Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 221/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 4, art. 98a ust. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 39 ust. 4 i 3, art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) listopada 2011 r., nr (...), Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w P., na podstawie art. 98a ust. 1 i 1a, art. 146 ust. 1a oraz 148 ust.1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) oraz uchwały Rady Miasta z 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2004 r. Nr 83, poz. 1716) orzekł o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości (...) zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr (...) jako własność T. K., położonej w P. przy ul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb (...), arkusz mapy (...), działka nr (...), na skutek jej podziału na działki nr (...),(...) i (...).

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, iż ostateczną decyzją z dnia (...) kwietnia 2009 r., nr (...), Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego zatwierdził podział nieruchomości stanowiącej własność T. K., zapisanej w księdze wieczystej nr (...), położonej w P. przy ul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb (...), arkusz mapy (...) działka nr (...) o powierzchni (...) m2 na następujące działki: nr (...) o powierzchni (...) m2, (...) o powierzchni (...) m2 oraz (...) o powierzchni (...) m2. Spełniona została tym samym przesłanka, określona w art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniająca ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Mając powyższe na względzie pismem z dnia (...) grudnia 2010 r. organ zawiadomił T. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej.

Pismem z dnia (...) stycznia 2011 r. T. K. zakwestionowała możliwość ustalenia powyższej opłaty wskazując, iż uchwała Rady Miasta z 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy wzrost wartości nieruchomości wystąpi w wyniku podziału nieruchomości, który ma na celu wydzielenie gruntu pod drogi. Dodatkowo wskazano, iż w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 02 kwietnia 2007 r., mocą którego stwierdzono niezgodność z Konstytucją art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odpadła delegacja ustawowa do wydania uchwały przez Radę Miasta w przedmiocie ustalenia wysokości stawki opłaty adiacenckiej. W związku z powyższym uchwała z 2004 r. przestała obowiązywać i nie może stanowić podstawy ustalenia opłaty adiacenckiej. Dyrektor Zarządu Geodezji i Kartografii uznał powyższe zarzuty za niezasadne, wskazując, iż w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchwały wydane na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami zachowały moc obowiązującą, o ile są zgodne z upoważnieniem zawartym w obowiązującym art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 173, poz. 1218). W opinii organu w przedmiotowej sprawie warunek powyższy został spełniony, co uzasadniało ustalenie opłaty adiacenckiej na zasadach określonych w uchwale Rady Miasta z 2004 r.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, iż ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego określającej wzrost wartości nieruchomości. Prowadząc postępowanie organ, postanowieniem z dnia (...) lipca 2011 r. powołał rzeczoznawcę majątkowego I. T. – K., która w dniu (...) sierpnia 2011 r. przedłożyła operat szacunkowy. Organ następnie wyczerpująco opisał przedłożony operat szacunkowy wskazując, iż odpowiada on przepisom prawa. W szczególności uznano, iż operat jest logiczny i spójny, a wynikające z niego wartości uznać należało za wiarygodne. Jak wyjaśniono również w toku postępowania administracyjnego T. K. nie kwestionowała ustaleń operatu szacunkowego, z którego treści wynikało, iż wartość nieruchomości wzrosła na skutek jej podziału.

Mając na względzie powyższe okoliczności organ orzekł o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości (...) zł., a więc w wysokości odpowiadającej 30% kwoty, o jaką wzrosła wartość nieruchomości w wyniku jej podziału.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła T. K. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podtrzymano zarzuty, iż w związku z uchyleniem wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami uznać należało, iż przestała obowiązywać uchwała Rady Miasta z 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Stąd też brak było podstawy prawnej do ustalenia kwoty opłaty adiacenckiej. Podniesiono również, iż w świetle ustawy o gospodarce nieruchomościami organem właściwym do wydania decyzji był Prezydent Miasta P., a nie dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego. Okoliczność powyższa jest o tyle istotne, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano, aby Dyrektor był uprawniony do działania w imieniu Prezydenta Miasta, co pozwala przyjąć, iż decyzję wydał organ nieuprawniony. Wskazano wreszcie, iż wzrost wartości nieruchomości powinien zostać ustalony na dzień dokonania podziału, a nie w dacie późniejszej. Konsekwentnie rzeczoznawca majątkowy winien dokonać oceny cen obowiązujących w dniu (...) maja 2009 r., a nie w latach późniejszych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) stycznia 2012 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przytoczył treść przepisów prawnych dotyczących ustalenia opłaty adiacenckiej. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki uzasadniające jej ustalenie, zaś przedłożony operat szacunkowy odpowiadał prawu i został sporządzony w sposób prawidłowy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji wskazał, iż z analizy operatu szacunkowego wynika, iż rzeczoznawca ustalił stan przedmiotu wyceny na dzień przed i po podziale nieruchomości, natomiast data sporządzenia operatu jest datą, na którą ustalono wartość przedmiotu wyceny. Za nieuzasadniony uznano również zarzut wydania decyzji przed podmiot nieupoważniony. Jak wyjaśniono w świetle uchwały Rady Miasta z 2004 r. w sprawie zmiany uchwały o przekształceniu Przedsiębiorstwa Geodezyjno – Kartograficznego w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego ustalenie opłaty adiacenckiej należy do zadań Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego, a Dyrektor Zarządu załatwia indywidualne sprawy z tego zakresu. Rozpoznając zarzut braku podstawy prawnej do wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej Kolegium odwołało się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazując, iż upoważnienie do wydania uchwały przez Radę Miasta zostało przeniesione z uchylonego art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami do art. 98a ust. 1 powyższej ustawy, przy czym treść upoważnienia do podjęcia uchwały pozostała praktycznie niezmieniona. Jak wyjaśniono ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 ze zm.) nadano jedynie nowe brzmienie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustawą powyższą upoważnienie dla rady gminy do wydania odpowiedniej uchwały zostało przeniesione do art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Oznacza to, iż nowelizacją powyższą zredagowano jedynie treść ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie przeniesienia upoważnienia do wydania aktu wykonawczego do innej jednostki redakcyjnej ustawy. Stąd też uznać należało, iż uchwała Rady Miasta z 2004 r. jest zgodna z obowiązującym upoważnieniem do jej wydania, określonym w art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i jako taka obowiązuje.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu T. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z dnia (...) listopada 2011 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz oparcie decyzji na niekompletnym materiale dowodowym bez uwzględnienie zarzutów złożonych w odwołaniu; naruszenie art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego wadliwe zastosowanie poprzez uznanie, iż Rada Miasta wydała na jego podstawie uchwałę z 2004 r.; naruszenie art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez zastosowanie uchwały Rady Miasta z 2004 r. wydanej na podstawie przepisu, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał Konstytucyjny oraz naruszenie art. 107 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, przez podmiot nie będący do tego upoważniony oraz poprzez wadliwe uznanie, iż wartość nieruchomości należy określić na dzień wydania decyzji o jej podziale.

W uzasadnieniu skargi podtrzymano zarzuty, iż art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami upoważniał radę miasta jedynie do wydania uchwały w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, jaki nastąpił w wyniku podziału nieruchomości pod drogi. Z uwagi na stwierdzenie niekonstytucyjności powyższego przepisu wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 02 kwietnia 2007 r. przepis powyższy przestał obowiązywać, co spowodowało, iż również uchwała Rady Miasta z 2004 r. przestała obowiązywać. Tym samym w dacie podziału nieruchomości nie istniała żadna uchwała Rady Miasta w zakresie upoważniającym do ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału. Za niedopuszczalne uznano również odwołanie się przez organy do treści art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podnosząc, iż wadliwe jest poszukiwanie nowej podstawy prawnej dla aktu wykonawczego wydanego na podstawie usuniętego z ustawy przepisu prawa. W opinii skarżącej wadliwe było również oparcie rozstrzygnięcia organu II instancji na wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż wyroki powyższe nie wiążą organów administracji publicznej rozstrzygających indywidualne sprawy z zakresu administracji. Podtrzymano również zarzut wydania decyzji przez osobę nieuprawnioną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego, w wykonaniu zarządzenia Sądu z dnia 29 maja 2012 r. przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu m.in. uchwałę Rady Miejskiej Poznania z dnia 25 czerwca 1991 r. w sprawie przekształcenia Poznańskiego Przedsiębiorstwa Geodezyjno – Kartograficznego w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego, z której wynika kompetencja Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego do załatwienia indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej; uchwałę nr (...) Zarządu Miasta z dnia (...) lipca 1991 r. w sprawie powołania na stanowisko dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego A. K. oraz upoważnienie nr (...) z dnia (...) kwietnia 2009 r. dla B. S. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującego w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego nakładającą na skarżącą opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1 - 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio.

Z przytoczonej powyżej regulacji wynika, że decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości może być wydana, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) nastąpi podział nieruchomości, dokonany na wniosek właściciela, przy zastrzeżeniu art. 98a ust. 2 ustawy; 2) ustalenie opłaty nastąpi w okresie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna; 3) nastąpi faktyczny wzrost wartości nieruchomości wskutek podziału nieruchomości, udowodniony w drodze operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego (art. 146 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami); 4) w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, iż ostateczną decyzją z dnia (...) kwietnia 2009 r., nr (...), Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego zatwierdził podział nieruchomości stanowiącej własność T. K., zapisanej w księdze wieczystej nr (...), położonej w P. przy ul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb (...), arkusz mapy (...) działka nr (...) o powierzchni (...) m2 na następujące działki: nr (...) o powierzchni (...) m2, (...) o powierzchni (...) m2 oraz (...) o powierzchni (...) m2. Spełniona została tym samym pierwsza przesłanka, określona w art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniająca ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Równocześnie zarówno decyzje organów I jak i II instancji zostały wydane przed upływem trzyletniego terminu, o jakim mowa w art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jaką jest wydanie decyzji przed upływem trzech lat od dnia wydania ostatecznej decyzji o podziale nieruchomości. W trakcie postępowania skarżąca konsekwentnie kwestionuje jednakże spełnienie kolejnej przesłanki, jaką jest obowiązywanie w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, uchwały rady gminy w przedmiocie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Wyjaśnienie powyższej kwestii wymaga rozważenia wpływu na byt prawny uchwały Rady Miasta z 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału nowelizacji przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonanej ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, jak i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 02 kwietnia 2007 r. stwierdzającego niekonstytucyjność art. 98ust.4 w zw. z art. 145ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, iż kwestionowana uchwała Rady Miasta z 2004 r. uchwalona została na podstawie obowiązującego w dniu jej podjęcia przepisu art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w ówczesnym jego brzmieniu oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w ówczesnym brzmieniu. Zważywszy na przedmiot regulacji uchwały, ustalającej stawkę opłaty adiacenckiej dla nieokreślonej liczby właścicieli nieruchomości na terenie gminy, a tym samym jej abstrakcyjny i generalny charakter jest ona aktem prawa miejscowego, który wszedł w życie z upływem 14 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa. Będąc, z mocy art. 87 ust. 2 Konstytucji powszechnym źródłem prawa Rzeczypospolitej Polskiej, akt prawa miejscowego jednostki samorządu terytorialnego ma w hierarchii źródeł prawa pozycję zależną od ustawy. Zgodnie z art. 94 Konstytucji stanowienie aktów prawa miejscowego przez organy samorządu terytorialnego jest dopuszczalne na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 98 ust. 4 zdanie drugie ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym w momencie podejmowania uchwały przed Radę Miasta, stawkę procentową opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału ustalała w drodze uchwały rada gminy w wysokości nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości. Nie można przyjąć, iż zmiana przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dokonana ustawą z dnia 28 listopada 2003 roku o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, w wyniku której z dniem 22 września 2004 r. (wejście w życie ustawy nowelizującej) przestał obowiązywać przepis art. 98 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, spowodowała "automatycznie" utratę mocy obowiązującej uchwały z dnia z 2004 r. jako aktu wykonawczego do art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W okolicznościach sprawy mieć należy na uwadze charakter nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 28 listopada 2003 roku. Zgodnie z art. 1 pkt 61 wskazanej ustawy nowelizującej art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami otrzymał (od 22 września 2004 r.) nowe brzmienie, w którym pominięto między innymi ust. 4 tego artykułu. Jednocześnie, na mocy art. 1 pkt 62 cytowanej ustawy, do ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. dodany został art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stanowił on, że "jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 50 % różnicy wartości nieruchomości. (...)". Tym samym dotychczasowa treść normatywna dotycząca kompetencji rady gminy do ustalania wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału została jedynie "przeniesiona" do art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i nadal obowiązuje. Zaistniała sytuacja odbiega więc od skutków działania reguły walidacyjnej, prowadzących do uznania utraty mocy obowiązującej uchwały z dnia z 2004 roku. Podstawa materialnoprawna dająca kompetencję radzie gminy do ustalania stawki opłaty na poziomie do 50 % (następnie w wyniku kolejnej nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami z 2007 r. – 30%) pozostała, znajdując usytuowanie w innej jednostce redakcyjnej ustawy.

W tym miejscu wskazać należy, że stanowisko powyższe jest również akceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie wskazuje się, iż nie do przyjęcia jest zdanie, że zmiana ustawy o gospodarce nieruchomościami, dokonana ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw spowodowała utratę mocy obowiązującej uchwały rady gminy jako aktu prawa miejscowego wydanego do art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dotychczasowa treść normatywna dotycząca kompetencji rady gminy do ustalania wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału została bowiem "przeniesiona" do art. 98a ust. 1 tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1341/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1058/10, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Choć jak prawidłowo wskazuje skarżąca wyroki powyższe nie stanowią źródła prawa, mogącego stanowić podstawę rozstrzygania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, to jednakże Sąd podziela zawartą w nich ocenę prawną dotyczącą skutków nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami na byt prawny uchwał wydanych przed dniem 22 września 2004 r., a więc przed dniem nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się natomiast do wpływu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 02 kwietnia 2007 roku, sygn. akt SK 19/06 na byt prawny uchwały z dnia 20 kwietnia 2004 r. wywieść należy, iż rozważania Trybunału co do nadmiernie długiego stanu niepewności wywołanego ówczesnym brzmieniem art. 98 ust. 4 nie można odnieść do postanowień przepisu art. 98a.

W istocie bowiem ustęp 1a ostatnio wymienionej normy reguluje jednoznacznie kwestie, które nie były przedmiotem unormowania w art. 98ust.4, zakwestionowanym przez Trybunał. I tak z normy art. 98a ust.1a w brzmieniu obowiązującym od 22.10.2007r. w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że do ustalenia stawki opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna (ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U.2007.173.1218).

Oznacza to zatem, że w świetle obecnie obowiązującej normy art. 98a jednostka dokonująca określonych czynności może bez trudu przewidywać daninowe konsekwencje swoich działań.

W ocenie Sądu, zważywszy na powyższe, uprawniony jest zatem pogląd, iż kwestionowana przez skarżącą uchwała z 2004 r. zachowała moc obowiązującą mimo, iż kompetencje rady do jej uchwalania reguluje odrębny przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W niniejszej sprawie zatem zgodnie z art. 98a ust.1 i 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej.

Organ orzekający miał więc możliwość stosowania 30% stawki określonej w uchwale Rady Miasta Poznania z 2004 r.

W tym miejscu wyjaśnienia również wymaga, iż spełniona została ostatnia przesłanka uzasadniająca ustalenie opłaty adiacenckiej, jaką jest wzrost wartości nieruchomości. Jak wynika z operatu szacunkowego sporządzonego w dniu (...) sierpnia 2011 r. przez rzeczoznawcę majątkowego I. T. – K., podział nieruchomości spowodował wzrost wartości nieruchomości o kwotę (...) zł. Również sama analiza sporządzonego operatu szacunkowego wskazuje, iż został on wykonany w sposób logiczny, spójny, zaś działania matematyczne uwidocznione w operacie nie zawierają błędów. W szczególności biegły w sposób przekonujący wykazał zasadność zastosowanej metody wyceny (porównywania parami) W opinii Sądu, przyjęte w operacie nieruchomości wypełniały definicję nieruchomości podobnych, określoną w art. 4 pkt. 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Biegły w opracowanym operacie określił również cechy działek mające największy wpływ na wartość gruntu na lokalnym rynku nieruchomości, a mianowicie: położenie, uzbrojenie, kształt działki, sąsiedztwo i otoczenie, dostępność komunikacyjną i powierzchnię działki. Określił również wagi procentowe dla tak ustalonych atrybutów, a następnie – dokonując już wyceny poszczególnych działek, uwzględnił wpływ tych cech na wartość konkretnej działki.

Za niezasadny uznać należało zarzut, iż wartość nieruchomości należy określić na dzień wydania decyzji o podziale nieruchomości. W art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis stanowił podstawę prowadzonego postępowania, wskazano, iż wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. A więc wysokość opłaty adiacenckiej określa się na podstawie wartości nieruchomości (cen nieruchomości) obowiązujących w dacie jej wydawania, a nie zaś w dacie wydania decyzji o podziale nieruchomości.

Odnosząc się do ostatniego z podnoszonych zarzutów, jakim jest wydanie decyzji przez osobę nieuprawnioną wskazać należy, w pierwszej kolejności na art. 39 ust. 4 powołanej już uprzednio ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z powyższym przepisem do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej. Przepis powyższy wprowadza możliwość przenoszenia uprawnień do wydawania decyzji administracyjnych należących do wójtów (burmistrzów, prezydentów) na inne podmioty, powodując, iż możliwe jest prowadzenie przez nie postępowania jurysdykcyjnego. A więc na podstawie uchwały rady gminy kompetencja do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej przenosi się na inny organ, a kompetencję tę traci organ dotychczasowy. Organy jednostek upoważnionych wydają decyzje we własnym imieniu stając się organem właściwym rzeczowo, miejscowo i funkcjonalnie. Jak wynika z załączonej do pisma Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z dnia (...) czerwca 2012 r. uchwały Rady Miejskiej z 1991 r. w sprawie przekształcenia Przedsiębiorstwa Geodezyjno – Kartograficznego w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego rada miasta upoważniła Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego do załatwienia indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej. Uchwała powyższa odwołuje się do treści art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym w brzmieniu obowiązującym w dniu jej podjęcia, obecnie odpowiada on regulacjom art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym.

Do akt dołączono także uchwałę Rady Miasta Poznania w sprawie zmiany Uchwały o przekształceniu Przedsiębiorstwa Geodezyjno Kartograficznego w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego, z której wynika upoważnienie Dyrektora Zarządu do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji m.in. do ustalania opłat adiacenckich.

Tym samym, wbrew zarzutom skargi, uznać należało, ze przedmiotowa decyzja została wydana przez Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego, będącego organem właściwym w sprawie. Możliwość wydania decyzji przez B. S. wynikała natomiast z upoważnienia Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego nr (...) z dnia (...) kwietnia 2009 r. do załatwiania przez nią indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej. Upoważnienie powyższe spełnia wymogi upoważnienia, o jakim mowa w art. 268a kpa, a więc pisemnego upoważnienia przez organ pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.

Reasumując dotychczasowe rozważania wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki ustalenia opłaty adiacenckiej, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Zarządu i Katastru Miejskiego odpowiadają prawu.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.