Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 12/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 116a, art. 116, art. 121 par. 2, art. 122, art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 116a
journal: Dz.U. 2002 nr 169 poz 1387
law: Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Klubu A z tytułu podatku od towarów i usług za [...]i [...] r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję. II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz M.P. kwotę [...] zł ([...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, IV. przejmuje na rachunek Skarbu Państwa pozostałą część wpisu od skargi, od której skarżący był zwolniony.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] orzekającej o odpowiedzialności podatkowej M.P. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe Klubu A z tytułu podatku VAT wynikających ze złożonych przez ten Klub deklaracji podatkowych VAT-7 w łącznej kwocie [...] zł: w tym za [...]2004r. w kwocie [...] zł, [...]2004r. w kwocie [...] zł, odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł oraz koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji podał, że Klub A nie uregulowało w całości swojego zadeklarowanego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług wynikającego ze złożonych deklaracji VAT-7 za miesiąc [...]2004r. w kwocie [...] zł oraz [...]2004r.w kwocie [...] zł. Do zapłaty pozostało; za miesiąc [...]2004r. [...] zł oraz za [...]2004r. – [...] zł. Stwierdzono, że egzekucja z majątku Stowarzyszenia okazała się bezskuteczna. W tej sytuacji, na podstawie art. 116a Ordynacji podatkowej, organ I instancji orzekł o odpowiedzialności podatkowej członka organu zarządzającego z tytułu ciążących na Stowarzyszeniu zaległości podatkowych, co znalazło wyraz w decyzji z dnia [...].

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik strony wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania podatkowego w całości. Zarzucał wydanie decyzji z naruszeniem art. 91, 92, 116, 116a, 116 § 2 oraz 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, bowiem decyzja skierowana została nie do wszystkich członków zarządu, lecz do jednego z nich i powołał się na orzecznictwo SN w tej materii. Nadto, M.P. nie pobierał nigdy za sprawowaną funkcję wynagrodzenia, lecz pełnił ją społecznie i nie należały do niego sprawy finansowe. Takie bierne pełnienie obowiązków nie może być uznane za pełnienie obowiązków, o których mowa w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej.

Rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na treść art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej i jako podstawę materianoprawną decyzji – art. 116 a tej ustawy. W myśl tego ostatniego przepisu, za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przepisy art. 116 stosuje się odpowiednio.

Odpowiedzialność, o której mowa w art. 116a ustawodawca określił jako solidarną. Zatem za zaległości podatkowe innych osób prawnych (np. Stowarzyszenia) odpowiadają solidarnie członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przepisy Ordynacji podatkowej nie wymagają prowadzenia jednego postępowania w sprawie, w której objęci byliby wszyscy potencjalnie odpowiedzialni solidarnie za zaległości podatkowe. Powołanie w odwołaniu wyroków SN jest o tyle nietrafne, że dotyczą one ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i solidarnej odpowiedzialności z tytułu zobowiązań podatkowych (Rozdział 13 Ordynacji podatkowej), a nie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich (Rozdział 15).

Na gruncie prawa podatkowego należy przyjąć, że dług i odpowiedzialność są odrębnymi kategoriami pojęciowymi. Dług ma charakter pierwotny – jest następstwem urzeczywistnienia przez określony podmiot prawnopodatkowego stanu faktycznego, podczas gdy odpowiedzialność ma charakter akcesoryjny, jest następstwem długu podatkowego i nigdy nie powstaje przed jego zaistnieniem. W prawie podatkowym zobowiązanie solidarne występuje w tych przypadkach, gdy ustawa podatkowa nakłada obowiązek podatkowy na co najmniej dwa podmioty. Ma to miejsce w podatku od spadków i darowizn, gdzie obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na obdarowanym i darczyńcy, przy opłacie skarbowej, niekiedy w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości. W takiej sytuacji do zobowiązań podatkowych należy w zasadzie odnosić generalne reguły zobowiązań solidarnych ukształtowanych na gruncie k.c. Dotyczy to także uregulowań zawartych w art. 91 Ordynacji podatkowej, które normują nie tyle odpowiedzialność solidarną, co zobowiązanie solidarne. Potwierdza to treść przepisu art. 92 Ordynacji ( por. R.Mastalski, J. Zubrzycki – Ordynacja podatkowa – Komentarz, Wrocław 2000, str. 105).

Czym innym jest natomiast odpowiedzialność podatkowa osób trzecich unormowana w Rozdziale 15 ustawy – Ordynacja podatkowa. Jest ona zależna od istnienia zobowiązania podatkowego podatnika oraz od jego realizacji przez ten podmiot, co powoduje, że odpowiedzialność ta, podobnie jak odpowiedzialność poręczyciela w prawie cywilnym, ma charakter akcesoryjny. Odpowiedzialność osób trzecich jest odpowiedzialnością osobistą za dług cudzy. Powstaje nie w trakcie kształtowania stosunku zobowiązaniowego , lecz dopiero na etapie jego realizacji, a celem jest wzmocnienie pozycji wierzyciela podatkowego ( por. Ordynacja podatkowa j.w. str. 117). Stąd, w ocenie organu odwoławczego, zarzut odwołania dotyczący nieważności decyzji skierowanej tylko do jednego z członków Zarządu Klubu, a nie do wszystkich członków Zarządu, jest bezzasadny.

Art. 116 Ordynacji podatkowej ogranicza jedynie odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe do zobowiązań powstałych w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Przepis art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej nie ogranicza odpowiedzialności do sytuacji, w której członek zarządu nie wypełnia swoich obowiązków ( z przyczyn usprawiedliwionych lub nieusprawiedliwionych) lecz określa zakres odpowiedzialności ograniczając ją do tych zobowiązań podatkowych osoby prawnej, które powstały w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Z zebranego materiału dowodowego wynika bezspornie, że od miesiąca [...]2004r. do [...]2004r. M. P. pełnił funkcję członka zarządu KS A. Potwierdza to wpis do KRS, jak i podpisy strony na protokołach zebrań Zarządu, w których uczestniczył.

Odnosząc się do zarzutu, iż sprawy finansowe nie należały do kompetencji M.P., a funkcję pełnił społecznie, nie pobierając wynagrodzenia, organ odwoławczy stwierdził, że fakt ten, w świetle art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma znaczenia i nie może być uwzględniony jako przesłanka wyłączająca odpowiedzialność za zaległości podatkowe Klubu. Jako członek zarządu M.P. mógł inicjować przegłosowanie stosownej uchwały w dowolnym zakresie, co przeczy tezie o braku możliwości faktycznego wpływu na sprawy Klubu.

Ustosunkowując się do poglądu wyrażonego w wyroku WSA, na który powołuje się strona w odwołaniu wskazał na odmienność stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz na fakt, iż zawarty w nim pogląd poddany został krytyce (B. Draniewicz "Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki" PP nr 5 z 2006r. str. 49-53).

Art. 116 Ordynacji podatkowej wymienia przesłanki egzoneracyjne w sposób enumeratywny. W sprawie bezsporna jest okoliczność, iż mimo zaprzestania płacenia długów przez Stowarzyszenie – nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości bądź postępowanie układowe, przy czym stan niepłacenia zobowiązań trwał od początku pełnienia przez stronę obowiązków członka zarządu. Stąd organ podatkowy I instancji zasadnie uznał, iż zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 116a Ordynacji podatkowej, bowiem w okresie, gdy powstały przedmiotowe zobowiązania Stowarzyszenia strona pełniła funkcję członka zarządu, egzekucja przeciwko Stowarzyszeniu okazała się bezskuteczna, a jednocześnie strona nie wykazała by zaszły okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność, albo by istniało mienie, z którego egzekucja byłaby możliwa.

W tej sytuacji organ odwoławczy orzekł jak w decyzji.

Na powyższą decyzję pełnomocnik M. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 121 § 2, art. 187 § 1 oraz 191 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej przez Klub A oraz błędne ustalenie bezpośredniego wpływu skarżącego na sprawy finansowe Klubu, art. 116 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 116 a Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie, że M. P. nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, a to z uwagi na brak zdolności upadłościowej KS A oraz brak środków na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego w okresie między dniem powstania przesłanek upadłościowych Klubu, co skutkowałoby oddaleniem wniosku przez Sąd upadłościowy w każdym czasie, a więc nawet wtedy, gdy wniosek taki byłby zgłoszony przez skarżącego tego samego dnia, gdy skarżący został wybrany na członka Zarządu, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi w szczególności podnosił, iż pomimo podniesionego w toku postępowania podatkowego zarzutu braku zdolności upadłościowej Klubu A z uwagi na brak prowadzenia działalności gospodarczej organy podatkowe poza stwierdzeniem, że Klub składał deklaracje VAT-7 nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego. Fakt złożenia przez Klub dwóch deklaracji na podatek VAT nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej. Mogły być one złożone omyłkowo zaś jednorazowe lub nawet dwukrotne dokonanie czynności opodatkowanych nie mogło przesądzać o przyjęciu, że działalność gospodarcza była przez Klub prowadzona tym bardziej, ze przesłuchany w sprawie świadek T.Z. –jednoznacznie stwierdził, iż jedynym źródłem przychodów Klubu były dotacje z [..], z Wydziału Kultury Fizycznej [...], natomiast działalności gospodarczej Klub nie prowadził. W kontekście przesłanek zwalniających członka organu osoby prawnej z odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit b w zw. z art. 116 a Ordynacji podatkowej brak zdolności upadłościowej stowarzyszenia będzie tożsamy z brakiem winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.

Ponadto, w ocenie pełnomocnika skarżącego, o braku winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o upadłość świadczy okoliczność, iż już w momencie powstania stowarzyszenia istniała zdecydowana przewaga zobowiązań nad wartością składników majątku. Nawet zatem zakładając zdolność upadłościową Klubu przesłanki upadłościowe istniały już w pierwszym dniu sprawowania funkcji przez skarżącego, a Klub nie posiadał żadnych środków finansowych, co prowadziłoby do oddalenia wniosku przez Sąd upadłościowy. Złożenie takiego wniosku sprzeczne byłoby z celem stowarzyszenia, które powstało w celu umożliwienia zawodniczkom [...] udziału w dalszych rozgrywkach i pokrycia zobowiązań wobec przejętych zawodniczek.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podniósł, iż ani art. 116 ani 116a Ordynacji podatkowej nie przewidują braku zdolności upadłościowej jako przesłanki wyłączającej odpowiedzialność członków organów zarządzających osobami prawnymi. Przyjęcie braku zdolności upadłościowej osoby prawnej jako prowadzącej do braku odpowiedzialności członków jej organów zarządzających zawsze wyłączałoby ich odpowiedzialność, co podważałoby sens art. 116a Ordynacji podatkowej. Stąd mając na uwadze, że przepis art. 116 stosuje się jedynie odpowiednio, należy przyjąć, iż podmioty wskazane w art. 116a mogą korzystać ze wskazanych tam przesłanek jedynie wtedy, gdy są one możliwe do zrealizowania ( por. Komentarz do art. 116a Ordynacja podatkowa – R. Dowgier, L. Etel, C.Kosikowski i inni, Dom Wydawniczy ABC, 2006). W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że w postępowaniu w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej organ podatkowy obowiązany jest wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, bowiem ciężar udowodnienia którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa już na członku organu zarządzającego, który chce się od niej uwolnić. Wbrew zaś twierdzeniom skargi okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej przez Klub nie została wywiedziona z dwukrotnego złożenia deklaracji podatkowej w VAT, a zresztą w art. 116 oraz w art. 116a ustawodawca nie uzależnił odpowiedzialności podatkowej wskazanych tam osób od prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę prawną, lecz od istnienia zaległości podatkowych. Wbrew zaś twierdzeniom skargi Klub składał deklaracje podatkowe także w innych miesiącach 2004r. ( [...], [...] 2004r.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze późn. zm.) wskazać należy, iż w ocenie sądu, wydana ona została z naruszeniem przepisów prawa materialnego przez błędną interpretację art. 116a Ordynacji podatkowej oraz przepisów prawa procesowego przez nieustalenie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia.

W myśl art. 116a Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio.

W myśl zaś art. 116 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z o.o., spółki z o.o. w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub części bezskuteczna, a członek zarządu:

1/ nie wykazał, że:

a/ we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b/ niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2/ nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.

Przepis art. 116a dodany został w ustawie – Ordynacja podatkowa ustawą z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387). Na jego podstawie rozszerzony został zakres podmiotowy odpowiedzialności osób trzecich na członków organów zarządzających innych niż spółki kapitałowe (art. 116) osób prawnych. Odpowiedzialność ta dotyczy więc osób pełniących funkcje zarządzające m.in. w stowarzyszeniach.

Nie było sporne między stronami, a znajduje to potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, iż w okresie, którego dotyczą zaległości w podatku VAT będące przedmiotem orzekania, skarżący M. P. był członkiem zarządu Klub A. Nie było też sporne, iż egzekucja z majątku Stowarzyszenia była bezskuteczna, a skarżący nie wskazał mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Stowarzyszenia w znacznej części. Nie było też sporne, iż skarżący nie składał wniosku o ogłoszenie upadłości lub zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe).

Ta ostatnia kwestia jest przedmiotem sporu między stronami, a to z uwagi na fakt, iż w ocenie strony skarżącej okoliczność ustalenia, czy Stowarzyszenie miało zdolność upadłościową miała istotne znaczenie w sprawie ze względu na przesłankę egzoneracyjną wymienioną w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b/ Ordynacji podatkowej, bowiem brak takiej zdolności musiałby prowadzić do wniosku, iż niezgłoszenie wniosku o upadłość (postępowanie układowe) nastąpiło bez winy strony, a to z powodu niemożności zgłoszenia takiego wniosku w ogóle.

W ocenie organu wykazywanie tych okoliczności było bezprzedmiotowe, bowiem brak zdolności upadłościowej Stowarzyszenia był prawnie obojętny, skoro podmioty wskazane w art. 116a mogą korzystać ze wskazanych w art. 116 przesłanek jedynie wtedy, gdy są one możliwe do zrealizowania, a nadto złożenie przez Klub deklaracji podatkowych VAT-7 świadczy, iż działalność taka była prowadzona.

Oceniając powyższe stanowiska stron wskazać zatem należy, iż wprowadzenie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika jest uzasadnione ochroną interesów wierzyciela podatkowego. Przeważnie osoby te odpowiadają ze względu na możliwość uzyskania korzyści kosztem Skarbu Państwa (np. nabycie majątku, firmanctwo, podział osoby prawnej itd.).

W art. 116 nie chodzi jednak o uzyskanie należności publicznoprawnej od podmiotu, który mógł uzyskać korzyść majątkową kosztem Skarbu Państwa, ale o "wymuszenie" na członkach organu zarządzającego wykonania przez nich obowiązków wynikających z przepisów regulujących postępowanie upadłościowe oraz naprawcze i w ten sposób zabezpieczenie interesów wierzyciela podatkowego, o czym świadczy treść enumeratywnie wymienionych w art. 116 przesłanek uwalniających od odpowiedzialności. Jeżeli więc członek organu zarządzającego złoży we właściwym czasie jeden ze wskazanych w art. 116 wniosków, a wierzyciel mimo to nie odzyska swoich należności, to i tak zwolniony będzie z odpowiedzialności za zaległości podatkowe.

Wskazane przesłanki egzoneracyjne związane są więc ściśle z samym celem wprowadzenia odpowiedzialności tej kategorii osób trzecich. Brak możliwości wyłączenia odpowiedzialności tych osób byłby zatem sprzeczny z celem regulacji, czyli wymuszeniem realizacji obowiązków wynikających z ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) /por. A. Mariański "Odpowiedzialność członków organów zarządzających osób prawnych za zaległości podatkowe – Monitor Podatkowy 2/2005 str. 24 i nast./.

W takiej sytuacji przyjąć - w ocenie sądu – należy, iż brak zdolności upadłościowej osoby prawnej, o której mowa w art. 116a powoduje, iż zachodzi w stosunku do członka jej organu zarządzającego przesłanka, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit.b/ Ordynacji podatkowej tj. brak zawinienia w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego).

Odmienne stanowisko prowadziłoby do pozbawienia członków organu zarządzającego osób prawnych, o których mowa w art. 116a Ordynacji podatkowej, nie zawsze nastawionych na zysk (np. fundacje, stowarzyszenia) możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności, gdy członkowie tego organu odpowiadają na takich samych zasadach jak członkowie organu zarządzającego spółek kapitałowych, których istotą jest prowadzenie działalności gospodarczej.

Wobec powyższego nie jest prawnie obojętne, czy Klub A prowadziło działalność gospodarczą, skoro od tego uzależniona będzie ocena jego zdolności upadłościowej. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, przepisy tej ustawy stosuje się do dłużników będących przedsiębiorcami. Przedsiębiorcą zaś w rozumieniu tej ustawy, zgodnie z ust. 2 tego art. jest osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

Oczywistym jest, iż sam fakt zawarcia w statucie Stowarzyszenia zapisu o możliwości prowadzenia działalności gospodarczej nie przesądza, iż działalność taka faktycznie była prowadzona. Także zawarcie umowy o prowadzenie ksiąg rachunkowych z innym podmiotem o takiej działalności nie przesądza ( zwłaszcza w kontekście dołączonej do akt korespondencji kierowanej do Stowarzyszenia przez ten podmiot). Wobec niezłożenia sprawozdania finansowego przez Stowarzyszenie również i z niego nie można wyciągnąć wniosków, co do zaistnienia tych okoliczności. Z zeznań zaś wynika, iż Stowarzyszenie działalności gospodarczej nie prowadziło. Rację ma pełnomocnik skarżącego, iż samo złożenie nawet 4 deklaracji podatkowych VAT-7 o prowadzeniu przez Stowarzyszenie takiej działalności nie świadczy.

W toku postępowania podatkowego skarżący powoływał się właśnie na przesłankę egzoneracyjną z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b/ Ordynacji podatkowej, wskazując na różne okoliczności, które jego zdaniem, wyłączały jego odpowiedzialność. Fakt, że wykazanie istnienia przesłanek egzoneracyjnych obciąża członka organu zarządzającego nie zwalnia organu podatkowego z obowiązków nałożonych art. 121§ 2, art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, co winno znaleźć odzwierciedlenie w materiale dowodowym, a następnie w uzasadnieniu decyzji. Okoliczności prowadzenia działalności gospodarczej przez Stowarzyszenie, a co za tym idzie ustalenie jego zdolności upadłościowej nie były przedmiotem wystarczających ustaleń i wniosków organów podatkowych, co czyni zarzut skargi w tym zakresie uzasadnionym.

Sąd nie podziela argumentów skargi, że skoro od pierwszego dnia pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu istniałyby podstawy do zgłoszenia wniosku o upadłość (postępowanie naprawcze), gdyż Klub nie posiadał żadnego majątku, lecz znaczne zobowiązania, to dla wyłączenia odpowiedzialności skarżącego konieczność składania wniosku nie istniała, bowiem i tak byłby on przez Sąd oddalony. Przepis art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej uzależnia uwolnienie się od odpowiedzialności członka zarządu "od zgłoszenia wniosku", a nie od jego skuteczności w sensie materialnoprawnym, na co wskazuje zresztą omówiony wyżej cel tego przepisu.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, podzielając też stanowisko organów podatkowych co do oceny, iż członkowie organów zarządzających ponoszą odpowiedzialność określoną w art. 116a bez względu na to, czy rzeczywiście otrzymali jakiekolwiek przysporzenie majątkowe, pozostałe zarzuty skargi uznać należało za nieuzasadnione.

Mając na uwadze przytoczone wyżej argumenty i uznając zarzuty skargi za częściowo uzasadnione, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c w zw. z art.152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.