Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 215/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1-3 i 9
journal: Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
law: Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art. 153, art. 134, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Geremek (spr.) Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "Uzdrowiska [...]" Sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 448/07 w sprawie ze skargi "Uzdrowiska [...]" Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 października 2007r. oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej.

Sąd orzekając w sprawie przyjął następujący stan faktyczny:

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku K. P., w miejsce której wstąpiła H. K., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...]kwietnia 2003 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...] zmienioną decyzją z dnia [...] kwietnia 1995 r. nr [...] dotyczącą uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego [...] w K.-J. działką nr [...] w obrębie [...], położoną w K.-J. przy ul. M. - uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 r. i stwierdził nieważność decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...], zmienionej decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa podał, że Wojewoda Warszawski działając na podstawie art. 2 ust. 1 - 3 i 9 ustawy z dnia 29 kwietnia 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.), przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) oraz § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie i użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] grudnia 1994 r. zmienioną w trybie art. 132 § 2 Kpa decyzją z dnia [...] kwietnia 1995 r., stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe [...] w K.-J. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K.-J. przy ul. M., oznaczonego jako działka nr [...] oraz nieodpłatne nabycie własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Pismem z dnia 9 sierpnia 2002r. K. P. - była właścicielka nieruchomości, wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji uwłaszczeniowej twierdząc, że zostały naruszone prawa osób trzecich. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] grudnia 1994 r. i z dnia [...] kwietnia 1995 r. uznając, że zaistniały przesłanki uwłaszczenia, a roszczenie K. P. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zostało rozpatrzone zgodnie z jej żądaniem, które ograniczyło się tylko do jednej z wywłaszczonych działek, tj. niezabudowanej działki nr [...]. Ponownie rozpatrując sprawę, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2003 r. utrzymał w mocy poprzednią decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt I SA 2812/03 uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r., uznając, że decyzja uwłaszczeniowa zapadła przed rozpoznaniem całości żądań byłej właścicielki, oraz wskazał, że wymaga zbadania także kwestia prawna zarządu do gruntu Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]".

Rozpoznając sprawę ponownie, po wyroku Sądu administracyjnego Minister Budownictwa stwierdził, że aktem notarialnym z dnia 30 września 1975 r. Rep. A nr [...] na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, działki nr [...] (KW Nr [...]) i nr [...] (KW Nr [...]) stanowiące własność K. P. zostały nabyte na rzecz Skarbu Państwa. Działka nr [...] odpowiada działce nr [...] (przy uwzględnieniu zmiany powierzchni wynikającej z nowego pomiaru), a działka nr [...] odpowiada działce nr [...]. Właścicielką tych działek była K. P., której następcą prawnym na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia z dnia 14 listopada 2005 r. sygn. akt I NS [...] jest H. K.. Działka nr [...] będąca przedmiotem uwłaszczenia na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawała w zarządzie tego przedsiębiorstwa, na co wskazuje odpis księgi wieczystej KW Nr [...], który w świetle § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 16 marca 1993 r. stanowi dokument potwierdzający prawo zarządu. Wobec powyższego, zdaniem organu, przesłanki uwłaszczenia byłyby spełnione, jeżeli nie naruszono praw osób trzecich.

Minister Budownictwa stwierdził ponadto, że była właścicielka K. P. pismem z dnia 23 lipca 1991 r. wystąpiła do Urzędu Rejonowego w Piasecznie, żądając zwrotu obu wywłaszczonych działek, bądź przynajmniej jednej, zaś w przypadku gdyby to było niemożliwe, o przydzielenie działki zastępczej. Późniejsze pisma z dnia 22 października 1991 r. i z dnia 3 stycznia 1994 r. nie zawierały oświadczeń K. P. o rezygnacji z wcześniejszych żądań, wręcz przeciwnie, w piśmie z dnia 19 sierpnia 1992 r. skarżąca wskazała na przewlekłe postępowanie w sprawie zwrotu całej nieruchomości położonej w K.-J. przy ul. M. Kierownik Urzędu Rejonowego w Piasecznie decyzją z dnia [...] marca 1994 r. nr [...] orzekł na rzecz K. P. zwrot wyłącznie jednej działki nr [...], pozostawiając nierozpoznany wniosek w pozostałym zakresie, a zatem, zdaniem organu, skarżącej należało przyznać rację, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana przed rozpoznaniem jej wniosku o zwrot nieruchomości. Wobec powyższego, zdaniem organu, w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej oraz w dniu wydania decyzji ją zmieniającej, trwało nadal postępowanie z wniosku K. P. o zwrot nieruchomości. Skoro uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich, to brak było podstaw do wydania przez organ wojewódzki ww. decyzji uwłaszczeniowej bez uprzedniego rozstrzygnięcia całości żądań byłej właścicielki. Postępowanie uwłaszczeniowe powinno być zawieszone (art. 97 § 1 pkt 4 Kpa). Reasumując Minister Budownictwa stwierdził, że decyzja uwłaszczeniowa Wojewody Warszawskiego z dnia [...] grudnia 1994 r., zmieniona decyzją z dnia [...] kwietnia 1995 r. zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, gdyż rażąco narusza prawa osób trzecich.

Skargę na decyzję Ministra Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. Zarzucając w skardze naruszenie: (a) art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez jego nienależytą wykładnię i uznanie, że deklaratoryjne decyzje "uwłaszczeniowe" wydane po nabyciu ex lege przez skarżącego prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności budynków na nim posadowionych działki [...] z dniem 5 grudnia 1990 r. i po spóźnionym wniosku wnioskodawczyni (1991 r.) naruszały prawa osób trzecich – K. P.; (b) art. 8 Kpa w zw. z art. 9 Kpa w zw. z art. 11 Kpa i art. 107 Kpa poprzez sporządzenie uzasadnienie, z którego nie wynika, które dowody organ uznał za wiarygodne, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; (c) art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, art. 77 Kpa, art. 80 Kpa i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez błędne uznanie, iż w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej oraz w dniu wydania decyzji ją zmieniającej trwało nadal postępowanie o zwrot nieruchomości, co skutkowało obowiązkiem zawieszenia postępowania uwłaszczeniowego, któremu to obowiązkowi uchybiono; (d) art. 161 Kpa poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż w rzeczonej sprawie zachodzą przesłanki porządku publicznego, dopuszczające uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 r. bez wniosku strony; (e) art. 105 Kpa poprzez jego niezastosowanie i nie umorzenie postępowania pomimo faktu, iż w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji zachodziła bezprzedmiotowość postępowania, wynikająca z powagi rzeczy osądzonej; (f) art. 80 Kpa w zw. z art. 77 Kpa poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, polegającą na arbitralnym i nie mającym poparcie w zebranym materiale dowodowym stwierdzeniu występowania przesłanek ochrony osób trzecich; (g) art. 80 Kpa w zw. z art. 77 Kpa w zw. z art. 8 Kpa w zw. z art. 7 Kpa przez dokonanie ustalenia polegającego na uznaniu, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w Piasecznie decyzją z dnia [...] marca 1994 r. nie orzekł o całości żądania K. P.; (h) art. 80 Kpa w zw. z art. 77 Kpa w zw. z art. 8 i 7 Kpa i art. 97 § 1 pkt 4 Kpa przez uznanie, że w dniu wydania decyzji przez Wojewodę Warszawskiego zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania; (i) art. 61 Kpa w zw. z art. 80 Kpa przez uznanie, że organ administracji zobowiązany jest do orzekania ponad żądanie strony wyrażone w toku postępowania administracyjnego; (j) art. 7 i 8 Kpa poprzez niezastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w sytuacji, gdy stronie przeciwnej nie przysługuje skuteczne roszczenie o zwrot przedmiotowej nieruchomości; (k) art. 77 § 1 Kpa przez nierozpatrzenie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; (l) art. 7 Kpa przez zaniechanie obowiązku obiektywnego wyjaśnienia sprawy i wydania praworządnego rozstrzygnięcia - strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 października 2007r. oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. WSA podzielił stanowisko Ministra Budownictwa przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi jest stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" w K.-J. działką nr [...] położoną w K.-J., wydanej na podstawie art. 2 ust. 1- 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.).

W ocenie Sądu I instancji w niniejszej sprawie decydujące znaczenie ma art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna i wskazania wiążą, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2006 r. sygn. akt I FSK 506/05 LEX nr 187499– wywodzi Sąd I instancji – związanie samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozumieniu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Zdaniem WSA Minister Budownictwa w decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. prawidłowo uznał, że decyzja uwłaszczeniowa wydana przed rozpatrzeniem wniosku o zwrot nieruchomości - narusza prawa osób trzecich, a zatem decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ postępowanie wszczęte wnioskiem K. P. w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej nie było zakończone procesowo.

Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia złożyło [...] Sp. z o.o. zarzucając naruszenie przepisów prawa postępowania tj. art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez pominięcie i nie odniesienie się przez Sąd I instancji do zarzutów skarżącego, określonych w skardze na decyzję Ministra Budownictwa [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku pod nr od [...] do [...] pomimo wyraźnego wskazania przez Sąd, iż organ administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy, winien z urzędu zbadać, wskazane przez Sąd okoliczności sprawy, zaś postawione zarzuty odnosiły się do okoliczności wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt: I SA 2812/03. oraz naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia tj. art. 153 w zw. z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, iż opinia prawna wyrażona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt: I SA 2812/03 wyłącza obowiązek zbadania przez organ administracyjny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz skontrolowania w tym zakresie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji organu administracyjnego - na co wskazuje nierozważenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzutów nr [...] - [...] skargi na decyzję Ministra Budownictwa - pomimo wyraźnego wskazania przez Sąd wydający opinię, iż organ administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy, winien z urzędu zbadać, wskazane przez Sąd okoliczności sprawy. Wskazując na powyższe skarżący wnosi o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna - w zakresie sformułowanych w niej zarzutów - nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy.

W myśl przepisu art. 174 wskazanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania, iż naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia Sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, jest ona obwarowana przymusem adwokackim (art. 175 § 1-3), który zdaniem ustawodawcy ma zapewnić skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

Jak wynika z analizy skargi kasacyjnej, sformułowane przez stronę skarżącą zarzuty odnoszą się tylko do jednej z podstaw wymienionych w art. 174 p.p.s.a., a więc naruszenia prawa procesowego. Wychodząc z założenia, że warunkiem poprawnego zastosowania prawa w niniejszej sprawie jest w pierwszej kolejności ocena zarzutu wysuniętego przez skarżącego na plan pierwszy, tj. zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. należy wskazać, iż regulacja procesowa, której poprawność zastosowania w niniejsze sprawie skarżący w całości zakwestionował stanowi, że "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia". Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., w powtórnym postępowaniu administracyjnym rozstrzygające sprawę organy, a także ponownie rozstrzygający sprawę sąd administracyjny, gdyby doszło do wniesienia skargi na wydaną w sprawie nową decyzję, związani są zapatrywaniami zawartymi w prawomocnym orzeczeniu sądowym, którym uchylono wydaną w toku postępowania decyzję administracyjną. W doktrynie w odniesieniu do przywołanego przepisu panuje utrwalony pogląd, że związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 326).

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe stwierdzenia uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 153 w zw. z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaskarżona do Sądu I instancji decyzja Ministra Budownictwa została wydana przez organ po wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 lutego 2005r., w którym to Sąd m.in. uznał, iż decyzja uwłaszczeniowa zapadła przed rozpoznaniem całości żądań byłej właścicielki. Oznacza to, że zarówno organy administracji jak i Sąd administracyjny rozpatrujący sprawę po powyższym rozstrzygnięciu w tym zakresie są związani ocena prawną oraz wskazaniami wyroku i to zawsze, gdy dana sprawa znajdzie się w zakresie rozstrzygania przez sąd czy organ administracji. Wskazania prawne co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu z lutego 2005r. stanowią konsekwencję dokonanej przez Sąd oceny prawnej i dotyczą sposobu postępowania w toku ponownego rozpoznawania sprawy oraz mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych, a także wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia potencjalnych wadliwości. Ma rację skarżący tylko o tyle, że organ administracji działając po wyroku winien z urzędu zbadać, wskazane przez Sąd okoliczności sprawy; jednakże Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż jego ustalenia, subsumcja nie mogą pozostawać w sprzeczności z ocena prawną i wskazaniami Sądu zawartymi w rozstrzygnięciu z lutego 2005r. Mając to na uwadze słusznie Sąd I instancji uznał, że Minister Budownictwa w decyzji z dnia [...] stycznia 2007r. zasadnie przyjął, iż decyzja uwłaszczeniowa wydana przed rozpatrzeniem wniosku o zwrot nieruchomości narusza prawa osób trzecich, bowiem takie stanowisko przyjął już wcześniej Sąd administracyjny w wyroku z 9 lutego 2005r., a co za tym idzie, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ postępowanie wszczęte wnioskiem K. P. w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej nie było zakończone. Na marginesie należy dodać, że oczekiwania skarżącego znalazłyby wyraz jedynie w sytuacji, w której nastąpiłaby zmiana stanu prawnego, powodująca utratę aktualności poglądu wyrażonego przez Sąd w pierwszym rozstrzygnięciu, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Tak więc ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu z lutego 2005r wiąże Sąd i organ, a to oznacza, iż orzeczenie to wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadmnistracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte było także oceniane przez Sąd I instancji postępowanie administracyjne. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku Sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w niniejszym przypadku. Związanie Sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie oznacza więc, że nie mógł on, wbrew oczekiwaniom wnoszącego skargę kasacyjną formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany był do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny uważa także za nie trafny zarzut nie rozważenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wszystkich zarzutów skargi na decyzję Ministra Budownictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż przed Sądem administracyjnym obowiązuje m. in. zasad oficjalności – czyli, że Sąd nie będąc związany granicami skargi zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń przepisów prawa, które winny mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. W tym stanie rzeczy, Skład Orzekający zgadza się z poglądem panującym w doktrynie, że dla Sądu I instancji skarga ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne , warszawa 1996, s. 195). Tak więc uzasadnienie wyroku powinno zawierać przedstawienie części historycznej rozpoznawanej sprawy, wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia jak też skrupulatne wskazanie podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie działając z urzędu rozważył wszystkie zarzuty podniesione w skardze, a także w związku z wykazanym powyżej obowiązkiem ocenił legalność zaskarżonej decyzji wykraczając poza wskazane przez skarżącego w skardze do Sądu I instancji zarzuty. Sąd w uzasadnieniu odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącą w skardze, a mających istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należy, że uzasadnienie Sądu, którego rozstrzygnięcie jest następnie weryfikowane przez Sąd wyższej instancji ma za zadanie przede wszystkim powołać w nim argumenty, które są przekonywujące i trafne w danych okolicznościach, tak aby strona była przeświadczona, że Sąd rozpoznający jej sprawę jest przekonany o słuszności swego rozstrzygnięcia, nawet gdyby ona się z nim nie zgadzała. Dlatego też uzasadnienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest jasne oraz zwięzłe, stanowiące konsekwentną i logiczną całość.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie przepisów art. 184 orzekł jak w sentencji wyroku.