Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2435/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Przemysław Żmich, , , , , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rodziny i Polityki Społecznej decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2021 r., po rozpatrzeniu odwołania A. M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2021 r., nr [...], w sprawie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

A. M. (dalej jako skarżąca) wnioskiem z [...] sierpnia 2019 r. wystąpiła do Wójta Gminy [...] o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w okresie zasiłkowym 2019/2021 na rzecz trojga dzieci – M. M., A. M. i K. M.

Po rozpatrzeniu wniosku Wójt Gminy [...] informacją z [...] września 2019 r., nr [...], przyznał skarżącej wnioskowane świadczenie w kwocie po [...] zł na rzecz każdego z dzieci – M. M., A. M. i K. M. w okresie od [...] października 2019 r. do [...] maja 2021 r.

Skarżącej wypłacono świadczenie wychowawcze w okresie od [...] października 2019 r. do [...] marca 2020 r. w łącznej kwocie [...] zł ([...] zł).

W dniu [...] listopada 2019 r. skarżąca złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że jej mąż S. M. od [...] września 2019 r. przebywa w [...] w celach zarobkowych. W kolejnym oświadczeniu z [...] listopada 2019 r. wskazała, że jej mąż od września 2019 r. rozpoczął zatrudnienie w [...] i w miesiącu październiku uzyskał dochód w wysokości [...] koron [...].

Pismem z [...] kwietnia 2020 r. Wojewoda [...] poinformował Wójta Gminy [...], że S. M. w okresie od [...] września 2019 r. do nadal zamieszkuje i jest zatrudniony na terenie [....]. W związku z tym stwierdził, że w sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie od [...] września 2019 r. do nadal.

Wobec powyższego Wójt Gminy [...] - po wszczęciu postępowania z urzędu - decyzją z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], uchylił od dnia [...] października 2019 r. do [...] maja 2021 r. prawo do świadczenia wychowawczego przyznane skarżącej ww. informacją z [...] września 2019 r. na rzecz dzieci – M. M., A. M. i K. M.

Wobec nie złożenia odwołania decyzja ta stała się ostateczna.

W dniu [...] czerwca 2020 r. do Wojewody [...] wpłynął – przekazany przez Wójta Gminy [...] – wniosek skarżącej z [...] sierpnia 2019 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wraz z decyzją Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 2020 r. uchylającą świadczenie wychowawcze przyznane skarżącej na rzecz jej dzieci z harmonogramem wypłaconego świadczenia wychowawczego.

Następnie Wojewoda [...] - po ponownym rozpatrzeniu ww. wniosku skarżącej z [...] sierpnia 2019 r. w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego – informacją o przyznaniu świadczenia wychowawczego z [...] lipca 2020 r., nr [...], przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze na dziecko:

- M. M. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r.,

- A. M. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r.,

- K. M. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] października 2019 r. do [....] października 2019 r.

Jednocześnie Wojewoda wskazał, że w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego przedmiotowy wniosek został przekazany do instytucji właściwej w [...] celem jego rozpatrzenia wraz informacją

o sposobie jego rozpatrzenia w Polsce.

Równocześnie Wojewoda [....] - po ponownym rozpatrzeniu ww. wniosku skarżącej z [...] sierpnia 2019 r. w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego – odrębną decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...], odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od [...] listopada 2019 r. na rzecz dzieci – M. M., A. M. i K. M.

Wobec nie złożenia odwołania ww. decyzja z [...] lipca 2020 r. stała się ostateczna.

Następnie Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] maja 2021 r. ustalił, że świadczenie wychowawcze pobrane przez skarżącą, za okres od [...] października 2019 r. do [...] marca 2020 r. na dzieci – M. M., A. M. i K. M. w kwocie [...] zł jest świadczeniem wychowawczym nienależnie pobranym oraz zobowiązał skarżącą do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w powyższej wysokości wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że organ właściwy w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, iż w okresie od [...] października 2019 r. do [...] marca 2020 r. ma zastosowanie ustawodawstwo [...] na zasadzie pierwszeństwa. W Polsce może być przyznany jedynie dodatek dyferencyjny. W związku z tym, że w okresie od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 miesięczna wysokość świadczeń przysługujących za granicą nie przekracza wysokości świadczeń możliwych do przyznania w Polsce, przyznano dodatek dyferencyjny na dzieci – M. M. w wysokości [....] zł, A. M. w wysokości [...] zł oraz K. M. w wysokości [...] zł. Różnica, która powstała po odjęciu kwoty należnego dodatku dyferencyjnego od kwoty faktycznie wypłaconych świadczeń w ww. miesiącu jest kwotą nienależnie pobraną.

Natomiast w okresie od [...] listopada 2019 r. do [...] marca 2020 r. dodatek dyferencyjny nie przysługuje, gdyż miesięczna wysokość świadczeń rodzinnych przysługujących za granicą przekracza wysokość świadczeń możliwych do przyznania w Polsce.

Wojewoda zauważył również, że w uzasadnieniu decyzji nr [...] z [...] lipca 2020 r. oraz w uzasadnieniu informacji nr [...] z [...] lipca 2020 r., wskazano przepisy, na podstawie których ustalono uprawnienie do świadczenia wychowawczego.

Stwierdził też, że wobec braku jej zaskarżenia przez stronę, powyższa decyzja stała się ostateczna - a więc stanowi ona podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.

Strona pobrała świadczenie wychowawcze w okresie od [...] października 2019 r. do [...] marca 2020 r. - co wynika z harmonogramu wypłat tego świadczenia. Oznacza to, że strona pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze w okresie od [...] października 2019 r. do [...] marca 2020 r.

Organ wskazał, że wydając decyzję oparł się na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, zaś strona poinformowana o możliwości czynnego udziału w sprawie i wyrażeniu swojego stanowiska w przepisanym terminie nie skorzystała z tego prawa.

Dodał, że kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty. Na dzień wydania decyzji, tj. [...] maja 2021 r. odsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą [...] zł.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Wojewody [...] z [...] maja

2021 r. skarżąca złożyła odwołanie, podnosząc, że decyzję tę uważa za nieuzasadnioną i niesprawiedliwą, gdyż świadczenia na dzieci pobrała na podstawie legalnej wydanej decyzji.

Wskazała, że pouczenia, o których pisze się w decyzji nie są przejrzyste i zrozumiałe. Jej zdaniem w sytuacji, gdy doszło do jakiś nieprawidłowości, to organ administracyjny powinien dokonać stosownych korekt, gdyż w tej chwili nie pobiera ona świadczeń ani ze strony polskiej ani [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rodziny i Polityki Społecznej decyzją

z [...] sierpnia 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w tym postępowaniu organ odwoławczy nie bada zasadności odmowy prawa do świadczenia wychowawczego, gdyż postępowanie w tym zakresie zostało zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r. oraz informacją Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r.

Podniósł, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, iż we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z [...] sierpnia 2019 r. skarżąca oświadczyła, że zarówno ona, jak i żaden z członków rodziny, nie przebywa poza granicami Polski, w kraju, w którym zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Podkreślił, iż zarówno w decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego oraz w ww. wniosku skarżąca została pouczona, że w przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego - w szczególności zaistnienia okoliczności wymienionych w oświadczeniu, osoba ubiegająca się jest obowiązana niezwłocznie powiadomić o tych zmianach podmiot realizujący świadczenie.

We wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego zostało również wskazane, iż niepoinformowanie organu właściwego, prowadzącego postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego o zmianach, o których mowa powyższej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, a w konsekwencji - koniecznością jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Przy czym skuteczne pouczenie, to takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że - zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego - można przyjąć, iż ów adresat miał świadomość pobierania nienależnego świadczenia. W konsekwencji, ocena świadomego działania świadczeniobiorcy wymaga ustalenia, czy były mu znane odpowiednie przepisy prawa, to jest czy był on skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie miało wpływ na istnienie uprawnienia, przy czym owa skuteczność oznacza formę pisemną, z użyciem języka zrozumiałego dla świadczeniobiorcy, z równoczesnym wskazaniem grożących stronie sankcji za wprowadzenie organu w błąd.

W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo wskazał, że w związku z odmową przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego za okres od [....] listopada 2019 r. oraz przyznaniem jej prawa do świadczenia wychowawczego za okres od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r. wyłącznie w wysokości dodatku dyferencyjnego należy uznać, iż świadczenie wychowawcze wypłacone za ww. okres jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca, następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego.

Minister wskazał też, że nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz podlega potrąceniu z wypłacanych świadczeń rodzinnych, wypłacanych zasiłków dla opiekunów, o których mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, oraz wypłacanego świadczenia wychowawczego, w myśl art. 25 ust. 7 i 8 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Na zakończenie dodał, iż zgodnie z art. 25 ust. 10 ustawy o pomocy państwa

w wychowywaniu dzieci, organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, może umorzyć kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Przy czym zastosowanie tych ulg odbywa się na wniosek osoby zobowiązanej i pozostaje do uznania organu.

Na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niesprawiedliwej.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że składając wniosek o świadczenie wychowawcze na dzieci, jej maż jeszcze nie pracował w [...]. Jak tylko wyjechał do [...] do pracy, udała się do Urzędu Gminy i złożyła oświadczenie, że mąż zaczął pracę w tym kraju. Oświadczenie to złożyła pod dyktando pracownicy Urzędu Gminy. Ponadto, została zobowiązana do dostarczenia zaświadczenia o wysokości zarobków, jakie mąż uzyskuje w [...]. Przy ponownej wizycie w Urzędzie Gminy, w październiku 2019 r. oświadczyła, że [...] pracodawca jej męża nie wydaje zaświadczeń o wysokości uzyskiwanych zarobków przez pracownika. Dlatego też ponownie złożyła pisemne oświadczenie o wysokości zarobków męża w koronach [...]. Skutkowało to wstrzymaniem zasiłków rodzinnych na dzieci. Natomiast świadczenia wychowawcze były jej dalej wypłacane, ponieważ nie były powiązane z wysokością uzyskiwanych dochodów na rodzinę.

Dlatego też, przypisywanie jej tego, że nie zgłosiła faktu podjęcia zatrudnienia przez męża w [...] jest całkowicie nieuzasadnione.

Według niej, jeżeli ktoś popełnił błąd, to pracownicy Urzędu Gminy zajmujący się wypłata zasiłków, za których ona nie ponosi odpowiedzialności.

W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu

I instancji, są zgodne z prawem.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z [...] sierpnia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2021 r., nr [...], ustalającą, że świadczenie wychowawcze pobrane przez skarżącą za okres od [...] października 2019 r. do [...] marca 2020 r. na dzieci – M. M., A. M. i K. M. w kwocie [...] zł jest świadczeniem wychowawczym nienależnie pobranym oraz zobowiązującą skarżącą do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy

z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.), dalej jako ustawa.

Zgodnie z art. art. 1 ust. 2 i 3 ustawy prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje m.in. obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W myśl art. 4 ust. 1 i 2 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1), a świadczenie wychowawcze przysługuje: 1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo 3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo 4) dyrektorowi domu pomocy społecznej (ust. 2).

Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko (art. 5 ust. 1 ustawy).

Zgodnie z art. 16 ustawy w przypadku, gdy matka, ojciec, opiekun prawny lub opiekun faktyczny dziecka przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami, w tym informacjami dotyczącymi sprawy, wojewodzie (ust. 1).

W przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczenia wychowawczego lub członka rodziny tej osoby, lub rodzica dziecka w dniu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazując niezbędne dokumenty, w tym informacje (ust. 2).

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także okres, w którym przepisy te mają zastosowanie (ust. 4).

W przypadku, gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 za okres, o którym mowa w ust. 4 (ust. 5).

W przypadku, gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, o którym mowa w ust. 4 (ust. 6).

W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 za okres, o którym mowa w ust. 4 (ust. 7).

Wojewoda ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepis art. 25 stosuje się odpowiednio (ust.10).

Natomiast w myśl art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3 i ust. 9 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu (ust.1).

Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się świadczenie wychowawcze wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 6, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze (ust. 2 pkt 3).

Od kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 6, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie, chyba że przyznanie świadczenia wychowawczego było następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczenia wychowawczego (ust. 3).

Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty (ust. 9).

Należy stwierdzić, że organy orzekające obu instancji prawidłowo uznały, iż w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy do uznania świadczenia wychowawczego przyznanego skarżącej na rzecz dzieci – M. M., A. M. i K. M. na okres od [...] października 2019 r. do [...] marca 2020 r. za nienależnie pobrane.

Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że po złożeniu przez skarżącą w dniu [...] sierpnia 2019 r. wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego Wójt Gminy [...] informacją z [...] września 2019 r. przyznał skarżącej świadczenia wychowawcze w wysokości [...] zł na rzecz każdego z dzieci – M. M., A. M. i K. M. na okres [...] października 2019 r. do[...] maja 2021 r.

Skarżącej wypłacono świadczenie wychowawcze w okresie od [...] października 2019 r. do [...] marca 2020 r. w łącznej kwocie [...] zł ([...] x [...]zł).

Następnie w oświadczeniu z [...] listopada 2019 r. skarżąca poinformowała, że jej mąż od [...] września 2019 r. przebywa w [...]w celach zarobkowych.

Wobec powyższego Wojewoda [...] uznał, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i pismem z [...] kwietnia 2020 r. poinformował organ właściwy do wypłaty świadczenia wychowawczego - Wójta Gminy [...], że mąż skarżącej S. M. w okresie od dnia [...] września 2019 r. zamieszkuje i jest zatrudniony na terenie [...].

Zatem - w odniesieniu do rodziny skarżącej - przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie w okresie od dnia [...] września 2019 r. do nadal.

W efekcie powzięcia tej informacji Wójt Gminy [...], po wszczęciu z urzędu postępowania, ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2020 r. uchylił od dnia [...] października 2019 r. do[...] maja 2021 r. prawo do świadczenia wychowawczego przyznane skarżącej informacją z[...] września 2019 r. na rzecz dzieci – M. M., A. M. i K. M.

Następnie Wojewoda [...] informacją z[...] lipca 2020 r. przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze na dziecko:

- M. M. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r.,

- A. M. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r.,

- K. M. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r.

Jednocześnie Wojewoda [...] ostateczną odrębną decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...], odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz dzieci – M. M. A. M. i K. M. w okresie od [...] listopada 2019 r.

Z treści tej decyzji wynika, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Wynika z niej także, że ze względu na wykonywanie przez S. M. pracy na terenie [...] od [...] września 2019 r. i brak aktywności zawodowej skarżącej w Polsce, [...] ustawodawstwo ma zastosowanie na zasadzie pierwszeństwa, zgodnie z art. 68 ust. 1 lit. a) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004.

Skoro ww. decyzja Wójta Gminy [....] z [...] kwietnia 2020 r. uchylająca od dnia [...] października 2019 r. do dnia [...] maja 2021 r. prawo do świadczenia wychowawczego przyznane skarżącej informacją Wójta Gminy [...] z [...] września 2019 r. na rzecz dzieci – M. M., A. M. i K. M. oraz decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r. odmawiająca przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od [...] listopada 2019 r. na rzecz dzieci skarżącej – M. M., A. M. i K. M. uzyskały walor ostateczności w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a., to - z uwagi na brak jakiejkolwiek decyzji przyznającej skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na rzecz trojga dzieci w okresie od [...] października 2019 r. do [...] marca 2020 r. - nie istniała podstawa prawna do wypłaty tych świadczeń.

Przy czym skarżąca zobowiązana została do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego stanowiącego różnicę między pobranym i wypłaconym świadczeniem wychowawczym za okres sześciu miesięcy (okres od [...] października 2019 r. do [...] marca 2020 r.) w kwocie [...] zł, a łączną wysokością przyznanego na mocy informacji Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r. dodatku dyferencyjnego na dzieci: M. M. w kwocie [...] zł, A. M. w kwocie [...] zł

i K. M. w kwocie [...] zł [...] zł – ([...] zł + [...] zł + [...] zł)

= [...] zł].

Zatem za prawidłowe należy uznać stanowisko organów orzekających obu instancji w niniejszej sprawie, że wypłacone skarżącej za okres od [...] października 2019 r. do [...] marca 2020 r. świadczenie wychowawcze na rzecz dzieci – M. M., A. M. i K. M. stanowi świadczenie nienależnie pobrane.

Dla uznania tego świadczenia za nienależnie pobrane istotne jest bowiem obiektywne zaistnienie okoliczności objętych hipotezą normy prawnej z art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy, a nie przyczyny jakie do jego zaistnienia doprowadziły. W tej sytuacji organ zobowiązany był wydać decyzję o ustaleniu, że pobrane świadczenie wychowawcze jest nienależnie pobrane i o zobowiązaniu skarżącej do jego zwrotu.

Wskazać również należy, jak słusznie zauważył Minister, że organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego - na wniosek osoby zobowiązanej do zwrotu tego świadczenia - może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny (art. 25 ust. 10 ustawy).

Wniosek ten podlega jednak rozpatrzeniu przez organ w odrębnym postępowaniu i zależy od uznania tego organu.

Poza tym pozostaje otwarta kwestia przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego rzecz dzieci – M. M., A. M. i K. M. na okres od [...] października 2019 r. do [....] marca 2020 r. Wniosek skarżącej został bowiem przesłany przez Wojewodę do właściwej [...] instytucji zajmującej się przyznawaniem świadczeń - celem jego rozpatrzenia. Następnie zaś - w zależności od treści tego rozstrzygnięcia - istnieje możliwość ewentualnego ustalenia prawa do dodatku dyferencyjnego lub podjęcia innych decyzji w tym zakresie.

Podsumowując Sąd uznał, iż organy orzekające obu instancji wnikliwie, wszechstronnie, rzetelnie i obiektywnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.