Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 1072/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.) Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M.W. na bezczynność Przewodniczącego Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 26 czerwca 2015 r. 1. zobowiązuje Przewodniczącego Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 26 czerwca 2015 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego orzeczenia w raz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Przewodniczącego Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącego M.W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów.


UZASADNIENIE

II SAB/Wa 1072/15

UZASADNIENIE

Pismem elektronicznym z dnia 20 czerwca 2015 r., powołując się na ustawę Prawo prasowe i ustawę o dostępie do informacji publicznej M. W. dziennikarz zwrócił się z prośbą do Przewodniczącej Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego o udostępnienie i przesłanie niezanonimizowanego skanu sentencji orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej z dnia [...] czerwca 2015 r., dotyczącego sprawy [...] P. O., prof. U. w O., którego obwiniono o plagiat pracy habilitacyjnej.

W uzasadnieniu wniosku poinformował, iż jest dziennikarzem zajmującym się patologią nauki oraz że dokumenty, o których udostępnienie prosi, wchodzą w zakres informacji publicznej dostępnej na wniosek.

W dniu 29 czerwca 2015 r. wnioskodawca otrzymał list elektroniczny od S.T., Sekretarza Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, działającego z upoważnienia prof. UO E. F., Przewodniczącej Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w którym zawarta była informacja, iż Komisja Dyscyplinarna przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego uchyliła zaskarżone orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu [...] w O. z dnia [...] stycznia 2015 r. i uniewinniła [...] P.O. od zarzuconego mu czynu.

Następnie w dniu 29 czerwca 2015 r. M. W. pismem elektronicznym poinformował Sekretarza Komisji, iż w piśmie z dnia 20 czerwca 2015 r. zawarta była prośba o skan dokumentu - sentencji "Orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej". Jednocześnie zwrócił się z pytaniem, czy przesłane pismo może być traktowane jako odmowa udostępnienia informacji publicznej prasie.

W odpowiedzi S. T., Sekretarz Komisji Dyscyplinarnej pismem z dnia 1 lipca 2015 r. poinformował wnioskującego, że w oparciu o art. 146 ust. 2a ustawy "Prawo o szkolnictwie wyższym", postępowanie dyscyplinarne wobec nauczycieli akademickich jest jawne tylko dla pracowników danej uczelni, osoby pokrzywdzonej, przedstawicieli Rady i ministra sprawującego nadzór nad uczelnią osoby, na żądanie której prowadzi się postępowanie w przypadku gdy obwiniony zmarł, obrońcy oraz - za zgodą obwinionego - dla przedstawiciela związku zawodowego, którego obwiniony jest członkiem. Ponadto, powołał się na artykuł prof. E.G. "Ograniczona jawność", opublikowanym w "Forum Akademickim " i stwierdził, że dostęp dziennikarzy do postępowań dyscyplinarnych jest ograniczony. Zatem dziennikarze nie mają wglądu do akt toczących się i zakończonych spraw dyscyplinarnych, nie mogą otrzymywać odpisów uzasadnień orzeczeń, jak i samych orzeczeń. W tym przypadku nie może być mowy o ograniczeniu dostępu do informacji publicznej, w świetle art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe. Wprawdzie przepisy ustawy Prawo prasowe w zakresie dostępu prasy do informacji publicznej odwołuje się do stosowania przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Niemniej jednak w ustawie tej w art. 4 ust. 1 wymienione zostały organy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej i wykaz ten nie obejmuje Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W ocenie Komisji powołane przepisy wskazują, że informacje zawarte w aktach postępowania dyscyplinarnego nie są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W dniu 26 października 2015 r. M.W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego w zakresie jego wniosku z dnia 20 czerwca 2015 r. w przedmiocie udostępnienia i przesłania niezanonimizowanego skanu sentencji orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej z dnia [...] czerwca 2015 r., dotyczącego sprawy [...] P.O., prof. U. w O., którego obwiniono o plagiat pracy habilitacyjnej. Wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia mu powyższego orzeczenia w terminie 14 dni od daty wydania wyroku wraz ze zwrotem akt administracyjnych oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dotychczasową korespondencję z organem. Podkreślił, że jest dziennikarzem i zbiera materiał prasowy oraz że specjalizuje się w publikacjach dotyczących patologii nauki.

Wskazał, że pomimo upływu 14 dni od daty złożenia wniosku nie otrzymał żądanych dokumentów stąd Przewodniczący Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego pozostaje w bezczynności, zaś przedstawione w piśmie z dnia 29 czerwca 2015 r. powody braku spełnienia żądania dziennikarza są prawnie chybione i nieprawdziwe.

Podał, że w sytuacji, gdy po rozpatrzeniu wniosku skarżącego organ informuje go pismem odmawiającym udzielenia żądanej informacji, stwierdzając, że nie stanowi ona informacji publicznej, sąd administracyjny rozpoznający skargę ma obowiązek zbadać, czy żądana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Natomiast strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu w przypadku, gdy uznaje, iż żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej

Wskazał też, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP, informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Zdaniem skarżącego, skoro stosowne organy uczelni wykonują zadania publiczne i wydają w związku z tym akty administracyjne, to nie ulega wątpliwości, że ich działalność podlega ustawie z dnia 6 września 2001 r o dostępie do informacji publicznej.

Dalej podał, że Komisja Odwoławcza jest organem, który działa przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Zakres działania Rady obejmuje współpracę z ministrem ds. nauki i szkolnictwa wyższego oraz tymi organami władzy publicznej, które decydują o szkolnictwie wyższym. Rada funkcjonuje w oparciu o podstawy prawne z art. 45, 46, 46a , 46b, 46c i 47 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U z 2012 r. poz. 572 ze zm.). Na mocy Statutu Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 grudnia 2014 r. na podstawie art. 46c ust 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, przy Radzie działa Komisja Dyscyplinarna do spraw nauczycieli akademickich, która jest niezawisła w zakresie orzekania.

W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2058), zwanej dalej u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem).

Wobec treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, że Komisja Dyscyplinarna przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, do którego był skierowany wniosek M.W. z dnia 26 czerwca 2015 r., jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem bowiem, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, wytworzona lub odnoszona nie tylko do władz publicznych ale także do innych podmiotów realizujących zadania publiczne. Charakter informacji publicznej należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do wskazanej w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej publicznej sfery działalności.

Przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. do informacji publicznej zalicza m.in. treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, a także treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Ustawodawca wskazuje jednocześnie, że dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.

W świetle powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, że niezanominizowany skan sentencji orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej z dnia [...] czerwca 2015 r., dotyczące sprawy [...] P.O. prof. U. w O., stanowi rozstrzygnięcie wytworzone przez funkcjonariusza publicznego w ramach jego kompetencji i jest dokumentem urzędowym.

Wskazać należy, że jest rzeczą bezsporną, iż osoby prawne w tym również uczelnie publiczne, nie mogą wykonywać powierzonych im zadań w inny sposób, niż przez swoje organy lub poprzez osoby fizyczne, które zostały zatrudnione w tym celu. W świetle powyższego uczelnia publiczna jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej, zarówno dlatego, że wykonuje zadania publiczne jak i dlatego, że dysponuje majątkiem publicznym.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie wytworzone zostało przez Komisję Dyscyplinarną przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego w związku z realizacją zadania publicznego, o którym mowa w rozdziale 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 października 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego prowadzonego wobec nauczycieli akademickich oraz sposobu wykonywania i zatarcia kar dyscyplinarnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1430), wydanego na podstawie art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.).

Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., gdy stanowi o danych publicznych, nie tworzy katalogu zamkniętego, nie wymienia wszystkich rodzajów danych, które w świetle art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 1 u.d.i.p. poddają się tej kwalifikacji.

Przypomnieć należy, że odpowiedzialność dyscyplinarna jest przewidziana w pragmatykach służbowych regulujących status funkcjonariuszy służb mundurowych np. Policji, w pragmatykach regulujących status prawny innych pracowników mianowanych (np. nauczycieli czy sędziów) oraz ustawach regulujących ustrój i funkcjonowanie poszczególnych samorządów zawodowych np. adwokackiego Jest to odpowiedzialność typu karnego, choć najczęściej sprawowana przez podmioty mające charakter organu administracji publicznej, chociażby w znaczeniu funkcjonalnym za wykroczenia dyscyplinarne. Najczęściej tym mianem pragmatyki określają naruszenie obowiązków pracowniczych ale równie często zakres tego pojęcia jest rozciągnięty na uchybienie godności lub zasadom etyki wykonywania danego zawodu. Przy czym sankcja dyscyplinarna należy do grupy środków przymusu państwowego, który mają charakter kary. Jest to więc odpowiedzialność typu karnego, ponieważ jest odpowiedzialnością za popełnienie czynu zabronionego pod groźbą kary. Jeżeli tak, to sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organy uczelni jest formą wykonywania władzy publicznej. Kolejnym argumentem potwierdzającym trafność tej tezy jest poddanie prawomocnych orzeczeń komisji dyscyplinarnych kontroli sądowej - zob. art. 146 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Innym natomiast zagadnieniem jest, że zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 2 zd. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. W sytuacji zatem, gdyby w treści informacji publicznej zawarte były dane chronione w ten sposób, to prawo skarżącego do informacji publicznej będzie podlegało ograniczeniu, zaś organ będzie zobowiązany do wydania decyzji w trybie art. 16 ust. 1 ustawy.

Podkreślić należy, że powołany przez organ art. 146 cyt. ustawy, z którego ust 2a wynika ze rozprawa dyscyplinarna jest jawna tylko dla pracowników danej uczelni, osoby pokrzywdzonej, przedstawicieli Rady i ministra sprawującego nadzór nad uczelnią, osoby, na żądanie której prowadzi się postępowanie w przypadku gdy obwiniony zmarł, obrońcy oraz za zgodą obwinionego dla przedstawiciela związku zawodowego, którego obwiniony jest członkiem, a również ust. 5, iż informację o prawomocnym orzeczeniu w sprawach naruszeń, o których mowa w art. 144 ust 3 pkt 1-5 komisja przekuje do wiadomości organu przyznającego środki finansowe na naukę, nie stanowi potwierdzenia tezy sformułowanej przez organ, że nie mamy w sprawie niniejszej do czynienia z informacja publiczną.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku, a na podstawie art. 149 § 1a stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 cytowanej ustawy.