Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 460/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 877
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2022 r. sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta B., w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku Z. P. z dnia 25 listopada 2021 r., odmówił umorzenia w całości kwoty należności dłużnika alimentacyjnego w wysokości 54.099,28 zł z tytułu wypłaconych M. P. świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami wynoszącymi na dzień wydania decyzji 33.289,06 zł (pkt 1 i 3 decyzji) oraz odmówił umorzenia w części kwoty należności wskazanej w pkt 1 i kwoty ustawowych odsetek wskazanych

w punkcie 3 (pkt 2 i 4 decyzji).

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że dokumentacja zgromadzona w sprawie potwierdza, że wnioskodawca nie wywiązywał się

z obowiązku alimentacyjnego względem córki w okresie od 2008 do 2019 roku, zatem osobie uprawnionej zostały wypłacone świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. [...] organ I instancji odmówił umorzenia ww. należności, orzeczenie to jednak zostało uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. (dalej powoływane jako: "SKO") z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...].

W dalszej kolejności, powołując sią na art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2021 r., poz. 877 ze zm.), organ podał warunki umarzania należności z tytułu wypłaconych osobom uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podkreślając że rozstrzygnięcie wydawane na tej podstawie ma charakter uznaniowy i uzależnione jest od stwierdzenia przez organ występowania szczególnych okoliczności opartych na sytuacji dochodowej i rodzinnej. Odnosząc powyższe uwagi do sprawy niniejszej organ ustalił, że skarżący (lat 56) jest osobą rozwiedzioną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w mieszkaniu komunalnym, którego jest głównym najemcą.

Z uwagi na stan zdrowia został uznany za osobę niepełnosprawną

w stopniu znacznym, przyznanym okresowo do dnia 28 lutego 2023 r. Naruszenie sprawności organizmu powoduje niezdolność do pracy i konieczność zapewnienia długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący legitymuje się orzeczeniem

o stopniu niepełnosprawności od roku 2005 (lekki). Jednak ówczesny stan zdrowia był skutkiem choroby alkoholowej, co niewątpliwie wpłynęło negatywnie na jego życie osobiste i przyczyniło się do tego, że nie był on zainteresowany w realizacji obowiązku alimentacyjnego wobec córki, jak również podjęcia działań w celu spłaty zadłużenia. Obecnie źródłem utrzymania skarżącego jest świadczenie w formie zasiłku stałego w wysokości 362,17 zł miesięcznie oraz zasiłku pielęgnacyjnego

w wysokości 215,84 zł miesięcznie. Korzysta on również z dodatku mieszkaniowego w wysokości 197,99 zł i dodatku energetycznego w kwocie 12,09 zł miesięcznie. Zgodnie z oświadczeniem, nie jest on właścicielem żadnych nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych.

Podsumowując powyższe okoliczności, organ stwierdził, że sytuacja życiowa skarżącego jest wprawdzie trudna, jednakże na tle innych, znanych organowi

z urzędu spraw, nie jest ona wyjątkowa czy szczególna. W związku z powyższym organ nie był w stanie stwierdzić na czym miałby polegać słuszny interes skarżącego w przypadku umorzenia należności w całości lub w części i dlatego też nie znalazł podstaw do umorzenia tych należności zgodnie z żądaniem skarżącego.

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu i ponownie podniósł kwestię złego stanu zdrowia, a także wskazał na trudną sytuację materialną.

W następstwie rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia

[...] kwietnia 2022 r. nr [...], SKO uchyliło w całości decyzję organu

I Instancji (pkt 1) i umorzyło skarżącemu 50% kwoty należności głównej z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dziecka, w wysokości 27 049,64 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie należnymi od tej kwoty (pkt 2) oraz odmówiło umorzenia skarżącemu 50% kwoty należności głównej wraz

z odsetkami.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO potwierdziło okoliczności ustalone

w postępowaniu przed organem I instancji, tj. fakt, że skarżący jest osobą w wieku

56 lat, rozwiedzioną, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe

w mieszkaniu komunalnym. Skarżący legitymuje się orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] lutego 2020 r. zaliczającym go do znacznego stopnia niepełnosprawności (przyznanym okresowo) do dnia 28 lutego 2023 r., ze wskazaniem - niezdolny do pracy. Jego źródłem utrzymania jest świadczenie w formie zasiłku stałego w wysokości 362,17 zł miesięcznie, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł, dodatek mieszkaniowy

w wysokości 197,99 zł oraz dodatek energetyczny w wysokości 12,09 zł miesięcznie. Do wypłaty skarżącemu pozostaje kwota 788,09 zł. Stałe miesięczne wydatki to: czynsz - 406,45 zł, energia elektryczna - 48,38 zł, gaz - 26,68 zł, telewizja - 48 zł (opłata za 6 miesięcy), telefon - 30 zł, opłata za usługi opiekuńcze - 117,60 zł oraz wydatki na leki i leczenie - 158,40 zł. Do dyspozycji skarżącego pozostaje kwota

w wysokości około 8 zł miesięcznie.

Nadto wskazano, że ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji medycznej wynika, że skarżący jest schorowany, niepełnosprawny i wymagający stałej pomocy innych osób w codziennym funkcjonowaniu. Zdaniem SKO stan zdrowia skarżącego opisany w kartach informacyjnych należy ocenić jako niepokojący. Skarżący był wielokrotnie hospitalizowany z rozpoznaniem między innymi zawału mózgu wywołanym przez zakrzep tętnic przedmózgowych, zwężenia tętnicy szyjnej wewnętrznej prawej, niedowładu połowicznego prawostronnego

z afazją, udaru niedokrwiennego mózgu, padaczką poudarową czy miażdżycą.

SKO stwierdziło, że niewątpliwie sytuacja skarżącego jest trudna i złożona. Po dokonaniu jej analizy SKO uznało za zasadne w ramach posiadanych uprawnień, umorzenie 50% kwoty zaległych należności z tytułu wypłaconych na rzecz uprawnionej świadczeń alimentacyjnych. Jednocześnie zdaniem organu odwoławczego w okolicznościach sprawy, brak jest wystarczających podstaw do definitywnego zaniechania dochodzenia zadłużenia. Na dzień orzekania w sprawie nie można bowiem stwierdzić, że istnieje trwała niemożliwość spłaty zadłużenia. Skarżący z uwagi na stan zdrowia został uznany za osobę niepełnosprawną

w stopniu znacznym przyznanym okresowo do dnia 28 lutego 2023 r., czyli przyznanie nie ma charakteru trwałego. Mając na uwadze młody wiek skarżącego, brak obciążeń z tytułu konieczności utrzymania innych osób, jak również możliwość poprawy sytuacji zdrowotnej, zasadne jest utrzymanie obowiązku spłaty zaległości w kwocie 27.049,64 zł wraz z należnymi odsetkami. Organ podkreślił przy tym, że przyczyną powstania zobowiązania było niewywiązywanie się przez skarżącego

z ustawowego obowiązku łożenia na własne dziecko. Fakt zaś wypłaty z budżetu państwa świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie zwalnia go z obowiązku alimentacji. Należności z funduszu alimentacyjnego pochodzą ze środków publicznych, w związku z czym na organach spoczywa obowiązek szczególnej dbałości o to, by były one racjonalnie wydatkowane, również w aspekcie odzyskiwania należności dłużników. Ponieważ chodzi o zastępcze realizowanie obowiązku alimentacyjnego, to umorzenie należności dłużników powinno być stosowane wyjątkowo, gdy okoliczności danego przypadku można uznać za szczególnie uzasadnione. Opisywane przez skarżącego okoliczności, a zwłaszcza stan zdrowotny wymagający stałej pomocy innych osób w codziennym funkcjonowaniu, który wyklucza możliwość podjęcia przez niego w najbliższym czasie jakiejkolwiek pracy zarobkowej zasługują na udzielenie mu koniecznego wsparcia, czego dokonano w przedmiotowej decyzji. Może być też ono przyznane

w inny sposób, o którym mowa w art. 30 ust. 2 ustawy. Skarżący ma bowiem możliwość wystąpienia z wnioskiem o odroczenie terminu płatności lub rozłożenia płatności na odpowiednie raty. Reasumując SKO uznało, że umorzenie należności

w całości byłoby przedwczesne.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wywiódł skarg do tutejszego Sądu, w której wniósł o umorzenie w całości należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dziecka wraz

z odsetkami ustawowymi. Skarżący stwierdził, że orzeczenie co prawda nie narusza prawa materialnego, ale stwarza stan fikcji prawnej, ponieważ skarżący nic nie posiada i nic nie wskazuje, aby w niedalekiej przyszłości miało się to zmienić. Dalej szczegółowo opisuje swój zły stan zdrowia i złą sytuację finansową oraz wnosi

o dopuszczenie dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczność udowodnienia powyższego, a także stanu psychicznego.

W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało w całości zajęte w sprawie stanowisko i wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wskazało, że skarga zawiera argumenty zbieżne z przedstawionymi w odwołaniu, a więc znane organowi i będące przedmiotem rozważań w postępowaniu odwoławczym. Jednocześnie wyjaśniło, że w sytuacji uzyskania przez skarżącego kolejnego orzeczenia o braku poprawy sytuacji zdrowotnej, może złożyć kolejny wniosek o umorzenie pozostałych należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych.

Przy piśmie procesowym z dnia 18 lipca 2022 r. skarżący przesłał do tut. sądu kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 7 lipca 2022 r., z którego wynika, że został on zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., wbrew wywodom skarżącego, nie narusza przepisów prawa, zaś sądowa kontrola decyzji administracyjnych sprawowana jest wyłącznie

z punktu widzenia ich legalności (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm. oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.). Dodać przy tym należy, że kontrola ta dokonywana jest na datę podejmowania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2021 r., poz. 877 ze zm. - zwanej dalej: "ustawą"), organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 30 ust. 3).

Z treści tego unormowania wynika uznaniowy charakter decyzji wydawanych na jego podstawie, na co zresztą trafnie zwróciło uwagę SKO w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym wybór sposobu załatwienia wniosku strony o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy do organu, który, w ramach uznania administracyjnego, rozstrzyga w sprawie. Uznaniowy charakter takiej decyzji nie oznacza jednak, że organ administracji może podjąć ją w sposób całkowicie dowolny. Wydanie decyzji przez organ musi zostać poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy, do czego w sposób wyraźny obliguje organ administracji cytowany wyżej art. 30 ust. 2 ustawy oraz jej analizą,

z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, co wynika także z art. 25 wskazanej ustawy.

Organ administracji powinien zatem nie tylko poczynić ustalenia w oparciu

o całokształt materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego

w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 kpa), ale także załatwić sprawę, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Organ powinien więc rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz okoliczności uzasadniające zakres jej ewentualnego zastosowania, co następnie winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

W orzecznictwie sądowym nie budzi natomiast wątpliwości, że sądowa kontrola uznania administracyjnego jest ograniczona wyłącznie do oceny tego, czy

w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej.

Zdaniem sądu materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, że wskazanym wyżej powinnościom w toku postępowania administracyjnego uchybiono. Podanie skarżącego zostało bowiem rozpatrzone przy uwzględnieniu jego sytuacji dochodowej i zdrowotnej przedstawionej przez niego,

a wyciągniętych na tej podstawie wniosków nie można uznać za dowolne.

Z informacji dotyczącej sytuacji rodzinnej, oświadczeń skarżącego oraz dokumentacji medycznej wynikają wszystkie istotne informacje o sytuacji rodzinnej, materialnej

i zdrowotnej skarżącego, a także ponoszonych przez niego niezbędnych wydatków. Zwrócić też należy uwagę, że wbrew zarzutom skargi, organ nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej oraz zdrowotnej skarżącego.

Zauważyć jednakże należy, że umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego na podstawie omawianego przepisu powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna zobowiązanego uniemożliwia mu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki winien być jednak skutkiem czynników obiektywnych, tj. takich, na które zobowiązany nie ma (nie miał) wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 grudnia 2021 r. II SA/Bk 805/21).

Jak wynika zaś z akt sprawy, skarżący jest osobą w wieku 56 lat, rozwiedzioną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w mieszkaniu komunalnym, którego jest głównym najemcą. Na datę podejmowania kontrolowanej decyzji, skarżący legitymował się orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] lutego 2020 r. zaliczającym go do znacznego stopnia niepełnosprawności, przyznanym okresowo do dnia 28 lutego 2023 r., ze wskazaniem - niezdolny do pracy. Źródłem utrzymania skarżącego jest świadczenie w formie zasiłku stałego w wysokości 362,17 zł miesięcznie, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215,84 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 197,99 zł oraz dodatek energetyczny w wysokości 12,09 zł miesięcznie. Do wypłaty skarżącemu pozostaje kwota 788,09 zł. Stałe miesięczne wydatki to: czynsz - 406,45 zł, energia elektryczna - 48,38 zł, gaz - 26,68 zł, telewizja - 48 zł (opłata za 6 miesięcy), telefon - 30 zł, opłata za usługi opiekuńcze - 117,60 zł oraz wydatki na leki i leczenie - 158,40 zł. Do dyspozycji skarżącego pozostaje kwota w wysokości około 8 zł miesięcznie. Skarżący jest osobą przewlekle chorą, co potwierdza zgromadzona w sprawie dokumentacja medyczna, nadto wymaga stałej pomocy innych osób w codziennym funkcjonowaniu. Zauważyć również należy, że skarżący legitymuje się orzeczeniem

o stopniu niepełnosprawności od roku 2005 (lekki). Co istotne ówczesny stan zdrowia nie był wynikiem ujawnienia się w sposób nagły choroby, która zupełnie wyłączyła go z rynku pracy, lecz był on skutkiem długotrwałego działania, które spowodowało, że stan zdrowia skarżącego był zły (choroba alkoholowa), co niewątpliwie wpłynęło negatywnie na jego życie osobiste i przyczyniło się do tego, że nie był on w stanie realizować obowiązku alimentacyjnego wobec córki, jak również podjęcia działań w celu spłaty zadłużenia.

Mając na względzie powyższe, podzielić należy pogląd SKO, że sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego jest trudna oraz złożona, i jako taka uzasadnia umorzenie w 50 % kwoty zaległych należności, nie daje jednak podstaw do definitywnego zaniechania dochodzenia zadłużenia. Na datę podejmowania zaskarżonej decyzji organ trafnie bowiem przyjął, że nie są to przesłanki pozwalające na całkowite zwolnienie skarżącego z zobowiązania. W wyroku z dnia 29 maja 2020 r. NSA wskazał, że dla oceny przesłanek umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego istotna jest nie tylko okoliczność, czy dłużnik aktualnie może wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, ale i to, czy

w przyszłości dłużnik będzie mógł spłacać dług alimentacyjny (I OSK 324/19, Lex

nr 3021687). W ustalonych okolicznościach sprawy nie można jednak stwierdzić bezwzględnie zaistnienia trwałej niemożności spłaty zadłużenia. Jak słusznie zauważa SKO, skarżący z uwagi na stan zdrowia został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym, ale przyznanym okresowo do dnia 23 lutego 2023 r. czyli przyznanie to nie ma charakteru trwałego. Wobec powyższej treści orzeczenia o niepełnosprawności nie można było wykluczyć ewentualnej poprawy zdrowia skarżącego. Zauważyć również należy, że skarżący posiada stały dochód, wprawdzie niewielki, ale nie ma on też innych osób na utrzymaniu.

Reasumując stwierdzić należy, iż sytuacja rodzinna, dochodowa i zdrowotna skarżącego została w pełni uwzględniona przy rozpatrywaniu przesłanek stanowiących podstawę umorzenia, jednakże wybór rozstrzygnięcia po dokonaniu jej analizy, jak już wyżej wskazano, należy ostatecznie do organu administracji, który

w rozpatrywanej sprawie przedstawił swoje stanowisko w sposób wyczerpujący

i logiczny. Jak wynika ze szczegółowego uzasadnienia decyzji oraz treści dokumentów zawartych w aktach administracyjnych, organ zebrał wyczerpująco materiał dowodowy i poddał go ocenie zgodnie z regułami wynikającymi w k.p.a. Ustalenia faktyczne i motywy, które legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia nie dawały - w ocenie sądu - podstaw do stwierdzenia przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego.

Końcowo podkreślić należy, że działające w imieniu państwa organy administracji publicznej nie mogą pochopnie umarzać należności, gdyż sytuacja materialna dłużnika może w przyszłości ulec zmianie czy to w wyniku poprawy stanu zdrowia czy też zaistnienia innych zdarzeń powodujących przysporzenie w majątku dłużnika. Zatem trudna sytuacja zdrowotna i materialna dłużnika w dacie orzekania

w przedmiocie umorzenia należności nie musi oznaczać umorzenia owych należności, może jednak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie stanowić podstawę do ich umorzenia w części, w tym przypadku w 50 %.

Ponadto należy mieć na uwadze fakt, że wszelkiego rodzaju zwolnienia

z obowiązku alimentacyjnego (lub świadczeń z nim związanych) mają charakter wyjątkowy i jako takie, zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi, powinny być interpretowane w sposób ścisły a nie rozszerzający. Jak wskazał NSA w wyroku

z dnia 14 lipca 2020 r. w sprawie sygn. akt I OSK 2861/19 zobowiązany ponosi pełną odpowiedzialność za zaistniałe zaległości powstałe z tytułu wypłaconych przez Państwo zastępczo na rzecz jego dzieci alimentów i spoczywa na nim obowiązek pełnego zaangażowania i podjęcia starań w kierunku spłaty tych zaległości wraz

z odsetkami. Zwrot należności jest zasadą, a instytucja umorzenia, rozłożenia na raty albo odroczenia terminu płatności odstępstwem, wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności i może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych. Należy też mieć na względzie charakter zobowiązań alimentacyjnych, które zgodnie z art. 133 ustawy z 1964 r. Kodeks rodzinny

i opiekuńczy w przypadku rodziców w stosunku do dzieci, mają charakter obligatoryjny i zwolnić się z nich można tylko w wyjątkowych sytuacjach (LEX

nr 3042656).

Odnosząc się natomiast do nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 7 lipca 2022 r., wskazującego, że skarżący został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, wyjaśnić należy, że dokument ten nie mógł być uwzględniany przy orzekaniu przez Sąd. Jak już wyżej wskazano, Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, czyni to na datę podejmowania tej decyzji. W dacie zaś wydawania decyzji przez SKO obowiązywało inne orzeczenie

o stanie zdrowia skarżącego, którym to orzeczeniem organ był związany przy ustalaniu stanu faktycznego. Stosownie zaś do art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może

z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten wyznacza ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Jak już wyżej wskazano przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ogranicza się wyłącznie do dowodu z dokumentu i ma ono charakter wyjątkowy. Przeprowadzenie zaś jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów np. dowodu z przesłuchania stron jest niedopuszczalne. Celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej,

a następnie - czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (zob. wyrok NSA z dnia 6 października 2005 r., ONSA WSA 2006/2, poz. 45). Ponadto sąd administracyjny, kontrolując zgodność z prawem postępowania administracyjnego i wydanej w jego wyniku ostatecznej decyzji administracyjnej, nie ma w świetle obowiązujących przepisów ani obowiązku, ani nawet uprawnienia, aby odnosić się do zdarzeń późniejszych i uwzględniać dokumenty powstałe po wydaniu zaskarżonej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia

26 lipca 2017 r., LEX nr 2358606). Przedłożone przez skarżącego orzeczenie zostało wydane 7 lipcu 2022 r., a zatem już po podjęciu zaskarżonej decyzji, co miało miejsce w dniu 25 kwietnia 2022 r. Tym samym z oczywistych względów nie mogło wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Końcowo pouczyć należy skarżącego, że umorzenie w części należności dłużnika alimentacyjnego nie przekreśla jego prawa do ubiegania się o umorzenie tych należności w przyszłości, w związku z uzyskaniem nowego orzeczenia o stanie zdrowia. Orzeczenie z dnia 7 lipca 2022 r., ma wpływ na obecnie zaistniałą sytuację skarżącego i niewątpliwie daje podstawę do ubiegania się o umorzenie pozostałej kwoty należności - w całości.

W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega oddaleniu.