Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2625/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 195 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1990
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1392
law: Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.),, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant ref. Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi O. V. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej organ) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. o odmowie Udzielenia w/w Cudzoziemcowi – O. V. (dalej skarżący) zezwolenia na pobyt stały.

Stan sprawy był następujący:

O. V., obywatel [...], w dniu [...] listopada 2016 r. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego ojciec J. jest synem obywatela polskiego M. W. i A. W., z domu K., którzy urodzili się i mieszkali w miejscowości M. koło K. Tam prowadzili gospodarstwo rolne, otrzymane w spadku po rodzicach, również obywatelach polskich. Wskazał, że jego dziadkowie byli katolikami, zaś jego siostra, J. V. uzyskała obywatelstwo polskie na skutek jego nadania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. odmówił udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały. Wskazał w uzasadnieniu, że pomimo stosownego wezwania skierowanego do Strony nie zostały w aktach administracyjnych złożone dokumenty, na podstawie których można by wykazać pokrewieństwo Cudzoziemca z A. K. oraz A. K. Ponadto, Wojewoda [...] wskazał, że Cudzoziemiec nie stawił się - pomimo wezwania - w siedzibie organu celem przeprowadzenia czynności przesłuchania w charakterze strony postępowania.

W dniu 10 kwietnia 2017 r. Cudzoziemiec złożył odwołanie od powyższej decyzji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, uzupełniane pismami z dnia 9 maja 2017 r. oraz z dnia 5 czerwca 2017 r. Pismem z dnia 19 maja 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zawiadomił Cudzoziemca o tym, że z dniem 1 maja 2017 r. doszło do zmiany stanu prawnego istotnego dla rozstrzygnięcia tej sprawy na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 858) (akta administracyjne Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, k. 23).

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ wskazał, zgadnie z art. 195 ust.1 pkt 3). ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli jest osobą o polskim pochodzeniu i zamierza osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe.

Jednocześnie organ wskazał, że dnia 1 maja 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 858). Na mocy art. 1 pkt 7 ustawy nowelizującej zostało zmienione brzmienie art. 5 ustawy o repatriacji, tj;

- został uchylony art. 5 ust. 2 ustawy o repatriacji, który statuował samodzielną podstawę uznania cudzoziemca za osobę polskiego pochodzenia w związku z tym, że on sam lub jego określeni wstępni (co najmniej jeden z rodziców, co najmniej jeden z dziadków, co najmniej dwoje z pradziadków) posiadali w przeszłości obywatelstwo polskie i cudzoziemiec ten wykaże swój związek z polskością, w szczególności przez ' pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów,

- zostało zmienione brzmienie samego art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji.

W obecnym stanie prawnym brak jest już przykładowego katalogu przejawów związków z polskością, tj. pielęgnowania polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów. Jednocześnie w bezpośrednim związku z pierwszą z powyższych zmian, na mocy art. 6 pkt 2 ustawy nowelizującej zostało zmienione brzmienie art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. W wyniku tejże zmiany w chwili obecnej przepis ten odsyła w zakresie ustalania polskiego pochodzenia już tylko do art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji. Pośród przepisów przejściowych ustawy nowelizującej brak jest takich przepisów, które do trwających postępowań w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach nakazywałyby stosować przepisy tej ustawy oraz ustawy o repatriacji w brzmieniu dotychczasowym.

Okoliczność posiadania przez cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na pobyt stały w przeszłości obywatelstwa polskiego albo jego pochodzenia od określonych wstępnych, którzy posiadali w przeszłości to obywatelstwo, z dniem 1 maja 2017 r. przestała być już okolicznością relewantną w już trwających postępowaniach w tym przedmiocie.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, iż żaden ze zgromadzonych w toku postępowania dowodów nie wskazuje bezpośrednio na polską narodowość przodków Skarżącego. Z tych też przyczyn odstąpił od badania czy cudzoziemiec posiada związki z polskością, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 2 ustawy o repatriacji, gdyż jedynie łączne spełnienie tych przesłanek skutkuje uznaniem za osobę posiadającą polskie korzenie.

Z takim stanowiskiem nie zgodził się skarżący, wnosząc skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. i zarzucając jej:

1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.

art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1392, z późn. zm.) poprzez błędne zastosowanie i niewłaściwe przyjęcie, iż w niniejszej sprawie należy stosować zmiany wynikające z ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 858) w sytuacji, w której zmiany weszły w dniu 1 maja 2017 r., zaś wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały został złożony w dniu 26 listopada 2016 r., tj. przed wejściem, w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r.,

art. 6 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o repatriacji poprzez błędną wykładnię i nieuprawnione stwierdzenie, iż załączone do akt sprawy dokumenty nie stanowią dowodów potwierdzających istnienie polskiego pochodzenia, w sytuacji, w której to ze względu na fakt, iż katalog dokumentów potwierdzających polskie pochodzenie jest katalogiem otwartym, załączone dokumenty w rzeczywistości potwierdziły fakt istnienia u Skarżącego polskiego pochodzenia;

2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

naruszenie treści art. 75 § 1 w zw. z art. 76 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) poprzez błędną wykładnię dowodów załączonych w sprawie w postaci stwierdzenia, iż siostra Skarżącego posiada polskie pochodzenie oraz nie przyjęcie tego dowodu (nie może mieć miejsca sytuacja, iż siostra posiada polskie pochodzenie - zaś Skarżący - jako brat - już nie);

art. 7 i art. 80 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co skutkowało nie wyjaśnieniem przez organ administracji II instancji stanu faktycznego sprawy w zakresie istnienia podstaw do udzielenia zezwolenia na pobyt stały oraz dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu administracji publicznej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Badając zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych ramach, Sąd doszedł do przekonania że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do uwzględnia skargi.

Zarzuty skargi koncentrują się wokół błędnego zastosowania art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1990, z późn. zm.), zwanej w dalszej części "ustawą o cudzoziemcach", jak również art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1392, z późn. zm.), zwanej w dalszej części "ustawą o repatriacji". Niewłaściwe zastosowanie powołanych przepisów miało, zdaniem skarżącego, polegać na przyjęciu konieczności zastosowania przepisów w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania.

W ocenie Sądu, organ słusznie wskazał, że dnia 1 maja 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw i na mocy art. 1 pkt 7 ustawy nowelizującej zostało zmienione brzmienie art. 5 ustawy o repatriacji, tj.:

- został uchylony art. 5 ust. 2 ustawy o repatriacji, który statuował samodzielną podstawę uznania cudzoziemca za osobę polskiego pochodzenia w związku z tym, że on sam lub jego określeni wstępni (co najmniej jeden z rodziców, co najmniej jeden z dziadków, co najmniej dwoje z pradziadków) posiadali w przeszłości obywatelstwo polskie i cudzoziemiec ten wykaże swój związek z polskością, w szczególności przez ' pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów,

- zostało zmienione brzmienie samego art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji.

W obecnym stanie prawnym brak jest już przykładowego katalogu przejawów związków z polskością, tj. pielęgnowania polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów. Jednocześnie w bezpośrednim związku z pierwszą z powyższych zmian, na mocy art. 6 pkt 2 ustawy nowelizującej zostało zmienione brzmienie art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. W wyniku tejże zmiany w chwili obecnej przepis ten odsyła w zakresie ustalania polskiego pochodzenia już tylko do art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę na to, że pośród przepisów przejściowych ustawy nowelizującej brak jest takich przepisów, które do trwających postępowań w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach nakazywałyby stosować przepisy tej ustawy oraz ustawy o repatriacji w brzmieniu dotychczasowym. Art. 10 ustawy nowelizującej, odsyłający do przepisów dotychczasowych, ma jedynie zastosowanie w przypadku postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy o repatriacji, nie zaś przepisów ustawy o cudzoziemcach. W tej sytuacji, mając na uwadze zasadę praworządności prowadzącą do stosowania przepisów ustawy obowiązującej w dacie orzekania w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (ustawy aktualnej), Sąd podziela przekonanie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w postępowaniach w sprawach udzielenia zezwolenia na pobyt stały, na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, które to postępowania zostały wszczęte przed dniem 1 maja 2017 r. i niezakończone do tego dnia decyzją ostateczną, powinny być stosowane przepisy prawa materialnego w brzmieniu, jakim nadała ustawa nowelizująca.

W konsekwencji, okoliczność posiadania przez cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na pobyt stały w przeszłości obywatelstwa polskiego albo jego pochodzenia od określonych wstępnych, którzy posiadali w przeszłości to obywatelstwo, z dniem 1 maja 2017 r. przestała być już okolicznością tak istotną jak dotychczas w już trwających postępowaniach w tym przedmiocie.

W odniesieniu do argumentacji przypisanej w uzasadnieniu skargi temu zarzutowi wskazującej na retroaktywność ustawy nowelizującej, należy zauważyć, że art. 195 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach stanowią wykonanie przez ustawodawcę zwykłego art. 52 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym osoba, której pochodzenie polskie zostało stwierdzone zgodnie z ustawą, może osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. Oba weszły w życie dnia 1 maja 2014 r. (z całą ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach), natomiast przed tą datą stan prawny w zakresie stwierdzania polskiego pochodzenia nie był stanem pewnym. Wówczas to, pod rządami ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, brak było w tej ustawie, jak również w jakiejkolwiek innej ustawie przepisu, który po pierwsze wprost regulowałby tryb stwierdzania polskiego pochodzenia, a po drugie sposób realizacji uprawnienia konstytucyjnego do osiedlenia się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. W tym stanie prawnym istniała długotrwała praktyka organów administracji publicznej, stosujących w takich sprawach przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, jeżeli idzie o formę prawną konkretyzacji uprawnienia konstytucyjnego (zezwolenie na osiedlenie się) oraz jej warstwę proceduralną (m. in. przepisy o właściwości organów administracji publicznej), a także przepisy ustawy o repatriacji jako te przepisy rangi ustawowej, w oparciu o które wyznacza się kryteria stwierdzenia polskiego pochodzenia. Obecnie nie ma zaś wątpliwości co do tego, że art. 52 ust. 5 Konstytucji jest wykonywany przez art. 195 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Zmieniając art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach z jednoczesnymi zmianami w art. 5 ustawy o repatriacji ustawodawca dokonał zmiany w ustawowych kryteriach stwierdzania polskiego pochodzenia dla potrzeb stwierdzania, czy dany cudzoziemiec może być podmiotem uprawnienia wynikającego z art. 52 ust. 5 Konstytucji. Jak już jednak stwierdzono, ustalenie, czy cudzoziemiec jest podmiotem tego uprawnienia zależne jest od dokonania określonego procesu "stwierdzenia polskiego pochodzenia" zgodnie z ustawą. Brak takiego stwierdzenia powoduje, że cudzoziemiec nie może takiego uprawnienia w ogóle nabyć. W związku z tym zastosowanie w toku postępowania administracyjnego przepisów ustawowych aktualnych w dacie orzekania (przy jednoczesnym braku przepisów ustawowych, odsyłających do przepisów obowiązujących poprzednio), nawet pomimo tego, że kształtują one kryteria stwierdzania polskiego pochodzenia w sposób bardziej restrykcyjny względem przepisów w brzmieniu poprzedzającym, obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania, jest działaniem prawidłowym. W jego wyniku cudzoziemiec nie traci żadnego uprawnienia, albowiem jego pierwotne nabycie zależne jest i tak od tego, żeby dokonać wcześniej oceny czy jest on osobą polskiego pochodzenia. Nie można tu zatem mówić o retroaktywności ustawy nowelizującej, albowiem ocenie prawnej z punktu widzenia przepisów prawa materialnego ukształtowanych tą ustawą, podlegają fakty aktualne na dzień orzekania przez organ administracji publicznej, z których jedne mają pełne odniesienie do teraźniejszości (związek z polskością), a inne ze swej natury mają swoje odniesienie do przeszłości (narodowość nieżyjących najczęściej wstępnych).

Skarżący w toku postępowania odwoławczego został przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców uprzedzony o zmianie stanu prawnego, a także konsekwencjach w zakresie dalszego zakresu postępowania wyjaśniającego. W piśmie z dnia 19 maja 2017 r. Skarżący został wezwany do przedstawienia dokumentów stwierdzających posiadanie narodowości polskiej przez jedno ze swoich rodziców lub dziadków lub dwoje pradziadków, potwierdzających jednocześnie posiadanie pokrewieństwa z w/w osobami wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski. Cudzoziemiec zareagował na to uprzedzenie i wezwanie wyłącznie w ten sposób, że wyraził stanowisko co do niedopuszczalności zastosowania przepisów prawa materialnego w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą i wskazując na to, że zostało stwierdzone polskie pochodzenie jego siostry. W ocenie Sądu, taki sposób procedowania, w którym Skarżący został uprzedzony o zmianie stanu prawnego, która może oddziaływać na sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w pełni realizuje zasadę zaufania do władzy publicznej ustanowioną w art. 8 K.p.a.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 6 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o repatriacji Sąd podziela ocenę Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, iż żaden ze zgromadzonych w toku postępowania dowodów nie wskazuje bezpośrednio na polską narodowość przodków Skarżącego. Zgromadzone w toku postępowania przed organami obydwu instancji dokumenty wskazują bezpośrednio na to, że:

• w dniu 14 czerwca 1935 r. w miejscowości [...] urodziła się A. K., zaś jej rodzicami byli A. K. oraz J. S. - odpis zupełny aktu urodzenia nr [...] wydany w dniu [...] listopada 2014 r. przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...],

• w dniu 6 marca 1935 r. w miejscowości [...] urodził się M. W., zaś jego rodzicami byli T. W. oraz A. M. - odpis zupełny aktu urodzenia nr [...] wydany w dniu [...] listopada 2014 r. przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...],

• w dniu 16 lipca 1903 r. w miejscowości [...] urodził się A. K., zaś jego rodzicami byli J. K. oraz D. C. - odpis zupełny aktu urodzenia nr [...] wydany w dniu [...] listopada 2014 r. przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...].

• w dniu 25 lutego 1987 r. w [...] (obecnie [...]) urodziła się Y. V., zaś jej rodzicami byli J. W. oraz N. W. - odpis zupełny aktu urodzenia sporządzony w dniu [...] kwietnia 2017 r. przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] (złożony w notarialnym odpisie,)

• Pani Y. V., ur. dnia 25 lutego 1987 r. w [...], nabyła obywatelstwo polskie poprzez nadanie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (uwierzytelniony odpis aktu nadania obywatelstwa polskiego).

Złożone zostały również tłumaczenia przysięgłe (bez samych dokumentów) z języka [...] na język polski następujących dokumentów: aktu rozwodu J. M. V. i N. B. V., aktu urodzenia O. J. W., ur. dnia 30 sierpnia 1994 r. i aktu urodzenia J. M. W., ur. dnia 1 czerwca 1960 r.

Żaden z tych dowodów w postaci dokumentów złożonych do akt administracyjnych nie stanowi dowodu bezpośrednio na narodowość osoby, której dotyczy. Tylko z przedłożonych tłumaczeń przysięgłych z języka [...] na język polski wynikać może, że w okazanych tłumaczowi przysięgłemu dokumentach były wzmianki o narodowości osób, których dotyczą. I tak w akcie urodzenia O. W. (przedłożone tłumaczenie przysięgłe bez samego dokumentu) ojciec – J. W. jest osobą narodowości [...], zaś matka – N. W. - narodowości [...]. W akcie urodzenia J. W. (przedłożone tłumaczenie przysięgłe bez samego dokumentu) ojciec – M. W. jest narodowości [...], zaś matka A. A. jest narodowości [...].

W odniesieniu do twierdzeń Skarżącego co do konieczności stosowania przepisów prawa materialnego w brzmieniu sprzed dnia 1 maja 2017 r. należy zauważyć, że również żaden z przedłożonych do akt administracyjnych dokumentów nie stanowi dowodu bezpośredniego na to, że określone w nich osoby miały w przeszłości obywatelstwo polskie. Fakt urodzenia się w miejscowościach leżących w granicach Rzeczypospolitej Polskiej przed II wojną światową i obecnie ([...]) nie kreuje jeszcze samoistnie przesłanki wnioskowania o obywatelstwie tych osób. Należy zwrócić uwagę, że w 1935 r. obowiązywała w Rzeczpospolitej Polskiej ustawa z dnia 20 stycznia 1920 roku o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. z 1920 r. Nr 7, poz. 44) w brzmieniu nadanym jej rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 grudnia 1932 r. w sprawie zmiany ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. z 1932 r. Nr 109, poz. 896). Zgodnie z art. 4 tej ustawy (w brzmieniu ówczesnym) obywatelstwo polskie nabywało się:

1) przez urodzenie,

2) przez uprawnienie, uznanie lub przysposobienie,

3) przez zamążpójście,

4) przez nadanie,

5) przez przyjęcie urzędu publicznego lub przyjęcie do służby wojskowej w Państwie Polskim, o ile nie uczyniono przeciwnego zastrzeżenia.

Rozwinięcie art. 4 pkt 1 tej ustawy zostało zawarte w art. 5, który stanowił, że przez urodzenie j dzieci ślubne nabywają obywatelstwo ojca, dzieci nieślubne - obywatelstwo matki. Dzieci rodziców niewiadomych, urodzone lub znalezione na obszarze Państwa Polskiego, uważane będą za obywateli polskich, o ile nie wykaże się ich inne obywatelstwo.

Oznacza to, że ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego nie kreowała jako zasady nabycia obywatelstwa polskiego z uwagi na urodzenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W pierwszej kolejności przyjęto bowiem nabycie obywatelstwa po jednym z rodziców (w zależności od tego, czy dziecko zostało urodzone w związku małżeńskim). Fakt urodzenia osób, o których mowa powyżej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod rządami tej ustawy nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy do uznania, że posiadał on obywatelstwo polskie. Byłoby wobec tego konieczne dowiedzenie obywatelstwa ich rodziców. Z treści odpisów zupełnych aktów stanu cywilnego można wywnioskować, że byli oni znani, wobec czego do nabycia przez niego obywatelstwa polskiego nie można było przyjąć nabycia obywatelstwa na zasadzie art. 5 zd. 2 tej ustawy.

W odniesieniu zaś do pozostałych zarzutów skargi, wskazujących przede wszystkim na to, że dowodem na polskie pochodzenie Cudzoziemca ma być to, że jego siostra Y. V., nabyła obywatelstwo polskie, należy w pierwszej kolejności podnieść, że nabycie obywatelstwa polskiego poprzez nadanie go przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w żaden sposób nie zostało związane z polskim pochodzeniem. Art. 137 Konstytucji kreuje kompetencję Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do nadawania obywatelstwa polskiego, która to kompetencja ma charakter dyskrecjonalny. Nadanie obywatelstwa polskiego nie jest żaden sposób uzależnione od spełnienia jakichkolwiek przesłanek określonych w samej Konstytucji ani ustawie (brak odesłania do ustawy w tym zakresie).

W ocenie Sądu - w świetle zmiany stanu prawnego, jaka dokonała się w toku postępowania odwoławczego - Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ukształtował w sposób prawidłowy zakres uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Wezwał Cudzoziemca o to, ażeby przedstawił dokumenty, z których wynikałoby, iż pochodzi on od konkretnych osób narodowości polskiej. Sąd podziela pogląd reprezentowany w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, że strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy.

W ocenie Sądu, okolicznością, która mogła być wyjaśniona tylko w przy współdziałaniu Skarżącego, jest to, czyjego przodkowie posiadali narodowość polską. Organ odwoławczy nie miał tu możliwości dokonania ustaleń faktycznych z pominięciem Cudzoziemca, który powinien przynajmniej współdziałać z organem w ustalaniu faktów. Tymczasem Skarżący w toku postępowania odwoławczego zajął stanowisko krytyczne wobec czynności Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wskazując na konieczność stosowania przepisów prawa materialnego w brzmieniu sprzed dnia 1 maja 2017 r., kwestionując pośrednio to, że ustalenie faktów wskazywanych przez organ odwoławczy jest konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu nie można organowi postawić zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Reasumując, w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcia organu I i II instancji nie są zatem obarczone żadną z wad uzasadniających ich uchylenie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.