Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 575/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę o wznowienie postępowania
Powołane przepisy: article: art. 271 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. M. W. i J. W. S. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia [...] r. wydanego w sprawie SA/Lu 141/93 oddala skargę o wznowienie postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 7 września 1993r. w sprawie SA/Lu 141/93 ze skargi J. G. i J. R. na decyzję Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości - oddalił skargę.

Sąd przyjął, że decyzja Kolegium Odwoławczego orzekająca o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]., Nr [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta w sprawie przejęcia za odszkodowaniem na własność Skarbu Państwa nieruchomości składającej się z placu o pow. [...] wraz z domem murowanym przy ul. L. i S. w Z., stanowiącej własność S. S. w 1/4 części, A. R. w 11/16 części i B. S. w 1/16 części – będąca w istocie decyzją utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. o odmowie stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji z dnia [...]. – jest zgodna z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów zgłoszonych przez skarżącą J. G. (spadkobierczynię po S. S.) i J. A. R.(byłą współwłaścicielkę) i uznał, iż przy wydawaniu decyzji z dnia [...]. naruszone zostało prawo przez brak zastosowania w sprawie przepisów art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz.U. z 1968r. Nr 36, poz. 249), nie było to jednak w ocenie Sądu rażące naruszenie prawa mogące być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 par. 1 kpa zwłaszcza w sytuacji, gdy decyzja z dnia [...]. wydana została na życzenie dwóch współwłaścicielek, które w podaniu stwierdziły, iż ich zdaniem "przejęcie budynków przez Państwo i odpowiednia administracja zapewni im lepszą konserwację, tym bardziej, że są to budynki zabytkowe", a z treści podania nie wynikała wola dokonania remontu w całości lub części z własnych środków.

Decyzja z dnia [...]. nie była przez strony kwestionowana, a na decyzji znajduje się adnotacja o niewnoszeniu odwołania przez współwłaścicielki. W aktach sprawy znajduje się operat szacunkowy nieruchomości, zaś decyzja orzekała także o odszkodowaniu, które zostało wypłacone.

Z uwagi na to, że w ocenie NSA decyzja z dnia [...]. nie zawiera wadliwości, które mogłyby być uznane za rażące naruszenie prawa – Sąd oddalił skargę na podstawie art. 207 par 5 kpa ( w brzmieniu ówcześnie obowiązującym).

Pismem z dnia 18 stycznia 2008r., złożonym w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie w dniu 3 lutego 2009r. – A. M. W. i J. W. S. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym wyrokiem NSA z dnia 7 września 1993r., sygn. akt SA/Lu 141/93 poprzez zmianę wyroku i stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]., [...]

Jako podstawę wniosku o wznowienie wskazano art. 50 par 1, 52 par 1, 271 par 2, 277, 278 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)

Skarżący wniosek o wznowienie postępowania uzasadnili faktem, że J. S. - ich ojciec, który był uczestnikiem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...]. – nie brał udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, przez co został pozbawiony możliwości działania.

J. S. zmarł 9 października 1993r., a spadek po nim nabyli skarżący J. W. S. i A. M. W .

J. W. S. o wydaniu wyroku przez NSA w dniu 7 września 1993r. dowiedział się w dniu 27 listopada 2008r. na posiedzeniu SKO .

W pismach skierowanych do Sądu skarżący wyrazili pogląd, że NSA w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w dniu 7 września 1993r. w sprawie SA/Lu 141/93 nie mógł dokonać oceny zarzutów rażącego naruszenia prawa przez organy administracyjne przy wydaniu decyzji z dnia [...]., ponieważ wnoszące skargę do Sądu – J. G. i J. R. zarzutów takich nie zgłosiły.

Zdaniem skarżących decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...]. została wydana bez wszczęcia postępowania, decyzja w postępowaniu przed Kolegium Odwoławczym została wydana w sytuacji, gdy jedna ze współwłaścicielek nieruchomości – B. S. nie żyła – zmarła 14 lipca 1965r., zanim ustalono dla niej odszkodowanie. Skarżący zwrócili uwagę, że nie zasięgnięto opinii biegłego przy ustalaniu odszkodowania, wadliwie określono wartość nieruchomości w operacie szacunkowym i wysokość odszkodowania, a nadto, że przejęcie nieruchomości nastąpiło na podstawie paragrafu 5 uchwały Rady Ministrów z 31 maja 1974r., nr 139/74, nie ogłoszonej w Dzienniku Ustaw ani w Monitorze Polskim, że decyzji z dnia [...]. nie doręczono spadkobiercom B. S., którzy nie pobrali odszkodowania oraz, że ojciec skarżących – J. S. nie wyraził zgody na wykup nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 7 września 1993r. w sprawie SA/Lu 141/93 ze skargi J. G. i J. R. na decyzję Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości – nie zasługuje na uwzględnienie, mimo iż w świetle okoliczności występujących w sprawie należy uznać, że ojciec skarżących A. M.W. i J. W. S. – J. S., uczestnik postępowania zakończonego decyzja z dnia [...] nie został zawiadomiony przez Sąd o toczącym się w sprawie SA/Lu 141/93 postępowaniu i z tego powodu nie brał w nim udziału, mimo iż przysługiwał mu przymiot strony. Akta sprawy SA/Lu 141/93 są bowiem niekompletne wobec częściowego zarchiwizowania i nie potwierdzają, by J. S. był o czynnościach procesowych zawiadamiany. Daje to podstawę do uznania, że zachodzi przyczyna wznowienia postępowania sądowego, o której mowa w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej ppsa.

Jednocześnie Sąd uznał, że skarżący zachowali 3 - miesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie, o którym mowa w art. 277 ppsa, skoro – jak twierdzą - o wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 7 września 1993r. w sprawie SA/Lu 141/93 dowiedzieli się dopiero na posiedzeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 27 listopada 2008r., a skargę o wznowienie złożyli w dniu 30 stycznia 2009r. /data stempla pocztowego/.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie uzasadniają one zmiany wyroku NSA OZ w Lublinie z dnia 7 września 1993r., gdyż Sąd ten prawidłowo ocenił, iż przy wydaniu decyzji z dnia [...]. - organ administracji publicznej nie naruszył rażąco obowiązujących przepisów, przy czym Sąd badając wówczas decyzję z dnia [...]. odniósł się do tych okoliczności, które w istocie obecnie podnoszą A. M. W. i J. W. S. nie powołując nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 7 września 1993r.

Podstawowym zarzutem zgłaszanym przez skarżących w niniejszym postępowaniu jest brak zgody spadkobierców B. S.- J. S., T. S. i S.K. na przejęcie przez Państwo nieruchomości o pow. [...] z domem murowanym przy ul. L. i S. w Z . Skarżący podnoszą, że spadkobiercy ci nie brali w ogóle udziału w postępowaniu, w którym wydano decyzję o przejęciu przedmiotowej nieruchomości, a podanie o przejęcie na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz.U. z 1968r. Nr 36, poz. 249), złożyli wyłącznie J. A. R. i J. G. (pozostałe współwłaścicielki).

Co do tych okoliczności Sąd w istocie odnosił się w wyroku z dnia 7 września 1993r. – Sąd ten bowiem oceniał podanie o objęcie przedmiotowej nieruchomości, a także prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez organ w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 22 kwietnia 1959r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz.U. z 1968r. Nr 36, poz. 249). Sąd w szczególności przesądził, że przejęcie nastąpiło z zachowaniem trybu określonego w art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków tj. na wyraźne podanie współwłaścicielek przedmiotowej nieruchomości, które – jak Sąd podkreślił - nie zostały w żaden sposób zmuszone do napisania i złożenia tego podania – przy czym Sąd nie zarzucił organowi wydania decyzji pomimo braku zgody spadkobierców B. S., w szczególności J. S. na przejęcie przedmiotowej nieruchomości, pomimo iż Sąd wiedział (stwierdził w uzasadnieniu wyroku), że współwłaścicielami przejętej nieruchomości była również B. S .

Sąd ten podkreślił, że choć organ przed wydaniem decyzji z dnia [...] nie dokonał zawiadomienia współwłaścicieli o rodzaju i rozmiarze planowanych robót, co było wymagane zgodnie z art. 3 ust. 2 cyt. ustawy (i co stanowi jej naruszenie), to jednak bezspornym jest, że współwłaścicielki domagały się przejęcia przedmiotowej nieruchomości nie przejawiając woli wykonania prac remontowych z własnych środków. Jednocześnie Sąd ten podkreślił, że decyzja z dnia [...]. nie była przez strony kwestionowana, a jak wynika z akt sprawy SA/Lu 141/93 za przedmiotową nieruchomość byli współwłaściciele, w tym również spadkobiercy B. S., pobrali odszkodowanie w 1979r. /k. 36-38 akt sprawy SA/Lu 141/93/ Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie wyrażone w wyroku z dnia 7 września 1993r. nie może być więc obecnie skutecznie zakwestionowane, skoro Sąd ten wiedział, że poza J. A. R. oraz J. G. byłymi współwłaścicielami przejętej nieruchomości byli także spadkobiercy B. S . W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – NSA OZ w Lublinie dysponował wystarczającymi informacjami niezbędnymi do oceny prawidłowości złożonego podania o przejęcie nieruchomości w trybie art. 16 ustawy z 24 kwietnia 1959r., dlatego udział J. Sł. w tym postępowaniu nie miałby wpływu na dokonaną przez ten Sąd ocenę legalności decyzji z dnia [...]

Wprawdzie J. S. nie brał udziału w postępowaniu przed Sądem w sprawie SA/Lu 141/93, to jednak z akt wynika, że Kolegium Odwoławcze doręczyło mu swoją decyzję z dnia [...]. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]., której odbiór osobiście potwierdził /k. 48 akt SA/Lu 141/93/, a mimo to nie złożył on ani wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ani skargi do Sądu Administracyjnego (złożyły je natomiast J. G. i J. R ). Miał on więc już wówczas możliwość osobistego kwestionowania przed Sądem ważności decyzji o przejęciu, czego jednak nie uczynił choć w piśmie z dnia 8 czerwca 1992r., skierowanym do Kolegium Odwoławczego wskazywał, że "nigdy nie wyrażał zgody na wykup tej nieruchomości". Należy przy tym zauważyć, że przy wydaniu wyroku z dnia 7 września 1993r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie dysponował aktami administracyjnymi, zawierającymi powyższe pismo i nie ma podstaw do przyjęcia, że analizując sprawę Sąd pismo to pominął. W świetle powyższego należy uznać, ze zgromadzone w postępowaniu w sprawie SA/Lu 141/93 dokumenty pozwalały Sądowi prowadzącemu tamto postępowanie na uznanie, że pomimo braku wyraźnego podania pochodzącego od spadkobierców B. S. faktycznie wyrazili oni wolę przejęcia przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków.

Stanowisko Sądu obecnie nie może być kwestionowane. Postępowanie o wznowienie ma bowiem charakter postępowania nadzwyczajnego i chociaż dotyczy innego postępowania - jest od niego odrębne i ogranicza się wyłącznie do oceny wpływu zaistniałych podstaw wznowienia na dokonane w poprzednim postępowaniu rozstrzygnięcie. Sąd rozpoznaje zatem sprawę na nowo, ale tylko w granicach wznowienia. We wznowionym postępowaniu Sąd nie może więc podważać stanowiska oraz oceny prawnej dokonanej przez Sąd w poprzednim postępowaniu, jeżeli nie wynika to bezpośrednio z okoliczności będących podstawą wznowienia.

W niniejszej sprawie, podstawą wznowienia postępowania sądowego w sprawie SA/Lu 141/93 jest brak udziału w nim J. S. oraz pozostałych spadkobierców po B. S., co w istocie sprowadza się do zarzutu pominięcia przez ten Sąd stanowiska tych osób.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie okoliczność ta w pozostaje jednak bez wpływu na treść wyroku Sądu z dnia 7 września 1993r., skoro Sąd ten odniósł się do najistotniejszych argumentów, które obecnie podnoszą skarżący i które mogłyby być ewentualnie traktowane jako rażące naruszenie prawa.

Za nietrafny należy w szczególności uznać zarzut wydania decyzji z dnia [...]. bez podstawy prawnej, tj. w oparciu o paragraf 5 uchwały Rady Ministrów z 31 maja 1974r., która nie została ogłoszona w "Dzienniku Ustaw" ani w "Monitorze Polskim", co oznacza, że uchwała ta nie była powszechnie obowiązująca. NSA OZ w Lublinie w kwestionowanym wyroku z dnia 7 września 1993r. wprost wskazał jako podstawę wydania decyzji z dnia [...]. przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 1959r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz.U. z 1968r. Nr 36, poz. 249) – to na tych przepisach przede wszystkim została oparta decyzja z dnia [...]. i zastosowanie tych przepisów przez organ było przedmiotem oceny NSA OZ w Lublinie w sprawie SA/Lu 141/93, z tego względu gdyby tak sformułowany zarzut został podniesiony przez J. S. w tamtym postępowaniu, nie miałoby to wpływu na wyrok tego Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga o wznowienie postępowania sądowego w sprawie SA/Lu 141/93 podlega oddaleniu na podstawie art. 282 § 2 ppsa.