Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 17/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 1983 nr 45 poz 207
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.

SENTENCJA

Dnia 29 sierpnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Świderska Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2008 roku sprawy ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. ustalił M. N. zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków w wysokości 2.679 zł. Organ ustalił, iż majątek spadkowy obejmował:

- wynoszący ½ udział w prawie własności samodzielnego lokalu mieszkalnego położonego w Ł.,

- wynoszący ½ udział w prawie własności samochodu osobowego marki Honda Civic rok produkcji 1998,

- wynoszący ½ udział w prawie własności zabudowanej nieruchomości położonej w Ł. R.,

- wynoszący ½ udział w prawie własności niezabudowanej nieruchomości położonej w J. i

- wynoszący ½ udział w prawie własności zabudowanej nieruchomości położonej w J.

Należny podatek organ wyliczył przyjmując:

- podstawę opodatkowania w kwocie 85.383 zł (1/3 z ogólnej wartości masy spadkowej wynoszącej 256.150 zł),

- długi i ciężary w wysokości 3.919 zł,

- ulgę wynoszącą 24,750 zł, wynikającą z art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. Nr 142 z 2004 r. poz. 1514 ze zm.), zwanej dalej u.p.s.d., obliczoną z połowy ze 110 m2 powierzchni użytkowej wchodzącego w skład spadku budynku i proporcjonalnie do nabytego udziału (1/3),

- kwotę wolną od podatku w wysokości 9.637 zł

- kwotę do opodatkowania w wysokości 47.077 zł oraz

- 7% stawkę podatku.

Podatnik niezgadzając się z powyższą decyzją wniósł odwołanie, w którym zakwestionował dokonaną przez organ wykładnię art. 16 u.p.s.d. W ocenie strony przepis ten należało interpretować w ten sposób, iż w przypadku nabycia budynku, jego części lub lokalu, łącznie wartość do 110 m2 powierzchni budynku lub lokalu jest objęta ulgą. Za sprzeczne w ustawą strona uznała zastosowanie przez organ ulgi proporcjonalnej.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, iż w art. 16 ust. 1 u.p.s.d. poprzez sformułowanie "do łącznej wysokości" wprowadzono maksymalną granicę ulg podatkowych. Przewidziana w tym przepisie ulga przysługuje w pełnej wysokości wówczas, gdy przedmiotem nabycia w drodze spadku lub darowizny jest własność całego budynku mieszkalnego, lokalu stanowiącego odrębną własność lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił przy tym, iż w przypadku nabycia jedynie udziału w tych prawach ulga przysługuje w wysokości proporcjonalnej do wielkości udziału będącego przedmiotem dziedziczenia lub darowizny. Z kolei, gdy uprawnionych do ulgi jest kilka osób, jak w rozpoznawanej sprawie, kwota ulgi podlega podziałowi proporcjonalnie do wielkości nabytych udziałów. Na potwierdzenie prezentowanego stanowiska organ powołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1986 r. w sprawie o sygn. III ARN 11/86 (opubl. w OSNC z 1987 nr 10 poz. 157). W konkluzji za prawidłowe uznano wyliczenie podatku dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. N. podniósł zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 u.p.s.d polegający na jego nieprawidłowej wykładni, podtrzymując argumentację przytoczoną w odwołaniu. Zaznaczyła, iż analizowany przepis wprowadza jedynie limit polegający na niewliczaniu do podstawy opodatkowania wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu, nie przewiduje natomiast ulgi proporcjonalnej do wielkości dziedziczonego udziału. Zdaniem strony skarżącej organ dokonał rozszerzającej interpretacji art. 16 ust. 1 ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, stwierdzić bowiem należy, iż wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zakwestionowanego aktu.

Przedmiotem kontrowersji w sprawie jest wykładnia art. 16 ust. 1 u.p.s.d. w przypadku, gdy kilku spadkobierców dziedziczy udział we własności budynku o powierzchni użytkowej przekraczającej 110 m2.

W przepisie tym ustawodawca wprowadził ulgę podatkową pozwalającą odliczyć od podstawy opodatkowania wartość nabytego w drodze spadku budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu.

Użycie w art. 16 ust. 1 u.p.s.d. zwrotu "do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2" oznacza, że w sytuacji nabycia w drodze dziedziczenia własności budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej przekraczającej 110 m2, w celu obliczenia przedmiotowej ulgi, należy ustalić wartość powierzchni użytkowej całego budynku, odliczyć od niej ciążące na nim długi i ciężary (art. 7 ust. 1 u.p.s.d.), a następnie wyliczyć wartość 110 m2 tej powierzchni. Jeżeli do masy spadkowej wchodzi jedynie udział we własności, a nie prawo własności całego budynku, część tej wartości, odpowiadająca udziałowi będącemu przedmiotem dziedziczenia, nie podlega wliczeniu do podstawy opodatkowania. Pogląd przedstawiony przez stronę skarżącą jest słuszny, ale jedynie dla tych przypadków, gdy w skład masy spadkowej wchodzi własność całości lub części budynku, wówczas spadkobierca ma możliwość skorzystania z ulgi w pełnej wysokości. Taka sytuacja nie występuje natomiast w rozpoznawanej sprawie. Zaakceptowanie stanowiska strony skarżącej oznaczałoby w praktyce zgodę na przekroczenie górnej granicy ulgi przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.p.s.d.

Przy większej liczbie spadkobierców, spełniających warunki uprawniające do skorzystania z ulgi z tytułu nabycia domu lub lokalu, wysokość ulgi przy nabyciu jednego domu albo jednego lokalu dotyczy łącznie wszystkich spadkobierców, a nie każdego z nich z osobna. Każdy z nich korzysta w tym przypadku z wyłączenia w części proporcjonalnej do wielkości jego udziału w dziedziczonym budynku albo lokalu.

Pogląd zaprezentowany w zaskarżonej decyzji jest poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądów (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt II FSK 1510/06, dostępny w internecie, wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1998 r. sygn. akt III SA 7365/98, opubl. w ONSA z 1999 nr 4, poz. 125, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1997 r. sygn. akt I SA/Lu 131/96, LEX nr 29736, wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r. sygn. akt I SA/Gd 1704/96, LEX nr 32713, wyrok NSA z 7 września 1995 r. sygn. akt SA/Wr 119/95, LEX nr 26936, a także powołany przez organ wyrok SN z dnia 10 czerwca 1986 r. sygn. akt III ARN 11/86) i wypowiedziach przedstawicieli doktryny (por. Z. Ofiarski "Ustawa o podatku od spadków i darowizn. Komentarz", Dom Wydawniczy ABC, 2002).

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego sprawy podnieść należy, iż skoro spadek nabyło trzech spadkobierców, każdy po 1/3 części, a przedmiotem spadku był udział we własności budynku wynoszący ½, to organ prawidłowo wyliczył wysokość ulgi przysługującej skarżącemu, przyjmując wartość połowy ze 110 m2 powierzchni użytkowej budynku, a następnie 1/3 odpowiadającą odziedziczonemu udziałowi spadkowemu.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

JZ