Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1290/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152, art. 200 i 205 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2011 r. sprawy ze skargi W.G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania (ONW) na rok 2009 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz W.G. kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W.G. złożyła w dniu [...] kwietnia 2009 r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

We wniosku zadeklarowała działki rolne A i B o łącznej powierzchni [...] ha.

W dniu [...] czerwca 2009 r. w gospodarstwie wnioskodawczyni przeprowadzona została kontrola podczas, której ze względu na podtopienia, nie dokonano pomiaru powierzchni.

W dniu [...] września 2009 r. podjęto kolejną próbę przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie, jednakże z uwagi na podmokły teren oraz wysoką roślinność nie przeprowadzono pomiaru powierzchni.

Wobec powyższego stwierdzono, iż w zakresie realizacji pakietu - półnaturalne łąki jednokośne wykaszanie ręcznie - kontrola została przeprowadzona przed terminem wykonania koszenia, a odnośnie pakietu - rolnictwo ekologiczne - iż producent rolny nie przestrzega zasad określonych w przepisach o rolnictwie ekologicznym i nie zachowuje odpowiedniego stanu upraw.

Następnie w dniu [...] stycznia 2010 r. przeprowadzona została kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni, podczas której ustalono, że grunt, na którym zadeklarowane zostały działki A i B stanowi teren bagienny, zakrzaczony z licznymi zagłębieniami, w związku z czym nie ma możliwości pomiaru działek. Stwierdzono również, że działki nie są użytkowane rolniczo.

W dniu [...] kwietnia 2010 r. ponownie przeprowadzono kontrolę gospodarstwa. Podczas kontroli, podobnie jak poprzednio stwierdzono, że nie ma możliwości wykonania pomiaru powierzchni działek. Zauważono także, że na działkach prowadzone są obecnie prace związane z ich porządkowaniem.

W piśmie z [...] lutego 2010 r. skarżąca odwołała się od wyników kontroli z dnia [...] stycznia 2010 r. wskazując, że zadeklarowane działki mają charakter bagienny, położone są w sąsiedztwie stawów, występują na nich cieki i oczka wodne, co w efekcie uniemożliwiło dokonanie wykoszenia całej powierzchni w roku 2009.

W dniu [...] lipca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję nr [...], w której odmówił W.G. płatności ONW i nałożył sankcję w wysokości [...] zł.

Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji. Podniosła, iż wskazane we wniosku działki A i B zostały wykoszone we wrześniu oraz w okresie późniejszym zgodnie z planem rolno-środowiskowym. Koszenia nie wykonano tylko na niewielkiej części działek, gdyż dostęp do niej utrudniała woda.

Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu [...] stycznia 2011 r. wydał decyzję nr [...], w której odmówił przyznania płatności ONW i nałożył sankcję w wysokości [...] zł.

W dniu [...] lutego 2011 r. W.G. złożyła odwołanie od ww. decyzji. Podkreśliła, iż podczas kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie [...] czerwca 2009 r., [...] września 2009 r., [...] stycznia 2010 r. oraz [...] kwietnia 2010 r. działki rolne nie zostały skontrolowane ze względu na działanie siły wyższej (podtopienia wynikłe z opadów oraz wylania znajdujących się na działce strumyków). Dalej wskazała, że koszenie zostało przeprowadzone zgodnie z planem rolno-środowiskowym. Zauważyła, że [...] września 2009 r. odbyła się, przeprowadzona przez Biuro Certyfikacji (COBICO), kontrola gospodarstwa w zakresie produkcji ekologicznej PROW 2004 -2006, podczas której nie stwierdzono nieprawidłowości.

Ponadto podniosła, że kontrola przeprowadzona w styczniu 2010 r., nie może być miarodajna, z uwagi na fakt, iż w momencie kontroli, na działkach zalegały wysokie warstwy śniegu, a dotarcie do działek nie było możliwe, zaś kontrola przeprowadzona w marcu 2010 r. dotycząca zasad wzajemnej zgodności, została przeprowadzona w innym roku kalendarzowym, niż ten, którego dotyczy rozpatrywana sprawa.

Zainteresowana zauważyła, że działki zostały wykoszone w większej części we wrześniu oraz kontynuowano koszenie w okresie późniejszym. Koszenia nie wykonano jedynie na powierzchni nie większej niż 2 ha, do której dostęp utrudniła zalegająca woda. W ocenie wnioskodawczyni decyzja o odmowie przyznania płatności wydana została w związku z wystąpieniem siły wyższej, która uniemożliwiła skontrolowanie działek. Zauważyła, że brak możliwości dokonania pomiaru zadeklarowanej we wniosku powierzchni nie jest winą producenta.

Do odwołania dołączyła oświadczenia T.B., H.W., W.L., J.B. i Z.L., którzy potwierdzili, iż jesienią 2009 r. w gospodarstwie zainteresowanej przeprowadzone zostało koszenie oraz informację dotyczącą wybranych elementów meteorologicznych z [...] stycznia 2010 roku w N., potwierdzającą grubość pokrywy śnieżnej w styczniu 2010 r. - 16 cm i zamarznięcie gruntu do głębokości 10 cm.

W decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...] stycznia 2011 r. wydał decyzję nr [...].

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że przeprowadzone w gospodarstwie producenta kontrole ([...].06.2009, [...].09.2009, [...].01.2010, [...].04.2010) nie potwierdziły rolniczego użytkowania (przeprowadzenia wymaganego koszenia w terminie do 31 października 2009 r.) działek rolnych zadeklarowanych we wniosku. Odnosząc się do dołączonych do odwołania oświadczeń organ wskazał, że dotyczą one prac prowadzonych jesienią 2009 roku, a złożone zostały dopiero w 2011 roku, ponadto nie wskazano w nich dokładnego terminu koszenia działek. Organ zauważył jednocześnie, że choć częściowe koszenie stwierdzono w protokole z czynności sprawdzających nr [...] z [...].11.2009 r. Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w R., to z protokołu tego nie wynika, czy koszenie zostało wykonane przed ostatecznym terminem 31.10.2009 r., czy było wykonane po tym okresie (tj. między 01.11.2009 r. a 10.11.2009 r.).

Dalej organ wskazał, że w sytuacji kiedy w gospodarstwie wystąpiła sytuacja określana mianem siły wyższej czy nadzwyczajnych okoliczności, zgodnie z art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, przypadek taki wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu podlega zgłoszeniu organowi na piśmie w terminie 10 dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. Tymczasem W.G. zgłoszenia takiego nie złożyła, nie spełnia więc wymogów określonych w art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, umożliwiających przyznanie pomocy do obszaru kwalifikowanego w czasie wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności czy siły wyższej.

Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że skoro na zadeklarowanych we wniosku działkach rolnych A i B, nie stwierdzono prowadzenia działalności rolniczej polegającej na utrzymywaniu gruntu zgodnie z normami (wykonania koszenia działek w terminie od 15 sierpnia do 31 października 2009 r., usunięcia biomasy lub złożenia jej w stogi), działki te zostały wykluczone z wniosku.

Następnie organ wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm.), w związku z art. 16 ust. 1, 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L 368 z dnia 23 grudnia 2006 r., str. 74 ze zm.), jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynosi więcej niż 50% zatwierdzonego obszaru, beneficjent zostaje wykluczony z otrzymania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej stwierdzonej różnicy.

Wobec powyższego organ uznał za zasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W skardze na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] kwietnia 2011 r. nr [...], wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zwróciła się o uchylenie ww. rozstrzygnięcia. Zarzuciła, iż zostało ono wydane z naruszeniem:

- art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); powoływanej dalej jako "k.p.a." polegającym na nieumożliwieniu skarżącej wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów zebranych w toku postępowania odwoławczego;

- art. 67 § 1 i § 2 w związku z art. 140 k.p.a. polegającym na oparciu rozstrzygnięcia na notatkach służbowych;

- art. 77 § 1 w związku z art. 140 k.p.a. polegającym na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego zebranego materiału dowodowego;

- art. 80 w związku z art. 140 k.p.a. polegającym na niedokonaniu oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego;

- art. 7, 8 oraz 9 k.p.a. polegającym na przeprowadzeniu postępowania niezgodnie z zasadami wyrażonymi w tych przepisach;

- art. 50 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (zwanego dalej: rozporządzeniem nr 796/2004) w związku z art. 16 ust. 1 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 roku, ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich polegającym na jego niezastosowaniu;

- art. 72 w związku z art. art. 50 ust. 3 oraz 72 rozporządzenia nr 796/2004 w związku z art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 1975/2006 polegającym na jego błędnej interpretacji;

- art. 68 ust. 1 w związku z art. art. 50 ust. 3 oraz 72 rozporządzenia nr 796/2004 w związku z art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 1975/2006 polegającym na jego niezastosowaniu;

- art. 50 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004 w związku z art. 16 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 1975/2006 polegającym na jego zastosowaniu, w tym nałożeniu sankcji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziały Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 4) ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 nr 170, poz. 1051 ze zm.) organ administracji w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tymczasem, podczas prowadzonego postępowania odwoławczego W.G. nie wystąpiła z takim żądaniem. Wobec powyższego zarzut uniemożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów jest bezpodstawny.

Odnośnie zarzutu oparcia rozstrzygnięcia na notatkach służbowych, organ wyjaśnił, iż wobec wątpliwości podnoszonych przez stronę w odwołaniu, zwrócił się do jednostki przeprowadzającej kontrole w gospodarstwie skarżącej, z prośbą o odniesienie się do wątpliwości oraz ponowne przeanalizowanie wyników przeprowadzonych kontroli. Pismem z [...].03.2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego, nadzorującego działania Biura Kontroli na Miejscu, podtrzymał wyniki przeprowadzonych kontroli, a osoby przeprowadzające kontrole, w formie notatek służbowych, podtrzymały dotychczasową ocenę zawartą w raportach z kontroli. Nie jest zatem prawdą, że sprawa rozstrzygnięta została w oparciu o notatki służbowe.

Odnośnie zarzutu niezastosowania w sprawie art. 68 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 przewidującego możliwość odstąpienia od zastosowania sankcji, organ zauważył, iż przepis ten stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym oraz gdy wykazał, że nie jest winny stwierdzonym nieprawidłowościom. W rozpatrywanej sprawie natomiast dane wniosku odbiegały rażąco od stwierdzonego stanu faktycznego (brak wykonania koszenia na całej zgłoszonej powierzchni) a organu rolnik zaniechał poinformowania organu o braku możliwości utrzymywania całości zgłoszonych do płatności gruntów zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy i nie złożył stosownej zmiany/wycofania wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Warunki i tryb udzielania producentom rolnym pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329, z późn. zm.) wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 2273, z późn. zm.)

Wysokość płatności jest uzależniona od zadeklarowanej powierzchni gruntów rolnych. Zawyżenie zgłoszonej powierzchni gruntów zagrożone jest sankcjami przewidzianymi w prawie wspólnotowym. Jednocześnie jednak, stosownie do art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.

Zmniejszenie pomocy stosuje się zatem gdy rolnik zawyżył we wniosku deklarowaną powierzchnię gruntów rolnych, o ile było to działanie zawinione. Jest to więc zasadnicza okoliczność, która musi być bezspornie ustalona w toku postępowania administracyjnego.

Należy zaznaczyć, iż składając wniosek o przyznanie płatności ONW skarżąca zadeklarowała na działkach A i B grupę upraw stanowiącą trwały użytek zielony, na którym realizowane jest przedsięwzięcie rolnośrodowiskowe: pakiet P01a01 – półnaturalne łąki jednokośne – wykaszanie ręczne oraz pakiet S02b02 – trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności. Analiza materiału dowodowego w sprawie winna być zatem dokonana w kontekście prawidłowości realizacji zadeklarowanych przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.

W ocenie Sądu, brak analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem prowadzonego programu rolnośrodowiskowego, powoduje, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej. Wydanie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy musi być poprzedzone postępowaniem administracyjnym, które powinno być prowadzone zgodnie z przepisami k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Przepisy ustawy obligują organy orzekające w sprawie do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. Z kolei przepis art. 107 § 3 k.p.a. nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego decyzji, które w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji z [...] października 2010 r. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, iż organ I instancji nie odniósł się do faktu, iż podczas kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie w dniu [...] listopada 2009 r. na zlecenie Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, stwierdzono częściowe wykoszenie łąk. Organ zaznaczył, iż nie jest uprawnione pominięcie podczas rozpatrywania dowodu mogącego mieć znaczenie dla ostatecznego rozstrzygnięcia, a jedynie uznanie wyników kontroli na miejscu, bez jednoczesnego dogłębnego przeanalizowania tych wyników (terminów przeprowadzenia kontroli, zdjęć wykonanych w jej trakcie, uwag poczynionych podczas kontroli). Ponadto, organ odwoławczy w piśmie z [...] września 2010 r., zwracając się o wyjaśnienie wątpliwości do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, wskazał, iż odnosząc obraz gruntu z kontroli z [...] kwietnia 2010 r. do tego, który zastano w dniu [...] września 2009 r. należy zauważyć, iż widoczne są miejsca, na których koszenia z pewnością nie wykonano w roku 2009, ale również i takie gdzie koszenie mogło być przeprowadzone (zdjęcia nr [...]). Zastosowanie w raporcie z kontroli kodu DR18 (na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej) spowodowało jednak wykluczenie całej zadeklarowanej powierzchni z wniosku o przyznanie płatności. Podkreślenia w powyższym kontekście wymaga, iż z protokołu z czynności sprawdzających nr [...] z [...] listopada 2009 r. wynika, iż inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w R. stwierdzili w dniu [...] listopada 2009 r. częściowe wykoszenie łąk, a na pozostałym obszarze z uwagi na wysoki stan wód gruntowych koszeń nie dokonano. Jak oświadczył w toku czynności małżonek skarżącej z uwagi na bardzo podmokły teren koszenia zostaną wykonane w najbliższym czasie. Należy zauważyć, iż powyższe stwierdzenie nie jest sprzeczne z ustaleniami dokonanymi w trakcie kontroli ARiMR przeprowadzonych w dniach [...] czerwca i [...] września 2009 r., tj. przed ostatecznym terminem pokosu, który wykonuje się nie później niż 31 października. Kontrolerzy w raportach z kontroli stwierdzili bowiem kod DR27, oznaczający, iż działki rolne A i B nie zostały skontrolowane ze względu na wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie z Instrukcją realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni kod DR27 należy stosować wyłącznie w przypadku wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, tzn. "klęski żywiołowej" np. lokalnej powodzi. Zaznaczyć również należy, iż zgodnie z art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE L 30 z dnia 31 stycznia 2009 r., str. 16) do celów niniejszego rozporządzenia działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich, jak: śmierć rolnika; długookresowa niezdolność rolnika do pracy; poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa; wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich; choroba epizodyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt. Należy zatem uznać, iż określony w art. 31 rozporządzenia nr 73/2009 katalog zdarzeń, które mogą stanowić w danym przypadku działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne, jest katalogiem otwartym, co powoduje, iż organy orzekające, kierując się brzmieniem art. 75 § 1 k.p.a., winny jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W świetle powyższego, należy uznać, iż organ odwoławczy nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powodów dla których rozstrzygnięcie oparł jedynie na analizie ustaleń zawartych w raportach z kontroli, z pominięciem pozostałych środków dowodowych. Nie polega przy tym na prawdzie stwierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę, iż w protokole z czynności sprawdzających nr [...] z [...] listopada 2009 r. Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w R. stwierdzono brak koszenia na kontrolowanych działkach.

W ocenie Sądu, wskazane rozbieżności w uzasadnieniach zapadłych w sprawie decyzji powodują, iż w toku całego postępowania nierozpatrzono w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga przy tym, iż odformalizowanie postępowania w sprawach płatności ONW nie zdejmuje z organów orzekających obowiązku uzasadnienia wydawanych rozstrzygnięć w sposób, który w dostateczny stopniu motywuje rozstrzygnięcie i pozwala na poznanie i ocenę rozumowania organu poprzedzającego konkluzję znajdującą swój wyraz w rozstrzygnięciu.

Należy stwierdzić, iż ustalenia dokonane przez organ odwoławczy nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny, że wniosek zawierał błędne dane i wynikało to z winy samej zainteresowanej, a jedynie takie ustalenia uzasadniały odmowę przyznania jednolitej płatności obszarowej. Treść decyzji, jak i akta sprawy wskazują, iż organ II instancji nie tylko nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego, ale także wybiórczo zastosował w sprawie przepisy unijne, pomijając te, które chronią prawa strony tego postępowania, tj. wnioskodawczyni. Sąd zauważa bowiem, iż sprawa winna być rozpatrzona również pod kątem zastosowania przywołanego powyżej art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, wprowadzającego wyjątki od stosowania wyłączeń i obniżek.

Reasumując Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydane z naruszeniem przepisów art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. - w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ponownie prowadzonym przez organ II instancji postępowaniu należy uwzględnić powyżej poczynione przez Sąd uwagi, pamiętając m.in. o tym, iż uzasadnienie decyzji winno odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.