Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2007/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.3 ust.3 pkt 13, art.34
journal: Dz.U. 2010 nr 185 poz 1243
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 26 lutego 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia del. NSA Anna Żak (spr.) Protokolant asystent sędziego Dominika Sasin-Knothe po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 889/10 w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów z nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 2007/11

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011r., w sprawie sygn. akt II SA/Lu 889/10, oddalił skargę P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] października 2010r.,nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów z nieruchomości.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Wójt Gminy Borki wszczął z urzędu postępowanie w sprawie usunięcia odpadów z działki nr [...], położonej we W., stanowiącej własność P. W.

W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 14 kwietnia i 28 maja 2010r. ustalono, że na terenie tej działki, na obszarze 20m x 100m znajdują się odpady komunalne zmieszane, w tym resztki materiałów budowlanych, odpady z gospodarstw domowych, resztki armatury sanitarnej i opony. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. Wójt Gminy Borki nakazał P. W. na podstawie art.34 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach, usunięcie z nieruchomości odpadów, poprzez ich wywiezienie na składowisko odpadów. Organ wyjaśnił ,że właścicielka nieruchomości nie posiada zezwolenia na składowanie odpadów, wobec tego znajdują się one w miejscu do tego nieprzeznaczonym.

Organ odwoławczy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej(dalej powoływane też jako Kolegium) podzieliło stanowisko Wójta Gminy, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki do nałożenia na posiadacza nieruchomości obowiązku usunięcia nielegalnie zgromadzonych odpadów w oparciu o przepisy w/w ustawy o odpadach. Zdaniem Kolegium znajdujące się na działce skarżącej rodzaje odpadów odpowiadają wymienionym w załączniku nr 1 do wskazanej ustawy kategoriom odpadów, to jest: Q1 - pozostałości z produkcji lub konsumpcji, niewymienione w pozostałych kategoriach, Q14 - substancje lub przedmioty, dla których posiadacz nie znajduje już dalszego zastosowania, a także Q16 - wszelkie substancje lub przedmioty, które nie zostały uwzględnione w powyższych kategoriach. Zgromadzone na działce przedmioty, materiały i substancje są odpadem także w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, a zwłaszcza jej § 2 pkt 20 gdzie wymienione są odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie. Kolegium wyjaśnił również, że działania dotyczące ustalenia sprawców składowania odpadów komunalnych prowadzone były w tej sprawie od grudnia 2008 r., kiedy to jeden z mieszkańców poinformował o istnieniu dzikiego wysypiska odpadów na działce nr ew. [...]. Ustalenia poczynione w toku postępowania przez organ pierwszej instancji, a także w wyniku działań innych podmiotów, w tym Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Lublinie oddział w Białej Podlaskiej (oględziny przeprowadzone w dniu 4 czerwca 2009 r.) oraz Komendy Powiatowej Policji w Radzyniu Podlaskim (przesłuchanie zainteresowanej, wyjaśnienia mieszkańców wsi W. i jej sołtysa, oraz pracowników Urzędu Gminy Borki) wskazują, że składowanie odpadów na działce nr ew. [...] jest wynikiem działań osób trzecich, prawdopodobnie okolicznych mieszkańców. W ocenie Kolegium istotny w sprawie jest fakt, że zawiadomieniem z dnia 26 kwietnia 2009 r. Komenda Powiatowa Policji w Radzyniu Podlaskim poinformowała skarżącą, że przeprowadzone czynności wyjaśniające nie doprowadziły do ustalenia osób, które dopuściły się wyrzucania śmieci na jej działkę rolną. Postępowanie prowadzone przed Sądem Rejonowym w Radzyniu Podlaskim i wydany w sprawie wyrok z dnia [...] stycznia 2010 r., sygn. akt [...], wykazały, że P. W. nie jest sprawcą magazynowania i składowania odpadów na swojej działce, czyli w miejscu do tego nieprzeznaczonym, zaś powstanie dzikiego składowiska odpadów na działce nr ew. [...] jest wynikiem działań osób trzecich, których tożsamość jest trudna do ustalenia. Stwierdzony stan rzeczy nakazuje w takiej sytuacji uznać, że w świetle art. 3 ust. 3 pkt 13 zdanie drugie ustawy o odpadach P. W. jest domniemanym posiadaczem znajdujących się na jej działce odpadów. Kolegium wskazało, że uznanie P. W., w oparciu o powyższe domniemanie, za posiadacza odpadów, nie może być traktowane jako naruszenie prawa z tego powodu, że nie czuje się ona winna powstania zaistniałego stanu rzeczy. Nałożenie obowiązku, o jakim mowa w art. 34 ustawy o odpadach, jest formą odpowiedzialności administracyjnej, co oznacza, że o jego zastosowaniu decyduje fakt naruszenia ustawy o odpadach, polegający na składowaniu odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym.

W ocenie Kolegium, wbrew zarzutom strony skarżącej, rozstrzygnięcie decyzji organu pierwszej instancji nie budzi wątpliwości i jest tak sformułowane, że możliwe jest wykonanie decyzji zarówno dobrowolne jak i z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej. Niewskazanie w rozstrzygnięciu ilości odpadów, nie powoduje i nie stwarza żadnych trudności w jej wykonaniu, tym bardziej, że rodzaj odpadów został określony w toku postępowania wyjaśniającego, a z uwagi na warunki gruntowe panujące na działce (prawdopodobne wyrobisko po kopalni piasku) precyzyjne ustalenie ilości odpadów jest niemożliwe.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyła P. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji tej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy w stopniu dostatecznym do jej rozstrzygnięcia oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 34 w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 13 ustawy o odpadach. Skarżąca podniosła, że organy administracji błędnie przyjęły, że sam fakt władania nieruchomością, na której znajdują się odpady, automatycznie przesądza o powstaniu odpowiedzialności władającego za usunięcie tych odpadów przy jednoczesnym pominięciu dokonywania ustaleń w zakresie identyfikacji rzeczywistego posiadacza (wytwórcy) tychże odpadów. Organy pominęły fakt, że odpady zalegające na nieruchomości wytworzone zostały przez osoby trzecie, a nie przez skarżącą, która nie zamieszkuje na tej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd wskazał, że w myśl art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), dalej zwaną ustawą o odpadach, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji. W świetle powyższego przepisu dla stwierdzenia, czy istnieją podstawy do wydania decyzji nakazującej usunięcia odpadów konieczne jest najpierw ustalenie, że określone substancje lub przedmioty znajdujące się na nieruchomości stanowią odpady w rozumieniu ustawy. W przypadku potwierdzenia tej okoliczności właściwy organ ma obowiązek ustalić, czy odpady te znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania, a jeśli tak, to organ ten winien ustalić, kto jest posiadaczem odpadów. Z ustaleń organów administracji wynika, że na terenie stanowiącej własność skarżącej działki nr ewid. [...] we W., gmina B., znajdują się odpady komunalne mieszane, w tym resztki materiałów budowlanych (gruz, folia budowlana, styropian), odpady z gospodarstw domowych (opakowania po napojach i żywności, makulatura, szkło), odpady z gospodarstw rolnych (sznurek, worki foliowe). Przedmioty te, czego skarżąca nie kwestionuje, odpowiadają kategoriom odpadów wskazanym w załączniku nr 1 do ustawy, to jest: "Q1 Pozostałości z produkcji lub konsumpcji, niewymienione w pozostałych kategoriach", "Q14 Substancje lub przedmioty, dla których posiadacz nie znajduje już dalszego zastosowania (np. odpady z rolnictwa, gospodarstw domowych, odpady biurowe, z placówek handlowych, sklepów itp.)" oraz "Q16 Wszelkie substancje lub przedmioty, które nie zostały uwzględnione w powyższych kategoriach (np. z działalności usługowej, remontowej)". Nie ulega zatem wątpliwości, że wskazane wyżej przedmioty zgromadzone na terenie działki nr ewid. [...] stanowią odpady w rozumieniu ustawy. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest również fakt, że przedmiotowa nieruchomość stanowi miejsce nieprzeznaczone do składowania lub magazynowania tych odpadów. Sąd stwierdził, że przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy skarżąca jest posiadaczem odpadów, a więc osobą, na którą – w myśl powołanego art. 34 ustawy – należało nałożyć obowiązek usunięcia odpadów. Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy "posiadaczem odpadów" – w rozumieniu ustawy – jest każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów. Przepis ten stanowi również, że "domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości". Sąd podkreślił, że powołany przepis zawiera domniemanie prawne, zgodnie z którym – co do zasady – należy przyjąć, że posiadaczem odpadów jest osoba władająca nieruchomością, na której zgromadzone są odpady. Domniemanie to wprowadzone zostało przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości. Tym samym domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Oznacza to, że władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów (por. W. Radecki, Ustawa o odpadach. Komentarz, Wydawnictwo ABC, Warszawa 2008, s. 327 wraz z literaturą tam powołaną).

Nieruchomość oznaczona jako działka nr ew. [...] we W., na której stwierdzono składowanie odpadów, stanowi własność skarżącej. Skarżąca jest więc władającym przedmiotową nieruchomością. Z akt administracyjnych sprawy, a w szczególności z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w Radzyniu Podlaskim, zakończonej wyrokiem z dnia [...] stycznia 2010 r., sygn. akt [...], wynika, że skarżąca nie jest sprawcą magazynowania i składowania odpadów na swojej działce, czyli w miejscu do tego nieprzeznaczonym, zaś powstanie dzikiego składowiska odpadów na działce nr [...] jest wynikiem działań osób trzecich, których tożsamość jest trudna do ustalenia. W rozpoznawanej sprawie organy administracji, pomimo podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie były w stanie ustalić podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Również skarżąca nie wzruszyła domniemania wynikającego z powołanego art. 3 ust. 3 pkt 13 zdanie drugie ustawy, nie wskazując wyraźnie innego posiadacza odpadów. Zdaniem Sądu w tej sytuacji prawidłowo organy orzekające w sprawie, opierając się na powyższym przepisie, stwierdziły, że posiadaczem odpadów znajdujących się na działce nr ew. [...] we W. jest władająca nią skarżąca. Za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organy administracji obu instancji przepisów art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. uznając, że organy administracji, zgodnie z wymogami wynikającymi z powołanych przepisów, ustaliły stan faktyczny sprawy w stopniu dostatecznym do jej rozstrzygnięcia.

W tych okolicznościach, prawidłowo organy administracji uznały, że w świetle art. 3 ust. 3 pkt 13 zdanie drugie ustawy o odpadach skarżąca jest domniemanym posiadaczem znajdujących się na jej działce odpadów, co obligowało organy – do wydania decyzji nakazującej właścicielce działki nr ew. [...] we W. usunięcie odpadów, poprzez ich wywiezienie na składowisko odpadów.

Zasadne jest stanowisko Kolegium, że przyjęty w ustawie o odpadach sposób określania posiadacza odpadów składowanych w miejscu do tego nieprzeznaczonym, nie pozwala organowi na dowolność ustaleń w tym zakresie. Nałożenie obowiązku usunięcia odpadów na podstawie art. 34 ustawy o odpadach jest formą odpowiedzialności administracyjnej, a nie odpowiedzialności karnej. Wina podmiotu dopuszczającego się określonego naruszenia nie jest więc przesłanką nałożenia obowiązku usunięcia odpadów, a o jego zastosowaniu decyduje obiektywnie oceniany fakt naruszenia przepisów ustawy, polegający na składowaniu odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym.

Dostrzeżone przez skarżącą uchybienia w treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ uchybienia te zostały sanowane na etapie postępowania odwoławczego przez Kolegium, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, §które odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Za nieuzasadniony Sąd uznał także zarzut naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. Decyzje organów obu instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a więc nie można tym organom zarzucić uchybienia wskazanemu przepisowi w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła P. W. domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Warszawie (powinno być w Lublinie) oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania :

a/. art.1 i art. 3 w zw. z art. 151,art.134 § 1, Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.145 ust.2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7,77,80 i 81 k.p.a. polegające na tym, że Sąd oddalił skargę w sytuacji, gdy organy administracji publicznej błędnie ustaliły stan faktyczny nie wykrywając faktycznego posiadacza odpadów mimo posiadania informacji, które mogły do tego doprowadzić, a szczególności zdjęcia ciągnika. Wadliwie przyjęły, że to skarżąca jest posiadaczem odpadów, ponieważ została ona wyrokiem Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim z dnia [...] stycznia 2010r.,w sprawie sygn. akt [...], uniewinniona od zarzutu magazynowania i składowania tych odpadów i w efekcie błędnie przyjęły domniemanie z art. 3 ust.3 pkt.13 zd.2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach. Nie ustaliły ilości i rodzaju odpadów zgromadzonych na działce oraz miejsca ich lokalizacji,

b/. art.1 i art. 3 § 1 w zw. z art. 151,art.145 ust.1 lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 34 i art.3 ust.3 pkt.13 w/w ustawy o odpadach poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że decyzje organów administracji publicznej podjęte zostały z rażącym naruszeniem prawa materialnego wobec uznania, że odpowiedzialność określoną w art.34 w zw. z art.3 ust.3 pkt.13 ustawy o odpadach, można przypisać osobie, która została prawomocnym wyrokiem uniewinniona z zarzutu magazynowania i składowania odpadów na nieruchomości,

c/. art.1 i art. 3 § 1 w zw. z art. 133,134,141 § 4,art.145 ust.1 lit.c, 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art.107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na tym, że Sąd oddalił skargę mimo, że organ odwoławczy niewłaściwie uzasadnił decyzję, twierdząc, że ustalenie ilości i rodzaju odpadów nie jest możliwe, a miejsce położenia odpadów jest znane,

d/. art.1 i art. 3 §1 w zw. z art. 133,134 § 1 ,141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art.145 § 1 pkt 1lit. a i c ust.1 lit.c, art.145 § 1 pkt 2 i 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez naruszenie zasady oficjalności wszelkich naruszeń prawa i pominięcie, że organ pierwszej instancji z naruszeniem art.107 § 1 k.p.a. nie sprecyzował w decyzji rodzaju, ilości odpadów podlegających usunięciu, jak również miejsca, z którego miały być usunięte.

Wyrokowi zarzucono także naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.34 ustawy o odpadach w zw. z art.3 ust.2 pkt.1 ustawy z dnia 13.09.1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez przyjęcie, że administracyjnoprawny charakter przepisu wyklucza możliwość oceny zasadności nałożenia obowiązku na osobę, która nie ponosi winy za składowanie odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, w sytuacji gdy ustalono, że nieznane osoby trzecie są winne składowania tych odpadów, co w tym przypadku powinno wykluczać stosowanie tej normy, a za posiadacza odpadów powinna być uznana Gmina, która stosownie do art.3 ust.2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach powinna dokonać usunięcia odpadów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej wniosło o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w skrócie "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Analizowana pod tym kątem skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania z uwagi na ich powtarzalność, można streścić do twierdzenia, że zdaniem skarżącej organy administracji publicznej orzekające w rozpoznawanej sprawie, błędnie ustaliły stan faktyczny i wadliwie przyjęły, że skarżąca jest posiadaczem odpadów, pomimo tego, że uwolniła się ona od odpowiedzialności w tym zakresie, ponieważ została uniewinniona od zarzutu magazynowania i składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym wyrokiem Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim z dnia [...] stycznia 2010r. sygn.akt [...], a ponadto w skardze kasacyjnej zarzucono , że w decyzji organu pierwszej instancji niesprecyzowano rodzaju i ilości odpadów podlegających usunięciu, jak również miejsca, z którego odpady mają być usunięte.

Naruszenie prawa materialnego tj. art.34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach, dalej zwanej ustawą o odpadach, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji ( Dz.U. z 2010r., nr 185, poz.1234 ze zm. - ustawa ta została uchylona z dniem 23 stycznia 2013r.) w zw. z art.3 ust.2 pkt.1 ustawy z dnia 13.09.1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach skarżąca upatruje w przyjęciu, że administracyjnoprawny charakter przepisu wyklucza możliwość oceny zasadności nałożenia obowiązku na osobę, która nie ponosi winy za składowanie odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, w sytuacji gdy ustalono, że nieznane osoby trzecie są winne składowania tych odpadów, co w tym przypadku powinno wykluczać stosowanie tej normy.

Przy tak postawionych zarzutach wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej do WSA w Lublinie decyzji stanowił przepis art.34 ust.1 oraz art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach. Zgodnie z przepisem art.34 ust.1 wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji.

Dla zastosowania tego przepisu należy zatem ustalić 1/. czy przedmioty są odpadami 2/. czy zostały zgromadzone na terenie do tego nieprzeznaczonym 3/. dane identyfikujące posiadacza odpadów.

Natomiast ustawową definicję "posiadacza odpadów" ustawodawca zawarł w art.3 ust.3 pkt 13 ustawy o odpadach stanowiąc, że przez posiadacza odpadów rozumie się każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na tej nieruchomości.

W rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane, że przedmioty znajdujące się na działce skarżącej są odpadami zgromadzonymi na terenie do tego nieprzeznaczonym. Spór dotyczył ustalenia podmiotu faktycznie władającego tymi odpadami.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, WSA w Lublinie słusznie uznał, że organy administracji w rozpoznawanej sprawie podjęły wszelkie kroki niezbędne do ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym tj. na działce stanowiącej własność skarżącej. Mimo podjętych działań, faktycznego posiadacza odpadów nie wykryto. Nie wykryto wytwórcy odpadów ani innej osoby, która nimi faktycznie włada. Podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność, że organy posiadały informacje, które mogły posłużyć do ustalenia faktycznego posiadacza odpadów, w szczególności zdjęcie ciągnika, nie znajduje potwierdzenia w materiałach sprawy. W tej sytuacji organy zgodnie z prawem przyjęły, że domniemanie z art. 3 ust.3 pkt.13 zd.2 ustawy o odpadach przemawia za tym , że posiadaczem odpadów jest władający nieruchomością, na której zostały one zgromadzone, czyli jej właścicielka P. W.

Uniewinniający wyrok SR w Radzyniu Podlaskim z dnia [...] stycznia 2010r. w sprawie sygn.akt [...], przesądził o tym, że skarżąca nie jest sprawcą składowania odpadów na swojej działce. Nie ma jednak racji autor skargi kasacyjnej, że treść tego wyroku wyklucza przyjęcie domniemania z art. art. 3 ust.3 pkt.13 zd. drugie ustawy o odpadach. Wprost przeciwnie - w sytuacji jaka ma miejsce w niniejszej sprawie - gdy nie wykryto wytwórcy odpadów – organ administracji uprawniony był właśnie do zastosowania domniemania wynikającego z art. 3 ust.3 pkt.13 zd. drugie ustawy o odpadach. Domniemanie to ma przecież właśnie zastosowanie tylko w sytuacji, gdy nie jest możliwe ustalenie podmiotu faktycznie władającego odpadami, a z taką mamy do czynienia w tej sprawie. Trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że nałożenie obowiązku usunięcia odpadów na podstawie art. 34 ustawy o odpadach jest formą odpowiedzialności administracyjnej, a nie odpowiedzialności karnej. Wina podmiotu dopuszczającego się określonego naruszenia nie jest wobec tego przesłanką nałożenia obowiązku usunięcia odpadów, a o jego zastosowaniu decyduje fakt naruszenia przepisów ustawy, polegający na składowaniu odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez organy administracji art.107 §1 k.p.a (pkt d. skargi kasacyjnej) poprzez nieokreślenie w osnowie decyzji rodzaju i ilości odpadów, jak również miejsca, z którego mają być usunięte. Brak precyzyjnego określenia w zaskarżonej decyzji rodzaju i ilości odpadów nie narusza prawa, skoro z zebranego w sprawie materiału, wynika, że decyzja dotyczy odpadów komunalnych i nakazuje usunąć je w całości z nieruchomości skarżącej.

W świetle powyższych ustaleń zarzuty skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji wskazanych przepisów postępowania nie są uzasadnione, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że w sprawie nie doszło także do naruszenia przepisu prawa materialnego tj.art.34 ust.1 ustawy o odpadach przez jego błędną wykładnię.

Nałożenie obowiązku usunięcia odpadów na skarżącą było w pełni zgodne z art.34 ustawy o odpadach, gdyż zgodnie z prawem, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy jest ona posiadaczem odpadów. Treść tego przepisu jest jasna – stanowi on podstawę do nakazania posiadaczowi odpadów obowiązku usunięcia ich z miejsc nieprzeznaczonych do składowania i magazynowania. Skoro więc zgodnie z wynikami przeprowadzonego w sposób wyczerpujący postępowania administracyjnego i zgodnie z obowiązującym prawem skarżąca została uznana za posiadacza takich odpadów, to nałożenie na nią stosownego obowiązku nie narusza prawa.

W sprawie nie został naruszony przepis art.3 ust.2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, Dz.U. z 2005r.nr 236, poz.2008), ponieważ nie miał on w niej zastosowania. Przepis ten stanowił, że gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności tworzą warunki do wykonywania prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku na terenie gminy lub zapewniają wykonanie tych prac przez tworzenie odpowiednich jednostek organizacyjnych. Z tego unormowania nie wynika zatem obowiązek gminy, nie będącej posiadaczem odpadów, do usuwania odpadów z miejsc do tego nieprzeznaczonych, stanowiących własność osób trzecich, lecz do stworzenia warunków niezbędnych do wykonywania prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku. To na posiadaczu odpadów ciąży obowiązek usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Także aktualnie obowiązująca ustawa o odpadach z dnia 14 grudnia 2012r.(Dz.U z 2013r. nr 21) zawiera regulację zgodnie z którą posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania(art.26 ust.1 tej ustawy), za posiadacza odpadów uznając, jak wynika to z art. 3 ust 1 pkt.19 wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

Z powyższych względów na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę.