Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 278/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Stefan Kłosowski ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. i J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 2625/02 w sprawie ze skargi D. i J. P. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz D. i J. P. kwotę 400 (słownie: czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 września 2005r. sygn. akt II A/Gd 2625/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. i D. P. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] nr [...] nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego w postaci domku letniskowego.

Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego wybudowania obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr 284/2 w G., w dniu 29 sierpnia 2001 r. Podczas oględzin ustalono, że na w/w działce znajduje się domek letniskowy z przybudówką, posadowiony na fundamentach punktowych, nietrwale związany z gruntem, wyposażony w instalację elektryczną, wodociągową z ujęcia indywidualnego oraz sanitarną, wraz ze zbiornikiem na nieczystości wykonanym z kręgów betonowych. Według oświadczenia D. P. obiekty powstały w 1987 r. bez wymaganych prawem pozwoleń. Zgodnie z wypisem z planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Kościerzyna zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy dnia 27 kwietnia 1990 roku Nr XIV/54/90 (Dz.Urz.Woj.Gd.Nr 16 z dnia 15 czerwca 1990 roku poz. 118) oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy Kościerzyna dnia 18 grudnia 1992 roku Nr VII/52/92 (Dz.Urz.Woj.Gd.Nr 6 z 19 marca 1993 roku poz. 35) działka nr 284/2 przeznaczona jest w części oznaczonej kolorem czerwonym do adaptacji istniejącego zespołu działek letnich, z likwidacją dzikich domków oraz leżących w pasie 100 m od jeziora. Pozostała część działki przeznaczona jest pod uprawy leśne. Przedmiotowe obiekty budowlane znajdują się w części działki nr 284/2 nie objętej pod adaptację. Część pod adaptację przewidziana jest w części południowo-wschodniej, przedmiotowe obiekty zlokalizowane są zaś w części północnej działki.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie nakazał E. P., D. P. oraz J. P., rozebrać samowolnie wybudowany obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową, zlokalizowany na działce nr 284/2 w G., oraz samowolnie wybudowany obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, przylegający

do obiektu wymienionego wyżej i samowolnie wybudowany z kręgów betonowych zbiornik na nieczystości płynne.

Decyzję wydano na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z dnia 30 października 1974 roku. Nr 38, poz. 229 z późniejszymi zmianami) w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz.U. nr 89 z dnia 25 sierpnia 1994 r., poz. 414 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli D. i J. P., domagając się jej uchylenia i udzielenia zezwolenia na dalsze użytkowanie przedmiotowego obiektu,

W uzasadnieniu podali, iż domek letniskowy został przez nich zmontowany w 1987r. z elementów drewnianych. Jest on rozbieralny, niezwiązany trwale z gruntem, ustawiony na trylinkach. Usytuowany jest na gruncie prywatnym. Zgodę na postawienie domku wyraził i zawarł umowę dzierżawy z odwołującymi się właściciel F. D., następnie zaś umowę dzierżawy podpisała z nimi M. D. Uważają, iż obiekt ten nie jest budynkiem, a jedynie tymczasowym obiektem budowlanym i jako taki nie wymagał pozwolenia na budowę. Nawet jeśli wymagane było pozwolenie na budowę, to na podstawie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r. nie można nakazać rozbiórki po upływie 5 lat od zakończenia budowy. Ponadto na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego trudno jest ocenić która część działki 284/2 jest leśna, a która rekreacyjna. Skarżący wskazali, że regularnie płacą podatek do Urzędu Gminy i na tej podstawie też można sądzić że domek jest legalny. Zbiornik na nieczystości płynne oraz pojemnik na śmieci zostały wybudowane na żądanie ochrony środowiska.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art.80 ust.2 pkt 2, art. 83 ust.2 i art.103 ust.2 ustawy z dnia 7.07,1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art.37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r, Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie dotyczącym nakazu rozbiórki obiektu letniskowego oraz uchylił tę decyzję w części dotyczącej rozbiórki zbiornika na nieczystości płynne i w tej części umorzył postępowanie przed organem I instancji wskazując, iż w stosunku do tego zbiornika obowiązuje już prawomocna decyzja nakazująca rozbiórkę nr [...] z dnia [...], gdzie jako

3

zobowiązany występuje E. S.A. Powtórne wydanie decyzji w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jest niezgodne z prawem.

Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest natomiast zgodna z prawem w zakresie dotyczącym obiektu letniskowego Z materiałów zgromadzonych w postępowaniu dowodowym wynika, że na wybudowanie omawianego obiektu nie było wydane pozwolenie na budowę. Zgodnie z art.103 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jedno Dz. U. z 2000 r, Nr 106, poz.1126 z późn. zm.) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z ari.37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz.229 z późn. zm.), obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest do innego rodzaju zabudowy. W rozpatrywanym przypadku zachodzą obie przesłanki określone w wyżej wymienionym przepisie, a mianowicie niezgodność z przepisami obowiązującymi w okresie budowy obiektu tj. brak pozwolenia na budowę wymaganego na podstawie art. 28 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane oraz niezgodność z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy Kościerzyna zatwierdzonym Uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 27 kwietnia 1990r. Nr XIV/54/90 (Dz.Urz.Woj.Gd.Nr 16 z dnia 15 czerwca 1990r. poz. 118) oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy Kościerzyna dnia 18 grudnia 1992r. Nr YII/52/92 (Dz.Urz.Woj.Gd.Nr 6 z 19 marca 1993r. poz.35) -obszar działki 284/2 przeznaczony jest: w części C35ZL "do adaptacji istniejącego zespołu działek letnich w G. z likwidacją rozproszonych dzikich domków oraz leżących w pasie 100 m. od jeziora", natomiast poza częścią C35ZL obszar działki nr 284/2 przeznaczony jest pod uprawy leśne i nieużytki. Omawiany obiekt letniskowy

"I <■

położony jest na terenie "uprawy leśne, nieużytki", co stanowi naruszenie ustaleń w/wym. planu.

Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy uznał wydanie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. za uzasadnione Art. 49 Prawa budowlanego z 1994r.nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, ponieważ do samowolnie powstałych obiektów, których budowa zakończona została przed 01.01.1995r. stosuje się przepisy dotychczasowe tj. Prawo budowlane z 1974r. Wyjaśnił też, iż położenie obiektu było szczegółowo ustalane, a obszar oznaczony C35ZL dokładnie odmierzony. Argumenty dotyczące zobowiązań podatkowych nie mogą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy w oparciu o przepisy Prawa budowlanego. Natomiast art. 39 Prawa budowlanego z 1974r. może być on zastosowany dopiero po uprawomocnieniu się decyzji nakazującej rozbiórkę, a z wnioskiem w tej sprawie należy zwracać się do organu i instancji.

Powyższą decyzję ostateczną D. i J. P. zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy domagając się jej uchylenia w części dotyczącej nakazu rozbiórki domku letniskowego.

W uzasadnieniu skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ administracji w zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów prawa, a podniesione w skardze okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Z uwagi na fakt, że obiekt stanowiący przedmiot postępowania został zbudowany przed 1.01.1995r., z mocy art. 103 ust. 2 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. mają do niego zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (D.U. Nr 38 poz. 299 ze zm.) regulujące skutki samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tym samym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 49 Prawa budowlanego z 1994r., skoro przepisy tej ustawy nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obwiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę.

Z art. 28 ust.1 Prawa budowlanego z 1974r. wynika, że roboty budowlane rozpocząć można jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei § 44 ust.1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, z późn. zm.) przewidywał obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy zarówno stałych jak i tymczasowych budynków. Natomiast § 44 ust.1 pkt.5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz.62, z późn. zm.) za budynek tymczasowy przyjmuje budynek nie połączony w sposób trwały z gruntem, skonstruowany jako rozbieralny, jako barak, kiosk, obiekt o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynek określony w przepisach jako tymczasowy. Przy budowie tego domku letniskowego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Bezsporne jest, że o pozwolenie to skarżący nie ubiegali się.

Istnienie przedmiotowego samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem przedmiotowy obiekt znajduje się na części działki nr 284/2 poza symbolem C35ZL przeznaczonej pod uprawy leśne i nieużytki. Jedynie pozostała część działki oznaczona symbolem C35ZL stanowi obszar przeznaczony w części do adaptacji istniejącego zespołu działek letnich w G. z likwidacją rozproszonych dzikich domków oraz leżących w pasie 100 m. od jeziora, co jednak nie znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z prawidłowych ustaleń, poczynionych na podstawie pomiaru dokonanego przez organ w terenie wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się w części działki nr 284/2 nie objętej adaptacją.

Fakt płacenia podatków od nieruchomości czy też posadowienie obiektu na gruncie prywatnym za przyzwoleniem właściciela nie mają wpływu na istnienie obowiązku rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem i naruszającego ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Podobnie podnoszony przez skarżących brak świadomości nielegalności budowy nie wyłącza nakazu rozbiórki.

Również wszelkie pozostałe podnoszone przez skarżących okoliczności nie mają, w świetle art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji.

Powyższy wyrok J. i D. P. działający przez pełnomocnika - radcę prawnego Z. O. zaskarżyli w całości skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego opierając ją na następujących podstawach:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie art. 37 ust. 1 pkt 1

Ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U nr 38, poz. 229)

jako podstawy prawnej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

Budowlanego w sprawie nakazu rozbiórki domku letniskowego tj. na przesłance

wynikającej z art. 174 pkt 1 ustawy - "Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi".

2. naruszenie przepisów postępowania poprzez brak starannego, obiektywnego i

wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i jego dowolną ocenę

oraz pominięcie faktów o istotnym znaczeniu, tj. na przesłance wynikającej z

art. 174 pkt 2 ustawy - "Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi".

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według obowiązujących norm.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie mógł stanowić podstawy do wydania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazu rozbiórki przedmiotowego domku letniskowego. Działka leśna na której znajduje się ten domek stanowi własność prywatną. Zgodnie z oświadczeniem Wójta Gminy Kościerzyna nie ma dla tego terenu planu zagospodarowania przestrzennego. Plan zagospodarowania dla części działki, na który powołuje się Wojewódzki Sąd Administracyjny, jest jedynie wstępnym projektem rozbudowy nieistniejącego od wielu lat ośrodka wypoczynkowego byłego Gdańskiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Miejskiego. Dla realizacji tego zamierzenia uzyskano wstępne uzgodnienia w Urzędzie Wojewódzkim Wydz. Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu w 1979 roku. Gdańskie Przeds. Bud. Miejskiego później odstąpiło od realizacji swych zamierzeń i sprzedało istniejące domki. Nawet gdyby uznać, że wstępny plan rozbudowy ośrodka, wypoczynkowego jest planem zagospodarowania przestrzennego to i tak zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, plany obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy po upływie 5 lat, a więc z końcem 2000r. utraciły moc. Także

art.37.1 Prawa budowlanego z 1974r. stwarza możliwość korzystania w sposób dotychczasowy z działki. Ponadto ustawa Prawo Budowlane z 1974 nie definiuje co stanowi obiekt budowlany lub budynek, nie ma więc podstaw prawnych aby wymagać zezwolenia na budowę domku letniskowego, złożonego z gotowych elementów i nie związanego na stałe z gruntem. W związku z tym, należało przyjąć definicję budynku, zawartą w art. 46 ust. 1 Kodeksu Cywilnego. Tylko obiekt trwale związany z gruntem jest budynkiem. Domek skarżących ustawiony jest na trylinkach i w niczym nie narusza naturalnej powierzchni gruntu. Jako taki - nie wymagał uzyskania zezwolenia na budowę.

Natomiast naruszenie przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny polega na tym, że:

1. wbrew art. 7 Prawa o postępowaniu-przed sądami administracyjnymi oraz art.

45 ust. 1 Konstytucji sprawa ciągnie się do prawie trzech lat i mimo wyjątkowo

długiego okresu od złożenia skargi do terminu rozprawy, nie została

rozpatrzona z wymaganą starannością. Sąd wydając wyrok, oparł swój osąd

wyłącznie na zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie wziął zaś pod uwagę żadnego z argumentów

przedstawianych przez skarżących, nie dopuścił możliwości, że to Inspektor

mógł się pomylić interpretując nadgorliwie niejasne przepisy prawa budowlanego. Sąd nie przesłuchał właścicielki działki, nie sprawdził jak wyglądają domki na tej działce;

2. na działce p. M. D. i M. K. usytuowanych jest kilkadziesiąt domków letniskowych. Wszyscy właściciele domków, za wyjątkiem kilku nieobecnych podczas inspekcji inspektora budowlanego, otrzymali nakazy rozbiórki. Sytuacja wszystkich jest podobna, różnice wynikają wyłącznie z okresy postawienia domku. W tym stanie rzeczy Sąd powinien zastosować art. 111 pkt 1 lub 2 P.p.s.a. Tymczasem, na przestrzeni trzech lat, kilka spraw zakończyło się uznaniem racji skarżących a obecnie rozpatrywane sprawy najczęściej kończą się oddaleniem skarg. Różnice są tylko w uzasadnieniach

wyroków, które są powieleniem decyzji Woj. Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Sprawa domku letniskowego skarżących nie powinna być przedmiotem zainteresowania nadzoru budowlanego, jedyną instancją mogącą mieć zastrzeżenia mógłby być nadzór leśny oraz właścicielka. Z właścicielką jest zawarta umowa

dzierżawy części działki. Nadzór leśny zgadza się na postawienie domków do czasu zmiany upraw leśnych lub planowanego wyrębu.

W dodatkowym piśmie procesowym pełnomocnik skarżących przytoczył uzupełniające uzasadnienie podstaw kasacyjnych, w którym powołał się na wyrok NSA z dnia 25 września 1981 r. sygn. akt I SA 1933/81, publ. w ONSA 1981/2/94 stwierdzający, iż do oceny zastosowania art. 37 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego powinno się brać pod uwagę plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w czasie budowy obiektu. W czasie budowy domku nie było dla tego terenu planu zagospodarowania przestrzennego. Według informacji uzyskanych w Urzędzie Gminy Kościerzyna, dopiero po roku 1990 zaczęto pracę nad założeniami do miejscowego planu zagospodarowania. Tak więc nie został spełniony żaden z warunków niezbędnych do podjęcia decyzji o rozbiórce.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Mimo szeregu nietrafnych stwierdzeń i argumentów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej uznać należało, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż wskazane w niej podstawy, tj. naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawa materialnego oraz przepisów postępowania, poprzez brak wszechstronnego rozważenie materiału dowodowego oraz pominięcie faktów o istotnym znaczeniu okazały się zasadne.

Rozstrzygając w sprawie wniesionej skargi na decyzję organów nadzoru budowlanego nakazującej rozbiórkę wybudowanego - jak ustalono - w 1987r. domku letniskowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów, iż przedmiotowa budowla, stanowiąca samowolę budowlaną, posadowiona jest na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przewidziany pod tego typu zabudowę. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się na plan zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu uchwalony w 1990r. z którego wynika, że jest to teren upraw leśnych i nieużytków, wobec czego nie ma możliwości zalegalizowania tej samowoli budowlanej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znajduje się też stwierdzenie, iż przy stosowaniu przepisu art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. istotne jest ustalenie, czy w chwili orzekania teren, na którym znajduje się taki obiekt, jest przeznaczony pod zabudowę. Ustaliwszy, że wg w/w planu tak nie jest, Sąd uznał, iż istnieją podstawy do zastosowania art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 30 października 1974r., nakazującego rozbiórkę

samowolnie wybudowanego obiektu, a zatem organy nadzoru budowlanego w zaskarżonej decyzji nie naruszyły prawa.

Jest to stanowisko błędne.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany został bowiem pogląd, iż zgodności samowolnie wybudowanego przed 1 stycznia 1995r. obiektu budowlanego z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym nie bada się wg daty orzekania w sprawie przez organ administracji a wg daty wzniesienia budynku (por.wyrok NSA z 14 lutego 2006r. sygn. li OSK 522/05 - LEX nr 194370 wyrok NSA z 19 maja 1999r. sygn. IV SA 196/96 LEX 47287, wyrok WSA w Warszawie z 8 marca 2005r. sygn. akt IV SA 505803).

Przywołać też należy zachowującą aktualność tezę trafnie przywołanego w piśmie uzupełniającym argumentację skargi kasacyjnej wyroku NSA z 25 września 1981r. sygn. i SA 1933/81 publ. ONSA 1991/2/94, iż warunkiem zastosowania przez organ instytucji przymusowej rozbiórki obiektu przewidzianej w art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek, to jest:

* rozpoczęcia budowy lub wybudowania obiektu bez wymaganego zezwolenia,

* naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego

w czasie budowy; brak obowiązującego w czasie budowy planu

zagospodarowania przestrzennego wyłącza możliwość nakazana przez organ

przymusowej rozbiórki obiektu na podstawie tego przepis, chociażby obiekt był

wznoszony bez pozwolenia na budowę.

Zatem obowiązkiem Sądu, badającego zgodność z prawem zaskarżonej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wzniesionego domku letniskowego, było dokładne ustalenie daty dokonania samowoli budowlanej oraz treści obowiązującego w tym czasie planu zagospodarowania przestrzennego terenu, na którym został wzniesiony przedmiotowy obiekt budowlany, a nie planu obowiązującego w dacie orzekania przez organ administracji.

Jak wynika z treści zaskarżonego wyroku Sąd, przyjął, iż skarżący samowolnie wznieśli domek letniskowy w 1987r. natomiast zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego ocenia biorąc pod uwagę miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Kościerzyna uchwalony przez Radę Narodową Miasta i Gminy z 27 kwietnia 1990r. oraz zmiany do tego planu uchwalone w uchwale 18 grudnia 1992r..

Stanowi to zarzucane w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego, będące przesłanką kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 dalej P.p.s.a) .

Nie ustalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, czy w dacie popełnienia samowoli budowlanej przez skarżących obowiązywał na tym terenie plan zagospodarowania przestrzennego i jakiej treści, stanowi też zarzucane w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania, a to art. 106 § 3 P.p.s.a, co miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy, a zatem stanowi przesłankę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 200 w związku z art. 193 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.