Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 150/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2001 nr 327 poz 11 art. 49
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych syystemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 80
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz T. W. kwotę [...] zł z tytułu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Lu 150/17

UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...] Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. nr [...] z [...] grudnia 2016 r. (dalej: "organ I instancji") o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej przez T. W. (dalej: "skarżący") renty strukturalnej w łącznej wysokości 284 215,38 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ ustalił, że skarżący złożył [...] września 2004 r. wniosek o przyznanie renty strukturalnej, do którego dołączył zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Decyzją z [...] marca 2005 r., po stwierdzeniu, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania renty strukturalnej, organ I instancji przyznał skarżącemu rentę strukturalną. Renta ta była wypłacana skarżącemu do listopada 2014 r., przy czym jej wysokość była regularnie waloryzowana.

W grudniu 2014 r. organ I instancji powiadomiony został przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (w skrócie: "KRUS") o weryfikacji okresów podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników. Z informacji tej wynikało, że w dacie składania wniosku o rentę strukturalną skarżący nie podlegał już ubezpieczeniu społecznemu rolników. Okoliczność ta stała się podstawą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną przyznającą skarżącemu rentę strukturalną. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. organ I instancji stwierdził wydanie decyzji o przyznaniu renty z naruszeniem prawa. Decyzja organu I instancji utrzymana została w mocy decyzją organu II instancji, a skarga na tę decyzję oddalona została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 marca 2016 r. w sprawie III SA/Lu 1069/15.

W związku z powyższym organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez skarżącego płatności z tytułu renty strukturalnej, zakończone wskazaną na wstępie decyzją.

Organ odwoławczy bardzo szczegółowo przeanalizował wszystkie dokonane na rzecz skarżącego płatności i stwierdził w pierwszej kolejności, że każda z płatności była wyższa niż 100 euro, w związku z czym nie zachodzą podstawy do odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranych płatności z tego tytułu.

Następnie organ wskazał unormowania unijne regulujące obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności i odniósł się do kwestii przedawnienia należności. W tym zakresie przytoczył przepisy 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001, jako mające zastosowanie do płatności w ramach kampanii 2004 r., rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, mające zastosowanie do płatności w ramach kampanii 2005-2009, rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, mające zastosowanie do płatności w ramach kampanii 2010 r. oraz rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, mające zastosowanie do płatności w ramach kampanii 2011-2014 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z powołanymi przepisami obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy oraz jeżeli błąd nie mógł być w zwykłych okolicznościach wykryty przez rolnika. Organ wyjaśnił, że w sprawie niniejszej płatność nie wynikała z pomyłki organu, ponieważ skarżący przedstawił zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników i złożył oświadczenie o niewykonywaniu pracy zarobkowej podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego rolników. Odnosząc się do kwestii przedawnienia organ wskazał, że co się tyczy płatności za lata 2005 – 2009, obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności a datą pierwszego powiadomienia rolnika o nieuzasadnionym charakterze płatności jest dłuższy niż lat 10, a w przypadku dobrej wiary rolnika - dłuższy niż 4 lata. Organ odwoławczy stwierdził, że powiadomienie skarżącego o nieuzasadnionym charakterze płatności nastąpiło poprzez doręczenie w dniu 11 czerwca 2015 r. Oznacza to, że renta wypłacona do 10 czerwca 2005 r., w łącznej kwocie 5907,09 zł nie podlega zwrotowi z uwagi na upływ terminu dziesięcioletniego Co do pozostałych kwot, co do których nie upłynął wskazany wyżej dziesięcioletni okres, organ rozważył, czy nie zachodzą podstawy do przyjęcia dobrej wiary skarżącego. Organ podkreślił, że przed przyznaniem renty skarżący złożył oświadczenie, że nie jest zatrudniony i nie wykonuje pracy zarobkowej, podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Ponadto we wniosku o przyznanie renty skarżący oświadczył, że wszelkie dane zgodne są z prawdą oraz że zobowiązuje się do informowania agencji o wszelkich zmianach w zakresie tych danych. Nie można zatem uznać, by był w dobrej wierze.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zarzucił naruszenie przepisów:

1/ art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niedopełnienie obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;

2/ art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy okoliczności spray wskazują, że płatność dokonana została na skutek pomyłki właściwej władzy, a błąd ten nie mógł być w zwykłych okolicznościach wykryty przez rolnika.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1997 r. Jego zatrudnienie w wymiarze ¼ etatu nie powodowało ustania tego ubezpieczenia, co potwierdziło zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, wystawione w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Organ ustalił wprawdzie prawidłowo, że renta strukturalna, wypłacona skarżącemu za okres od grudnia 2004 r. do listopada 2014 r. stanowi płatność nienależnie pobraną, która co do zasady podlega obowiązkowi zwrotu, nie rozważył jednak należycie wszystkich przesłanek decydujących o obowiązku zwrotu.

Przesłanki te określone są w przepisach rozporządzeń unijnych, dotyczących zwrotu nienależnie pobranych płatności. Prawidłowo powołał organ art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U. UE. L. z 2001 r. nr 327, str.11), mający zastosowanie do płatności za 2004 r., art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz.Urz. UE. L Nr 141, str. 18 z późn. zm.; Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243 z późn. zm.), mający zastosowanie do płatności w okresie 2005-2009 r., art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora win (Dz. U. UE.L. z 2009 r. Nr 316, str.65), mający zastosowanie do płatności za 2010 r. oraz art. 5 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 z późn. zm.), mający zastosowanie do płatności za okres 2011-2014 r.

Powołane wyżej przepisy przewidują obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności. Obowiązek zwrotu nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Przepisów o obowiązku zwrotu nie stosuje się bowiem, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika (art. 49 ust. 4. rozporządzenia nr 2419/2001, art. 73 ust. 4 rozporządzenia Nr 796/2004, art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 i art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011). Podkreślić należy, że przepisy wszystkich wymienionych wyżej rozporządzeń mówią o pomyłce właściwego organu lub innego organu. Nie chodzi zatem tylko o pomyłkę organu, który płatność przyznaje i ją wypłaca.

Analizując tę przesłankę organ II instancji podkreślił, że renta strukturalna została skarżącemu przyznana nie na skutek pomyłki organu właściwego, czyli Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, lecz na skutek wyjścia na jaw - już po wydaniu decyzji - nowych okoliczności faktycznych dotyczących okresów podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników. Jednocześnie organ stwierdził, że skarżący nie przedstawił dowodu, że płatność dokonana została na skutek pomyłki innego organu, w tym przypadku Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Organ powołał się w tym zakresie na pismo KRUS wyjaśniające, że skarżący złożył 1 grudnia 2014 r. świadectwo pracy "na zatrudnienie" poza rolnictwem. Z tych okoliczności organ wywiódł, że w sprawie mniejszej nie zachodziła pomyłka żadnego z organów.

Z takim stanowiskiem organu odwoławczego nie można się zgodzić. O ile uzasadnione jest przyjęcie, że przyznanie renty, a następnie jej wypłata nie były spowodowane pomyłką organu właściwego w sprawie, to nie zostało wyjaśnione w sposób niebudzący wątpliwości, że przyznanie renty nie nastąpiło na skutek błędu KRUS. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przyznającej rentę (Dz. U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191 z późn. zm.), rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, jeżeli w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników (§ 4 pkt 3 w zw. z pkt 2). W związku z tym jednym z warunków przyznania renty strukturalnej jest dołączenie do wniosku dokumentu potwierdzającego podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu (§ 18 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia). Nie jest wystarczające oświadczenie rolnika o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników. To organ właściwy w sprawie ubezpieczenia emerytalno-rentowego rolników stwierdza, na podstawie posiadanych dokumentów, podleganie ubezpieczeniu z mocy ustawy.

Jest poza sporem, że skarżący złożył wymagany dokument potwierdzający podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników, a mianowicie zaświadczenie z 3 sierpnia 2004 r. wydane przez KRUS, stwierdzające, że skarżący w dacie wydania zaświadczenia podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy. Jest również poza sporem, że ten sam organ zweryfikował w 2014 r. treść zaświadczenia i stwierdził, że skarżący podlegał z mocy ustawy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu jako rolnik jedynie do 30 czerwca 2004.

Tak istotna i powodująca bardzo poważne skutki rozbieżność co okresów podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu rolniczemu nakazywała dokładne wyjaśnienie, z jakiego powodu KRUS po ponad dziesięciu latach uznał, że w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2004 r. skarżący nie podlegał jednak ubezpieczeniu społecznemu rolników. Wprawdzie po uzyskaniu informacji o wyłączeniu skarżącego za wskazany okres z ubezpieczenia, organ I instancji wystąpił do KRUS o dodatkowe dane, jednak kolejna informacja KRUS (k. 202 akt adm.) kwestii tej nie wyjaśniła, organ ten powołał się bowiem ponownie na fakt złożenia przez skarżącego świadectwa pracy, dotyczącego zatrudnienia poza rolnictwem, bez wskazania okresów tego zatrudnienia. Z informacji tej nie wynika także, czy przed 2014 r. KRUS posiadał jakiekolwiek informacje dotyczące zatrudnienia skarżącego poza rolnictwem. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że zgodnie z ustawą z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, w brzmieniu obowiązującym do 1 maja 2004 r., przepisy o ubezpieczeniu emerytalno-rentowym rolników z mocy ustawy, nie miały zastosowania do osoby, która podlegała innemu ubezpieczeniu społecznemu, a przez podleganie innemu ubezpieczeniu społecznemu ustawa nakazywała rozumieć osobę będącą pracownikiem zatrudnionym w wymiarze czasu nie niższym niż połowa wymiaru obowiązującego w danym zawodzie albo objętą innymi przepisami o ubezpieczeniu społecznym lub o zaopatrzeniu emerytalnym (art. 16 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 6 pkt 13). Do 1 maja 2004 r. na podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników nie miało zatem wpływu zatrudnienie w wymiarze niższym niż połowa wymiaru obowiązującego w danym zawodzie. Dopiero od 2 maja 2004 r. ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników za osobę podlegającą innemu ubezpieczeniu społecznemu uznaje osobę podlegającą obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych lub objętą przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym (art. 6 pkt 13). Z kolei ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, do której odwołuje się ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników, przewidywała w omawianym okresie, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, obowiązkowe ubezpieczenie emerytalno-rentowe pracowników, co w konsekwencji powodowało wyłączenie z ubezpieczenia rolniczego w przypadku podjęcia zatrudnienia. Z informacji KRUS na k. 202 akt adm. wynika, że skarżący zatrudniony był od 1994 r. w wymiarze ¼ etatu. Wyjaśnienia wymagało zatem, czy fakt zatrudnienia skarżącego od 1994 r. znany był KRUS w dacie wydawania zaświadczenia z 3 sierpnia 2004 r. Od tego zależy bowiem ocena, czy wydanie zaświadczenia było pomyłką KRUS. Organy obu instancji zaniechały jednak wyjaśnienia tej okoliczności, co nie pozwala na jednoznaczną ocenę, czy w sprawie zachodzi pomyłka innego organu.

Okoliczność ta ma także znaczenie dla oceny dobrej wiary skarżącego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 49 ust. 5 rozporządzenia nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten jest ograniczony do czterech lat.

Analizując wskazane przesłanki organ stwierdził, że renta wypłacona skarżącemu za grudzień 2004 r. oraz styczeń i luty 2005 r. nie podlega zwrotowi z uwagi na upływ terminu dziesięcioletniego. Natomiast w odniesieniu do płatności za okres marzec 2005 r. - grudzień 2009 r. organ stwierdził, że skarżący nie wykazał, by działał w dobrej wierze, a zatem brak podstaw do zastosowania krótszego, czteroletniego terminu.

Ocena ta jest w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego przedwczesna. Organ nie ustalił bowiem wszystkich istotnych okoliczności, mających wpływ na ocenę dobrej wiary. W doktrynie i orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że w dobrej wierze jest ten, kto nie wie i nawet przy dołożeniu należytej staranności nie mógłby się dowiedzieć, że dane prawo mu nie przysługuje. Tak też rozumie organ dobrą wiarę w sprawie niniejszej. Oceniając według tych kryteriów działanie skarżącego, organ wziął jednak pod uwagę tylko to, że skarżący podpisał wniosek oraz złożył w dniu 28 grudnia 2004 r. oświadczenie, że nie jest zatrudniony i nie wykonuje pracy zarobkowej podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Organ podkreślił, że wniosek o przyznanie renty strukturalnej zawiera oświadczenie o prawdziwości danych dotyczących rolnika, znajomości zasad przyznawania rent strukturalnych oraz zobowiązanie do informowania agencji o wszelkich faktach mających wpływ na przyznanie renty. Organ nie uzasadnił jednak przekonująco swojego stanowiska, że wymienione wyżej okoliczności przesądzają o braku dobrej wiary.

Należy zwrócić uwagę, że dla uznania dobrej wiary konieczne jest ustalenie, czy przekonanie danej osoby o określonym stanie prawnym jest w okolicznościach sprawy usprawiedliwione. Organ przytacza wprawdzie dokumenty podpisane przez skarżącego, nie rozważa jednak, czy składając te oświadczenia mógł skarżący pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że praca zarobkowa wykonywana przez niego w wymiarze ¼ etatu ma jakikolwiek wpływ na prawo do renty strukturalnej, a w konsekwencji, czy jest to okoliczność, którą obowiązany był wskazać.

Jak już wyżej była o tym mowa, organ nie ustalił, czy fakt zatrudnienia skarżącego od 1994 r. znany był KRUS w dacie wydawania zaświadczenia z 3 sierpnia 2004 r. Nie wiadomo zatem, czy zaświadczenie to wystawione zostało na skutek błędnej oceny przez KRUS przesłanek podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników, czy też na skutek świadomego zatajenia przez skarżącego faktu zatrudnienia. Nie można wykluczyć, że fakt zatrudnienia skarżącego znany był KRUS w dacie wystawiania zaświadczenia, organ ten uznał jednak wówczas, że okoliczność ta nie ma znaczenia i nie powoduje wyłączenia skarżącego z ubezpieczenia społecznego rolników, mimo zmiany przepisów w tym zakresie. Gdyby tak było, przekonanie skarżącego o spełnieniu przesłanek przyznania renty mogłoby być w okolicznościach sprawy uznane za usprawiedliwione. Jak już wyżej wskazano, o spełnieniu przesłanek przyznania renty decyduje nie oświadczenie rolnika, lecz dokument potwierdzający podleganie ubezpieczeniu. Jeżeli skarżący rzeczywiście pracował w wymiarze ¼ etatu w dacie wystawienia zaświadczenia przez KRUS oraz stan ten znany był KRUS i nie uległ żadnej zmianie ani w dacie złożenia wniosku, ani w dacie złożenia oświadczenia z 28 grudnia 2004 r., mógł skarżący, działając w zaufaniu do organu właściwego w sprawie oraz do wydanego przez ten organ dokumentu urzędowego, przypuszczać, że jego zatrudnienie nie ma wpływu na warunki przyznania renty.

Organ podnosi, że skarżący wiedząc o tym, że jest zatrudniony, powinien był dołożyć należytej staranności i wyjaśnić tę okoliczność. Należy jednak zwrócić uwagę, że z akt sprawy nie wynika, by skarżący podjął zatrudnienie po uzyskaniu zaświadczenia z 3 sierpnia 2004 r. Nie sposób więc nie zauważyć, że wydane skarżącemu zaświadczenie mogło stanowić dla niego jednoznaczne potwierdzenie, że fakt zatrudnienia nie ma wpływu na możliwość przyznania renty strukturalnej. Należy również podkreślić, że dla oceny dobrej wiary istotna jest nie tyle wiedza skarżącego o zatrudnieniu, którą to okoliczność akcentuje organ, ale wiedza skarżącego o tym, czy fakt ten ma wpływ na podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników, a w konsekwencji na możliwość przyznania renty strukturalnej.

W świetle przedstawionych okoliczności uznać należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak wyczerpujących ustaleń co do wskazanych wyżej okoliczności spowodował w konsekwencji odmowę zastosowania w stosunku do skarżącego przepisów przewidujących zwolnienie z obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest warunkiem prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Niezebranie pełnego materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy nie pozwala na uznanie, że w sprawie niniejszej prawidłowo zastosowane zostały przepisy prawa materialnego.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu i przeprowadzi postępowanie dowodowe na wskazane wyżej okoliczności, wymagające dodatkowych ustaleń. Przede wszystkim ustali organ, na podstawie jakich dowodów wydane zostało skarżącemu zaświadczenie KRUS z 3 sierpnia 2004 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz czy wydając to zaświadczenie KRUS dysponował dokumentami świadczącymi o zatrudnieniu skarżącego. Okoliczności te są niezbędne do ustalenia, czy płatności zostały dokonane na skutek pomyłki innego organu. W zależności od ustaleń w tym zakresie konieczne może okazać się dokonania dalszych ustaleń co do okoliczności wskazanych w art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004, art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 i art. 5 ust 3 rozporządzenia nr 65/2011, to jest ustalenia, czy błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Okoliczności te nie były do tej pory przedmiotem rozważań organu, który przyjął, że w sprawie nie zachodzi pomyłka organu właściwego, ani też innego organu.

Dla oceny czy błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika konieczne jest ustalenie, czy w normalnych, zwykłych okolicznościach (art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 i art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011), przy zastosowaniu przeciętnego miernika staranności, rolnik mógł dowiedzieć się o błędzie organu. Dla oceny tej istotne jest ustalenie, na czym polegał błąd organu. W sprawie niniejszej chodzi o ewentualną pomyłkę organu uprawnionego do poświadczania istotnych dla rolników okoliczności faktycznych i prawnych. Rolnik ma prawo działać w zaufaniu do organu i wystawionego przez ten organ zaświadczenia, trudno więc wymagać, by podejmował działania mające na celu sprawdzenie prawidłowości wystawionego zaświadczenia. Podkreślić należy, że zaświadczenie to nie stwierdzało, że skarżący nie jest zatrudniony, co z łatwością mógłby zauważyć, lecz stwierdzało, że podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, co jest oceną prawną, wymagającą znajomości przepisów różnych ustaw.

Jak wskazano wyżej, ustalenia co do pomyłki organu mają także znaczenie dla oceny dobrej wiary skarżącego, która to okoliczność ma wpływ na obowiązek zwrotu za lata 2005-2009, zgodnie z art. 73 ust. 5 rozporządzenia 796/2004. Zgodnie z tym przepisem obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat.

Dokonując ponownie oceny przesłanki dobrej wiary organ uwzględni zawarte w niniejszym uzasadnieniu uwagi co do istotnych elementów dobrej wiary i w związku z tym ustali dokładnie, od kiedy skarżący wykonywał dodatkowe zatrudnienie poza rolnictwem, czy i kiedy informował KRUS o tym zatrudnieniu oraz czy i jakie dokumenty przedstawił skarżący wnosząc o wydanie zaświadczenia. Organ powinien ustalić również, czy KRUS żądał jakichkolwiek dokumentów od skarżącego przed wydaniem zaświadczenia, ewentualnie czy odbierał od skarżącego oświadczenie w sprawie zatrudnienia. Pozwoli to na ustalenie, na jakiej podstawie, w oparciu o jakie dowody KRUS wydał zaświadczenie. Dopiero po dokładnym ustaleniu wszystkich wskazanych okoliczności możliwa będzie ocena, czy przesłanka dobrej wiary, o której mowa w art. 73 ust. 5 została spełniona, a zatem czy istnieją podstawy do zaniechania żądania zwrotu renty strukturalnej pobranej za lata 2005-2009 z uwagi na upływ terminu przedawnienia.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), w skrócie: "p.p.s.a.". Z uwagi na to, że takimi samymi uchybieniami dotknięta jest także decyzja organu pierwszej instancji, sąd uchylił również i tę decyzję na podstawie art. 135 p.p.s.a., jest to bowiem konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.

O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem przyznane zostało w kwocie 10800,00 zł według stawek określonych w § 2 pkt 7 powołanego rozporządzenia z uwagi na to, że przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna w kwocie przekraczającej 200 000 zł.