Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 643/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 53 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.
article: art. 16 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2018 r. sprawy ze skargi A.P., H.S. i M.S. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2018 r., nr [...] Minister Inwestycji i Rozwoju, po rozpatrzeniu wniosku A.P., H.S. i M.S. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 1973 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] stycznia 1973 r., nr [...] orzekającej o pozostawieniu bez uwzględnienia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] , ozn. nr hip. [...], nr rej. hip. [...], działka nr [...] -

- odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Terenowej i

Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 1973 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] stycznia 1973 r.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że zabudowana nieruchomość [...] położona przy ul. [...] , działka nr [...] będąca własnością E. i A. małżonków S. (zaświadczenie Państwowego Biura Notarialnego w W. z [...].07.1965 r., L. dz. [...]), podlegała działaniu dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. z 1945 r., nr 50, poz. 279). Przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie przez Gminę W. [...] kwietnia 1949 r., na podstawie ogłoszenia o objęciu gruntów w posiadanie, zamieszczonego w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. nr [...] z [...] kwietnia 1949 r. Właściciele nie złożyli wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu, w związku z czym grunt nieruchomości stał się własnością Gminy W. z dniem wejścia w życie dekretu, a znajdujące się na nim zabudowania z upływem 6-miesięcznego terminu na złożenie wniosku, tj. 12 października 1949 r.

Organ wyjaśnił, że obecnie nieruchomość wchodzi w skład następujących działek ewidencyjnych z obrębu [...]:

- nr [...] o pow. [...] m kw. - stanowiąca własność Skarbu Państwa,

- nr [...] o pow. [...] m kw. - stanowiąca własność Skarbu Państwa, oddana w użytkowanie wieczyste,

- nr [...] o pow. [...] m kw. - stanowiąca własność W.

W dniu [...] stycznia 1973 r. do Prezydium Rady Narodowej W. wpłynął wniosek Dyrekcji Budowy Trasy Mostowej "[...]" o wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ul. [...] oraz znajdujące się na niej rośliny.

Prezydium Rady Narodowej W. decyzją z [...] stycznia 1973 r. pozostawiło wniosek o odszkodowanie bez uwzględnienia. W uzasadnieniu wskazano, że odszkodowanie za nieruchomość [...] na podstawie ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przysługuje za gospodarstwo rolne, dom jednorodzinny lub jedną działkę przeznaczoną pod budowę domu jednorodzinnego. Nieruchomość położona przy ul. [...] zabudowana jest natomiast budynkiem mieszkalnym, który nie jest domem jednorodzinnym, w związku z czym odszkodowanie na podstawie wskazanych przepisów nie przysługuje. Ministerstwo Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska decyzją z [...] kwietnia 1973 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydium z [...] stycznia 1973 r., w uzasadnieniu stwierdzając, że przedmiotowa nieruchomości nie zaliczała się do kategorii nieruchomości, za które może zostać przyznane odszkodowanie na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

A.P., H.S. i M.S. złożyły wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 1973 r. oraz decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] stycznia 1973 r. Wnioskodawczynie wskazały, że budynek znajdujący się na nieruchomości położonej przy ul. [...] został wzniesiony w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych jednej rodziny. Ponadto w dacie wydania kwestionowanych decyzji przepisy nie definiowały domu jednorodzinnego, w związku z czym należy uznać, zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, że był to dom przeznaczony na potrzeby jednej rodzinny, niezależnie od jego wielkości i liczby izb. Niezasadne jest więc pozostawienie wniosku o przyznanie odszkodowanie bez uwzględnienia z uwagi na okoliczność, że budynek posiadał [...] izb. Zastosowanie w sprawach zakończonych zaskarżonymi decyzjami definicji domu jednorodzinnego z ustawy z 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych stanowi rażące naruszenie prawa.

Do akt sprawy złożono postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, zgodnie z którymi następcami prawnymi E. I A. małżonków S. są wnioskodawczynie.

Rozpoznając sprawę Minister Inwestycji i Rozwoju wskazał, że art. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] stanowił, że z dniem jego wejścia w życie wszystkie grunty na obszarze [...] stawały się własnością gminy W., natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 dotychczasowy właściciel gruntu, jego prawni następcy będący w posiadaniu gruntu lub osoby reprezentujące jego prawa mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy za czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.

W przypadku nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy lub w przypadku niezłożenia w terminie wniosku przez osoby uprawnione, wszystkie budynki znajdujące się na gruncie przechodziły na własność gminy. Za przejęte budynki i grunt dotychczasowemu właścicielowi przysługiwało odszkodowanie, które miała ustalać miejska komisja szacunkowa według zasad i sposobu określonego przez właściwego ministra w rozporządzeniu wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 9 dekretu. Rozporządzenie to nigdy nie zostało wydane, przez co dotychczasowi właściciele nie mieli możliwości zrealizowania swych roszczeń.

Minister wskazał, że pewien zakres spraw dotyczących odszkodowania za przejęte na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości [...] na podstawie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] regulowała ustawa z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94 ze zm.).

Zgodnie z art. 53 ust. 1 przepisy ww. ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosowane były odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwa rolne, sadownicze i warzywnicze na gruntach, które na podstawie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] przeszły na własność Skarbu Państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych osób prowadzący wymienione gospodarstwa pozbawieni zostali użytkowania wspomnianych gruntów po wejściu w życie tej ustawy. Zgodnie z art. 53 ust. 2 przepisy ww. ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosowane były odpowiednio do domów jednorodzinnych i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego, które przeszły na własność Państwa na podstawie dekretu powołanego w ust. 1. Jednocześnie biorąc pod uwagę, że wszystkie grunty na obszarze [...] stały się własnością komunalną z dniem wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], a następnie własnością Państwa, zgodnie z wykładnią celowościową za datę przejścia gruntu na rzecz Skarbu Państwa na użytek tej ustawy uznaje się datę faktycznej utraty władania nieruchomością przez dotychczasowych właścicieli.

Minister podniósł, że w celu oceny prawidłowości kwestionowanych decyzji należy ustalić, czy nieruchomość położona przy ul. [...] , ozn. nr hip. [...] nr [...], nr rej hip. [...], działka nr [...] została prawidłowo oceniona przez organ odszkodowawczy, jako niespełniająca przesłanek dla przyznania odszkodowania wymienionych w ustawie o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Utrata możliwości władania nieruchomością przez jej dotychczasowych właścicieli nastąpiła w związku z budową [...] na podstawie decyzji lokalizacyjnej z [...] listopada 1971 r., nr [...] Wobec tego Minister uznał, że przesłanka utraty możliwości władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r. została spełniona.

Organ wskazał, że w celu zweryfikowania, czy spełniona została druga przesłanka należy ustalić, w jaki sposób zabudowana była nieruchomość znajdująca się przy ul. [...] .

W związku z przejmowaniem nieruchomości przez inwestora sporządzony został

w obecności byłej współwłaścicielki nieruchomości M.W. protokół inwentaryzacyjny, zgodnie z którym na nieruchomości znajdował się budynek mieszkalny, murowany [...]-piętrowy -[...] izbowy. Na użytek postępowania odszkodowawczego na zlecenie Dyrekcji Trasy Mostowej "[...]" w 1972 r. sporządzone zostały dwa elaboraty szacunkowe budynków i urządzeń budowlanych znajdujących się na nieruchomości położonej przy ul. [...]. Zgodnie ze znajdującym się w nich opisem na nieruchomości znajdował się wówczas dom mieszkalny, wielorodzinny w którym znajdowało się [...] lokali, łącznie [...] izb mieszkalnych o łącznej powierzchni użytkowej [...] m kw: [...] lokale po [...] pokoje z kuchnią, [...] lokale po [...] pokoju z kuchnią oraz [...] lokale jednoizbowe (kawalerki). Każde mieszkanie zaopatrzone było w zlew żeliwny,

Minister Inwestycji i Rozwoju podzielił wyrażoną we wniosku opinię, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji nie istniała definicja domu jednorodzinnego oraz, że błędne jest powołanie się przez organ odszkodowawczy na przepisy ustawy z 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych.

Jednakże, zgodnie z powołanym również przez wnioskodawczynie orzecznictwem

sądowoadministracyjnym budynek jednorodzinny, czy dom jednorodzinny, jako pojęcie niezdefiniowane przed dniem wejścia w życie dekretu [...] należy rozumieć jako taki, który miałby służyć jednej rodzinie, zaś jego wielkość zależeć mogła tylko od możliwości ekonomicznych i potrzeb rodziny (wyrok NSA z 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 35/07).

W ocenie organu nadzoru nieruchomość położona przy ul. [...] zabudowana budynkiem mieszkalnym, w którym znajdowało się [...] samodzielnych lokali nie była domem jednorodzinnym, nie zaliczała się więc do kategorii nieruchomości za które przysługiwało odszkodowanie.

Minister uznał, że organ prowadzący postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania prawidłowo ustalił, iż nie zostały spełnione przesłanki przyznania odszkodowania, bowiem nieruchomość była zabudowana budynkiem, który nie był domem jednorodzinnym. Wprawdzie uzasadnienie decyzji jest lakoniczne, a organ odszkodowawczy błędnie przywołał ustawę z 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych, jednakże w sposób wystarczająco jasny wyjaśnił przesłanki wydanego rozstrzygnięcia.

W ocenie Ministra organ rozpatrujący sprawę przeprowadził niezbędne do wydania decyzji postępowanie dowodowe, a istnienie na nieruchomości budynku wielomieszkaniowego, za który nie przysługiwało odszkodowanie zostało w sposób wystarczający udokumentowane.

Minister wskazał, że w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, czyli ustalić czy kwestionowana decyzja obarczona jest wadą uzasadniającą jej eliminację z obrotu prawnego. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste. Odnosząc to do przesłanki rażącego naruszenia prawa Minister wskazał, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W celu stwierdzenia nieważności decyzji należy wykazać, iż jest ona obarczona taką wadą, która powoduje, że pozostawienie jej w obiegu prawnym jest niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Istnienia takiej wady w toku niniejszego postępowania organ nadzoru nie stwierdził.

Zdaniem Ministra nieruchomość położona przy ul. [...] nie spełniała przesłanek przyznania odszkodowania na podstawie art. 53 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wobec czego nie można uznać, aby decyzja Ministerstwa Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 1973 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] stycznia 1973 r. orzekająca o pozostawieniu bez uwzględnienia wniosku o przyznanie odszkodowania zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Nie stwierdzono również innych przesłanek określonych przepisem art. 156 § 1 kpa, skutkujących stwierdzeniem nieważności tych decyzji.

Na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lutego 2018 r. skargę wniosły: A.P., H.S. i M.S.

Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie:

- art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez odmówienie stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji, pomimo, że decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa polegającym na:

a) zastosowaniu definicji domu jednorodzinnego z ustawy z 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych,

b) wydaniu decyzji bez wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności bez wyjaśnienia, czy nieruchomość położona w W. przy ul. [...], poza budynkiem, spełnia inne określone w art. 53 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 1958 r. kryteria uzasadniające wypłatę odszkodowania, tzn. czy była gospodarstwem rolnym, sadowniczym, warzywniczym lub mogła stanowić jedną działkę budowlaną pod budowę domu jednorodzinnego,

- art. 7, 77 i 80 kpa, poprzez brak wyjaśnienia dlaczego budynek położony w W. przy ul. [...] nie był domem jednorodzinnym.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju oraz stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z [...] marca 1973 r. i decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] stycznia 1973 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuty skarżące rozwinęły w uzasadnieniu skargi, w którym m.in. podniosły, że organ pominął, iż decyzje objęte żądaniem stwierdzenia nieważności zostały wydane na wniosek o odszkodowanie za nieruchomość (której tylko częścią składową był budynek), a nie o odszkodowanie za sam budynek, z pominięciem innych elementów nieruchomości. Wynika z tego, że przedmiotem badania organów powinny być również pozostałe przesłanki określone w art. 53 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Dlatego organy rozpoznające sprawę powinny odpowiedzieć na pytanie, czy na wywłaszczonej nieruchomości znajdowało się gospodarstwo rolne, sadownicze lub warzywnicze. Ponadto z przepisu art. 53 ust. 2 ustawy wynika, że przedmiotem postępowania o odszkodowaniu może być również jedna działka budowlana pod budowę domu jednorodzinnego. Dlatego konieczne było zbadanie, czy nieruchomość mogła być przeznaczona pod zabudowę domu jednorodzinnego (nawet przy założeniu wyburzenia istniejącego wówczas budynku).

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 kpa wynika, że przepisy, na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji, nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco.

Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym nie można rozpatrywać sprawy co do istoty, tak jak w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym.

W postępowaniu dowodowym w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, która jest przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania.

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ ogranicza się tylko do zbadania przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a zatem koncentruje swoje zainteresowanie przede wszystkim na poszukiwaniu wad materialnoprawnych, gdyż w postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa jako organ kasacyjny.

Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 16 kpa, to może ono mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy (oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Natomiast w kwestii rażącego naruszenia prawa wypowiadano się już wielokrotnie w judykaturze i piśmiennictwie. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Jendrośka "Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym", PiP 1986, nr 1, s. 69 i n.), gdy jest tak głęboko niezgodne ze stosowaniem prawa obowiązującego, że stanowi zaprzeczenie samej istoty unormowania zawartego w określonych przepisach prawnych (wyrok NSA z 8 IV 2008 r., sygn. akt II OSK 368/07, lex nr 468745). Rażące naruszenie prawa oznacza naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego (patrz: B. Adamiak, op. cit., s. 71). Chodzi tu o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki NSA: z 13 XII 1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988/2/96, z 21 X 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993/1/23). O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują takie przesłanki jak: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, a także skutki, które wywołuje decyzja.

Prawidłowo wskazał Minister Inwestycji i Rozwoju, że decyzje: z [...] kwietnia 1973 r. i z [...] stycznia 1973 r. nie są dotknięte wadami, o których mowa w art. 156 § 1 kpa, w tym wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Kontrolowane w postępowaniu nadzorczym decyzje zostały wydane na podstawie art. 53 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Organ nadzoru przytoczył teść ust. 1 i ust. 2 tego przepisu i dokonał prawidłowej jego interpretacji.

Wskazać należy, że wyżej powołany przepis regulował kwestie odszkodowań za przejęte na rzecz Państwa, na podstawie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], nieruchomości [...]. W przypadku nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy lub w przypadku niezłożenia w terminie wniosku przez osoby uprawnione, wszystkie budynki znajdujące się na gruncie przechodziły na własność gminy. Za przejęte budynki i grunt dotychczasowemu właścicielowi przysługiwało odszkodowanie, które miała ustalać miejska komisja szacunkowa według zasad i sposobu określonego przez właściwego ministra w rozporządzeniu wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 9 dekretu. Rozporządzenie nigdy nie zostało wydane, wobec czego nie było możliwości dochodzenia odszkodowania na podstawie dekretu. Kwestie dotyczące odszkodowań za przejęte nieruchomości [...] na podstawie dekretu regulował art. 53 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Ustęp 1 tego przepisu dotyczył odszkodowania za gospodarstwa rolne, sadownicze i warzywnicze. Natomiast art. 53 ust. 2 ustawy dotyczył odszkodowania za domy jednorodzinne i jedną działkę budowlaną pod budowę domu jednorodzinnego, które przeszły na własność Państwa na podstawie dekretu [...].

Analiza kontrolowanych w postępowaniu nadzorczym decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. oraz decyzji Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska wskazuje, że podstawą rozstrzygnięć był przepis art. 53 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wprawdzie organ I instancji powołuje w podstawie rozstrzygnięcia art. 53 ustawy bez wskazania jego ustępu, natomiast organ II instancji powołuje art. 53 ust. 1 i ust. 2 ustawy, to jednakże treść obydwu decyzji, ponad wszelką wątpliwość wskazuje, że przedmiotem orzekania było odszkodowanie za dom położony na działce przy ul. [...]. Nieruchomość ta była objęta działaniem dekretu [...], a właściciele nie złożyli wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej na podstawie art. 7 ust. 2 tego dekretu. Z akt sprawy nie wynika, aby nieruchomość przy ul. [...] w W. stanowiła gospodarstwo rolne, sadownicze lub ogrodnicze. Nie wynikało to z pisma A. S. z [...] lipca 1960 r., pism spadkobierców byłych właścicieli, a także z opinii biegłych. Wobec tego zarzut skargi odnośnie braku zbadania przez organ nadzoru czy na nieruchomości znajdowało się gospodarstwo rolne, sadownicze lub warzywnicze jest chybiony.

Prawidłowo Minister Inwestycji i Rozwoju ustalił, że następcy prawni byłych właścicieli zostali pozbawieni użytkowania gruntów po wejściu w życie ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Również słusznie organ nadzoru uznał, że nieruchomość zabudowana była domem nie stanowiącym domu jednorodzinnego. Dom jednorodzinny, to dom zaspakajający potrzeby jednej rodziny, bez względu na ilość pomieszczeń i powierzchnię.

Przedmiotowy budynek był [...], o pow. [...] m kw., w którym było łącznie [...] izb. W budynku było [...] lokali: dwu lub jednopokojowych z kuchnią i [...] lokale jednoizbowe. Każde mieszkanie zaopatrzone było w zlew. Jak wynika z elaboratów biegłych każdy lokal miał oddzielny licznik elektryczny. Nie sposób więc przyjąć, aby dla potrzeb jednej rodziny w domu zainstalowanych było osiem liczników i osiem zlewów. W aktach administracyjnych znajduje się pismo M.W. z [...] kwietnia 1973 r. skierowane do I sekretarza [...] , w którym pisze, że rodzice wybudowali dom z myślą o dzieciach, aby każde gdy dorośnie miało gdzie mieszkać. Otóż treść pisma wskazuje, że chodziło o zapewnienie mieszkań dorosłym dzieciom. W tym domu było osiem samodzielnych mieszkań, co wskazuje, że dzieci po założeniu własnych rodzin miały by oddzielne mieszkania.

Z przyczyn wyżej podanych prawidłowo uznał Minister Inwestycji i Rozwoju, że dom posadowiony na działce przy ul. [...] nie był domem jednorodzinnym. Powoduje to, że nie przysługiwało za taki dom odszkodowanie na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. Wprawdzie organy w kontrolowanych w postępowaniu nadzorczym decyzjach powołały ustawę z 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych, co było błędne, jednakże nie miało to żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, skoro dom faktycznie nie był domem jednorodzinnym. Wobec powyższego zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez odmówienie stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji, nie jest trafny.

Odnośnie zarzutu, że organ nie zbadał, czy działka mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, nawet przy założeniu wyburzenia istniejącego budynku wskazać należy, że działka w dniu wejścia w życie dekretu [...] była zabudowana budynkiem mieszkalnym, wobec czego brak było podstaw do badania powyższej przesłanki.

Chybione są także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organ prawidłowo ustalił, dla potrzeb postępowania nadzorczego, stan faktyczny w sprawie, zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy konieczny do rozpoznania sprawy oraz szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi kierował się wydając decyzję. Uzasadnił przy tym przekonująco swoje stanowisko. Prawidłowo też zastosował przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, z mocy art. 151 ppsa.