Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 3690/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus ( spr ) As.sąd. Edyta Podrazik Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzję , II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ E.Makosz-Frymus JFS


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz.950 ze zm. ) pozbawił J. B. uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZW ZBOWiD w P. z dnia [...] r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] r. do [...] r.

W okresie zaliczonym do działalności kombatanckiej J. B. pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że uzyskał on , na mocy dotychczasowych przepisów, uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze Uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl art.25 ust.2 pkt 2 powołanej ustawy osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Stwierdził też Kierownik Urzędu, że nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art.1 ust.2, art.2 i art.4 cytowanej ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. B. wniósł o przywrócenie mu uprawnień kombatanckich na podstawie art.2 pkt 5 ustawy o kombatantach, podnosząc, że w [...] r. brał czynny udział w walkach ba terenie P., w szczególności w czasie walk o C.. J. B. podał, że w tym okresie przydzielony został wraz z innymi milicjantami do oddziałów radzieckich w celu zastosowania blokady wokół C..

Ponadto J. B. podniósł, że w [...] r. został aresztowany wraz z innymi zawodnikami na meczu piłkarskim przez policję niemiecką i przekazany do Gestapo, a po torturach osadzony na okres 10 dni w obozie koncentracyjnym w Ż..

Powyższe fakty, zdaniem J. B., uprawniają go do zachowania uprawnień kombatanckich z innych tytułów wskazanych w ustawie o kombatantach z 1981 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. o pozbawieniu J. B. uprawnień kombatanckich stwierdzając, że postępowanie weryfikacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 24 styczni 1991 r. o kombatantach oraz z przepisami art.10 i art.73 § 1 kpa.

Kierownik Urzędu stwierdził ponadto, że rozpatrzenie wniosku J. B. o przyznanie uprawnień kombatanckich z nowego tytułu bez udokumentowanego wniosku oraz rekomendacji właściwego stowarzyszenia byłoby naruszeniem przepisu art.22 ust.1 oraz art.22 ust.3 obowiązującej ustawy o kombatantach.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. B. przytoczył okoliczności wskazane wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniósł o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów z dnia [...] r. zarzucając rażące naruszenie przepisów art.75 § 1 kpa, art.77 § 1 kpa, art.78 § 1 kpa i art.80 § 1 kpa.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga jest uzasadniona.

Ustawodawca w art.25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz.950 ze zm. ), zamieszczonym w rozdziale "Przepisy przejściowe i końcowe", uregulował sytuację prawna osób, które w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 1 stycznia 1991 r. posiadały uprawnienia kombatanckie uzyskane na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Uregulowanie takie było następstwem innego określenia w ustawie o kombatantach przesłanek uprawniających do uzyskania statusu kombatanta lub innej osoby uprawnionej , niż w poprzednio obowiązujących przepisach.

Wprowadzając w ustawie o kombatantach nowe określenie działalności kombatanckiej i działalności równorzędnej z działalnością kombatancką, ustawodawca w art.25 ustawy uregulował sprawę osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie przed dniem wejścia w życie ustawy o kombatantach, na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów.

Przyjęto zasadę, że osoby te zachowują uprawnienia z wyjątkami określonymi w art.25 ust.2 ustawy o kombatantach. W przypadku osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 -1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art.1 ust.2, art.2 oraz art.4 ustawy o kombatantach przyjęto zasadę, że osoby te pozbawia się uzyskanych wcześniej uprawnień kombatanckich. Do tej grupy osób należy J. B., który uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w okresie od [...] r. do [...] r. Jak wynika z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej z [...] r. w okresie tym skarżący pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej.

Zatem uzasadnione jest pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZW ZBOWiD z dnia [...] r.

J. B. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, w związku z treścią decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. , że w [...] r. brał udział w walkach o wyzwolenie P. i w tym okresie został przydzielony do oddziałów radzieckich w celu zastosowania blokady wokół C., a ponadto podał, że w [...] r. został w czasie meczu piłkarskiego wraz z innymi zawodnikami aresztowany przez policję niemiecką i przekazany do siedziby "Gestapo", a następnie osadzony w obozie koncentracyjnym w Ż..

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, rozpatrując ponownie sprawę, nie poczynił żadnych ustaleń co do twierdzeń skarżącego.

Sąd nie podziela stanowiska organu, że nie jest on obowiązany do wyjaśnienia czy istnieją inne przesłanki do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art.1 ust.2, art.2 i art.4 ustawy o kombatantach.

W kwestii te wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. akt III RN 77/00/OSN z 2001 r. nr 15, poz.475, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 grudnia 2001 r. sygn. OPS 11/01. Zgodnie z przyjętym stanowiskiem przewidziany w art.22 ust.3 ustawy o kombatantach termin zastrzeżony do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich nie dotyczy sytuacji, gdy weryfikowany kombatant, który uzyskał uprawnienia kombatanckie jako "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", zgłasza w postępowaniu weryfikacyjnym, prowadzonym po 31 grudnia 1998 r. , że zachodzą okoliczności uzasadniające po jego stronie tytuł do uprawnień kombatanckich określonych w tej ustawie ( ONSA 2002/3/100 ).

Ponadto w dacie orzekania przez Sąd nie wywiera żadnych skutków prawnych przepis art.22 ust.3 ustawy o kombatantach, gdyż wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. SK 4/02 uznany został za niezgodny z art.2 i art.32 Konstytucji RP. Wyrok ten wszedł w życie z dniem ogłoszenia, tj. 29 kwietnia 2003 r. ( Dz. U. nr 72, poz.658 ).

W związku z powyższym rzeczą organu będzie przeprowadzenie postępowania, po uprzednim poinformowaniu J. B. ( art.9 kpa ) jakie winien złożyć dokumenty, w celu wyjaśnienia czy spełnia on przesłanki do zachowania uprawnień kombatanckich z innych, wskazanych w ustawie o kombatantach , tytułów.

Z tych względów Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) w związku z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. nr 153, poz.1271 ), orzekł jak w sentencji.

/-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ E.Makosz-Frymus

JFS