Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1033/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 55 ust. 3,
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 145, art. 157, art. 143 ust. 2, art. 146 ust. 3,
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 7,77 par. 1, art. 9,11, 138 par. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,c, art. 152, 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 ust. 1,2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2009r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego R. Z. kwotę [...]złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...], ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonych w [...] w obrębie

[...] miasta [...], oznaczonych nr[...], w wyniku budowy przez Miasto [...] sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej.

Organ stwierdził, iż różnica wartości przedmiotowych nieruchomości przed i po wybudowaniu sieci określona została przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę [...] zł. Stawka procentowa opłaty adiacenckiej, zgodnie z uchwałą Rady Miasta Szczecinek z dnia 27 grudnia 2002 r. Nr 1V/31/02 w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz.Urz.Woj. Zach. z 2003 r. Nr 14, poz.209), wynosi 25% różnicy wartości nieruchomości przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej. Organ ustalił więc, że opłata adiacencka, do zapłaty której zobowiązany jest właściciel wymienionych działek – R.Z., wynosi [...] zł. Ponadto organ przyjął, że termin początkowy okresu, w którym możliwe jest wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej rozpoczął się z dniem [...] r.,

w którym to dniu nastąpiło uprawomocnienie się decyzji administracyjnej zawierającej pozwolenie na użytkowanie urządzeń infrastruktury technicznej oraz, że data ta jest tożsama z momentem (zdarzeniem) uprawniającym do oceny, iż stworzone zostały warunki do podłączenia nieruchomości do infrastruktury technicznej, zgodnie z art.145 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Działający przez pełnomocnika R.Z. zaskarżył powyższą decyzję, wnosząc w odwołaniu o jej uchylenie i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie art. 145 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem odwołującego się, Burmistrz Miasta [...] zaskarżoną decyzję wydał w terminie przekraczającym okres trzech lat od dnia stworzenia warunków podłączenia jego nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej. Podniósł, że organ I instancji błędnie przyjął, że termin początkowy wymienionego okresu, w którym uprawnione jest wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, rozpoczął się z dniem [...] r., w którym to dniu nastąpiło uprawomocnienie się decyzji administracyjnej zawierającej pozwolenie na użytkowanie urządzeń infrastruktury technicznej oraz, że data ta jest tożsama z momentem (zdarzeniem) uprawniającym do oceny, iż stworzone zostały warunki do podłączenia nieruchomości do infrastruktury technicznej zgodnie z art.145 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odwołujący się nie zgodził się również z zastosowaną przez Burmistrza wykładnią art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczącą ustalenia dnia, w którym nastąpiło samo stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Jest to bowiem, jego zdaniem, wykładnia zawężająca znaczenie normatywne przedstawione w powołanym przepisie prawa, naruszająca prawo i w konsekwencji bezpodstawnie obciążająca skarżącego obowiązkiem udziału w kosztach budowy infrastruktury technicznej. Jego zdaniem dniem, w którym nastąpiło stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej jest co najmniej [...]r., tj. dzień w którym protokolarnie dokonano odbioru technicznego i przekazano do eksploatacji wstępnej zadanie budowa sieci sanitarnych w [...] wykonanych w ramach kontraktu "Aktywizacja gospodarczego regionu [...]", ewentualnie [...] r., gdyż tego dnia pismem nr [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w [...] wydała warunki techniczne nr [...] na podłączenie nieruchomości przy ul. [...] do miejskiej sieci wodociągowej i kanalizacji, lecz nie później niż w dniu [...] r. kiedy to zawarto umowę nr [...] o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków pomiędzy PWiK Sp. z o.o. w [...], a R.Z..

Odwołujący się zarzucił, iż Burmistrz nie poinformował go o treści przepisu art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do czego był zobligowany zgodnie z art. 9 i 11 Kpa. Niezależnie od powyższych zarzutów, podniósł że w oszacowaniu wartości nieruchomości nie uwzględniono odległości nieruchomości od urządzeń infrastruktury technicznej oraz, iż operat szacunkowy nie wskazuje ze względu na jakie urządzenia infrastruktury technicznej, w ocenie rzeczoznawcy, uzasadnione jest twierdzenie o wzroście wartości nieruchomości - nie ma mowy w operacie, że chodzi o sieć wodociągową i kanalizacyjną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją [...],

z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium stwierdziło, że będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja organu pierwszej instancji wydana została w zgodzie z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, a w szczególności z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Organ odwoławczy ustalił w oparciu o akta sprawy, iż Miasto [...] zrealizowało inwestycję, polegającą na uzbrojeniu w podstawową infrastrukturę techniczną osiedla [...], miejscowości [...] oraz [...] wraz z włączeniem wybudowanej infrastruktury w układ sieci kanalizacyjnej i wodociągowej miejscowości [...]. Wybudowano sieć kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej z PVC, sieć kanalizacji sanitarnej tłocznej z PE, sieć kanalizacji deszczowej grawitacyjnej z PVC, sieć wodociągową z PE, przepompownie ścieków oraz separatory wód deszczowych. Ponadto odtworzono i zmodernizowano drogi osiedlowe, przebudowano ulicę [...] wraz z przebudową skrzyżowania drogi krajowej nr [...].

Inwestycja została oddana do użytku w dniu [...] r., co bezspornie zostało stwierdzone "Protokołem odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji". Dokument ten w pełni potwierdza samo wykonanie inwestycji i termin jej wykonania.

Operat szacunkowy, dla potrzeb określenia wysokości jednorazowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej, został sporządzony w dniu [...] r. Został on zatem wykorzystany do celu, dla którego go sporządzono, przed upływem okresu 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, a więc w zgodzie z treścią przepisu art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej wydano bowiem w dniu [...] r., a jej doręczenie nastąpiło w dniu [...] r. Ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło również zgodnie z wymogami art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzenia infrastruktury technicznej. Przesłanka ta jest spełniona w sytuacji wydania w tym terminie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej przez organ pierwszej instancji oraz ogłoszenia lub doręczenia decyzji stronie, co w niniejszej sprawie niewątpliwie nastąpiło.

Skład Orzekający Kolegium z całą stanowczością podkreślił, że możliwość ustalenia przez organ wykonawczy gminnej jednostki samorządu terytorialnego opłaty adiacenckiej powstaje już na tej tylko podstawie, że nastąpił wzrost wartości nieruchomości na skutek rzeczywistego wybudowania danego urządzenia infrastruktury technicznej. Zgodnie z przepisem art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Samo już wybudowanie takiego urządzenia, jakim niewątpliwie jest także sieć kanalizacji wodociągowej, sanitarnej, deszczowej itd., skutkujące wzrostem wartości rynkowej danej nieruchomości, powoduje możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej. Art. 144 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. W niniejszej sprawie, zdaniem Kolegium, na skutek wybudowania w/w infrastruktury nastąpił wzrost wartości rynkowej nieruchomości, stwierdzony w operacie szacunkowym sporządzonym przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego. Wzrost rzeczywistej wartości rynkowej nieruchomości nastąpił na korzyść skarżącego, co jest przecież okolicznością oczywistą. Po przeprowadzeniu ekspertyzy rzeczoznawca majątkowy ustalił, iż wartość działek nr [...]według stanu przed wykonaniem inwestycji wynosiła [...] zł, natomiast po wykonaniu inwestycji [...] zł. Różnica wyniosła [...] zł, natomiast 25% tej kwoty, na podstawie uchwały Rady Miasta [...], to [...]zł.

Kolegium wskazało, że w literaturze i doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, iż opłata adiacencka to obowiązkowy, jednostronnie określony przez samorząd terytorialny udział w kosztach tworzenia urządzeń infrastruktury technicznej, pobierany od podmiotów, którym przypisuje się osiąganie szczególnych korzyści z tych urządzeń, polegających na zwiększaniu ich dochodów, bądź zwiększeniu wartości rynkowej ich majątków. Okolicznością niewątpliwą i całkowicie bezsporną jest to, że w niniejszej sprawie na skutek wybudowania sieci wodociągowej, deszczowej, kanalizacji, sanitarnej itd., zwiększyła się wartość rynkowa wskazanej nieruchomości.

Po dogłębnym przeanalizowaniu zachodzącego w sprawie stanu faktycznego

i prawnego, Kolegium za całkowicie uzasadnione uznało postępowanie, iż dla ustalenia opłaty adiacenckiej dokonano właściwej wyceny działek. Zgodnie z brzmieniem przepisu art.146 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu, określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Brzmienie tego przepisu nakazuje przyjąć, iż wartość nieruchomości określa się jedynie według cen z okresu postępowania o ustalenie opłaty adiacenckiej, a następnie wydania decyzji w tym zakresie. Przepis ten należy rozumieć, że chodzi o cenę nieruchomości ustalonej w postępowaniu w sprawie ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej, a nie tylko ściśle na dzień wydania samej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2005r., sygn. I OSK 1558/04). Mając to na uwadze Kolegium przyjęło, że obowiązek uiszczania opłat adiacenckich ciąży na podmiotach, które są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości w momencie stworzenia warunków do korzystania z powstałych urządzeń infrastruktury technicznej.

W ocenie Kolegium, zasadnicze znaczenie ma data stworzenia warunków do korzystania z tych urządzeń. W tym momencie, tj. momencie stworzenia warunków

i powstania samej możliwości korzystania z urządzeń, następuje faktyczny wzrost wartości nieruchomości, czyli spełnienie kryterium opłaty. Na moment zatem stworzenia możliwości i warunków do korzystania z wybudowanych urządzeń, jako moment, w którym nastąpił faktyczny wzrost wartości nieruchomości, następuje określenie wartości istniejącej w tym czasie nieruchomości. W tym miejscu Kolegium zwróciło uwagę na tezę drugą sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. I OSK 408/05. Zgodnie z nią, to dzień sporządzenia protokółu odbioru końcowego robót jest tym, od którego należy liczyć stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury, a nie jak podnosi odwołujący się, że warunki te zostały stworzone w dniu [...] r., bądź najpóźniej w dniu [...] r.

Zdaniem Kolegium, organ I instancji choć wprawdzie błędnie stwierdził, iż trzyletni termin na wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej rozpoczyna bieg od uprawomocnienia się decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie instalacji, wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], a więc [...]r., to przyznać jednak trzeba, iż zgodnie z art. 55 ust. 3 ustawy z dnia

7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na jego użytkowanie, jeżeli przystąpienie do użytkowania obiektu ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, co też organ I instancji uczynił.

Nie zmienia to jednak faktu, iż dniem od którego należy liczyć stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury, jest dzień odbioru końcowego wykonanych robót od wykonawcy. NSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1315/06, na który powołuje się organ I instancji, stwierdził: "W sprawie dotyczącej ustalenia opłaty adiacenckiej ma znaczenie, stosownie do art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dzień, kiedy zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej. W przypadku budowy urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, elektrycznych, gazowych, ciepłowniczych czy telekomunikacyjnych będzie to nie dzień ich wybudowania, ale dzień, w którym stało się możliwe podłączenie nieruchomości do tych urządzeń, bez względu na to, czy właściciel nieruchomości z niej skorzystał. Taką możliwość stwarza dopiero dzień odbioru końcowego wykonanych robót od wykonawcy". Podobnie NSA wypowiedział się w wyroku z dnia 27 stycznia 2000 r. sygn. akt I SA 273/99, gdzie stwierdził, że dzień sporządzenia protokółu odbioru końcowego robót jest tym, od którego należy liczyć stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury, przy czym słowo "końcowy", według słownika wyrazów bliskoznacznych języka polskiego, oznacza: finalny, ostateczny, definitywny.

W ocenie Kolegium, również sama wycena przedmiotowej nieruchomości dokonana została prawidłowo i rzetelnie. Operat szacunkowy odpowiada wymogom technicznym określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U.

z 2004r. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). W wykonanym operacie szacunkowym wskazano właściwe podstawy prawne oraz podstawy metodologiczne jego sporządzenia. Zbadano szczegółowo stan prawny przedmiotowych nieruchomości, dokonano opisów nieruchomości według stanu przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, wskazano sposób i metodę wyceny. Dokonano także analizy i charakterystyki lokalnego rynku nieruchomości. W związku z czym nie można podzielić poglądu R.Z., że w oszacowaniu wartości nieruchomości nie uwzględniono odległości nieruchomości od urządzeń infrastruktury technicznej. Zarzut, iż operat szacunkowym nie wskazuje ze względu na jakie urządzenia infrastruktury technicznej, w ocenie rzeczoznawcy, uzasadnione jest twierdzenie o wzroście wartości nieruchomości, jest niesłuszny. Zlecenie Miasta [...][...] r., które załączono do akt sprawy, dotyczyło sporządzenia operatu

w związku z budową urządzeń infrastruktury technicznej - sieci wodociągowej

i kanalizacyjnej, potwierdził to również rzeczoznawca w piśmie z dnia [...]. W zleceniu tym działki nr [...]

Zarzut, iż organ I instancji nie poinformował strony o treści przepisów art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do czego był zobligowany zgodnie z art. 9 i 11 Kpa jest chybiony. Jak wynika z akt sprawy strona pismem z dnia [...] była zawiadomiona o możliwości zgłoszenia uwag i wniosków w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o naliczeniu opłaty adiacenckiej, w dniu [...] r. została poinformowana o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się w ciągu 7 dni co do zebranych materiałów i dowodów. Zatem organ umożliwił stronie czynny udział

w prowadzonym postępowaniu, w tym możliwość odniesienia się do operatu szacunkowego. Należy nadmienić, że jest to prawem strony, nie zaś obowiązkiem

i tylko od niej zależy czy z tego prawa skorzysta. W związku z tym nie można podzielić zarzutu, iż organ naruszył art. 9 i art. 11 Kpa.

Obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej ciąży na tym właścicielu nieruchomości, który jest nim w momencie wybudowania urządzenia i oddania go do użytku. Informacja z rejestru gruntów potwierdza, że właścicielem przedmiotowych działek jest adresat decyzji. Na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.), zgodnie z brzmieniem tego przepisu: ,,Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z przepisem art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Taką możliwość stworzył dzień odbioru końcowego wykonanych robót od wykonawcy, tj. [...] r.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez R.Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako wydanej z naruszeniem art.145 ust.1 i 2 ustawy

o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie przepisów art.7, 77 § 1 oraz art.138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego ocena ustalona przez organ odwoławczy w przedmiocie ustalenia początkowego okresu przedawnienia dla ustalenia opłaty adiacenckiej, nie jest trafna i nie ma uzasadnienia w treści art.145 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W nawiązaniu do poglądów wyrażanych w orzecznictwie NSA ( przytoczonym w odwołaniu ) uprawnione jest stwierdzenie, że materialnoprawny termin przed którego upływem może być ustalona ostateczną decyzją administracyjną opłata adiacencka, wiąże się przede wszystkim z okolicznościami faktycznymi (a właściwie technicznymi), które w istocie wiążą się z techniczną możliwością korzystania podłączenia urządzeń infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej, z faktyczną możliwością korzystania przez właścicieli z tych urządzeń. Takie stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w art.15 ust.4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858), który stanowi, iż przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie,

o którym mowa w art.19 oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.

W niniejszej sprawie, bezpośrednio po przejęciu przez Spółkę do eksploatacji sieci wodociągowo-kanalizacyjnej na podstawie protokołu z dnia [...] r., Spółka zawiadomiła właścicieli ([...] r.) nieruchomości położonych na osiedlu [...] o możliwości podłączenia do sieci. W dniu [...] r. skarżący zawarł ze Spółką umowę o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze całkowicie pominęło powyższe okoliczności – z obrazą art.7 i 77 Kpa.

W świetle powyższego, zdaniem skarżącego, wszczęcie w dniu [...] r. postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej nastąpiło po upływie okresu przedawnienia określonego w art.145 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skarżący nie zgodził się także z oceną Kolegium dotyczącą zarzutu naruszenia przez organ I instancji zasad postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 145 ust. 1 z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą" wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Przepis ust. 2 stanowi z kolei, że wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Burmistrz Miasta [...] wydał decyzję w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej w wysokości [...] zł, stanowiącej 25% różnicy wartości działek, położonych przy ul. [...], przed i po wybudowaniu sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacyjnej, płatnej na rzecz Miasta [...] przez właściciela działki R.Z..

Uchwała Nr IV/31/02 Rady Miasta Szczecinek z dnia 27 grudnia 2002 r. ustalająca stawkę procentową opłaty adiacenckiej w wysokości. 25% weszła w życie [...] r., natomiast zgodnie z art. 146 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, wysokość opłaty organ ustalił w oparciu o wartość nieruchomości ustaloną w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu [...] r.

Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczyła ustalenia dnia, w którym stosownie do art. 145 ust. 1 powołanej wyżej ustawy zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej.

Zauważyć przy tym należy, że z dniem [...] r., na mocy przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 173, poz. 1218) wszedł w życie art. 148b ustawy o gospodarce nieruchomościami, którego ust. 1 stanowi, iż ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów.

Przepis ten nie ustala żadnej uniwersalnej reguły, według której możliwe jest stwierdzenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do sieci infrastruktury technicznej, a powoduje że każdorazowo konieczne jest zbadanie konkretnego przypadku w celu oceny kiedy warunki takie zostały stworzone.

W ocenie organu I instancji, terminem tym jest dzień w którym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie nowo wybudowanej sieci wodnokanalizacyjnej stała się ostateczna, tj. [...] r. Zdaniem Burmistrza Miasta [...], wydanie tej decyzji stworzyło formalnoprawne warunki podłączenia nieruchomości do sieci, o których mowa w art. 148b ustawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanęło z kolei na stanowisku, że dniem, od którego należy liczyć stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury, jest dzień sporządzenia protokołu końcowego odbioru robót od wykonawcy, co miało miejsce w dniu [...] r. Kolegium uzasadniając swoje stanowisko powołało się na dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych: wyrok NSA z dnia 7 lutego 2006 r. I OSK 408/05, wyrok NSA z dnia 7 września 2007 r. I OSK 1315/06, wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2000 r. I SA 273/99.

Skarżący wskazywał natomiast, zarówno w postępowaniu przed organami administracyjnymi, jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie, że warunki podłączenia jego nieruchomości do sieci zostały stworzone

w [...] r., albowiem w dniu [...] r. Przedsiębiorstwo Wodociągów

i Kanalizacji Spółka z o.o. z siedzibą w [...] zawarła ze skarżącym umowę na dostarczanie wody i odbiór ścieków.

W ocenie Sądu, kwestię ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, mając na uwadze dzień stworzenia tych warunków, należy rozpatrywać indywidualnie

w odniesieniu do każdego podmiotu nie pomijając jednak uregulowań wynikających

z ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.).

Zgodnie z art. 15 ust. 4 powołanej ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.

Warunki, o których mowa w powołanym wyżej przepisie mogą zostać stworzone

w niektórych sytuacjach bezpośrednio po dokonaniu wstępnego odbioru części sieci, natomiast w innych – dopiero po dokonaniu odbioru końcowego.

Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z .o.o. w [...] przed zawarciem ze skarżącym umowy na dostarczanie wody i odbiór ścieków dokonało uprzednio, w dniu [...] r., odbioru sieci do wstępnej eksploatacji potwierdzając równocześnie, że istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Powyższa okoliczność wynika nadto z pisma Spółki z dnia [...] r. skierowanego do Urzędu Miasta w [...].

Z treści pisma wynika bowiem, "że inwestor, Miasto [...] protokołem odbioru technicznego z dnia [...] r. przekazał Przedsiębiorstwu sieci na Osiedlu [...] do eksploatacji wstępnej. Protokół zawierał załączniki z pełnym wykazem materiałów wraz z aprobatami technicznymi oraz pozytywne wyniki badań wody w zakresie fizykochemicznym i bakteriologicznym. Spółka na podstawie tego protokołu przystąpiła do wstępnej eksploatacji sieci wodno – kanalizacyjnych podpisując umowy z mieszkańcami, którzy złożyli stosowny wniosek. Podpisanie umów z mieszkańcami umożliwiło przesył wody oraz obciążenie hydrauliczne sieci kanalizacyjnej i przepompowni."

Zdaniem Sądu, skoro Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o.

z siedzibą w [...] odebrało w [...] r. od inwestora – Miasta [...] gotową do eksploatacji sieć wodno-kanalizacyjną, a następnie zawierając z właścicielami nieruchomości stosowne umowy uznało, że nowo wybudowana infrastruktura techniczna jest gotowa do eksploatacji, to zarówno organ gminy, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze , bezpodstawnie twierdzą, iż warunki do korzystania z wybudowanej sieci zostały stworzone dopiero w dniu [...] r. po uzyskaniu przez gminę pozwolenia na użytkowanie całej sieci lub [...] r. po dokonaniu odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji zadań realizowanych w ramach kontraktu [...] "Aktywizacja rozwoju gospodarczego regionu [...]".

Skoro właściciele nieruchomości mieli prawo wcześniejszego korzystania z sieci, albowiem istniały odpowiednie warunki techniczne możliwości świadczenia usług przez stworzone w tym celu Przedsiębiorstwo (będące jednoosobową spółką gminy), to nie sposób twierdzić, że nie zostały stworzone warunki do korzystania z sieci. Podkreślenia wymaga i to, że obowiązujący od [...]r. regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Miejskiej [...] (uchwała Nr II/6/02 Rady Miasta Szczecinek z dnia 9 grudnia 2002 r. – Dz. Urz. Woj. Zacho. Nr 98, poz. 2397) wyposażył Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] w prawo do potwierdzania istnienia warunków technicznych przyłączenia do sieci (wydawanie warunków technicznych i zawieranie umów z odbiorcami - § 24 i nast. regulaminu).

Zauważyć również należy, że z mocy art. 148b ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, właściwym organom gminy, rzeczoznawcom majątkowym sporządzającym opinie o wartości nieruchomości, o których mowa w art. 146 ust. 1a,

a także osobom zobowiązanym do wniesienia opłaty adiacenckiej, właściwe podmioty są obowiązane udzielać informacji w sprawach ustalenia, o którym mowa w ust. 1, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, wystarczające do ustalenia tej opłaty. Oznacza to, że gmina po stworzeniu każdej możliwości technicznej korzystania z nowej infrastruktury technicznej, niezależnie czy właściciel nieruchomości z dobrodziejstwa tego korzysta, ma prawo ustalić opłatę adiacencką, o ile zostanie powiadomiona przed odpowiedni podmiot - w tej sprawie Spółkę z o.o. - Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] - że warunki do podłączenia nieruchomości do sieci zostały stworzone.

Odmienna interpretacja przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami,

w szczególności zaś art. 148b prowadziłaby do nieuprawnionego zawężenia brzmienia tego przepisu oraz nieuprawnionego i trudnego do przewidzenia przedłużania terminu końcowego, w którym gmina mogłaby ustalać daninę w postaci opłaty adiacenckiej

Konkludując podkreślić należy, że wskazane naruszenie prawa materialnego

(art. 148b ustawy) i procesowego (art.7 i 77 Kpa) miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pociągnęło za sobą pominięcie przez organy orzekające w postępowaniu administracyjnym wyjaśnienia, wskazywanej przez skarżących zarówno w odwołaniu jak i w skardze, okoliczności dotyczącej możliwości korzystania z sieci kanalizacyjnej i wodnej, która miała dowodzić innej daty stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury - na tyle wcześniejszej, że ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiłoby po upływie trzech lat.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję organu

I instancji.

Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy, natomiast o kosztach w oparciu o art. 200.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, uwzględniając przedstawioną wykładnię

art. 145 ust. 2 i art. 148b ustawy o gospodarce nieruchomościami wyjaśni, kiedy stworzono warunki przyłączenia nieruchomości skarżącego do sieci wodnej

i kanalizacyjnej i w zależności od poczynionych ustaleń, mając na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2009 r. I OPS 4/09 (ONSA i WSA Nr 5 z 2009 r. poz. 84), rozstrzygnie sprawę.