Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1566/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Piotr Przybysz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2019 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz R. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1025 zł (słownie: jeden tysiąc dwadzieścia pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez R. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "spółka") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: "SKO", "organ odwoławczy") z [...] marca 2020 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2019 rok.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., Wójt Gminy C. ustalił wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości położnej w miejscowości L. stanowiącej część dz. nr ew. [...] z obrębu [...] na rok 2019 w kwocie 6184,00 zł. Decyzje doręczono w dniu 11 grudnia 2019 roku.

W odwołaniu od powyższej decyzji, spółka podniosła zarzut naruszenia art. 121, 122, 180, 187, 191, 194 § 1, 210 § 4, 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "ordynacja podatkowa") i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm., dalej: "P.g.k"). Zaznaczyła, że pozostali współwłaściciele działki wnieśli do Starostwa Powiatowego w N. wniosek o zmianę danych w ewidencji gruntów bez powiadomienia i bez porozumienia się ze skarżącą spółką.

Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] marca 2020 r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczył przepisy: art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm., dalej: "upol.") oraz art. 21 ust. 1 P.g.k.

Organ odwoławczy wskazał, że w myśl orzecznictwa sądowego, podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśnił, że podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego.

Mając powyższe na uwadze, SKO podkreśliło, iż dla organów podatkowych wiążące są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie organu odwoławczego, z danych tych wynika, iż skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w miejscowości L. stanowiącej dz. nr ew. [...]. Nieruchomość ta w części o pow. [...] ha oznaczona jest symbolem [...] drogi. Organ wskazał, że grunty te znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy. W tej sytuacji, zdaniem SKO, nie może być mowy o jakiejkolwiek niezgodności z prawem. W opinii SKO, w 2019 r. organ podatkowy pierwszej instancji zastosował w tym zakresie właściwe stawki podatku. Kolegium wskazało, iż organ podatkowy pierwszej instancji jest związany danymi z ewidencji gruntów i budynków. W ocenie SKO, jeśli zaś skarżąca twierdzi, że dane te winny być inne to wpierw powinna doprowadzić do ich zmian. Tak więc - zdaniem organu odwoławczego - brak było podstaw do zakwestionowania decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, gdyż podatek został wyliczony prawidłowo.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., skarżąca wniosła skargę pismem z dnia 20 lipca 2020 roku. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 21 ust. 1 P.g.k. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że zapisy znajdujące się w ewidencji budynków i gruntów mają charakter bezwzględnie wiążący w postępowaniu podatkowym, w sytuacji gdzie ustalony przez organ stan faktyczny wskazuje, iż zapisy znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności ze znanym organom stanem faktycznym nieruchomości,

2) art. 194 § 3 ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie przez organ pierwszej i drugiej instancji, że nie jest możliwe przeprowadzanie w toku postępowania podatkowego dowodu przeciwko dokumentom oraz w konsekwencji uznanie, że organ podatkowy jest bezwzględnie związany danymi z ewidencji gruntów i budynków podczas gdy powyższy przepis dopuszcza możliwość przeprowadzania dowodu przeciwko takim dokumentom i dokonaniu przez organ podatkowy na podstawie odpowiednich dowodów innych ustaleń,

3) art. 122 ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i nie podjęcie przez organy podatkowe odpowiednich działań w celu załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym,

4) art. 180 ust. 1 ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie przez organ pierwszej i drugiej instancji dowodu w postaci protokołu oględzin z dz. nr ew. [...] przeprowadzonych przez komisję z Urzędu Gminy C. w dniu 14 marca 2018 r., z którego treści wynika, że powierzchnia faktycznie utwardzona kostką wynosi 3.769,34 m2, a pozostała część działki o powierzchni 6.628,60 m2 ma charakter rolny .

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "ppsa") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Wskazać należy, że sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa. Zgodnie z jego treścią, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszonym , a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie został złożony przez obie strony postępowania (por. pismo pełnomocnika skarżącej z 8 września 2020 roku k. 52 akt postępowania sądowego i pismo SKO z 11 września 2020 roku k. 56 akt postępowania sądowego).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji organu odwoławczego we wskazanych wyżej granicach, sąd doszedł do przekonania, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zaznaczyć jednocześnie należy, że nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze zasługują na uwzględnienie.

Sprawa niniejsza dotyczy opodatkowania nieruchomości położonej w miejscowości L., stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], której skarżąca jest współwłaścicielem.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części oraz 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od gruntów:

a)związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 0,62 zł od 1 m2 powierzchni,

b)pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych - 4,58 zł od 1 ha powierzchni,

c)pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 0,30 zł od 1 m2 powierzchni,

d)niezabudowanych objętych obszarem rewitalizacji, o którym mowa w ustawie z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1023, 1529 i 1566 oraz z 2018 r. poz. 756), i położonych na terenach, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, usługową albo zabudowę o przeznaczeniu mieszanym obejmującym wyłącznie te rodzaje zabudowy, jeżeli od dnia wejścia w życie tego planu w odniesieniu do tych gruntów upłynął okres 4 lat, a w tym czasie nie zakończono budowy zgodnie z przepisami prawa budowlanego - 3 zł od 1 m2 powierzchni.

Zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 3 ) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, użyte w ustawie określenie grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.

W pierwszej kolejności, odnosząc się do postawionego w skardze zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, należy w pełni zgodzić się z organem odwoławczym, który oparł się na danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie bowiem z treścią art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych w zasadzie zgodnie przyjmuje się – jak to zostało wskazane w decyzji organu odwoławczego – że ustalając wysokość zobowiązań podatkowych organy podatkowe nie są uprawnione do przyjmowania innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wynikające z ewidencji gruntów.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy z uwagi na okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy. Sama ta okoliczność była podstawą zastosowania w sprawie niniejszej stawki podatku przewidzianej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Spór analogiczny do występującego w niniejszej sprawie był już przedmiotem rozpoznania przez sądy administracyjne, w tym w szczególności przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach zakończonych wyrokami z 4 marca 2021 roku, sygn. akt: III FSK 895/21. III FSK 896/21, III FSK 897/21, III FSK 898/21, III FSK 899/21, z 6 marca 2021 roku w sprawie III FSK 2715/21 oraz z 18 marca 2021 roku w sprawach sygn. akt: III FSK 2594/21 i III FSK 2595/21. Przedmiotowym zagadnieniem (z tym, że w odniesieniu do innego roku podatkowego) zajmował się również np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie z 11 marca 2021 roku w sprawie sygn. akt I SA/Rz 1/21. W dalszej części niniejszego uzasadnienia, sąd przytoczy – jako własną – argumentację przedstawioną w powyższych orzeczeniach. Pomimo bowiem, że sprawa niniejsza dotyczy podatnika będącego osobą prawną, argumentacja przytoczona we wskazanych orzeczeniach jest w pełni adekwatna do okoliczności niniejszej sprawy.

W odniesieniu do powołanego wyżej przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3) upol, w doktrynie prawa podatkowego przy interpretacji cytowanego wyżej przepisu wskazuje się, że zwłaszcza w przypadku właścicieli (użytkowników wieczystych) osób fizycznych, posiadaczy nieruchomości, będących przedsiębiorcami, zawodne jest przyjmowanie jedynie kryterium posiadania tych nieruchomości, do kwalifikowania ich do opodatkowania jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, czyli stosowania najwyższej stawki podatku od nieruchomości (zob. L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2008, s. 58-60.). Tak rozumiana treść przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (dalej "TK"). TK w wyroku z 12 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 13/15 (Dz.U. z 2017 r. poz. 2372) stwierdził, że: "art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1785 i 2141) rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej."

Również w kolejnym wyroku - z 24 lutego 2021 r., SK 39/19 - TK orzekł, że: "art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170) rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Mamy tu do czynienia z tzw. wyrokiem interpretacyjnym, w którym TK stwierdził niezgodność z Konstytucją RP art. 1a ust. 1 pkt 3 upol w określonym jego rozumieniu. Cecha niekonstytucyjności przypisana jest wskazanej w sentencji tego wyroku treści normy prawnej, ustalonej w wyniku poprzedniej wykładni. Skutkiem tego wyroku jest eliminacja takiej interpretacji tego przepisu, która w kwestii związania gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej, ogranicza się do faktu ich posiadania przez przedsiębiorcę lub podmiot prowadzący działalność gospodarczą.

Odczytując samą sentencję wyroku Trybunału należy stwierdzić, że sam fakt posiadania budynku czy też gruntu przez przedsiębiorcę jest niewystarczający do przyjęcia, że jest on związany z działalnością gospodarczą. Konieczne jest ustalenie, że w takiej działalności jest wykorzystywany. Jeżeli podatnik twierdzi, że dana nieruchomość nie ma związku z jego działalnością, nie jest, a nawet nie może być w niej wykorzystywana z podawanych względów, to organ podatkowy obowiązany jest rozważyć takie argumenty, a w razie potrzeby przeprowadzić też dodatkowe postępowanie dowodowe i odnieść się do tej kwestii w podejmowanym rozstrzygnięciu.

Sąd ma świadomość, że powyższe orzeczenia TK zapadły w sprawach dotyczących przedsiębiorcy – właściciela czy współwłaściciela nieruchomości, będącego osobą fizyczną. W ocenie sądu mają one jednak wpływ na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej. Ustalając wysokość podatku od nieruchomości za sporną działkę (a konkretnie – jej część) organy poprzestały na jej posiadaniu przez skarżącą – jako przedsiębiorcę. Takie stanowisko organu odwoławczego jest nieprawidłowe, w świetle argumentacji przytoczonej we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia.

W sprawie została bowiem pominięta – podnoszona przez skarżącą okoliczność, znajdująca potwierdzenie w protokole oględzin - że znaczny fragment spornej działki jest wykorzystywana rolniczo, podobnie jak pozostała część działki 7/4 opodatkowana zresztą podatkiem rolnym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do powyższych okoliczności.

Wobec naruszenia przepisów postępowania omówionego we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, zaskarżona decyzja organu odwoławczego podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, o czym sąd orzekł w punkcie 1) sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa. Łączną kwotę 1025 zł zasądzoną z tego tytułu na rzecz skarżącej stanowią: uiszczony przez skarżącą wpis od skargi -108 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 900 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł. .

Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.