Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1926/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 3 pkt 5 i 10, 4, 6 ust. 2, 7 ust. 2 pkt 1, 40a ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. art. 45 ust. 2, 46 ust. 1 lit. a), 47 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. art. 3 pkt 8, 8 ust. 1, 17 ust. 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej także: "Główny Inspektor) decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 – ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej: "k.p.a."), art. 21 i art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm., zwanej dalej: "u.j.h.a.r.s.") w związku z art. 3 pkt 5 i 10, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt , art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 lit. a oraz art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm., zwanej dalej: "u.b.ż.ż."), art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1 lutego 2002, str. 1 z późn. zm. Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdział 15, t. 6, str. 463, z pęźn. zm.) oraz art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2065/2001 z dnia 22 października 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 104/2000 w zakresie informowania konsumentów o produktach rybołówstwa i akwakultury (Dz. U. L 278 z 23 października 2001 r., str. 6, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania z dnia 19 kwietnia 2011 r. D., Sp. z o.o. z siedzibą w S. od decyzji z dnia [...] marca 2011 r. wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wymierzającej karę pieniężną w wysokości 6.500 zł w związku z wprowadzeniem do obrotu artykułu rolno-spożywczego o nazwie [...] – filety mrożone a’ 5 kg, wielkość partii 2420 kg o wartości brutto 32.282, 80 zł niespełniającego wymagań jakości handlowej z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie wskazujące znamiona zafałszowania, uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz wymierzył D., Sp. z o.o. z siedzibą w S. karę pieniężną w wysokości 6.500 zł w związku z wprowadzeniem do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, tj. 2.420 kg [...] – filetów mrożonych a’ 5 kg, w rozmiarze 5-7, dacie produkcji 23.09.2010 i dacie minimalnej trwałości 22.09.2012 r., z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie stosowane w dokumentach dotyczących tego produktu.

Do wydania zaskarżonych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniach 10-12 stycznia 2011 r., upoważnieni inspektorzy WIJHARS w S., przeprowadzili kontrolę w D. Sp. z o.o. ul. C., [...] S., w zakresie jakości handlowej ryb. Wyniki oraz przebieg kontroli przedstawiono w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Podczas kontroli oznakowania produktu o nazwie [...] filety mrożone a'5 kg, data produkcji 23.09.2010 r., data minimalnej trwałości 22.09.2012 r. (nr F-25), wielkość partii zakupionej 8.330 kg, stwierdzono, że dowody sprzedaży, tj. faktury VAT, zawierają nieprawidłową nazwę produktu, tj. nazwę S., która odnosi się do innego gatunku ryb niż [...]. W związku z tym, w dniu [...] stycznia 2011 r. zabezpieczono 5.910 kg tego produktu znajdującego się na stanie magazynowym (dowód potwierdzający stan magazynowy - w aktach sprawy).

W dniu 13 stycznia 2011 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez D. Sp. z o.o. w S. (zwanej dalej także jako "Spółka") artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w dniu [...] marca 2011 r., wydał decyzję (znak: [...]), wymierzającą Spółce karę pieniężna w wysokości 6.500 zł w związku z wprowadzeniem do obrotu artykułu rolno-spożywczego o nazwie [...] niespełniąjącego wymagań jakości handlowej z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie wykazujące znamiona zafałszowania filety mrożone a' 5 kg, data minimalnej trwałości 22.09.2010 r. (nr F-25), wielkość partii 2420 kg o wartości brutto 32.282,80 zł (wielkość partii 8.330 kg o wartości brutto 111.122,20 zł, wielkość magazynowa 7.890 kg - wartość brutto 105.252,60 zł.

Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie, zarzucając organowi naruszenie przepisów:

- art. 40a ust. 1 pkt 4 w związku z art. 3 pkt 10 u.j.h.a.r.s., poprzez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że produkty wprowadzone do obrotu przez skarżącą wypełniają przesłanki określone w art. 3 pkt 10 cyt. ustawy,

- art. 4 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 2 pkt 1 u.j.h.a.r.s. oraz art. 47 ust. 1 u.b.ż.ż.- poprzez uznanie faktu, że oznakowanie produktu nie spełnia wymagań jakości handlowej, podczas, gdy opakowania zawierały prawidłową nazwę naukową, natomiast nazwa skrótowa zwyczajowo przyjęta w obrocie "S." stosowana była wyłącznie w fakturach VAT,

- art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Ńr 2065/2001 z dnia 22 października 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 104/2000 w zakresie informowania konsumentów o produktach rybołówstwa i akwakultury - poprzez błędną interpretację i uznanie, że obowiązek zapewnienia informacji dotyczących handlowego oznaczenia produktów wprowadzanych do obrotu dotyczy bezwzględnie opakowań produktu, a także łącznie z nimi dokumentów handlowych mu towarzyszących pomimo zastosowania przez ustawodawcę europejskiego alternatywny nierozłącznej – poprzez użycie łącznika "lub" oraz pominięcie dyrektyw interpretacyjnych zawartych w preambule rozporządzenia 2065/200, w szczególności z pkt 1, który stanowi, że rozporządzenie to dotyczy informacji przeznaczonych dla konsumentów,

- art. 8 w związku z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności - przez błędne uznanie, iż informacje zawarte na fakturach VAT mogły wprowadzić konsumentów w błąd, podczas gdy informacje te nie były przeznaczone dla konsumentów i w żadnym wypadku nie stanowiły podstawy do stosowania oznaczeń produktu przez kontrahentów,

- art. 40a ust. 5 u.j.h.a.r.s. przez błędne zastosowanie i uznanie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, że stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz zakres naruszenia są znaczne, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika przeciwny stan rzeczy.

W związku z powyższym strona wnisła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, po rozpatrzeniu ww. odwołania strony, postanowił uchylić w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] marca 2011 r. oraz wymierzyć D. Sp. z o.o. z siedzibą w S. karę pieniężną w wysokości 6.500,00 zł w związku z wprowadzeniem do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, tj. 2.420 kg [...] - filetów mrożonych a' 5 kg w rozmiarze 5-7, dacie produkcji 23.09.2010 r. i dacie minimalnej trwałości 22.09.2012 r. (nr F-25), z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie stosowane w dokumentach dotyczących tego produktu.

Główny Inspektor po przeanalizowaniu materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie uznał, iż sentencję decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2011 r. należy tak doprecyzować, "aby rozstrzygnięcie było sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji".

W związku z powyższym, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, podał ilość artykułu sprzedaną z błędna nazwą w dokumentach dotyczących tego produktu (fakturach VAT), tj. ilość 2.420 kg, za którą została wymierzona kara pieniężna Spółce oraz doprecyzował, iż kara pieniężna została wymierzona za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego, z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie stosowane w dokumentach dotyczących tego produktu.

Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że wydając przedmiotową decyzję oparł się na wskazanych w komparycji decyzji przepisach, z których wyniaka, że artykuły rolno-sopożywcze powinny być zgodne z wymaganiami jakości handlowej na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji, co oznacza, że Skarżąca powinna stosować prawidłową nazwę handlową w stosunku do zakwestionowanego artykułu także w przypadku dowodów sprzedaży, czyli fakturach VAT. Podanie nazwy niezgodnej z prawdą w dokumentach odnoszących się do produktu, tj. fakturach VAT, stanowi zafałszowanie produktu w rozumieniu art. 3 pkt 10 u.j.h.a.r.s. W związku z tym, że na dowodach sprzedaży użyto nazwy: "S." zamiast "[...]" organ odwoławczy uznał, ze zastosowane oznakowanie jest niewłaściwe i niezgodne z prawdą, ponieważ wg systematyki ryb L. (polska nazwa [...]) należy do innego gatunku ryb niż S. (polska nazwa S.), które to ryby należą do różnych gatunków i na terytorium posiadają dwie odmienne nazwy. W związku z tym organ uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nazwa produktu umieszczona w dokumentach odnoszących się do niego, czyli fakturach VAT, nie spełnia wymagań zawartych w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości artykułów rolno-spożywczych, ponieważ powinna właściwie charakteryzować produkt.

Od powyższej decyzji D. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (zwana dalej także "Skarżącą") wniosła pismem z dnia 25 sierpnia 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 40a ust. 1 pkt 4 w związku z art. 3 pkt 10 u.j.h.a.r.s. - poprzez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że produkty wprowadzone do obrotu przez Skarżącą wypełniają przesłanki określone w art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych,

- art. 4 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż.ż. oraz art. 4 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 2 pkt 1 u.j.h.a.r.s. oraz art. 47 ust. 1 u.b.ż.ż. - poprzez uznanie faktu, że Skarżąca stosowała oznakowanie artykułu rolno-spożywczego niezgodne z wymaganiami określonymi w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz wprowadzające w błąd konsumentów, podczas gdy zastosowane przez nią opakowania produktu zawierały prawidłową nazwę naukową, natomiast nazwa skrótowa zwyczajowo przyjęta w obrocie "s." stosowana była wyłącznie w fakturach VAT, wystawianych kontrahentom Skarżącej - profesjonalnym przedsiębiorcom zajmującym się dystrybucją ryb, świadomym faktu powszechnego stosowania zwyczajowej nazwy skrótowej na oznaczenie [...], które to faktury stanowią tajemnicę handlową i nie są udostępniane konsumentom, co wyłączyło możliwość wprowadzenia konsumentów w błąd,

- art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2065/2001 z dnia 22 października 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 104/2000 w zakresie informowania konsumentów o produktach rybołówstwa i akwakultury - poprzez zastosowanie ww. przepisu z pominięciem dyrektyw zawartych w preambule rozporządzenia 2065/2001, a w szczególności jej pkt (3), który zawiera wyraźne wskazanie, iż rozporządzenie to dotyczy informacji przeznaczonych dla konsumentów, a nie jak to miało miejsce w przypadku Skarżącej, danych na fakturach wystawionych innym przedsiębiorcom wyłącznie dla celów zaksięgowania i nieskierowanych do konsumentów,

- art. 8 w związku z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności - przez błędne uznanie, iż doszło do jego naruszenia przez Skarżącą w ten sposób, że informacje znajdujące się na dokumentach handlowych (fakturach VAT) mogły wprowadzić konsumentów w błąd, podczas gdy informacje te nie były przeznaczone dla konsumentów i w żadnym wypadku nie stanowiły podstawy do stosowania oznaczeń produktu przez kontrahentów, a tym samym nie doszło do naruszenia interesów konsumentów przez działania Skarżącej,

- art. 40a ust. 5 u.j.h.a.r.s. przez błędne zastosowanie i uznanie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, że w niniejszej sprawie stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz zakres naruszenia nie są znikome, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika przeciwny stan rzeczy.

Ponadto Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. przez zaniechanie wyjaśnienia podstaw uznania przez organ II instancji stopnia szkodliwości czynu Skarżącej oraz zakresu naruszenia przez nią przepisów prawa za znaczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś kryteriów słusznościowych.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie są trafne. Zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu, nie narusza prawa, przynajmniej w stopniu uzasadniającym jej uwzględnienie.

Przedmiotem badania i oceny Sądu jest decyzja z dnia [...] lipca 2011 r. Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, który uchylając decyzję w całości decyzję organu I instancji, tj. [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] marca 2011 r. wymierzył D., Sp. z o.o. z siedzibą w S. karę pieniężną w wysokości 6.500 zł w związku z wprowadzeniem do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, tj. 2.420 kg [...] – filetów mrożonych a’ 5 kg, w rozmiarze 5-7, dacie produkcji 23.09.2010 i dacie minimalnej trwałości 22.09.2012 r., z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie stosowane w dokumentach dotyczących tego produktu.

Kwestią sporną między stronami w niniejszej sprawie jest to, czy wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze muszą być oznakowane prawidłowo również w dokumentach, które są dołączone lub odnoszą się do tego artykułu oraz, w szczególności, czy nazwa produktu powinna być zgodna z prawidłową nazwą handlową także w dokumentach rachunkowych, jakimi są faktury VAT. Skarżąca wywodzi, że faktury VAT stanowią tajemnicę handlową i nie są udostępniane konsumentom, co w konsekwencji wyłącza możliwość wprowadzenia konsumentów "finalnych" w błąd. Tym samym zostały naruszone wskazane w skardze przepisy materialnoprawne, gdyż zastosowane przez nią opakowania produktu zawierały prawidłową nazwę naukową, natomiast nazwa skrótowa zwyczajowo przyjęta w obrocie "s." stosowana była wyłącznie w fakturach VAT, wystawianych kontrahentom Skarżącej - profesjonalnym przedsiębiorcom zajmującym się dystrybucją ryb, a więc świadomym faktu powszechnego stosowania zwyczajowej nazwy skrótowej na oznaczenie [...].

Rolą Sądu jest także zbadanie czy w sprawie nie doszło do przekroczenia granic uznaniowości w ramach tzw. luzu administracyjnego przy ustalaniu przez zaskarżony organ II instancji stopnia szkodliwości czynu oraz w zakresie wymierzonej kary pieniężnej.

Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji są przepisy art. 3 pkt 5 i 10, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art.40a ust. 5 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz z art. 45 ust. 2 i 46 ust 1 lit. a oraz art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w związku z art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, a także art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2065/2001 z dnia 22 października 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 104/2000 w zakresie informowania konsumentów o produktach rybołówstwa i akwakultury

Zgodnie z art. 3 pkt 5 u.j.h.a.r.s., jakość handlowa oznacza cechy artykułu rolno -spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.

Stosownie do art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, wprowadzane do obrotu artykuły rolno- spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

Już z powyższego wynika, że każdy podmiot, który wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze, musi wypełnić wymagania w zakresie jakości handlowej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego, w tym w szczególności ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

W myśl art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, "wprowadzanie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie, oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s., do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Przepis art. 45 ust. 2 u.b.ż.ż. stanowi, że oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Użyte w powyższym przepisie sformułowanie "(...) oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego", w ocenie Sądu, oznacza przede wszystkim te dokumenty, które charakteryzują dany środek spożywczy, w więc niejako "dodatkowo" go opisują. Tak interpretacja wynika z konstrukcji tego przepisu, który dotyczy "oznakowania" środka spożywczego. Inaczej mówiąc, chodzi o to, aby tzw. "przeciętny konsument" miał jak najwięcej informacji na temat danego środka spożywczego. Powyższe nie oznacza jednak, że załączone do "produktu" dokumenty rachunkowe, tak jak w omawianym przypadku – faktury VAT - mogą inaczej charakteryzować ("nazywać") artykuł niż to wynika z oznakowania środka spożywczego. Pomijając, że w takiej sytuacji doszłoby do paradoksalnej sytuacji w obrocie handlowym (tj. sprzedaży "innego" artykułu spożywczego niż wynika to z dokumentów handlowych), to przede wszystkim wskazać trzeba, że stanowi to naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 u.j.h.a.r.s., gdyż nazwa artykułu będącego środkiem spożywczym uwidoczniona w dokumencie księgowym nie odpowiada nazwie ustalonej dla danego rodzaju środka spożywczego.

Skarżąca stara się zminimalizować, a wręcz zakwestionować możliwość wprowadzenia w błąd konsumenta wywodząc, że dane zawarte na fakturach VAT "wystawione zostały innym przedsiębiorcom wyłącznie dla celów zaksięgowania" i tym samym nie są kierowane do konsumentów. Takiego stanowiska Sąd nie może zaakceptować. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, faktury VAT nie służą jedynie "dla celów księgowania", ale stanowią dowód określonej operacji gospodarczej. Nie można więc wykluczyć, że konsument (w przypadku powzięcia jakichkolwiek wątpliwości co do rodzaju lub nazwy sprzedawanego produktu) zażąda okazania dokumentu handlowego potwierdzającego, że kupowany artykuł spożywczy jest tym, który wynika z jego oznakowania. Dlatego też w art. 17 rozporządzenia (WE) Nr 178/2001 jednoznacznie wskazano, że podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów. Przekładając ten przepis na praktykę obrotu gospodarczego oraz grunt rozstrzyganej sprawy, zdaniem Sądu, Skarżąca powinna na każdym etapie, począwszy od zakupu środka spożywczego od producenta, poprzez jego przechowywanie, transport, składowanie, dystrybucję czy też sprzedaż "konsumentowi finalnemu", stosować prawidłową nazwę handlową w stosunku do przedmiotowego artykułu, w tym i dowodach sprzedaży, czyli w omawianym przypadku – fakturach VAT. Przyjęcie innego stanowiska oznaczałoby, że na każdym z wymienionych wcześniej etapów obrotu takim środkiem spożywczym mogło by dojść do zafałszowania artykułu spożywczego poprzez zmianę jego nazwy w wyniku załączonych dokumentów rachunkowych, które nie odpowiadają rzeczywistej nazwie środka spożywczego.

W tym miejscu przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie:

a) oszukańczym lub podstępnym praktykom;

b) fałszowaniu żywności, oraz

c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.

W ocenie Sądu, omawiany przypadek stanowi co najmniej praktykę mogącą wprowadzać konsumenta w błąd oraz, jak przyjął organ, w wyniku innego oznakowania środka spożywczego w stosunku do nazwy widniejącej w dokumentach handlowych (dowodach sprzedaży – fakturach VAT) wyczerpuje znamiona fałszowania żywności. Podkreślić należy, że w sprawie bezspornym jest fakt, że nazwa handlowa artykułu uwidoczniona w fakturach VAT jest niezgodna z nazwą użytą na opakowaniu produktu. Taki stan wyczerpuje znamiona zafałszowania artykułu spożywczego w rozumienie przepisu art. 3 pkt 10 u.j.h.a.r.s., ponieważ w dokumentach "towarzyszących" (fakturach VAT) podano nazwę niezgodną z prawdą i wprowadzającą w błąd konsumenta.

Dodać należy, że wprowadzenie nabywcy w błąd, niezależnie od tego czy jest on "konsumentem finalnym" czy też przedsiębiorcą profesjonalnie trudniącym się przetwórstwem i handlem żywnością, stanowi nieuczciwą praktykę albowiem godzi w dobro, jakim jest pewność i bezpieczeństwo obrotu. Dlatego też nie zasługuje na uwzględnienie argument Skarżącej, że skoro "nie prowadzi działalności w zakresie handlu detalicznego" to tym samym nie może być, generalnie biorąc, podmiotem odpowiedzialnym z tytułu art. 3 pkt 10 u.j.h.a.r.s. Jak już bowiem wskazano wcześniej, zgodnie z art. 17 rozporządzenia (WE) Nr 178/2001 podmioty działające na rynku spożywczym i pasz winny zapewnić na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów. Przez "etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji", w myśl art. 16 pkt 3 cyt. rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, należy zaś rozumieć jakikolwiek etap, w tym przywóz, począwszy od produkcji podstawowej żywności, aż do uwzględnienia jej przechowywania, transportu, sprzedaży lub dostarczenia konsumentowi finalnemu oraz tam gdzie jest to stosowne - przywóz, produkcję, wytwarzanie, składowanie, transport, dystrybucję, sprzedaż i dostawy pasz.

Reasumując, artykuły rolno-spożywcze powinny być zgodne z wymaganiami jakości handlowej na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji, a w konsekwencji także Skarżąca, mimo że nie prowadzi sprzedaży detalicznej "konsumentowi końcowemu" - powinna stosować prawidłową nazwę handlową w stosunku do przedmiotowego artykułu, w tym i w dowodach sprzedaży, czyli fakturach VAT.

Dlatego też, w ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie argument Skarżącej, że mając przed sobą opakowanie zawierające nazwę "[...]" lub "l." oraz fakturę VAT, "na której wskazana jest nazwa zwyczajowa, powszechnie używana w obrocie do określania [...] (tj. S.), żaden przedsiębiorca prowadzący zawodową działalność w zakresie handlu artykułami rybnymi, tj. takimi, z jakimi ma do czynienia Skarżąca, nie mógłby powziąć jakichkolwiek wątpliwości co do gatunku nabywanej przez niego ryby". Równie dobrze można bowiem posłużyć się tezą przeciwstawną, a mianowicie, że nabywca taki, wychodząc z domniemania profesjonalności przedsiębiorcy (Skarżącej) za przedmiot obrotu handlowego przyjmie ten artykuł, który wynika z opisu dowodu rachunkowego (faktury VAT). Tymczasem Skarżąca zakłada, zdaniem Sądu w sposób nieuprawniony, bo sprzeczny z zasadami obrotu gospodarczego, że nabywca będzie każdorazowo weryfikować opakowanie zawierające określoną nazwę artykułu rolno-spożywczego z dowodami księgowymi, a w razie ich sprzeczności, dawać prymat nazwie opakowania a nie wystawionemu rachunkowi. Aby uniknąć takich właśnie sytuacji, ustawodawca przesądził, że podmiot na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji, winien stosować prawidłową nazwę handlową artykułu, w tym i w dowodach księgowych.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącej, że organy naruszyły art. 8 rozporządzenia 2065/2001 z dnia 22 października 2001 r. – w zakresie informowania konsumentów o produktach rybołówstwa i akwakultury – poprzez zastosowanie ww. przepisu z pominięciem dyrektyw zawartych w preambule rozporządzenia 2065/2001, a w szczególności jej pkt (3), który zawiera wyraźne wskazanie, iż rozporządzenie to dotyczy informacji przeznaczonych dla konsumentów, a nie jak to miało miejsce w przypadku Skarżącej, danych na fakturach wystawionych innym przedsiębiorcom wyłącznie dla celów zaksięgowania i nieskierowanych do konsumentów, Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że przywołany pkt (3) cyt. rozporządzenia Komisji (WE) nr 2065/2001 brzmi:

"powinny zostać określone wymagania dotyczące informowania konsumenta, w szczególności, w zakresie handlowego oznaczania i metody hodowli danego gatunku oraz obszaru jego połowu".

Z powyższego zapisu wcale więc nie wynika, że przedmiotowe rozporządzenie ma zastosowanie tylko i wyłącznie do tzw. konsumenta "finalnego", co zdaje się sugerować Skarżąca. Wręcz odwrotnie, przeczy temu wprost art. 8 rozporządzenia, który zawarty jest w rozdziale: "oznaczenie pochodzenia i kontrola" i stanowi przepis o charakterze materialnoprawnym, a który brzmi:

"wymagane informacje dotyczące handlowego oznaczenia, metody produkcji i obszaru połowu są dostępne na każdym etapie wprowadzania do obrotu danych gatunków. Informacje te wraz z nazwą naukową danych gatunków są zapewnione poprzez oznakowanie lub opakowanie produktu lub poprzez dokumenty handlowe towarzyszące towarom, włączając faktury".

Z przepisu tego wynika więc, że:

1) handlowe oznaczenie ryb powinno być dostępne na każdym etapie wprowadzania do obrotu danych gatunków;

2) informacje te wraz z naukową nazwą danych gatunków winno być zapewnione przez oznakowanie lub opakowanie produktu lub poprzez dokumenty handlowe towarzyszące towarom, włączając faktury.

W ocenie Sądu, jako błędne należy uznać więc stanowisko Skarżącej, że przepis ten dotyczy tylko konsumenta "finalnego" - gdyby zinterpretować go poprzez pryzmat wskazanego wcześniej pkt (3). Przepis pkt (3) stanowi bowiem jedynie pewną dyrektywę kierunkową określającą ramy przedmiotowe omawianego rozporządzenia, zaś zakres merytoryczny rozporządzenia określony jest w rozdziałach od I-III.

Nietrafnym jest również, zdaniem Sądu, wyprowadzony przez Skarżącą wniosek, że skoro z art. 8 rozporządzenia wynika, iż informacje z naukową nazwą danych gatunków winny być zapewnione przez oznakowanie lub opakowanie produktu lub (podkreślenie Sądu) poprzez dokumenty handlowe towarzyszące towarom, włączając faktury, to tym samym "nie jest konieczne łączne zastosowanie odpowiedniego oznakowania, opakowania produktu i odpowiednie określenie go w dokumentach handlowych mu towarzyszących". To, że prawo wspólnotowe nakłada obowiązek właściwego oznaczenia handlowego gatunków ryb wprowadzanych do obrotu przez oznakowanie lub opakowanie produktu - lub - przez dokumenty handlowe (włączając faktury), nie oznacza bowiem, aby przedsiębiorca posługiwał się różnymi oznaczeniami wyrobu: innym na opakowaniu, a innym w dokumentach handlowych (fakturach VAT). Jak już wielokrotnie wskazywano, taka praktyka jest niedopuszczalna i godzi w dobro, jakim jest pewność i bezpieczeństwo obrotu.

Sąd nie podzielił także zarzutów Skarżącej, że wymierzona kara 6.500 zł jest nieadekwatna do popełnionego przez nią naruszenia i została wymierzona w zbyt wysokiej kwocie w stosunku do popełnionego naruszenia oraz stopnia szkodliwości czynu i zakresu naruszenia.

Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h.a.r.s., "Kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł;".

Przepis ten nakazuje (o czym świadczy zwrot: podlega karze pieniężnej) właściwym organom wymierzyć karę podmiotowi, który wprowadza (bez znaczenie czy świadomie, czy nieświadomie) do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane. Zatem samo stwierdzenie - udowodnienie faktu wprowadzania zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego do obrotu - jest przesłanką wystarczającą do nałożenia stosownej kary. Nie ma przy tym znaczenia czy zafałszowanie nastąpiło z winy (umyślnej lub nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie przewiduje możliwości badania przez organy Inspekcji Jakości Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego wykryto zafałszowany artykuł. Zatem dowiedzenie, że jakiś podmiot (w rozstrzyganym przypadku Skarżąca), wprowadzała do obrotu zafałszowane artykuły rolno-spożywcze, powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną.

Jednocześnie omawiana ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczego w art. 40a ust. 5 wprowadza pewne kryteria, którymi muszą kierować się organy wymierzając karę przewidzianą w cyt. art. 40a us. 1 pkt 4. Zatem dopiero na tym etapie, czyli na etapie określania wysokości kary pieniężnej, a nie na etapie stwierdzania czy w ogóle winna być wymierzona kara, ustawa przewiduje swoistego rodzaju miarkowanie i uzależnia wysokość kary od uwzględnienia takich przesłanek jak: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność skarżącej spółki na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jej obrotu.

Organ II instancji, w ocenie Sądu, wymierzając karę, prawidłowo uwzględnił wskazane w ust. 5 art. 40a przesłanki. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, organ wszechstronnie wyjaśnił i podał motywy rozstrzygnięcia w tym zakresie. Oceniając stopień szkodliwości czynu i zakres naruszenia organ wskazał, że zakwestionowana ilość towaru wyniosła 2.240 kg, o wartości 32.282,80 zł. W tym kontekście stopień szkodliwości czynu organ uznał za znaczny, wychodząc z założenia, że przedsiębiorca powinien być świadomy podstawowych obowiązków wynikających z przepisów prawa żywnościowego. Oceniając dotychczasową działalność podmiotu organ uwzględnił zgromadzone w sprawie informacje, a mianowicie, że kontrola z września 2007 r. wykazała także pewne nieprawidłowości w oznakowaniu (ryb mrożonych), natomiast podczas kontroli w 2009 r. nieprawidłowości nie stwierdzono. Ustalając wysokość kary pieniężnej organ uwzględnił także wielkość obrotów, biorąc pod uwagę przychód osiągnięty przez Skarżącą w 2010 r.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ wymierzył karę pieniężną w kwocie 6.500 zł, która mieści się w przewidzianych ustawowo granicach, gdyż stanowi 0,09% kary maksymalnej i ok. 0,01 % przychodu osiągniętego przez podmiot w roku 2010 (73.328.579,81 zł).

Dlatego też Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 40a ust. 5 u.j.h.a.r.s., a stwierdzone naruszenie praw i interesów konsumentów oraz wprowadzenie konsumenta w błąd uzasadniają wymierzenie kary w wysokości 6.500 zł.

W tym miejscu Sąd dodatkowo wyjaśnia, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, sądowoadministracyjna kontrola dokonywana w myśl przywołanego na wstępie art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych pod względem zgodności z prawem, sprawowana jest wyłącznie z punktu widzenia interesu publicznego, polegającego na zapewnieniu legalnego działania organów administracyjnych i przebiega w trzech płaszczyznach, tj.: oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; dochowania wymaganej prawem procedury; respektowania reguł kompetencji (por. dla przykładu: wyrok NSA z 26 stycznia 2006 r. I GSK 1421/05). Rola sądu administracyjnego sprowadza się zatem do badania i ewentualnego korygowania działania lub zaniechania organów administracji publicznej. Inaczej mówiąc: "Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja uprawnionego organu" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2007 r. - sygn. Akt V SA/Wa 187/07).

Odnosząc powyższe rozważania do zarzutów i wniosków Skarżącej zawartej w skardze, Sąd stwierdza, że nie może zastępować organu i korygować wysokości wymierzonej kary pieniężnej. Jednocześnie, w ocenie Sądu, wydana przez Głównego Inspektora, jako organu II instancji, rozpoznającego sprawę w ramach dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, kara pieniężna odpowiada obowiązującym przepisom a organ, w szczególności, nie przekroczył tzw. luzu decyzyjnego i granic uznaniowości w tym zakresie.

W toku postępowania – w ocenie Sądu – nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Główny Inspektor w sposób odpowiadający art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnił swoją decyzję, podając w szczególności, co wziął pod rozwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej i co wpłynęło na jej wysokość.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, iż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 . - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.