Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2586/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. G., A. K., M. M., M. R., M.J., R. K. i Z.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania użytkowania wieczystego do gruntu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] czerwca 2014 r nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ulicy [...], stanowiącego własność Miasta [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, obręb [...], stanowiącego część dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...].

Z ustaleń organu wynika, że działka ewidencyjna nr [...], obręb [...], stanowiąca część dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W. nr [...] z [...].04.1948 r tytuł własności do nieruchomości [...] hip. Nr [...] położonej przy ul. [...] uregulowany był jawnym wpisem na L. F., H. S., E. F. i M. K. z d. D. w równych częściach niepodzielnie. Wniosek w trybie art. 7 dekretu z 26.10.1945 r. o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości [...] został złożony przez współwłaścicieli hipotecznych w dniu [...] czerwca 1948 r. Orzeczeniem z [...].04.1955 r. Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] października 1999 r. stwierdziło nieważność orzeczenia z [...].04.1955 r. Następcy prawni współwłaścicieli hipotecznych udokumentowali swoje prawa do ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego postanowieniami o stwierdzeniu nabycia spadku oraz umowami zawartymi w formie aktu notarialnego sprzedaży udziałów w prawach i roszczeniach do przedmiotowej nieruchomości, które znajdują się w aktach sprawy . Teren na którym znajduje się dawna nieruchomość hipoteczna nie jest objęty żadnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego . Decyzją z [...] września 2003 r. nr [...] Prezydent [...] ustanowił prawo użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] na rzecz następców dawnych współwłaścicieli hipotecznych oraz odmówił ustanowienia użytkowania wieczystego do części gruntu pochodzącego z dawnej hipoteki nr [...], stanowiącego obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] i część działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...]. Objęta przedmiotową decyzją działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] stanowi część dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...]. Powstała ona w wyniku podziału geodezyjnego działki nr [...]. W chwili wydania decyzji z [...].09.2003 r. działka nr [...], a więc przed podziałem geodezyjnym stanowiła własność Skarbu Państwa. Powstała w wyniku podziału działka nr [...] nie leży w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej. Decyzją z [...].12.2008 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Powiat [...], z mocy prawa, z dniem 1 lipca 1999 r. nieruchomości zajętej pod część drogi publicznej – ul. [...] w W., oznaczonej w ewidencji gruntów, w obrębie [...], jako działka nr [...]o pow. [...] m2 . Przedmiotowy grunt będący odcinkiem ulicy [...] stanowi przestrzeń ogólnodostępną służącą ogółowi mieszkańców i jako teren przeznaczony na cel publiczny nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 7 ust. 2 dekretu z 26.10.1945 r. i dlatego uzasadniona jest odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do tej nieruchomości na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli hipotecznych.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego J.G., Z.C., M.J., A. K., M. M., R. K., M. R. zaskarżonej decyzji zarzucili:

1) rażące naruszenie przepisu art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przez błędna wykładnię, a w konsekwencji jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że w przedmiotowym przypadku nie jest dopuszczalne ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz skarżących podczas gdy z istoty powołanego przepisu oraz dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] wynika, iż fakt istnienia na gruncie dekretowym drogi publicznej nie wyklucza możliwości oddania przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste spadkobiercom dawnych właścicieli nieruchomości;

2) rażące naruszenie przepisu art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w przedmiotowym przypadku nie jest dopuszczalne ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz skarżących, w sytuacji gdy przywołany przepis jako jedyną przesłankę wyłączająca możliwość oddania gruntu w użytkowanie wieczyste byłym właścicielom określa brak możliwości pogodzenia korzystania z gruntu przez byłych właścicieli ( lub ich następców prawnych) z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) podczas gdy ( jak wynika z prawidłowych ustaleń organów obu instancji) teren, na którym znajduje się przedmiotowa nieruchomość nie jest objęty żadnym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a co za tym idzie nie zachodzi przewidziana w naruszonym przepisie przesłanka wyłączająca możliwość przyznania spadkobiercom byłych właścicieli prawa użytkowania gruntu dekretowego;

3) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niewykazaniu przez organy obu instancji czy (a jeśli tak to w jakim zakresie ) działka o numerze ewidencyjnym [...] powstała w wyniku podziału geodezyjnego pierwotnej działki nr [...] wchodziła w skład dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...];

4) naruszenie przepisu art.107 KPA., w szczególności przepisu art.107 § 1 i § 3 poprzez brak dostatecznego uzasadnienie faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, przejawiający się w szczególności brakiem wskazania przesłanek prawnych stanowiących podstawę dla odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego, a także brak wskazania faktów, które organ uzna za udowodnione oraz dowodów na których się oparł;

5) wobec zarzutu sformułowanego w punkcie 4 – to jest braku dostatecznego uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji (braku wyjaśnienia motywów prawnych uzasadniających odmowe ustanowienia użytkowania wieczystego) zaskarżonej decyzji zarzucam z ostrożności procesowej naruszenie przepisów Dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz przepisów Ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. i przepisów regulujących własność dróg na obszarze W., polegające na przyjęciu, iż wydanie decyzji o stwierdzeniu nabycia przez Powiat [...] (obecnie [...]) z mocy prawa z dnia 1 stycznia 1999 roku nieodpłatnie nieruchomości zajętej pod część drogi publicznej – ulica [...] w W. oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] wyklucza dopuszczalność ustanowienia użytkowania wieczystego w trybie przepisów dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2009 roku nr [...] i o zasądzenie kosztów postępowania .

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło jej oddalenie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga jest nieuzasadniona .

Objęta zaskarżoną decyzją działka gruntu nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...], położona w W. stanowi część drogi publicznej – ulicy [...]. Wskazuje na to treść ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2008 r. nr [...], którą stwierdzono nabycie przez Powiat [...], obecnie miasto [...], z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., nieodpłatnie, własności tej nieruchomości na podstawie art. 60 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Potwierdza to również wypis z rejestru gruntów. Fakt, że przedmiotowa nieruchomość stanowi drogę publiczną ma zasadnicze znaczenie w sprawie bowiem nieruchomość ta jako rei extra commercium, wyłączona jest z obrotu prawnego, z ograniczeniem kręgu podmiotów, które mogą być ich właścicielami. Obowiązująca obecnie ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2007 r. nr 19,poz.115 ze zm.) w art. 2a w sposób jednoznaczny stwierdza, iż drogi publiczne stanowią w zależności od kategorii własność Skarbu Państwa bądź właściwego samorządu terytorialnego. Publiczny charakter własności dróg oznacza wyłączenie ich z obrotu prawnego. Nie mogą być więc zbyte, nie podlegają zwrotowi, nie podlegają egzekucji, nie mogą być też obciążone żadnym prawem na rzecz innego podmiotu. Z tego też względu nie może być ustanowione na nieruchomości drogowej lub jej części prawo użytkowania wieczystego. Również i z tego względu nie może być uwzględniony wniosek złożony w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy jak to na miejsce w niniejszej sprawie. W takiej sytuacji nie podlegają badaniu przesłanki określone w art. 7 ust. 2 powołanego dekretu a o odmowie uwzględnienia wniosku dekretowego decydują przesłanki pozadekretowe, a mianowicie publiczny charakter własności dróg wynikający z art. 2 a ustawy o drogach. Z tego względu orzeczona w niniejszej sprawie odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych właścicieli hipotecznych do działki nr [...], która wchodzi w skład drogi publicznej – ulicy [...] jest zgodna z prawem. Wobec tego zarzuty skargi naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu [...] sformułowane w pkt. 1, 2 i 5 tych zarzutów , są niezasadne.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza przepis art.107 § 1 i § 3 kpa, gdyż organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego, jednakże, z uwagi na to, że decyzja odpowiada prawu uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, co czyni zarzut sformułowany w punkcie 4 skargi niezasadnym.

Również niezasadny jest zarzut zawarty w pkt. 3 skargi a dotyczący nieobjęcia decyzją również działki ewidencyjnej nr [...], powstałej w wyniku podziału geodezyjnego działki nr [...]. Trzeba mieć na uwadze, że wniosek dekretowy z 23.06.1948 r. dotyczący nieruchomości hipotecznej nr [...] dotychczas został rozpoznany już dwoma decyzjami. Wcześniejszą decyzję z [...] września 2003 r. nr [...] Prezydent [...] ustanowił prawo użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych dawnych współwłaścicieli hipotecznych do gruntu o pow. [...] m2 oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] oraz odmówił ustanowienia tego prawa do części gruntu z dawnej hipoteki nr [...] stanowiącego obecnie część działek nr [...] i [...] z obrębu [...]. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją rozstrzygnięto wniosek dekretowy co do części nieruchomości hipotecznej, oznaczonej obecnie jako działka nr. [...] z obrębu [...]. Z materiału dokumentacyjnego a w szczególności z mapy sytuacyjnej nieruchomości i szkicu lokalizacji nieruchomości hipotecznej wynika, że działka nr [...] stanowi drogę publiczną – ulice [...]. W wyniku geodezyjnego podziału działki nr [...] powstały działki [...] i [...], objęte decyzjami komunalizacyjnymi Wojewody [...] z [...].12.2008 r. nr [...] i nr [...]. Organ ustalił, że działka nr. [...] o pow. [...] m2 wchodzi w skład dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] i rozstrzygnął wniosek dekretowy w części dotyczącej tej nieruchomości obecnie stanowiącej działkę nr [...]. Natomiast przedmiotowa decyzja nie rozstrzyga o działce nr [...]. W sytuacji gdy w ocenie skarżących działka nr [...] lub jej część również była objęta nieruchomością hipoteczna nr [...] i w tej części wniosek dekretowy nadal jest nierozpoznany to mogą wykorzystać przewidziane instytucje prawne celem zdyscyplinowania organu do rozpatrzenia wniosku dekretowego w tej części (zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, skarga do sądu na bezczynność organu lub przewlekłość prowadzenia postępowania). Ponieważ decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia odnośnie działki nr [...] to sąd nie może procedować w części w jakiej rozstrzygnięcie organu nie istnieje. Z tego powodu zarzut zawarty w pkt. 3 skargi jest nieuzasadniony. Już tylko marginalnie należy zauważyć, że jak to wynika z mapy sytuacyjnej nieruchomości, cała nieruchomość hipoteczna nr [...] miała powierzchnię [...] m2 . Decyzją z [...] września 2003 r. ustanowiono prawo użytkowania wieczystego do działki nr. [...] o pow. [...] m2 .Tą decyzją odmówiono ustanowienie tego prawa do części działek nr [...] i [...], które wchodziły w skład nieruchomości hipotecznej ale nie są podane ich powierzchnie. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją rozstrzygnięto wniosek dekretowy co do powierzchni [...] m2 . Natomiast działka nr [...]ma powierzchnię aż [...] m2 co wynika z decyzji komunalizacyjnej i całość, podobnie jak działka nr [...], stanowi drogę publiczną.

Z powyższych względów Sąd na zasadzie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.