Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 527/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 603
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Opolu z dnia 15 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 lipca 2017 r., nr [...], Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Opolu, działając na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 603), zwanej dalej u.p.s.p., nakazał firmie A S.A. z siedzibą w [...] (zwanej: Spółką lub skarżącą), jako właścicielowi i podmiotowi faktycznie władającemu budynkiem położnym w [...] przy ul. [...]:

1) zgodnie z § 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r. nr 109, poz. 719 - zwanego dalej rozporządzeniem MSWiA) oraz § 245 i § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, z późn. zm. - zwanego dalej rozporządzeniem MI), wyposażyć klatkę schodową w części ZL III budynku w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, według projektu uzgodnionego z rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, w terminie do dnia 1 kwietnia 2018 r. (§ 3 ust. 1 rozporządzenia MSWiA );

2) zgodnie z § 16 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia MSWiA w związku z § 209 ust. 1 i ust. 2 oraz § 226 rozporządzenia MI, dokonać podziału ww. budynku na strefy pożarowe, tak aby kategoria ZL III i PM stanowiły odrębne strefy pożarowe - w terminie do dnia 1 kwietnia 2018 r.;

3) zgodnie z § 6 ust. 8 rozporządzenia MSWiA, poddać aktualizacji treść dotyczącą charakterystyki pożarowej budynku, tak aby zawierała aktualne informacje określone w § 6 ust. 1 rozporządzenia MSWiA - w terminie do dnia 1 października 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniach: 29 maja 2017 r. i 1 czerwca 2017 r. przeprowadził czynności kontrolno-rozpoznawcze budynku położonego przy ul. [...] w [...]. W wyniku przeprowadzonych czynności organ stwierdził, że obiekt ten posiada wysokość ponad 12 m, co w myśl § 8 rozporządzenia MI kwalifikuje się do kategorii budynków średniowysokich. W trakcie kontroli ustalono, że obiekt stanowi jedną strefę pożarową, która zawiera pomieszczenia biurowe na parterze, na I piętrze i II piętrze (sekretariat, księgowość, kadry, dział marketingowy, pomieszczenie informatyka itd., które nie są funkcjonalnie powiązane z częścią produkcyjną obiektu) oraz pomieszczenia, w których odbywa się proces produkcji związany z [...] - część produkcyjno-magazynową (PM). W tym stanie faktycznym organ stwierdził, że w budynku występują dwie kategorie z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania obiektu, które nie stanowią odrębnych stref pożarowych. Organ wywiódł, iż obiekt w części ZL III posiada klatkę schodową, obudowaną, zamkniętą drzwiami, nie wyposażoną w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, która stanowi drogę ewakuacyjną dla osób znajdujących w pomieszczeniach biurowych na I i II piętrze. Tymczasem, obowiązek wyposażenia klatki schodowej w urządzenie zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu wynika z § 245 rozporządzenia MI, który z mocy § 207 ust. 2 tego rozporządzenia stosuje się również do budynków istniejących, jeżeli występuje w nich zagrożenie dla życia ludzi. W ocenie organu, wyposażenie klatki schodowej w urządzenie zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu spowoduje, że brak będzie przesłanki wynikającej z § 16 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia MSWiA, pozwalającej uznać przedmiotowy (kontrolowany) obiekt za zagrażający życiu ludzi. Odnosząc się do stref pożarowych, organ wskazał, że stosownie do § 16 ust. 3 rozporządzenia MSWiA, właściciel lub zarządca budynku, o którym mowa w ust. 1, zobowiązany jest zastosować rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych oraz zgodnie z § 209 rozporządzenia MI, ww. budynek nie może stanowić jednej strefy pożarowej, bowiem znajdują się w nim pomieszczenia, w których odbywa się produkcja wraz z magazynowaniem zakwalifikowane jako PM oraz pomieszczenia użyteczności publicznej tj. sekretariat, pomieszczenie informatyka i dział marketingu. Organ podkreślił, że ww. pomieszczenia wraz z częścią produkcyjną nie są ze sobą powiązane funkcjonalnie. W związku zatem z brakiem dokumentacji projektowej, która określałaby jednoznacznie zaliczenie do danej kategorii obiektu ze względu na przeznaczenie, a także możliwy podział na strefy pożarowe, organ stwierdził konieczność podziału obiektu na strefy pożarowe, tak aby część obiektu zaliczana do kategorii zagrożenia ludzi ZL III oraz część PM, stanowiły odrębne strefy pożarowe w rozumieniu § 226 rozporządzenia MI. Jednocześnie organ wskazał, że z § 3 ust. 1 rozporządzenia MSWiA wynika, iż urządzenia przeciwpożarowe w obiekcie powinny być wykonane zgodnie z projektem uzgodnionym przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a zatem projekt ten należy uzgodnić z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Określając maksymalny termin wykonania nałożonych obowiązków, organ wyjaśnił, iż uwzględniono obiektywne możliwości strony, które ze względu na charakter orzeczonych czynności naprawczych jest realny do zachowania, a przy tym uwzględnia czas niezbędny na wyłonienie wykonawcy prac, jak również podjęcie czynności przygotowawczych, w tym czas na pozyskanie środków finansowych na wykonanie nakazanego zakresu robót.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść decyzji, a polegający na przyjęciu, że budynek przy ul. [...], posiadający jedną strefę pożarową powinien zaliczać się do dwóch kategorii jednocześnie, tj. ZL III i PM, podczas, gdy wg. przepisów rozporządzenia MI budynek posiadający jedną strefę pożarową może zaliczać się do jednej kategorii i zgodnie z dokumentacją jest to kategoria PM, natomiast dopiero po podziale na dwie strefy można je przydzielić do różnych kategorii. Powyższe ustalenia, w ocenie odwołującego, doprowadziły do :

. - niewłaściwego zastosowania § 16 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia MSWiA w zw. z § 245 i § 207 rozporządzenia MI poprzez zobowiązanie Spółki do wyposażenia klatki schodowej w części, zaliczonej przez organ do kategorii ZL III, w urządzenia oddymiające, podczas gdy w budynku istniej nadal tylko jedna strefa pożarowa - zaliczana do kategorii PM;

. - niewłaściwego zastosowania § 6 ust. 8 rozporządzenia MSWiA poprzez zobowiązanie Spółki do aktualizacji treści dotyczącej charakterystyki pożarowej budynku, podczas gdy organ nie uprawdopodobnił, że w budynku istniej strefa zagrożenia wybuchem oraz, że zaistniały przesłanki do zastosowania ust. 8 ww. rozporządzenia, co uzasadniałoby zastosowanie obowiązku o aktualizacji treści charakterystyki pożarowej budynku.

Uzasadniając stawiane zarzuty, Spółka dowodziła, że organ dokonał błędnej interpretacji przepisów, zaliczając budynek do dwóch kategorii stref pożarowych, pomimo tego, iż posiada on jedną strefę pożarową zaliczaną do kategorii PM. Spółka akcentowała, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, budynek zawierający jedną strefę pożarową może zostać zakwalifikowany do jednej kategorii i to bez względu, czy pomieszczenia w budynku są ze sobą powiązane, czy też nie. Spółka podniosła też, że termin na wykonanie zobowiązania wskazanego w pkt 1 decyzji jest zbyt krótki i nie pozwala na jego zrealizowanie. Stwierdziła, że termin ten winien być wydłużony do roku czasu.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Opolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Opolu decyzją z dnia 15 września 2017 r., nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji w zakresie terminów wykonania nałożonych obowiązków, określając nowym termin w ten sposób, że:

- uchylił pkt 3 decyzji i w tym zakresie orzekł o poddaniu aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego w zakresie charakterystyki pożarowej budynku określającej gęstość obciążania ogniowego, w terminie do dnia 31 października 2017 r;

- uchylił pkt 1 i 2 decyzji i wyznaczył nowy termin wykonania nałożonych obowiązków do dnia 1 czerwca 2018 r. W pozostałym zakresie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego PSP w Opolu z dnia 26 lipca 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do argumentacji odwołania, organ stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i zawiera uzasadnienie faktyczne oraz prawne. Jedynie w zakresie aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego uzasadnienie nie jest pełne. Z kolei, odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że strefa produkcyjno-magazynowa (PM), zgodnie z przepisami, to miejsce dedykowane dla produkcji oraz magazynowania. Oznacza to, że w strefie produkcyjno-magazynowej nie powinny znajdować się inne pomieszczenia niż te, w których wykonuje się prace opierające się na procesie technologicznym wytwarzania dóbr materialnych, lub w których dochodzi do składowania wytworzonych materiałów w celu dalszej ich obróbki lub zbytu. Wyjątkowo w strefie PM dopuszczalne jest występowanie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - zakwalifikowanych do kategorii ZL - jeśli te są powiązane funkcjonalnie ze strefą produkcyjną - stosownie do § 212 ust. 8 rozporządzenia MI. Będą to np. pomieszczenie kierownika produkcji, pomieszczenia socjalne, higieniczno-sanitarne, pomieszczenia dyspozytorni. Powyższe oznacza, że pomieszczenia dyrektora, sekretariatu, pomieszczenia wystawowe dla kontrahentów, pomieszczenia kadr, pomieszczenia finansów, pomieszczenia handlowców, pomieszczenia poszczególnych komórek biurowych firmy nie będą związane funkcjonalnie z procesem produkcji, chociaż będą stanowić integralną część podmiotu gospodarczego. W ocenie organu odwoławczego, nie ma bowiem powiązania funkcjonalnego np. pomiędzy księgowością, a procesem produkcji. Tymczasem, w przedmiotowym obiekcie występują pomieszczenia, których funkcja determinuje przynależność do kategorii ZL III. O powyższym stanowią zapisy zamieszczone w protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych w opisie "Charakterystyka pożarowa obiektu". Zdaniem organu odwoławczego, występujące w obiekcie pomieszczenia biurowe bezsprzecznie noszą znamiona użyteczności publicznej ZL III. Jeśli zatem istnieje jedna strefa pożarowa oraz dwie kategorie ZL III i PM, to w świetle § 209 i § 207 rozporządzenia MI, stanowi to o niezgodności z wymaganiami prawnymi. Organ też zauważył, że występowanie w budynku średniowysokim funkcji ZL III stanowi naruszenie przepisów niosące za sobą zagrożenie dla użytkowników w zakresie warunków ewakuacji – w tym ewakuacji klatką schodową wyposażoną w urządzenia oddymiające. Brak takiego rozwiązania w świetle § 16 rozporządzenia MSWiA daje podstawę do uznania obiektu za zagrażający życiu ludzi. Taka kwalifikacja rodzi z kolei dalsze konsekwencje w postaci konieczności dostosowania obiektu do aktualnych warunków technicznych na podstawie art. 207 rozporządzenia MI. Powyższe skutkuje koniecznością nałożenia obowiązku oddzielania strefy pożarowej ZL od PM, wypełniając wymóg § 209 rozporządzenia MI.

Odnosząc się do zarzutu, dotyczącego konieczności uprzedniego wydania decyzji podziału na strefy pożarowe, a dopiero w późniejszym postępowaniu nałożenie obowiązku wykonania instalacji oddymiania, organ zauważył, że na podstawie art. 26 u.p.s.p. w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych Komendant Państwowej Straży Pożarnej uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie lub wstrzymania eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeśli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. Wydanie decyzji nakazujące usunięcie jednej z kilku stwierdzonych nieprawidłowości wiązałoby się z naruszeniem powyższej podstawy prawnej. Organ bowiem ma obowiązek zastosować jedno z dwóch przedstawionych rozwiązań. Kierując się interesem społecznym, nie zdecydowano się na wyłączenie części obiektu zagrażającego życiu z eksploatacji. Natomiast wydano decyzję nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami, przy jednoczesnym zachowaniu funkcjonowania budynku w dotychczasowej formie przez określony czas. Ewentualne uchylanie się od wykonania obowiązku może skutkować wyłączeniem obiektu lub jego części z eksploatacji. Organ podkreślił, że wykonanie w obiekcie oddzielenia pożarowego pomiędzy strefą ZL i PM oraz oddymiania klatki schodowej obsługującej część ZL, musi zostać wykonane bez wskazania priorytetu, lecz z zachowaniem terminu. Obydwie nieprawidłowości muszą zostać usunięte bez względu na kolejność, gdyż po stwierdzeniu nieprawidłowości obiekt nie może funkcjonować bez rozpoczęcia administracyjnego procesu ich usuwania. Występowanie w obiekcie kryterium zagrożenia życia, nie pozwala na odsuwanie w czasie czynności zmierzających do usunięcia tego zagrożenia. Kategoria obiektu nie wynika z istnienia stref pożarowych lecz z funkcji obiektu i charakteru użytkowania jego części.

Natomiast, odnosząc się do obowiązku nałożonego w punkcie trzecim decyzji, dotyczącego wykonania aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, organ wyjaśnił, iż obowiązek ten wynika z § 6 rozporządzenia MSWiA. Gęstość obciążenia ogniowego w pomieszczeniach i strefie pożarowej podane w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego są nieaktualne. Ponadto, z protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych wynika, że materiały pożarowo niebezpieczne, w postaci alkoholu izopropylowego o stężeniu 86% zostały przeniesione poza obiekt. Zdaniem organu, zmiana lokalizacji materiałów palnych, maksymalna ilość tych materiałów oraz rodzaj, niesie za sobą prawne konsekwencje z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Ma to szczególne znaczenie ze względu na określenie gęstości obciążenia ogniowego w strefie pożarowej. Ponadto, w instrukcji brak jest podanej gęstości obciążenia ogniowego dla strefy PM. Zawarto jedynie prawdopodobną granicę gęstości obciążenia ogniowego, pomijając przy tym fakt znajdowania się w obrębie hali substancji chemicznych, które nie przekraczają 20% ogólnej powierzchni produkcyjnej. Tymczasem instrukcja powinna zawierać aktualną, konkretną i wiarygodną wartość gęstości obciążenia ogniowego. Na podstawie § 6 ust. 7 rozporządzenia MSWiA istnieje obowiązek aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, co najmniej raz na dwa lata, a także po każdej zmianie sposobu użytkowania obiektu. W rozpoznawanym przypadku, z uwagi na brak dokumentacji projektowej, jedynym dokumentem, jaki określa warunki ochrony przeciwpożarowej jest instrukcja bezpieczeństwa pożarowego. Ponadto funkcja obiektu wymaga precyzyjnego określenia warunków ochrony przeciwpożarowej, co determinuje konieczność ustalenia parametrów gęstości obciążenia ogniowego. Udokumentowany fakt działania strony bezspornie stanowi o zmianach warunków ochrony przeciwpożarowej w budynku. Organ odwoławczy zauważył ponadto, iż co prawda w osnowie decyzji nie podano podstawy prawnej stanowiącej o konieczności aktualizacji, jednak w tym zakresie organ odwoławczy dokonał korekty decyzji.

Odnosząc się do kwestii braku ustaleń w zakresie zagrożenia wybuchem, organ stwierdził, że dla obowiązku opracowania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego dla spornego budynku ustalenia te nie mają znaczenia. Kryterium wiążącym dla powyższego obowiązku jest kubatura obiektu i jego funkcja. Jeśli obiekt nie jest budynkiem inwentarskim, to o konieczności opracowywania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego decyduje jego kubatura. W sytuacji zatem, gdy kubatura rozpatrywanego budynku, stanowiącego jedną strefę pożarową nie przekraczałaby 1000 m3, wówczas decydującym kryterium byłoby występowanie w obiekcie zagrożenia wybuchem. Skoro kubatura obiektu wynosi 32137 m3, uwagi odwołującej Spółki organ uznał za chybione.

W kwestii terminów wyznaczonych przez organ pierwszej instancji na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącej co do konieczności wydłużenia terminu wykonania nałożonych obowiązków do roku czasu. W tym zakresie organ wyjaśnił, że trudności techniczne i finansowe związane z zapewnieniem ochrony przeciwpożarowej nie zwalniają właściciela budynku od wykonania nałożonych na niego obowiązków w postaci realizacji zabezpieczeń finansowych. Jednocześnie organ dodał, iż w razie wystąpienia nieprzewidzianych okoliczności podczas realizacji decyzji, które wpłyną na wydłużenie czasu niezbędnego na usunięcie nieprawidłowości, istnieje możliwość wnioskowania o zmianę terminu wykonania obowiązku. Ponadto, w przypadku wystąpienia trudności uzasadniających przyjęcie rozwiązań zamiennych, istnieje możliwość ubiegania się o uzyskanie zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych, niepogarszających warunki ochrony przeciwpożarowej, w trybie § 2 ust. 2, 3a rozporządzenia MI. Korzystając z tej procedury, istnieje możliwość opracowania ekspertyzy technicznej oraz uzyskania postanowienia w terminie do czterech miesięcy. Zatem, termin określony w decyzji Komendanta Miejskiego uwzględniał skorzystanie z tej możliwości w razie jej zasadności. Reasumując, organ odwoławczy uznał, za konieczne wydłużenie czasu na realizację nałożonych obowiązków z uwagi na toczące się postępowanie odwoławcze.

W skardze na decyzję organu drugiej instancji A S.A. w [...], reprezentowana przez pełnomocnika, powtórzyła zgłoszony w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej zarzut naruszenia § 16 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia MSWiA oraz § 207 rozporządzenia MI, a także postawiła zarzut naruszenia art. 11 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ się kierował przy załatwieniu sprawy. W świetle powyższego skarżąca wniosła o uchylenie w całości obu wydanych w sprawie decyzji, wstrzymanie przez organ wykonania obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją na czas toczącego się postępowania, ewentualnie wstrzymanie przez Sąd wykonania nałożonych obowiązków na czas toczącego się postępowania i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi ponowiła argumentację o faktycznym braku normy prawnej, z której wypływałby obowiązek Spółki do podziału budynku na dwie strefy pożarowe. W ocenie skarżącej Spółki, organ dokonał błędnej interpretacji przepisów przyjmując, iż mają one zastosowanie w chwili, kiedy do podziału budynku na dwie strefy pożarowe jeszcze nie doszło. Skarżąca stwierdziła, że budynek zawierający jedną strefę pożarową może zostać zakwalifikowany do jednej kategorii bez względu, czy pomieszczenia w budynku są ze sobą powiązane, czy też nie. Zdaniem skarżącej, budynek taki należałoby w pierwszej kolejności podzielić na dwie strefy, a następnie w dalszej kolejności przydzielić je do odpowiednich kategorii. Skoro w przedmiotowej sprawie nie doszło do podziału budynku na dwie strefy, to przepisy § 16 ust 2 pkt 5 rozporządzenia MSWiA w zw. z § 245 oraz § 207 rozporządzenia Ml, nie będą miały w sprawie zastosowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, przywołując motywy rozstrzygnięcia zwarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wywody w niej zawarte. Dodatkowo podniósł, iż stanowisko skarżącej Spółki opiera się również na ocenie osoby odpowiedzialnej za bezpieczeństwo i higienę pracy w zakładzie pracy oraz zwrócił uwagę na przepisy przejściowe rozporządzenia.

Pełnomocnik organu - adwokat M. G. - wnosiła i wywodziła, jak w odpowiedzi na skargę. Pełnomocnik organ – M. Z. - argumentował, iż w ustalonym stanie faktycznym, z uwagi na brak dokumentacji projektowej, zasadne było wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o stan stwierdzony podczas kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te nie naruszają prawa. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Opolu z dnia 15 września 2017 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Opolu z dnia 26 lipca 2017 r., dotyczącą nakazu wykonania określonych obowiązków celem doprowadzenia użytkowanego obiektu do stanu zapewaniającego ochronę przeciwpożarową, uchylając zaskarżoną decyzję jedynie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków określonych w pkt 1, 2, 3 i ustalając nowy termin ich realizacji w zakresie obowiązków określonych w punkcie 1 i 2 decyzji do dnia 1 czerwca 2018 r. oraz w punkcie 3 do dnia 31 października 2017 r.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 26 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej, zwanej nadal u.p.s.p.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że z mocy art. 13 ust. 6 pkt 11 u.p.s.p., do zadań komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej należy nadzorowanie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych. Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.p.s.p., komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do: 1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie; 2) wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.

Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 736, z późn. zm.), właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu (a także zgodnie z ust. 2 zarządca lub użytkownik), zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany: przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych (pkt 1), wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice (pkt 2), zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie (pkt 3), zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji (pkt 4), przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej (pkt 5), zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi (pkt 6) oraz ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia (pkt 7). Doprecyzowanie wymagań, o których mowa w tym przepisie, zostało dokonane przez ustawodawcę m.in. w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - zwanego nadal rozporządzeniem MI, jak i w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów - zwanego nadal rozporządzeniem MSWiA.

Przeciwpożarowe wymagania techniczno-budowlane dla budynków określone zostały m.in. w dziale VI rozporządzenia MI – zatytułowanym "Bezpieczeństwo pożarowe". Rozporządzenie to, choć zgodnie z § 2 ust. 1 stosowane jest przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych – miało zastosowanie w niniejszej sprawie, z uwagi na odniesienie w tym przepisie do § 207 ust. 2 tego rozporządzenia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela zaprezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że w § 207 ust. 2 rozporządzenia MI zawarta została wyraźna wskazówka, iż przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 745/06, LEX nr 362445). Przepisy cyt. rozporządzenia MI mają więc zastosowanie nie tylko do nowoprojektowanych budynków, ale również do budynków powstałych przed dniem wejścia w życie tych przepisów i w razie, gdy okaże się, że budynki istniejące nie spełniają wymogów, konieczne jest nałożenie obowiązków mających na celu dostosowanie istniejącej sytuacji do wymogów określonych w prawie. Retrospektywny (a nie retroakcyjny) charakter tych przepisów, powoduje, że mają one za zadanie doprowadzenie starych budynków do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej, gwarantujących skuteczniejszą ochronę życia ludzkiego i mienia o znacznej wartości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 816/11, dostępny na ww. stronie internetowej). Wskazuje się również, że kwestia bezpieczeństwa pożarowego staje się aktualna od dnia wybudowania budynku i jest aktualna przez cały okres jego użytkowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 327/09, LEX nr 737715; z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1253/2006, LEX nr 383777).

Przesłanki uznania użytkowanego budynku lub jego części za zagrażający życiu ludzi określa § 16 rozporządzenia MSWiA. Zgodnie z ust. 1 tego paragrafu użytkowany budynek istniejący, uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi. Podstawą do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem § 45, może być (ust. 2):

1) szerokość przejścia, dojścia lub wyjścia ewakuacyjnego albo biegu bądź spocznika klatki schodowej służącej ewakuacji, mniejsza o ponad jedną trzecią od określonej w przepisach techniczno-budowlanych;

2) długość przejścia lub dojścia ewakuacyjnego większa o ponad 100% od określonej w przepisach techniczno-budowlanych;

3) występowanie w pomieszczeniu strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II lub ZL V albo na drodze ewakuacyjnej:

a) okładziny sufitu lub sufitu podwieszonego z materiału łatwo zapalnego lub kapiącego pod wpływem ognia, bądź wykładziny podłogowej z materiału łatwo zapalnego,

b) okładziny ściennej z materiału łatwo zapalnego na drodze ewakuacyjnej, jeżeli nie zapewniono dwóch kierunków ewakuacji;

4) niewydzielenie ewakuacyjnej klatki schodowej budynku wysokiego innego niż mieszkalny lub wysokościowego, w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych;

5) niezabezpieczenie przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych, w sposób w nich określonych;

6) brak wymaganego oświetlenia awaryjnego w odniesieniu do strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II lub ZL V albo na drodze ewakuacyjnej prowadzącej z tej strefy na zewnątrz budynku.

Właściciel lub zarządca budynku, o którym mowa w ust. 1, zobowiązany jest zastosować rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych (§ 16 ust. 3 rozporządzenia MSWiA).

W przedmiotowej sprawie na skarżącą Spółkę nałożono trzy obowiązki, tj.: pierwszy - wyposażenia klatki schodowej, w części ZL III w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu według projektu uzgodnionego z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych do dnia 1 czerwca 2018 r., drugi - dokonania podziału na strefy pożarowe budynku, tak aby kategoria ZL III i PM stanowiły odrębne strefy pożarowe oraz trzeci - poddania aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego w zakresie charakterystyki pożarowej budynku określającej gęstość obciążenia ogniowego budynku.

Skarżąca w skardze zakwestionowała zasadność nałożonych na nią obowiązków podnosząc, że budynek położony w [...] przy ul. [...], posiadający jedną strefę pożarowa podlega zaliczeniu do jednej kategorii - zgodnie z dokumentacją jest to kategoria PM - natomiast dopiero po podziale budynku na dwie strefy pożarowe organ jest uprawniony do nałożenia w drodze decyzji obowiązków wynikających z istnienia różnych kategorii stref.

W związku z tak sformułowanymi zarzutami, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż zgodnie z § 209 ust. 1 rozporządzenia MI, budynki oraz części budynków, stanowiące odrębne strefy pożarowe w rozumieniu § 226, z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania, dzieli się na:

1) mieszkalne, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej charakteryzowane kategorią zagrożenia ludzi, określane jako ZL;

2) produkcyjne i magazynowe, określane jako PM;

3) inwentarskie (służące do hodowli inwentarza), określane jako IN.

Stosownie do ust. 2 § 209 cyt. rozporządzenia, budynki oraz części budynków, stanowiące odrębne strefy pożarowe, określane jako ZL, zalicza się do jednej lub do więcej niż jedna spośród następujących kategorii zagrożenia ludzi:

1) ZL I - zawierające pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami, a nieprzeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się;

2) ZL II - przeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się, takie jak szpitale, żłobki, przedszkola, domy dla osób starszych;

3) ZL III - użyteczności publicznej, niezakwalifikowane do ZL I i ZL II;

4) ZL IV - mieszkalne;

5) ZL V - zamieszkania zbiorowego, niezakwalifikowane do ZL I i ZL II.

W myśl ust. 5 § 209 ww. rozporządzenia, strefy pożarowe zaliczone, z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania, do więcej niż jednej kategorii zagrożenia ludzi, powinny spełniać wymagania określone dla każdej z tych kategorii.

Zgodnie natomiast z § 212 ust. 8 rozporządzenia MI, jeżeli w budynku znajdują się pomieszczenia produkcyjne, magazynowe lub techniczne, niepowiązane funkcjonalnie z częścią budynku zaliczoną do ZL, pomieszczenia te powinny stanowić odrębną strefę pożarową, dla której oddzielnie ustala się klasę odporności pożarowej, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 4, z zastrzeżeniem § 220 tego rozporządzenia.

Dokonując oceny zaskarżonego decyzji w zakresie obowiązków nałożonych na skarżącą Spółkę w punkcie 1 i 2 decyzji dotyczących: wyposażenia klatki schodowej w części ZL III urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymy (pkt 1 decyzji) oraz dokonanie podziału budynku na strefy pożarowe, tak aby kategoria ZL III i PM stanowiły odrębne strefy pożarowe (pkt 2 decyzji), zauważyć trzeba, iż stosownie do § 16 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia MSWiA, niezabezpieczenie przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych, w sposób w nich określonych, stanowi podstawę do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne zagrażające życiu ludzi.

Z kolei, w myśl § 245 pkt 2 rozporządzenia MI, w budynku średniowysokim (SW), zawierającym strefę pożarową ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V, należy stosować klatki schodowe obudowane i zamykane drzwiami oraz wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu. W niniejszej sprawie, podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych ustalono, że w tej samej strefie pożarowej budynku znajdują się pomieszczenia o przeznaczeniu PM produkcyjno-magazynowe, w których odbywa się proces [...] oraz pomieszczenia, które z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania zaliczono do kategorii zagrożenia ludzi ZL III - użyteczności publicznej. Ustalenia te wynikają z protokółu z czynności kontrolno-rozpoznawczych, które miały miejsce w dniu 29 maja 2017 r. i 1 czerwca 2017 r., przy udziale pełnomocnika skarżącej Spółki – R. G. i W. G. Strona skarżąca w toku postępowania nie zakwestionowała treści przedmiotowego protokołu, a zatem protokół ten stanowi wiarygodny dowód wskazanych w nim uchybień z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W protokole tym wskazano m.in., że cały obiekt stanowi jedną strefę pożarową, w której występują pomieszczenia charakteryzujące się z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania określane jako PM - produkcyjno-magazynowe, w których odbywa się proces [...]. Wskazano ponadto, iż obiekt posiada 3 klatki ewakuacyjne, zamknięte drzwiami na każdej kondygnacji. W obrębie klatki schodowej występują pomieszczenia zakwalifikowane do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, tj.: pomieszczenia informatyka (III kondygnacja), kadry, księgowość, dział administracji oraz marketingu (II kondygnacja), zarząd, sekretariat, biuro zarządu oraz dział handlowy (I kondygnacja - parter). Wskazano ponadto, że żadna z klatek nie została wyposażona w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące usuwaniu dymu.

Dostrzec trzeba, iż zgodnie z § 209 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MI, budynki przeznaczone i użytkowane jako budynki mieszkalne wraz z budynkami zamieszkania zbiorowego oraz budynkami użyteczności publicznej, zostały zaliczone do kategorii zagrożenia ludzi w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, określanego jako ZL. Z kolei, budynki określane jako ZL, budynki użyteczności publicznej, niezakwalifikowane do ZL I i ZL II - zalicza się do kategorii zagrożenia ludzi ZL III (§ 209 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MI). Stosownie do § 212 ust. 8 rozporządzenia MI, jeżeli w budynku znajdują się pomieszczenia produkcyjne, magazynowe lub techniczne niepowiązane funkcjonalnie z częścią budynku zaliczoną do ZL, pomieszczenia te powinny stanowić odrębną strefę pożarową, dla której oddzielnie ustala się klasę odporności pożarowej, zgodnie z zasadami określonym w ust. 4, z zastrzeżeniem § 220 tego rozporządzenia.

W przedmiotowej sprawie, budynek położony w [...] przy ulicy [...] niewątpliwie stanowi jedną strefę pożarową z uwagi na brak występujących elementów budowlanych stanowiących oddzielenie przeciwpożarowe. W obiekcie tym prowadzony jest m.in. proces produkcji [...] oraz magazynowanie komponentów służących do ich produkcji (PM). Jednakże, w ocenie Sądu, strefa produkcyjno-magazynowa, to miejsce przeznaczone na produkcję oraz do magazynowania. Powyższe oznacza, że w strefie tej nie powinny znajdować się inne pomieszczenia niż te, w których wykonuje się prace opierające się na procesie technologicznym wytwarzania dóbr materialnych lub, w których dochodzi do składowania wytworzonych materiałów w celu dalszej ich obróbki lub zbytu. Wyjątkowo, stosownie do § 212 ust. 8 rozporządzenia MI, w strefie PM dopuszczalne są pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi - zakwalifikowane do kategorii ZL - jeśli są one powiązane funkcjonalnie ze strefą produkcyjną. Zgodzić należało się z organem odwoławczym, że w ramach pomieszczeń ZL powiązanych funkcjonalnie z częścią PM będą znajdowały się tylko takie pomieszczenia, które będą wykorzystywane przez osoby zajmujące się procesami produkcji, tj. pomieszczenie kierownika produkcji, pomieszczenia socjalne, higieniczno-sanitarne, pomieszczenia dyspozytorni. Zatem nie będą powiązane funkcjonalnie te pomieszczenia, bez których proces produkcji może funkcjonować. Tymczasem, jak wynika z protokołu czynności kontrolno-rozpoznawczych na parterze, na poziomie 2 i 3 kondygnacji występują pomieszczenia zaliczane do kategorii zagrożenia ludzi ZL III - użyteczności publicznej. Pomieszczenia informatyka (III kondygnacja), kadry, księgowość, dział administracji oraz marketingu (II kondygnacja), zarząd, sekretariat, biuro zarządu oraz dział handlowy (I kondygnacja - parter), które nie wiążą się z czynnościami produkcyjnymi, lecz mają charakter biurowy. Zgodnie bowiem z § 3 pkt 6 rozporządzenia MI, budynek użyteczności publicznej to budynek przeznaczony na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym, oraz inny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji; za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy lub socjalny. Wskazane cechy powodują, że zasadnie organy uznały, iż w spornym obiekcie w rzeczywistości występują dwie strefy pożarowe PM i ZL III, a to z kolei narzuca prawny obowiązek podziału tych kategorii na odrębne strefy pożarowe. Trafnie zatem organ zwrócił uwagę na różniące się wymagania z zakresu ewakuacji. W strefie produkcyjnej dopuszczalne parametry dróg ewakuacyjnych znacznie odbiegają od granicznych wartości przypisywanych budynkom ZL. Wyższe wymagania stawiane są bowiem kategoriom ZL. W związku z tym, jak słusznie akcentował organ odwoławczy, niedopuszczalne jest umiejscawianie stref o wyższych wymaganiach (ZL) w strefach spełniających niższe standardy (PM). Dodać również wypada, iż warunki ochrony przeciwpożarowej, ze względu na funkcję są inne dla stref PM i ZL. W budynkach ZL, dominującym elementem będzie duże nagromadzenie ludzi na jednostkę powierzchni, podczas gdy w strefach produkcyjnych, czynnik ten nie jest wiodący. Stąd, konieczne jest rozdzielenie stref, gdyż obiekty z funkcjami PM nie są przystosowane dla spełniania funkcji ZL, w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Jeśli zatem istnieje jedna strefa pożarowa oraz dwie kategorie ZL III i PM, to w świetle § 209 i § 207 rozporządzenia Ml należy mówić o niezgodności z wymaganiami prawnymi.

W ocenie Sądu, powyższe ustalenia, jako znajdujące odzwierciedlenie w materiale dowodowym dowodzą również słuszności stanowiska organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki warunkujące wydanie decyzji nakazującej Spółce usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej, poprzez wyposażenie klatki schodowej w części ZL III w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu.

Wyjaśnienia wymaga, że to ustawodawca przesądził, jakie warunki ma spełniać budynek w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego. Niespełnienie tych warunków obliguje organ do nałożenia obowiązków na podstawie art. 26 u.p.s.p. i to nienależnie od tego, kiedy został wybudowany obiekt, którego obowiązek dotyczy. Zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia MSWiA, z każdego miejsca w obiekcie, przeznaczonego do przebywania ludzi, zapewnia się odpowiednie warunki ewakuacji, umożliwiające szybkie i bezpieczne opuszczanie strefy zagrożonej lub objętej pożarem, dostosowane do liczby i stanu sprawności osób przebywających w obiekcie oraz jego funkcji, konstrukcji i wymiarów, a także zastosowanie technicznych środków zabezpieczenia przeciwpożarowego, polegających na zabezpieczeniu przed zadymieniem wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych dróg ewakuacyjnych, w tym: na stosowaniu urządzeń zapobiegających zadymieniu lub urządzeń i innych rozwiązań techniczno-budowlanych zapewniających usuwanie dymu. Stosownie zaś do § 245 pkt 2 rozporządzenia MI, w budynku średniowysokim, zawierającym strefę pożarową ZL III, a do takich budynków niewątpliwie zalicza się przedmiotowy budynek, należy stosować klatki schodowe obudowane i zamykane drzwiami oraz wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu. Normy zawarte w tych przepisach mają charakter prawa bezwzględnie obowiązującego i ich naruszenie jest podstawą do uznania użytkowanego budynku za zagrażający życiu ludzi (§ 16 rozporządzenia MSWiA). Celem wskazanych w nich rozwiązań jest stworzenie warunków bezpieczeństwa ludziom przebywającym w danym budynku i umożliwienia ich ewakuacji w przypadku zagrożenia. Zamknięcie klatek schodowych drzwiami stanowi barierę fizyczną dla rozprzestrzeniającego się dymu, jak i trujących produktów spalania, zaś urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, przyczyniają się do wentylacji dróg ewakuacyjnych. Natomiast zapewnienie bezpieczeństwa w budynku i możliwości ewakuacji jest podstawowym obowiązkiem strony, jako użytkownika budynku, o czym stanowi art. 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Stąd też, zasadne w okolicznościach niniejszej sprawy było nałożenie na skarżącą Spółkę obowiązku wyposażenia klatki schodowej w części ZL III w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu. Powyższe ustalenia czynią prawidłową ocenę organu odwoławczego, że budynek położony przy ulicy [...] w [...], stwarzając zagrożenie życiu ludzi, podlega normom określonym w § 16 rozporządzenia MSWiA, a tym samym, że zachodziła podstawa do zastosowania w sprawie przepisu § 245 i § 207 ust. 2 rozporządzenia MI.

Prawidło również organy umotywowały obowiązek dotyczący aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego budynku. Jak już sygnalizowano wyżej, przeprowadzona kontrola w budynku wykazała brak aktualnej instrukcji bezpieczeństwa przeciwpożarowego, uwzględniającej faktyczny stan obiektu oraz przepisy z zakresu ochrony przeciwpożarowej, a także zmianę lokalizacja materiałów palnych poza obiekt (protokół ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w części opisującej "Organizację ochrony ppoż."). Ponadto, jak akcentował organ odwoławczy, w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego brak jest podanej gęstości obciążenia ogniowego dla strefy PM. Zawarto jedynie prawdopodobną granicę gęstości obciążenia ogniowego, pomijając przy tym fakt znajdowania się w obrębie hali substancji chemicznych, które nie przekraczają 20% ogólnej powierzchni produkcyjnej. Dlatego też, zgodzić się należało z organem odwoławczym, że instrukcja bezpieczeństwa pożarowego powinna zawierać aktualną, konkretną i wiarygodną wartość gęstości obciążenia ogniowego. Ponadto, z § 6 ust. 7 rozporządzenia MSWiA wynika obowiązek aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, co najmniej raz na dwa lata, a także po każdej zmianie sposobu użytkowania obiektu. W kontrolowanej sprawie, z uwagi na brak dokumentacji projektowej budynku, instrukcja bezpieczeństwa pożarowego jest jedynym dokumentem, jaki określa warunki ochrony przeciwpożarowej. Występowanie zatem w obiekcie dwóch stref pożarowych PM i ZL III, wymaga precyzyjnego określenia warunków ochrony przeciwpożarowej, co determinuje konieczność ustalenia parametrów gęstości obciążenia ogniowego.

W kwestii terminu realizacji nałożonych obowiązków, podkreślenia wymaga, że ustawodawca nie wprowadził żadnych wytycznych, w jaki sposób ten termin ma być wyznaczony. Określenie tego terminu należy wyłącznie do kompetencji organu, który działa tu w ramach uznania administracyjnego, co nie oznacza jednakże dowolności w jego wskazaniu. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że termin do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości musi być ustalony w sposób racjonalny, tak aby istniała realna możliwość wykonania nałożonych decyzją obowiązków. W tej sprawie, decyzją organu pierwszej instancji określającą termin wykonania poszczególnych obowiązków uwzględniono rodzaj, jak i czasochłonności koniecznych prac do ich wykonania. Natomiast względy finansowe, czy organizacyjne strony oraz bliżej niesprecyzowane plany modernizacji i remontu budynku nie mogą wpływać na długość wyznaczonego przez organ terminu. Trafnie zatem wskazał organ odwoławczy, iż dostosowanie budynku do obowiązujących wymogów prawa podczas prac modernizacyjnych nie może być argumentem przemawiającym za przedłużeniem utrzymania budynku w stanie powodującym zagrożenie dla życia ludzi. Co więcej, jak najszybsze, odpowiednie zabezpieczenie przeciwpożarowe budynku, powinno być traktowane priorytetowo. Podkreślić przyjdzie, że wyznaczenie terminu jest obligatoryjne, ale organ nie ma obowiązku dokonywania ze stroną uzgodnień w tym zakresie. W razie wystąpienia nieprzewidzianych okoliczności podczas realizacji decyzji, które wpłyną na wydłużenie czasu niezbędnego na usunięcie nieprawidłowości, istnieje możliwość wnioskowania o zmianę terminu wykonania obowiązku. Organ wówczas będzie zobowiązany do zbadania wniosku strony i w razie zaistnienia stosownych przesłanek może zmienić wydaną przez siebie decyzję. Zgodzić należało się również z organem odwoławczym, że w razie wystąpienia trudności uzasadniających przyjęcie rozwiązań zamiennych, istnieje także możliwość ubiegania się o uzyskanie zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych, niepogarszających warunki ochrony przeciwpożarowej i to w trybie § 2 ust. 2, 3a rozporządzenia MI. Jednakże z uwagi na toczące się w tej sprawie postępowanie, na skutek składanych środków odwoławczych, prawidłowo organ drugiej instancji uznał za konieczne wydłużenie czasu na realizację nałożonych na skarżącą Spółkę obowiązków.

Reasumując, stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, albowiem w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym jak i prawnym, właściwie zastosowano art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, nie dopuszczając się przy tym do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Również Sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie dostrzegł żadnych uchybień, które mogłyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Z tych wszystkich przyczyn i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.