Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 894/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 127 par 3, art 27 par 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art 75i ust. 1, ust. 2, 3,4,5
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art 145 par 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 14 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 739/09 w sprawie ze skargi D.G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz D.G. kwotę 71 (siedemdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 739/09, uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd, uznając skargę za zasadną, przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Minister Sprawiedliwości powołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania D.G. od uchwały nr [...] Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w R. z dnia [...] września 2008 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.

Organ wskazał, iż D.G. otrzymał z egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, przeprowadzonego w dniu 20 września 2008 r., 189 punktów, uzyskując tym samym negatywny wynik z egzaminu.

Ponadto organ stwierdził, że egzamin konkursowy został przeprowadzony zgodnie z wymogami określonymi w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (j.t. z 2009 r. Dz.U. Nr 146, poz. 1188 ze zm. – dalej: ustawa – Prawo o adwokaturze) i rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz.U. Nr 258, poz. 2160, ze zm. – dalej: rozporządzenie). Organ podkreślił również, iż zgodnie z dyspozycją art. 75i ust. 5 ustawy - Prawo o adwokaturze został mu doręczony prawidłowo sporządzony protokół z przebiegu egzaminu podpisany przez przewodniczącego i członków Komisji Egzaminacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego sformułowania pytań: nr 109, nr 186, nr 203, nr 205, nr 233, organ uznał go za niezasadny.

W skardze z dnia 11 marca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. D.G. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zarzucił naruszenie:

- prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 75a § 3 ustawy – Prawo o adwokaturze, a także art. 75j powołanej ustawy;

- prawa proceduralnego, poprzez niedopełnienie obowiązków i postępowanie wbrew zasadom przewidzianym w art. 7 – art. 9, art. 11 – art. 12, art. 35 – art. 37, art. 77, art. 107 § 3, art. 136, art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. z 2000 r. Dz.U. Nr 98, poz. 1071, ze zm. – w skrócie: K.p.a.).

W związku z powyższym D.G. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi D.G. powtórzył zarzuty odwołania w zakresie pytania nr 109, nr 186, nr 203, nr 205 i nr 233, a nadto podniósł, iż każde z tych pytań zawierało błąd lub wykraczało poza zakres egzaminu określony w art. 75a ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze. Poza tym D.G. podniósł, iż ustawodawca nie wymaga od kandydata na aplikanta znajomości orzecznictwa, poglądów doktryny i innej wiedzy, która nie wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Tak więc, w ocenie D.G. organ powołując się w swojej decyzji na liczne orzecznictwo oraz poglądy doktryny działał niezgodnie z powołanym przepisem.

D.G. podniósł też, że postanowienie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie przedłużenia terminu do załatwienia sprawy otrzymał dopiero w dniu 19 stycznia 2009 r., a więc po przeszło trzech miesiącach od złożenia odwołania. Podniósł także, że w przedmiotowym postanowieniu nie został wskazany planowany termin załatwienia sprawy, co czyni, że jest ono niezgodne z art. 37 § 1 K.p.a. Dalej D.G. zarzucił, że postanowienie zawierało błędne pouczenie wskazujące, iż stronie nie przysługuje środek odwoławczy w postaci zażalenia, co z kolei stanowi wadę powodującą nieważność postanowienia z mocy prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, iż postępowanie konkursowe na aplikację adwokacką przeprowadzane jest w trybie zgodnym z wymogami ustawy – Prawo o adwokaturze i rozporządzenia. Jest to postępowanie administracyjne, w którym komisja egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej, przed którą odbywa się egzamin jest organem pierwszej instancji, natomiast Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji. Po przeprowadzeniu egzaminu komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały, od której służy kandydatowi odwołanie do Ministra Sprawiedliwości (art. 75j ust. 1 i ust. 2 ustawy – Prawo o adwokaturze).

Sąd wskazał również, iż w myśl art. 75i ust. 1 – ust. 3 ustawy – Prawa o adwokaturze egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź uzyskuje 1 punkt. Test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów.

Ponadto Sąd wskazał, iż stosownie do art. 75a ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej a także warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu.

Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że spośród zarzutów skargi na uwzględnienie zasługuje zarzut dotyczący pytania nr 186, co wobec faktu, że D.G. brakowało do uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu konkursowego tylko jednego punktu, miało istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniało uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się bezpośrednio do treści zakwestionowanego pytania nr 186, które brzmiało:

"Zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest:

A. jednoinstancyjne,

B. dwuinstancyjne,

C. trójinstancyjne", Sąd zauważył, iż zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego, wydanych w sprawach związanych z udzieleniem indywidualnych zezwoleń dewizowych stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 K.p.a., w myśl którego od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

W tym stanie rzeczy, skoro wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje "od decyzji wydanej w pierwszej instancji", a "do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań", to analiza literalnego brzmienia powyższych przepisów w powiązaniu z treścią § 1 oraz § 2 art. 127 K.p.a. może prowadzić, zdaniem Sądu, do wniosku, że decyzja wydana przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy jest wydana w drugiej instancji mimo tożsamości podmiotowej organu pierwszej i drugiej instancji. Zatem, wbrew twierdzeniom organu, analiza powyższych przepisów nie prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż w pytaniu nr 186 prawidłowa jest tylko odpowiedź "A", a nie wskazana przez skarżącego odpowiedź "B".

Dalej Sąd zauważył, iż w doktrynie prezentowane są poglądy, że dwuinstancyjność postępowania może być rozpatrywana w aspekcie materialnym i formalnym.

W aspekcie materialnym dwuinstancyjność postępowania polega na prawnej możliwości dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy pod względem merytorycznym, natomiast w aspekcie formalnym wyraża się ona w konstrukcji toku instancji i zakłada przesunięcie uprawnień do ponownego rozpatrzenia sprawy na organ wyższej instancji. W tym stanie rzeczy przewidziana w art. 127 § 3 K.p.a. instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w świetle rozbieżnych poglądów doktryny i orzecznictwa nie może więc być uznana jednoznacznie za wyjątek od zasady dwuinstancyjności. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest bowiem szczególnym środkiem odwoławczym występującym w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym i odpowiada swym charakterem pojęciu środka odwoławczego. Środek ten ma w istocie wszystkie cechy odwołania poza dewolutywnością, to jest nie przesuwa sprawy do rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia.

Sąd uznał więc, iż w świetle przeprowadzonych rozważań budzić może uzasadnioną wątpliwość sformułowanie tego rodzaju pytania jak pytanie nr 186 na egzaminie konkursowym na aplikację, bowiem w teście, w którym sprawdzeniu ma podlegać wiedza przyszłych dopiero aplikantów adwokackich, winno unikać się wprowadzania takich pytań, na które jednoznacznie odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z wykładni systemowej dokonywanej przez organ oraz z poglądów doktryny.

Natomiast Sąd nie podzielił zarzutów D.G. odnoszących się do pozostałych pytań. Wymienione pytania konkursowe, zdaniem Sądu, oparte były na przepisach prawa wchodzących w zakres egzaminu i zostały sformułowane jednoznacznie, zaś skarżący udzielił na nie błędnej odpowiedzi. Poza tym organ w sposób wyczerpujący i jasny przedstawił swoje argumenty wykazując konkretne przepisy, z których wynikała odpowiedź z klucza.

Sąd nie uznał także zarzutu D.G. dotyczącego przewlekłości postępowania przed Ministrem Sprawiedliwości jako naruszenia proceduralnego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Bezczynność organu jest odrębną kategorią i zwalcza się ją poprzez złożenie skargi do sądu, z którego to prawa D.G. nie skorzystał.

W skardze kasacyjnej z dnia 15 września 2009 r. pełnomocnik Ministra Sprawiedliwości zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 145 § 1 lit.a) i lit.c) p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi D.G. i przyjęcie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, to jest art. 75i oraz art. 75a ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze, w sytuacji, gdy decyzja ta nie narusza wskazanych przepisów;

2) przepisów prawa materialnego, to jest art. 75i oraz 75a ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze, przez błędną jego wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że pytanie nr 186 egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką zostało sformułowane nieprawidłowo, gdyż zawiera dwie możliwe do udzielenia odpowiedzi, podczas gdy możliwa jest tylko jedna odpowiedź na to pytanie, a tym samym pytanie to jest zgodne z przywołaną ustawą – Prawo o adwokaturze.

Ponadto pełnomocnik organu wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także

2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pełnomocnik organu podkreślił, iż egzamin konkursowy został przeprowadzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a także zostały zachowane wszelkie wymogi formalne dotyczące jego organizacji określone przepisami prawa, w tym art. 75i ust. 1 i ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze.

Pełnomocnik organu nie zgodził się więc z poglądem wyrażonym w zaskarżonym wyroku, według którego analiza przepisów nie prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż w pytaniu nr 186 prawidłowa jest tylko odpowiedź "A", a nie wskazana przez D.G. odpowiedź "B".

Pełnomocnik organu zauważył, iż wprawdzie ugruntował się pogląd, że postępowanie z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy powoduje konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ w taki sposób, jakby rozpoznawał odwołanie, to jednak należy pamiętać, iż instytucja o ponowne rozpoznanie sprawy jest odrębną instytucją prawną od odwołania, której wprowadzenie przyświecał cel zabezpieczenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Wprowadzenie instytucji o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zmienia jednak faktu, iż nadal mamy do czynienia z postępowaniem jednoinstancyjnym, a nie dwuinstancyjnym. Organ wskazał, iż z treści art. 127 § 3 K.p.a. jednoznacznie wynika, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołalnie, natomiast zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 K.p.a. Zatem istniejący w doktrynie spór, co do tego jaki charakter posiada wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, nie ma wpływu na fakt, że postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnej zezwolenia dewizowego jest postępowaniem jednoinstancyjnym. W związku z tym, w ocenie pełnomocnika organu, nie można zgodzić się ze stwierdzeniem Sądu, że pytanie nr 186 jest pytaniem wadliwym, a odpowiedź na nie wynika z wykładni systemowej dokonywanej przez organ oraz poglądów doktryny, albowiem odpowiedź wynika wprost z przepisów prawa.

Pełnomocnik organu wskazał również na istniejącą w orzecznictwie rozbieżność, co do poprawności pytania nr 186 testu na aplikację adwokacką. Natomiast w wyrokach z dnia 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 57/09; z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 305/09; z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 301/09 oraz z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 238/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podzielił pogląd, iż przedmiotowe pytanie jest sformułowane poprawnie.

Pełnomocnik organu podniósł także, że zgodnie z art. 75a ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze egzamin ma polegać na sprawdzeniu wiedzy kandydata z zakresu prawa wymienionego w tym przepisie, co nie powinno ograniczać się jedynie do znajomości konkretnych norm prawnych, ale również umiejętności ich interpretowania, w tym wypadku art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe.

W związku z powyższym pełnomocnik organu nie zgodził się z konkluzją Sądu pierwszej instancji, że pytanie nr 186 pozwoliło na stwierdzenie, iż postępowanie w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest postępowaniem dwuinstancyjnym, a tym samym ustalony stan faktyczny, zgodnie z prawidłową wykładnią art. 75i ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze, w pełni uzasadnia, w ocenie pełnomocnika organu, przyjęcie, że orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. jest błędne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zakres kontroli sądu odwoławczego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia zdeterminowany jest granicami środka zaskarżenia.

Pełnomocnik organu w jej podstawie postawił zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) i lit.c) p.p.s.a.), poprzez uwzględnienie skargi i przyjęcie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, to jest art. 75i oraz art. 75a ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze, należy przede wszystkim zauważyć, iż art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) i lit.c) p.p.s.a. określa uprawnienia orzecznicze sądu administracyjnego i ma zastosowanie wówczas, gdy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a.) lub też, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a.). Przywołany w podstawie skargi kasacyjnej przepis, stanowi zatem jedną z podstaw prawnych orzeczenia sądu pierwszej instancji, kończącego proces kontroli zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i w związku z tym może stanowić podstawę zaskarżenia. Stosownie bowiem do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnie lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Należy jednak pamiętać, iż skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i w związku z tym musi ona spełniać wymogi, o jakich mowa w art. 176 p.p.s.a. Między innymi w skardze kasacyjnej należy przytoczyć podstawy kasacyjne wraz z ich uzasadnieniem, co oznacza, że skarżący powinien nie tylko konkretnie wskazać, do jakiego, jego zdaniem, doszło naruszenia prawa materialnego lub procesowego, ale także wykazać na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucenia uchybień przepisom procesowym dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Chcąc zatem skutecznie postawić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) i lit.c) p.p.s.a. skarżący organ winien był wskazać i uzasadnić, jakie konkretne przepisy prawa materialnego i procesowego oraz w jakim stopniu zostały naruszony przez Sąd pierwszej instancji.

W kontekście powyższych uwag zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. nie czyni zadość stawianym wymogom, a tym samym jest nieskuteczny. Przede wszystkim z tego powodu, że nie został on w żaden sposób uzasadniony, a w konsekwencji nie został również wykazany stopień tego naruszenia. Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, iż orzeczenie Sądu pierwszej instancji zostało wydane, w związku ze stwierdzonymi uchybieniami natury materialnej, to jest na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a.

Natomiast, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a., należy stwierdzić, iż jest on pochodną zarzutu naruszenia prawa materialnego, a zatem jego ocena jest uzależniona od wyników rozpoznania zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Pełnomocnik organu postawił zarzut naruszenia art. 75i oraz art. 75a ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze, poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu, że pytanie konkursowe na aplikację adwokacką nr 186 zostało sformułowane nieprawidłowo, gdyż zawiera dwie możliwe odpowiedzi, podczas gdy możliwe jest udzielenie tylko jednej prawidłowej odpowiedź na to pytanie.

W istocie jednak przytoczona przez skarżący organ argumentacja nie wyjaśnia, na czym miałoby polegać dokonanie przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni wskazanych przepisów. Można się jedynie domyślać, iż skarżący chce w ten sposób zakwestionować, w świetle powołanych przepisów, dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę pytania egzaminacyjnego nr 186. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał bowiem, że wadliwość decyzji ustalającej wynik egzaminu polegała na nieprawidłowym sformułowaniu pytania egzaminacyjnego nr 186 i odpowiedzi w kluczu, co jednak nie jest równoznaczne z nieprawidłowym odczytaniem treści powołanych przepisów. Co najwyżej mogłoby to stanowić podstawę do sformułowania zarzutu niewłaściwego zastosowania określonej normy prawnej, przy założeniu, że doszło do nieprawidłowości w procesie subsumcji danej normy prawej do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Analiza zaskarżonego orzeczenia nie prowadzi jednak do przyjęcie, że Sąd pierwszej instancji naruszył w jakikolwiek sposób przywołane w skardze kasacyjnej przepisy. Sąd prawidłowo bowiem przyjął, że test egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, któremu poddał się D.G. polegał na rozwiązaniu zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna powinna być prawidłowa, co odpowiada treści ust. 1 art. 75i ustawy – Prawo o adwokaturze, jak też to, że pozytywny wynik egzaminu uzyskuje kandydat, który z testu uzyska co najmniej 190 punktów, co z kolei opowiada treści ust. 3 powołanego przepisu.

Należy przy tym pamiętać, iż w orzecznictwie administracyjnym utrwalił się pogląd, iż mająca zastosowanie w postępowaniu egzaminacyjnym na aplikację adwokacką reguła testu jednokrotnego wyboru wyklucza możliwość zamieszczania w pytaniach propozycji odpowiedzi, z których więcej niż jedna jest prawidłowa. Pytania egzaminacyjne winny być zatem konstruowane na podstawie dziedzin prawa i instytucji prawnych ukształtowanych przez prawo pozytywne, w sposób jasny, precyzyjny, jednoznaczny i niewątpliwy. Treść pytań nie może wprowadzać w błąd uczestników konkursu, w tym uniemożliwiać zakreślenie prawidłowej odpowiedzi. Udzielenie odpowiedzi nie powinno również wymagać dokonania wykładni systemowej czy też znajomości poglądów doktryny i orzecznictwa. Powyższe nie oznacza oczywiście, że pytania egzaminacyjne mają wiernie przytaczać jeden, konkretny przepis prawa. Zważyć jednak należy, że dotyczą one egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, a nie egzaminu adwokackiego, którego zadaniem jest sprawdzenie przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego.

Stąd też stawianie w teście pytań, na które odpowiedź w doktrynie i judykaturze nie jest jednoznaczna, jak miało to miejsce w przypadku pytania nr 186, stoi w sprzeczności z art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze.

Dodatkowo należy zauważyć, iż z rozważań Sądu pierwszej instancji nie wynika, aby doszło do naruszenia zasad związanych z procedurą egzaminacyjną (art. 75i ust. 2, 4 i 5 ustawy - Prawo o adwokaturze), stąd też postawienie zarzutu obejmującego całą jednostkę redakcyjną art. 75i ustawy - Prawo o adwokaturze nie koresponduje z motywami zaskarżonego orzeczenia.

Z kolei, jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 75a ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze, należy zauważyć, iż przepis ten określa jedynie przedmiotowy zakres egzaminu na aplikację adwokacką, pozostawiając zespołowi do spraw przygotowania pytań na egzamin konkursowy ustalenie aktów prawnych oraz liczby pytań z poszczególnych zakresów prawa, które w ramach wymienionych w ustawie zakresów prawa będą stanowiły podstawę skonstruowania testu egzaminacyjnego, a tym samym będą stanowiły o jego merytorycznej strukturze wewnętrznej.

W kontekście powyższego nie zrozumiały jest więc zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 75a ust. 3 powołanej ustawy poprzez błędną jego wykładnie. Z żadnego fragmentu zaskarżonego orzeczenia nie można bowiem wywieść, że Sąd uznał, że pytanie nr 186 wychodzi swą treścią poza zakres wyznaczony wskazanym przepisem.

Zatem w świetle powyższych rozważań wypada przychylić się do stanowiska Sądu pierwszej instancji, który powziął wątpliwość, co do precyzyjności pytania nr 186, które dotyczyło zagadnienia, na tle którego toczony jest spór zarówno w doktrynie prawa jak i w orzecznictwie. Trafność stanowiska Sądu pierwszej instancji w powyższym zakresie potwierdza również orzecznictwo sądów administracyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z ostatnich orzeczeń, w wyroku z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 793/09, wyraził pogląd, iż: "Odpowiedź na pytanie, czy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest jednoinstancyjne (propozycja odpowiedzi A), czy też dwuinstancyjne (propozycja odpowiedzi B) uzależniona będzie od tego, czy dwuinstancyjność postępowania będzie rozpatrywana w znaczeniu materialnym czy też formalnym. W aspekcie materialnym dwuinstancyjność postępowania polega na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy pod względem merytorycznym. W aspekcie formalnym wyraża się natomiast w konstrukcji toku instancji i zakłada przesunięcie uprawnień do ponownego rozpatrzenia sprawy na organ wyższej instancji. Zdaniem W. Dawidowicza, punkt ciężkości zasady dwuinstancyjności postępowania spoczywa na jej aspekcie materialnym, czyli na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy, natomiast rzeczą drugorzędną jest, czy właściwy do ponownego rozstrzygnięcia sprawy jest inny organ (wyższego stopnia), czy też ten sam. Dwuinstancyjność bowiem "jest pojęciem procesowym a nie ustrojowym - z tym, że zamyka się ono w systemie organów administracji państwowej" (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 45). Podejście do zasady dwuinstancyjności postępowania w ujęciu materialnym jest dominujące w orzecznictwie." Sąd przywołał również pogląd prawny wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, z którego wynika, że "...wniosek strony przewidziany w art. 127 § 3 k.p.a. uruchamia tok instancji w znaczeniu procesowym, bez konieczności jego budowania na hierarchicznej strukturze organów administracji publicznej.", jak też sentencję wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt P 57/07 Trybunał Konstytucyjny, w którym Trybunał orzekł, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. "w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Dadaj Sąd wskazał, iż w uzasadnieniu powołanego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził: "(...) kształtując konstytucyjne prawo każdej ze stron do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, posłużono się w nim ogólnym sformułowaniem "zaskarżenie", pozwalającym na objęcie jego zakresem różnych, specyficznych dla danej procedury, środków prawnych, których wspólną cechą jest umożliwienie stronie uruchomienia weryfikacji wydanego w pierwszej instancji orzeczenia bądź decyzji. Ponadto jest możliwa konkretyzacja tego sformułowania, polegająca na wskazaniu tych elementów środka prawnego, które są wystarczające do realizacji omawianego prawa, i nie ma tu decydującego znaczenia przyjmowany w doktrynie podział na środki odwoławcze i inne środki zaskarżenia. Trzeba bowiem uwzględniać całokształt unormowań determinujących przebieg określonego postępowania, bo nie zawsze jest możliwe takie ukształtowanie procedury, aby w sprawie orzekał organ wyższej instancji".

W świetle tych rozważań nie sposób więc przyznać rację Ministrowi Sprawiedliwości gdy twierdzi, że pytanie nr 186 zostało sformułowane w sposób umożliwiający udzielenie prawidłowej odpowiedzi.

Podsumowując, za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego, a w konsekwencji także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a.

Konkludując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.