Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 528/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3,  art. 8 ust. 1 pkt 3, ust. 4 i ust. 9 i 10, art. 36 pkt 1 lit. b, art. 38 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy, w sprawie odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego S. H..

Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 2 grudnia 2008 r., S. H. wystąpiła o przyznanie zasiłku okresowego.

Decyzją z dnia [...], nr [...].Burmistrz Nysy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek dwukrotnego uchylenia przez organ odwoławczy wcześniejszych decyzji - odmówił przyznania S. H. zasiłku okresowego. Decyzja wydana została na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 2, art. 3, art. 8 ust. 1, ust. 3 i ust. 9, oraz art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że wnioskiem z dnia 2 grudnia 2008 r. S. H. wystąpiła o przyznanie zasiłku okresowego. Zatem organ powołał się na treść art. 38 ustawy, który określa zasady przyznawania wnioskowanego zasiłku warunkujące przyznanie świadczenia oraz na ustaloną w art. 8 tej ustawy przesłankę, stwierdzając, że dla rodziny skarżącej w chwili składania wniosku, tj. w grudniu 2008 r., wobec podania przez stronę, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z czwórką dzieci, kryterium dochodowe wynosiło 1755 zł. Wskazał, że w dniu 5 listopada 2009 r. S. H. oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo z trójką dzieci (bez syna D.). Dalej organ wyjaśnił, że niemożliwe było uzyskanie oświadczenia od D. H. o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego, gdyż - jak stwierdziła wnioskodawczyni - przebywa on w K., a następnie wyjeżdża za granicę. Organ podał również, że wnioskodawczyni oświadczyła, iż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z mężem - P. H., który tę okoliczność potwierdził w dniu 28 września 2009 r. Następnie organ podniósł, że z dniem 16 lipca 2009 r. strona utraciła status osoby poszukującej pracy, gdyż nie zgłosiła się do urzędu pracy w wyznaczonym terminie. Organ przyjął, że na dochód strony składały się: zasiłek rodzinny na dzieci w kwocie 200 zł, dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w wysokości 80 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 190,87 zł, alimenty wynoszące 80 zł oraz dochód w kwocie 1945,53 zł z gospodarstwa rolnego w R. o powierzchni 6,7080 ha, tj. 9,3987 ha przeliczeniowych, stanowiącego własność wnioskodawczyni. Podał też organ, że zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy przyjmuje się dla 1 ha przeliczeniowego dochód miesięczny w wysokości 207 zł oraz podkreślił, iż ustawa o pomocy społecznej nie daje podstaw do wyłączenia dochodów z hektarów przeliczeniowych w przypadku, gdy właściciel nie prowadzi działalności rolniczej osobiście. Bez względu na fakt, czy ziemia uprawiana jest bezpośrednio przez właściciela, czy też działalność rolniczą prowadzi inna osoba, dochód ustala się tak samo, biorąc pod uwagę wielkość gospodarstwa rolnego. Bez znaczenia jest również fakt, że gospodarstwo rolne jest wydzierżawione. W oparciu o art. 2 ustawy organ wywiódł, że właściciel gospodarstwa rolnego może wykorzystać swoje uprawnienia i możliwości, które wynikają z faktu bycia właścicielem gospodarstwa rolnego. Z tego też względu może rozporządzać własnością i skoro sam nie uprawia ziemi, może gospodarstwo sprzedać. Ponadto organ odnotował, że wnioskodawczyni jest osobą zdrową, nie pracuje zawodowo, nie choruje przewlekle, natomiast jej dzieci z uwagi na wiek nie wymagają stałej opieki, a stanowiące przedmiot jej własności gospodarstwo znajduje się w odległości 6 km od miejsca zamieszkania, więc nie ma przeszkód do jego prowadzenia, przy czym S. H. nie wystąpiła do KRUS o przyznanie emerytury rolniczej. Ustalono także, że umową z dnia 16 listopada 2004 r. gospodarstwo zostało wydzierżawione na okres 10 lat, przy czym umowa ta zawarta została w celu nabycia prawa do emerytury i dotyczy 6,453 ha, zaś zabudowana jego część, o powierzchni 0,2550 ha pozostała w użytkowaniu strony. W umowie nie określono kwoty za dzierżawę gospodarstwa. Następnie organ stwierdził, że łączny dochód strony wynosił 2496,40 zł i przekroczył kryterium dochodowe o 741,40 zł, natomiast wydatki z tytułu opłat mieszkaniowych wynosiły: za gaz – 73,40 zł, za energię elektryczną – 125,40 zł, czynsz – 369,90 zł oraz za telefon – 241,57 zł. Końcowo organ przedstawił możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie przeznaczone na pomoc w postaci zasiłków okresowych oraz podał liczbę podań złożonych w miesiącu październiku i listopadzie 2009 r., a także liczbę osób i rodzin korzystających z tej formy pomocy.

W odwołaniu od powyższej decyzji S. H. podniosła, że decyzja odmawiająca przyznania jej zasiłku okresowego jest krzywdząca bowiem nie doszło do przekroczenia kryterium dochodowego, jak sugeruje organ. Zarzuciła, ze dochód z wydzierżawionego gospodarstwa rolnego, wymagany do renty, jest liczony podwójnie i liczenie go w wysokości 1945,53 zł jest błędem organu, który przez dwa lata pozbawia ją świadczeń z pomocy społecznej. Nadto podała, że ma na swoim samodzielnym utrzymaniu troje dzieci, a jej syn D. pomimo podpisania kontraktu socjalnego we wrześniu 2009 r. w dalszym ciągu wobec odmowy organu, nie otrzymał za ten miesiąc żadnego świadczenia.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium zrelacjonowało przebieg dotychczasowego postępowania przed organami obu instancji oraz przypomniało, że decyzja z dnia [...] została wydana wskutek dwukrotnego uchylenia przez organ odwoławczy wcześniejszych decyzji. Organ przytoczył mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w tym art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 3. Dalej podał, że na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie od dnia 1 października 2006 r. wynosi 351 zł. Odnosząc się do regulacji art. 38 ustawy Kolegium wyjaśniło, że prawo do zasiłku okresowego nie należy do uznania organu przyznającego pomoc społeczną, albowiem tylko spełnienie przesłanek ustawowych uprawnia stronę do otrzymania tego świadczenia. Natomiast, określenie w przepisach maksymalnej i minimalnej wysokości zasiłku oznacza, że przy spełnieniu przez wnioskodawcę ustawowego kryterium dochodowego organ działa w granicach uznania administracyjnego jedynie co do wysokości świadczenia. Dlatego też rodzaj, forma i rozmiar świadczeń pieniężnych winny być dostosowane do okoliczności konkretnej sprawy, jak również winny uwzględniać potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Kryteria, którymi powinny kierować się organy określa bowiem art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy. Dalej, Kolegium powołało się na okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Dodatkowo wskazało, że S. H. wraz z dziećmi zamieszkuje w lokalu spółdzielczym, do którego posiada prawo własnościowe, a nadto jest właścicielką gospodarstwa rolnego, które przejęła od rodziców. Ponadto z wywiadu środowiskowego nie wynika, by rodzinę wnioskodawczyni dotykały problemy zdrowotne. Następnie organ przyjął, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe z trojgiem dzieci, stąd łączny dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, uwzględniający dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,3987 ha przeliczeniowych, wynosi 2496,40 zł i jest wyższy od kwoty kryterium dochodowego wynoszącego 1404,00 zł (4 x 351 zł). Za prawidłową w związku z tym uznał dokonaną przez organ pierwszej instancji odmowę przyznania stronie zasiłku okresowego z powodu braku spełnienia podstawowej przesłanki wymienionej w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, tj. przesłanki uzyskiwania dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego rodziny. Następnie, Kolegium podniosło, że wbrew stanowisku strony brak jest podstaw do nieuwzględnienia dochodu z gospodarstwa rolnego, stanowiącego jej własność, gdyż przepisy ustawy nie uzależniają uzyskiwania dochodu z gospodarstwa rolnego od sposobu faktycznego wykorzystania gospodarstwa. Bez znaczenia jest zatem fakt, że gospodarstwo to wydzierżawia i że nie został ustalony czynsz. Dla organu w tym względzie wiążący jest sam fakt posiadania gruntów. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ wskazał na ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiągniętego z gospodarstwa rolnego, co zwalnia organy od ustalania faktycznego dochodu z gospodarstwa, a także sprawia, że fakt uprawiania gospodarstwa i osiągania z tego tytułu dochodów nie ma znaczenia. Organ odwoławczy podkreślił również, że wnioskodawczyni jest osobą w wieku produkcyjnym, nie jest osobą niepełnosprawną, jak również nie choruje na schorzenia, które uniemożliwiałyby jej prowadzenie gospodarstwa rolnego. Ponadto zwrócił uwagę, że S. H. nie złożyła w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosku o przyznanie emerytury lub renty, co oznacza, że nie jest emerytką ani rencistką, która zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wskazane okoliczności - zdaniem Kolegium - przesądzają o tym, że dochód z gospodarstwa rolnego strony został prawidłowo obliczony, przy zastosowaniu trybu ryczałtowego, określonego w art. 8 ust. 9 ustawy i wynosi on 1945,53 zł (9,3987 ha przeliczeniowych x 207 zł). W świetle materiału dowodowego strona nie spełniła tym samym kryterium uprawniającego do otrzymania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku okresowego. Stąd też zasiłek nie mógł być przyznany. W ocenie organu odwoławczego, na odmowę przyznania świadczenia, wobec niespełnienia przez stronę kryterium dochodowego rodziny, nie miały przy tym wpływu inne argumenty podniesione przez organ pierwszej instancji, dotyczące posiadanych przez stronę możliwości poprawy sytuacji materialnej jej rodziny.

W skardze na powyższą decyzję, wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, S. H. zarzuciła, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Podniosła, iż procedura odmowy przyznania jej świadczeń z pomocy społecznej trwa już trzy lata i opiera się na błędnej interpretacji przepisów określających sposób obliczania dochodów z gospodarstwa rolnego. W szczególności nie zgodziła się z tym, iż jej dochód wynosi 1.945,43 zł, co po przeliczeniu na 5 lub 4 osoby, daje kwotę przekraczającą 351 zł. Wskazała, iż w związku z przeciąganiem się postępowania pozostaje bez środków do życia, gdyż nie jest w stanie zaspokoić potrzeb życiowych przy wykorzystaniu majątku, do którego nie ma uprawnień.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

W toku postępowania sądowego, prawomocnym postanowieniem z dnia 3 lutego 2011 r., referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie decyzji będącej przedmiotem sprawy. W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że odpowiadają one wymogom prawa. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Nysy o odmowie przyznania S. H. zasiłku okresowego, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Materialnoprawną podstawą działania organów były przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą, która określa zasady przyznawania pomocy społecznej. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna służy wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Jedną z form pomocy społecznej, której rodzaje określone zostały w art. 36 ustawy, jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku okresowego (art. 36 pkt 1 lit. b ustawy). Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Na gruncie powołanej regulacji zauważyć należy, że szczególne okoliczności, których wystąpienie uprawnia do zasiłku okresowego wskazane zostały przez ustawodawcę jedynie przykładowo. Przyjąć tym samym trzeba, że każda trudna sytuacja, połączona z brakiem możliwości jej przezwyciężenia będzie uprawniała do otrzymania tego świadczenia. Jego przyznanie jednak w każdym przypadku uzależnione będzie od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że niezależnie od zaistniałych trudności życiowych organ przyznający świadczenia z pomocy społecznej obowiązany będzie odmówić przyznania zasiłku okresowego osobie samotnie gospodarującej, bądź rodzinie, jeśli jej dochód przekroczy ustawowe kryterium dochodowe. Niespełnienie wskazanego wymogu bezwzględnie wyłącza bowiem przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego.

Zgodnie z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), obowiązującego od dnia 1 października 2009 r., tak samo jak w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), które znajdowało zastosowanie w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie określone zostało w wysokości 351 zł. W tym miejscu odnotować trzeba, że organ odwoławczy wadliwie powołał przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2006 r., nieobowiązującego już w dacie orzekania, jednak zważywszy, że obydwa akty prawne określają tożsame kwoty kryterium dochodowego, należało uznać, że powyższe uchybienie nie miało wpływu na prawidłowość obliczeń, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie.

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo do świadczeń z pomocy społecznej, w tym również do przyznania zasiłku celowego, przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Stosownie do tych regulacji należało uznać, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo wyliczył, że dla rodziny skarżącej kryterium dochodowe wynosi 1755 zł (5 osób x 351 zł). Zdaniem Sądu, kryterium to winno zostać obliczone w oparciu o stan faktyczny istniejący w chwili składania wniosku przez skarżącą, a więc przyjmując, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo z czwórką dzieci. Tym samym, nie można było ocenić jako prawidłowe ustaleń poczynionych w tym zakresie przez organ odwoławczy, który przyjął kryterium dochodowe w kwocie 1404,00 zł przy założeniu, że rodzinę tworzy wnioskodawczyni wraz z trójką dzieci. Dostrzeżone uchybienie nie miało jednak wpływu na ostateczną ocenę spełnienia przez skarżącą przesłanki kryterium dochodowego, gdyż w obu przypadkach kryterium to zostało przekroczone przez skarżącą. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że w listopadzie 2008 r., czyli w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie zasiłku, skarżąca uzyskała dochód w wysokości 2496,40 zł. Na tej podstawie organ pierwszej instancji zasadnie odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego zasiłku okresowego. Zaakcentowania wymaga, że ustawa precyzyjnie określa, w jaki sposób organy obowiązane są ustalać dochód osób ubiegających się o przyznanie świadczenia. Ogólna definicja dochodu dla celów pomocy społecznej ujęta została w art. 8 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tą regulacją dochód stanowi sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, jak również kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Wszystkie składniki dochodu ustala się według zasad określonych w poszczególnych ustępach art. 8 ustawy. W ust. 4 tego przepisu ustawodawca wskazał, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Jednocześnie też ustawodawca, określając w art. 8 ust. 10 ustawy, że sumuje się dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej, z hektarów przeliczeniowych oraz z innych źródeł, postanowił w art. 8 ust. 9 ustawy w związku z zapisem § 1 pkt 2 lit. e powołanego rozporządzenia z dnia 29 lipca 2009 r., że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł. Na podstawie powyższych regulacji, wbrew twierdzeniom skargi, należało uznać, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły dochód rodziny skarżącej, przyjmując, że w skład jego wchodzą: zasiłek rodzinny na dzieci w wysokości 200 zł, dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w wysokości 80 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 190,87 zł, alimenty w kwocie 80 zł, jak również dochód z gospodarstwa rolnego w R., stanowiącego własność skarżącej, w wysokości 1945,53 zł. Wskazane składniki nie należą bowiem do świadczeń niepodlegających wliczeniu do dochodu, określonych w art. 8 ust. 4 ustawy. Z art. 8 ust. 10 ustawy jednoznacznie wynika natomiast, że dochody ze wszystkich źródeł podlegają zsumowaniu. Doliczyć do nich należy także dochody z hektarów przeliczeniowych. W tym zakresie, w ocenie Sądu, podzielić należy pogląd wyrażony w powołanym przez organ odwoławczy orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przepis art. 8 ust. 9 ustawy określa tzw. ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego. Dochód ten jest wyliczany jako wartość dochodu odpowiadającego powierzchni gospodarstwa z uwzględnieniem liczby hektarów przeliczeniowych i kwoty dochodu ustalonej dla 1 ha przeliczeniowego niezależnie od faktycznej dochodowości konkretnego gospodarstwa. Powołany przepis, dla celów udzielenia świadczeń z pomocy społecznej przyjmuje apriorycznie, iż z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł. Nie przewiduje on jakichkolwiek wyjątków od przyjętej w nim zasady wyliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że z punktu widzenia powołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane, czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 724/09; z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1292/09, zamieszczone na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Uznać tym samym należy, że ustawodawca przyjął domniemanie, iż z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód niezależnie od tego, czy się na nim pracuje, czy się je wydzierżawia. O włączeniu dochodów z gospodarstwa rolnego do uzyskanych w danym okresie dochodów nie przesądza bowiem rzeczywista wartość osiąganych z niego pożytków, ale wyłącznie fakt umieszczenia gruntów w ewidencji, jako gruntów o stosownym przeznaczeniu. Już samo rolnicze przeznaczenie gruntów oraz ich powierzchnia automatycznie przesądzają, że osoba lub rodzina czerpie dochody z tego gospodarstwa. W związku też z tym nawet, gdyby faktycznie dochody z gospodarstwa rolnego nie były czerpane, to i tak względem zainteresowanego będzie działać domniemanie co do osiągania z tych gruntów określonych dochodów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt I OSK 302/09, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zaznaczyć ponadto należy, że przedstawiony powyżej pogląd Naczelny Sąd Administracyjny podzielił również w orzeczeniach wydanych w sprawach dotyczących przyznania zasiłków z pomocy społecznej, wskutek skarg kasacyjnych wniesionych przez S. H. od wyroków tut. Sądu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2011r., sygn. akt I OSK 1327/10, sygn. akt I OSK 1328/10 oraz sygn. akt I OSK 1329/10, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Na gruncie rozpoznanych spraw Sąd drugiej instancji wywiódł, że niedopuszczalna byłaby interpretacja art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, dopuszczająca niestosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy strona bezpłatnie wydzierżawia posiadane gospodarstwo rolne, pozbawiając się tym samym źródła dochodu i przerzucając ciężar utrzymania siebie i swojej rodziny na podatnika, jeżeli jednym z podstawowych zadań pomocy społecznej jest usamodzielnienie osób i rodzin korzystających z tej pomocy i ich integracja ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej), a osoby korzystające z pomocy społecznej mają obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 tej ustawy). Jak wynika z prawidłowych ustaleń organów poczynionych w niniejszej sprawie, skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,7080 ha, stanowiącej 9,3987 ha przeliczeniowych. Zgodnie zatem z art. 8 ust. 9 ustawy, organy prawidłowo przyjęły, że z gospodarstwa tego strona uzyskała dochód, którego ryczałtowo ustalona wysokość wynosi 1945,53 zł (9,3987 ha × 207 zł). W związku z tym, za pozbawioną wpływu na dokonaną w tym zakresie ocenę uznać należało okoliczność oddania przez skarżącą gospodarstwa w bezpłatną dzierżawę. Podkreślić raz jeszcze trzeba, że przepisy ustawy nie uzależniają dochodu z gospodarstwa rolnego od faktycznego sposobu jego wykorzystania. Dodatkowo już tylko zauważyć można, że wyrokiem z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt K 18/05 (OTK-A 2008 r. Nr 4, poz. 56), Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności art. 8 ust. 9 ustawy z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Podsumowując powyższe wywody, Sąd stwierdził, że skarżąca nie spełniła warunków do uzyskania pomocy w formie zasiłku okresowego, gdyż dochód jej rodziny wynoszący 2496,40 zł, przekroczył kryterium dochodowe tej rodziny odpowiadające kwocie 1755 zł, o kwotę 741,40 zł. Natomiast, jak wcześniej już wyjaśniono, kryterium dochodowe jest konieczną przesłanką warunkującą przyznanie tego świadczenia. Wskazać ponadto przyjdzie, że dokonanej przez Sąd oceny, odnośnie prawidłowości doliczenia do dochodu rodziny skarżącej dochodu z gospodarstwa rolnego, nie podważa również powołany w skardze przepis art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.). Uregulowanie to nie może mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie, gdyż odnosi się do zawieszalności wypłaty świadczeń z rolniczego ubezpieczenia społecznego. Określając okoliczności, w których nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, do których należy również wydzierżawienie gospodarstwa (ust. 4 pkt 1), przepis ten nawiązuje jednak wyłącznie do istnienia uprawnień w zakresie wypłaty emerytury lub renty rolniczej przez KRUS.

W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie wnikliwie oceniły materiał dowodowy, dokonując jego oceny w zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Z uwagi na ujawnione okoliczności prawidłowo też odmówiły skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, jak również nie znajdując innych uchybień, które w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a. powodowałyby niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, skargę uznać należało za niezasadną, stąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

-----------------------

10