Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1206/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Pielęgniarek i Położnych
Treść wyniku: Uchylono uchwałę I  i II  instancji
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 52
journal: Dz.U. 2001 nr 57 poz 602
law: Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi V. Y. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w W. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa wykonywania zawodu pielęgniarki I. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w P. nr [...] z dnia [...] października 2018 r., II. zasądza od Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w W. na rzecz V. Y. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi V. Y. ("skarżąca") jest uchwała Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych ("PNRPiP") nr [...] z [...] marca 2019 r., wydana w sprawie dotyczącej odmowy przyznania prawa wykonywania zawodu pielęgniarki w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych w P. ("ORPiP") uchwałą nr [...] z [...] października 2018 r., wydaną na podstawie art. 4 ust. 2 pkt. 1 oraz art. 31 pkt 2 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 916, "ustawa o samorządzie"), art. 35 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2018 r., poz. 123 ze zm., "ustawa o zawodach"), odmówiła skarżącej przyznania prawa wykonywania zawodu pielęgniarki i wpisania do rejestru pielęgniarek Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w P. ("OIPiP"). W uzasadnieniu ORPiP wskazała, że skarżąca nie spełniła wymogu ukończenia szkoły pielęgniarskiej zgodnie z art. 52 ustawy o zawodach, tj. studiów pierwszego stopnia, trwających co najmniej 3 lata i obejmujących co najmniej 4600 godzin kształcenia zawodowego, zaś ukończone przez nią tzw. studia pomostowe (3-semestralne) przeznaczone są wyłącznie dla pielęgniarek / pielęgniarzy polskich, którzy posiadają świadectwo dojrzałości i ukończyli określone typy szkół, tj. liceum medyczne, szkolę policealną lub szkołę pomaturalną, kształcącą w zawodzie pielęgniarki w Polsce. Takiego rodzaju szkoły nie ukończyła wnioskodawczyni, bowiem ukończyła [...] Koledż Medyczny [...] Rady Obwodowej na specjalności "Pielęgniarstwo", zdobyła kwalifikacje pielęgniarki i otrzymała dyplom młodszego specjalisty.

Odwołanie od tej uchwały wniosła skarżąca podnosząc, że posiada wykształcenie wymagane przez obowiązujące przepisy prawa, uprawniające do przyznania jej prawa wykonywania zawodu pielęgniarki w Polsce. Podkreśliła, że uzyskała tytuł zawodowy licencjata pielęgniarstwa, po ukończeniu studiów w formie niestacjonarnej, na wydziale medycznym Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] w K., na kierunku: pielęgniarstwo, a Uczelnia ta posiada akredytację Ministra Zdrowia potwierdzającą, że spełnia ona wszystkie wymagane prawem kryteria kształcenia pielęgniarek. Ponadto skarżąca podkreśliła, że samorząd zawodowy nie ma upoważnienia do kwestionowania dyplomu wyższej uczelni, powołanej zgodnie z obowiązującymi przepisami i posiadającej uprawnienia do prowadzenia studiów wyższych.

Po rozpatrzeniu tego odwołania PNRPiP wydało opisaną na wstępie uchwałę nr [...] z [...] marca 2019 r., którą utrzymało w mocy uchwałę ORPiP.

W uzasadnieniu uchwały Prezydium NRPiP wskazało, że w myśl art. 35 ust. 1 ustawy o zawodach cudzoziemcowi przyznaje się prawo wykonywania zawodu pielęgniarki jeżeli spełnia następujące warunki:

-posiada urzędowe poświadczenie znajomości języka polskiego w mowie i piśmie w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej, wydane na podstawie ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2018 r., poz. 931 ze zm.),

-przedstawi zaświadczenie o wykonywaniu zawodu pielęgniarki na podstawie przepisów obowiązujących w państwie, w którym dotychczas wykonywał zawód,

-przedstawi zaświadczenie odpowiedniego organu państwa, którego jest obywatelem, że nie został pozbawiony prawa wykonywania zawodu lub prawo to nie zostało zawieszone i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie w sprawie pozbawienia lub zawieszenia prawa wykonywania zawodu,

-posiada świadectwo ukończenia szkoły pielęgniarskiej bądź uzyskane w innym państwie świadectwo uznane w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne ze świadectwem ukończenia takiej szkoły, zgodnie z odrębnymi przepisami, pod warunkiem że spełnia minimalne wymogi kształcenia określone w przepisach prawa Unii Europejskiej,

-ma pełną zdolność do czynności prawnych,

-jego stan zdrowia pozwala na wykonywanie zawodu pielęgniarki,

-wykazuje nienaganną postawę etyczną.

Następnie organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że skarżąca nie spełnia kluczowego warunku przyznania prawa wykonywania zawodu w postaci posiadania świadectwa ukończenia szkoły pielęgniarskiej bądź uzyskanego w innym państwie świadectwa uznanego w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne ze świadectwem ukończenia takiej szkoły, zgodnie z odrębnymi przepisami, pod warunkiem że spełnia minimalne wymogi kształcenia określone w przepisach prawa Unii Europejskiej. Przy czym (jak podniósł) poza sporem jest, że dyplomem takim nie jest dyplom uzyskany przez skarżącą na U., na podstawie którego posiada ona prawo wykonywania zawodu pielęgniarki w tym kraju. Skarżąca w kontekście spełnienia tej przesłanki legitymuje się dyplomem ukończenia tzw. studiów pomostowych uzyskanym w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w K..

Organ wyjaśnił, że, co do zasady, cudzoziemiec, aby uzyskać przyznanie prawa wykonywania zawodu powinien ponadto odbyć 6-miesięczny staż adaptacyjny we wskazanym podmiocie leczniczym (art. 35 ust. 1 pkt 8 ustawy o zawodach), ale wymogu tego nie stosuje się do cudzoziemców, którzy ukończyli szkołę pielęgniarską w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 35 ust. 2 tej ustawy). Jako że skarżąca stoi na stanowisku, że ukończyła szkołę pielęgniarską w Polsce w rozumieniu analizowanych przepisów, to kwestia odbycia stażu staje się bezprzedmiotowa dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącej. Jeżeli bowiem uznać, że szkołę taką rzeczywiście ukończyła, nie ma wymogu odbywania takiego stażu. W przeciwnym wypadku przesłanka odbycia stażu jest już bezprzedmiotowa wobec braku legitymowania się przez skarżącą jakimkolwiek dyplomem ukończenia szkoły pielęgniarskiej w rozumieniu analizowanych przepisów.

Ponadto PNRPiP wskazało, że przesłanką przyznania prawa wykonywania zawodu cudzoziemcowi jest, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o zawodach, posiadanie zezwolenia na pobyt stały (w Polsce). Przy czym zgodnie z art. 35 ust. 3 tej ustawy cudzoziemcowi, który nie spełnia tego wymogu może być przyznane prawo wykonywania zawodu na czas określony.

I dalej PNRPiP zaznaczyło, że złożony przez skarżącą dyplom ukończenia szkoły pielęgniarskiej – tzw. studiów pomostowych został wydany w sposób wadliwy, tj. z naruszeniem przepisów zarówno ustawy o zawodach, jak i przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia studiów dla pielęgniarek i położnych, które posiadają świadectwo dojrzałości i ukończyły liceum medyczne lub szkołę policealną albo szkołę pomaturalną, kształcącą w zawodzie pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2012 r., poz. 770, "rozporządzenie o studiach"). Wadliwość ta przejawia się w pierwszej kolejności w tym, że skarżąca nie miała prawa podjąć studiów w tym trybie. Organ odwoławczy zgodził się z ORPiP, że studia pomostowe przeznaczone są wyłącznie dla pielęgniarek, które uzyskały dyplom w którymś z rodzajów szkół pielęgniarskich funkcjonujących w Polsce w poprzednim systemie kształcenia (art. 52 ust. 3 pkt 2 ustawy o zawodach), szczegółowo wymienionych w § 1 ust. 1 rozporządzenia o studiach. Poza sporem jest, na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, że skarżąca nie uzyskała dyplomu takiej szkoły. Przed podjęciem studiów pomostowych skarżąca nie uzyskała też żadnego wykształcenia pielęgniarskiego w Polsce.

Organ podkreślił, że celem wprowadzenia studiów pomostowych było umożliwienie polskim pielęgniarkom, które uzyskały wykształcenie pielęgniarskie w poprzednim systemie kształcenia, uzyskania w drodze studiów uzupełniających wykształcenia na poziomie studiów pielęgniarskich pierwszego stopnia (licencjat). Tym samym kwalifikowanie do odbywania studiów pomostowych pielęgniarek, które nie posiadają ukończonej szczególnej szkoły pielęgniarskiej w Polsce wskazanej zarówno w ustawie o zawodach pielęgniarki i położnej, jak i w rozporządzeniu o studiach, a więc liceum medycznego lub szkoły policealnej albo szkoły pomaturalnej, kształcącej w zawodzie pielęgniarki, jest postępowaniem sprzecznym z literalną wykładnią zarówno przepisów ustawy o zawodach, jak i rozporządzenia o studiach. Skarżąca nie powinna więc w ogóle zostać dopuszczona do rozpoczęcia przedmiotowych studiów. Przy czym cudzoziemiec mógłby podjąć takie studia, ale jedynie w sytuacji, gdyby ukończył określoną w przywołanych wyżej przepisach szkołę pielęgniarską w Polsce.

Zdaniem organu, istotną okolicznością dla oceny kwestii spełniania przez skarżącą przesłanki posiadania dyplomu szkoły pielęgniarskiej w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach jest osadzenie tej kwestii w prawie Unii Europejskiej. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że dyplom, którym legitymuje się cudzoziemiec ubiegający się o przyznanie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki w Polsce, ma spełniać minimalne wymogi kształcenia określone w przepisach Unii Europejskiej, czyli w dyrektywie 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych ("dyrektywa"), a konkretnie w art. 31 ust. 4, który przewiduje, że kształcenie pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną obejmuje co najmniej trzy lata lub 4600 godzin kształcenia teoretycznego i klinicznego, gdzie kształcenie teoretyczne obejmuje co najmniej trzecią część, a kształcenie kliniczne co najmniej połowę minimalnego okresu kształcenia.

Tak zwane studia pomostowe, które ukończyła skarżąca, w samym swoim założeniu nie spełniały tych wymogów, gdyż były przeznaczone dla osób, które ukończyły polskie szkoły pielęgniarskie, a studia te miały na celu podwyższenie kwalifikacji takich osób do poziomu wymaganego prawem Unii Europejskiej, w szczególności w celu umożliwienia takim osobom uzyskania stwierdzenia prawa wykonywania zawodu z innych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Rozwiązanie to było przeznaczone wyłącznie dla osób, które skończyły ściśle określone polskie szkoły pielęgniarskie. Kształt tego rozwiązania jest wynikiem przeprowadzenia gruntownej analizy programów poszczególnych rodzajów polskich szkół pielęgniarskich prowadzących kształcenie w poprzednim systemie, czego wyrazem jest choćby regulacja wspomnianego wyżej rozporządzenia o studiach, gdzie określono w szczególności minimalne wymiary czasu trwania studiów pomostowych, a także proporcje pomiędzy kształceniem teoretycznym i praktycznym, w zależności od rodzaju ukończonej szkoły pielęgniarskiej. Niezwykle istotnym jest tu okoliczność, że ramy czasowe i programowe studiów pomostowych dla danej kategorii pielęgniarek są skorelowane z minimalnymi wymogami kształcenia pielęgniarek w Unii Europejskiej określonymi w dyrektywie. Kwestie te nie są możliwe do przełożenia na kształcenie odbywane w innych państwach, według innych programów kształcenia. Dyrektywa w art. 33 ust. 3 przewiduje zaś jasno, że uznaniu przez państwa członkowskie UE podlegają dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji pielęgniarki, które zostały wydane w Polsce pielęgniarkom, które przed 1 maja 2004 r. ukończyły kształcenie niespełniające minimalnych wymogów w zakresie kształcenia określonych w art. 31 oraz są potwierdzone dyplomem licencjackim uzyskanym na podstawie specjalnego programu kształcenia w art. 11 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz niektórych innych ustaw oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia studiów zawodowych na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo przeznaczonych dla pielęgniarek i położnych posiadających świadectwo dojrzałości i będących absolwentami liceów medycznych oraz medycznych szkół zawodowych kształcących w zawodzie pielęgniarki i położnej. Przywołane w dyrektywie polskie przepisy poprzedzały aktualną regulację tej kwestii w ustawie o zawodach i rozporządzeniu z dnia 14 czerwca 2012 r.

Podsumowując, organ wskazał, że same studia pomostowe nie realizowały minimalnych wymogów kształcenia pielęgniarek określonych w przepisach unijnych, a poziom ten dla ich absolwentów zostawał osiągnięty poprzez niejako zsumowanie wykształcenia pielęgniarskiego uzyskanego w określonej polskiej szkole pielęgniarskiej funkcjonującej w poprzednim systemie kształcenia i wykształcenia uzyskanego na studiach pomostowych. Posiadanie więc dyplomu ukończenia studiów pomostowych przez osobę, która nie ukończyła wcześniej ściśle określonej polskiej szkoły pielęgniarskiej, a ubiega się o przyznanie prawa wykonywania zawodu jako cudzoziemiec nie stanowi przesłanki posiadania świadectwa ukończenia szkoły pielęgniarskiej spełniającej minimalne wymogi kształcenia określone w przepisach Unii Europejskiej, czyli przesłanki przyznania prawa wykonywania zawodu określonej art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach.

W tym także znaczeniu uzyskany przez skarżącą dyplom, czy też szerzej odbytą edukację można uznać za wadliwe, gdy nie mogły one doprowadzić w sytuacji skarżącej do uzyskania wymaganego wykształcenia pozwalającego na przyznanie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki; jest to zupełnie niezależne od prawidłowości samego procesu nauczania i ta kwestia nie była przedmiotem oceny zarówno organu I instancji, jak i organu odwoławczego. Przy czym kwestia ta byłaby w zasadzie niemożliwa do oceny, gdyż program konkretnych studiów pomostowych jest w świetle § 2 rozporządzenia o studiach skorelowany ściśle z tym, jaką polską szkołę pielęgniarską ukończyła dana osoba. Skarżąca zaś żadnej takiej szkoły nie ukończyła. Niemożliwa jest więc w ogóle ocena, czy proces kształcenia skarżącej był prawidłowy. Nie jest to jednak, zdaniem organu, z opisanych wyżej względów konieczne do oceny wniosku skarżącej.

Odnosząc się do zarzutu odwołania organ wskazał, że Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów U. o wzajemnym uznawaniu akademickim dokumentów o wykształceniu i równoważności stopni z dnia 11 kwietnia 2005 r. nie stanowi podstawy prawnej do rozpoczęcia przez osoby takie jak skarżąca pielęgniarskich studiów pomostowych w Polsce. Z umowy tej, mającej charakter ogólny, wynika jedynie (art. 3), że świadectwa o pełnym wykształceniu średnim wydane na U. uprawniają do ubiegania się o przyjęcia na studia w szkole wyższej państwa drugiej Strony (Polski). Osoby, które uzyskały takie wykształcenie mogą więc podjąć m.in. studia pielęgniarskie w Polsce. Do rozpoczęcia takich studiów nie jest zaś w ogóle potrzebne posiadanie jakiegokolwiek wykształcenia pielęgniarskiego uzyskanego na U.. Możliwe jest również w świetle tej umowy uznawanie (art. 4) m.in. odpowiednich okresów studiów, egzaminów i praktyk. Dotyczy to jednak tylko okresów, egzaminów i praktyk w ramach odbytych studiów wyższych. Przepisy te nie dotyczą zaś uznawania okresów nauki, egzaminów czy praktyk zawodowych uzyskanych w ukraińskich szkołach profilowych (pielęgniarskich) na poziomie szkoły średniej, czy też policealnej.

W skardze do Sądu na ww. uchwałę PNRPiP z [...] marca 2019 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o jej uchylenie, a także o uchylenie poprzedzającej ją uchwały ORPiP oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie:

1. art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 22 ust. 1 a contrario ustawy o samorządzie w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ("p.s.w.n."), art. 4 ust. 1 i art. 169 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ("p.s.w."), art. 70 ust. 5 Konstytucji RP oraz § 1, § 2 ust. 1 lit. b i § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia o studiach, poprzez dokonanie nieuprawnionej negatywnej oceny dyplomu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K. i przyznanego w nim skarżącej tytułu zawodowego licencjata pielęgniarstwa, potwierdzonego prawomocną i ostateczną decyzją Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K., pomimo iż ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej nie przyznaje do tego kompetencji ORPiP i NRPiP, zastrzegając prawo do nadawania tytułów zawodowych uczelniom wyższym,

2. art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 22 ust. 1 a contrario ustawy o samorządzie w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 70 ust. 1 p.s.w.n., art. 4 ust. 1 i art. 169 ust. 1 i 2 p.s.w, art. 70 ust. 5 Konstytucji RP oraz § 1, § 2 ust. 1 lit. b i § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia o studiach, poprzez uznanie, iż:

a) skarżąca nie miała prawa podjąć studiów w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w K., podczas gdy zasady rekrutacji oraz warunki przyjęcia potwierdzone prawomocną i ostateczną decyzją Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K. należą do wyłącznej kompetencji uczelni wyższej i nie są kompetencją zastrzeżoną w ustawie o zawodach pielęgniarki i położonej dla ORPiP i NRPiP,

b) skarżąca nie miała w ogóle prawa podjęcia przedmiotowych studiów, podczas gdy zasady rekrutacji, warunki przyjęcia, decyzja o udzieleniu absolutorium oraz nadanie skarżącej tytułu zawodowego licencjata pielęgniarstwa stwierdzone prawomocnymi oraz ostatecznymi decyzjami Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K. należą do wyłącznej kompetencji uczelni wyższej i nie są kompetencją zastrzeżoną w ustawie o zawodach pielęgniarki i położonej dla ORPiP i NRPiP,

3. art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach poprzez bezzasadne przyjęcie, iż uzyskany przez skarżącą dyplom ukończenia szkoły na U. i przyznany tytuł zawodowy, uzupełniony odbytymi studiami oraz dyplomem Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K. oraz przyznany tytuł zawodowy licencjata pielęgniarstwa nie spełniają przesłanki posiadania świadectwa ukończenia szkoły pielęgniarskiej lub szkoły położnych bądź uzyskania w innym państwie świadectwa uznawanego w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne ze świadectwem ukończenia takiej szkoły, zgodnie z odrębnymi przepisami, pod warunkiem że spełnia minimalne wymogi kształcenia określone w przepisach prawa Unii Europejskiej, podczas gdy ukończone przez skarżącą studia w Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K. oraz posiadane wykształcenie i tytuły zawodowe realizują przesłankę z przepisu art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach,

4. art. 35 ust. 1 ustawy o zawodach polegające na ustaleniu, iż skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej prawa wykonywania zawodu pielęgniarki na terenie RP, a co za tym idzie nie przysługuje jej prawo wpisania do rejestru OIPiP, podczas gdy skarżąca spełniła wszelkie przesłanki przyznania prawa wykonywania zawodu, w szczególności w zakresie posiadanego wykształcenia, o którym mowa w powołanym powyżej przepisie,

5. art. 52 ustawy o zawodach polegające na ustaleniu, iż skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej prawa wykonywania zawodu pielęgniarki na terenie RP, a co za tym idzie nie przysługuje jej prawo wpisania do rejestru OlPiP z uwagi na brak spełnienia jednej z przesłanek przyznania prawa, to jest posiadania dyplomu ukończenia szkoły pielęgniarskiej, to jest studiów pierwszego stopnia trwających co najmniej 3 lata i obejmujących co najmniej 4600 godzin kształcenia zawodowego, podczas gdy ukończone przez skarżącą szkoły na terenie U. oraz Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K. na terenie RP i uzyskanie tytułu zawodowego licencjata pielęgniarstwa upoważniają ją do posługiwania się dyplomem szkoły pielęgniarskiej w rozumieniu art. 52 oraz art. 35 ustawy o zawodach,

6. art. 52 ust. 3 pkt 2 ustawy o zawodach poprzez uznanie, iż skarżąca ukończyła jedynie trzysemestralne studia pomostowe i na tej jedynie podstawie nie może zostać przyznane jej prawo wykonywania zawodu, przy pominięciu wykształcenia i tytułu zawodowego zdobytego na U., nadania jest przez suwerenny podmiot edukacyjny, jakim jest Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w K., tytułu zawodowego licencjata pielęgniarstwa oraz spełnienia tym samym przesłanek przyznania jej prawa wykonywania zawodu, o których mowa w przepisie art. 35 ust. 1 ustawy o zawodach,

7. art. 6 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy uchwały organu I instancji w oparciu o błędne uznanie, że decyzje o przyjęciu skarżącej do Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K. oraz o nadaniu skarżącej tytułu zawodowego licencjata pielęgniarstwa są wadliwe, podczas gdy organy I i II instancji nie mają uprawnień do oceny prawidłowości i legalności powyższych decyzji, pozostających suwerennymi decyzjami szkoły wyższej, a zatem ich kwestionowanie stanowi działanie nieznajdujące podstawy w przepisach prawa i wykraczające poza granice ustawowych kompetencji tych organów,

8. art. 16 § 1-3 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy uchwały organu I instancji w sprawie odmowy przyznania wykonywania zawodu pielęgniarki i wpisania do rejestru OlPiP w P., w oparciu o błędne uznanie, że decyzje o przyjęciu skarżącej do Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K. oraz o nadaniu skarżącej tytułu zawodowego licencjata pielęgniarstwa są wadliwe, podczas gdy powyższe decyzje mają status decyzji ostatecznych i prawomocnych, a zatem są one wiążące dla organów prowadzących przedmiotowe postępowanie administracyjne,

9. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.:

a) poprzez błędne ustalanie, iż skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej prawa wykonywania zawodu pielęgniarki na terenie RP, a co za tym idzie nie przysługuje jej prawo wpisania do rejestru OlPiP z uwagi na brak spełnienia jednej z przesłanek przyznania prawa, to jest posiadania dyplomu ukończenia szkoły pielęgniarskiej, podczas gdy ukończone przez skarżącą szkoły na terenie U. oraz RP upoważniają ją do posługiwania się dyplomem szkoły pielęgniarskiej w rozumieniu przepisu art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach,

b) poprzez błędne ustalenie, iż skarżąca nie miała prawa podjąć studiów w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w K., podczas gdy zasady rekrutacji oraz warunki przyjęcia należą do wyłącznej kompetencji uczelni wyższej i brak jest podstaw do dokonywania tych władczych oraz jednostronnych rozstrzygnięć przez Prezydium NRPiP,

c) poprzez błędne ustalenie, iż skarżąca nie miała w ogóle prawa podjęcia przedmiotowych studiów, podczas gdy zasady rekrutacji oraz warunki przyjęcia należą do wyłącznej kompetencji uczelni wyższej i brak jest podstaw do dokonywania tych władczych oraz jednostronnych rozstrzygnięć przez Prezydium NRPiP,

d) polegające na błędnym ustaleniu, iż skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej prawa wykonywania zawodu pielęgniarki na terenie RP, a co za tym idzie nie przysługuje jej prawo wpisania do rejestru OlPiP, podczas gdy skarżąca spełniła wszelkie przesłanki przyznania prawa wykonywania zawodu, w szczególności w zakresie posiadanego wykształcenia,

e) polegające na błędnym ustaleniu, iż skarżąca ukończyła jedynie trzysemestralne studia pomostowe i na tej jedynie podstawie nie może zostać przyznane jej prawo wykonywania zawodu, przy pominięciu wykształcenia i tytułu zawodowego zdobytego na U. oraz spełnienia tym samym przesłanek przyznania jej prawa wykonywania zawodu,

f) polegające na błędnym ustaleniu, iż uzyskany przez skarżącą dyplom ukończenia szkoły na U. i przyznany tytuł zawodowy, uzupełniony dyplomem Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K. oraz przyznany tytuł zawodowy licencjata pielęgniarstwa nie spełnia przesłanki posiadania świadectwa ukończenia szkoły pielęgniarskiej lub szkoły położnych bądź uzyskania w innym państwie świadectwa uznawanego w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne ze świadectwem ukończenia takiej szkoły, zgodnie z odrębnymi przepisami, pod warunkiem że spełnia minimalne wymogi kształcenia określone w przepisach prawa Unii Europejskiej, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nakazuje uznać, iż spełnione zostały przesłanki, o których mowa w przepisie art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach,

10. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy uchwały organu I instancji, podczas gdy z uwagi na podniesione powyżej uchybienia podlegała ona uchyleniu w całości,

11. art. 2 oraz art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z przepisem art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez dyskryminowanie skarżącej z powodu jej pochodzenia i posiadania obywatelstwa ukraińskiego, stanowiące przejaw nierównego traktowania przez władze publiczne Rzeczypospolitej Polskiej osób ubiegających się o prawo wykonywania zawodu pielęgniarki i/lub pielęgniarza w zależności od ich obywatelstwa, podczas gdy obowiązujące przepisy prawa zapewniają obywatelom U. równy dostęp do zawodu pielęgniarki i/lub pielęgniarza, pod warunkiem spełnienia przesłanek ustawowych, które w przypadku skarżącej zostały spełnione w całości,

12. art. 32 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, polegające na:

a) dokonaniu przez NRPiP jednostronnej i władczej negatywnej oceny dyplomu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K. i przyznanego w nim skarżącej tytułu zawodowego licencjata pielęgniarstwa, będących ostatecznymi oraz prawomocnymi decyzjami, pomimo iż ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej nie przyznają do tego kompetencji ORPiP i NRPiP, zastrzegając prawo do nadawania tytułów zawodowych uczelniom wyższym, jako suwerennym podmiotom edukacyjnym,

b) uznaniu, iż skarżąca nie miała prawa podjąć studiów w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w K., podczas gdy zasady rekrutacji, warunki przyjęcia, udzielenie absolutorium oraz nadanie tytułu zawodowego licencjata pielęgniarstwa będące prawomocnymi i ostatecznym decyzjami należą, na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, do wyłącznej kompetencji uczelni wyższej i nie są kompetencją zastrzeżoną w ustawie o zawodach pielęgniarki i położonej dla ORPiP i NRPiP,

c) uznaniu, iż ukończone przez skarżącą studia w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w K. przynależą wyłącznie dla pielęgniarek, które uzyskały dyplom w którymś z rodzajów szkół pielęgniarskich funkcjonujących w Polsce w poprzednim systemie prawnym i to pomimo przyznanego w drodze suwerennej, ostatecznej i prawomocnej decyzji przez Państwową Wyższą Szkołę Zawodową w K. tytułu zawodowego licencjata pielęgniarstwa,

d) uznaniu, iż skarżąca nie miała w ogóle prawa podjęcia studiów w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w K., podczas gdy zasady rekrutacji oraz warunki przyjęcia, będące suwerennymi, ostatecznymi oraz prawomocnymi decyzjami, należą do wyłącznej kompetencji uczelni wyższej i nie są kompetencją zastrzeżoną w ustawie o zawodach pielęgniarki i położonej dla ORPiP i NRPiP.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że zaskarżona uchwała narusza autonomię szkół wyższych, zaś decyzja o nadaniu jej tytułu zawodowego licencjata pielęgniarstwa korzysta z domniemania ważności i prawidłowości. Ponadto organy, w jej ocenie, dopuściły się względem niej nierównego traktowania ze względu na pochodzenie.

Skarżąca wniosła także o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., postępowania dowodowego z licznych dokumentów, wnosząc, by tutejszy Sąd zobowiązał właściwe organy do ich nadesłania. Wniosek ten pełnomocnik skarżącej cofnął podczas rozprawy 8 stycznia 2020 r.

W odpowiedzi na skargę NRPiP wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale i podkreślając, że Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w K. złamała obowiązujący porządek prawny, w kontekście którego winna być widziana autonomia szkół wyższych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Sąd kontrolował w niniejszej sprawie uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych z [...] marca 2019 r., nr [...], utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w P. z [...] października 2018 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa wykonywania zawodu pielęgniarki i wpisania do rejestru OIPiP w P. W uzasadnieniu obu uchwał wskazano, że skarżąca nie spełnia kryterium uregulowanego w art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach dotyczącego wykształcenia, albowiem nie posiada świadectwa ukończenia szkoły pielęgniarskiej. Przy czym, dokonując takiej oceny organy orzekające nie uwzględniły przedstawionego przez skarżącą (obywatelkę U.), dyplomu ukończenia [...] Koledżu Medycznego [...] Rady Obwodowej na specjalności "Pielęgniarstwo" i zdobycia (na U.) kwalifikacji pielęgniarki, nadto – podważyły prawidłowość wydania skarżącej dyplomu ukończenia tzw. studiów pomostowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej [...] w K.. W tej ostatniej kwestii Prezydium NRPiP wskazało, że dyplom ukończenia szkoły pielęgniarskiej (w K.) został wydany w sposób wadliwy, z naruszeniem przepisów ustawy o zawodach i rozporządzenia w sprawie studiów.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (w istocie dokumentację złożoną przez skarżącą wraz z wnioskiem o przyznanie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki), obowiązujący i znajdujący w sprawie zastosowanie stan prawny, Sąd uznał, że wskazane powyżej uchwały nie mogą się ostać. Nie sposób bowiem zaakceptować zawartej w nich oceny "podważającej" posiadane przez skarżącą dyplomy, w tym dyplom polskiej Uczelni potwierdzający uzyskanie przez zainteresowaną tytułu licencjata pielęgniarstwa.

Rozwijając tę ocenę Sąd zauważa, że przyznanie cudzoziemcowi prawa wykonywania zawodu reguluje art. 35 ustawy o zawodach. Zgodnie z tym przepisem cudzoziemcowi może być przyznane prawo wykonywania zawodu na stałe albo na czas określony, jeżeli:

1) posiada zezwolenie na pobyt stały;

2) posiada urzędowe poświadczenie znajomości języka polskiego w mowie i piśmie w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej, wydane na podstawie ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2018 r. poz. 931 i 1669);

3) przedstawi zaświadczenie o wykonywaniu zawodu pielęgniarki lub położnej na podstawie przepisów obowiązujących w państwie, w którym dotychczas wykonywał zawód;

4) przedstawi zaświadczenie odpowiedniego organu państwa, którego jest obywatelem, że nie został pozbawiony prawa wykonywania zawodu lub prawo to nie zostało zawieszone i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie w sprawie pozbawienia lub zawieszenia prawa wykonywania zawodu;

5) posiada świadectwo ukończenia szkoły pielęgniarskiej lub szkoły położnych bądź uzyskane w innym państwie świadectwo uznane w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne ze świadectwem ukończenia takiej szkoły, zgodnie z odrębnymi przepisami, pod warunkiem że spełnia minimalne wymogi kształcenia określone w przepisach prawa Unii Europejskiej;

6) ma pełną zdolność do czynności prawnych;

7) jego stan zdrowia pozwala na wykonywanie zawodu pielęgniarki lub wykonywanie zawodu położnej;

8) odbył 6-miesięczny staż adaptacyjny we wskazanym podmiocie leczniczym;

9) wykazuje nienaganną postawę etyczną.

Stosownie do art. 35 ust. 2 tej ustawy, przepisu ust. 1 pkt 8 nie stosuje się do cudzoziemców, którzy ukończyli szkołę pielęgniarską lub szkołę położnych w Rzeczypospolitej Polskiej. Poza tym, zgodnie z art. 35 ust. 2 ustawy o zawodach okręgowa rada pielęgniarek i położnych może przyznać prawo wykonywania zawodu na czas określony cudzoziemcowi nieposiadającemu zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, który spełnia warunki określone w ust. 1 pkt 2-8.

Regulacja ta jest zamknięta, co oznacza, że w sposób wyczerpujący wyznacza przesłanki warunkujące przyznanie cudzoziemcowi prawa wykonywania zawodu. To też, oznacza, że orzekając na jej podstawie, właściwe organy samorządu zawodowego mają obowiązek zbadać, czy kryteria w niej zawarte zostały spełnione. Obowiązek ten wyraża się zaś w analizie wniosku złożonego przez cudzoziemca ubiegającego się o przyznanie prawa wykonywania zawodu i dołączonych do niego dokumentów. Nie może natomiast stanowić podstawy do badania prawidłowości wydania załączonego do tego wniosku dyplomu ukończenia uczelni.

Tymczasem w niniejszej sprawie organy obu instancji wskazały na niespełnienie przez skarżącą wymogu określonego w art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach, opierając tę ocenę na rozważaniach w zakresie możliwości odbycia przez skarżącą trzysemestralnych studiów w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej [...] w K., w konsekwencji podważając prawidłowość dopuszczenia skarżącej do tych studiów, jak i wydania jej dyplomu tej Uczelni. Z tego też powodu przyjęto, że wniosek skarżącej nie mógł być pozytywnie załatwiony, a argumentację tę wzmocniono, wskazując do jakiej grupy osób w przepisach prawa krajowego adresowano tzw. studia pomostowe. Na tym też koncentrują się zarzuty skargi, tak dotyczące przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, i - zdaniem Sądu - są one w pełni trafne.

Rozważając to zagadnie Sąd ponownie dostrzega, że spór w sprawie dotyczy kryterium uregulowanego w art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach, zgodnie z którym cudzoziemcowi może być przyznane prawo wykonywania zawodu na stałe albo na czas określony, jeżeli posiada świadectwo ukończenia szkoły pielęgniarskiej lub szkoły położnych bądź uzyskane w innym państwie świadectwo uznane w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne ze świadectwem ukończenia takiej szkoły, zgodnie z odrębnymi przepisami, pod warunkiem że spełnia minimalne wymogi kształcenia określone w przepisach prawa Unii Europejskiej. W tym przypadku istota sporu dotyczyła pierwszego członu tego przepisu wskazującego na "posiadanie świadectwa ukończenia szkoły pielęgniarskiej". W tym też kontekście posiłkowo mógł znaleźć zastosowanie (wskazany przez organy) przepis art. 52 ustawy o zawodach, definiujący "szkołę pielęgniarską". Wynika z niego przede wszystkim, że pielęgniarka uzyskuje kwalifikacje zawodowe po ukończeniu szkoły pielęgniarskiej (ust. 1), a poza tym, że "szkołą pielęgniarską" jest uczelnia prowadząca kształcenie na kierunku pielęgniarstwo na poziomie: 1) studiów pierwszego stopnia; 2) studiów drugiego stopnia (ust. 2). Przy czym, stosownie do art. 52 ust. 3 omawianej ustawy, kształcenie w szkole pielęgniarskiej, o której mowa w ust. 2 pkt 1 (tj. na poziomie studiów pierwszego stopnia):

1) trwa co najmniej 3 lata i obejmuje co najmniej 4600 godzin kształcenia zawodowego, w tym kształcenie kliniczne stanowi co najmniej 1/2, a kształcenie teoretyczne co najmniej 1/3 wymiaru kształcenia;

2) może trwać krócej niż 3 lata - w przypadku pielęgniarek, które posiadają świadectwo dojrzałości i ukończyły liceum medyczne lub szkołę policealną albo szkołę pomaturalną, kształcącą w zawodzie pielęgniarki, jeżeli po ich ukończeniu pielęgniarka uzyska wiedzę, kwalifikacje i umiejętności odpowiadające wiedzy, kwalifikacjom i umiejętnościom uzyskiwanym po ukończeniu studiów, o których mowa w ust. 2 pkt 1.

Zatem, świadectwem ukończenia szkoły pielęgniarskiej (stosownie do tego przepisu) będzie m.in. dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia, trwających (co do zasady) co najmniej 3 lata i obejmujących co najmniej 4600 godzin kształcenia zawodowego, lub krócej, a ważne w tym drugim przypadku będą uzyskane kwalifikacje i umiejętności, potwierdzone stosownym dyplomem uczelni.

Wskazując na treść art. 52 ustawy o zawodach i uwzględniając go w niniejszej sprawie, organy orzekające nie miały jednak żadnej podstawy prawnej by podważyć zdobyty przez skarżącą dyplom ukończenia studiów w Polsce; uwzględniając treść tego artykułu mogły jedynie ocenić, czy przedłożone przez skarżącą dyplomy wskazują na ukończenie (zdefiniowanej w nim) szkoły pielęgniarskiej. Ocena ta winna przy tym obejmować wszystkie przedłożone przez skarżącą w tej materii dokumenty, a więc zarówno dyplom ukończenia szkoły na U., jak i dyplom ukończenia uczelni w Polsce.

Wobec argumentacji podniesionej w zaskarżonych uchwałach Sąd zauważa przy tym, że nie ma żadnej regulacji prawnej, z której wynikałoby, że przepis art. 52 ust. 3 pkt 2 ustawy o zawodach nie może znaleźć zastosowania do cudzoziemców, czy inaczej (i precyzyjniej): że może znaleźć zastosowanie wyłącznie do osób, które ukończyły konkretne szkoły w Polsce. Wskazując odmiennie, organy orzekające wadliwie - zdaniem Sądu - intepretują tak ww. przepis ustawy, jak i § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie studiów. Wadliwie bowiem przyjmują, że do podjęcia studiów, o których mowa w art. 52 ust. 3 pkt 2 ustawy o zawodach uprawnione są wyłącznie osoby z dyplomami konkretnych typów szkół w Polsce, a lista ta jest zamknięta, nie zwracając w ten sposób uwagi na okres kształcenia w danej szkole i zakres nabytych kwalifikacji (na co w istocie wskazuje ww. § 1 pkt 1 przywołanego rozporządzenia). Tak ścisła interpretacja ww. przepisów prawa krajowego, jak przyjęta w sprawie, nie jest także uzasadniona w świetle prawa unijnego, tj. dyrektywy 205/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. (przywołanej również w kontrolowanej uchwale), wskazującej na potrzebę zdobycia przez pielęgniarkę określonych kwalifikacji - umiejętności/wiedzy - bez względu na to, jak przebiega proces jej kształcenia (v. art. 31 dyrektywy). Sąd podziela w tej kwestii stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 7 października 2019 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1215/19, w którym to tut. Sąd słusznie zauważył, że przepisy dyrektywy 205/36/WE wskazują podstawowe cechy szkolenia pielęgniarek (trzy lata studiów na co składa się 4600 godzin kształcenia teoretycznego i klinicznego – art. 31 ust. 3 dyrektywy), ale przede wszystkim wskazują na kwalifikacje teoretyczne i praktyczne, jakie powinny zdobyć pielęgniarki biorące udział w takim szkoleniu (art. 31 ust. 4-7 dyrektywy), oraz że sposób myślenia prawodawcy europejskiego najpełniej wyraża art. 31 ust. 7 dyrektywy (wprowadzony do oryginalnego tekstu późniejszą zmianą), który stanowi, że kwalifikacje pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną potwierdzają, że dana osoba – niezależnie od tego, czy kształcenie odbywało się na uniwersytetach, w instytucjach szkolnictwa wyższego o statusie uznanym za równorzędny, w zawodowych szkołach pielęgniarskich lub w ramach programu kształcenia zawodowego pielęgniarek – posiada co najmniej następujące kompetencje (...). "Nacisk na osiąganie faktycznych kwalifikacji pielęgniarek, a nie na formalny typ szkół i modele kształcenia pielęgniarek jest także konsekwencją przyjęcia w prawie Unii Europejskiej zasady, że przepisom prawa europejskiego należy zapewnić pełną skuteczność (effet utile - patrz zwłaszcza art. 197 TFUE i doktryna prawa UE, np. N. Półtorak, Ochrona uprawnień wynikających z prawa Unii Europejskiej w postępowaniach krajowych, Wolters Kluwer, Warszawa 2010, s. 17 oraz 74 i nast.). Wskazany argument z dyrektywy 205/36/WE, że liczą się bardziej efekty kształcenia niż typ szkół, w których odbywało się kształcenie pielęgniarek, podważa kluczowy argument zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, że tylko określone szkoły polskie pozwalają na skrócenie okresu szkolenia".

Nadto Sąd stwierdza, że myli się zaskarżony organ uznając, że wskazana przez skarżącą w odwołaniu (nieratyfikowana) Umowa z dnia 11 kwietnia 2005 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów U. o wzajemnym uznawaniu akademickim dokumentów o wykształceniu i równoważności stopni nie umożliwiała uwzględnienia jej wykształcenia profilowego zdobytego na U. W tej kwestii Sąd także podziela stanowisko wyrażone w ww. wyroku tut. Sądu, dotyczącego sprawy o podobnym stanie faktycznym i prawnym, i zauważa za tym Sądem, że na Państwach – Stronach umowy międzynarodowej nieratyfikowanej ciąży obowiązek powstrzymywania się od działań, które udaremniłyby przedmiot i cel umowy międzynarodowej. "Inaczej mówiąc, władze publiczne państwa, które zawarło taką umowę są zobowiązane postępować w taki sposób, aby cele umowy były realizowane, a nie podważane lub unicestwiane ze względu na formalistyczne odczytywanie prawa i temu podobne względy. W świetle powyższego można przyjąć, że przepisy Umowy międzyrządowej z 11 kwietnia 2005 r. powinny być interpretowane w taki sposób, aby osobom, które uzyskały wykształcenie średnie w U. umożliwić studia w szkołach wyższych z siedzibą w Rzeczpospolitej Polskiej, z wszelkimi konsekwencjami dyplomów i stopni naukowych uzyskanych w szkołach ukraińskich. Dotyczy to nie tylko uznania matur lub innych świadectw uzyskania wykształcenia średniego, ale również objętych takimi dyplomami umiejętności i kwalifikacji zawodowych. Jeśli więc skarżąca ukończyła średnią szkołę medyczną i uzyskała kwalifikacje medyczne na poziomie średnim (nie uniwersyteckim), a odpowiednich kwalifikacji wymaga się w procesie kształcenia na terytorium Polski, to jej wykształcenie powinno być uznane przez władze polskie. Dotyczy to nie tylko konstytucyjnych organów władzy i administracji RP, ale również organów samorządu zawodowego wykonujących zadania publiczne, takie jak przyznawanie prawa do wykonywania określonych zawodów, prowadzenie rejestrów publicznych itp.".

Poza tym i przede wszystkim (wobec treści skarżonych uchwał), Sąd stwierdza, że żaden obowiązujący przepis prawa nie upoważnia - w sprawie dotyczącej przyznania cudzoziemcowi prawa wykonywania zawodu - organów właściwych do orzekania w tego rodzaju sprawach, do badania zasad rekrutacji i warunków przyjęcia na uczelnię kształcącą w zawodzie pielęgniarki; nie upoważnia nadto tych organów do weryfikacji prawidłowości wydania dyplomu przez daną uczelnię, potwierdzającego zdobyte wykształcenie w tym zawodzie / uzyskany (jak w niniejszej sprawie) tytuł licencjata pielęgniarstwa. Kompetencje samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych zostały określone w ustawie z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 916 ze zm.), niemniej nie wynika z nich jakikolwiek udział wskazanego samorządu zawodowego w kwalifikacji osób ubiegających się o kształcenie w uczelniach w ramach studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego licencjata pielęgniarstwa. Podobnie rzecz się ma w przypadku zadań NRPiP i ORPiP, w których kompetencjach nie mieszczą się jakiekolwiek uprawnienia do skutecznego kwestionowania decyzji uczelni w powyżej określonym zakresie. Rację ma więc skarżąca podnosząc, że wszelkie kompetencje do przeprowadzenia procesu kształcenia należą do uczelni.

Sąd zgadza się tym samym ze skarżącą, że to Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa [...] w K. uprawniona była do przeprowadzenia rekrutacji na utworzone przez siebie studia licencjackie, a więc także oceny – czy zainteresowana spełnia wymogi (w ramach obowiązującego porządku prawnego) do przyjęcia jej na te studia. Jak wynika z załączonych przez skarżącą do wniosku - inicjującego niniejsze postępowanie - dokumentów, obie te weryfikacje przeszła ona pomyślnie, w efekcie odbyła trzysemestralne studia na tej Uczelni i uzyskała tytuł licencjata pielęgniarstwa. Organy samorządu zawodowego orzekające w niniejszej sprawie nie miały zaś żadnych kompetencji do tego, aby stan ten kwestionować.

Należy przy tym dostrzec, że skarżąca ukończyła [...] Koledż Medyczny [...] Rady Obwodowej na specjalności pielęgniarstwo, uzyskując dyplom młodszego specjalisty i kwalifikacje pielęgniarki, tym samym - uprawnienia do wykonywania zawodu pielęgniarki na U.. Następnie rozpoczęła edukację na studiach niestacjonarnych pierwszego stopnia w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej [...] w K., na wydziale medycznym, na kierunku pielęgniarstwo. Decyzją władz tej uczelni została przyjęta w poczet studentów na ww. kierunku, a następnie 6 lipca 2018 r. uzyskała dyplom i tytuł licencjata pielęgniarstwa.

W stanie prawnym obowiązującym w dacie ukończenia przez skarżącą kształcenia w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej [...] w K. obowiązywała ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183). Wskazana Szkoła w K. została zaś utworzona 15 lipca 1999 r. na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie utworzenia Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K. (Nr 60, poz. 640), a następnie została przekształcona - na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 28 kwietnia 2005 r. w sprawie przekształceń w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w K. (Dz. U. Nr 80, poz. 696 ze zm.); jest zawodową uczelnią publiczną, działającą - w dacie ukończenia studiów na tej uczelni przez skarżącą - na podstawie wymienionej powyżej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i prowadzącą studia wyższe pierwszego i drugiego stopnia w formie studiów stacjonarnych i niestacjonarnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, studia pierwszego stopnia stanowiły formę kształcenia, na którą byli przyjmowani kandydaci posiadający świadectwo dojrzałości, kończącą się uzyskaniem kwalifikacji pierwszego stopnia. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 18b ww. ustawy, dyplom uzyskany przez studenta był poświadczeniem efektów kształcenia i potwierdzeniem uzyskania zakładanych efektów kształcenia. Zgodnie zaś z pkt 18f tego artykułu, dyplom potwierdzał także kwalifikacje pierwszego stopnia, a więc efekt kształcenia na studiach pierwszego stopnia, zakończonych uzyskaniem tytułu zawodowego licencjata.

Z uwzględnieniem powyższego, w tym wskazanych powyżej regulacji prawnych, tak dotyczących działania Szkoły w K., jak i określających szkołę pielęgniarską, organy orzekające w sprawie obowiązane były zweryfikować spełnienie przez zainteresowaną przesłanki z art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach. Obowiązane były przy tym zważyć, że ten ostatni przepis wskazuje jedynie na konieczność wykazania się posiadaniem świadectwa ukończenia "szkoły pielęgniarskiej"; nie ustanawia żadnego w tej materii dodatkowego warunku. Przedstawienie tym samym takiego świadectwa obliguje właściwe organy do przyjęcia, iż kryterium to zostało spełnione. Takim świadectwem będzie zaś m.in. dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia (i uzyskanie tytułu licencjata pielęgniarstwa).

Prawidłowej oceny w tej kwestii w niniejszej sprawie nie przeprowadzono, koncentrując się w sposób nieuprawniony/wykraczający poza kompetencje organów w niniejszej sprawie wyłącznie na tym, czy skarżąca mogła podjąć studia w Szkole w K., a następnie uzyskać dyplom tej Uczelni. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że uchwały wydane w niniejszej sprawie są wadliwe.

Sąd ponownie bowiem zaznacza, że dla ORPiP oraz PNRPiP w kontekście badania kryterium uregulowanego w art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach wiążąca była treść przedstawionych przez skarżącą dyplomów, w tym dyplomu Szkoły w K.. Nie było natomiast rolą tych organów w tej sprawie oceniać, czy skarżąca w ogóle mogła być przyjęta na studia w Szkole kaliskiej (i to niezależnie od tego, czy wskazane postępowanie wymienionej Uczelni było prawidłowe). Sąd dostrzega przy tym, że podobnego problemu dotyczy uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2009 r. o sygn. akt II OPS 2/08, zgodnie z którą "w toku postępowania o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki organy samorządu zawodowego pielęgniarek, przy ustalaniu przesłanki posiadania dyplomu ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej wydanego przez szkołę wyższą posiadającą akredytację, o którym mowa w art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 ze zm.), nie mogą badać, czy szkoła ta spełniała wymagane standardy kształcenia". Wprawdzie zagadnienie prawne rozpatrzone przytoczoną uchwałą nie jest "identyczne" do zagadnienia spornego powstałego w niniejszej sprawie. Nadto powstało ono na tle obowiązującego wówczas stanu prawnego. Niemniej - zdaniem Sądu - wobec tego, że obowiązujący obecnie porządek prawny nie różni się zasadniczo (w materii rozważanej) od poprzedniego i rozwiązania systemowe nie uległy zmianie, a wskazana uchwała dotyka problemu związanego z kwestionowaniem dyplomu szkoły wyższej, zawarta w niej argumentacja prawna pozostaje w istocie aktualna i jest ważna także w niniejszej sprawie. Przyjęto w niej zaś, że "(...) organy samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych nie mają uprawnień do badania standardów kształcenia w szkole wyższej, posiadającej akredytację, której dyplom ukończenia przedstawiła osoba ubiegająca się o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki." Przyjęto w niej także, że "(...) dyplom ukończenia szkoły wyższej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 i 2 K.p.a. Odmowa uznania takiego dyplomu (...) przez organy samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych za dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej w rozumieniu art. 11 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy jest (...) niedopuszczalną próbą odmowy uznania jego mocy dowodowej wynikającej z art. 76 § 1 K.p.a. Jest to w istocie próba podważenia, niejako "boczną furtką", dokumentu urzędowego, jakim jest ten dyplom. Jego kwestionowanie przez odmowę uznania szkoły wystawiającej ten dyplom za szkołę posiadającą do tego uprawnienia, na tej podstawie, że wydania takiego dyplomu nie uzasadnia, zdaniem organów samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych, program studiów, jest próbą obejścia prawa przez bezzasadną odmowę uznania jego mocy dowodowej, zaświadczającej o ukończeniu studiów. Dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości w zakresie organu, który go wystawił, i domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, od którego dokument pochodzi (B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 9, Warszawa 2008, s. 409; por. też W. [...]: Postępowanie cywilne, Warszawa 1972, s. 268). Obalenie takiego domniemania jest możliwe wyłącznie w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu. Dopóki nie zostanie on przeprowadzony, należy przyjmować, że dokument stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone." Warto w efekcie w niniejszej sprawie także dostrzec, że Szkoła w K., której dyplom uzyskała skarżąca, posiadała wówczas (tj. od 26 maja 2017 r., zgodnie z danymi podanymi na stronie internetowej tej uczelni (v. certyfikat na podstawie decyzji Ministra Zdrowia nr [...]) i Ministra Zdrowia) ważną akredytację Ministra Zdrowia, udzieloną na podstawie art. 59 obecnie obowiązującej ustawy o zawodach, wydaną po przeprowadzeniu postępowania akredytacyjnego przez Krajową Radę Akredytacyjną Szkół Pielęgniarek i Położnych. Stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o zawodach warunkiem uzyskania tej akredytacji było zapewnienie sposobu realizacji programu kształcenia, kadry prowadzącej kształcenie, bazy dydaktycznej i wewnętrznego systemu oceny jakości kształcenia. Co przy tym także ważne, Krajowa Rada Akredytacyjna prowadząc postępowanie w stosunku do ww. Uczelni w K., zgodnie ze swoimi kompetencjami musiała ocenić, czy ubiegająca się o akredytację dla studiów na kierunku pielęgniarstwo na określonym poziomie spełnia m.in. standardy kształcenia określone "w stosownych" przepisach.

W konsekwencji, za niedopuszczalne Sąd uznał zakwestionowanie w niniejszej sprawie, dotyczącej przyznania cudzoziemcowi prawa wykonywania zawodu pielęgniarki, dyplomu ukończenia studiów na kierunku pielęgniarstwo w Szkole w K., a to ze względu na przekonanie o niewystarczającym poziomie tych studiów i ich absolwentów. Przy czym - zdaniem Sądu - jeśli organy samorządu zawodowego miały zastrzeżenia co do procesu kształcenia we wskazanej Szkole wyższej, to powinny doprowadzić w tej kwestii do podjęcia czynności nadzorczych przez Ministra Zdrowia lub (w zależności od okoliczności) Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Podsumowując Sąd przyjął, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach, a także art. 35 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 52 ust. 3 pkt 2 tej ostatniej ustawy poprzez brak prawidłowej weryfikacji przedłożonych przez skarżącą do wniosku dokumentów, wadliwą interpretację ww. przepisów prawa materialnego, a także błędną ocenę sprawy w ich kontekście (wykraczającą przy tym poza kompetencje przyznane organom orzekającym). To też uzasadniało uwzględnienie skargi i uchylenie obu uchwał, umożliwienie w ten sposób prawidłowego rozpatrzenia wniosku skarżącej.

Orzekając ponownie ORPiP uwzględni przedstawione powyżej stanowisko Sądu, i raz jeszcze dokona oceny w zakresie spełnienia wszystkich kryteriów z art. 35 ust. 1 ustawy o zawodach, i przyznania skarżącej prawa wykonywania zawodu.

W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.