Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 497/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uwzględniono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 352 poz 9 art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 2 , ust.4
law: Rozporządzenie Komisji UE nr 1408/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej  do pomocy de minimis w sektorze rolnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Grzegorz Panek / spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2017 r. sprawy ze skargi spółki "A" spółka z o. o. z siedzibą w L. na uchwałę Zarządu Województwa [.] z dnia [.] lipca 2017 r. nr [.] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "..." 1) uwzględnia skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa [.], 2) zasądza od Zarządu Województwa [.] na rzecz skarżącej spółki "A" spółka z o. o. z siedzibą w L. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A" sp. z o.o. z/s w L. (określanej dalej jako "spółka") jest uchwała Zarządu Województwa (dalej określanego także jako "instytucja zarządzająca") Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Wprowadzenie przez firmę "A" nowej usługi z zakresu wsparcia funkcjonowania branży turystycznej".

Z akt sprawy wynika, że Zarząd Województwa, jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, ogłosił konkurs nr [...] naboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, Oś priorytetowa I. Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, Działanie 1.4 Wsparcie MŚP, Poddziałania 1.4.1 Dotacje bezpośrednie, Typ projektu Rozwój MŚP.

Spółka zgłosiła do naboru o dofinansowanie wyżej opisany projekt, który zarejestrowano pod nr [...].

W piśmie z dnia 28 marca 2017 r. wezwano Spółkę do złożenia wyjaśnień i poprawy wniosku. Natomiast w piśmie z dnia 24 maja 2017 r. poinformowano ją o negatywnej formalnej ocenie wniosku. Instytucja zarządzająca uznała, że nie spełniała ona kryteriów określonych w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, stanowiących załącznik nr 1 do uchwały Zarządu Województwa nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., zmienionej uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r.:

1) dopuszczającego standardowego - "Kwalifikowalność zakresu finansowego projektu"

2) dopuszczającego specyficznego "Pomoc publiczna/pomoc de minimis".

W uzasadnieniu informacji podano, że zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352/1 z 24 grudnia 2013 r.) oraz § 10 ust. 1 Regulaminu konkursu w związku z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 19 marca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-202, wartość brutto wnioskowanej pomocy de minimis łącznie z wartością innej pomocy de minimis otrzymanej przez jedno przedsiębiorstwo w okresie bieżącego roku podatkowego oraz dwóch poprzednich lat podatkowych nie może przekroczyć kwoty stanowiącej równowartość 200 000 EUR.

Ustalono, że T. S., będący członkiem zarządu spółki, prowadzi także jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą "B". Oba te podmioty, jako powiązane, dysponują wspólnym limitem pomocy de minimis, a wartość wnioskowanego przez spółkę dofinansowania przekroczyła kwotę limitu określonego dla pomocy de minimis. Wniosek dotyczył kwoty 700 200 zł (co stanowi 162 222,27 EUR przy kursie euro z 21 lutego 2017 r. wynoszącym 4,3163), podczas gdy T. S. we własnym wniosku ubiegał się o dofinansowanie na poziomie 560 400 zł (co stanowi 129 833,42 EUR przy tym samym kursie). Ponadto uzyskał on pomoc de minimis w dniu 25 lutego 2015 r. w wysokości 2 689,91 EUR. W tym stanie rzeczy, zgodnie z § 20 ust. 4 Regulaminu konkursu, projekt podlegał odrzuceniu.

Przeciwko tej informacji wniesiono protest, w którym nie zgodzono się z oceną obu ww. kryteriów. Stanowisko instytucji zarządzającej uznano za powierzchowne i nierzetelne. W ocenie spółki nie tworzy ona razem z T. S. jednego przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów dotyczących przyznawania pomocy publicznej. Pomiędzy nimi nie występują powiązania określone w przepisach rozporządzenia Komisji nr 1407/2013. T. S. nie jest wspólnikiem Spółki, a Spółka nie ma żadnego wpływu na prowadzoną przez niego działalność gospodarczą. T. S., będący prezesem zarządu, zatrudniony został jako menadżer. W każdym jednak czasie może być z funkcji członka zarządu odwołany, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1578 ze zm.).

Zaskarżoną do Sądu uchwałą Zarząd Województwa protestu nie uwzględnił.

W uzasadnieniu uchwały podał, że kryteria wyboru określił Komitet Monitorujący uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie zmiany Uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 z dnia 25 września 2015 r. w sprawie zatwierdzenia kryteriów wyboru projektów dla osi priorytetowych I-VI Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego; kryteria stanowią załącznik do Regulaminu konkursu. Postępowanie prowadzone było w oparciu o obowiązujące przepisy prawa polskiego i unijnego oraz Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, przyjęty uchwałą Zarządu Województwa nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie zmiany uchwały nr [...]z dnia [...] lipca 2015 r. oraz Regulamin konkursu przyjęty uchwałą Zarządu Województwa nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu konkursu zamkniętego dla naboru wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach I osi priorytetowej, Działanie 1.4 Wsparcie MŚP, Poddziałanie: 1.4.1 Dotacje bezpośrednie, Typ projektu: Rozwój MŚP Regionalnego programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020.

Protest nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ spółkę, w której prezesem zarządu jest T. S., i tegoż prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, traktować należało - w świetle złożonego przez tego ostatniego oświadczenia we własnym wniosku, jako jedną jednostkę gospodarczą, jedno przedsiębiorstwo ubiegające się o pomoc de minimis z uwagi na stwierdzone między nimi powiązania. Argumentacja przedstawiona w proteście, w tym z powołaniem się na wypowiedź Komisji Europejskiej, dotyczyła odmiennego stanu faktycznego, który nie mógł znaleźć zastosowania w okolicznościach tej sprawy, w której stwierdzono istnienie powiązania określonego w art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1407/2013. Wskazał na nie sam T. S. wypełniając załącznik nr 10 do swojego wniosku. Wniosek nie spełnił także kryterium "Kwalifikowalność zakresu finansowego projektu", ponieważ udzielona łącznie tym podmiotom kwota wsparcia przekroczyłaby limit określony dla pomocy de minimis. Łączna pomocy w okresie dwóch lat wyniosłaby 294 743,60 EUR.

W skardze Spółka, domagając się uwzględnienia skargi i stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także orzeczenia o kosztach postępowania, zarzuciła naruszenie:

1) art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji Nr 1407/2013 poprzez przyjęcie nieprawidłowej jego wykładni przejawiającej się uznaniem, że ocena powiązań między przedsiębiorstwami może ograniczać się do przyjęcia treści jednego z załączników do wniosku o dofinansowanie, złożonego przez innego wnioskodawcę, która legła u podstaw negatywnej oceny projektu spółki w świetle kryteriów: dopuszczającego standardowego "Kwalifikowalność zakresu finansowego projektu" oraz dopuszczającego specyficznego "Pomóc publiczna/pomoc de minimis",

2) art. 57 w związku z art. 37 ust. 1 i ust. 2 oraz 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460 ze zm.) w związku z § 10 ust. 2 i ust. 3 Regulaminu konkursu poprzez przyjęcie, że sposób oceny projektu, ograniczający się do przyjęcia błędnego oświadczenia innego wnioskodawcy, odpowiadał przepisom prawa.

W uzasadnieniu skargi podano, że wsparcie publiczne w ramach ww. konkursu udzielane jest jako pomoc de minimis, a warunki jej udzielania określa Rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 1407/2013. Z art. 3 ust. 2 tego rozporządzenia wynika, że "Całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 200 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych". Pojęcie jednego przedsiębiorcy zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 2 rozporządzenia i traktuje ono jako jedno przedsiębiorstwo wszystkie jednostki gospodarcze, które są ze sobą powiązane co najmniej jednym ze stosunków przedstawionych w tym przepisie. Ocena istnienia powiązań między wnioskodawcami ubiegającymi się o pomoc de minimis ma zatem istotne znaczenie.

U podstaw negatywnej oceny projektu było uznanie przez instytucję zarządzającą, że spółka jest powiązana z przedsiębiorstwem T. S. - Competo, ponieważ T. S., oprócz prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej, jest także prezesem zarządu spółki. Stanowisko to jest jednak nieprawidłowe, a wynika z wadliwej oceny wniosku o dofinansowanie zgłoszonego odrębnie przez T. S. Skarżąca i przedsiębiorstwo "A" nie tworzą jednego przedsiębiorstwa. Złożone dokumenty zawierały informacje, że spółka nie jest podmiotem powiązanym. Pomimo tego ocena instytucji zarządzającej była odmienna. Przyjęto, że łącznie oba podmioty ubiegają się o pomoc przekraczającą limit, o którym mowa w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1407/2013. Nie zapewniono jej jednak możliwości wypowiedzenia się w tej kwestii. W wezwaniu do uzupełnienia wniosku nie wspomniano o tej okoliczności, a przecież T. S. nie kontroluje skarżącej spółki. Podmioty te nie są ze sobą powiązane. Nie zachodzą wobec nich okoliczności określone w art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1407/2013. O istnieniu powiązania i jednego przedsiębiorstwa, na potrzeby pomocy de minimis, decyduje zaś możliwość rzeczywistego kontrolowania przez jedną jednostkę gospodarczą innej jednostki. Nie wiadomo też, z jakich powodów zaakceptowano oświadczenie złożone przez T. S., a nie uwzględniono stanowiska Spółki. Doszło zatem do istotnego naruszenia zasad oceny projektu, a tym zasad określonych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko i podkreślając, że rozpoznając protest dokonuje się ponownej oceny wniosku, ale bez uwzględnienia nowych okoliczności ujawnionych na późniejszym etapie postępowania. W świetle zaś oświadczenia złożonego przez T. S. na wezwanie instytucji zarządzającej w jego własnym wniosku o dofinansowanie oceniono, że pomiędzy nim a spółką zachodzą powiązania istotne z punktu widzenia pomocy de minimis.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.".

W myśl art. 61 ustawy wdrożeniowej, sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego.

Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a tej ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r. poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie - postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie Sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy wdrożeniowej, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie.

Należy podkreślić, że prawo, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.

Ocena Sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania instytucji zarządzającej z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z:

- ustawą wdrożeniową,

- regulaminem konkursu o dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 w ramach osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, działania 1.4. Wsparcie MŚP, Poddziałanie: 1.4.1 Dotacje bezpośrednie, Typ projektu: Rozwój MŚP

- Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020.

Przeprowadzając ocenę dokonanej oceny projektu przez instytucję zarządzającą, Sąd doszedł do przekonania, że ocena ta nie została przeprowadzona w sposób prawidłowy i z uwagi na przedstawione poniżej uwagi nie może być uznana za ocenę rzetelną.

Przede wszystkim należy podkreślić, że z treści złożonego w niniejszej sprawie wniosku w żaden sposób nie wynikało aby pomiędzy skarżącą spółką a T. S. prowadzącym działalność pod nazwą "B" zachodziło powiązanie o którym mowa w przepisie art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1407/2013 mogącym wskazywać, że występuje w tym przypadku "jedno przedsiębiorstwo".

Zgodnie ze wskazanym przepisem dla potrzeb tego rozporządzenia "jedno przedsiębiorstwo" obejmuje wszystkie jednostki gospodarcze, które są ze sobą powiązane co najmniej jednym z następujących stosunków:

a) jedna jednostka gospodarcza posiada w drugiej jednostce gospodarczej większość praw głosu akcjonariuszy, wspólników lub członków;

b) jedna jednostka gospodarcza ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innej jednostki gospodarczej;

c) jedna jednostka gospodarcza ma prawo wywierać dominujący wpływ na inną jednostkę gospodarczą zgodnie z umową zawartą z tą jednostką lub postanowieniami w jej akcie założycielskim lub umowie spółki;

d) jedna jednostka gospodarcza, która jest akcjonariuszem lub wspólnikiem w innej jednostce gospodarczej lub jej członkiem, samodzielnie kontroluje, zgodnie z porozumieniem z innymi akcjonariuszami, wspólnikami lub członkami tej jednostki, większość praw głosu akcjonariuszy, wspólników lub członków tej jednostki.

Jednostki gospodarcze pozostające w jakimkolwiek ze stosunków, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a)-d), za pośrednictwem jednej innej jednostki gospodarczej lub kilku innych jednostek gospodarczych również są uznawane za jedno przedsiębiorstw

O braku powiązań o których wyżej mowa wskazywały załączniki złożone do wniosku w postaci:

- formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis,

- informacji z rejestru przedsiębiorców z Krajowego Rejestru Sądowego.

W pierwszym z wymienionych dokumentów na takie powiązania nie wskazywano, zaś z drugiego wynika, że T. S. nie jest powiązany ze spółką w sposób nakazujący uznawać te dwa podmioty za jedno przedsiębiorstwo. Wynika bowiem z niego, że T. S. jest prezesem zarządu skarżącej spółki. Pełnienie zaś tej funkcji nie stanowi powiązania ze spółką tego rodzaju aby mogło skutkować traktowaniem tych dwóch podmiotów jako "jedno przedsiębiorstwo".

W ocenie Sądu spółka nie może ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z oświadczenia złożonego w innym wniosku przez T. S., w sytuacji gdy z dokumentacji i oświadczeń przez nią przedłożonych nie wynikają dane dyskwalifikujące jej wniosek. Jest to tym bardziej uzasadnione jeżeli się zważy, że chodzi tutaj o ocenę formalną wniosku i kryteria dopuszczające. Z danych podlegających ocenie na tym etapie zawartych we wniosku i złożonych załącznikach nie można było uznać, że spółka nie spełnia kwestionowanego kryterium.

Na marginesie trzeba także zauważyć, że zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1407/2013 całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 200.000 EUR w okresie trzech lat podatkowych. Natomiast jak stanowi art. 3 ust. 4 tego rozporządzenia pomoc de minimis uznaje się za przyznaną w dniu, w którym przedsiębiorstwo uzyskuje prawo otrzymania takiej pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym, niezależnie od terminu wypłacenia pomocy de minimis temu przedsiębiorstwu. Jak wynika z powyższej regulacji obliczenie i ustalenie czy przyznana pomoc przekracza kwotę 200.000 EUR winno następować na dzień kiedy przedsiębiorstwo uzyskuje prawo otrzymania takiej pomocy. Za taki dzień nie sposób uznać daty złożenia wniosku, jak czyni to organ, bo samo złożenie wniosku nie jest równoznaczne, co jest bezsporne, z uzyskaniem pomocy.

Mając na uwadze powyższe skargę, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, należało uwzględnić.

Na zasądzoną kwotę kosztów postępowania sądowego składają się: wpis od skargi w wysokości 200,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480,00zł - na podstawie § 14 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).