Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1180/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 554
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją dnia [...] października 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] odmawiającą umorzenia P. S. zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz jego córek: J. S. i A. S..

Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

P. S. (dalej również jako: Skarżący) pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. (k. 16 akt adm.) zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (pkt IV) o umorzenie długu alimentacyjnego. Skarżący podniósł, że "dług jest nie do spłacenia" oraz wskazał (pkt IX) że "co miesiąc płaci [...] zł dobrowolnych alimentów do komornika" (k. 10 akt adm.). W tym samym piśmie Skarżący szeroko opisał sprawy: podważania przez B. S. aktów notarialnych i podziału majątku wspólnego (pkt VIII), pisma komornika z 2016 r. i zarzucanej przez Skarżącego próby wyłudzenia dla B. S. ˝ części nieruchomości (pkt VII); zarzucanego oszustwa które miało miejsce przy podziale majątku (pkt VI); faktu wyzbycia się przez B. S. darowizny dużej wartości (pkt V). Skarżący wskazał, że nie jest "radcą prawnym ani adwokatem" i "tak jak rozumie pismo to się do niego ustosunkowuje" – (pkt II) - (k. 16 akt adm.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] marca 2018 r. przekazało wniosek P. S. z dnia [...] grudnia 2017 r. do Wójta Gminy [...] wskazując, że wniosek złożono w Kolegium, jednak "stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego m.in. umorzyć jego należności tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu" (k. 17 akt adm.).

Dnia [...] kwietnia 2018 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynęło pismo P. S. w którym zwrócił się on już bezpośrednio do Wójta Gminy o umorzenie długu alimentacyjnego. W piśmie tym P. S. opisał, że B. S. pobierając alimenty była świadoma, że uzyskała alimenty wygórowane "na bezzasadnym podważaniu akt notarialnych z pełnomocnikiem swoim z wyboru ze sprzedaży wspólnej nieruchomości (...) "z kwoty [...]zł". P. S. wskazał, że oczekuje na odpowiedź Prokuratury Okręgowej w [...] w sprawie ponownego podjęcia śledztwa w sprawie o wskazanej sygnaturze. Skarżący wskazał również na sprawę oszustwa na jego szkodę. Podając kolejne sygnatury, Skarżący opisał jakich czynów one dotyczą. Skarżący podkreślił, że sprawą tą zainteresowało się już Biuro Poselskie jednego z posłów (k.24 i 23 akt adm.).

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Wójt Gminy [...] wezwał P. S. do stawienia się w urzędzie wraz z dokumentacją dochodową, zdrowotną oraz zaświadczeniami o dochodzie netto za miesiąc marzec 2018 r.

W dniu [...] maja 2018 r. P. S. złożył oświadczenie, że w marcu nie uzyskał dochodu, gdyż od [...] lutego 2018 r. zawiesił działalność gospodarczą, a obecnie nie pracuje i nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy. Skarżący oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie posiada niepełnosprawności (k.32 akt adm.).

Tego samego dnia P. S. złożył sporządzone [...] kwietnia 2018 r. pismo w którym opisał, że B. S. zawarła z nim związek małżeński wyłącznie dla majątku (pkt I), a następnie Skarżącego szantażowano i córki jego uczono szantażu wobec niego (pkt II). Skarżący opisał próbę pobicia go (pkt III) oraz groźby które są wobec niego stosowane (pkt IV i pkt. VIII). Skarżący opisał działania B. S. mające służyć manipulowaniu jego córkami oraz organami wymiaru sprawiedliwości w celu osiągnięcia wysokich alimentów. W dalszej kolejności Skarżący dokonał rozliczeń wydatków B. S.. W pkt. V pisma Skarżący opisał rolę brata B. S. oraz pełnomocnika jej w sprzedaży nieruchomości. W pkt. VI pisma opisano sprawę obniżenia alimentów. W pkt. VII pisma Skarżący wskazał, że "od płacenia alimentów się nie uchyla" lecz alimenty zasądzone od niego są bardzo wygórowane. W pkt IX pisma Skarżący opisał jak B. S. "z wykorzystaniem córek" próbuje wyłudzić jeszcze ˝ część nieruchomości. W pkt. X pisma, Skarżący podniósł, że "marzeniem" B. S. jest wsadzenie go do więzienia, a B. S. czuje się ponad prawem i wyjaśnił na czym opiera swoje ustalenia w tym zakresie. Do pisma załączono szereg kserokopii w tym m.in. dowody wpłat po [...] zł miesięcznie dokonywanych na konto komornika B. G..

Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Wójt Gminy [...] odmówił umorzenia zadłużenia alimentacyjnego. Rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. P. S. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o wyjaśnienie jakie działania podjęto w celu ustalenia przyczyn uchylania się przez B. S. od pracy (k.74 akt adm.)

Drugim wnioskiem z tego samego dnia P. S. wniósł o ponowną analizę kryterium dochodowego B. S. za wskazane lata oraz wyjaśnienie z jakich przyczyn korzysta ona z wymienionych w tym piśmie form wsparcia ((k. 78 akt adm.).

Tego samego dnia P. S. sporządził, odwołanie od decyzji organu I instancji, które wpłynęło do organu [...] czerwca 2018 r. (k. 13 akt adm. II instancji). W odwołaniu Skarżący podniósł, że sprawę rozpoznano stronniczo (pkt I), niedopuszczalne jest wyzbywanie się przez B. S. majątku w celu wzbogacenia jej brata (pkt II), niedopuszczalne jest w takiej sytuacji korzystanie z pieniędzy publicznych (pkt III), pominięto, że B. S. posiada drugi majątek (pkt. IV). Skarżący zarzucił błędne wyliczenie kryterium dochodowego B. S. (pkt V), wadliwe działanie Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (pkt VI i VIII), wskazał, że na podstawie art. 133 KRO oboje rodzice są zobowiązani łożyć na dzieci (pkt VII). Skarżący podkreślił, że on nie uchyla się od pracy, nie wyzbywa się majątku i nie podważał "akt notarialnych" (pkt IX), Skarżący wskazał z czego – w jego ocenie – wynikają wadliwe ustalenia organu I instancji (pkt X), Skarżący wskazał, że nie stać go na opłacanie składek ZUS (pkt XI), a działalność gospodarczą zamknął z uwagi na niskie dochody i na okoliczność II licytacji jego nieruchomości (pkt XII). Skarżący wskazał, że utrzymuje się z paczek żywnościowych, ale "alimenty płaci na tyle na ile go stać" (pkt XV).

Odwołanie to zostało uzupełnione pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. (k. 24, II instancji, gdzie P. S. wskazał, że jest ignorowany przez organ I instancji, który nie podejmuje żadnych działań wyjaśniających.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] odmawiającą umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz J. S. i A. S..

Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że zgodnie z przepisem art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika. Kolegium podkreśliło, że użyty w tym przepisie zwrot "może" wskazuje, że ulgi przewidziane w nim przewidziane mają charakter wyłącznie uznaniowy, co oznacza, że organ administracji ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Zatem udzielenie ulgi w postaci umorzenia nienależnie pobranych świadczeń jest instytucją wyjątkową, której zastosowanie winny uzasadniać szczególne okoliczności. Zdaniem Kolegium, Wójt Gminy [...] wywiązał się ze swoich obowiązków wynikających z uznaniowości decyzji przewidzianej w przepisie art. 30 ust. 2 powołanej ustawy. Zgromadził wyczerpujący materiał dowodowy dotyczący sytuacji życiowej wnioskodawcy, wszechstronnie go rozważył i ocenił w kontekście zasadności udzielenia najdalej idącej ulgi dla dłużnika alimentacyjnego, a swoje ostateczne rozstrzygniecie i motywy logicznie przedstawił w uzasadnieniu swojej decyzji. W ocenie Kolegium, podejmując rozstrzygnięcie organ I instancji kierował się wszystkim kryteriami dotyczącymi umorzenia należności dłużnikowi alimentacyjnemu. Podkreślono, że umorzenie na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy winno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności.

Wskazano, że w przypadku P. S. brak jest szczególnych okoliczności uzasadniających całkowite umorzenie należności w wysokości ok. 94 tys. zł (łącznie z odsetkami). Podkreślono, że sytuacji Skarżącego nie cechuje całkowita i trwała niezdolność do pracy, niepełnosprawność i kalectwo, klęska żywiołowa i wypadki losowe, których skutki doprowadziły do drastycznego pogorszenia sytuacji dłużnika, ani wielodzietność połączona ze skrajnym ubóstwem.

Wyjaśniono, że w przedmiotowej sprawie dłużnik alimentacyjny ma [...] lat, zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, obecnie nie pracuje, nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, ani przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy, prowadzi samotnie gospodarstwo domowe, deklaruje problemy zdrowotne związane z kręgosłupem i kolanem. Posiada również nieruchomość będącą przedmiotem licytacji komorniczej. Zdaniem organu II instancji sytuacja odwołującego - na tle innych dłużników alimentacyjnych - jest korzystna. Wprawdzie deklaruje on, że nigdzie nie pracuje, aczkolwiek - jak wskazano - P. S. posiada majątek, jest osobą w sile wieku, zdolną do pracy, nie mającą problemów lokalowych, bez przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy zarobkowej. Dlatego też - z racji braku szczególnych okoliczności w sytuacji dłużnika - uznano, że nie ma podstaw do zastosowania wobec niego najdalej idącej ulgi w postaci umorzenia całości zadłużenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że zobowiązani do zwrotu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego pieniędzy na ich dzieci, dłużnicy alimentacyjni muszą mieć świadomość, że spłata należności wiąże się z określonymi wyrzeczeniami oraz obowiązkami. Podkreślono, że umarzając należności względem Państwa należy mieć na uwadze nie tylko interes strony, ale także interes społeczny, bowiem w przypadku zastosowania tej instytucji ciężar spłaty świadczeń spoczywa na całym społeczeństwie. Podkreślono, że z akt sprawy nie wynika również, żeby deklarowane problemy zdrowotne miały wpływ na zdolność do pracy, brak jest w szczególności orzeczenia o jakiejkolwiek niezdolności do pracy. Wskazywany przez P. S. brak ubezpieczenia zdrowotnego i podnoszony brak dostępu do opieki zdrowotnej - również nie jest argumentem, który należałoby uwzględnić rozważając umorzenie należności. Nie ma bowiem żadnych przeszkód, żeby Skarżący zarejestrował się, jako osoba bezrobotna we właściwym PUP i uzyskał tym samym ubezpieczenie zdrowotne. Podkreślono nadto, że fakt dysponowania przez dłużnika majątkiem w postaci udziału w nieruchomości stanowi okoliczność, która przemawia za nieumarzaniem należności dłużnikowi. Państwo ma obowiązek domagać się od dłużnika alimentacyjnego zwrotu środków finansowych - tym bardziej w sytuacji, gdy dysponuje on majątkiem. Dłużnicy alimentacyjni muszą mieć świadomość obowiązku spłaty swoich należności wobec Państwa, a także całego społeczeństwa, które zamiast dłużnika alimentacyjnego - spełniało jego obowiązek finansowy wobec jego własnych dzieci. Są to okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi sam dłużnik alimentacyjny, który musi liczyć się z faktem, że spłata od lat nieregulowanych wobec Państwa należności będzie skutkowała koniecznością ich zwrotu razem z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi.

W przewidzianym prawem terminie P. S. wywiódł skargę do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że sprawę rozpoznano stronniczo, podkreślił, że B. S. bardzo wygórowane alimenty uzyskała na wyrokach sądowych opartych na pomówieniach oraz podważaniu "akt notarialnych" . W dalszej kolejności Skarżący podniósł niedopuszczalne wyzbywanie się przez B. S. majątku oraz szczegółowo opisał w kolejnych punktach okoliczności, które były już przez niego opisywane w kolejnych pismach składanych w toku postępowania administracyjnego. Skarżący ponownie wskazał, że płaci alimenty "na tyle na ile go stać", tj. "co miesiąc po [...] zł" (pkt. III skargi). Skarżący wyjaśnił też, że działalności gospodarczej nie zamknął ale ją zawiesił, i wskazał, że nie ma ubezpieczenia do lekarza i nie stać go na prywatne wizyty. Ponownie Skarżący zarzucił wadliwe działanie Ośrodka Pomocy Społecznej, który ignoruje, że sąd nakazał B. S. podjęcie pracy. Skarżący podkreślił ponadto, że egzekucja komornicza prowadzona jest na pomówieniach i "podważaniu Akt Notarialnych przez B. S. przy pomocy jej radcy prawnego p. A. J.".

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Mają na uwadze treść skargi, w pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że wnikliwie zapoznał się z treścią zgromadzonych zarówno w aktach administracyjnych, jak i sądowych pism Skarżącego i dostrzega determinację z jaką Skarżący inicjuje kolejne postępowania dążąc do udowodnienia oszustw, których – jak podnosi – padł ofiarą. Szczególnie podkreślenia wymaga przy tym, że Sąd sprawę niniejszą rozpoznający nie przesądza w żaden sposób kwestii opisywanych przez Skarżącego nieprawidłowości i nadużyć, jakich miała dopuścić się B. S. wprowadzając w błąd organy państwa.

Jednak - z woli ustawodawcy - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem zaskarżanych aktów. To oznacza, że badając sprawę na skutek skargi złożonej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Sąd mógł - wyłącznie - kontrolować zgodność z prawem - tylko - tej decyzji. Co więcej - również z woli ustawodawcy - Sąd kontrolę tę zobowiązany był przeprowadzić na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 – dalej jako: p.p.s.a.). To oznacza, że badając zasadność skargi złożonej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...], Sąd badał zgodność z prawem tego konkretnego aktu i czynił to na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Dokonanie kontroli zgodności tej decyzji z prawem było możliwe tylko na podstawie stanu faktycznego, który istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji i stanowił jej podstawę faktyczną.

Sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję odmawiającą umorzenia zadłużenia z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego - nie mógł - badać zasadności obciążenia Skarżącego alimentami, zasadności ustalenia tych alimentów w określonej kwocie, statusu majątkowego, ani sytuacji zawodowej i rodzinnej B. S., jak również prawidłowości funkcjonowania organów pomocy społecznej, czy prawidłowości szacunków nieruchomości oraz dokonanych pomiędzy Skarżącym i jego byłą małżonka rozliczeń. Podkreślić trzeba, że ustalenia te nie mają wpływu na ocenę zasadności wniosku o umorzenie zadłużenia z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Warunki umorzenia zadłużenia z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego zostały określone przez ustawodawcę i - wyłącznie - ich spełnienie podlegało ocenie podczas rozpoznawania wniosku P. S. z [...] grudnia 2017 r.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2018, poz. 554 – dalej jako: u.p.u.a.) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: k.p.a.).

Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że w dacie rozpoznawanie tej sprawy przez organy P. S. zamieszkiwał w [...] przy ul. [...], natomiast B. S. wraz z córkami zamieszkiwała w [...] przy ul. [...].

Jak wynika z akt sprawy P. S. jest dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu u.p.u.a., który pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. wniósł o umorzenie długu alimentacyjnego.

Na podstawie art. 30 ust. 1 u.p.u.a. organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:

1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

Na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.u.a. organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Nie ulega wątpliwości, że co do zasady inny organ (organ właściwy dłużnika) będzie właściwy w sprawach umorzenia należności, o których mowa w art. 30 ust. 1 u.p.u.a., a inny organ (organ właściwy wierzyciela) będzie właściwy w sprawach umorzenia, o których mowa w art. 30 ust. 2 u.p.u.a. Co do zasady, pewien problem może zrodzić się w sytuacji, w której dłużnik alimentacyjny składa podanie o ulgę (np. o umorzenie należności) kierując je do organu, który równocześnie jest wójtem właściwym wierzyciela i wójtem właściwym dłużnika alimentacyjnego.

W okolicznościach badanej sprawy P. S. złożył wniosek o umorzenie długu alimentacyjnego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący nie zwrócił się zatem bezpośrednio do żadnego z organów, o którym mowa w art. 30 u.p.u.a. Niemniej jednak, jak wynika z akt zarówno B. S. i uprawnione do alimentów córki Skarżącego, jak i on sam jako dłużnik alimentacyjny zamieszkują w tej samej gminie, co determinowało właściwość Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku P. S. z dnia [...] grudnia 2017 r.

Co do zasady, jeżeli podanie nie zawiera wskazania podstawy żądania wójt zasadniczo obowiązany jest wyjaśnić zakres wniosku domagając się wyraźnego oświadczenia strony. W pouczeniu powinien przy tym wyjaśnić różnice w obydwu trybach oraz możliwości organu badającego wniosek w tych odrębnych postępowaniach (zob. W. Maciejko, Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, s. 20). Nie jest jednak wykluczone, że dłużnik alimentacyjny będzie pragnął uruchomić obydwa tryby, zarówno ten z art. 30 ust. 1, jak i ten z art. 30 ust. 2 u.p.u.a. Wówczas organ ma obowiązek załatwić w pierwszej kolejności żądanie dalej idące, a więc określone w art. 30 ust. 2 u.p.u.a. Dopiero od

- ostatecznego - wyniku tej sprawy, należy uzależnić sposób rozstrzygnięcia opisanego w art. 30 ust. 1 u.p.u.a. (por. A. Korcz-Maciejko, Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Komentarz, wyd/el 2019).

W okolicznościach badanej sprawy organy obydwu instancji prawidłowo więc, w pierwszej kolejności, podjęły działania w celu ostatecznego załatwienia w pierwszej kolejności żądania określonego w art. 30 ust. 2 u.p.u.a.

Z akt sprawy wynika, że w październiku 2017 r. kwota zobowiązań P. S., powstałych w wyniku wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynosiła [...] zł (k.7 akt adm.). Skarżący podnosił, że dług ten jest dla niego "nie do spłacenia" (k. 15 akt adm.), jakkolwiek przy zasądzonej na córkę J. kwocie [...]zł i na córkę A. kwocie [...]zł (k.63 akt adm.) płaci on alimenty na tyle na ile go stać (k.5v akt II instancji), czyli: jak wskazano we wniosku z [...] grudnia 2017 r. i na potwierdzenie czego przedłożono kserokopie poleceń przelewów [...] zł miesięcznie (k.10 i 33 akt adm.). Oświadczenie to Skarżący ponowił również w skardze do Sądu (k.5v akt sąd.).

W tej sytuacji prawidłowo Wójt Gminy [...] rozpoznał wniosek P. S. badając zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 30 ust. 2 u.p.u.a.

Należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione na podstawie

- pozostających w obrocie prawnym - dokumentów znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym. Jakkolwiek Skarżący podnosi, że B. S. dopuściła się oszustwa wskutek czego Skarżącego obciążono alimentami w wysokości, w jakiej nie jest on ich w stanie spłacać - to podkreślić trzeba - że jak Sąd wyjaśniał na wstępnie, sama zasadność obciążenia Skarżącego alimentami i ich wysokość nie podlegają kontroli sądu administracyjnego. Również przyczyny, które spowodowały powstanie zadłużenia alimentacyjnego (jak podnoszone oszustwa byłej żony) nie miały wpływu na ocenę zasadności wniosku o umorzenie powstałych zaległości alimentacyjnych Skarżącego.

Na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.u.a. organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Z - woli ustawodawcy - zasadność - wniosku dłużnika - alimentacyjnego o umorzenie jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uzależniona jest od - jego – sytuacji rodzinnej i dochodowej.

Dlatego też, sytuacja rodzinna i dochodowa - Skarżącego (a nie B. S.) - została zbadana w celu rozważenia zasadności złożonego wniosku o umorzenie zaległości alimentacyjnych.

Podkreślić trzeba, że ustalenia faktyczne organów na okoliczność sytuacji dochodowej i rodzinnej - Skarżącego - pozostają przez niego niekwestionowane.

Ustalono, że P. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie pracuje i nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy. Skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej i nie pracuje choć nie posiada niepełnosprawności (k.32 akt adm.) i jak podaje nie pozostaje pod opieka lekarską.

Ustalenie, czy istnieją przesłanki umorzenia w całości lub w części należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami, powinno być dokonywane na podstawie danych odzwierciedlających bieżącą sytuację dłużnika, tj. stan istniejący bezpośrednio przed wydaniem decyzji w przedmiocie umorzenia należności (zob. powołany wyżej wyrok NSA z 30 czerwca 2011 r., I OSK 371/11). W badanej sprawie Skarżący został wezwany i w maju 2018 r. złożył oświadczenie na temat swojej sytuacji dochodowej i rodzinnej (k. 32 akt adm.). Skarżący złożył do akt [...] za luty 2018 r., [...] za rok 2017. Do akt złożono wydruk z [...] aktualny na dzień [...] maja 2018 r.(k. 26-32 akt adm.). Skarżący złożył też dowody uiszczania co miesiąc kwoty [...]zł tytułem alimentów na konto kancelarii komornika B. G., Obwieszczenie o II licytacji jego nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] oraz kserokopie orzeczeń sądowych i opinię o wartości nieruchomości, jak również tekstowy zapis korespondencji telefonicznej i kserokopię aktu notarialnego.

Poczynionych na podstawie tych dokumentów ustaleń na okoliczność

- swojej - sytuacji dochodowej i rodzinnej P. S. nie kwestionuje.

Umorzenie zobowiązania powinno nastąpić tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek zaliczek alimentacyjnych.

W judykaturze akcentuje się, że dokonując wykładni użytego przez ustawodawcę sformułowania "uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną" dłużnika alimentacyjnego należy mieć na względzie definicję dłużnika alimentacyjnego zawartą art.2 pkt 3 u.p.u.a. Według tego przepisu dłużnik alimentacyjny to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. A to oznacza, że co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Samo uzyskiwanie niskich dochodów bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną - na tle innych dłużników alimentacyjnych. Podkreślić należy, iż sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z trudnościami finansowymi. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Rzecz jednak w tym, że stan taki powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych, na które dłużnik alimentacyjny nie ma wpływu. Art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nie rozszerzający.

Przy ocenie sytuacji dłużnika należy przy tym mieć na uwadze nie tylko aktualną sytuację dłużnika, lecz także należy ocenić, czy istnieją widoki na poprawę jego sytuacji w przyszłości. Inne są możliwości spłaty zadłużenia przez osoby np. legitymujące się orzeczeniem o niezdolności do pracy, czy też będące w podeszłym wieku, a inne osoby młodej, nie legitymującej się takim orzeczeniem, mającej perspektywy zarobku niekoniecznie nawet na rynku lokalnym (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r. sygn. I OSK 3474/15).

Z powyższych względów za istotne i prawidłowe uznać należy ustalenia organu, że Skarżący nie jest osobą w podeszłym wieku , nie jest osobą legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do pracy, może podjąć zatrudnienie, sam podjął decyzję o zawieszeniu prowadzonej działalności gospodarczej i posiada nieruchomość wobec której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Natomiast sama sytuacja materialna, a w tym duże zadłużenie nie może samo w sobie przesądzać za zasadnością umorzenia należności wypłaconych osobom uprawnionym.

Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw oraz, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.