Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 672/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art .151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2013 r. sprawy ze skarg B. R. i Z. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony I. oddala skargi; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. F. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2012 r. o odmowie udzielenia skarżącemu – B. R., obywatelowi [...], zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ administracji wskazał na następujące uwarunkowania faktyczne i prawne wydanego orzeczenia:

- 29 kwietnia 2011 r. skarżący wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uzasadniając wniosek zawarciem związku małżeńskiego z obywatelką Rzeczypospolitej Polskiej – Z. R., skarżącą - jako Z. R. - również w niniejszym postępowaniu,

- Wojewoda [...] odmówił udzielenia zezwolenia, stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, że skarżąca oraz skarżący zawarli związek małżeński celem obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Organ odwoławczy uzasadnił swoje orzeczenie przywołując następujące okoliczności faktyczne oraz uwarunkowania prawne sprawy:

- stosownie do art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony odmawia się, jeżeli podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej (jak w postępowaniu w niniejszej sprawie), a związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony,

- decyzją z [...] lutego 2010 r. Wojewoda [...] odmówił skarżącemu udzielenia kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (ważność zezwolenia uprzednio wydanego skarżącemu upływała [...] lutego 2010 r.), a zapadła w sprawie decyzja organu odwoławczego stała się ostateczna [...] czerwca 2010 r.; [...] sierpnia 2010 r. skarżący zawarł związek małżeński ze skarżącą; nastąpiło to na krótko przed końcem ważności wizy wydanej skarżącemu w związku z trwającym postępowaniem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; skarżący nie poznali się w pierwszej połowie 2009 r. (według skarżącego – przełom lutego i marca 2009 r.; według skarżącej - kwiecień 2009 r.), jak to zeznali w poprzednim postępowaniu w sprawie o udzielenie zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony – faktycznie, miało to miejsce znacznie później: z oświadczenia pisemnego skarżącej z 8 listopada 2011 r. wynika, że poznała skarżącego w marcu 2010 r.; spójne zeznania skarżącej oraz inne jej oświadczenia wskazują na to, że skarżący był w czasie oświadczyn przygotowany do tego, żeby zawrzeć związek małżeński, ku zaskoczeniu skarżącej miał on już bowiem zawczasu przygotowane dokumenty niezbędne do zawarcia małżeństwa, przetłumaczone z języka [...] na język polski; pierwotnie - niezgodnie z prawdą - skarżąca zeznawała za namową skarżącego; w ocenie organu II. instancji nakłonienie skarżącej do zeznawania w sposób niezgodny z prawdą ewidentnie wynikało z chęci uwiarygodnienia przez skarżącego prawdziwości zawartego związku małżeńskiego; skarżący, wezwany 19 lipca 2012 r. do ustosunkowania się do oświadczenia pisemnego skarżącej dotyczącego prawdziwych okoliczności poznania oraz tego, że proponując skarżącej małżeństwo (oświadczając się), był już od strony formalnej gotowy do jego zawarcia (dysponował niezbędnymi dokumentami przetłumaczonymi z języka [...]), udzielił wówczas odpowiedzi wymijającej: twierdził, że wszystko zapomniał, poza tym jest zmęczony psychicznie i fizycznie; zeznania i oświadczenie pisemne skarżącej co do okolicznościach poznania oraz zawarcia związku małżeńskiego uwiarygadnia zasadność ocen formułowanych przez skarżącą: skarżący zawarł ze skarżącą związek małżeński w celu zapewnienia sobie legalizacji pobytu; zeznania obojga skarżących są częściowo sprzeczne co do okresu krótko po zawarciu związku małżeńskiego: skarżący podnosi, że utrzymywał skarżącą i siebie, gdy po ślubie razem zamieszkali, skarżąca to kwestionuje twierdząc, że każdorazowo musiała prosić skarżącego o środki finansowe na swoje utrzymanie; wątpliwe, czy skarżący - deklarujący wspólne zamieszkiwanie - przebywał w tym samym, co skarżąca, lokalu w W., pow. [...]; z twierdzeń skarżącej wynika, że swoje rzeczy osobiste do tego lokalu skarżący przyniósł wyłącznie w celu uwiarygodnienia swojego pobytu przed funkcjonariuszami Straży Granicznej dokonującymi kontroli - w czerwcu 2011 r. skarżący uczynił inne miejsce ośrodkiem swoich spraw życiowych; skarżąca po złożeniu pozwu rozwodowego wyprowadziła się z domu; skarżąca zeznała również, że skarżący zaproponował jej kwotę tysiąca pięciuset złotych za przyjazd z nim na przesłuchanie w lipcu 2011 r. (innym razem oświadczyła, że skarżący za wspólne stawienie się na przesłuchaniu proponuje jej kwotę tysiąca złotych) oraz że otrzymała od osoby trzeciej propozycję pracy w zamian za to, aby – jak się wyraziła – "dobrze zeznawała" – ta sama osoba, w dniu poprzedzającym przesłuchanie, telefonowała do skarżącej z informacją o tym, że skarżący przygotował kwotę tysiąca pięciuset złotych w zamian za cofnięcie przez skarżącą pozwu rozwodowego, na co skarżąca nie przystała; okoliczności sprawy wskazują ponadto na istnienie sporu między skarżącymi co do wysokości świadczeń alimentacyjnych, których domagała się skarżąca: skarżący dobrowolnie zgodził się przekazywać skarżącej z tytułu świadczenia alimentacyjnego kwotę 400,00 złotych miesięcznie; skarżąca mieszka w [...], co wskazuje, że od przeszło półtora roku po wyprowadzeniu się skarżącej z zajmowanego przez nią i skarżącego lokalu w W., skarżący mieszkają oddzielnie; pozew rozwodowy został jednak przez skarżącą cofnięty, a postępowanie sądowe w tym przedmiocie – umorzone.,

- powyższe fakty i towarzyszące im okoliczności, rozpatrywane łącznie z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, prowadzą do wniosku, że skarżący zawarł związek małżeński ze skarżącą w celu obejścia przepisów o udzielaniu cudzoziemcom zezwolenia na zamieszanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem istnieje bezwzględny obowiązek zastosowania art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, o czym przesądzają: zawarcie przez skarżącego związku małżeńskiego w okresie, w którym nie udało mu się zalegalizować swojego pobytu z powołaniem się na zupełnie inną okoliczność – świadczenie pracy (przez to chciał uniknąć negatywnych skutków ostatecznej decyzji odmownej w sprawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i konieczności opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej); jak dowodzą spójne oświadczenia skarżącej, w czasie składania propozycji małżeńskiej, skarżący był przygotowany do zawarcia związku małżeńskiego: miał przygotowane niezbędne dokumenty przetłumaczone z języka [...], a oceniając tę okoliczność stwierdzić należy, że oświadczyny w tym przypadku nie były efektem spontanicznej, ani nawet przemyślanej decyzji motywowanej szczerym uczuciem, a stanowiły realizację wcześniej zakreślonego planu, skierowanego na legalizację pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po wcześniejszej, nieudanej próbie; istotne znaczenie ma fakt, że w toku poprzedniego postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zostały przez oboje skarżących złożone zeznania niezgodne z prawdą; dotyczyły one daty oraz okoliczności, w jakich skarżący się poznali: skarżąca złożyła takie zeznania za namową skarżącego, który chciał uwiarygodnić małżeństwo w oczach organu administracji; to zaś prowadzi do wniosku, że skarżący próbował wówczas przedstawić stan faktyczny w swoim zamyśle bardziej dla niego "korzystny", mający uwiarygodnić, że zawarcie związku małżeńskiego jest efektem uczucia dojrzałego w trwającym przez dłuższy okres czasu związku; również okoliczności, jakie nastąpiły po zawarciu małżeństwa nie są bez znaczenia dla stwierdzenia, czy ma ono charakter fikcyjny, mogą one bowiem potencjalnie mieć swoje przełożenie na ocenę zamiarów skarżących w chwili zawierania związku małżeńskiego; trudno mówić o silnych więziach między małżonkami w tym przypadku mimo tego, że po zawarciu małżeństwa przez okres niespełna roku mieszkali razem w miejscowości W. w wynajmowanym lokalu; z zeznań skarżącej wynika, że przebywał on dosyć często poza domem, zajmując się swoją działalnością gospodarczą; świadczenia, jakie ponosił wówczas na ich wspólne utrzymanie nie były wystarczające, w związku z czym dochodziło do konfliktów pomiędzy nimi; jak się zdaje sytuacja charakteryzująca się luźnymi więziami pomiędzy małżonkami miała swojego źródło w tym, że od samego początku związek małżeński z punktu widzenia skarżącego miał charakter fikcyjny i służył mu wyłącznie do legalizacji swojego pobytu oraz możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; skarżący mimo deklaracji nie czynił starań dla poprawy relacji ze skarżącą: godził się na sytuację, w której w małżeństwie tylko on jest osobą posiadającą dochody, a w konsekwencji doprowadził do sytuacji, w której uzależnił poczynania skarżącej od siebie, co pozwoliło mu na kontrolowanie tego, że małżeństwo fikcyjne mogło uzasadniać legalizację jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na dalsze okresy czasu; dopiero złożenie przez skarżącą pozwu rozwodowego, wyprowadzenie się przez nią ze wspólnie zajmowanego lokalu, a przede wszystkim ujawnienie tej okoliczności wobec organu I. instancji, doprowadziło do tego, że skarżący podjął działania celem "naprawy" relacji ze skarżącą; były to jednak działania pozorne, obliczone na wywołanie wrażenia, że nie można w tym przypadku mówić o fikcyjności związku małżeńskiego; skarżąca cofnęła pozew rozwodowy, co doprowadziło do umorzenia postępowania sądowego w tej sprawie; jednakże okoliczności cofnięcia pozwu nie wskazują, aby uznać je za decyzję motywowaną chęcią utrzymania prawdziwego małżeństwa: skarżąca zeznała bowiem 19 lipca 2012 r., że porozumiała się z skarżącym przed rozprawą: skarżący oświadczył, że jeśli skarżąca nie da mu kolejnej szansy, to on powiesi psa w lesie (powyższe może budzić szczególne wątpliwości co prawdziwych intencji postępowania skarżącej); skarżąca wskazała również, że " w zamian za szanse w małżeństwie" otrzymuje od skarżącego środki finansowe; powyższego nie można wytłumaczyć spełnianiem obowiązku alimentacyjnego wobec małżonka, ujawnia to bowiem zapatrywanie skarżącej na to, że dała skarżącemu szansę i cofnęła pozew o rozwód, działając z chęcią uzyskania środków utrzymania, które może jej zapewnić skarżący, co zaś wpisuje się w całokształt okoliczności związanych z zawarciem małżeństwa i jego trwaniem; skarżący zaś 19 lipca 2012 r. odmówił udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy jest ze skarżącą związany umową, na którą miałby składać się jakikolwiek obowiązek świadczeń pieniężnych w stosunku do skarżącej; uwiarygadnia to zatem tezę, że skarżący próbuje w sposób nieuzasadniony ukryć, że cofnięcie pozwu było motywowane jego ofertą finansową, choć sam zeznał, że niczego skarżącej nie proponował; skoro skarżący jest zdolny do czynienia określonych świadczeń na rzecz skarżącej, oznacza to, że mógł to czynić również wcześniej; aktualne postępowanie skarżącego ma na celu utrzymanie małżeństwa, z jego punktu widzenia fikcyjnego oraz na to, ażeby utrzymać pozory, że nie ma ono charakteru fikcyjnego; w oparciu o powyższą ocenę okoliczności faktycznych sprawy, stwierdzić należy, że skarżący zawarł związek małżeński ze skarżącą w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a w konsekwencji zastosowanie w sprawie musi mieć art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, albowiem podstawę wniosku stanowiła okoliczność określona w art. 53 ust. 1 pkt 6 tej ustawy.

Uzasadniając skargę skarżący zarzucił organowi II. instancji:

- obrazę przepisów prawa materialnego:

- art. 18 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483) poprzez bezpodstawną odmowę udzielenia skarżącemu przedmiotowego zezwolenia, co skutkując rozłąką małżonków, godzi w zasadę konstytucyjną, w myśl której małżeństwo jako związek mężczyzny i kobiety znajduje się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej, zatem skarżącym jako małżonkom, w myśl owej zasady winno przysługiwać prawo wspólnego zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

- art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284) poprzez ingerencję organu administracji w życie małżonków – skarżących, której nie uzasadniały względy bezpieczeństwa państwa, bezpieczeństwo publiczne, czy też ochrona porządku i zapobieganie przestępstwom,

- art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji skarżącego – zdaniem pełnomocnika skarżącego, pomimo kłótni i nieporozumień między skarżącymi, nie można przyjąć, aby małżeństwo skarżących zostało zawarte dla pozoru,

- obrazę przepisów prawa procesowego:

- art. 7 oraz art. 77 K.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, w następstwie czego organ odwoławczy uznał: istnienie - między skarżącymi – rozbieżności co do czasu, kiedy skarżący się poznali oraz uznał, że skarżąca wskazała nieprawdziwą datę poznania skarżącego za jego namową; ponadto uznał istnienie związku przyczynowego pomiędzy trudnościami skarżącego z zalegalizowaniem pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w okresie poprzedzającym zawarcie małżeństwa przez skarżących, a podjętą przez skarżącego decyzją poślubienia skarżącej; wreszcie, że skarżący miał dokumenty niezbędne do zawarcia małżeństwa zawczasu przygotowane; nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie przyjęła korzyści majątkowej w zamian za zawarcie ze skarżącym związku małżeńskiego – skarżący nigdy podobnych propozycji nie składał; małżonkowie wypełniają obowiązki wnikające z zawartego związku, w tym wypełnia obowiązek alimentacyjny na rzecz skarżącej; skarżący przed zawarciem związku małżeńskiego znali się ponad rok, porozumiewają się między sobą bez przeszkód w języku polskim, a żadne ze skarżących nie zawierało nigdy małżeństwa dla pozoru; choć skarżący przez pewien czas zamieszkiwali oddzielnie, jednak regularnie się odwiedzali, a brak wspólnego miejsca zamieszkania nie jest okolicznością wystarczającą do stwierdzenia fikcyjności małżeństwa; zaistnienie okoliczności wskazanych w przepisie 55 ust 1 pkt 1-7 ustawy o cudzoziemcach nie przesądza o tym, że małżeństwo zostało zawarte dla pozoru, ani nawet nie stwarza podstawy do stosowania niekorzystnych dla skarżącego domniemań; skarżący darzą się uczuciem; są małżeństwem młodym stażem, zatem potrzebują czasu, aby zaakceptować swoje wady i dojść do kompromisu; konflikty i nieporozumienia są oczywiste w pierwszej fazie małżeństwa, zwłaszcza u ludzi starszych, którzy mają już swoje przyzwyczajenia i nie dostosowują się tak szybko do nowej sytuacji życiowej; pewne naturalne nieporozumienia są wyolbrzymiane, co miało miejsce w sprawie skarżących; sprzeczki między skarżącymi miały charakter incydentalny i marginalny - po długich rozmowach skarżący postanowili nie rozwodzić się i wspólnie dbać o to, aby ich małżeństwo stało się zgodne, co więcej, małżonkowie, aby przypieczętować łączącą ich miłość, zamierzają wziąć ślub w obrządku [...]; o zażegnaniu kryzysu w małżeństwie skarżących świadczy treść skargi wniesionej przez skarżącą; skarżący odnosi się do skarżącej z szacunkiem i pragnie związać się z nią na całe życie; zarzucanie odmiennych intencji skarżącemu jest krzywdzące (doświadczenie życiowe wskazuje na to, że w przypadku zawarcia małżeństwa dla pozoru, skarżący staraliby się wykazać, że żyją zgodnie - skarżąca nie wniosłaby pozwu rozwodowego, a dążyłaby do ukrycia konfliktów); wszelkiego rodzaju oskarżenia kierowane przez skarżącą pod adresem skarżącego wynikały wyłącznie z nieporozumień między skarżącymi; brak wszechstronnego i obiektywnego wyjaśnienia okoliczności oraz pominięcie szeroko pojętego interesu społecznego, a w tym i interesu osobistego skarżących powoduje, że rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z art. 7 i 77 K.p.a.,

- art. 80 K.p.a. poprzez błędne uznanie zeznań skarżącej za spójne i wiarygodne, podczas, gdy były one sprzeczne z innymi dowodami, w szczególności z treścią zeznań skarżącego, a ponadto zostały złożone pod wpływem emocji: nieprawdziwe zeznania skarżącej powodowane były chęcią dokuczenia skarżącemu oraz utrudnienia mu legalizacji pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; nie jest właściwe opieranie rozstrzygnięcia wyłącznie o oświadczenia skarżącej; małżeństwa zawierane przez nupturientów w średnim wieku i starszych, mogą napotykać trudności w zakresie wzajemnego porozumienia się i wypracowania kompromisu; jest to sytuacja częsta, a doświadczenie życiowe wskazuje na to, że w przypadku konfliktu między małżonkami, możliwe i częste jest podejmowanie działań nakierowanych na dokuczenie współmałżonkowi, co w niniejszej sprawie wyraziło się składaniem przez skarżącą w postępowaniu oświadczeń o treści niezgodnej z prawdą; przez to zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do wyprowadzenia - w sposób jednoznaczny i nie pozostawiający żadnych wątpliwości - wniosków, że małżeństwo zostało zawarte przez skarżących dla pozoru; ustalenia organu II. instancji noszą znamiona dowolności, przez co naruszają art. 80 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę wniesioną przez pełnomocnika skarżącego, organ II. instancji podtrzymując uprzednio zajęte stanowisko, odniósł się dodatkowo do postawionych mu zarzutów obrazy przepisów prawa materialnego, a to:

- art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: zarzut opiera się na błędnym założeniu, że normy wyższego rzędu w sposób całkowity uniemożliwiają zastosowanie przepisów ustawowych stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji; art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ma charakter normy programowej, która powinna mieć swoje odzwierciedlenie w dalszych przepisach konstytucyjnych, zwłaszcza tych, które statuują prawa podmiotowe, jak również w przepisach aktów rangi ustawowej; jednym z takich przepisów jest art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi podstawę ochrony życia rodzinnego, immanentnie związanego z instytucją małżeństwa; stwierdzenie, iż związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o udzielaniu zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony, tworzy samodzielną przesłankę ingerencji w prawo określone w tymże art. 47: jeżeli bowiem istniałaby podstawa do stwierdzenia, że decyzja wydana w wyniku prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i jako rezultat poczynionych prawidłowo ustaleń faktycznych, a także w wyniku prawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego rangi ustawowej, stanowi bezprawną ingerencję w prawo chronione konstytucyjnie, to prowadziłoby do nieuzasadnionego wniosku, że ten przepis prawa materialnego (art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach) jest niezgodny z art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; tymczasem nigdy takiej niezgodności nie podnoszono – ani w orzecznictwie sądowym ani w piśmiennictwie; Konstytucja nie gwarantuje cudzoziemcom nieograniczonego prawa do zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z powodu zawarcia związku małżeńskiego - przyznaje wprawdzie każdemu prawo do ochrony prawnej życia rodzinnego, ale przyjmuje możliwość ograniczenia tego prawa; wobec cudzoziemców dodatkowo korzystanie z wolności i praw zagwarantowanych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej może zostać wyłączone na podstawie jej art. 37 ust. 2 stanowiącego, iż wyjątki od zasady gwarantującej korzystanie z praw i wolności zapewnionych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej odnoszące się do cudzoziemców, określa ustawa; fikcyjność małżeństwa na gruncie ustawy o cudzoziemcach uzasadnia w sposób wystarczający ingerencję w konstytucyjne prawo wynikające z samego zawarcia tego małżeństwa; jednocześnie, wobec stwierdzenia tej fikcyjności, nie było potrzeby dokonania dodatkowej (w procesie stosowania prawa materialnego) oceny proporcjonalności takiego działania, gdyż zachowanie proporcjonalności wynika wprost ze stwierdzenia swoistej "wadliwości" i nierzeczywistości dobra, jakie miałoby być chronione,

- art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności: na gruncie tego przepisu, ochrona życia rodzinnego nie jest absolutna, zaś samo zawarcie związku małżeńskiego nie kreuje - po stronie Państwa-Strony tejże Konwencji - obowiązku legalizowania pobytu cudzoziemca, który związek ten zawarł; zgodnie zaś z art. 8 ust. 2 tej Konwencji, dopuszczalne są wyjątki od prawa do poszanowania życia rodzinnego i prywatnego w postaci przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie min. z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne, czy ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom; działanie skarżącego, polegające na zawarciu małżeństwa wyłącznie w celu obejścia ustawowych przepisów o udzielaniu zezwoleń pobytowych, należy ocenić jako działanie mające na celu podstępne i niezasadne uzyskanie ochrony dla nieistniejącego w rzeczywistości dobra prawnego - wymierzone w porządek, który powinien podlegać ochronie w sposób określony w art. 8 ust. 2 tej Konwencji.

Organ II. instancji odniósł się również do zarzutu jakoby doświadczenie życiowe wskazywało na to, że w małżeństwie zawartym dla pozoru konflikty między małżonkami byłoby raczej skrywane, niż ujawniane organom administracji: wskazał, że pełnomocnik skarżącego błędnie przyjmuje, iż zawarcie małżeństwa fikcyjnego na gruncie ustawy o cudzoziemcach musi być wynikiem działania dwojga osób świadomych tego, że wstąpienie w związek małżeński stanowi obejście przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zamiar obejścia przepisów prawa o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony musi więc mieć zawsze osoba, która dla siebie wywodzi korzystne skutki prawne (osoba, której sfera praw zostanie powiększona przez legalizację pobytu), a nie musi mieć takiego zamiaru drugi małżonek (obywatel Rzeczypospolitej Polskiej lub cudzoziemiec, o którym mowa w art. 54 ustawy o cudzoziemcach). Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, w postępowaniu w sprawie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, przede wszystkim badaniu podlega postępowanie cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie przedmiotowego zezwolenia, postępowanie zaś małżonka nie może mieć w każdym przypadku decydującego znaczenia. Skutkiem tego podejmowane przez skarżącą działania (wniesienie pozwu rozwodowego, oświadczenia pisemne, których prawdziwość kwestionuje pełnomocnik skarżącego) nie mogą mieć istotnego znaczenia dla sprawy.

Skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosła również skarżąca, oznajmiając wolę "sprostowania zeznań" oraz "całej sprawy", a przy tym oświadczając, iż na początku trwania związku małżeńskiego były między skarżącymi niedomówienia, jednakże obecnie skarżący stara się być opiekuńczy i troskliwy; oboje skarżący zamieszkują osobno, jednak pozostają ze sobą w kontakcie - zdaniem skarżącej wspólne zamieszkanie skarżących z pewnością nastąpi.

Na rozprawie w dniu 27 września 2013 r., na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a, Sąd zarządził połączenie sprawy ze skargi B. R. o sygnaturze akt IV SA/Wa 672/13 oraz sprawy ze skargi Z. R. o sygnaturze IV SA/Wa 673/13 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je dalej pod sygnaturą akt IV SA/Wa 672/13.

Obecny pełnomocnik skarżącego podniósł, iż nie zweryfikowano wiarygodności oświadczeń skarżącej co do okoliczności dysponowania przez skarżącego już w chwili oświadczyn przygotowanymi zawczasu dokumentami, a ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywał na organie administracji. Pełnomocnik skarżącego zaprzeczył przy tym, jakoby dysponował dowodami, które mogłyby wskazywać, że organ administracji dokonał błędnych ustaleń w tym zakresie.

Pełnomocnik skarżącej - adwokat - ustanowiony w ramach przyznania prawa pomocy oświadczył, że popiera skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi podlegają oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Jeśli chodzi o zarzuty skargi tyczące obrazy przepisów prawa materialnego - art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, Sąd podziela całkowicie przedstawione wyżej stanowisko organu II. instancji i przyjmuje je za swoje: małżeństwo podlega ochronie jednakże z uwagi na aktualizację okoliczności określonych we właściwych przepisach, zakres przedmiotowy tej ochrony musi ulec zmianie – w tym przypadku zmiana polega na tym, że – w następstwie zastosowania art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach – skarżący, nie będzie posiadał tytułu pobytowego dla przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zajście wspomnianych wyżej okoliczności pociąga za sobą konieczną ingerencję właściwego organu administracji publicznej polegającą wpierw na podjęciu przewidzianych prawem czynności mających na celu ustalenie, że małżeństwo zostało zawarte dla pozoru, a następnie odmowę udzielenia przedmiotowego zezwolenia.

Co się zaś tyczy argumentacji pełnomocnika skarżącej w kwestii ukrywania konfliktów małżeńskich w przypadku małżeństw zawartych dla pozoru, jest ona bezzasadna. Postępowaniu skarżącej nie można odmówić logiki: po pierwsze, z zamiarem zawarcia małżeństwa dla pozoru nie musieli działać oboje skarżący, a wyłącznie cudzoziemiec, po wtóre zaś, u źródeł decyzji skarżącej o ujawnieniu faktów i okoliczności stawiających skarżącego w świetle niekorzystnym z punktu widzenia legalizacji jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mogły leżeć przesłanki natury ekonomicznej (ujawniony konflikt o środki na utrzymanie).

Odnosząc się do zarzutu braku wiarygodności skarżącej, Sąd podziela stanowisko organu administracji - Sąd nie znajduje podstaw, w świetle treści zeznań skarżącej, aby tymże zeznaniom odmówić wiarygodności. Termin, kiedy skarżący w istocie się poznali i następnie pobrali współgra z terminem odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle powyższego jest mało prawdopodobne, by skarżąca konfabulowała – wymyśliła podane przez siebie okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy. Nie wydaje się też prawdopodobnym, aby wymysłem były stwierdzenia, że zaskoczyło ją posiadanie zawczasu przygotowanych przez skarżącego dokumentów niezbędnych do zawarcia związku małżeńskiego z obywatelką Rzeczypospolitej Polskiej.

Co do zeznań nt. składanych skarżącej propozycji finansowego załagodzenia sporu (środki pieniężne, propozycja zatrudnienia), w ocenie Sądu, należało je uznać - w świetle wskazywanych przez skarżącą kwot pieniężnych różnej wysokości – za spójne. Mniej zdecydowane stanowisko, jakie skarżąca zajęła w skardze (skarżąca nawet na tym etapie nie zaprzeczyła wprost treści złożonych przez siebie uprzednio zeznań, a jedynie oświadcza o "sprostowaniu zeznań" oraz "całej sprawy") nie może, w ocenie Sądu, umniejszyć wiarygodności zeznań skarżącej poprzednio złożonych w przebiegu postępowania administracyjnego – na tym etapie wydaje się już mało wiarygodne i potwierdzać może tezę, iż strony się porozumiały w kontekście świadczeń pieniężnych.

W świetle powyższego pierwotne zeznania skarżącej jako spójne i logiczne, stanowią wystarczające oparcie dla stwierdzenia, że małżeństwo skarżących zostało zawarte dla pozoru. Należy równocześnie podkreślić, że nawet poprawne pożycie skarżących w dniu wniesienia skargi (wg oświadczeń małżonków) nie wyklucza tego, że związek małżeński skarżących został pierwotnie zawarty przez cudzoziemca w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Skoro tak, należało uznać, że organ odwoławczy zasadnie ocenił, że skarżący zawarli małżeństwo dla pozoru, a przez to odrzucić wyrażony w skardze pełnomocnika skarżącej zarzut obrazy przepisu prawa materialnego - art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji skarżącego.

Jeśli zaś chodzi o wyrażony przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie, zarzut zaniechania przez organ administracji weryfikacji wiarygodności oświadczeń skarżącej co do okoliczności dysponowania przez skarżącego zawczasu przygotowanymi dokumentami już w chwili oświadczyn, do czego organ administracji był zobowiązany, podnieść należy, że zasada ekonomii postępowania nakazuje ograniczać się do zagadnień spornych: jeśli zatem w przebiegu postępowania skarżący, któremu przecież nie odmówiono prawa zapoznania się z zebranym materiałem, nie kwestionował ustalenia powyższej treści, organ administracji mógł uznać tę okoliczność za udowodnioną. Skarżący także na dzień rozprawy nie przedłożył dokumentów, które mogłyby przeczyć ustaleniom organu.

Skoro zatem zarzuty skargi wniesionej przez pełnomocnika skarżącego dotyczące naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, jak również wyrażone w skardze stanowisko skarżącej, nie zasługiwały na uwzględnienie, skargi należało oddalić. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a, Sąd orzekł, jak w pkt I. sentencji.

Zgodnie z art. 250 P.p.s.a., wyznaczony dla skarżącej adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W myśl § 18 ust. 1 pkt. 1, lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stawka minimalna opłaty należnej adwokatowi z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej wynosi 240 zł, która to kwotę należy, w myśl § 2 ust. 3 tego rozporządzenia, podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.) w zw. z art 146 a pkt. 1) tej ustawy, stawka podatku wynosi 23%, wobec czego Sąd orzekł jak w pkt II. sentencji.