Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 338/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 194 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Starszy asystent sędziego Monika Bartmińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...], ustalającą M. S. (skarżącemu) oraz solidarnie E. K., K. S., B. S. i D. S. łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2020 w kwocie [...]zł.

Jak wynika z akt sprawy oraz treści zaskarżonej decyzji, opodatkowaniem objęte zostały grunty orne o powierzchni 0,4789 ha oraz grunty pod rowami o powierzchni 0,0133 ha (podatek rolny), a także budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 74,46 m2, budynki pozostałe o powierzchni użytkowej 67,52 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 3.091 m2 (podatek od nieruchomości). Organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na danych zawartych w ewidencji gruntów oraz złożonych przez podatników informacji podatkowych, przy zastosowaniu stawek wynikających z właściwych przepisów prawa miejscowego.

Skarżący w odwołaniu zwrócił się o "uzupełnienie danych przez organ podatkowy w ewidencji gruntów". Do odwołania dołączył kopię pierwszej strony decyzji Wójta Gminy [...] w sprawie wymiaru podatku rolnego za 2020 r. w kwocie [...]zł i podniósł, że nie jest dla niego zrozumiałe, że wymierzony w sprawie podatek jest 32-krotnie wyższy niż za 1 hektar gruntów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przedmiotem opodatkowania w analizowanej sprawie objęta została działka gruntu nr [...] o powierzchni 0,8013 ha, sklasyfikowana jako grunty orne ("R" kl. IVa o pow.0,4789 ha), grunty pod rowami (symbol "W" o pow. 0,0133 ha) oraz tereny mieszkaniowe (symbol "B" o pow. 0,3091 ha). W zależności od sposobu sklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków, powyższa nieruchomość opodatkowana została podatkiem rolnym ("R" kl. IVa i "W") oraz podatkiem od nieruchomości ("B"). Podatkiem od nieruchomości objęty został także budynek mieszkalny (powierzchnia użytkowa 74,46 m2) oraz budynki pozostałe (67,52 m2).

Organ podkreślił, że nieruchomość stanowi współwłasność pięciu podatników, co wynika z danych zawartych w wypisie z ewidencji gruntów i budynków. Dane te zostały naniesione na podstawie postanowienia sądu powszechnego, stwierdzającego nabycie spadku po zmarłym F. S. oraz informacji złożonych przez podatników. Powołał się przy tym na treść art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 194 O.p., podkreślając związanie w postępowaniu podatkowym zapisami ewidencji gruntów oraz brak obowiązku każdorazowego sprawdzania, czy są one zgodne ze stanem rzeczywistym. Organ odwoławczy argumentował, że jeśli podatnik kwestionuje prawidłowość tych zapisów, może wszcząć postępowanie w celu ich sprostowania albo zmiany przed właściwym starostą. Był o tym wielokrotnie pouczany zarówno przez organy podatkowe, jak i sąd administracyjny.

W ocenie Kolegium, skarżący nie podważył prawidłowości danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a jego twierdzenia, że modernizacja ewidencji gruntów i budynków dla obszaru P. i S. dokonana została z naruszeniem prawa ne znajduje uzasadnienia.

Kolegium wyjaśniało dalej, że rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami oraz sposób uregulowania przez nich solidarnie ciążącego obowiązku znajdują się poza sferą działania organu podatkowego. Podkreśliło też, że sprawa dotycząca wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za nieruchomości położone na działce nr [...] była kilkakrotnie rozstrzygana przez ten organ oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, a skarżący podnosi nadal te same argumenty co poprzednio.

M. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję. Wniósł o jej uchylenie. W skardze poruszył kwestię nieprawidłowości w zakresie zapisów ewidencji gruntów i budynków. W jego ocenie zapisy były modyfikowane w sposób bezprawny, naruszający porządek publiczny. Zaznaczył w szczególności, że "wycinki" z mapy zasadniczej opatrzone datami 18 i 19 marca 2014 r. budzą poważne zastrzeżenia, zaś wypis rejestru gruntów dołączony do akt postępowania został sfałszowany.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Poparło stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Niezależnie od tego, że nie zawiera ona żadnego zarzutu, który podważałby legalność kontrolowanego aktu, to także Sąd – działając w ramach swojej kognicji wyznaczonej art. 134 § 1 p.p.s.a. – nie znalazł postawy do jego uchylenia. Jak słusznie podkreślono w odpowiedzi na skargę, podatnik – pomimo wielokrotnego pouczania w poprzednio toczących się z jego udziałem postępowaniach podatkowych o trybie ewentualnego rozstrzygania o niezgodności danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków z prawdą – nadal forsuje tożsame argumenty. W sprawie odwołał się też do rozstrzygnięć innych organów podatkowych wywodząc z nich, że wymierzony mu podatek od nieruchomości i podatek rolny jest zdecydowanie nadmierny.

Zarzuty te są jednak bezpodstawne. Organ prawidłowo bowiem ustalił stan faktyczny w sprawie i zastosował właściwe dla roku podatkowego przepisy prawa. Jak słusznie podkreślono w decyzji, przy wymiarze podatku od nieruchomości/ podatku rolnego/łącznego zobowiązania pieniężnego organy podatkowe winny opierać się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, co wprost wynika z art. 1 a ust. 3 u.p.o.l. i art. 1 u.p.r.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań podatkowych np. w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione, organy mają obowiązek wyliczania podatku, jak i przyjmowania właściciela gruntu na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 194 § 1 O.p. (zatem stanowi ona dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone), którego treść może zostać podważona we właściwym trybie., zaś podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji (por. przykładowo: uchwała NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09; wyroki NSA z 29 września 2015 r., sygn. akt II FSK 2027/13; z 26 kwietnia 2017r., sygn. akt II FSK 818/15; z 19 czerwca 2018r., sygn. akt I FSK 3541/17). Inicjatywa w tym zakresie należy do podmiotu, który nie zgadza się z tymi danymi. Jeżeli zatem skarżący kwestionował zgodność z rzeczywistością wpisów w ewidencji gruntów i budynków, w postępowaniu przed organem prowadzącym ewidencję (starostą) powinien wystąpić o wszczęcie postępowania mającego na celu wyjaśnienie lub ewentualną zmianę zaistniałych rozbieżności. W niniejszej sprawie nie ujawniono takiej okoliczności, która mogłaby stanowić podstawę do innego niż dokonany wymiaru zobowiązania podatkowego. Podatnik, pomimo posiadanej w tym zakresie wiedzy, nie zainicjował postępowania przed starostą, zaś jego twierdzenia o sfałszowaniu wpisów są ogólne, nie poparte żadnym dowodem i nie dają podstaw do uznania, że skutecznie wzruszają domniemanie, z którego korzysta dokument urzędowy. Argumenty zawarte w skardze, iż organy dokonały z naruszeniem prawa przekształcenia części gruntu rolnego na tereny budowlane i od takiego określiły zobowiązanie podatkowe, nie mogą świadczyć o tym, iż skarżący podejmował próby zmiany zapisów w ewidencji gruntów będących w jego posiadaniu. Nie mogą być uznane zatem za skuteczne podważenie mocy dowodowej dokumentu urzędowego, podobnie jak stwierdzenie, że pomiędzy matką i ojcem skarżącego nie doszło do rozdzielności majątkowej. Jak bowiem wynika z zapisów ewidencyjnych, działka oznaczona nr [...] przy ul. [...] w 1/2 części udziału stanowi własność E. M. K. (a zatem tak, jak wskazano w skardze). Udziały we współwłaśności tej nieruchomości wszystkich pozostałych współwłaścicieli, w tym skarżącego, są równe i wynoszą po [...] części. W piśmie z dnia 25 czerwca 2013 r. (w aktach podatkowych – k. 66) Starosta [...] poinformował podatnika, że modernizacja ewidencji gruntów i budynków dokonana została w 2012 r. w zgodzie z przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i była związana z uaktualnieniem danych w zakresie gruntów zabudowanych. W szczególności dopełniono obowiązków informacyjnych zarówno o rozpoczęciu prac, jak i o wyłożeniu projektu operatu opisowo – kartograficznego. Projekt operatu został wyłożony w siedzibie Starostwa, a po upływie terminu wyłożenia (będącego też terminem do zgłaszania uwag zainteresowanych) i po rozstrzygnięciu zgłoszonych zastrzeżeń stał się on operatem ewidencji gruntów i budynków, o czym poinformowano w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 11 września 2012 r. Właśnie w trakcie tej modernizacji na działce nr [...] wyodrębniono tereny mieszkaniowe (B). Skarżący, jak i inni współwłaściciele, nie zgłosili skutecznych zarzutów co do tych danych, w terminie wskazanym w pouczeniu Starosty (tj. do 11 października 2012 r.).

Użytki stanowiące grunty orne o powierzchni 0,4789 ha (RIVa- grunty orne) i rowy melioracyjne o powierzchni 0,0133 ha (W- grunty pod rowami) opodatkowane zostały, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (w brzmieniu właściwym dla roku podatkowego), podatkiem rolnym (przepis ten wprost odwołuje się do klasyfikacji zawartej w ewidencji gruntów), zaś grunty pozostałe o powierzchni 3.091 m2 (B-tereny mieszkaniowe), zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu właściwym w sprawie) – podatkiem od nieruchomości. Taka klasyfikacja gruntów jest zgodna z zapisami ewidencji gruntów i budynków (wypis w aktach podatkowych – k. 13). Na działce tej, zgodnie z wynikiem oględzin przeprowadzonych w dniu 4 lipca 2013 r. w obecności skarżącego (protokół – k. 12), znajdują się budynki, w tym budynek mieszkalny o powierzchni 74,46 m2 oraz budynek gospodarczy o powierzchni 67,52 m2 (takie dane współwłaściciele, w tym skarżący, wskazali w ostatnich informacjach w sprawie podatku od nieruchomości, które znajdują się w aktach podatkowych – k. 2-11). Podlegają one, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zastosowane stawki podatku odpowiadają z kolei obowiązującej w roku podatkowym uchwale Rady Gminy [...] z dnia 30 października 2019 r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie gminy [...] oraz uchwały Rady Gminy [...] z dnia 30 października 2019 r. Nr [...] w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej do obliczenia podatku rolnego na 2020 r.

Mając na uwadze fakt, że obowiązek podatkowy ciążący na współwłaścicielach dotyczy zarówno podatku rolnego, jak i podatku od nieruchomości, wysokość należnego zobowiązania podatkowego ustalono zgodnie z art. 6c ust. 1 u.p.r. w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy; art. 6c ust. 2 u.p.r.).

Zgodnie z przepisami art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.r., podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące m. in. właścicielami gruntów oraz posiadaczami samoistnymi gruntów. Jeżeli grunty podlegające podatkowi rolnemu stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach). Przesądza o tym art. 3 ust. 5 tej ustawy. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizycznie, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące m. in. właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów bądź też posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (art. 3 ust. 4 cyt. ustawy).

Jak wynika z powyższych uregulowań, w przypadku współwłasności nie ma możliwości odrębnego opodatkowania podatkiem od nieruchomości czy też podatkiem rolnym każdego ze współwłaścicieli jedynie co do przypadającego mu udziału w nieruchomości. Organ podatkowy obowiązany jest wydać jedną decyzję adresowaną do wszystkich współwłaścicieli, a obowiązek podatkowy ciąży na nich solidarnie. Zgodnie z art. 91 Ordynacji podatkowej, do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Z kolei art. 366 § 1 ustawy - Kodeks cywilny stanowi, że kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Zatem zapłata w całości ustalonego łącznego zobowiązania przez jednego ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z tego obowiązku. Poza tym uregulowaniem pozostaje natomiast wzajemne rozliczenie się współwłaścicieli z dokonanej zapłaty podatku, bowiem w drodze roszczeń regresowych mają oni prawo dochodzić należności od pozostałych współwłaścicieli w stosunku do posiadanych przez nich udziałów we współwłasności. Kwestia ta należy jednak do kognicji sądów powszechnych (cywilnych).

Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.