Wyrok NSA, sygn. akt GSK 1415/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Maria Myślińska (spr.), Sędzia NSA, Sędziowie (NSA Urszula Raczkiewicz, Hanna Rybińska, Protokolant Anna Fyda, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2005r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2004r. sygn.akt V SA 2666/03 w sprawie ze skargi "[...]" S. A. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 18 czerwca 2003r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę kasacyjną -


UZASADNIENIE

W Y R O K

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 lutego 2005 r.

Naczelny Sąd Administracyjny

w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia NSA - Maria Myślińska (spr.)

Sędziowie NSA - Urszula Raczkiewicz

- Hanna Rybińska

Protokolant - Anna Fyda

po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2005 r.

na rozprawie w Izbie Gospodarczej

skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Warszawie

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

z dnia 24 sierpnia 2004 r. sygn. akt V SA 2666/03

w sprawie ze skargi "[...]" S.A. w Warszawie

na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie

z dnia 18 czerwca 2003 r. Nr [...]

w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe

- oddala skargę kasacyjną -

U Z A S A D N I E N I E

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2004 r. sygn. akt V SA 2666/03 po rozpoznaniu sprawy ze skargi "[...]" S.A. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 18 czerwca 2003 r. Nr [...], w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz "[...]. w Warszawie zwrot kosztów postępowania sądowego oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, z następującym uzasadnieniem.

W dniu 19 kwietnia 2000 r. został zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar o nazwie handlowej "[...]", zaklasyfikowany do kodu PCN 3004 50 10 0 taryfy celnej ze stawką w wysokości 0%. W wyniku kontroli powyższego zgłoszenia, przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Inspekcji Celnej, ustalono, że towar ten nie może być uznany za lek w rozumieniu taryfy celnej, a zatem nie powinien być klasyfikowany do pozycji 3004.

W związku z wynikami tej kontroli Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie, decyzją z dnia 20 marca 2003 r., uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zaklasyfikował sprowadzony towar do kodu PCN 2106 90 92 0 ze stawką celną w wysokości 20%.

Dyrektor Izby Celnej w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania spółki, decyzją z dnia 18 czerwca 2003 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej leku "Witamina E forte" z uwagi na to, iż spełnia on wymogi pozycji 3004 Taryfy celnej, w pozostałej części utrzymał w mocy ww. decyzję uznając, że organ I instancji prawidłowo sklasyfikował produkty "Selevit" i "Vitalkapseln" do kodu PCN 2106 90 92 0.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi "[...]" S.A. w Warszawie, uchylił decyzję organu II instancji z dnia 18 czerwca 2003 r., wywodząc, że w toku postępowania doszło do naruszenia przez organy celne przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie zgodził się z prezentowanym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem organów celnych, iż sporne towary nie są lekami, ponieważ nie stosuje się ich w celach profilaktycznych lub leczniczych. Przeczą temu załączone do akt opinie Instytutu Leków, które wskazują jednostki chorobowe, którym można zapobiegać przyjmując środki o nazwie "Vitalkapseln" oraz "Selevit". Sąd podkreślił, że żaden przepis Taryfy celnej nie uzależnia klasyfikowania preparatu jako leku od wskazania konkretnych chorób, z których można się wyleczyć stosując wyłącznie dany preparat lub którym można zapobiegać przyjmując wyłącznie dany preparat, co wywodzi organ celny w uzasadnieniu decyzji. Uznanie zarówno w decyzji, jak i w protokole pokontrolnym, iż produkt zgłoszony do odprawy celnej w przedmiotowej sprawie nie jest lekiem, nie znajduje zdaniem Sądu uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym, uwzględniając stan prawny na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego.

Sąd w pełni podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, iż za prawidłowe zgłoszenie celne odpowiada zgłaszający oraz że organ celny może kontrolować zgłoszenie celne w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości, ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Weryfikacja może rozpocząć się niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia w trybie art. 70 § l Kodeksu celnego, przed zwolnieniem towaru, albo też w trybie art. 83 § l Kodeksu celnego, po zwolnieniu towaru. Weryfikacja zgłoszenia celnego polega na ocenie materialnej treści dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz danych zawartych w tym zgłoszeniu, a więc np. faktury, świadectwa pochodzenia, certyfikatu towaru, wskazanego przez zgłaszającego kodu PCN, stawki celnej itp. Decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe może być wydana, jeżeli nie upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Sąd powołując się na pismo Szefa Służby Celnej z dnia 22.08.2002 r. dot. braku jednoznacznych kryteriów rozróżniających towary z działów 21, 22, 30 Taryfy celnej oraz na brak czytelnych zapisów w wyjaśnieniach do tej taryfy przesądzających o prawidłowej klasyfikacji produktów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym, stanął na stanowisku, że nie było podstaw do weryfikacji wstecznej zgłoszenia celnego. W takim przypadku weryfikacja celna, zdaniem Sądu, narusza zasadę zaufania do organów państwa.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Dyrektor Izby Celnej w Warszawie złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w części dotyczącej preparatu "Vitalkapseln" i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze kasacyjnej zarzucono:

- naruszenie prawa materialnego - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 107, poz. 1217), a w szczególności naruszenie działu 21 załącznika do tego rozporządzenia przez przyjęcie, że zaklasyfikowanie przez organ celny preparatu "[...]" do kodu PCN 2106 90 92 0 było wadliwe, w sytuacji gdy w odniesieniu do spornego towaru tylko ten kod był właściwy, bowiem kod sugerowany przez skarżącą zawiera przesłankę wyłączającą przyporządkowanie do niego spornego towaru,

- naruszenie prawa procesowego - art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na braku w uzasadnieniu wyroku zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, stanowisk stron i nieustosunkowanie się do klasyfikacji spornego towaru.

Nadto wskazano na potrzebę ujednolicenia stanowiska wyrażonego w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 30 września 2002 r. o sygn. akt I SA/Ka 1441/01, a także w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym Sąd stanął na stanowisku, że brak jest czytelnych zapisów w Taryfie celnej i w Wyjaśnieniach do taryfy celnej, przesądzających o prawidłowej klasyfikacji produktów spornych w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślił, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, iż preparat "Vitalkapseln" winien być klasyfikowany do pozycji 2106. Nie podziela poglądu Sądu, że ustalenie jednoznacznej taryfikacji było niemożliwe z powodu rozbieżności co do właściwości preparatu i nieczytelnych zapisów w Taryfie celnej. Skarżący wyjaśnił, że pod pojęciem właściwości towaru należy rozumieć jego zastosowanie i wpływ na organizm człowieka. Skład i właściwości przedmiotowych towarów zostały przez organ celny ustalone w oparciu o następujące materiały dowodowe: etykietę z opakowania, Świadectwo Rejestracji Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, pismo Instytutu Leków z dnia 28 kwietnia 2000 r., próbkę towaru oraz pismo Głównego Inspektora Farmaceutycznego. W niniejszej sprawie stan towaru (w tym jego właściwości) jest znany i nie budzi wątpliwości. W sprawie niniejszej, zdaniem skarżącego, sporna jest klasyfikacja taryfowa, a zatem spór dotyczy stosowania i interpretacji prawa celnego (Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r.). W tym zakresie organem posiadającym legitymację do wskazania klasyfikacji taryfowej, zgodnie z art. 280 i art. 283 Kodeksu celnego, jest Dyrektor Izby Celnej i Naczelnik Urzędu Celnego.

W konkluzji skarżący stwierdził, że taryfikacja preparatu "[...]" do pozycji 2106 wynika wprost z brzmienia uwagi la) do działu 30 taryfy celnej oraz Wyjaśnień do pozycji 2106 i 3004 taryfy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną "[...]. w Warszawie wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu podkreślono, że spór w postępowaniu celnym dotyczył nie tylko zastosowania prawa celnego, lecz przede wszystkim ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności właściwości spornych leków oraz dopiero w dalszej kolejności wykładni przepisów prawa celnego, niewłaściwie zastosowanej przez organy celne do błędnie ustalonego stanu faktycznego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

Wyrok sądu I instancji ma ten skutek, że pozostaje do rozpoznania odwołanie "[...]. w Warszawie od decyzji organu I instancji uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne towarów o nazwie "Vitalkapseln", "Selevit" i "DH witamina E forte". Skarga kasacyjna kwestionuje tenże wyrok tylko w części, tj. w odniesieniu do preparatu "[...]. Oznacza to, że zgadza się ze stanowiskiem sądu I instancji w odniesieniu do pozostałych preparatów.

Zgodnie z art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej poza nieważnością postępowania, którą bierze pod rozwagę z urzędu.

Z powyższego wynika, że przedmiotem oceny NSA są wyłącznie zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do preparatu "Vitalkapseln", aczkolwiek przy identycznych ustaleniach i zastosowanej procedurze przez sąd I instancji nie podważono wyroku w części dotyczącej pozostałych preparatów.

Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze art. 184 p.p.s.a. stanął na stanowisku, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem, z tym że błędne jest jego uzasadnienie.

Przede wszystkim nie sposób zgodzić się z poglądem o braku podstaw do wstecznej weryfikacji zgłoszenia celnego jako naruszającej zasadę zaufania do organów państwa z przyczyn przytoczonych przez sąd w uzasadnieniu wyroku. Uprawnienie organów celnych do weryfikacji zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika z art. 83 § 1 Kodeksu celnego.

Brak jednoznacznych kryteriów różniących klasyfikację produktów farmaceutycznych powodujący nieprawidłowości w zakresie klasyfikacji taryfowej nie zwalnia, a wręcz obliguje do usunięcia rozbieżności czy też nieprawidłowości w ocenach właściwej klasyfikacji towarów.

Strona dokonująca zgłoszenia celnego winna mieć świadomość, że organ celny może w ciągu 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego dokonać jego kontroli (art. 65 § 5 w zw. z art. 83 Kodeksu celnego). Tak więc zarzut podważenia zasady zaufania do organów państwa nie mógł mieć w tym wypadku zastosowania.

Sąd zakwestionował stanowisko organów celnych, iż przedmiotowe towary nie są lekami, odwołując się do opinii Instytutu Leków. Otóż, o tym, że dany preparat jest lekiem przesądza świadectwo rejestracyjne.

Importer zgłaszając do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu preparat "Vitalkapseln" z proponowanym kodem 3004 50 10 załączył świadectwo jego rejestracji nr 5348 z dnia 23.06.1993 r., które utraciło ważność z dniem 23.06.1998 r. (k. 9 akt adm.).

Stosownie do treści art. 12 ustawy z dnia 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (Dz.U. Nr 105, poz. 452 ze zm.), wpis do rejestru, odmowa wpisu, skreślenie z rejestru, a także przedłużenie lub skrócenie okresu ważności wpisu środka farmaceutycznego lub materiału medycznego następuje w drodze uchwały Komisji Rejestracji Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych.

W aktach niniejszej sprawy brak jest takiej uchwały, a tym samym brak jest dowodu świadczącego o tym, że "Vitalkapseln" jest lekiem, jak sugeruje importer. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy z dnia 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych... środkami farmaceutycznymi są m.in. leki, zaś lekami są surowce farmaceutyczne oraz ich mieszaniny, które w drodze procesu technologicznego zostały przygotowane w postaci nadającej się do stosowania w leczeniu, zapobieganiu, diagnostyce chorób ludzi i zwierząt, a także w celu poprawy cech użytkowych zwierząt z wyjątkiem preparatów stosowanych poza organizmem żywym. Warunkiem wpisu środków farmaceutycznych, a więc także leków do rejestru jest m.in. przedstawienie przez wytwórcę lub importera wyników badań laboratoryjnych lub klinicznych "w zakresie niezbędnym do wszechstronnego ustalenia ich właściwości" (art. 15 ust. 1 i 2 ww. ustawy).

Z powyższego wynika, że świadectwo rejestracyjne środka farmaceutycznego w postaci leku przesądza o tym, że dany preparat jest lekiem o określonych właściwościach, a jednocześnie stanowi dowód tego co zostało o nim urzędowo stwierdzone (art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego).

W tych okolicznościach należy dokonać wnikliwej analizy właściwości i przeznaczenia preparatu "Vitalkapseln" umożliwiającej przyjęcie stosownej pozycji taryfy celnej oraz ustosunkować się do argumentów strony podniesionych w odwołaniu.

W świetle powyższego uznano, że zarzuty kasacyjne nie zasługują na uwzględnienie.

Zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na naruszeniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 158, poz. 1036), tj. działu 21 załącznika do tego rozporządzenia jest wadliwie sformułowany, co powoduje, iż usuwa się spod kontroli NSA. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał konkretnych przepisów, które naruszył sąd I instancji. Nie naruszył sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem przedstawił w uzasadnieniu wyroku stan sprawy i swoje stanowisko odnośnie klasyfikacji spornego preparatu, które NSA uznał za błędne.

Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny przyjmując, że orzeczenie sądu I instancji pomimo błędnego uzasadnienia jest zgodne z prawem – na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.