Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 504/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6h ust. 1 w zw. z art. 6c ust. 1 i art. 6i ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 888
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez S. G. (dalej także jako: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...], utrzymując w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Decyzję powyższą wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wójt Gminy [...] pismem z dnia 23 listopada 2020 r., nr [...] wezwał Stronę do złożenia deklaracji na opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomość R. [...] na nowym wzorze deklaracji obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2020 r. Powyższe wezwanie było związane z uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] podjętą w dniu [...] wprowadzającą począwszy od dnia 1 sierpnia 2020 r. nowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz uchwałą nr [...] podjętą w tym samym dniu, w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości oraz określenia warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona w dniu 21 grudnia 2020 r. dostarczyła do organu I instancji deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi deklarując, iż kompostuje bioodpady w kompostowniku przydomowym oraz że mieszka sama na przedmiotowej nieruchomości , jednocześnie wskazując wysokość opłaty w kwocie 0,00 zł.

Dodatkowo w odpowiedzi na ponowne wezwanie organu (pismo z dnia 18 stycznia 2021 r., nr [...]) przy piśmie z dnia 6 lutego 2021 r. poinformowała, że nie ma odpadu do wywozu i zagospodarowania dlatego też nie deklaruje opłaty, która to według niej związana jest bezpośrednio usługą wywozu, a z której ona nie korzysta . Jak bowiem zauważyła, w tym względzie mówi się dosłownie o opłacie za wywóz i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Dodała przy tym, iż zmieni deklarację wtedy, kiedy uzbiera worek odpadu.

Mając powyższe na uwadze, organ I instancji postanowieniem z dnia [...], nr [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w R. [...], a następnie decyzją z dnia [...] nr [...] określił stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi począwszy od 1 sierpnia 2020 r. w wysokości 22 zł, z zastrzeżeniem, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w tej wysokości o obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty.

Stawkę opłaty przyjęto zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpaday stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż z uwagi na wskazanie w deklaracji, że przedmiotową nieruchomość zamieszkuje jedna osoba, a bioodpaday gromadzone są w kompostowniku przydomowym, organ zastosował przepis § 2 ust. 7 uchwały Rady Gminy [...], zgodnie z którym zwalnia się w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady w kompostowniku przydomowym w wysokości 8,00 zł od obowiązującej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny (30,00 zł).

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazał, iż wnosi o: 1) orzeczenie na podstawie art. 247 § 1 pkt 7 i 8 ustawy Ordynacja podatkowa, 2) wszczęcie postępowań do przywrócenia prawa na podstawie art. 79 ustawy zasadniczej, 3) włączenie organu ścigania w sprawie podejrzenia przestępstwa w zw. z błędną interpretacją obowiązku opłaty, Uważa bowiem, że skoro przez większość miesięcy w roku usługa nie była wykonywana i deklarowana, uwzględniając, iż nie jest podatnikiem w myśl art. 5 ustawy Ordynacja podatkowa, a żądanie opłaty z posesji nie jest udokumentowane wykonaną usługą oraz w związku z przestępstwem ustawowym, tj. bezwzględnym żądaniem zapłaty, decyzja ta narusza prawa obywatelskie i przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. (dalej w skrócie: SKO lub Kolegium) nie znalazło podstaw do uwzględnienia podniesionych w nim zarzutów i wskazaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika z przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 888), zwanej dalej u.c.p.g.

Zgodnie z art. 6c ust 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W myśl art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W świetle art. 6m ust. I u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania nadanej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.

W razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze (art. 6o ust. 1 u.c.p.g.). Przez właściciela nieruchomości należy rozumieć także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością (art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.). Co przy tym istotne, jak dalej zauważono, obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec (art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.).

W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm.)- zwanej dalej o.p. - z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego (art. 6q ust. 1 u.c.p.g.).

Odnosząc powyższe regulacje do okoliczności faktycznych sprawy organ wyjaśniając stronie konieczność ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, oraz mając na uwadze okoliczności faktyczne sprawy stwierdził, iż nie budzi wątpliwości składu orzekającego Kolegium, iż wszczęcie przez Wójta Gminy [...] postępowania w przedmiotowej sprawie, jak również wydanie zaskarżonej decyzji było prawidłowe, a co szczególnie istotne, pozostające w zgodzie z obecnie obowiązującymi przepisami prawa. Mając bowiem na uwadze argumentację odwołania, z której wynika, iż podstawą do kwestionowania określonej opłaty począwszy od sierpnia 2020 r. jest okoliczność, iż przez większość miesięcy w roku usługa nie była wykonywana i deklarowana, Kolegium zauważyło, iż opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Powyższe wynika z faktu, iż ustawodawca, w ww. art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. ustanowił domniemanie, że na zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady, co jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym. Stanowisko to, które skład orzekający w pełni aprobuje, jest zgodne z linią orzeczniczą sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 122/18).

A zatem, z uwagi na fakt złożenia deklaracji, z której wprost wynika, iż właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest S. G. oraz że przedmiotowa nieruchomość jest zamieszkiwana przez 1 osobę, organ I instancji zasadnie określił opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 22,00 zł (przy uwzględnieniu deklaracji, co do kompostowania bioodpadów w kompostowniku przydomowym i związanym z tym zwolnieniem w części z opłaty za gospodarowanie odpadami wynoszącym 8,00 zł), w miejsce zadeklarowanej wysokości w kwocie 0,00 zł.

Odnosząc się z kolei do wskazanego w odwołaniu żądania orzeczenia w sprawie na podstawie art. 247 § I pkt 7 i 8 o.p., Kolegium wskazało, iż powołany przepis odnosi się do trybu nadzwyczajnego, tj. stwierdzenia nieważności decyzji, który to tryb ma zastosowanie w odniesieniu do decyzji ostatecznych, a za taką - z uwagi na wniesienie przedmiotowego odwołania - nie można uznać zaskarżonej obecnie decyzji organu I instancji. Stąd też żądanie w tym zakresie należy uznać za bezpodstawne. Na uwzględnienie nie zasługiwały również dalsze żądania odwołania, tj. wszczęcie w oparciu art. 79 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej postępowania zmierzającego do przywrócenia naruszonego prawa jak i włączenie organu ścigania w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa. Odnosząc się do pierwszego z tych żądań, należy wskazano, iż w ww. art. 79 Konstytucji RP przewidziano środek zaskarżenia w postaci skargi konstytucyjnej, który jednak przysługuje wyłącznie po wyczerpaniu drogi prawnej (innych środków zaskarżenia przewidzianych obowiązującymi ustawami), w ciągu 3 miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego prawomocnego rozstrzygnięcia. Co równie istotne, skargę konstytucyjną wnosi się do Trybunału Konstytucyjnego po uprzednim wyczerpaniu wszystkich ww. środków zaskarżenia. Z uwagi na powyższe, żądanie w tym zakresie należy uznano za bezpodstawne. Natomiast bezpodstawność ostatniego z żądań, tj. włączenia organu ścigania w sprawie podejrzenia przestępstwa wynika z faktu, iż zawiadomienie w tym zakresie wnosi się bezpośrednio do właściwego organu ścigania, a nie - jak w przedmiotowej sprawie - organu odwoławczego rozpatrującego sprawę z odwołania od decyzji wymiarowej wydanej przez organ I instancji.

Reasumując Kolegium , na podstawie całokształtu przedstawionych powyżej okoliczności stwierdziło, że przeprowadzona w toku prowadzonego postępowania odwoławczego, ocena legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia obowiązujących przepisów prawa znajdujących zastosowanie w przedmiotowej sprawie, tj. w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Końcowo wskazano także, że Kolegium Odwoławcze nie prowadziło uzupełniającego postępowania dowodowego, a rozstrzygnięcie organu II instancji zostało podjęte w oparciu o materiały i dowody zgromadzone przez Wójta Gminy [...]. Z kolei organ I instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji, postanowieniem z dnia [...], nr [...] (doręczonym Stronie w dniu 31 marca 2021 r.) wyznaczył stronie w trybie art. 200 § 1 o.p. siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Tym samym skoro strona brała czynny udział w postępowaniu podatkowym nie zachodziła konieczność ponowne wykonanie czynności z art. 200 § 1 o.p. w postępowaniu przed organem II instancji

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem S. G. złożył skargę do tut. Sądu, w której kwestionując swój obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości domagał się jego uchylenia. Żądanie swoje uzasadniania nieuznaniem zaistnienia przestępstwa, błędną interpretacją ustawy u.c.p.g oraz błędnymi ustaleniami i w konsekwencji tego wydatnieniem wadliwego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu podnosi, iż podstawą do zapłaty jest deklaracja, którą wypełnił zgodnie z prawdą o braku odpadów. Natomiast wydaną w tym zakresie decyzję organu I instancji, poprzedzającą obecnie zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., uznaje za wymuszenie, jako że by sprawdzić stan odpadów u niego Wójt Gminy [...] wysłał komisję, która w protokole pokontrolnym nie wniosła zastrzeżeń. Podnosi przy tym, iż Wójt Gminy [...] zna sytuację jego finansową i jego stosunek do sprawy odpadów z wielu pism kierowanych do organu I instancji, w których to pisał o braku odpadów, bo je segreguje. Metalowe odpady sam sprzedaje, a odpady "bio" kompostuje. Z kolei popiół głównie po spaleniu słomy, siana, drewna i węgla sam zagospodarowuje, przy tym czytał, nie jest on odpadem komunalnym. Nieliczne opakowania plastykowe zbiera, lecz ich ilość mieści się w jednym żółtym worku na rok. Z uwagi na to - w ocenie skarżącego - w tym zakresie powinno się wprowadzić obowiązek odpowiedzialności producentów za swoje opakowania jednorazowe, w praktyce poprzez wprowadzenie kaucji na każdą sztukę i uporządkowałoby to sprawę bezwartościowego odpadu. Następnie, podniósł, że czym innym jest określenie wysokości opłaty, od żądania zapłaty od 1 sierpnia 2020 r., tym bardziej mając informację o odpadach wyłącznie plastykowych i tylko przez część roku. Jak dodaje, w ustawie u.c.p.g. jednoznacznie mówi się o usłudze w zakresie odbioru odpadu w zamian za uiszczaną opłatę za wywóz i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Twierdzenie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium o charakterze publicznoprawnym opłaty rozumie jako obowiązek zapłaty nieznajdujący się w ustawie, a przenosząc postanowienia art. 8 Konstytucji nie można interpretować tego przepisu inaczej niż on stanowi i jedynie domniemywać powstania odpadów, a które to powstają on u niego jedynie okresowo (sezonowo), a nie przez cały rok i to tylko plastyk przeznaczony do wywozu. Zdaniem skarżącego opłata za wywóz odpadów została dostosowana do potrzeb określonej osoby i jest ściśle związana jest z wykonaniem usługi, a nie np. za gotowość do odbioru przez pozostałe miesiące roku lub utrzymaniu obsługi administracyjnej w gminie. Uważa tez, że w obowiązujących przepisach brak jest określenia za jaką ilość odpadów, ile należy zapłacić, co nie zachęca do minimalizacji ilości odpadów i nie podnosi świadomości społecznej w tym kierunku, skoro i tak należy zapłacić.

Uważa decyzje za błędną, skoro opłata należy się za wykonaną usługę, deklarowaną, potrzebną, zamówioną lub gdy organ stwierdzi, że warunki tej umowy są niezgodne z deklaracją, zaś organ I instancji, pomimo że zna jego sytuację, ograniczył się jedynie do uzasadnienia ustawowego, mimo braku odpadów i niekorzystania z usługi.

Końcowo podtrzymał zarzuty z odwołania odnoście popełnienia przestępstwa określonego w kodeksie karnym ubezwłasnowolnienia , a także naruszenia przepisów art. 2, art. 8 i art. 13 Konstytucji i naruszenia art. 6k i 6o u.c.p.g. Dodatkowo podniósł także naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. rozdziału 2 k.p.a. oraz art. 200 o.p.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie skarżący podtrzymał w całości swoje zarzuty oraz argumentacje faktyczna i prawna przywołaną w skardze na ich poparcie, zwracając szczególną uwagę na naruszenia art. 6o u.c.p.g. oraz art. 200 o.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej jako: [ppsa], zgodnie z którym decyzja/postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia powyższych kryteriów Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa.

Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli sądowej, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] r., nr [...] , utrzymując w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Istota sporu dotyczy zasadności określenia skarżącemu wysokości ryczałtowej opłaty rocznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, zamieszkiwanej przez 1 osobę.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy (art. 3 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g., gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbierania powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i odrębnymi przepisami (art. 5 ust. 3 u.c.p.g.) oraz poprzez pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi (art. 5 ust. 3b u.c.p.g.). Zgodnie z art. 6c u.c.p.g., gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (ust. 1), przy czym rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (ust. 2). W myśl art. 6h u.c.p.g., właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, czyli właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, ewentualnie na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają odpady komunalne, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wybór metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz określenie stawki opłaty następuje w drodze uchwały rady gminy (art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.). Zgodnie z art. 6i ust. 1 u.c.p.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje:

1) w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 – za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec;

2) w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne.

Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, ci zaś są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Natomiast wysokość stawki opłaty określana jest w uchwale rady gminy, a obowiązek uiszczenia opłaty w przypadku nieruchomości, na której zamieszkuje mieszkaniec powstaje za każdy miesiąc zamieszkiwania na nieruchomości i nie jest uzależniony od przekazania przez mieszkańca odpadów komunalnych. Inaczej rzecz ma się w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy – obowiązek uiszczenia opłaty powstaje dopiero w sytuacji powstania na nieruchomości takich odpadów. W przypadku zatem nieruchomości zamieszkanych nie zachodzi konieczność dokonywania przez organ ustaleń dotyczących ilości wytwarzanych przez dane gospodarstwo domowe odpadów. Stosownie do przywołanego już wcześniej art. 6i pkt 1 u.c.p.g., obowiązek uiszczenia opłaty w odniesieniu do nieruchomości zamieszkanych powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Powstanie tego obowiązku jest zatem uzależnione nie od faktu wytwarzania odpadów komunalnych, lecz od faktu samego zamieszkiwania na danej nieruchomości. Samo "zamieszkiwanie" na nieruchomości w kontekście konieczności zorganizowania odbioru odpadów komunalnych, należy wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, a nie odwoływać się do wąskiego rozumienia terminu "zamieszkiwania", jakie przypisuje się mu na gruncie Kodeksu cywilnego. Chodzi o to, aby wszystkie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, choćby robili to nieregularnie, wchodziły w zakres abstrakcyjnego pojęcia "nieruchomości zamieszkanych", w przeciwieństwie do tych, na których nie mieszkają mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (np. urzędy, zakłady pracy). W konsekwencji należy przyjąć, że uznanie nieruchomości za zamieszkałą powoduje obowiązek złożenia deklaracji i opłat (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1418/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 122/18 – oba dostępne w bazie internetowej CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie w toku postępowania przed organami administracji publicznej ustalono, że skarżący faktycznie zamieszkuje na spornej nieruchomości i okoliczność ta nie jest przez niego kwestionowana Tym samym nieruchomość jest przez niego "zamieszkana", a więc warunek poboru opłaty został spełniony. Ziściło się bowiem zdarzenie, z którym ustawa wiąże powstanie obowiązku podatkowego w postaci zamieszkiwania na nieruchomości, zaś obowiązek ponoszenia opłaty znajduje podstawę w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.

W ocenie Sądu, w świetle przywołanych wyżej regulacji ustawowych nie znajdują uzasadnienia prawnego twierdzenia skarżącego, że z uwagi na wytwarzanie odpadów jedynie- jak sam twierdzi- okresowo (sezonowo), zwalnia go od ponoszenia opłaty za cały okres zamieszkiwania w nieruchomości. Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wystarczającą przesłanką powstania obowiązku ponoszenia przedmiotowych opłat jest zamieszkiwanie określonej nieruchomości, a nie wytwarzanie odpadów komunalnych (art. 6h w zw. z art. 6c i 6i ustawy). W sytuacji, gdy osoba obowiązana nie złożyła wymaganej deklaracji o wysokości opłaty , albo podane przez nią dane budzą wątpliwości, właściwy organ gminy określa decyzją jej wysokość. W przedmiotowej sprawie opłata została naliczona prawidłowo, zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] wprowadzającą począwszy od dnia 1 sierpnia 2020 r. nowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zgodnie z którą stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny, dla osób prowadzący jednoosobowe gospodarstwo domowe wynoszą 30,00 zł, przy czym w § 2 ust. 7 uchwały przewidziano zwolnienie się w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady w kompostowniku przydomowym w wysokości 8,00 zł w stosunku do obowiązującej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny.

Podkreślenia wymaga, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest daniną publiczną i wbrew twierdzeniom skarżącego nie stanowi ona zapłaty ceny za wykonaną usługę. Uprawnienie do pobierania opłat nie wynika z umowy między gminą i właścicielem nieruchomości o charakterze cywilnoprawnym, lecz wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a konkretnie z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz regulacji lokalnych zawartych w uchwałach rady gminy. Samo utrzymanie porządku i czystości w gminach służy zaspokajaniu potrzeb wspólnoty lokalnej. Opłata za odbiór i zagospodarowanie odpadów nie ma na celu wyłącznie pokrycia kosztów przedmiotowych czynności. Stanowi dochód ona publiczny i jest przeznaczona na realizację celów publicznych, do których na szczeblu gminnym należy m.in. zadanie własne gminy w postaci utrzymania czystości i porządku w gminach. Opłata stanowi dochód gminy, z którego pokrywa się funkcjonowanie całości systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, a mianowicie: odbieranie, transport, zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych, tworzenie i utrzymanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługę administracyjną tego systemu (art. 6r ust. 1 w zw. z ust. 2 u.c.p.g.).

Również Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku z 28 listopada 2013 roku w sprawie o sygn. K 17/12 (opublikowanym w OTK-A 2013/8/1250N) podkreślił, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi została nałożona ustawą i ma charakter powszechnego, jednostronnie ustalanego świadczenia pieniężnego, od którego wniesienia uzależnione jest dopiero świadczenie innego podmiotu. Opłata ta jest więc świadczeniem pieniężnym o charakterze przymusowym, a obowiązek jej zapłaty spoczywa na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, co wynika z przepisu art. 6h w zw. z art. 6c ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Zgodnie z dalszym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, "Zapewnienie ochrony środowiska" jest celem ujętym w art. 5 Konstytucji RP. Regulacje dotyczące utrzymywana czystości w gminach służą realizacji istotnego interesu społecznego i ochronnie środowiska naturalnego przed degradacją i dewastacją (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 5 listopada 1997 r. w sprawie o sygn. K 22/97). Ochrona środowiska jest więc jedną z podstawowych wartości chronionych przez ustawę zasadniczą (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 czerwca 2006 r. w sprawie o sygn. K 23/05, opublikowano: OTK ZU nr 6/A/2006, poz. 62).

Również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, że pobieranie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest czynnością mieszczącą się w sferze publicznoprawnej, w wykonywaniu której gmina występuje w roli organu władzy publicznej. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i nie jest powiązana z rzeczywistą ilością wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Zgodnie z założeniami ustawodawcy już sam fakt, że nieruchomość jest zamieszkiwana stanowi podstawę domniemania, że powstają na niej odpady (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 968/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 28 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 377/16 – oba dostępne w bazie internetowej CBOSA). Podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają więc swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od jej pobrania. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie.

Końcowo odnosząc się do zarzutu skarżącego, dotyczącego braku wyznaczenia mu przez Kolegium siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, o którym mowa w art. 200 § 1 o.p - co przyznano w treści samej zaskarżonej decyzji - należy zauważyć, iż termin ten pełni funkcję ochronną interesu strony, przez stworzenie możliwości poznania i oceny całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, gwarantując jednocześnie stronie prawo strony do wypowiedzenia się w postępowaniu podatkowym, czyli tzw. prawo do ostatniego słowa podatnika przed wydaniem decyzji. Wykonanie przez organ obowiązku ustanowionego w tym przepisie pozwala stronie złożyć do postępowania dowody i wnioski dowodowe, których nie złożyła dotychczas, a które uważa za istotne dla postępowania. Zatem prawidłowe wykonanie przez organ obowiązku określonego w powołanym przepisie może mieć istotne znaczenie dla postępowania, gdyż pozwala uniknąć sytuacji, w której w sprawie będą istnieć dowody i okoliczności mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, które nie zostaną uwzględnione przy wydawaniu decyzji.

Co istotne, przepis ten jest adresowany do organu podatkowego zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji. W postępowaniu odwoławczym ma zastosowanie także wówczas, gdy organ drugiej instancji nie prowadził żadnego postępowania dowodowego. Nie każde jednak uchylenie się organów podatkowych od zastosowania art. 200 § 1 o.p. powinno być traktowane jako naruszenie prawa skutkujące uchyleniem decyzji przez sąd administracyjny. W uchwale z 25 kwietnia 2005 r., sygn. FPS 6/04 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy"

W świetle uzasadnienia uchwały podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji jest w szczególności sytuacja, w której strona skarżąca uprawdopodobni istnienie związku przyczynowego między naruszeniem przez organ obowiązku wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z art. 200 § 1 o.p., a pozbawieniem prawa podatnika do oceny całego zebranego materiału dowodowego i zaoferowania nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.

Nie można zatem, jak czyni to skarżący z góry zakładać, iż każde naruszenie art. 200 § 1 o.p. może wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeciwnie, niekiedy ewentualność wpływu naruszenia powołanego wyżej przepisu można wręcz wykluczyć w związku z czym w każdej sprawie sąd indywidualnie ma obowiązek zbadać, czy naruszenie art. 200 § 1 o.p. mogło mieć wpływ na jej wynik.

Dokonana w tym zakresie w niniejszej sprawie kontrola sądowa , ewentualnego wpływu naruszenia art. 200 § 1 o.p. na treść zapadłego rozstrzygnięcia, nie potwierdziła, ażeby takowy zaistniał. Zarówno w samej skardze jak i na rozprawie skarżący nie zaoferował bowiem żadnych nowych dowodów, mogących podważyć ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny, a jego argumentacja pokrywała się z ta prezentowaną na etapie całego postępowania dowodowego.

Zatem pomimo tego, że bezspornie samorządowe kolegium odwoławcze nie zawiadomiło strony o możliwości wypowiedzenia się o zebranych dowodach, to jednakże owa wada postępowania nie miała wpływu na wynik sprawy w toku postępowania odwoławczego , bowiem w jego ramach Kolegium nie przeprowadziło żadnych nowych dowodów, ani też autor skargi nie wskazał jakie twierdzenia i wnioski zamierzał złożyć korzystając z siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 200 § 1 o.p.

Konkludując, zdaniem Sądu, organy obu instancji podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, zebrały zupełny materiał dowodowy, który w wyczerpujący sposób rozpatrzyły, dokonując ustaleń faktycznych w sposób prawidłowy, a tym samym podniesione w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku w postaci wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji prowadziły do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.