Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 69/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 5 ust. 1,  par. 5 ust.  4 i 5,  ust.  2 i 3,  par. 5,  ust. 1,  par. 1  ust. 2   pkt 5,  par. 13 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art. 3 par. 1 w zw. z  par. 2  pkt 1,  art. 145 par. 1,  art. 151,  art
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości za rok 2008 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. – po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] r. (Nr [...]) o przyznaniu G. S. (dalej: "skarżącemu") płatności za rok 2008 (w pomniejszonej wysokości) z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych – orzekł o utrzymaniu w mocy, w całości, pierwszoinstancyjnego orzeczenia.

W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji przypomniał, że w dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR we W. wpłynął wniosek kontynuacyjny skarżącego o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008. Wniosek producenta obejmował:

1. pakiet "Utrzymanie łąk ekstensywnych", realizowany w wariancie półnaturalne łąki dwukośne (P01b) na obszarze [...] ha (wnioskowana kwota płatności – [...] zł);

2. pakiet "Rolnictwo ekologiczne", realizowany w ramach wariantów: uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności (S02a02) na areale [...] ha; trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności (S02b02) na obszarze [...] h; uprawy sadownicze – w tym jagodowe – bez certyfikatu zgodności (S02d01) na obszarze [...] ha oraz uprawy sadownicze – w tym jagodowe – z certyfikatem zgodności (S02d02) na obszarze [...] ha.

Po zweryfikowaniu wniosku, organ pierwszej instancji wydał dopiero co opisaną decyzję, na podstawie której stronie przyznana została pomoc w ramach wariantu P01b do całej zgłoszonej powierzchni [...]ha, w wysokości [...] zł. Odmówiono natomiast pomocy do pakietu "Rolnictwo ekologiczne". Powodem odmowy płatności w tym zakresie było ustalenie, że wnioskodawca nie spełnia wymogów w zakresie prowadzenia gospodarstwa zgodnie z wymogami rolnictwa ekologicznego. Organ pierwszej instancji wywodził w tym zakresie, iż powstały wątpliwości, co do danych zawartych w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2008, sporządzonym przez "A" Sp. z o.o., z którego wynika, że producent spełnił takie wymagania, wynikające z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 93, poz. 898, ze zm.) oraz określone w rozporządzeniu Rady (EWG) Nr 2092/91 z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 198 z dnia 22 lipca 1991 r. ze zm.). Z pisma Zastępcy Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożyw-czych wynikało bowiem, iż producent uniemożliwił Głównemu Inspektorowi JHARS przeprowadzenie czynności sprawdzających w ramach nadzoru sprawowanego przez ten organ nad jednostkami certyfikującymi w rolnictwie ekologicznym. Zastępca GIJHARS zwrócił się więc do Jednostki Certyfikującej "A", z zaleceniem wstrzymania decyzji certyfikacyjnej w rolnictwie ekologicznym skarżącego oraz niezamieszczania danych skarżącego w wykazie producentów, który jednostka certyfikująca przekazuje Prezesowi ARiMR na podstawie art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym.

Strona, na dowód tego, że nie doszło do uniemożliwiania przez nią dokonania czynności sprawdzających przez inspektów GIJHARS przedstawiła z kolei ustalenia z czynności sprawdzających, z których wynika, że inspektorzy przeprowadzający czynności sprawdzające w gospodarstwie producenta stwierdzili m.in. następujące nieprawidłowości:

• zakupiono i wysiano nieekologiczny materiał siewny, bez uzyskania zgody GIORiN/WIORiN w [...] i w [...] r. – naruszenie art. 6 rozporządzenia 2092/ 91 i art. 12 ustawy o rolnictwie ekologicznym;

• zakupiono i wysadzono nieekologiczny materiał nasadzeniowy, bez uzyskania zgody WIORiN/GIORiN w latach: [...],[...],[...] i [...] – naruszenie art. 6 rozporządzenia 2092/91 i art. 12 ustawy o rolnictwie ekologicznym; brak ze strony jednostki certyfikującej zastosowania skutecznych metod egzekwowania od producenta rolnego działań naprawczych ograniczających powtarzającą się nieprawidłowość;

• nie zastosowano zabiegów w celu utrzymania lub podwyższenia żyzności i biologicznej aktywności gleby – zał. I A pkt 2.1. rozporządzenia 2092/91;

• w dniu [...] r. stwierdzono zachwaszczenie działki z uprawą gryki, mieszanki zbożowej oraz porzeczki czarnej – zał. I A pkt 3 rozporządzenia 2092/91;

• brak korekty "Zgłoszenia Działalności w Rolnictwie Ekologicznym" – zał. III pkt 4 rozporządzenia 2092/91;

• brak dokumentacji dotyczącej środków produkcji zastosowanych w gospodarstwie (potwierdzającej pochodzenie i ilość zastosowanego materiału rozmnożeniowego) – zał. III pkt 6 rozporządzenia 2092/91;

• brak dokumentów potwierdzających ilość i pochodzenie zakupionego jęczmienia w [...] r. oraz mieszanki zbożowej i gryki w [...] r., sztobrów porzeczki czarnej w [...] i [...] r., co nie zostało zakwalifikowane jako nieprawidłowość w protokole Jednostki Certyfikującej.

Pismem Nr [...] z dnia [...] r. Jednostka Certyfikująca "A" stwierdziła, że brak podstaw do wstrzymania decyzji certyfikacyjnej dla gospodarstwa skarżącego oraz niezamieszczania danych producenta w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2008.

Organ pierwszej instancji wskazywał dalej, że zgodnie z załącznikiem Nr l do rozporządzenia rolnośrodowiskawego, jednym z zadań realizowanych w ramach pakietu S02 jest prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym. Tymczasem, zdaniem Kierownika BP ARiMR we W., producent prowadzi gospodarstwo w zakresie rolnictwa ekologicznego niezgodnie z zasadami określonymi w tych przepisach. Skutkuje to m.in. nieodpowiednim stanem uprawy (tj. zachwaszczeniem).

Po przedstawieniu tych okoliczności w uzasadnieniu swojej decyzji, organ wyższego stopnia wskazał, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm. – zwane dalej "rozporządzeniem"). Zgodnie z § 5 ust. 1 tego aktu normatywnego, powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu. Od zasady tej przewidziane są wyjątki określone w ust. 2-5 tego samego przepisu. Zwiększenia powierzchni w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5 (ochrona gleb i wód), w ramach 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, można mianowicie dokonać:

1. w pierwszym i drugim roku realizacji programu – o nie więcej niż 5 % dotychczasowej powierzchni, lecz nie więcej niż o 2 ha, bez konieczności zmiany planu działalności rolno środowiskowej;

2. w pierwszym i drugim roku – powyżej 5% lub 2 ha powierzchni dotychczasowej, przy czym należy w tym wypadku dokonać zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej;

3. w trzecim i kolejnych latach realizacji programu, przy czym wówczas w każdym przypadku należy opracować nowy plan działalności rolnośrodowiskowej (zwiększenia tego można dokonać nie później niż w dniu [...] r.).

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przedstawił dalej konkluzje wynikające z czynności sprawdzających dokonanych przez inspektorów WIJHARS, potwierdzonych dostarczonym przez stronę (a następnie przez WIJHARS) dokumentem o nazwie "Ustalenia z czynności sprawdzających".

Z dokumentu tego wynika, że czynności sprawdzające wykonane zostały dopiero w dniach [...] r., a zatem nie można podważyć informacji przekazanych – w piśmie z dnia [...] r. – przez Zastępcę Głównego Inspektora JHARS, bowiem najwidoczniej przed dniem [...] r. instytucja ta, w wykonaniu swoich czynności nadzorczych nad działaniem jednostek certyfikujących, spotkała się ze strony producenta rolnego z pewnym działaniem lub zaniechaniem, które nie pozwoliły tej jednostce dokonać przewidzianych prawem kontroli. Chociaż zatem "A", nie wykonując zaleceń GIJHARS, zamieściła skarżącego na wykazie, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, należy uznać, że faktycznie producent ten nie spełnił wymogów dla produkcji w rolnictwie ekologicznym. Nadzór na działalnością upoważnionych przez ministra właściwego do spraw rolnictwa jednostek certyfikujących sprawuje właśnie Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (zgodnie z obowiązującymi w roku 2008 przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym – art. 3 ust. 2 oraz na podstawie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. – art. 8 ust. 1).

Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż załącznik do protokołu z czynności sprawdzających z dnia [...] r. sporządzonego przez inspektorów WIJHARS we W. zawiera szereg nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli w trybie nadzorczym, a w konkluzji stwierdzono: "Zastosowane w stosunku do producenta rolnego sankcje w postaci przyznawanych punktów karnych wynikające z zastosowania konwencjonalnego materiału siewnego i nasadzeniowego bez uzyskania zgody WIORN/GIORN, nie były skuteczne i nieprawidłowość powtarzała się corocznie od początku zgłoszenia działalności w rolnictwie ekologicznym tj. od [...] r." Treść załącznika jednoznacznie wskazuje więc, iż producent nie stosował skutecznych zabiegów, w celu utrzymania lub podwyższania żyzności i biologicznej aktywności gleby, co jest niezgodne z wymaganiami określonymi w pkt 2.1 części A załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2092/91 z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych, natomiast jej zachwaszczenie jest niezgodne z wymaganiami zawartymi w pkt 3 części A Załącznika I do tegoż rozporządzenia, który stanowi, iż szkodniki, choroby i chwasty są zwalczane poprzez wykorzystanie następujących środków:

– wybór właściwych gatunków i odmian,

– program właściwego płodozmianu,

– reguły postępowania podczas mechanicznej uprawy,

– ochrona naturalnych wrogów szkodników za pomocą korzystnych przepisów (tj.

wprowadzanie żywopłotów, ochrona gniazd, wypuszczanie drapieżników),

– wypalanie chwastów.

W ocenie organu wyższego stopnia, istotne w sprawie znaczenie ma także kwestia zobowiązań wieloletnich, jakie podejmowane są z chwilą uzyskania pierwszej płatności w ramach realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Na uzyskanie płatności w roku 2008 ma więc wpływ ostateczne rozstrzygnięcie tyczące płatności przyznanych stronie w 2007 r.

Na podstawie ostatecznej decyzji zainteresowany otrzymał płatność na rok 2007 w wysokości [...] zł, jedynie w zakresie wariantu S02b02, do powierzchni [...] ha. Kwotę płatności do wariantu P01b pomniejszono o 100 %, ze względu na brak wykoszenia łąki na działce A. Odnośnie pakietu S02d01, do zgłoszonej przez producenta powierzchni [...] ha odmówiono pomocy, ze względu na wyniki z kontroli, która była przeprowadzona w gospodarstwie producenta w dniach [...], [...], [...] i [...] r. (na podstawie wniosku złożonego na [...] rok), przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu D. Oddziału Regionalnego ARiMR (protokół Nr [...]). Przedmiotem kontroli było ustalenie stanu faktycznego użytkowanych działek rolnych na dzień przeprowadzania kontroli. Podczas kontroli: na działkach rolnych [...], [...], [...], [...] i [...] inspektorzy stwierdzili ugór, na działce [...] – nieużykowanie planacji czarnej porzeczki, natomiast na działce [...], na której zadeklarowano warianty stwierdzono istnienie nieskoszonej w 2007 r. łąki trwałej.

W dalszych wywodach organ zauważył, że zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia, zwiększenia powierzchni, które skutkowałyby sporządzeniem nowego planu działalności rolnośrodowiskowej można było dokonywać do dnia [...] r. Ponieważ skarżący rozpoczął w roku [...] realizację programu rolnośrodowiskowego, a w związku z przejęciem w roku 2007 zobowiązań od innego producenta, który rozpoczął realizację przedsięwzięć rolnośrodowiskowych z dniem [...] r., to – zgodnie z § 5 ust. 2 i 5 – jeszcze w roku 2007 mógł dokonać zwiększenia użytków rolnych do 5% dotychczasowego areału (lub 2 ha), bez obowiązku dokonania zmian w planie działalności rolno środowiskowej, lub zwiększenia przekraczającego podane wartości, z tym, że wówczas konieczne byłoby dokonanie zmiany w planie.

Następnie organ drugiej instancji stwierdził, że rozpatrując wnioski kontynuacyjne w kolejnych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, za powierzchnię objętą zobowiązaniem wieloletnim w ramach takiego programu należy przyjmować powierzchnię, za którą producent otrzymał płatność w pierwszym roku uczestnictwa w programie, przy czym:

1. dla wniosku, który nie był objęty kontrolą na miejscu w pierwszym roku uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym, należy przyjmować powierz-chnię wnioskowaną do płatności;

2. dla wniosku, który był objęty kontrolą na miejscu w pierwszym roku uczestnictwa w takim programie, należy przyjmować powierzchnię stwierdzoną w wyniku tej kontroli;

3. dla wniosku, w którym w kolejnych latach dokonano zwiększenia powierzchni, na której jest realizowany program rolnośrodowiskowy, należy przyjmować powierzchnię, do której przyznano płatność po zwiększeniu, przy czym zapisy punktu 1 i 2 stosuje się odpowiednio;

4. dla wniosku, w którym w kolejnych latach stwierdzono zmniejszenie powierz-chni, na której jest realizowany program rolnośrodowiskowy, należy przyjmować powierzchnię po zmniejszeniu, do której przyznano płatność, przy czym zapisy punktu 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

W przekonaniu organu wyższego stopnia, nie ma możliwości zwiększenia w roku 2008 powierzchni użytków rolnych, określonych na podstawie pomiarów dokonanych podczas kontroli na miejscu wykonanej w lutym 2008 r. i określonych w ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] r. (Nr [...]), bowiem jest to już trzeci rok uczestnictwa w programie. Należy zatem uznać, iż rolnik – deklarując we wniosku z dnia [...] r. [...] ha (warianty S02a02, S02d01 i S02d02) gruntów rolnych do płatności, dokonał zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolno środowiskowy, wbrew zapisom § 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Ustawodawca wyraźnie bowiem ograniczył możliwość dokonywania takich zwiększeń powierzchni do dnia 15 marca 2007 r., z tym, że – zgodnie z ust. 2 i 3 tego przepisu – możliwe jest dokonanie zwiększenia jeszcze w drugim roku realizacji programu, czyli w tym przypadku w roku 2008, jednak wraz z ewentualnym dokonaniem stosownej zmiany w planie działalności rolnośrodowiskowej. Z kolei działka [...], zgłoszona w pakiecie "Rolnictwo ekologiczne" (w wariancie S02b02) musiała być wykluczona z płatności, ponieważ strona nie spełniła wymogów przewidzianych dla rolnictwa ekologicznego.

Konkludując, organ wyższego stopnia podkreślił raz jeszcze, że powierzchnią zobowiązania nie jest powierzchnia deklarowana w roku poprzednim, ale powierzchnia, za którą rolnik otrzymał wówczas płatność, z uwzględnieniem faktycznego areału gruntów uprawnionych do płatności rolnośrodowiskowych, ustalonych w wyniku pomiarów wykonanych w trakcie kontroli na miejscu.

Na opisaną, ostateczną w administracyjnym toku instancji, decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się uchylenia decyzji zapadłych w obu instancjach, w części dotyczącej odmowy przyznania skarżącemu płatności z tytułu wariantów: S02a02 – uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności; S02b02 – trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności; S02d01 – uprawy sadownicze (w tym jagodowe) bez certyfikatu zgodności oraz S02d02 – uprawy sadownicze (w tym jagodowe) z certyfikatem zgodności.

Zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, mimo iż decyzja tego organu wydana została z naruszeniem prawa;

2. art. 7 i 75 § 1 k.p.a. – poprzez dopuszczenie jako merytorycznego dowodu z uwierzytelnionej kopii dokumentu pn. "Protokół z czynności sprawdzających" z dnia [...] r., sporządzonego przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych we W., mimo że dokument ten nie spełnia wymogów, o jakich mowa w art. 28 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 ze zm.), w brzmieniu ustawy obowiązującym w dacie czynności objętych tym dokumentem, przez co nie może on stanowić dowodu merytorycznego w sprawie;

3. art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. – poprzez dokonanie dowolnych ustaleń w przedmiocie niespełnienia przez skarżącego wymagań w rolnictwie ekologicznym w ramach wariantu S02b02 – trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności, w braku wystarczających dowodów w tym zakresie;

4. art. 7, 76, 77, 80 i 107 § 3 w związku z art. 1 i 3 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 9 ust. 2 pkt 1 oraz art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Nr 93, poz. 898 ze zm.), zwanej dalej ustawą o rolnictwie ekologicznym, w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2004 r. w sprawie wzoru formularza wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 232, poz. 2336) – poprzez pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy wykazu producentów, którzy spełnili wymagania w rolnictwie ekologicznym w roku 2008, sporządzonego przez Jednostkę Certyfikującą "A" Sp. z o.o.

Na poparcie skargi argumentowano, że – wbrew art. 28 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych – dokumentu pn. "Protokół z czynności sprawdzających" z dnia [...] r. nie przedstawiono skarżącemu do podpisu. Nie umożliwiono mu ponadto wcześniejszego wniesienia do niego uwag. Dokument ten nie został również przekazany do ARiMR. Nie powstały także żadne protokoły z oględzin dokumentów, działek rolnych etc. Tym samym, jako niespełniający wymogów, wzmiankowany dokument nie może stanowić dowodu merytorycznego w sprawie. Okoliczność, że kontrola nie została zakończona prawidłowo sporządzonym protokołem, nie może w żadnym razie skutkować przerzucaniem odpowiedzialności z tytułu tego zaniedbania na skarżącego. Rzeczony dokument nie zawiera ponadto w swojej treści jednoznacznego stwierdzenia, że skarżący nie spełnia wymogów dla produkcji w rolnictwie ekologicznym, w tym, w zakresie dotyczącym użytkowania trwałych użytków zielonych. W aktach administracyjnych brak jest również przekonujących dowodów wskazujących na nieprawidłowości w przedmiocie realizacji wariantu S02b02. Tym samym, ustalenia tegoż organu, jakoby skarżący nie spełnił wymagań dla wariantu S02b02, jako pozbawione podstaw faktycznych, uznać należy za dowolne – dokonane z obrazą art. 7, 77, 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

W dalszych wywodach uzasadnienia skargi podniesiono, że w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania w rolnictwie ekologicznym w roku 2008, sporządzonym przez Jednostkę Certyfikującą "A" Sp. z o.o. zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, Jednostka ta jednoznacznie potwierdziła, że w roku 2008 skarżący prowadził produkcję zgodnie z wymogami rolnictwa ekologicznego, a przedmiotowy wykaz jest dokumentem urzędowym (art. 76 § 1 k.p.a.), sporządzonym w przepisanej prawem formie. Tym samym, stosownie do treści art. 76 § 1 k.p.a., stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W ocenie autora skargi, nie przeprowadzono przekonujących dowodów przeciwko treści tego dokumentu (art. 76 § 3 k.p.a.). Jego treść jest więc wiążąca dla organu. Skarżący zarzucił, że organ drugiej instancji – z obrazą art. 7, 76, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. – pominął ten dowód przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów ad-ministracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawie-dliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji admini-stracyjnej, która dotknięta jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skarg na decyzje zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy).

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja – wbrew zarzutom skargi – nie narusza prawa, a zatem skarga podlegała oddaleniu.

Spór dotyczy odmowy przyznania skarżącemu płatności z tytułu realizacji – w latach [...] przedsięwzięć rolnośrodowiskowych:

1. pakiet "Utrzymanie łąk ekstensywnych" realizowany w wariancie półnaturalne łąki dwukośne (P01b) na obszarze [...] ha (wnioskowana kwota płatności – [...] zł);

2. pakiet "Rolnictwo ekologiczne" realizowany w ramach wariantów: uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności (S02a02) na areale [...] ha; trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności (S02b02) na obszarze [...] h; uprawy sadownicze – w tym jagodowe – bez certyfikatu zgodności (S02d01) na obszarze [...] ha oraz uprawy sadownicze – w tym jagodowe – z certyfikatem zgodności (S02d02) na obszarze [...] ha.

Materialnoprawną podstawę dla rozstrzygnięcia tego sporu stanowi § 11 ust. 1 wielokrotnie już powoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, z którego to wynika, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje, zmniejsza i wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta.

Wszakże najistotniejsze dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest brzmienie § 5 rozporządzenia. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu, z wyłączeniem pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 5 (tj. ochrona gleb i wód), oraz z zastrzeżeniem ust. 2. Z kolei z ustępu 2 wynika, że powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, może ulec zwiększeniu o nie więcej niż 5 % dotychczasowej powierzchni, lecz nie więcej niż o 2 ha, w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego. Ustęp 3 natomiast stanowi, że w przypadku przekroczenia zwiększenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej; do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 4 stosuje się odpowiednio. Na mocy zaś ustępu 4 w § 5 – w przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej, przy czym – w świetle ustępu 5 – zwiększenia, o którym mowa w ust. 4, można dokonać nie później niż w dniu 15 marca 2007 r.

Do terminu realizacji nowego planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 13 ust. 2 stosuje się odpowiednio, co oznacza, że producent rolny realizuje taki program od dnia 1 marca roku, w którym została wydana decyzja administracyjna o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej.

Na tle cytowanych przepisów rozporządzenia należy podzielić pogląd organu, że w zakresie wniosków kontynuacyjnych w kolejno po sobie następujących latach realizacji wieloletniego programu rolnośrodowiskowego, za powierzchnię objętą przedmiotowym zobowiązaniem należy zasadniczo przyjmować taką powierzchnię, do której producent rolny otrzymał płatność w pierwszym roku uczestnictwa w programie, a w razie zgodnego z prawem zwiększenia w kolejnych latach powierzchni należy przyjmować powierzchnię, do której przyznano płatność po zwiększeniu. W razie zaś stwierdzenia w poprzednich latach, np. wskutek kontroli, zmniejszenia powierzchni, na której realizowany jest program rolnośrodowiskowy, należy przyjmować powierzchnię po zmniejszeniu, do której płatność przyznano.

Z akt wynika, że rozpoczęcie przez skarżącego programu rolnośrodowiskowego nastąpiło w [...] r., a w związku z przejęciem w roku 2007 zobowiązań od innego producenta, który rozpoczął realizację przedsięwzięć rolnośrodowiskowych z dniem [...]r., to – zgodnie z § 5 ust. 2 i 5 – jeszcze w roku 2007 skarżący mógł dokonać zwiększenia użytków rolnych do 5% dotychczasowego areału (lub 2 ha), bez obowiązku dokonania zmian w planie działalności rolno środowiskowej, lub zwiększenia przekraczającego podane wartości, z tym, że wówczas konieczne byłoby dokonanie zmiany w planie.

Trzeba jednak niezwłocznie podkreślić, że na mocy ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W., z dnia [...] r. (Nr [...]), dotyczącej płatności na rok 2007, skarżący otrzymał płatność z omawianego tytułu do wariantu P01b (który nie jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie) z jednoczesnym pomniejszeniem płatności o 100% względnie odmową przyznania pomocy w odniesieniu do pozostałych wariantów deklarowanych przez wnioskodawcę, jako efekt ustaleń dokonanych w czasie kontroli na miejscu, przeprowadzonej w dniach [...], [...], [...] i [...] r. Dodatkowego, acz dobitnego podkreślenia wymaga, że decyzja, o której obecnie mowa, stała się już także prawomocna, wskutek oddalenia skargi kasacyjnej strony skarżącej od wyroku tutejszego Sądu z dnia 4 listopada 2009 r., wydanego w sprawie III SA/Wr 110/09 a oddalającego skargę na wspomnianą decyzję (zob. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2011 r., II GSK 190/10).

Ustalenia faktyczne i prawne, które legły u podstaw decyzji w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2007, a dotyczyły także wyników kontroli gospodarstwa skarżącego w przedmiocie spełnienia warunków prowadzenia działalności ekologicznej – w świetle brzmienia przytoczonego § 5 rozporządzenia – wiązały organy ARMiR co do rozstrzygnięcia w omawianej materii za rok 2008. Jest to oczywiste na tle przepisu art. 110 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. W tym kontekście, zarzuty skargi o naruszeniu norm procesowych wskutek powielenia w niniejszym postępowaniu ustaleń faktycznych dotyczących sprawy za rok poprzedni są bezpodstawne. Związanie bowiem organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją ma znaczenie prawne także w aspekcie podejmowania przez ten organ innych decyzji administracyjnych, które są powiązane ze stanem faktycznym i prawnym ustalonym w decyzji wydanej przez ten organ. W konsekwencji, skutki prawne wynikające z tamtej decyzji wpływają zatem również na ukształtowanie stanu faktycznego i prawnego za kolejny rok realizacji przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego.

W ocenie Sądu, mając na uwadze treść ustępów 4 i 5 w § 5 rozporządzenia oraz okoliczność odmowy przyznania płatności za roku ubiegły do tych samych działek, mocą ostatecznej i prawomocnej już decyzji administracyjnej, trafnie organy przyjęły, że deklarowanie przez skarżącego we wniosku na rok 2008 gruntów, do których nie przyznano mu płatności na rok 2007 (o łącznej powierzchni [...] ha) należy uznać za niedopuszczalne zwiększenie powierzchni zobowiązania, dokonane w trzecim ro-ku realizacji przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego, niezgodnie z przywoływanym wcześniej § 5. Okoliczności stanu faktycznego sprawy nie wskazują także by skarżący zmienił plan działalności rolnośrodowiskowej, a jedynie o mogłoby uzasadnić dokonanie zgodnego z prawem zwiększenia powierzchni działek deklarowanych do płatności.

Z tych względów, kierując się dyspozycją art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku, oddalając skargę.