Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 286/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 1 ust. 1, par. 8, par. 9
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz - spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez E. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 4 lipca 2008 r., znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 20 grudnia 2007 roku, nr [...], w sprawie niestwierdzenia choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem.

Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Decyzją z dnia 23 czerwca 2003 r., nr [...], opartą o przepis § 10 Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz.294 ze zm.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu orzekł o niestwierdzeniu u E. M. choroby zawodowej - uszkodzenia narządu słuchu, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia wskazanego w podstawie prawnej decyzji. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że w związku z zatrudnieniem w Hucie [...] w O. na stanowisku wyżarzacza w latach 1984 oraz 1988-1997, E. M. był narażony na hałas w granicach 86-90 dB. Wydanie tej decyzji poprzedziły orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O., z siedzibą w K. z dnia 13 listopada 2002 r. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia 7 marca 2003 r., w których stwierdzono odbiorczy ubytek słuchu (wg Poradni wynoszący 24 dB w uchu prawym oraz 9 dB w uchu lewym, natomiast wg Instytutu odpowiednio 15 dB i 11 dB), podając, że wielkość ubytku, jak również jego asymetria nie powodują skutków zdrowotnych upośledzenia funkcji narządu słuchu w stopniu uzasadniającym rozpoznanie choroby zawodowej. Ponadto przebieg krzywych powietrznych jest niecharakterystyczny dla pohałasowego uszkodzenia narządu słuchu. Instytut zauważył także, że nie można wykluczyć obniżenia czułości słuchu o charakterze fluktuacyjnym (zmiennym) typu menierowskiego. Organ pierwszej instancji powołał się na orzeczenie Instytutu, wskazując, że jest ono zbieżne z orzeczeniem Poradni.

Decyzję tę zakwestionował E. M., zarzucając zaniżenie wyników badań przez Poradnię w porównaniu z wynikami na dołączonym do odwołania audiogramie z dnia 23 sierpnia 2002 r., a nadto wskazując na niemożliwość uzyskania kopii wyników badań z Instytutu.

Opolski Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 5 sierpnia 2003 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na treść orzeczeń dwóch upoważnionych jednostek, które orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, podając, że wielkość ubytku słuchu, przebieg krzywych powietrznych, obustronne pogorszenie słuchu po ustaniu narażenia, szumy uszne, przebyte choroby są wystarczające do uznania, że ubytek niepowodujący społecznej niewydolności słuchu nie ma charakteru pohałasowego.

W wyniku skargi na powyższą decyzję, wniesionej przez E. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 1983/03, uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu Sąd zaaprobował przyjętą przez organy podstawę prawną orzekania, zakwestionował natomiast treść zapadłych rozstrzygnięć. Sąd wskazał, że w sytuacji stwierdzenia u skarżącego, zatrudnionego bezspornie w warunkach narażenia na hałas, ubytku słuchu typu odbiorczego, a nie mieszanego, akcentowany przez obie jednostki orzecznicze niewielki stopień tego niedosłuchu nie stanowi przeszkody do uznania istnienia choroby zawodowej. Sąd stanął na stanowisku, że stwierdzenie choroby zawodowej może nastąpić w przypadku pozytywnego ustalenia, iż rozpoznana u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, gdyż ta okoliczność skutkuje zaistnieniem domniemania związku przyczynowego między chorobą a warunkami narażającymi na jej powstanie. Sąd wywiódł, że skoro dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż skarżący w czasie zatrudnienia w Hucie [...] w O. na stanowisku wyżarzacza narażony był na ponadnormatywny hałas, pracował tym samym w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu słuchu, natomiast stwierdzone przez uprawnione placówki diagnostyczne schorzenie ma postać uszkodzenia słuchu typu odbiorczego, co wskazuje na przyczynę zewnętrzną tego uszkodzenia będącą skutkiem hałasu. Z kolei podawane przyczyny pozazawodowe powodowałyby niedosłuch typu mieszanego, którego u skarżącego nie stwierdzono, a jedynie w orzeczeniu Instytutu zasygnalizowano możliwość istnienia obniżenia czułości słuchu o charakterze zmiennym. Sąd zarzucił, że tej ostatniej okoliczności, która mogłaby wskazywać na przyczyny pozazawodowe, nie wyjaśniono w toku postępowania administracyjnego, zatem w zaleceniach do dalszego postępowania wskazał na konieczność ponownego rozpoznania sprawy w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy, podkreślając przy tym istotne znaczenie rozpoznania niedosłuchu typu odbiorczego.

Ponownie rozpatrując sprawę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu pismem z dnia 6 września 2005 r., informując o treści powyższego wyroku oraz o tym, że postępowanie zostaje wznowione, zwrócił się do jednostki orzeczniczej - Poradni Chorób Zawodowych w K. o uściślenie wydanego przez Poradnię orzeczenia lekarskiego z dnia 13 listopada 2002 r. poprzez wyjaśnienie, czy stwierdzony odbiorczy ubytek słuchu, niezależnie od stopnia uszkodzenia słuchu, stanowi podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej u osoby zatrudnionej w narażeniu na hałas. Przez Poradnię przeprowadzone zostały badania w dniach 4 października 2005 r., 29 czerwca oraz 6 i 13 lipca 2006 r., opisane w orzeczeniu lekarskim z dnia 25 lipca 2006 r. nr [...].

Decyzją z dnia 20 grudnia 2007 r., nr [...], powołując się na treść art. 104 K.p.a. oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, nie stwierdził u E. M. choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem wymienionej w pozycji 15 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu organ wskazał, że po ponownie przeprowadzonych badaniach lekarskich Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. w orzeczeniu lekarskim z 25 lipca 2006 r., nr [...], stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. E. M., niewyrażający zgody na to orzeczenie został skierowany na ponowne badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., na które pomimo wyznaczonych czterokrotnych terminów nie zgłosił się. W tych warunkach organ, nie kwestionując istnienia zawodowego narażenia na hałas, powołując się na treść orzeczenia nr [...] wskazał, że choroba narządu słuchu nie została spowodowana działaniem tego właśnie czynnika szkodliwego występującego w miejscu pracy, gdyż stwierdzono asymetrię niedosłuchu o lokalizacji pozaślimakowej w uchu prawym, jak również jego progresję pomimo wcześniejszego ustania narażenia na hałas.

Z decyzją powyższą nie zgodził się E. M., wnosząc odwołanie, w którym nawiązując do badań przeprowadzonych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. w roku 2002 podniósł, że orzeczenie lekarskie oparte jest na sfałszowanych przez lekarza tej jednostki obliczeniach dotyczących wielkości ubytku jego słuchu. Ponadto podniósł, że przez długi okres pracował w narażeniu na ponadnormatywny hałas.

Rozpatrując odwołanie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu pismem z dnia 13 marca 2008 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. o udzielenie dodatkowych wyjaśnień w kwestii tych zarzutów, które zostały podniesione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 5 maja 2005 r., a nie rozpatrzonych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu, po czym wydał decyzję z dnia 4 lipca 2008 r., nr [...], w której stwierdził, że nie została spełniona przesłanka warunkująca stwierdzenie choroby zawodowej wymieniona w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż stwierdzony ubytek słuchu nie został spowodowany działaniem czynnika szkodliwego występującego w środowisku pracy, a prawdopodobnymi jego przyczynami są zaburzenia ukrwienia spowodowane zmianami miażdżycowymi oraz zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa szyjnego, mogące skutkować zaburzeniami krążenia krwi w naczyniach mózgowych ośrodkowego układu nerwowego, między innymi zaopatrujących narząd słuchu, jak również przebyte stany zapalne ucha.

We wniesionej skardze E. M. podniósł argumenty analogiczne jak w odwołaniu, a dotyczące wieloletniego zatrudnienia w warunkach narażenia na hałas oraz sfałszowania wyniku badania lekarskiego.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. skarżący wskazywał, że w dniu 4 czerwca 2007 r. stawił się osobiście w S., na dowód czego okazał bilet kolejowy. Sąd postanowił zwrócić się do organu inspekcji sanitarnej o nadesłanie dokumentacji związanej z postępowaniem dotyczącym badań w Instytucie w S. i w tym celu odroczył rozprawę. Z kolei na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. Sąd dopuścił dowód z nadesłanych dokumentów dla ustalenia przyczyny nieprzeprowadzenia badań w jednostce orzeczniczej wyższego stopnia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podnoszone.

Na wstępie, podkreślić należy, iż zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny, sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z tego względu badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Oznacza to, że Sąd jest związany zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją, stąd może uwzględnić skargę również ze względu na inne uchybienia niż te, które zostały przytoczone w skardze.

Taka sytuacja ma miejsce w sprawie stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, w której decyzje wydane przez organy inspekcji sanitarnej są już powtórnie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż wyrokiem tut. Sądu z dnia 5 maja 2005 r. uchylono wcześniejsze rozstrzygnięcia organów obu instancji.

W związku z powyższym podkreślenia wymaga fakt, że w przypadkach orzeczeń negatywnych, zawartych w wyrokach uwzględniających skargę, wywierają one w stosunku do uchylonych decyzji skutek wsteczny, w rezultacie którego sprawa wraca do rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej. W postępowaniu przed organami następuje zatem powrót do sytuacji, która miała miejsce przed wydaniem decyzji wyeliminowanej przez Sąd z obiegu prawnego. Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wskazania, zawarte w uzasadnieniu orzeczenia sądu administracyjnego kasującego zaskarżone decyzje, mogą określać zakres, w jakim należy wykorzystać materiały i czynności procesowe z poprzedniego postępowania. Chodzi zarówno o wskazanie tych fragmentów dotychczasowego postępowania, które wymagają rozszerzenia lub uzupełnienia, jak i o wskazanie dowodów, które nie wymagają ponownego przeprowadzenia czy uzupełnienia (por. T.Woś (w:) T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 365).

W uzasadnieniu powołanego wyroku z dnia 5 maja 2005 r., poza wskazaniem braku podstaw do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu z powodu niewystarczającego poziomu niedosłuchu, Sąd zaakcentował okoliczność, iż niedosłuch typu odbiorczego przy jednoczesnym niewątpliwym wykonywaniu pracy w narażeniu na ponadnormatywny hałas uzasadnia przyjęcie domniemania co do związku schorzenia z warunkami pracy. Ponadto, nie wykluczając możliwości wykazania, że w konkretnym przypadku niedosłuch został spowodowany pozazawodowymi czynnikami wskazywanymi w orzeczeniach lekarskich, Sąd zauważył, że winny one wywoływać niedosłuch typu mieszanego, podkreślając zakaz tłumaczenia wątpliwości w tym zakresie na niekorzyść pracownika. Przeszkody w kategorycznym i ostatecznym wypowiadaniu się odnośnie istnienia u skarżącego choroby zawodowej w oparciu o tak skonstruowane domniemanie Sąd upatrywał w dostrzeżonym u skarżącego obniżeniu czułości słuchu o charakterze zmiennym, który został jedynie zasygnalizowany w orzeczeniu lekarskim wydanym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia 7 marca 2003 r., podczas gdy ubytek pohałasowy ma charakter stały. Sąd nakazał wyjaśnienie powyższych okoliczności poprzez uzupełnienie postępowania dowodowego w powyższym zakresie. Z lektury akt wynika, iż w toku ponownego rozpatrywania sprawy, poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, skarżący został poddany czterokrotnym badaniom w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. Nadmienić w tym miejscu należy, iż skarżący był już badany zarówno przez tę jednostką orzeczniczą, jak i przez jednostkę odwoławczą, jaką był Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Obydwie te jednostki wydały negatywne orzeczenia, które stanowiły podstawę rozstrzygnięć poprzednich organów administracyjnych, uchylonych następnie wyrokiem tut. Sądu z dnia 5 maja 2005 r. Motywem tych decyzji, opartych na wydanych orzeczeniach lekarskich, był niewystarczający poziomu niedosłuchu. W wyniku badań przeprowadzonych w toku ponownego postępowania, w orzeczeniu Poradni z dnia 25 lipca 2006 r. stwierdzono niewielki odbiorczy ubytek słuchu, wynoszący ok. 30 dB, co stanowi progresję do poprzednich badań bez narażenia na hałas, częściowo ślimakowy w uchu lewym i pozaślimakowy w uchu prawym. Na tej podstawie organy obu instancji nie stwierdziły u E. M. istnienia choroby zawodowej narządu słuchu, gdyż do badań w Instytucie nie doszło. Uzupełniona w toku postępowania sądowego dokumentacja wskazuje, iż skarżący pismem z dnia 30 sierpnia 2006 r. zakwestionował orzeczenie lekarskie nr [...], a nadto kilkakrotnie występował o udostępnienie kserokopii wyników badań wykonanych w Przychodni w latach 2005 i 2006. Odnośnie badań w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., poza pismami dotyczącymi wyznaczenia terminu obserwacji szpitalnej na dzień 10 stycznia oraz 4 czerwca 2007 r., nie przedłożono innej dokumentacji.

W ocenie Sądu, wydanie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej nastąpiło z poważnym naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i które należało wziąć pod uwagę z urzędu. Przede wszystkim należy wskazać, iż obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., nakazuje podjęcie przez organy prowadzące postępowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a konkretyzacja tej zasady w art. 77 § 1 K.p.a. wymaga od organów wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ta zasada miała w rozpoznawanej sprawie szczególne istotne znaczenie, zważywszy na wskazywane już wyżej stanowisko Sądu, zawarte w wyroku z dnia 5 maja 2005 r. W świetle treści uzasadnienia tego wyroku dodać ponadto należy, iż oprócz przepisów K.p.a. w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, które w sposób szczegółowy normują postępowanie poprzedzające wydanie decyzji przez organy Inspekcji Sanitarnej, w myśl którego do rozpoznania chorób zawodowych właściwymi są jednostki organizacyjne wyszczególnione w § 7 ust. 1 tego rozporządzenia, do jakich należą poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych. Rozpoznania swoje wyżej wymienione jednostki wydają w formie orzeczenia w sprawie choroby zawodowej. Stosownie do § 8 tego rozporządzenia, jednostki orzecznicze, po dokonaniu oceny stanu zdrowia badanego przesyłają orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej wraz z posiadaną niezbędną dokumentacją właściwemu państwowemu terenowemu inspektorowi sanitarnemu (ust. 1), natomiast kopię tego orzeczenia - zainteresowanemu pracownikowi (ust. 2 pkt 1). Z kolei w myśl § 9 ust. 1 tego rozporządzenia pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić za pośrednictwem jednostki organizacyjnej, która dokonywała ustaleń w sprawie rozpoznania choroby zawodowej z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia i opieki społecznej. Z przytoczonych przepisów wynika ciążący na organie inspekcji sanitarnej obowiązek zbadania i wyjaśnienia, czy schorzenie, którym dotknięta jest osoba zgłaszająca podejrzenie o chorobę zawodową, jest istotnie taką chorobą w rozumieniu przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wypełnieniu tego obowiązku służy między innymi powinność przeprowadzenia - na wniosek zainteresowanego - badania kontrolnego, gdy orzeczenie lekarskie wyłączyło u niego schorzenie o charakterze zawodowym.

Stwierdzić w tym miejscu trzeba, że po uchyleniu wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r. dotychczas wydanych w sprawie decyzji nastąpił powrót do stanu sprzed wydania decyzji. W tej sytuacji organ pierwszej instancji, realizując opisaną wyżej zasadę wyjaśnienia stanu faktycznego, miał do wyboru dwie drogi, z których pierwszą było żądanie uzupełnienia orzeczenia wydanego w toku poprzednio przeprowadzonego postępowania, natomiast drugą - ponowne wdrożenie trybu postępowania wynikającego z przepisów szczególnych, jakimi są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W razie wyboru pierwszego ze wskazanych wariantów organ powinien jednak zwrócić się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., jako do jednostki diagnostycznej, która wydawała już w sprawie orzeczenie w trybie odwoławczym, mające w tym postępowaniu walor opinii, stanowiącej wcześniej podstawę orzekania organów inspekcji sanitarnej. W świetle treści uzasadnienia wyroku z dnia 5 maja 2005r. uzasadnione było również wystąpienie do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia o uzupełnienie wydanego orzeczenia, które - co należy zaakcentować - sprowadzało się wyłącznie do stwierdzenia zbyt niskiego ubytku słuchu. Bez wątpienia jednak, w świetle rozważań Sądu zawartych w uzasadnieniu powyższego wyroku, nieodzowne było zasięgniecie opinii uzupełniającej Instytutu. Zgromadzone w sprawie dowody świadczą o tym, że organ pierwszej instancji wprawdzie wystąpił do Poradni Chorób Zawodowych w K. o uściślenie orzeczenia z dnia 13 listopada 2002 r., prawidłowo określając jego zakres, jednak podjęte w wyniku powyższego pisma działania Poradni polegały na przeprowadzeniu powtórnych i rozszerzonych badań skarżącego. W oparciu o wyniki tychże badań wydane zostało ponowne orzeczenie, przy czym E. M. skorzystał z uprawnienia, wynikającego z przepisu § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, zgłaszając żądanie ponownego badania, o czym świadczy treść pisma z dnia 30 sierpnia 2006 r. Do badania przez Instytut Medycyny Pracy w S. jednak nie doszło z powodów, które nie zostały udokumentowane. Uzupełniona przez Sąd w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. dokumentacja wskazuje, że pismami z dnia 14 listopada 2006 r. oraz z dnia 12 stycznia i 19 marca 2007 r. skarżący informował Instytut o niemożliwości stawienia się na obserwację z uwagi na stan zdrowia. Brak jest natomiast dowodów świadczących o tym, z jakich przyczyn skarżący nie został poddany badaniom po dniu 4 czerwca 2007 r., skoro akta sprawy zostały ostatecznie przez Instytut zwrócone do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. za pismem z dnia 16 lipca 2007 r. Z tych względów wymyka się spod oceny Sądu prawidłowość postępowania organów, które - aprobując odstąpienie Instytutu od wykonania badań pomimo całkowitego braku udokumentowania powodów - oparły swe rozstrzygnięcia wyłącznie na orzeczeniu Poradni. Niezależnie od tego stwierdzić należy, iż niewątpliwie organ pierwszej instancji zaniechał wezwania Instytutu Medycyny Pracy w S. o uzupełnienie wcześniej wydanego orzeczenia pod kątem wskazanym przez Sąd w wyroku z dnia 5 maja 2005r. Takie postępowanie należy zakwalifikować jako naruszenie przepisu art. 153 P.p.s.a. i uznać za wadliwe, przy czym wadliwości tej nie mogło usunąć wystąpienie organu odwoławczego do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. w piśmie z dnia z dnia 13 marca 2008r. o dodatkowe wyjaśnienia ze wskazaniem na obowiązek wykonania wyroku Sądu.

Podkreślić w tym miejscu przyjdzie, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i aktualnym nadal poglądem, który w pełni zasługuje na aprobatę, orzeczenie jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 1999 r., sygn. akt II SA/Wr 1452/97, ONSA 2000, nr 2, poz.63). W związku z tym podnieść wypada, że prawdzie przepisy K.p.a. nie określają wymagań, jakim powinna odpowiadać opinia biegłego, ale z samej istoty tego dowodu wynika, iż oprócz konkluzji powinna ona zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań przeprowadzonych przez daną jednostkę, ale również do innych zebranych dowodów.

Przedstawione wyżej okoliczności wskazują, w ocenie Sądu, że postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. oraz § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym nie doszło do realizacji wyroku z dnia 5 maja 2005 r., co narusza przepis art. 153 P.p.s.a.

Wobec niedopełnienia omówionych wyżej obowiązków przez organy obu instancji, stanowiących naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 153 P.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oparto o przepis art. 135 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku uzasadnia przepis art. 152 tej ustawy.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ inspekcji sanitarnej zarządzi przeprowadzenie badania skarżącego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., ewentualnie - w razie usprawiedliwionej i należycie udokumentowanej niemożliwości jego wykonania - zażąda uzupełnienia wydanego wcześniej orzeczenia poprzez określenie, czy występujące u skarżącego schorzenie narządu słuchu można zaliczyć do schorzeń wymienionych w pkt 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W zleceniu należy ponadto zobowiązać tę jednostkę do ustosunkowania się do wyników wcześniejszych badań, w szczególności z okresu poprzedzającego przejście skarżącego na emeryturę, w tym z lat 1990 i 1992, których kserokopie znajdują się w uzupełnionych przez organ aktach, w porównaniu z wynikami badań z lat 2002-2003 oraz do motywów orzeczenia poprzednio wydanego w sprawie, mając na uwadze zarówno zalecenia zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 5 maja 2005 r., jak i wywody zamieszczone w wyroku niniejszym. Końcowo przypomnieć należy jeszcze, że z mocy § 10 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), postępowanie w sprawach rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia jego w życie - a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie - powinno być prowadzone nadal na podstawie dotychczasowych przepisów.