Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1317/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 188
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 29 stycznia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia NSA Leszek Kamiński sędzia del. NSA Jerzy Solarski /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 91/14 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 91/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: WSA), po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej: LWINB) z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych – uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną: decyzją z dnia [...] września 2013 r. Nr PINB [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lubartowie (dalej: PINB) nakazał A. K., A. F., K. K. oraz S. K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w L., poprzez wykonanie wyszczególnionych w sentencji decyzji robót budowlanych. Z uwagi na zagrożenie zdrowia oraz życia użytkowników obiektu, na podstawie art. 108 K.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, określając termin wykonania obowiązku do dnia 30 czerwca 2014 r.

LWINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243 poz. 1623 ze zm., dalej: P.b.), decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymał w mocy decyzję PINB i wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonych 14 grudnia 2012 r. przez pracowników organu pierwszej instancji oględzin budynku, stwierdzono spękania i zawilgocenia tynków, zarysowania ścian wewnętrznych, zewnętrznych i gzymsów, zawilgocenia i ubytki elementów drewnianych stropów i podłóg, spękany ponad połacią dachową przewód kominowy, zawilgoconą konstrukcję więźby dachowej z prześwitami w pokryciu dachowym. W wykonaniu postanowienia PINB z dnia [...] stycznia 2013 r., współwłaściciele budynku przedłożyli ekspertyzę stanu technicznego budynku, sporządzoną przez osobę mającą odpowiednie uprawnienia. Na podstawie tej ekspertyzy PINB zasadnie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. nałożył na współwłaścicieli budynku obowiązki wykonania robót budowlanych, a ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagrażałaby dobrom określonym w art. 108 § 1 K.p.a., prawidłowo również nadał swej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W skardze A. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 6, 7 i 8 K.p.a. poprzez niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego oraz naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało naruszeniem zasad ogólnych postępowania. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę LWINB wniósł o jej oddalenie.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA uchylił zaskarżoną decyzję i wskazał, że zgodnie przepisem art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Adresatami są właściciel (współwłaściciele) albo zarządca obiektu budowlanego, a jego nałożenie nie jest zależne od przyczyn powstania nieprawidłowego stanu technicznego budynku oraz od stopnia zawinienia właściciela (współwłaścicieli) czy zarządcy w zaistnieniu takiego stanu. W sprawie nie budzi wątpliwości nieprawidłowy stan techniczny przedmiotowego budynku, co wynika zarówno z protokołu oględzin, dokumentacji fotograficznej, jak i ekspertyzy stanu technicznego sporządzonej w maju 2013 r. przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Kwestię sporną stanowi natomiast zakres nałożonych zaskarżoną decyzją obowiązków. Wynikająca z art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. kompetencja organu nadzoru budowlanego do nakładania obowiązków mających na celu usunięcie nieprawidłowości musi wynikać ze ściśle określonej normy prawnej, a określenie "nieodpowiedni" stan techniczny budynku należy odnieść do sytuacji, w której narusza on wymagania wynikające z obowiązujących przepisów. Organ odwoławczy nie wskazał norm prawnych, których wymagania zostały naruszone przez ustalony stan techniczny budynku. Tymczasem okoliczność zaistnienia przesłanek obligujących do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. musi wynikać z ustaleń poczynionych w przeprowadzonym postępowaniu i znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Do jej wydania nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że zachodzą przesłanki określone w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b., gdyż ocena, że stan techniczny budynku jest nieodpowiedni albo zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, musi odnosić się do obowiązujących przepisów. W przypadku budynków aktem tym jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Organ drugiej instancji ograniczył się do powołania na treść art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. i powielił ustalenia zawarte w ekspertyzie technicznej. Nie wypełnił zatem jednej ze swoich podstawowych ról w procesie stosowania prawa, a mianowicie nie dokonał subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do obowiązujących przepisów, czym dopuścił się naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. W tym zakresie WSA wskazał, aby organ odwoławczy w toku ponownego rozpatrywania sprawy, zbadał stwierdzone nieprawidłowości stanu technicznego budynku z uwzględnieniem przepisów powołanego rozporządzenia, a następnie ocenił i uzasadnił - uwzględniając przy tym planowany przez współwłaścicieli sposób jego użytkowania - jakie roboty budowlane są konieczne do jego doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego, nie zagrażającego życiu i zdrowiu ludzi w rozumieniu art. 66 P.b. Końcowo WSA stwierdził brak podstaw do umorzenia postępowania, gdyż z uwagi na istnienie budynku o nieodpowiednim stanie technicznym, nie stało się ono bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 pkt 1 K.p.a. Nie zachodziła również potrzeba uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, gdyż naruszenie prawa polegające na niedokonaniu właściwej subsumpcji może zostać wyeliminowane przez organ drugiej instancji bez ryzyka uchybieniu zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a materiał dowodowy sprawy może zostać ewentualnie uzupełniony przez organ odwoławczy w trybie art. 136 K.p.a.

W skardze kasacyjnej LWINB, zastępowany przez radcę prawnego, działając na podstawie art. 173 § 1 w związku z art. 174 pkt 1 i 2 i art. 177 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), zaskarżył wyrok WSA w całości, zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi A. K. na decyzję LWINB z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2013 r.,

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z treścią art. 66 P.b. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie należało uchylić decyzję LWINB ze względu na fakt, że treść art. 66 P.b. nie daje podstawy do wydania nakazu jaki został orzeczony w decyzji organów nadzoru budowlanego, bez odwołania się do przepisów wykonawczych,

- naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., tj. błąd w ustaleniach faktycznych jakie dokonał Sąd w trakcie procedowania, bowiem Sąd ustalił w oparciu o przedłożone akta administracyjne fakty i okoliczności, które nie istniały w dacie prowadzonego postępowania a zarzuty jakie sformułował w oparciu o błędne ustalenia z analizy akt sprawy spowodowały, że zobowiązał organ administracji do stosowania przepisu prawa – rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...), co stoi w rażącej sprzeczności z treścią § 2 ust. 1 tego rozporządzenia,

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 i 3 P.b. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że powołanego przepisu nie można stosować do przywracania należytego stanu technicznego obiektów budowlanych, których nieodpowiedni stan techniczny wynika ze zużycia budynku lub braku należytej konserwacji, jakiej dopuścili się właściciele lub współwłaściciele budynku mieszkalnego.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi A. K. jako oczywiście bezzasadnej, lub o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych wskazano, że w konsekwencji wadliwej wykładni art. 66 ust. 1 P.b., WSA błędnie zobowiązał organ nadzoru budowlanego do stosowania przepisów rozporządzenia, które w niniejszym przypadku nie ma zastosowania. Analizując treść jego § 2 ust. 1 można bowiem ustalić, że nie ma on zastosowania do budynków w użytkowaniu, których stan techniczny jest nieodpowiedni z powodu zaniedbań właścicieli lub na skutek zużycia się substancji budynku. Rozporządzenie to odnosi się do obiektów nowo projektowanych, przebudowywanych lub dla których ma być zmieniony sposób użytkowania. Podstawą nałożenia obowiązku w oparciu o art. 66 P.b. mogą być jedynie takie okoliczności, które wynikają z naruszenia przepisów dotyczących użytkowania budynków. W tej kwestii należy podzielić poglądy wyrażane w orzecznictwie, że przepisy art. 66 P.b. zostały zamieszczone w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co przesądza, że powinny mieć one zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt jest nieprawidłowo eksploatowany, nie remontowany, nie konserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie tego przepisu (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r. II OSK 1100/10, z dnia 20 maja 2011 r. II OSK 916/10 i z dnia 5 stycznia 2011 r. II OSK 1980/09). Na skutek błędów w ustaleniach faktycznych, Sąd uchylił decyzję organu II instancji w sytuacji, gdy powinien skargę oddalić. Jego działania były zgodne z przepisami prawa formalnego jak i materialnego, wobec czego trudno się także zgodzić z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. Kwestię ocenną stanowi zakres działań organów, a w kontekście zarzutów współwłaściciela nieruchomości wydaje się, że nie kierują nim pobudki u podstaw których leżą przepisy prawa materialnego, lecz brak zgody co do zakresu finansowania nakazanych robót budowlanych. Pracownicy organów nadzoru budowlanego posiadają fachową wiedzę niezbędną do oceny zjawisk w budownictwie, stosowne uprawnienia jak również doświadczenie życiowe i zawodowe, które to kompetencje jak również stosowanie obowiązującego prawa i przewidzianych nim środków dowodowych (ekspertyzy techniczne, oględziny) pozwoliły im na uznanie wypełnienia w tym przypadku dyspozycji art. 66 ust. 1 pkt 1 w związku z pkt 3 P.b.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. K., reprezentowany przez pełnomocnika (adwokata), wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od LWINB kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Jako słuszne uznał stanowisko WSA, że organ odwoławczy nie wskazał norm prawnych, których wymagania zostałyby naruszone przez ustalony stan techniczny przedmiotowego budynku mieszkalnego. Opierając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 powinien jednoznacznie sprecyzować, jakie nieprawidłowości występują oraz któremu z wymienionych dóbr zagrażają i dlaczego, a takie ustalenia w zaskarżonej decyzji nie zostały poczynione. Rozstrzygając natomiast w oparciu o ust. 1 pkt 3 tego artykułu powinien wykazać, którym wymaganiom wynikającym z obowiązujących przepisów nie odpowiada stan techniczny obiektu budowlanego. Obiekt będzie bowiem w nieodpowiednim stanie technicznym, kiedy będzie on niezgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami; w szczególności, ale nie wyłącznie, należy mieć na uwadze rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836 ze zm.). Słuszne jest zatem twierdzenie WSA, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem wskazanych w wyroku przepisów procesowych i prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie nie jest uzasadniony stawiany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych; w zaskarżonym wyroku Sąd przekonująco i w sposób nie budzący wątpliwości wskazał, jakie elementy ustalonego przez organy stanu faktycznego przyjął jako podstawę orzekania i dlaczego. Wyrok zawiera wszystkie ustawowo określone elementy, w tym wskazania co do dalszego postępowania w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Stosownie do przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania przewidziane przepisem art. 183 § 2 P.p.s.a., dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny podstaw powołanych w skardze kasacyjnej.

Na wstępie zauważyć należy, że skarga kasacyjna w odniesieniu do części zarzutów sformułowanych w petitum nie odpowiada wymaganiom, o jakich mowa w art. 176 P.p.s.a. Dotyczy to zarówno zarzutu naruszenia przepisów postępowania a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., który dopiero w uzasadnieniu powiązano z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., który nieprecyzyjnie powiązano z art. 66 P.b. W odniesieniu bowiem do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych (jak ma to miejsce w przypadku art. 66 P.b.), wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu.

Pomimo tej wady, Naczelny Sąd Administracyjny zarzut naruszenia prawa materialnego rozpoznał, bowiem w uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego autor skargi kasacyjnej precyzyjnie wskazał art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. jako przepisy, które zostały naruszone. I tak, w ocenie skarżącego kasacyjnie, WSA dokonał błędnej ich wykładni poprzez przyjęcie, że unormowań tych nie można stosować do przywracania należytego stanu technicznego obiektów budowlanych, których nieodpowiedni stan techniczny wynika ze zużycia budynku lub braku należytej konserwacji, jakiej dopuścili się właściciele lub współwłaściciele budynku mieszkalnego. Wskazuje się też w uzasadnieniu, że nieuprawnione jest stanowisko WSA, wedle którego nieodpowiedni stan techniczny, o jakim mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. należy odnieść do rozporządzenia z 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie.

Zgodnie z przepisem art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Nie powtarzając rozważań natury ogólnej dotyczących wskazanych unormowań a poczynionych przez WSA, które zresztą zasługują na pełną aprobatę, nie można jednak podzielić poglądu, że dla nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, należy poszukiwać konkretnej normy prawnej w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie. Postawienie takiej tezy nie da się pogodzić z celem wymienionego rozporządzenia, który wynika wprost z § 2 ust. 1. Przepis ten stanowi, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2 (zastrzeżenie dotyczy budynków użytkowanych). Zatem w odniesieniu do budynków użytkowanych, (zrealizowanych uprzednio, niezależnie od czasu ich powstania), przepisy rozporządzenia mają zastosowanie ale jedynie w zakresie bezpieczeństwa p.poż. i to tylko o tyle, o ile na podstawie przepisów odrębnych budynki takie uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Dokonana więc wykładnia art. 66 ust. 1 P.b., przy uwzględnieniu stanu faktycznego, w którym kwestie bezpieczeństwa p.poż. nie występują, jest nieprawidłowa.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro przepis art. 66 usytuowany jest w rozdziale 6 zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", to wymagań stawianych obiektom należy poszukiwać w pierwszej kolejności w ustawie. Przepisem ogólnym, który dotyczy użytkowania obiektów budowlanych jest art. 5 ust. 2 P.b. Zgodnie z jego brzmieniem, obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Wobec tego punktem odniesienia dla oceny przesłanek z art. 66 ust. 1 P.b. jest spełnienie wymagań podstawowych, jakim winny odpowiadać użytkowane obiekty budowlane, wymienionych przykładowo w art. 5 ust. 1 pkt 1-7 P.b. Jeżeli więc obiekt budowlany nie spełnia tych wymagań i przez to stwarza zagrożenie dla dóbr chronionych wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1, względnie z powodu naruszenia tych wymagań jest w "nieodpowiednim" stanie technicznym, w rozumieniu ust. 1 pkt 3, to stan taki obiektu budowlanego obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania stosownego nakazu likwidującego zaistniałą sytuację. Prowadzi to do wniosku, że w realiach sprawy zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 i 3 P.b. jest usprawiedliwiony.

Konsekwencją trafności zarzutu naruszenia prawa materialnego jest to, że usprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 141 § 4 P.p.s.a., jeśli chodzi o wskazania co do dalszego postępowania, przy jednoczesnym przypisaniu organom nadzoru budowlanego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., odstępując od zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego, na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a.

Ponieważ istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę (art. 188 P.p.s.a.).

W skardze podniesione zostały zarzuty naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszenie art. 77 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego oraz naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało naruszeniem zasad ogólnych postępowania.

Wbrew skardze, organy nadzoru budowlanego zgromadziły pełny materiał dowodowy i nie dopuściły się naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Wskazać należy, że zasadnicza kwestia, a to stan techniczny budynku został ustalony prawidłowo. W tym zakresie organ I instancji dokonał oględzin przedmiotowego budynku (k.13 akt adm.), po czym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nałożył na współwłaścicieli obowiązek przedstawienia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku, w terminie do dnia 31 maja 2013 r. (postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. zmienił to postanowienie w zakresie terminu, zobowiązując adresatów do przedłożenia ekspertyzy do 31 lipca 2013 r.) Na podstawie ekspertyzy sporządzonej przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia, datowanej maj 2013 rok, organ ustalił, że utrzymanie budynku w całości jako mieszkalny, jest możliwe tylko po przeprowadzeniu kapitalnego remontu, ze wzmocnieniem konstrukcji i zabezpieczeniem izolacjami oraz wyposażeniem budynku w instalację wodociągową, kanalizacyjną i centralnego ogrzewania, a także przebudową instalacji elektrycznej. Stwierdzono, że przegrody zewnętrzne budynku nie spełniają normowych wymagań izolacyjności termicznej, a budynek w ramach remontu należałoby w całości ocieplić (ściany, stropy i posadzki). Jednocześnie w ocenie technicznej wskazano, że w przypadku utrzymania obiektu bez funkcji mieszkalnej, należy wykonać niezbędne prace zabezpieczające, nie wymagające opracowania projektu technicznego i uzyskania pozwolenia na budowę. Do prac tych zaliczono remont dachu w zakresie szczegółowo opisanym w punkcie 4.5 ekspertyzy, remont stropów z częściową wymianą drewnianej konstrukcji i poszycia, remont ścian - jak w punkcie 4.2.1 i 4.2.2 oraz kominów (4.3.), remont lub wymianę stolarki okiennej i drzwiowej oraz remont posadzek (k. 43-47). Dysponując takim materiałem dowodowym, przy braku jakichkolwiek zastrzeżeń i wniosków dowodowych ze strony współwłaścicieli, PINB, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b., uwzględniając szczegółowy opis budynku, w decyzji z dnia 24 września 2013 r., nałożył na współwłaścicieli obowiązki wykonania robót, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, niezbędnych do utrzymania budynku bez funkcji mieszkalnej, zakreślając termin wykonania do dnia 30 czerwca 2014 r. Uwzględniając stan budynku, decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Zauważyć w tym miejscu należy, że w odwołaniu skarżący nie podważał trafności rozstrzygnięcia a jedynie kwestionował termin wykonania robót, ze względu na duży ich zakres oraz przypadający okres zimowy; organ odwoławczy argumentacji tej nie uwzględnił i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stwierdzić więc należy, że organy zgromadziły materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego, a sporządzone uzasadnienie kontrolowanej decyzji odpowiada wzorcowi ustawowemu (art. 107 § 3 K.p.a.). Oznacza to, że organy nie dopuściły się przypisywanych im procesowych uchybień.

Jeśli chodzi o podstawę prawną nakazu, to mając na uwadze poczynione wyżej rozważania, prawidłowo organy powołały art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b., skoro stan budynku zagraża dobrom chronionym i jest "nieodpowiedni". W przypadku art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. dodatkowo można wskazać, że przepis ten dotyczy sytuacji, w której obiekt budowlany samym swoim istnieniem powoduje opisane zagrożenie. W realiach sprawy sporządzona ekspertyza dawała podstawę do przyjęcia takiej kwalifikacji, skoro budynek ma liczne, szczegółowo opisane pęknięcia, a drewniany strop jest w złym stanie technicznym i kwalifikuje się do wymiany, a więc narusza podstawowe wymagania dla obiektów będących w użytkowaniu, wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1-7. Także zasadnie w materialnoprawnej podstawie decyzji wskazano na art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. Przepis ten znajduje zastosowanie do stanów faktycznych, w których obiekt budowlany ze względu na niewłaściwe użytkowanie względnie upływ czasu, został doprowadzony do nieodpowiedniego stanu technicznego, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2009 r., sygn. II OSK 427/2008, Lexis.pl nr 2478557). W realiach sprawy ocena, że stan budynku jest "nieodpowiedni", oparta została na ekspertyzie technicznej, natomiast zakres nałożonych obowiązków ograniczony został do minimum, jedynie w zakresie pozwalającym na zabezpieczenie i utrzymanie budynku, bez funkcji mieszkalnej.

Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a. i dlatego skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 250 – 261 P.p.s.a.