Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 350/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt w części
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2014 poz 1898
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do  służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu
journal: Dz.U. 2005 nr 206 poz 1723
law: Rozporzadzenie Ministra Spraw Wewnętrzych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w  związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej
journal: Dz.U. 2004 nr 8 poz 67
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin( - tekst jednolity.
article: art. 1, art. 16, art. 39 ust. 5, art. 40 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 47, art. 68 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1822
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

SENTENCJA

﻿ Sygn. akt III SA/Łd 350/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant specjalista– Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 roku sprawy ze skargi C. K. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o niezdolności do służby, zdolności do pracy, inwalidztwie III grupy bez związku ze służbą 1) uchyla zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej ustalenia niezdolności do służby; 2) odrzuca skargę w pozostałej części; 3) stwierdza, że zaskarżone orzeczenie określone w punkcie 1) nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. w orzeczeniu z dnia [...], Nr [...] rozpoznała u [...] C. K. schorzenie główne: osobowość dyssocjalna § 70 p.3 kat.D i schorzenia współistniejące: zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa z dyskopatią L4-L5-S1. § 34 p.4 kat.C; zaburzenia adaptacyjne § 69 p.1 kat.A. W wydanym orzeczeniu stwierdzono, że C. K. jest całkowicie niezdolny do służby ale zdolny do pracy, zaliczono go do trzeciej grupy inwalidów wskazując, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Stwierdzono, że inwalidztwo istnieje od dnia [...] i wyznaczono termin badania kontrolnego na [...]. Jako podstawę prawną orzeczenia wskazano ustawę z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, z późn. zm.).

Od powyższego orzeczenia C. K. złożył odwołanie, w którym wskazując na naruszenie przepisów o właściwości, brak podstawy prawnej i błąd w ustaleniach faktycznych co stanu zdrowia, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i umorzenie postępowania z powodu braku uprawnień komisji lekarskich MSW do orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej do służby strażaków, względnie o zmianę w całości orzeczenia i orzeczenie o zdolności do służby po ponownym przeprowadzeniu czynności komisyjno-lekarskich przez inny zespół lekarzy specjalistów.

Decyzją z dnia [...] Okręgowa Komisja Lekarska MSW w Ł. uchyliła orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. z dnia [...].

Okręgowa Komisja Lekarska MSW w Ł. w orzeczeniu z dnia [...], Nr [...] rozpoznała u C. K. jako schorzenia podstawowe: osobowość dyssocjalną § 80 p.1 kat. C i zaburzenia adaptacyjne § 79 p.2 kat. C, jako schorzenia współistniejące wskazano: zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa z dyskopatią L4-L5-S1 § 55 p.1. kat.B. Stwierdzono trwałą niezdolność do służby, zdolność do pracy, zaliczono badanego do trzeciej grupy inwalidzkiej, wskazując, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby/choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Jako datę powstania inwalidztwa wskazano [...] wskazując, że inwalidztwo jest czasowe, a termin badania kontrolnego wyznaczono na [...]. Jako podstawę prawną orzeczenia wskazano rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014r. w sprawie wykazu chorób, ułomności wraz kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. z 2014r., poz. 1898), rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dnia 29 września 2005r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. nr 206, poz. 1723) oraz ustawę z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, z późn. zm.).

W dniu [...] roku C. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia inwalidztwa bez związku ze służbą. W uzasadnieniu skargi wskazał, że podtrzymuje stanowisko przedstawione w odwołaniu od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska MSW w Ł. wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a.

Z treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 - 8 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, które mogą dotyczyć aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu administracyjnym (decyzje administracyjne - pkt 1, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie - pkt 2) oraz w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (postanowienia, na które służy zażalenie - pkt 3). Ponadto zaskarżalne są inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - pkt 4, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach - pkt 4a, akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej - pkt 5, inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej - pkt 6, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego - pkt 7, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 -4a - pkt 8.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazana regulacja prawna nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej ustalenia niezdolności do służby, zaś w pozostałej części podlega odrzuceniu.

Na wstępie przypomnieć wypada, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. z dnia [...], poprzedzone uchyleniem w dniu [...] orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. z dnia [...], nr [...]. W zaskarżonym orzeczeniu stwierdzono, że skarżący jest trwale niezdolny do służby, zdolny do pracy, zaliczono go do trzeciej grupy inwalidów i uznano, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Stwierdzono, że inwalidztwo istnieje od dnia [...], ma charakter czasowy i jako termin badania kontrolnego wskazano [...]. Jako podstawę prawną orzeczenia wskazano rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014r. w sprawie wykazu chorób, ułomności wraz kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. z 2014r., poz. 1898), rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dnia 29 września 2005r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. nr 206, poz. 1723) oraz ustawę z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, z późn. zm.).

Zaskarżone orzeczenie zostało więc wydane w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia skarżącego i jego przydatności do służby, a jednocześnie w zakresie ustalenia związku stwierdzonego schorzenia strażaka ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego.

Na rozprawie w dniu [...] skarżący sprecyzował, że nie zgadza się w całości z zaskarżonym orzeczeniem.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, komisje lekarskie działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych, w zakresie ustalenia zdolności do służby, są organami administracji publicznej i podejmują swe rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 9 listopada 2009r. w spr. I OSK 354/09, z 30 kwietnia 2010r. w spr. I OSK 93/10, z 28 czerwca 2011r. w spr. I OSK 166/11 i z 22 lipca 2010r. w spr. I OSK 220/10 oraz w postanowieniach z 29 grudnia 2011r. w spr. II OSK 2403/11, z 14 grudnia 2011r., w spr. II OSK 2528/11, z 7 września 2010r. w spr. II OSK 1430/10 i z 29 maja 2008r. w spr. II OSK 667/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z 16 kwietnia 2013r. w spr. II SA/Wa 2151/12, z 8 maja 2013r. w spr. II SA/Wa 104/13 i z 5 lipca 2011r. w spr. II SA/Wa 930/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyrokach z 3 października 2013r. w spr. IV SA/Po 510/13, z 23 kwietnia 2014r. w spr. IV SA/Po 1205/13 i 5 grudnia 2013r. w spr. IV SA/Po 960/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 13 marca 2014r. w spr. III SA/Kr 1284/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyrokach z 8 lipca 2014r. w spr. IV SA/Gl 1278/13 i z 14 listopada 2011r. w spr. IV SA/Gl 101/11 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyrokach z 25 lipca 2013r. w spr. III SA/Gd 439/13 i z 2 stycznia 2014r. w spr. III SA/Gd 760/13 publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w pełni prezentowany w w/w orzeczeniach pogląd, że orzeczenia komisji lekarskich nie ograniczają się tylko do oceny stanu zdrowia osoby stającej przed komisją, lecz w sposób autorytatywny rozstrzygają również kwestie zdolności badanego do służby, ustalając stopień zdolności do służby poprzez zaliczenie osoby badanej do jednej z kategorii zdolności do służby. Przedmiotowe orzeczenia w sposób oczywisty łączą więc elementy wiedzy medycznej z elementami typowymi dla orzecznictwa administracyjnego, co wyraźnie wskazuje na administracyjny charakter orzecznictwa komisji lekarskich w zakresie zdolności badanego do służby.

Należy zaznaczyć, że od dnia 1 stycznia 2015r. obowiązuje ustawa z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2014r., poz. 1822, dalej "ustawa"). Ustawa ta zgodnie z art. 1 określa zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje w sprawach:

1) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej;

2) oceny stanu zdrowia funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 oraz ustalenia ich zdolności fizycznej i psychicznej do służby;

3) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do pracy w wyodrębnionych komórkach organizacyjnych kontroli skarbowej, inspektorów i pracowników zatrudnionych w tych komórkach oraz kandydatów do pracy w wywiadzie skarbowym, a także pracowników wywiadu skarbowego;

4) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, zwanego dalej "wypadkiem", lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby;

5) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób niebędących funkcjonariuszami Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego, które w czasie korzystania lub w związku z korzystaniem przez te służby z ich pomocy poniosły uszczerbek na zdrowiu oraz związku tego stopnia uszczerbku z tym zdarzeniem albo związku śmierci z tym zdarzeniem;

6) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380, z późn. zm.) oraz członków ochotniczej straży pożarnej, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu w związku z udziałem w działaniach ratowniczych lub ćwiczeniach;

7) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób udzielających pomocy pracownikom wywiadu skarbowego w wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych, które w czasie udzielania tej pomocy lub w związku z jej udzielaniem poniosły uszczerbek na zdrowiu albo związku śmierci z tym zdarzeniem;

8) uznania funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1, funkcjonariuszy zwolnionych z tych służb za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariuszy i funkcjonariuszy zwolnionych ze służby;

9) ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1, zwolnionych ze służby, w celu określenia grupy inwalidzkiej;

10) potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej;

11) kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1.

W świetle art. 16 ustawy komisje lekarskie orzekają w dwóch instancjach:

1) w pierwszej instancji - rejonowe komisje lekarskie;

2) w drugiej instancji - Centralna Komisja Lekarska.

Według art. 39 ust. 5 orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają:

1) trwałą lub całkowitą niezdolność do służby,

2) trwałą niezdolność do służby na zajmowanym stanowisku,

3) związek śmierci ze służbą,

4) trwały uszczerbek na zdrowiu na skutek wypadku lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby,

5) całkowitą niezdolność do pracy,

6) trwałą niezdolność do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku

- uzasadnia się szczegółowo.

Jak wynika z art. 40 ust. 1 ustawy rejonowe komisje lekarskie orzekają w składzie co najmniej dwuosobowym. Orzeczenie wydane przez komisję lekarską podpisują wszyscy członkowie komisji. Komisja podejmuje rozstrzygnięcie zwykłą większością głosów. W razie równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego składu.

Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej w celu wydania orzeczenia przysługuje odwołanie.

Na podstawie art. 47 ustawy centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania:

1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo

2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo

3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.

2. Centralna Komisja Lekarska nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych.

3. Do postępowania odwoławczego prowadzonego przez Centralną Komisję Lekarską stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, Centralna Komisja Lekarska niezwłocznie zwraca dokumentację orzeczniczą do rejonowej komisji lekarskiej. Rejonowa komisja lekarska wydaje nowe orzeczenie w terminie 30 dni od dnia otrzymania dokumentacji.

Jak wynika z art. 68 ust. 1 ustawy sprawy wszczęte i niezakończone przed komisjami lekarskimi przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzą dalej wojewódzkie komisje lekarskie, okręgowe komisje lekarskie albo Centralna Komisja Lekarska. Czynności podjęte w tych sprawach do dnia 31 grudnia 2014 r. pozostają w mocy, chyba że są sprzeczne z niniejszą ustawą. W przedmiotowej sprawie, wszczętej skierowaniem skarżącego w dniu [...] na badania lekarskie, oznacza to, że właściwą jednostka odwoławczą jest Okręgowa Komisja Lekarska MSW.

W tym miejscu wypada podnieść, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń lekarskich o uznaniu za zdolnego do służby obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, a w szczególności, czy badania stanu zdrowia były wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określania zdolności do służby oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Ustalony między innymi w oparciu o wyżej wymienione dokumenty stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia zwłaszcza komisji lekarskiej drugiej instancji.

Powyższa uwaga jest niezwykle istotna dla prawidłowości procesu orzeczniczego, gdy zważy się na okoliczność, iż w procedurze ustalania stanu zdrowia funkcjonariuszy orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW jest ostateczne i lekarze orzecznicy pracujący w tej Komisji stanowią ostateczny autorytet orzeczniczy w sprawach medycznych – oceny stanu zdrowia. W przeciwieństwie np. do postępowań cywilnych, orzeczeń komisji lekarskich nie można poddać kontroli w drodze opinii np. biegłych sądowych czy medycznych instytutów naukowych. Z tych też przyczyn orzeczenia komisji lekarskich powinny cechować się dużą staranności i precyzją a w zakresie uzasadnień, dokładnie wyjaśniać przyczyny danego ustalenia, takiego a nie innego zakwalifikowania stanu zdrowia zainteresowanego.

Obowiązująca w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia ustawa sprecyzowała w cytowanych wyżej przepisach tryb postępowania odwoławczego, wskazując w art. 47 możliwe rozstrzygnięcia Komisji rozpoznającej odwołanie. W świetle tego przepisu Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania:

1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo

2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo

3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.

2. Centralna Komisja Lekarska nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych.

3. Do postępowania odwoławczego prowadzonego przez Centralną Komisję Lekarską stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi.

Skonfrontowanie tego przepisu z postępowaniem OKL MSW w Ł. wskazuje, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa. Przede wszystkim należy wskazać, że z treści zaskarżonego orzeczenia nie sposób wywieść, ze zostało one wydane na skutek rozpoznania odwołania. Z części wstępnej tego orzeczenia wynika jednoznacznie, że w dniu [...] Komisja dokonała badania lekarskiego na podstawie skierowania z dnia [...] wystawionego przez Komendanta Powiatowego PSP w Ł. celem dokonania oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby. Tymczasem w świetle obowiązujących przepisów (również poprzednio obowiązujących) na podstawie skierowania działa komisja pierwszej instancji, a komisja odwoławcza postępuje w trybie postępowania odwoławczego tj. rozpoznaje odwołanie od orzeczenie wydanego w pierwszej instancji. Również z uzasadnienia tego orzeczenia nie wynika fakt, że orzeczenie WKL MSW zostało w dniu [...] uchylone. Zgodnie z treścią cytowanego wyżej art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy w przypadku uchylenia decyzji przez komisję odwoławczą powinno to nastąpić jednocześnie z wydaniem nowej decyzji. Tymczasem na orzeczeniu WKL MSW widnieje tylko stempel o treści "UCHYLONO" data [...] i podpis przewodniczącego OKL MSW w Ł. Tym samym orzeczenie OKL MSW z dnia [...] w ogóle nie wyjaśnia przyczyn uchylenie decyzji WKL MSW, a dodatkowo zgodnie z unormowaniami art. 40 ust. 1 w zw. z art. 47 ust. 3 orzeczenie uchylające winno zostać podpisane przez wszystkich członków OKL MSW, co potwierdza konieczność jednoczesnego orzekania w przypadku, gdy OKL MSW widzi podstawy uchylenie orzeczenia i wydania nowego. Właściwie tylko z odpowiedzi na skargę wynika, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na skutek wniesienia przez skarżącego odwołania od orzeczenia WKL MSW z dnia [...]. Nawiązując do tego uchybienia należy również wskazać, że w orzeczeniu OKL MSW w Ł. z dnia [...] nie podano podstawy prawnej działania Komisji, nie odwołano się bowiem do ustawy z dnia 28 listopada 2014r. Tymczasem w decyzji należy wskazać nie tylko przepisy prawa materialnego określające prawa i obowiązki stron, ale również przepisy prawa procesowego regulujące sposób postępowania przed organami.

Reasumując sąd stwierdza, że nie ma możliwości oceny prawidłowości podjęcia decyzji o uchyleniu orzeczenia WKL MSW z dnia [...], bowiem OKL MSW nie przedstawiła żadnych motywów i argumentacji w tym zakresie. Budzi to wątpliwości sądu chociażby z tego powodu, że orzeczenie Komisji odwoławczej co do istoty sprawy jest zbieżne z orzeczeniem wydanym w pierwszej instancji tj. orzekające o trwałej niezdolności do służby w PSP ( WKL MSW stwierdziła całkowitą niezdolność do służby w PSP). Fakt ten podkreśla OKL MSW w odpowiedzi na skargę stwierdzając, że "w sentencji orzeczenie OKL MSA jest zgodne z orzeczeniem WKL MSA w Ł.". Tymczasem zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie ukształtowanym na tle art. 138 K.p.a., uchylenie decyzji w całości lub części jest możliwe w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie organu odwoławczego, podjęte po rozpoznaniu sprawy, nie pokrywa się z rozstrzygnięciem organu I instancji, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Ustawa nie precyzuje, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej, poza stwierdzeniem, że orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają m.in. trwałą lub całkowita niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 5 pkt 1). Uwzględniając jednak fakt, że w ustawie obowiązującej od 1 stycznia 2015r. ustawodawca w art. 4 postanowił, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego nie ma więc już wątpliwości, że uzasadnienie faktyczne orzeczenia komisji lekarskich zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nie sposób więc nie dostrzegać, iż lakoniczne i niepełne sformułowania prowadzą do niepotrzebnych sporów i wytwarzają w osobach poddanych takiemu orzecznictwu uzasadnione odczucie nieprawidłowego załatwienia ich sprawy, a co za tym idzie prowadzą wprost do uniemożliwienia skontrolowania prawidłowości tych orzeczeń pod kątem formalnych przez sąd administracyjny.

Obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te komisje lekarskie w toku załatwiania spraw, jest także jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji. Motywy rozstrzygnięcia powinny znaleźć swój wyraz również w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych rozstrzygnięć. Bez zachowania tego elementu strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem – zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sądy administracyjne. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma – w ocenie Sądu – nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 1995 r. o sygn. akt SA/Lu 2479/94).

Zaskarżone orzeczenie – zdaniem Sądu – nie spełnia przedstawionych wyżej wymagań dotyczących prawidłowego uzasadnienia w rozumieniu art. 39 ust. 5 ustawy. Zawiera ono jedynie wskazanie rozpoznanych schorzeń. Tego typu uzasadnienie wskazuje na niedbałość w rozpoznaniu sprawy i nie pozwala na rozpoznanie motywów, którymi kierowano się przy jej załatwieniu, a tym samym powoduje, że poprzez brak rzeczowej argumentacji, orzeczenia nie można poddać kontroli. W przekonaniu skarżącego, co wynika z obszernego uzupełnienia odwołania, na które skarżący powołuje się w skardze, wydane orzeczenia lekarskie zapadły z przyczyn pozamerytorycznych. W tym miejscu Sąd zauważa, że w orzeczeniu WKL MSW w Ł. z dnia [...] schorzenie w postaci zaburzeń adaptacyjnych zostało uznane za schorzenie współistniejące, co ważne, pozwalające na dalsze pełnienie służby przez skarżącego, bowiem przy schorzeniu tym wskazano kat. A, gdy tymczasem w orzeczeniu OKL MSW w Ł. z dnia [...] to samo schorzenie obok schorzenia osobowość dyssocjalna zostało uznane za podstawowe, zaliczając skarżącego do kat. C i tym samym dyskwalifikując skarżącego do służby w PSP. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie ma żadnego merytorycznego wyjaśnienia tego stanowiska i argumentacji przemawiającej za koniecznością takiego rozstrzygnięcia.

Opisane powyżej uchybienia procesowe mogące w ocenie Sądu mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie były więc podstawą uwzględnienia skargi w części dotyczącej ustalenia niezdolności do służby w PSP.

W pozostałym zakresie Sąd skargę odrzucił, albowiem skarżący zaskarżył orzeczenie w całości, zaś kognicja sądów administracyjnych sprowadza się jedynie do oceny powyższego orzeczenia jedynie w zakresie ustalenia czy zainteresowany jest zdolny czy też niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Sądy administracyjny wielokrotnie podkreślały odrębność tej grupy orzeczeń, która rozstrzyga o inwalidztwie i związku inwalidztwa ze służbą, podkreślając, że nie należą one do kognicji sadów administracyjnych, nie mają bowiem samodzielnego bytu.

Zasady orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej i związku inwalidztwa i schorzeń ze służbą zawarte są aktualnie w treści ustawy z dni 28 listopada 2014r., w treści ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin poprzez odesłanie zawarte w art. 35 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. oraz rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służba w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej, które zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 20 ust. 4 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.

Sąd podzielając dotychczasowa linię orzecznictwa stwierdza, że orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o Państwowej Straży Pożarnej nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno – rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości takich sądów (por. wyroki NSA z 30 kwietnia 2010 r., I OSK 93/10; z 29 maja 2008 r., II OSK 667/08; z 22 lipca 2010 r., I OSK 220/10, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000 r, nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., OPS 8/97, postanowienia NSA z 6 listopada 2000 r., OSA 1/00, ONSA z 2001, nr 2, poz. 47, oraz z 21 lutego 2013 r., I OSK 251/13).

W zaskarżonym orzeczeniu stwierdzono, że skarżący jest zdolny do pracy, zaliczono go do trzeciej grupy inwalidów i stwierdzono brak związku inwalidztwa ze służbą. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że niniejsza sprawa w tym zakresie, nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Sprawa z zakresu weryfikacji orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą oraz ustalenia inwalidztwa, należy bowiem do spraw dotyczących rent z tytułu niezdolności do pracy oraz odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Państwowej Straży Pożarnej, które na mocy art. 476 § 2 pkt 2 i 5 K.p.c. zalicza się do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy te na podstawie ogólnej zasady wynikającej z art. 4778 § 1 K.p.c. należą do właściwości rzeczowej sądu powszechnego, to jest Sądu Okręgowego – Sądu Ubezpieczeń Społecznych. Na tę kategorię orzeczeń komisji skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Co istotne sąd administracyjny – orzekając jedynie o zgodności działań administracji – nie ma możliwości przeprowadzania dowodów celem zweryfikowania orzeczenia co do stanu zdrowia skarżącego. Orzeka on bowiem jedynie na podstawie załączonych akt administracyjnych. Natomiast sądy powszechne – właściwe w tych sprawach – dysponują szerokim wachlarzem środków dowodowych i mają realne możliwości za ich pomocą weryfikowania orzeczeń w zakresie stanu zdrowia i inwalidztwa w związku ze służbą. Powyższe jest konsekwencją rozdziału kompetencji między sądy administracyjne i sądy powszechne.

Na zakończenie należy podnieść, że prezentowany pogląd podzielił również ustawodawca. Jak bowiem wynika z treści uzasadnienia projektu ustawy z dnia 28 listopada 2014r., obowiązującej od 1 stycznia 2015r. "W zakresie kontroli sądowej orzeczeń należy zauważyć, że projekt pozostawia bez zmian aktualny stan prawny w tym zakresie.(...) Jedną grupę orzeczeń wydawanych prze komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia z tej grupy poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych czy odszkodowawczych. Orzeczenia te maja wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określenia świadczeń ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego.(...)"

Dodatkowo podnieść należy, że w tym zakresie skarżący w orzeczeniu błędnie został pouczony o możliwości jego zaskarżenia do sądu administracyjnego, tym bardziej, że WSA w Łodzi wielokrotnie orzekał już w sprawach orzeczeń OKL MSW w Ł. i stanowisko prezentowane w tym przedmiocie stwierdzające brak kognicji sądów administracyjnych w sprawach niezdolności do pracy, ustalenia inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą jest Komisji znane. Błędne pouczenie przez organ o trybie zaskarżenia orzeczenia nie ma jednak żadnego wpływu na to, że skarga na tego rodzaju orzeczenie jest niedopuszczalna. Niedopuszczalność skargi wynika bowiem z przepisu określającego zakres kognicji sądów administracyjnych. Treści przepisu prawnego nie można modyfikować poprzez błędną ocenę organu w zakresie trybu zaskarżenia jego orzeczenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O odrzuceniu skargi postanowiono zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O wstrzymaniu wykonania orzeczenia w części uchylonej orzeczono stosownie do art. 152 p.p.s.a.

D. S.