Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 867/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 15, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 48, art. 52
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2021 r. sprawy ze skargi Koła Łowieckiego numer [...] "A" z siedzibą w B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r., nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego Koła Łowieckiego numer [...] "A" z siedzibą w B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc


UZASADNIENIE

II SA/Łd 867/20

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. rozbiórkę obiektu budowlanego związanego z gospodarką leśną i wykorzystywanego do gospodarki leśnej i łowieckiej o wymiarach zewn. około 12,00 x 21,50 m zlokalizowanego na działce nr ewid. 319, obręb [...]., gm. K..

Po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B., decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] sierpnia 2020 r. i nakazać Kołu Łowieckiemu nr [...] "A, ul. B 107, [...] B., rozbiórkę w/w obiektu budowlanego.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 7 września 2018 r. Koło Łowieckie nr [...] "A zwróciło się do PINB w R. z prośbą o sprawdzenie legalności obiektu budowlanego zlok. na działce nr ewid. 319 położonego w obrębie [...], gm. K..

W odpowiedzi na ww. podanie, organ nadzoru budowalnego stopnia powiatowego przeprowadził w dniu 4 października 2018 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości, podczas których ustalono, że na działce nr ewid. 313 zlokalizowany jest budynek o wymiarach zewnętrznych ok. 12,00 m x 21,50 m i wysokości do kalenicy ok. 8,00 m. Jest to budynek parterowy bez podpiwniczenia z poddaszem użytkowym. Budynek został wykonany w następującej konstrukcji: ściany murowane, strop drewniany, pokryty blachą dach drewniany. Budynek jest o następującym programie użytkowym: parter (kuchnia, sala spotkań, pomieszczenie gospodarcze, sanitariat, zaplecze), poddasze (sala wystawowa, biuro, łazienka, toaleta). W 2013r. wykonano roboty budowlane polegające na zmianie konstrukcji dachu, przez co zostały wykonane pomieszczenia na poddaszu. Obiekt powstał w latach 90. (przed 1995 r.). Podczas kontroli nie przedstawiono pozwolenia na budowę ani zgłoszenia robót budowalnych dot. przedmiotowego budynku. Inwestorem budowy obiektu oraz wykonanych robót budowalnych jest Koło Łowieckie nr [...] "A w B..

W oparciu o treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości, na której znajduje się sporny obiekt ustalono, że jej właścicielem jest Skarb Państwa, natomiast zarząd nad nieruchomością sprawuje Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B..

W aktach sprawy znajdują się również fotokopia umowy dzierżawy nr [...] zawartej w dniu 27 czerwca 2018 r. pomiędzy Skarbem Państwa Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. a Kołem Łowieckim nr [...] "A, fotokopia wniosku z dnia 7 września 2018r. Koła Łowieckiego nr [...] "A o ustalenie warunków zabudowy dot. legalizacji domku letniskowego związanego z gospodarką leśną, wykorzystywanego do prowadzenia gospodarki leśnej i łowieckiej, zlok. na dz. nr ewid. 319, obręb [...]., uproszczony wypis z rejestru gruntów dla dz. nr ewid. 318, zlok., obręb [...]..

W dniu 12 listopada 2018 r. PINB w R. wystąpił do Burmistrza K. oraz Starosty R. z zapytaniem, czy ww. organy są w posiadaniu dokumentów wskazujących na legalność powstałego obiektu budowlanego. W odpowiedzi, Burmistrz K. wskazał, iż w Urzędzie Miejskim w K. brak jest pozwolenia na budowę budynku zlok. na dz. nr ewid. 319, obręb [...]. Jednocześnie, ww. organ wskazał, iż przedmiotowa działka jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy K., zatwierdzonym przez Rade Miejską w K. uchwałą nr [...] z dnia 21 kwietnia 2004 r.

W dniu 10 grudnia 2018 r. organ I instancji zawiadomił na podstawie art. 61 ust. 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności wybudowania obiektu budowalnego związanego z gospodarką leśną i wykorzystywanego do gospodarki leśnej i łowieckiej o wymiarach 12,00 m x 21,50 m zlok. na działce na dz. nr ewid. 319, obręb [...]., gm. K..

Następnie, w dniu 11 grudnia 2018 r. PINB w R. wydał postanowienie Nr [...], którym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności wybudowania obiektu budowlanego związanego z gospodarką leśną i wykorzystywanego do gospodarki leśnej i łowieckiej o wymiarach zewn. około 12,00 m x 21,50 m zlokalizowanego na działce nr ewid. 319, obręb [...]., gm. K. do czasu przedłożenia przez Koło Łowieckie nr [...] "A w B. decyzji Burmistrza K. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.

W dniu 13 grudnia 2018 r. do PINB w R. wpłynęło pismo ze Starostwa Powiatowego w R., w którym wskazano, że w spisach i rejestrach ww. organu nie znaleziono dokumentów świadczących o legalności budowy przedmiotowego obiektu.

W dniu 11 lipca 2019 r. do organu I instancji wpłynęła decyzja Burmistrza K. odmawiająca wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji domku letniskowego Koła Łowieckiego nr [...] "A na dz. nr ewid. 319, obręb [...]., gmina K..

W dniu 25 listopada 2019 r. PINB w R. wydał postanowienie Nr [...], którym na podstawie art. 97 § 2 oraz art. 123 k.p.a. podjął zawieszone postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności wybudowania obiektu budowlanego związanego z gospodarką leśną i wykorzystywanego do gospodarki leśnej i łowieckiej o wymiarach zewn. około 12,00 m x 21,50 m zlokalizowanego na działce nr ewid. 319, obręb [...]., gm. K..

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r., Nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 100 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie legalności wybudowania obiektu budowlanego związanego z gospodarką leśną i wykorzystywanego do gospodarki leśnej i łowieckiej o wymiarach zewn. około 12,00 x 21,50 m zlokalizowanego na działce nr ewid. 319, obręb [...]., gm. K. do czasu przedłożenia przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. decyzji Burmistrza K. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej decyzji oraz wezwał ww. wystąpienia w terminie 30 dni od otrzymania niniejszego postanowienia do Burmistrza K. z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego obiektu.

Wskutek złożonego zażalenia na ww. postanowienie przez Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. Nr [...] uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia tutejszy organ wyjaśnił, że organ powiatowy powinien wyjaśnić, na jakiej działce usytuowany jest rzeczony obiekt - dz. nr ewid. 318, czy 319 oraz następnie ustalić, czy działka, na której się znajduje obiekt objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Ponownie prowadząc przedmiotowe postępowanie, organ powiatowy w dniu 14 lutego 2020 r. zwrócił się do Starosty [...] o udzielenie informacji, czy dokonano zgłoszenia lub wystąpiono z wnioskiem o udzielnie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego o wym. zewnętrznych 12,00 m x 21,50 m położonego na działce 319, obręb [...]., gm. K.. W odpowiedzi na ww. wystąpienie Starosta [...] wskazał, że w zasobach starostwa nie odnaleziono żądanych dokumentów.

W dniu 17 lutego 2020 r. organ I instancji wystąpił do Burmistrza K. o przesłanie wypisu i wyrysu z planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K. obejmującego działkę 319. W odpowiedzi Burmistrz K. wyjaśnił, że "ww. działka położona jest na terenie, dla którego brak jest aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego" (pismo z dnia 25 lutego 2020 r.).

W dniu 2 marca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. ponownie zwrócił się do Burmistrza K. o przesłanie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. zatwierdzonego przez Radę Miejską w K. uchwałą Nr [...] z dnia 21 stycznia 2004 r. obejmującego działkę 139 oraz udzielenie informacji czy w latach 90. XX w. zostało udzielone pozwolenia na budowę budynku usytuowanego na ww. działce. Przy piśmie z dnia 11 marca 2020 r. oraz 16 marca 2020 r. Burmistrz K. przekazał wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. oraz wyjaśnił, że w Urzędzie Miejskim w K.u brak jest pozwolenia na budowę dotyczącego obiektu budowlanego znajdującego się na działce nr 319.

W dniu 5 maja 2020 r. organ powiatowy zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy.

Przy piśmie z dnia 28 maja 2020 r. inwestor Koło Łowieckie nr [...] "A wskazało, że "ewentualna decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu na działce nr 319 powinna być skierowana do właściciela nieruchomości SP Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.. [...] W wątpliwość natomiast poddać należy twierdzenie, że zawarte w dniu 19 grudnia 2018 r. Porozumienie stanowi jakąkolwiek podstawę do dysponowania przez Koło Łowieckie nieruchomością w zakresie niezbędnym do wykonania decyzji administracyjnej. Postanowienia § 1 wskazują, że tytuł prawny do dysponowania nieruchomością upada w momencie doręczenia Kołu Łowieckiemu ostatecznej decyzji odmawiającej legalizacji domku myśliwskiego. To oznacza, że po wydaniu takiej decyzji tytuł przestanie istnieć, a zatem ewentualna decyzja nakazująca rozbiórkę Kołu Łowieckiemu staje się niewykonalna. [...] Ponadto, postanowienia Porozumienia zobowiązujące Koło Łowieckie do przywrócenia stanu poprzedniego dzierżawionego terenu poprzez usunięcie domku myśliwskiego i naniesień jest nieważne z kilku powodów. Przede wszystkim zapis ten sprzeciwia się zapisom Prawa budowlanego dotyczącym rozbiórki obiektu, które mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie mogą być modyfikowane. Nie można bowiem podmienić umową podmiotu zobowiązanego w świetle przepisów prawa budowlanego do wykonania określonych czynności o charakterze administracyjnym. Z punku widzenia prawa cywilnego wskazywane postanowienie jest nieważne, nierównoważne, tworzy nieuzasadnioną przewagę po stronie Lasów Państwowych a także jest postanowieniem niejednoznacznym. W ocenie Koła Łowieckiego przepis ten kształtuje prawa i obowiązki stron w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, tworzy tzw. nierównowagę kontraktową stron, czyli nie traktuje kontrahenta w sposób sprawiedliwy i słuszny oraz nie uwzględnia interesów ekonomicznych partnera umowy ".

Organ II instancji wskazał, że ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw zmieniona została ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Norma art. 25 powyższej ustawy przewiduje, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 19 września 2020r.

Stosownie do przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego samowola budowlana polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest już orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy umożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Jeśli tak, to organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r.

W orzecznictwie sądów administracyjnych obowiązuje pogląd, że jeżeli obiekt budowlany wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę przed datą 1 stycznia 1995r. zostanie następnie przebudowany (rozbudowany, nadbudowany) po tej dacie, także bez wymaganego pozwolenia, to nie ma do niego zastosowania przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Powyższe odnosi się również nawet do sytuacji, gdy postępowanie administracyjne (w sprawie tej pierwszej samowoli) zostało wszczęte przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W takiej sytuacji wymagane jest zastosowanie przepisu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., gdyż nie ma tu tożsamości obiektów budowlanych, bowiem ten pierwszy obiekt nielegalnie zbudowany przed 1 stycznia 1995r. został przebudowany, bez wymaganego pozwolenia, po tej dacie przez samego inwestora.

W ocenie organu II instancji, PINB prawidłowo prowadził postępowanie w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż budowa rzeczonego budynku nastąpiła przed rokiem 1995, natomiast w roku 2013 r. zostały wykonane roboty budowlane polegające na zmianie konstrukcji dachu, które doprowadziły do wykonania pomieszczenia na poddaszu (protokół z kontroli z dnia 4 października 2018 r.). Zasadne więc jest prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. postępowania w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W przedmiotowej sprawie mamy bowiem do czynienia z kontynuacją robót budowalnych rozpoczętych w latach 90., zatem należy stosować przepisy aktualnie obowiązujące. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnia, iż samowola budowlana powstaje wraz z rozpoczęciem budowy, trwa przez cały czas jej prowadzenia oraz po jej zakończeniu, aż do momentu likwidacji lub legalizacji. Zdarzeniem prawnym jest samowola budowlana, a nie jedynie działanie ją inicjujące (wyrok WSA w Krakowie z dnia 24.10.2006 r., sygn. akt SA/Kr/ 3137/02). Jeżeli samowola budowalna jest ciągiem pewnych zdarzeń mających miejsce na przestrzeni lat, to mają w takim przypadku zastosowanie przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w dacie orzekania, gdyż nie jest to wtedy naruszenie zasady lex retro non agit.

Stosownie zaś do treści art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31 pr. bud. W art. 29 Prawa budowlanego ustawodawca określił katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc takich, do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 pr. bud. Katalog ten ma formę listy zamkniętej, a więc wyłącznie wymienione w nim roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę. Bezsporne w rozpatrywanej sprawie jest to, że inwestor - Koło Łowieckie nr [...] "A zrealizował inwestycję bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Dowodzą tego pismo Starosty [...] z dnia 24 lutego 2020 r. oraz pismo Burmistrza K. z dnia 16 marca 2020 r., w których stanowczo stwierdzają, że ani w zasobach Starostwa Powiatowego w R., ani w Urzędzie Miejskim w K. nie odnaleziono dokumentacji mogącej świadczyć o legalnym charakterze powstania przedmiotowego obiektu. Powyższa okoliczność nie była również nigdy kwestionowana przez inwestora w toku niniejszego postępowania administracyjnego.

Warunkiem legalizacji samowoli budowlanej, w trybie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, jest zgodność budowy obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego. Budynek, będący przedmiotem niniejszego postępowania usytuowany jest na działce nr 319, obręb [...]., gm. K.. Działka ta częściowo objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Gminy K. - uchwała Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia 22 czerwca 1992 r. Odwołujący słusznie podniósł, że ww. ustalenia planistyczne dotyczą jednie części działki nr 319, zaś pozostała część działki nr 319, na której usytuowany jest sporny obiekt nie jest nimi objęta. W takiej sytuacji inwestor powinien wystąpić do właściwego organu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Tego rodzaju obowiązek został już nałożony na Koło Łowieckie nr [...] "A mocą postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. W aktach sprawy znajduje się również decyzja Burmistrza K. Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. odmawiająca Kołu Łowieckiemu nr [...] "A wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji domku letniskowego na części działki nr ewid. 319, obręb [...]., położonej w gminie K.. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że planowana inwestycja narusza przepisy art. 61 ust. 1 pkt 4 oraz art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W świetle powyższych okoliczności organ uznał, że legalizacja przedmiotowego obiektu nie jest możliwa.

Odnosząc się do kwestii adresata skarżonej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnia, iż stosownie do treści art. 52 ustawy Prawo budowlane "Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51". Przepis powyższy wylicza krąg podmiotów, które mogą być adresatami obowiązków, nakładanych przez organy nadzoru budowlanego, w toku prowadzonego postępowania legalizacyjnego. Wynikająca z treści art. 52 Prawa budowlanego kolejność wyliczenia ww. podmiotów nie jest przypadkowa, a adresatem obowiązków powinien być w pierwszej kolejności inwestor, a dopiero w przypadku braku takiego podmiotu właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W orzecznictwie dotyczącym regulacji art. 52 Prawa budowlanego przyjmuje się, że kryterium wyboru spośród wymienionych w tym przepisie podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Ukształtowane zostało bowiem stanowisko, że nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. całkowicie pominął znajdujące się w aktach sprawy porozumienie z dnia 19 grudnia 2018 r. zawarte pomiędzy Skarbem Państwa Państwowym Gospodarstwem Leśnym - Lasy Państwowe Nadleśnictwem B., a Kołem Łowieckim nr [...] "A. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest to dokument, którego istnienie determinuje obowiązek uczynienia adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu Koło Łowieckie nr [...] "A. Nie ulega wątpliwości, że Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne - Lasy Państwowe Nadleśnictwem B. a Koło Łowiecki nr [...] "A łączy umowa dzierżawy gruntu o pow. 0,2700 ha, stanowiącego część działki nr 319 w obrębie ewid. P., gmina K.. Wprawdzie pierwotna umowa dzierżawy Nr [...] zawarta między ww. stronami w dniu 27 czerwca 2018 r. została wypowiedziana w dniu 20 września 2018 r. przez Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne - Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, jednakże w dniu 19 grudnia 2018 r. strony umowy zawarły porozumienie, mocą którego postanawiają wydłużyć okres wypowiedzenia umowy dzierżawy z dnia 27 czerwca 2018 r. do czasu wydania ostatecznej decyzji w postępowaniu administracyjnym w sprawie legalizacji domku myśliwskiego (§ 1 ust. 1 porozumienia). Przedmiotowe porozumienie przewiduje również, że w przypadku otrzymania przez Koło Łowieckie ostatecznej decyzji odmawiającej legalizacji domku myśliwskiego, umowa dzierżawy rozwiązuje się z dniem doręczenia Kołu Łowieckiemu ostatecznej decyzji odmawiającej legalizacji domku myśliwskiego (§ 1 ust. 2 porozumienia). W dalszej kolejności wskazano jednak, że Koło Łowieckie zobowiązuje się do przywrócenia stanu poprzedniego dzierżawionego terenu, w tym w szczególności rozbiórki domku myśliwskiego i pozostałych naniesień w terminie 3 miesięcy od rozwiązania umowy (§ 1 ust. 3 porozumienia). Niewątpliwie obecnie inwestor - Koło Łowieckie nr [...] "A posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem porozumienie z dnia 19 grudnia 2018 r. pozostaje w mocy. Należy jednak zaakcentować, iż nawet pomimo wygaśnięcia umowy dzierżawy stron wskutek ziszczenia się warunku rozwiązującego w postaci doręczenia Kołu Łowieckiemu nr [...] "A ostatecznej decyzji odmawiającej legalizacji domku myśliwskiego, inwestor w dalszym ciągu będzie w stanie wykonać roboty rozbiórkowe określone w niniejszej decyzji, bowiem tego rodzaju uprawnienie (i zobowiązanie) wynika wprost z łączącego Koło Łowieckie nr [...] "A i Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne - Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. stosunku zobowiązaniowego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Koło Łowieckie nr [...] "A w B. podniosło zarzut naruszenia:

1) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wydanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji numer [...] z dnia [...] uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] sierpnia 2020 r. pomimo, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. w dacie [...] sierpnia 2020 r. nie wydał żadnej decyzji skierowanej do stron, a zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił nieistniejące orzeczenie, co w konsekwencji czyni wydaną w dniu [...] decyzję (rozstrzygnięcie) numer [...] wadliwą i niewykonalną,

2) art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne poprzez:

a) skierowanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji administracyjnej numer [...] z dnia [...] do Koła Łowieckiego numer [...] "A, czyli podmiotu nieposiadającego statusu inwestora, właściciela, zarządcy obiektu budowlanego związanego z gospodarką leśną i wykorzystywanego do gospodarki leśnej i łowieckiej o wymiarach zewnętrznych około 12,00 x 21,50 m zlokalizowanego na działce ewidencyjnej numer 319, obręb [...]., gm. K., będącego jednocześnie podmiotem, który nie ma możliwości wykonania orzeczonego w decyzji nakazu rozbiórki w/w obiektu budowlanego,

b) brak ustalenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego faktycznego inwestora obiektu budowlanego związanego z gospodarką leśną i wykorzystywanego do gospodarki leśnej i łowieckiej o wymiarach zewnętrznych około 12,00 x 21,50 m zlokalizowanego na działce ewidencyjnej numer 319, obręb [...]., gm. K.,

c) oparcie wydanej w dniu [...] decyzji administracyjnej numer [...] na podstawie zawartego przez strony w dniu 19 grudnia 2018 r. porozumienia cywilnoprawnego, podczas gdy dokument ten nie wiąże stron a ponadto postanowienia tego dokumentu nie mogą modyfikować przepisów prawa administracyjnego o charakterze bezwzględnie obowiązującym nakazujących rozbiórkę obiektu budowlanego,

3) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że zawarte pomiędzy stronami niniejszego postępowania w dniu 19 grudnia 2018 r. porozumienie cywilnoprawne stanowi jakąkolwiek podstawę do dysponowania przez Koło Łowieckie numer [...] "A nieruchomością w zakresie niezbędnym do wykonania decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego związanego z gospodarką leśną i wykorzystywanego do gospodarki leśnej i łowieckiej o wymiarach zewnętrznych około 12,00 x 21,50 m zlokalizowanego na działce ewidencyjnej numer 319, obręb [...]., gm. K., podczas gdy tytuł prawny do dysponowania nieruchomością przez Koło Łowieckie upadł w momencie doręczenia Kom Łowieckiemu ostatecznej decyzji odmawiającej legalizacji domku myśliwskiego;

Jednocześnie skarżąca strona wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów: protokołu z dnia 29 grudnia 1995 r., umowy darowizny z dnia 30 sierpnia 2002 r. na okoliczność braku statusu inwestora, właściciela, zarządcy obiektu budowlanego związanego z gospodarką leśną i wykorzystywanego do gospodarki leśnej i łowieckiej o wymiarach zewnętrznych około 12,00 x 21,50 m zlokalizowanego na działce ewidencyjnej numer 319, obręb [...]., gm. K. po stronie skarżącego Koła Łowieckiego numer [...] "A.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że Koło Łowieckie numer [...] "A nie jest ani inwestorem, ani właścicielem, ani też zarządcą obiektu budowlanego i wbrew twierdzeniom organu administracji nie ma możliwości wykonania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego związanego z gospodarką leśną i wykorzystywanego do gospodarki leśnej i łowieckiej o wymiarach zewnętrznych około 12,00 x 21,50 m zlokalizowanego na działce ewidencyjnej numer 319, obręb [...]., gm. K..

W ocenie skarżącego Koło nie jest ani zarządcą, ani inwestorem. Inwestorem jest podmiot, bez którego woli nie może funkcjonować ani budowa w sensie faktycznym, ani nie może się toczyć postępowanie administracyjne zmierzające do wydania pozwolenia. Jest to osoba, która przeznacza środki finansowe na realizację określonej inwestycji budowlanej, faktycznie finansuje i organizuje proces budowlany. Inwestorem jest zatem podmiot, który wyraża wolę budowy oraz inicjuje budowę i podejmuje się jej w aspekcie faktycznym, w tym wykonuje samodzielnie bądź za pośrednictwem innego podmiotu (wykonawcy) roboty budowlane oraz ponosi jej koszty. Za inwestora należy uznać każdy podmiot, który działając •we własnym imieniu i na własny rachunek ponosi ekonomiczny ciężar i organizuje proces budowlany w celu czerpania w przyszłości korzyści np. gospodarczych z ukończonej inwestycji. Stanowiący przedmiot decyzji obiekt budowlany nie został wybudowany przez Koło Łowieckie numer [...] "A, lecz przez Kopalnię B S.A. z siedzibą w R. i to jeszcze zanim Koło Łowieckie rozpoczęło użytkowanie tego budynku. To Kopalnia przeznaczyła określone środki finansowe na budowę obiektu i prowadziła szeroko rozumiany proces budowlany. To Kopalnia zainicjowała budowę i podjęła ją w sensie faktycznym, ponosząc przy tym jej koszty. Potwierdzeniem powyższego jest protokół z dnia 29 grudnia 1995 r., w którym Kopalnia B S.A. przekazała m.in. Nadleśnictwu B. grunty zrekultywowane zlokalizowane na zwałowisku [...]. W protokole znalazł się zapis o budynku. Koło Łowieckie numer [...] "A uzyskało jedynie status użytkownika tymczasowego budynku. Ponadto, na podstawie umowy darowizny z dnia 30 sierpnia 2002 r. Kopalnia B S.A. przekazała Kołu Łowieckiemu numer [...] "A nakłady inwestycyjne poniesione na budowę budynku na zwałowisku zewnętrznym - Kopalnia nie mogła wprost przekazać budynku (brak praw właścicielskich do gruntu, brak zezwoleń, vide brak formy aktu notarialnego umowy). Nadmienić należy, że nakłady inwestycyjne przekazane przez Kopalnię stanowiły swoistego rodzaju rekompensatę dla Koła Łowieckiego za zajęcie przez przedsiębiorstwo dla celów górnictwa bogatych w zwierzynę terenów łowieckich Koła o łącznej powierzchni 2.000 ha. Na przestrzeni lat z budynku korzystała zarówno Kopalnia, jak i Nadleśnictwo. W ocenie skarżącego Koło Łowieckie numer [...] "A nie może być zatem traktowane jako inwestor i nie może być adresatem decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Koło Łowieckie nie może być traktowane jako inwestor, choćby poczyniło nakłady na nieruchomość, albowiem po pierwsze charakter i zakres nakładów wyklucza ich kwalifikowanie jako proces budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a po drugie w przypadku zakończenia robót budowlanych nie można już adresować decyzji rozbiórkowej do inwestora. Oczywistym jest, że w takiej sytuacji Koło Łowieckie numer [...] "A nie może być adresatem decyzji i nie ma faktycznej możliwości wykonania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Organ wydający decyzję całkowicie błędnie ocenił, że możliwość skierowania nakazu rozbiórki do Koła Łowieckiego numer [...] "A znajduje uzasadnienie w zawartym przez strony w dniu 19 grudnia 2018 r. porozumieniu cywilnoprawnym. Nie może być zatem tak, że krąg podmiotów zobowiązanych do rozbiórki jest ustalany przez organ na podstawie podpisanego przez strony dokumentu prywatnego. Dokument porozumienia nie może modyfikować normy bezwzględnie obowiązującej, albowiem byłaby to ingerencja niedopuszczalna, sprzeczna z prawem. Nie można "podmienić" umową cywilną podmiotu zobowiązanego w świetle przepisów prawa budowlanego do wykonania określonych czynności o charakterze administracyjnym.

Ponadto, organ zupełnie dowolnie ustalił, że zawarte pomiędzy stronami niniejszego postępowania w dniu 19 grudnia 2018 r. porozumienie stanowi jakakolwiek podstawę do dysponowania przez Koło Łowickie numer [...] "A nieruchomością w zakresie niezbędnym do wykonania decyzji administracyjnej. Przecież postanowienia § 1 porozumienia wyraźnie wskazują, że tytuł prawny do dysponowania nieruchomością upada w momencie doręczenia Kołu Łowieckiemu ostatecznej decyzji odmawiającej legalizacji domku myśliwskiego. Otrzymanie przez Koło Łowieckie ostatecznej decyzji odmawiającej legalizacji domku myśliwskiego powoduje rozwiązanie umowy dzierżawy (o wygaśnięciu umowy dzierżawy mówił już podczas oględzin w dniu 4 październik 2018 r. sam Pan Nadleśniczy J.Z. reprezentujący Lasy Państwowe - vide protokół oględzin) i upadek tytułu do władania obiektem przez dzierżawcę. To oznacza, że po wydaniu takiej decyzji tytuł przestaje istnieć a zatem ewentualna decyzja nakazująca rozbiórkę Kołu Łowieckiemu staje się niewykonalna. Koło Łowieckie również z tej przyczyny utraciło tytuł prawny do władania obiektem i pozostaje obecnie poza kręgiem podmiotów, które mogą być adresatami decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Odnosząc się do argumentacji organu podkreślić też należy, że postanowienie porozumienia o przywróceniu stanu poprzedniego dzierżawionego terenu jest sprzeczne z postanowieniem o zobowiązaniu do rozbiórki obiektu budowalnego. Przywrócenie bowiem terenu do stanu poprzedniego oznacza przywrócenie do stanu zastanego przez Koło Łowieckie numer [...] "A w chwili wejścia w użytkowanie budynku a przecież jak już wskazano wyżej w momencie objęcia przez Koło Łowieckie obiektu budowlanego w posiadanie budynek ten był już posadowiony na gruncie, czyli nakaz rozbiórki budynku nie jest przywróceniem stanu poprzedniego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, co powoduje, że muszą one zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Przedmiotem skargi stała się decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nakazującą Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy państwowe Nadleśnictwo B. rozbiórkę obiektu budowlanego związanego z gospodarka leśną zlokalizowanego na działce nr 319, obr. P., gm. K. i nakazująca Kołu Łowieckiemu nr [...] "A w B. rozbiórkę w/w obiektu budowlanego.

Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowić musi treść art. 52 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji), zgodnie z którą inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.

W judykaturze pod rządami takiego brzmienia przepisu ugruntował się pogląd, że kolejność podmiotów wskazanych w art. 52 ustawy Prawo budowlane nie jest przypadkowa. Podkreśla się, że w pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, będący sprawcą samowoli budowlanej. Dopiero w przypadkach, gdy inwestor (sprawca samowoli) utracił uprawnienia do nieruchomości lub nie jest możliwe jego ustalenie, obowiązki w ramach postępowania legalizacyjnego czy naprawczego powinny być nakładane na aktualnego właściciela nieruchomości, na której posadowiony jest niezgodnie z prawem wzniesiony obiekt budowlany lub gdy nałożenie obowiązków na właściciela z jakichś przyczyn nie jest możliwe - na zarządcę obiektu budowlanego (tak np. NSA w wyrokach z dnia 12 marca 2020 r., II OSK 1219/18, z dnia 14 lipca 2020 r., II OSK 273/20, z dnia 18 listopada 2020 r., II OSK 1322/18 czy z dnia 24 listopada 2020 r., II OSK 1585/18, CBOSA). Zwraca się przy tym uwagę, że ustawodawca celowo wskazał w tym przepisie różne podmioty, zobowiązane do podjęcia tych czynności, aby właściwy organ nadzoru budowlanego w sposób stosunkowo elastyczny mógł dokonać wyboru adresata decyzji, w zależności od okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 czerwca 2020 r., II SA/Lu 85/20, CBOSA). Wybór podmiotu zobligowanego do wykonania określonych obowiązków powinien być natomiast zawsze determinowany możliwością ich legalnego wykonania, co zależy od konkretnego stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1530/19, CBOSA). Warto w tym miejscu zauważyć, że tak ugruntowane poglądy orzecznictwa znalazły odzwierciedlenie w nowym brzmieniu art. 52 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który stanowiąc, że "obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego", wprost wskazuje na kolejność podmiotów, które mają być adresatami decyzji m.in. nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że o ile w zaskarżonej decyzji zasadnie odwoływano się do poglądów judykatury, to już jednak kwestia ustalenia tytułu, z racji którego wskazano dany podmiot jako zobowiązany do dokonania rozbiórki budzi wątpliwości.

Zastrzeżenie w pierwszej kolejności budzi fakt, że w wyniku rozpatrzenia odwołania doszło do zmiany podmiotu zobowiązanego do rozbiórki obiektu budowlanego, co należy uznać za niedopuszczalne w świetle art. 15 k.p.a., gdyż nałożenie na określony podmiot obowiązku dopiero w rozstrzygnięciu organu II instancji skutkuje pozbawieniem tego podmiotu istotnych uprawnień procesowych, w tym najważniejszego – prawa do wniesienia odwołania od decyzji nakładającej obowiązek. Z tego też powodu zaskarżona decyzja nie mogła pozostać w obrocie prawnym.

Jeśli zaś idzie o prawidłowość nałożenia obowiązku rozbiórki na Koło Łowieckie nr [...] "A, to w świetle argumentów podniesionych przez skarżącą stroną należy stwierdzić, że status inwestora nie jest bezsporny, choć istotnie od początku postępowania kwestia ta nie była negowana przez skarżącego.

Otóż, jak wynika z uzasadnienia skargi strona skarżąca stoi na stanowisku, że sporny obiekt budowlany stał się przedmiotem darowizny. Umową darowizny z dnia 30 sierpnia 2002 r. [...] "B." w R. przekazała nakłady inwestycyjne poniesione na budowę Budynku stolarni Kołu Łowieckiemu nr [...] "A, oświadczając, że przedmiot umowy został w całości sfinansowany ze środków własnych [...]. Należałoby zatem przyjąć, że skoro budynek istniał i to nielegalnie w dacie jego przekazania skarżącemu, nie sposób uznać skarżącego za jego inwestora. Kwestia została podniesiona w skardze i jako taka wymaga wyjaśnienia przez organy nadzoru budowlanego. Zweryfikowania przede wszystkim wymaga, czy umowa darowizny, na którą powołuje się skarżący dotyczy rzeczywiście obiektu budowlanego, który jest przedmiotem niniejszego postępowania. Natomiast późniejsze nakłady poczynione przez Koło na nielegalnie wzniesiony obiekt budowlany nie mogą uczynić z tego podmiotu sprawcy samowoli polegającej na jego samowolnym wybudowaniu, co miałoby skutkować nałożeniem obowiązku jego rozbiórki.

Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jednocześnie, co bardzo istotne w niniejszej sprawie - jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.), przy czym katalog ten nie jest zamknięty. Organ administracji publicznej jest przy tym obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu (art. 77 § 1 k.p.a.). Wreszcie to, czy dana okoliczność została udowodniona organ administracji publicznej ocenia dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Koło Łowieckie dopiero w złożonej skardze powołało się na okoliczności związane z tym, że nie może być traktowane jako inwestor. Nie można jednak tracić z pola widzenia faktu, że Koło Łowieckie stało się adresatem decyzji dopiero wydanej przez organ II instancji, a zatem możliwość składania dowodów "na swoją korzyść" w toku dalszego postępowania administracyjnego już nie istniała. Zdaniem sądu w składzie niniejszym organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sposób opisany powyżej, czego skutkiem jest - nadal - nieustalenie definitywnie, kto był inwestorem robót stanowiących przedmiot niniejszej sprawy. To zaś ponad wszelką wątpliwość ma znaczenie kardynalne i wyjściowe w stosunku do dalszych etapów postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Oczywiście ustalenie tego, kto jest inwestorem nie przesądza jeszcze definitywnie o nałożeniu na ten właśnie podmiot obowiązków, o których mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Nie ulega wątpliwości, że Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne - Lasy Państwowe Nadleśnictwem B. a Koło Łowieckie nr [...] "A łączyła umowa dzierżawy gruntu o pow. 0,2700 ha, stanowiącego część działki nr 319 w obrębie ewid. [...], gmina K.. Wprawdzie pierwotna umowa dzierżawy została wypowiedziana w dniu 20 września 2018 r. przez Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne - Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, jednakże w dniu 19 grudnia 2018 r. strony umowy zawarły porozumienie, mocą którego postanawiają wydłużyć okres wypowiedzenia umowy dzierżawy z dnia 27 czerwca 2018 r. do czasu wydania ostatecznej decyzji w postępowaniu administracyjnym w sprawie legalizacji domku myśliwskiego. Przedmiotowe porozumienie przewiduje również, że w przypadku otrzymania przez Koło Łowieckie ostatecznej decyzji odmawiającej legalizacji domku myśliwskiego, umowa dzierżawy rozwiązuje się z dniem doręczenia Kołu Łowieckiemu ostatecznej decyzji odmawiającej legalizacji domku myśliwskiego. W dalszej kolejności wskazano jednak, że Koło Łowieckie zobowiązuje się do przywrócenia stanu poprzedniego dzierżawionego terenu, w tym w szczególności rozbiórki domku myśliwskiego i pozostałych naniesień w terminie 3 miesięcy od rozwiązania umowy (§ 1 ust. 3 porozumienia). O ile z treści skargi zdaje się wynikać, że Koło Łowieckie stara się uchylić od skutków zawartego porozumienia, to wypada podkreślić, że nie jest rolą sądu administracyjnego ocena, czy jest z różnych względów wadliwe. Niemniej jednak wyjaśnienia wymaga, że gdyby z ustaleń organów nadzoru wynikało, że to jednak Koło Łowieckie należy uznać za inwestora spornego obiektu budowlanego, to wówczas w świetle Porozumienia nie sposób przyjąć, że Koło Łowieckie nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku, gdyż Porozumienia otwiera mu drogę do rozbiórki obiektu. Podkreślenia jednak wymaga, że odwołanie się do treści Porozumienia jest możliwe wyłącznie po bezspornym ustaleniu, że Koło Łowieckie jest inwestorem samowoli budowlanej. Nałożenie na Koło Łowieckie obowiązku rozbiórki wyłącznie w oparciu o postanowienia Porozumienia stanowiłoby niedopuszczalną ingerencję w bezwzględnie obowiązujący przepis art. 52 ustawy Prawo budowlane.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

W toku ponownie prowadzonego postępowania organy zobowiązane będą uwzględnić poczynione rozważania.

dc