Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3543/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 32
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 504/17 w sprawie ze skargi R. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 8 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 504/17 oddalił skargę R. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 8 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania.

Wyrok ten jest w całości dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (CBOSA).

W skardze kasacyjnej wniesionej w imieniu Skarżącego pełnomocnik na podstawie art. 173 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.) zarzucił:

1. naruszenie art. 32 u.p.e.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, że w niniejszej sprawie nastąpił brak doręczenia odpisu tytułu wykonawczego oraz pouczenia o możliwości podniesienia zarzutów, przez co egzekucja nie została wszczęta, a w konsekwencji zachodził brak podstaw prawnych do podejmowania jakichkolwiek działań, które mogą być podejmowane wyłącznie w toku postępowania egzekucyjnego;

2. naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez pominięcie jednoznacznej okoliczności, że w stanie faktycznym zachodzą przesłanki skutkujące niedopuszczalnością prowadzenia postępowania, które ab initio jest wadliwe i jako takie nie może być konwalidowane.

Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K. oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

W świetle zarzutów skargi kasacyjnej spór – w zasadzie – nie dotyczy tego, czy zasadnie sąd pierwszej instancji ocenił, że organ miał podstawy, aby zwrócić Skarżącemu podanie. Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się na – jak to ujęto – "niezachowaniu przez organ egzekucyjny podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego, co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącemu obronę swoich praw" (s. 3).

Należności dochodzone od Skarżącego w trybie egzekucyjnym wynikają z zagranicznego tytułu wykonawczego otrzymanego z Norwegii. Wniosek jest realizowany na podstawie ustawy z dnia 11 października 2013 r., o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (t.j Dz. U. z 2013 r. poz. 1289 ze zm., dalej: uwp). W toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego w [...].

R. D. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego podnosząc zarzut przedawnienia egzekwowanych należności. Organ zwrócił to podanie. Na wydane postanowienie Skarżący wniósł zażalenie, a następnie skargę do sądu. Sporne w sprawie było to, czy Naczelnik Urzędu Skarbowego w O., biorąc pod uwagę regulacje wynikające z art. 104 uwp, miał podstawy zwrócić podanie zobowiązanemu, uznając się niewłaściwym do rozpoznania zarzutów zawartych w piśmie z dnia 21.12.2016 r.

Zgodnie z tym przepisem spory dotyczące należności pieniężnych państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, pierwotnego tytułu wykonawczego, jednolitego tytułu wykonawczego oraz powiadomienia dokonanego przez państwo członkowskie lub państwo trzecie są rozstrzygane przez właściwy organ tego państwa zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie. Zobowiązany może natomiast złożyć zarzuty egzekucyjne i o możliwości wniesienia ww. zarzutów i ich zakresie, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, skarżący został poinformowany na końcu zagranicznego tytułu wykonawczego. Zarazem, ustawodawca zawęził podstawy możliwych zarzutów w sprawach uregulowanych ustawą o wzajemnej pomocy.

Pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art. 32 u.p.e.a. ponieważ zdaniem autora Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że Skarżącemu nie doręczono odpisu tytułu wykonawczego i nie pouczono go o możliwości wniesienia zarzutów.

Ten zarzut nie jest zasadny. Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, w aktach sprawy znajduje się dowód doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Ustalenia sądu pierwszej instancji co do tego, że nastąpiło doręczenie tytułu wykonawczego, są zatem prawidłowe. W tytule wykonawczym znajduje się też prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia zarzutów.

Drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez "pominięcie jednoznacznej okoliczności, że w stanie faktycznym zachodzą przesłanki skutkujące niedopuszczalnością prowadzenia postępowania, które ab initio jest wadliwe i jako takie nie może być konwalidowane".

Także ten zarzut jest bezzasadny. Jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji, niedopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) należy rozumieć jako niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. Przepis ten dotyczy więc sytuacji, gdy występuje okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych (podmiotowych lub przedmiotowych). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi.

Jak słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, egzekwowany obowiązek dotyczy należności podatkowych państwa trzeciego tj. Norwegii. Na podstawie Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu oraz Protokołu do tej Konwencji, podpisanego w Warszawie 9 września 2009 r. (Dz. U. z 2010r. ,nr 134, poz. 899 ) Polska i Norwegia będą udzielały sobie wzajemnie pomocy w egzekucji ich wierzytelności podatkowych. Zgodnie z konwencją, jeżeli wierzytelność podatkowa Norwegii, która podlega egzekucji na mocy ustaw tego państwa i jest należna od osoby, która w danym czasie nie może na mocy tych ustaw przeszkodzić jej egzekucji, to taka wierzytelność podatkowa na wniosek właściwego organu Norwegii będzie w celu jej egzekucji przyjęta przez właściwy organ Polski. Taka wierzytelność podatkowa będzie ściągnięta przez Polskę zgodnie z jej ustawodawstwem stosowanym w zakresie egzekucji i poboru jej własnych podatków, tak jakby dana wierzytelność podatkowa była wierzytelnością podatkową Polski.

Prawidłowe jest zatem stanowisko sądu pierwszej instancji, że wymieniony w zagranicznym tytule wykonawczym obowiązek mieści się w katalogu obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej, stąd brak było podstaw do zakwalifikowania podnoszonych zarzutów jako zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

Słusznie też sąd pierwszej instancji wskazał, że z akt sprawy nie wynika również, aby zobowiązany był osobą, wobec której egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna.

Natomiast zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a – zarzut przedawnienia - nie podlega właściwości krajowego organu egzekucyjnego. Zasadnie zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił podanie uznając się za organ niewłaściwy, czego zresztą w skardze kasacyjnej bezpośrednio nie zakwestionowano.

Skarżący niezasadnie zarzuca też, że organ egzekucyjny nieprawidłowo zastosował art. 107 ust. 2 u.w.p., który zdaniem Skarżącego legitymował do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jednak Skarżący nie ma racji w tym względzie. Na postawie art. 107 ust.2 u.w,p. organ egzekucyjny może wstrzymać się z przekazaniem wyegzekwowanych należności pieniężnych do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu w sprawie wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej, natomiast przepis ten nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Z tych wszystkich powodów na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.