Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 285/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2009r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz radcy prawnego J. C. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wnioskodawczyni A. W. we wniosku z dnia 10 maja 2006 roku, skierowanym do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych domagała się wydania decyzji o przyznaniu jej uprawnień kombatanckich, przewidzianych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr.42 poz.371 ), z tytułu pełnienia służby w Batalionach Chłopskich w okresie od marca 1944r. do stycznia 1945r.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 19 czerwca 2006r., wydaną na podstawie art. 1 ust 2 pkt. 3 oraz 22 ust. 1 w/w ustawy, odmówił przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu, uznając, iż A. W. nie wchodziła w skład Batalionów Chłopskich i nie pełniła służby w organizacji lecz co najwyżej mogła współpracować z organizacją, a współpraca nie może być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich.

W wyniku rozpoznania wniosku A. W. o ponowne rozpoznanie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 12 listopada 2007 roku utrzymał w mocy decyzję z dnia 19 czerwca 2006 r., potwierdzając ustalenia i wywody dokonane przy rozpoznawaniu wniosku, dodatkowo organ wskazał, iż podobne stanowisko jest zaprezentowane zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak również w orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpatrując skargę A. W. na powyższą decyzję, wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2008 roku, sygn. akt II SA/Ke 26/08 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 12 listopada 2007 roku oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia 19 czerwca 2006 roku.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż skarga skarżącej zasługiwała na uwzględnienie, albowiem przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organ administracji rozpatrując sprawę nie zebrał wszystkich niezbędnych i możliwych do uzyskania dowodów oraz dokonał niepełnej, sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania i faktami powszechnie znanymi, a przez to wadliwej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, i wnikliwą jego ocenę.

Rozpoznając ponownie sprawę A. W., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 3 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr.42 poz.371 ), odmówił przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w Batalionach Chłopskich w okresie od marca 1944 do stycznia 1945.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż wykonując wytyczne zawarte w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, Kierownik Urzędu wydał postanowienie o ponownym przesłuchaniu świadków i jak wynika z zeznań świadka S. P., nie można przyjąć, iż A. W. należała do organizacji Batalionów Chłopskich. Jak wskazał organ z zeznań S. P. wynika, iż "nie znał stopnia wojskowego A. W., nie wiedział jaka była funkcja konspiracyjna A. W., nie znał również jej zadań konspiracyjnych". Świadek ten ponadto zeznał, iż nie był obecny na przysiędze wnioskodawczyni i nie posiada wiedzy, czy taka przysięga miała miejsce i w jakich okolicznościach się odbyła. Zeznanie to było w sprzeczności z oświadczeniem pisemnym tego świadka. Organ ponadto wskazał, iż przesłuchanie drugiego świadka okazało się niemożliwe z uwagi na fakt, że W. B. zmarł 23 kwietnia 2008 roku. W ocenie organu biorąc pod uwagę dokonane ustalenia, to działanie A. W. nie może być rozumiane jako pełnienie przez nią służby w organizacji - "Bataliony Chłopskie". Powyższe stanowisko organ uzasadnił również orzecznictwem Naczelnego Sadu Administracyjnego wyrażonym m.in. w wyrokach z 12 sierpnia 1993r . w sprawie SA/Wr 243/93 i z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie V SA 796/94, oraz z 10 kwietnia 2002r. w sprawie V SA 2157/01.

Od w/w decyzji A. W. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, zarzucając nie wykonanie wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] roku Nr [...] na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz, art. 1 ust. 2 pkt 3 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr.42 poz. 371 ), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 4 grudnia 2008 roku. Organ wskazał, iż analiza oświadczeń świadków i ich zeznań prowadzi do ujawnienia nieścisłości i nieprawdopodobieństw, co w rezultacie każe odmówić waloru wiarygodności złożonym do akt sprawy oświadczeniom pisemnym świadków. Organ ponadto wskazał, że z akt kombatanckich świadków S. P. i W. B. wynika, iż działali oni w czasie okupacji w podziemnym ruchu oporu - organizacji AK i w aktach ich brak jest jakiejkolwiek wzmianki o współpracy z oddziałami BCH. Organ wskazuje, iż jak wynika z zeznań S. P. nigdy on nie współpracował z A. W., kontakty ich były sporadyczne i odbywały się na gruncie towarzyskim a nie służbowym, nie potrafił też podać żadnych szczegółów jej działalności choć wcześniej dokładnie powoływał je w oświadczeniu pisemnym. Okoliczności te spowodowały, iż odmówiono przymiotu wiarygodności pisemnym oświadczeniom świadków złożonym przez wnioskodawczynię wraz z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich.

Organ nie wykluczył by A. W. wykonywała określone czynności, czy miała sporadyczną okazje pomagać członkom organizacji konspiracyjnej, jednak współpraca z organizacją podziemną zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr.42 poz.371 ), nie może być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich. Organ ponadto w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił okoliczności odstąpienia od przeprowadzenia czynności przesłuchania strony, z uwagi na jej stan zdrowia jak również z uwagi na informacje zawarte w piśmie A. W. o przebytym udarze mózgu i braku zachowanego kontaktu.

Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła A. W. zarzucając, iż organ nie uwzględnił wszystkich dowodów przedstawionych przez nią, które to dowody potwierdzają jej działalność kombatancką jak również zarzuciła niewłaściwe zinterpretowanie zgromadzonego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podniósł, iż Kierownik Urzędu podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy a jego oceny dokonał z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy w tym wiadomości historycznych oraz doświadczenia życiowego. Organ wskazał, iż przeprowadzone postępowanie nie dostarczyło dowodów na potwierdzenie przedstawionej przez skarżącą tezy, co spowodowało wydaniem zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości.

W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności.

Zgodnie z treścią art. 1 ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. z 2002 roku Nr 42, poz.371), za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939 -1945. Pełnienie w nich służby podlegało - jak słusznie organ podkreśla - na zorganizowanej formie, zarówno co do przynależności do określonej formacji, podporządkowaniu służbowym, wyznaczeniu stanowiska służbowego i wykonywaniu zakreślonych czynności. Okoliczności te jak słusznie wskazał organ nie zostały w przeprowadzonym postępowaniu wykazane. Zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2008r organ ponownie wydał postanowienie o przesłuchani zawnioskowanych świadków i jak wynika z analizy zeznań świadka S. P. złożonych w dniu 17 października 2008 roku, zeznania te pozostają w jawnej sprzeczności ze stwierdzeniami znajdującymi się w oświadczeniu tego świadka złożonymi na piśmie w dniu 9 lutego 2006 roku. Organ prawidłowo odmówił przymiotu wiarygodności temu oświadczeniu i bardzo dokładnie i wnikliwie to uzasadnił w zaskarżonej decyzji odwołując się przy tym również do opracowania naukowego ( publikacja naukowa Wojciecha Borzobohatego Jodła Okręg radomsko-kielecki 1939-1945 Warszawa 1984). Z uwagi na śmierć świadka W. B. przesłuchanie jego nie zostało przeprowadzone i organ zmuszony został do oceny jego pisemnego oświadczenia w świetle jego akt kombatanckich jak również w świetle wiedzy historycznej. Należy wskazać, iż organ odmawiając wiarygodności temu oświadczeniu bardzo dokładnie i przekonywująco to uzasadnił, co znajduje pełną akceptacją Sądu.

Prawidłowo również organ uzasadnił fakt odstąpienia od przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony. Jak wynika z analizy akt w tym pism A. W. oraz karty informacyjnej jej leczenia szpitalnego wynika iż przebyła ona udar mózgu i kontakt z nią jest utrudniony i nie posiada zachowanego kontaktu. Rozumowanie, jakie w tym przypadku zastosował organ jest zgodne z zasadami logiki i znajduje potwierdzenie w zasadach doświadczenia życiowego, a więc dokonana przez organ ocena nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zasadne jest stanowisko organu, iż skarżącej nie przysługują uprawnienia wymienione w art. 1 ust. 2 pkt. 3 cytowanej ustawy. Sąd podzielił pogląd, że skarżąca nie wykazała przedstawionymi dowodami, aby w stosunku do niej miały zastosowanie w/w przepisy, zaś okoliczności ustalone przez organ nie dają podstaw do pozytywnego zweryfikowania jej skargi.

Stanowisko organu znajduje również podstawy w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych wyrażone w wyrokach z 16 września 2004 roku - sygn. akt V SA/Wa 1052/04, z dnia 10 kwietnia 2002 roku - sygn. akt V SA 2157/01 i 12 kwietnia 2002 roku - syg. Akt V SA 1408/01, które Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach tych wskazał, że działalnością kombatancką w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy nie jest udzielanie pomocy oddziałom partyzanckim przez ludność cywilną. Jak również pomoc przy przekazywaniu informacji nie może być tożsama z pełnieniem służby w polskich podziemnych formacjach w rozumieniu ustawy z dnia 21 stycznia 1991 roku. Pomaganie partyzantom było działaniem, które zasługuje na społeczny szacunek, ale nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich w świetle przepisów przedmiotowej ustawy.

Z tych względów w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) podlegała oddaleniu, o czym orzekł Sąd w sentencji wyroku.

O kosztach udzielonej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie § 2 ust 3 , § 15 w zw. z § 14 ust 2 pkt 1 lit. C, § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę pranego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163 poz 1349 ze zm.) w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.