Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 804/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Inspekcja sanitarna
Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 4 ust. 1 i 1a, § 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 235(1), art. 237 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1320
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: art. 84
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Tomasz Grossmann (spr.) WSA Maciej Busz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Szpitala W. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia 14 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 14 października 2022 r., znak: [...], Inspektor Sanitarny (dalej jako "organ II instancji" lub "WPWIS"), po rozpatrzeniu odwołania Szpitala W. w P. , utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z 26 sierpnia 2022 r., znak: [...], o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Zaskarżona decyzja WPWIS zapadła, jak wynika z jej uzasadnienia, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Przywołaną wyżej decyzją z 26 sierpnia 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. (dalej jako "organ I instancji" lub "PPIS") stwierdził u H. B. (zwanej też dalej "Pracownicą") chorobę zawodową – choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa pod postacią COVID-19, wymienioną w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836), wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510; dalej w skrócie "k.p."). Podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji było orzeczenie lekarskie W. Centrum Medycyny Pracy w P. nr [...] z [...] lipca 2022 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej oraz całość akt sprawy zgromadzonych przez PPIS. W trakcie postępowania ustalono przebieg pracy zawodowej Pracownicy, zgodnie z którym od 1992 roku pracuje ona w Szpitalu W. w P. (ul. [...]) w ekspozycji zawodowej na szkodliwe czynniki biologiczne, w tym na zakażenie wirusem SARS-CoV-2 (od marca 2020 roku). W ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego lekarska jednostka orzecznicza I stopnia przeanalizowała dokumentację medyczną oraz ocenę narażenia zawodowego. W. Centrum Medycyny Pracy w P. (w skrócie "WCMP") ustaliło, iż u Pracownicy w grudniu 2021 roku wystąpiły dolegliwości zdiagnozowane na podstawie wykonanego testu jako COVID-19. Chora była poddana izolacji domowej (nie wymagała hospitalizacji). Wobec powyższego, przy uwzględnieniu danych o narażeniu zawodowym na czynnik biologiczny, w tym wirus SARS-CoV-2, lekarska jednostka orzecznicza I stopnia uznała, że istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej.

Odwołanie od opisanej decyzji PPIS złożył Szpital W. w P. (zwany też dalej "Pracodawcą", "Szpitalem" lub "Skarżącym"), który zarzucił, że miejsce pracy nie było jedynym źródłem ekspozycji Pracownicy na SARS-CoV-2 - w tym czasie cały kraj znajdował się w stanie epidemii - oraz że w Szpitalu zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Zdrowia były przestrzegane procedury, były ogólnie dostępne skuteczne środki dezynfekcyjne oraz skuteczne środki ochrony indywidualnej i zbiorowej. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji PPIS w całości i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Utrzymując w mocy kwestionowaną decyzję PPIS - przywołaną na wstępie decyzją z 14 października 2022 r. - WPWIS wyjaśnił, że na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego, w szczególności opinii lekarskiej, uznał, iż zaistniały podstawy do stwierdzenia u Pracownicy choroby zawodowej. W opinii WCMP sformułowano jednoznaczne wnioski, że jej choroba została spowodowana działaniem czynników biologicznych występujących w środowisku pracy, co upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej COVID-19. Organ II instancji nie znalazł podstaw do zakwestionowania tej opinii, oceniając ją jako rzeczową, spójną i logiczną, poprzedzoną analizą zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentacji medycznej, a także oceną narażenia zawodowego. WPWIS podkreślił, że w świetle przyjętego przez sądy administracyjne stanowiska, wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych dotyczy wiedzy specjalnej i ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nią związany. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że użyta w art. 2351 k.p. alternatywa rozłączna ("bezspornie" lub "z wysokim prawdopodobieństwem") wskazuje na pewną dyskrecjonalność organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzących postępowanie w przedmiocie ustalenia przyczyn choroby zawodowej. Zdaniem WPWIS z materiału dowodowego wynika, że występujące narażenie zawodowe na stanowisku pracy dawało podstawę do stwierdzenia z wysokim prawdopodobieństwem, że doprowadziło ono do powstania u Pracownicy choroby zawodowej. Stwierdzenie to zostało oparte na orzeczeniu lekarskim. Istotą sprawy jest potwierdzenie, że schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie udowodnienie (ze stuprocentową pewnością), że praca u konkretnego pracodawcy spowodowała chorobę. Bezsprzeczny jest fakt, że Pracownica przez cały okres zatrudnienia jako pielęgniarka była eksponowana na materiał biologiczny potencjalnie zakaźny, w tym od marca 2020 roku na SARS-CoV-2. Spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej: rozpoznane schorzenie jest objęte wykazem chorób zawodowych, udokumentowano narażenie zawodowe oraz uznano na zasadzie wysokiego prawdopodobieństwa istnienie związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną pracą zawodową, a rozpoznanym schorzeniem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję WPWIS, Szpital W. w P. - zarzuciwszy rażące naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego: art. 235(1) k.p. przez błędną wykładnię, polegające na przyjęciu, iż nie jest wymagane wykazanie przez organ w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem związku choroby zawodowej z miejscem pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy przez pracownika;

II. prawa proceduralnego: art. 107 § 3 oraz art. 8 k.p.a., przez brak uzasadnienia w zaskarżonej decyzji przesłanek pozwalających na stwierdzenie "wysokiego prawdopodobieństwa istnienia związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną pracą zawodową a rozpoznanym schorzeniem";

III. prawa proceduralnego: art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, polegającej na bezpodstawnym przyjęciu, że:

1) zachodzi wysokie prawdopodobieństwo istnienia związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną pracą zawodową, a rozpoznanym schorzeniem,

2) zakażenie COVID-19, które wystąpiło u Pracownicy, związane było z wykonywaną pracą, podczas gdy w zakresie przedmiotowego patogenu był ogłoszony na terenie całego kraju stan epidemii, a Pracownica nie realizowała czynności zawodowych w kontakcie z pacjentami podejrzanymi lub zakażonymi COVID-19;

IV. prawa proceduralnego: art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające na pominięciu w ustaleniach faktycznych, iż Pracodawca, jako publiczna jednostka ochrony zdrowia, wdrożył ponadnormatywny reżim sanitarny - w tym również wynikający z przepisów prawa, a mający na celu wykluczenia ryzyka zakażenia personelu (szczepienia ochronne, stosowanie masek ochronnych, segregacja pacjentów, stosowanie środków dezynfekcyjnych etc.) w toku wykonywania pracy, a w konsekwencji brak jest przesłanek do uznania wysokiego stopnia prawdopodobieństwa istnienia związku przyczynowo-skutkowego, że choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy

- wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PPIS w całości. W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 30 grudnia 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z 03 stycznia 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15 zzs(4) ust. 3 u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Inspektor Sanitarny w P. z 14 października 2022 r. ([...]), utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z 26 sierpnia 2022 r. ([...]), stwierdzającą u H. B. chorobę zawodową: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa pod postacią COVID-19, wymienioną w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836; w skrócie "rozporządzenie ws. chorób zawodowych").

Powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie przepisów art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1(1) ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510, z późn. zm., w skrócie "k.p."), w myśl których Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia wykaz chorób zawodowych (§ 1 pkt 3), okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym (§ 1 pkt 4), sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych (§ 1 pkt 5), podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych (§ 1 pkt 6) - uwzględniając aktualną wiedzę w zakresie patogenezy i epidemiologii chorób powodowanych przez czynniki szkodliwe dla człowieka występujące w środowisku pracy oraz kierując się koniecznością zapobiegania występowaniu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Ponadto, stosownie do art. 237 § 1(1) k.p., Rada Ministrów wskaże w drodze rozporządzenia instytut medycyny pracy, do którego pracodawca przesyła zawiadomienie o skutkach choroby zawodowej oraz termin, w którym ma ono być przesłane, mając na uwadze specjalizację instytutu oraz rodzaj prowadzonych w nim badań.

Konieczne jest przy tym zaznaczenie, że samą definicję legalną choroby zawodowej zawiera art. 235(1) k.p., zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (zwanych "narażeniem zawodowym").

W kontrolowanej sprawie organ I instancji, po otrzymaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej sporządzonego osobiście przez Pracownicę, pismem z 20 kwietnia 2022 r. ([...]) wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej (k. 8 akt adm. I inst.), w ramach którego dokonał oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, sporządzając stosowną Kartę (k. 9-10), oraz skierował Pracownicę na badania do właściwej jednostki orzeczniczej I stopnia (k. 11) - tu: do W. Centrum Medycyny Pracy - jak tego wymagał § 4 ust. 1 i 1a rozporządzenia ws. chorób zawodowych. Jednostka ta wydała orzeczenie lekarskie z 13 lipca 2022 r. nr [...] o rozpoznaniu u H. B. choroby zawodowej.

W orzecznictwie sądowym zasadnie przyjmuje się - co słusznie podniosły również organy obu instancji - że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii lub sprzecznie z nią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby ani ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (zob. m.in. wyroki NSA: z 22.06.2020 r., II OSK 274/20; z 09.01.2020 r., II OSK 395/18; por. także wyrok NSA z 28.02.2017 r., II OSK 1104/15; wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA").

W konsekwencji, w kontrolowanej sprawie organ I instancji, dysponując orzeczeniem lekarskim o rozpoznaniu choroby zawodowej u Pracownicy, zasadnie wydał decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej – stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia ws. chorób zawodowych - na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w ww. orzeczeniu lekarskim oraz w formularzu oceny narażenia zawodowego.

Jest poza sporem, że dla stwierdzenia choroby zawodowej muszą zostać spełnione następujące przesłanki: rozpoznanie schorzenia zamieszczonego w wykazie chorób zawodowych - którego to rozpoznania dokonuje lekarz orzecznik właściwej medycznej jednostki orzeczniczej - oraz ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby, a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma przy tym wątpliwości, że na gruncie art. 235(1) k.p. nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym"), a stwierdzonym schorzeniem. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok NSA z 12.07.2022 r., II OSK 2538/19, CBOSA).

Jednocześnie sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko, zgodnie z którym w przypadku ustalenia, że w środowisku pracy istnieje ekspozycja na narażenie, należy przyjąć wysokie prawdopodobieństwo zawodowego pochodzenia choroby. Zatem istnienie narażenia zawodowego w środowisku pracy stwarza domniemanie związku między wykonywaną pracą, a stwierdzoną chorobą zawodową. Dla takiego orzeczenia nie ma znaczenia potencjalne występowanie czynników narażenia poza miejscem pracy, choćby narażenie w poprzednich miejscach pracy. Tego rodzaju okoliczności mogą stać się przyczyną odmowy orzeczenia choroby zawodowej, ale tylko w przypadku, gdy w postępowaniu zostanie wykazane, że choroba zawodowa wystąpiła niezależnie od przyczyn narażenia stwierdzonych w środowisku pracy. Dowód co do takich okoliczności nie ciąży na organie, który prowadzi postępowanie o stwierdzenie choroby zawodowej, co oznacza, że wystarczającym zakresem postępowania wyjaśniającego w takim postępowaniu jest ustalenie okoliczności stanowiących prawdopodobieństwo pojawienia się choroby, a nie jest nim objęte ustalanie konkretnego miejsca, czasu i przyczyny narażenia, która spowodowała chorobę. W przypadku chorób zawodowych, zresztą jak i pozostałych chorób, ustalenie konkretnych przyczyn powodujących chorobę jest w wielu przypadkach niemożliwe (por. wyrok NSA z 28.09.2021 r., II GSK 490/21, CBOSA).

Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że Pracownica była zatrudniona w Szpitalu na stanowisku pielęgniarki także w czasie, gdy miało dojść do zakażenia (grudzień 2021 r.). Ze sporządzonej na potrzeby kontrolowanego postępowania "Karty oceny narażenia zawodowego" wynika, że w czasie zatrudnienia na tym stanowisku była ona narażona na czynniki biologiczne, w tym na wirus SARS-CoV-2 wywołujący chorobę COVID-19. Obecność koronawirusa stwierdzono u Pracownicy na podstawie wyniku testu z 25 grudnia 2021 r. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane zaliczanie się COVID-19 do chorób zakaźnych w rozumieniu pozycji 26 załącznika do rozporządzenia ws. chorób zawodowych. Pracodawca nie podważa również faktu zachorowania Pracownicy na COVID-19. Zarzuty Skarżącego można sprowadzić do kwestii niewykazania (bądź nienależytego wykazania w oparciu o zebrane dowody) przez organy związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy pracą Pracownicy w Szpitalu, a jej zakażeniem i zachorowaniem - a ściślej: wysokiego prawdopodobieństwa wystąpienia takiego związku - bowiem Pracownica, jak argumentuje Skarżący, nie brała bezpośredniego udziału w udzielaniu świadczeń pacjentom z podejrzeniem i zakażeniem COVID-19 (nie pracował na oddziale covid-owym), zaś jej stanowisko pracy i wykonywana praca odbywały się w warunkach "ponadnormatywnego reżimu sanitarnego", wykluczającego de facto, zdaniem Skarżącego, ekspozycję Pracownika na zakażenie.

Wypada w tym miejscu zauważyć, że wirus SARS-CoV-2 znajduje się w wykazie szkodliwych czynników biologicznych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716, z późn. zm.; w skrócie "rozporządzenie ws. szkodliwych czynników biologicznych"), gdzie w załączniku nr 1 został zakwalifikowany do 3. grupy zagrożenia (opisanej jako: "Czynniki, które mogą wywoływać u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenienie ich w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia"), zaś praca w jednostkach ochrony zdrowia, w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia została zakwalifikowana do prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych.

W takich uwarunkowaniach prawnych i faktycznych należy - zdaniem Sądu - uznać, że obalenie związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzoną chorobą zawodową nie może nastąpić na podstawie ogólnikowych stwierdzeń, że nie jest wykluczone, iż również zdarzenia poza wykonywaniem pracy mogły być przyczyną powstania choroby, wykluczając jej związek z narażeniem zawodowym (por. wyrok NSA z 21.05.2020 r., II OSK 2858/19, CBOSA). Ustawodawca w art. 235(1) k.p. wprost wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". W tym stanie prawnym należy uznać, że przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (zob. wyrok NSA z 21.10.2020 r., II OSK 2217/18, CBOSA, i tam przywołane dalsze orzeczenia NSA).

Jak to już wyżej wskazano, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd - który Sąd w niniejszym składzie podziela - że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą (por. wyroki NSA z 26.05.2020 r., II OSK 3175/19; z 09.05.2018 r., II OSK 1502/16; dostępne w CBOSA). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą, pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami (por. wyroki NSA: z 13.03.2019 r., II OSK 993/17; z 21.10.2020 r., II OSK 2217/18; CBOSA).

W ocenie Sądu w kontrolowanej prawie organy zasadnie przyjęły, że praca w Szpitalu w charakterze pielęgniarki powodowała narażenie na czynniki biologiczne, w tym na czynnik SARS-CoV-2. W żadnym miejscu swych wywodów Skarżący nie wykluczył sytuacji, by Pracownica mogła mieć kontakt z pacjentami chorującymi np. bezobjawowo na COVID-19. Poza tym, wykonując pracę, Pracownica miała bez wątpienia również kontakt z innymi pracownikami, którzy także mogli być chorzy (choćby bezobjawowo), lub pracowali na oddziałach, na których stwierdzono ogniska epidemiologiczne. Wobec tego nie można wykluczyć w jej środowisku pracy narażenia na czynnik biologiczny jakim jest wirus SARS-CoV-2. Zarzuty i argumentacja skargi w tym względzie (także co do, jakoby wykluczających zakażenie, skutków stosowanego w Szpitalu, "ponadnormatywnego reżimu sanitarnego") nie zasługują na uwzględnienie.

Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z 27 września 2022 r. o sygn. akt III SA/Kr 534/22 (CBOSA), w myśl którego "[z]akażenie SARS-CoV-2 w przypadku osób wykonujących zawody medyczne z dużym prawdopodobieństwem może zostać wywołane czynnikami występującymi w środowisku pracy. Możliwość stwierdzenia, że dana osoba wykonująca zawód medyczny cierpi na chorobę zawodową, będzie każdorazowo zależało od jej miejsca pracy i charakteru pracy, np. lekarz lub pielęgniarka pracująca w szpitalu ponosi bardzo duże ryzyko zakażenia się COVID-19 w miejscu pracy ze względu na wysokie prawdopodobieństwo występowanie tam wirusa SARS-CoV-2, który bezpośrednio powoduje chorobę zakaźną. Podobnie w przypadku ratownika medycznego, który ze względu na częsty kontakt z różnymi osobami chorymi narażony jest na styczność z wirusem podczas wykonywania pracy. Oczywiście niemożliwe będzie uznanie COVID-19 za chorobę zawodową u lekarza wykonującego zawód jedynie w formie teleporad, bez kontaktu z pacjentami".

Z taką sytuacją - "zdalnego" udzielania świadczeń medycznych - z pewnością nie mieliśmy do czynienia w kontrolowanej sprawie w przypadku Pracownicy.

Wypada jeszcze zauważyć, że zaliczenie pracy w jednostkach ochrony zdrowia w wykazie prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych (w rozporządzeniu rozporządzenie ws. szkodliwych czynników biologicznych) jest w pełni zrozumiałe i tylko potwierdza, że pracownicy ci, ze względu na charakter pracy (kontakt z osobami chorymi), narażeni są na różnorodne czynniki niebezpieczne i szkodliwe, zagrażające ich zdrowiu, a nawet życiu, w szczególności na szkodliwe czynniki biologiczne, do których niewątpliwie zalicza się wirus SARS-CoV-2. Pracownicy zakładów opieki zdrowotnej czy też szpitala są zatem niewątpliwie zaliczani do grupy zwiększonego ryzyka zachorowania na choroby zakaźne - w tym na COVID-19 (i to nawet jeśli nie pracują na tzw. oddziałach covid-owych).

Mając zatem na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, w tym rodzaj pracy wykonywanej przez Pracownicę i związane z tym narażenie na czynniki biologiczne, w tym na SARS CoV-2, Sąd uznał, że zasadne było stwierdzenie u H. B. wystąpienia choroby zawodowej. Wydane orzeczenie lekarskie oraz decyzje organów obu instancji zostały w tym względzie jasno i przekonująco uzasadnione.

Wobec powyższego, zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie. Organy obu instancji w sposób właściwy zgromadziły i oceniły materiał dowodowy, a ponadto prawidłowo ustaliły, zinterpretowały i zastosowały istotne dla sprawy przepisy prawa.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w całości oddalił.