Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2354/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Geremek Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska (spr.) WSA Barbara Koś Protokolant sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2004r. sprawy ze skargi Spółki "A" w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Spółki "A" w G. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Koś /-/ T. Geremek /-/M. Skwierzyńska EW


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...]r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.), art. 262, art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (tekst jednolity: Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158 poz. 1038 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Spółki "A" w G. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podano, że Agencja Celna działająca z upoważnienia Spółki "A" w G. zgłosiła do odprawy celnej w SAD OBR Nr [...] z dnia [...]. towar określony w pozycji 4 jako masy dachowe i fundamentowe, które zadeklarowała wg PCN 3214 90 00 ze stawką celną 0% z racji pochodzenia towaru z kraju Unii Europejskiej.

W dniach od [...] r. do [...] r. Funkcjonariusze Inspekcji Celnej przeprowadzili w Spółce "A" postępowanie kontrolne dotyczące obrotu towarowego z zagranicą w latach [...] do [...] r., w wyniku którego zakwestionowali klasyfikację towarową zastosowaną przez stronę w dokumentach SAD. Wobec powyższego Dyrektor Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] r. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie uznania za nieprawidłowe wyżej wymienionego zgłoszenia celnego.

Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Urzędu Celnego uznał ww. zgłoszenia celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej i opisu towaru ustalając kod PCN 3920 10 899 dla "B" a dla "C" kod 560313900 ze stawką celną w wysokości 0%. Zmiana klasyfikacji taryfowej importowanych towarów nie spowodowała zmiany wysokości cła.

W odwołaniu od tej decyzji strona zakwestionowała przyjętą przez organ celny klasyfikację taryfową przedmiotowych towarów. Ponadto Spółka w piśmie z dnia [...]r. złożyła dodatkowe wyjaśnienia i załączyła na ich poparcie szereg dokumentów, przemawiających o prawidłowości dokonanej przez nią klasyfikacji towarów jako artykułów budowlanych z tworzyw sztucznych (pozostałe).

Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że "C" to dachowe wysoko przepuszczalne maty budowlane stosowane na niewentylowane konstrukcje dachowe z izolacją termiczną i akustyczną. Maty te składają się z uszlachetnionej włókniny polipropylenowej oraz powłoki gwarantującej wysoką dyfuzyjność i jednocześnie, wodoszczelność.

Natomiast "B" to izolacja pozioma z tworzywa sztucznego zapobiegająca kapilarnemu podciąganiu wilgoci w murze. Jest to taśma ze specjalnej mieszanki poliolefinów, stanowiąca barierę przeciwwilgociową, wykonana z polietylenu wysokiej gęstości.

Towary te strona zakwalifikowała jako mas dachowych i fundamentowych do kodu 32 14 9000. Pozycja 3214 obejmuje jednak "kit szklarski, kit ogrodniczy, kity żywiczne, masy uszlachetniające i podobne mastyksy, wypełniacze malarskie, nieogniotrwałe preparaty powierzchniowe do fasad, ścian wewnętrznych, podłóg, sufitów itp. Natomiast kod 32 14 9000 właściwy jest dla "pozostałych" i nie ma on zastosowania, z uwagi na zakres przedmiotowy ww. pozycji. Do sprowadzonego towaru o nazwie "B" właściwy jest kod 39 20 10 899, obejmujący pozostałe towary z pozycji 3920 obejmującej pozostałe płyty, arkusze, folie i taśmy z tworzyw sztucznych niekomórkowych, nie wzmocnionych, nie laminowanych, nie na podłoże, ani nie połączonych podobnie z innym materiałem.

Dokonana przez organ celny zmiana klasyfikacji nie wpłynęła na wymiar cła od tego towaru. Analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów wskazuje też na zasadność zakwalifikowania włókniny "C" do pozycji 5603 obejmującej z brzmienia pozostałe włókniny z włókien chemicznych o gramaturze poniżej 70 g/m2, ale nie większej niż 150g/m2. W tym przypadku również zmiana kodu nie wpłynęła na wymiar cła.

Organ II instancji podkreślił też, że jeżeli klasyfikacja wynika z brzmienia pozycji, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to ma zastosowanie fundamentalna reguła nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej która stanowi: "tytuły sekcji, działów i poddziałów mają charakter wyłącznie orientacyjny; dla celów prawnych klasyfikację należy ustalić zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag" oraz reguła nr 3a, która stanowi: "pozycja określająca towar w sposób najbardziej szczegółowy, ma pierwszeństwo przed pozycjami określającymi towar w sposób bardziej ogólny...". Pozycjami określającymi sprowadzone towary w sposób najbardziej szczegółowy są pozycje 3920 i 5603.

Organy celne podjęły też wszelkie niezbędne działania do ustalenia prawdy obiektywnej, zgodnie z art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej i oceniły zgromadzony materiał dowodowy w myśl art. 191 tej Ordynacji.

Klasyfikacji towarów dokonano w oparciu o zapisy zawarte w Taryfie celnej, Wyjaśnieniach do taryfy celnej oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej. W sprawach celnych nie ma bowiem zastosowania klasyfikacja dokonana w Systematycznym Wykazie Wyrobów, jak uważa strona.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka "A" zarzuciła organom celnym naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony, a zwłaszcza dowodu z jej przesłuchania i dowodu z opinii biegłego w celu dokonania prawidłowej klasyfikacji taryfowej importowanego towaru oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 85 § 1 Kodeksu celnego oraz załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej w części dotyczącej wyjaśnień do działu 3925 taryfy celnej. Wskazując na powyższe wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu strona podkreślała zwłaszcza fakt, że sporne towary są artykułami z tworzyw sztucznych: "B" - jako izolacja pozioma muru z tworzywa sztucznego oraz "C" nie są sklasyfikowane w żadnej innej pozycji kodu PCN. Oba rodzaje izolacji (membrany foliowe) należą do tej samej grupy towarowej i mają zastosowanie wyłącznie w budownictwie.

Sprowadzony towar spełnia również warunki, o których mowa w uwagach 11 do działu 39 wyjaśnień taryfy celnej, ponieważ służy jako wyrób gotowy jedynie przeznaczeniu w budownictwie. Zastosowana prze organy celne klasyfikacja 3920 obejmuje zaś półprodukty.

Skarżąca zarzuca także organom celnym odmowę zastosowania art. 199 Ordynacji podatkowej tj. odmowę przesłuchania strony.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, a ponadto m.in. stwierdził, że strona nie wystąpiła o uzyskanie Wiążącej Informacji Taryfowej, jak też w toku postępowania nie wnosiła o powołanie biegłego, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający dla ustalenia klasyfikacji taryfowej. Na rozprawie przedłożono trzy Wiążące Informacje Taryfowe udzielone innemu podmiotowi dotyczące folii z wytłoczeniami o nazwach handlowych "D", "E", "F" z ustalonym kodem PCN 3920 10 89 9.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że sprawa niniejsza zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) stosownie do postanowień art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. 153, poz. 1271). W myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd ten kontroluje zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy .Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z wynikającej z art. 121 Ordynacji podatkowej zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych oraz z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej (stosowanych w postępowaniu celnym na podstawie art. 262 Kodeksu celnego ) wynika obowiązek zachowania szczególnej skrupulatności w postępowaniu celnym. W rozpoznawanej sprawie wystąpiło szereg wątpliwości, których organy celne nie wyjaśniły, w związku z czym skargę uznano za uzasadnioną.

Stosowanie kwalifikacji celnych w ramach przypisania towaru do poszczególnych kodów taryfy należy ostatecznie do kompetencji administracji celnej.

U podstaw merytorycznego rozstrzygnięcia legło to, iż organy celne przyjęły, że sprowadzone towary o nazwie handlowej "B" i "C" są foliami i włókninami z tworzyw sztucznych, wprawdzie wykorzystywanymi w budownictwie, nie będącymi jednak artykułami budowlanymi w rozumieniu pozycji 3214 Taryfy celnej.

Na uzasadnienie zakwalifikowania towaru do pozycji 3920 Taryfy celnej organ celny przytoczył (nie dosłowną) treść uwagi 10 do działu 39, nie dokonując interpretacji tego przepisu i jego odniesienia do klasyfikowanego towaru. Nie stanowi takiej interpretacji jedynie podkreślenie lub wytłuszczenie druku, co ma miejsce w zaskarżonej decyzji. Wskazać zatem należy, że w świetle w/w uwagi 10 o kwalifikacji wymienionych tam artykułów do pozycji 3920 decyduje ich postać zewnętrzna - ma to być: płyta, arkusz, folia , taśma i pasy z tworzyw niekomórkowych, nie wzmocnionych nie laminowanych, nie na podłożu ani nie połączonych podobnie z innymi materiałami. W decyzji nie dokonano ustaleń co do rodzaju i sposobu obróbki przedmiotowych folii i nie odniesiono ich do użytych w uwadze 10 sformułowań: "nawet zadrukowanych lub poddanych innej obróbce...", "ale nie poddanych dalszej obróbce...". W konsekwencji kwalifikacja spornych towarów do pozycji 3921 z zastosowaniem reguły 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej jest w ocenie sądu przedwczesna i narusza postanowienia art. 122 Ordynacji podatkowej.

Ewentualna, prawidłowo dokonana klasyfikacja sprowadzonych przez stronę artykułów do folii objętych pozycją 3920 przesądzi o wyłączeniu możliwości zaklasyfikowania ich do pozycji 3214, zatem nie będzie potrzeby odwoływania się do reguły 3a. W sprawie tej nie zachodzi bowiem możliwość jednoczesnego (pozornego) klasyfikowania towarów do tych dwu pozycji, gdyż z uwagi 11 do działu 39 (pierwsza część zdania) wynika wprost , że pozycja 3214 - materiały budowlane z tworzyw sztucznych - dotyczy jedynie tych spośród wymienionych w niej artykułów, które nie zostały już objęte żadnymi innymi pozycjami występującymi wcześniej w poddziale II.

Gdyby jednak okazało się, że sporne towary nie mogą być zaliczone do folii ani żadnych innych pozycji występujących wcześniej, organy celne zobowiązane będą ponownie rozważyć możliwość zaklasyfikowania ich do wskazywanej przez stronę pozycji 3214 Taryfy celnej. W tym celu konieczne będzie jednoznaczne ustalenie, czy towary służące niewątpliwie do wykonywania prac budowlanych, są w rozumieniu tej pozycji artykułami budowlanymi uznawanymi za elementy strukturalne stosowane np. w podłogach, ścianach lub przepierzeniach, sufitach lub dachach (uwaga 11 do dz. 39 ).

Ponieważ uwagi do działu 39 wyjaśniają jedynie w tej kwestii znaczenie wyrażenia "tworzywa sztuczne" ( por. uwaga 1 ), tj. pojęcia niespornego, przy określaniu znaczenia wyrażeń "artykuły budowlane" i "elementy strukturalne stosowane np. w podłogach, ścianach lub przepierzeniach, sufitach lub dachach", za punkt wyjścia przyjąć należy wykładnie gramatyczną, tj. ich znaczenie w języku polskim, a dopiero gdy taka wykładnia okaże się niewystarczająca zastosowanie znajdzie wykładnia celowościowa.

Organ celny odrzucił w zaskarżonej decyzji bez należytego uzasadnienia stanowisko strony stwierdzające, iż konkretne folie są artykułami budowlanymi, będącymi elementami strukturalnymi ścian i dachów. Kwestionując przedłożoną przez stronę opinię Politechniki organ celny nie poczynił żadnych samodzielnych ustaleń, zmierzających do wyjaśnienia znaczenia tych wyrażeń, a przytoczone w decyzji argumenty co do braku możliwości zaklasyfikowania towarów do pozycji 3925 nie są przekonywujące i noszą cechy arbitralności. Nie wskazał też stronie czyja ewentualnie opinia (jakiego podmiotu) byłaby miarodajna w tej kwestii dla organu orzekającego. Jednocześnie rozważyć też należy, czy towar o nazwie "C" może stosować nieogniotrwały preparat dachowy zaliczony jako "pozostały" do kodu 32 14 9000. W takiej sytuacji organ celny winien rozważyć celowość powołania biegłego. W myśl art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne organ podatkowy (celny) może powołać biegłego lub biegłych w celu wydania opinii. Opinia biegłego pomogłaby określić istotne cechy przedmiotowych towarów i tym samym wyjaśnić czy sprowadzone przez stronę produkty można zaliczyć do artykułów budowlanych będących elementami strukturalnymi stosowanymi np. w podłogach, ścianach lub przepierzeniach, sufitach lub dachach, co ma zasadnicze znaczenie do kwestii czy produkty te mogą być zaklasyfikowane do przyjętej przez stronę pozycji 3214 taryfy celnej.

Odnośnie do zakwalifikowania "C" do pozycji 5603 organ odwoławczy stwierdził, że podstawę tej klasyfikacji stanowi komentarz zawarty w "Wyjaśnieniach do taryfy celnej opracowany przez Radę Współpracy Celnej w Brukseli posiadający w Polsce od dnia 1 I 1998r. moc normy prawnej jako załącznik do zarządzenia Prezesa GUC z 17 IX 1997r. (MP Nr 76, poz. 715), Towar ten w świetle w.w. Wyjaśnień odpowiada cechom włókniny.

Zdaniem Sądu klasyfikacja ta również wymaga uzasadnienia w aspekcie wiadomości fachowych.

Z faktu, iż strona nie wystąpiła wcześniej o WIT nie można wyciągać takich wniosku, iż organ celny w toku postępowania weryfikacyjnego prowadzonego na podstawie art. 83 Kodeksu celnego jest zwolniony z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a do tego sprowadza się skierowany pod adresem strony zarzut, iż nie wystąpiła o WIT. Przedłożone na rozprawie przez organ celny Wiążące Informacje Taryfowe nie mogą być uwzględnione ponieważ zostały wydane innemu podmiotowi, dla towaru o innej nazwie handlowej niż objęte niniejszym sporem i na tej tylko podstawie nie da się ustalić czy dotyczą one tożsamego towaru.

Zgodzić się natomiast należy ze stanowiskiem organów celnych gdy wskazują, że klasyfikacji taryfowej nie dokonuje się na podstawie uregulowań zawartych w Systematycznym Wykazie Wyrobów.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 a i c, art. 200 oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270).

/-/ B. Koś /-/ T. Geremek /-/ M.Skwierzyńska