Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2732/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 85 ust. 1 i 2 pkt. 1, art. 86
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: par. 2 ust. 1 pkt 51
journal: Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J.H. i D.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 105/14 w sprawie ze skargi J.H. i D.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J.H. i D.H. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej: SKO we W., Kolegium, organ odwoławczy, organ II instancji) z [...] listopada 2013 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Na podstawie art. 71 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 77 ust. 2, art. 82 ust. 1, art. 85 ust. 1 i 2 pkt 1 i art. 86 ustawy z 3 października 2008 r. - o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie określania rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213 poz. 1397), po zmianach § 1 ust. 1 pkt m) rozporządzenia Rady Ministrów z 25 czerwca 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 817), w zw. z art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku E. i I.W. z 30 grudnia 2011 r. zmienionego dnia 3 września 2012 r. - Wójt Gminy Osięciny (dalej: organ I instancji) wydał w dniu [...] sierpnia 2013 r. decyzję Nr [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 2 kurników służących do hodowli drobiu (brojlerów) po 47880 sztuk każdy, o łącznej obsadzie dla 2 kurników ok. 383,04 DJP, 4 silosów paszowych o pojemności 15 ton każdy, 4 zbiorników na gaz o pojemności ok. 6700 L każdy z płytą, 4 zbiorników na ścieki technologiczne o pojemności 6 m³ każdy, 1 zbiornik na ścieki bytowe o pojemności ok. 3,5 m³, pomieszczeniem do magazynowania słomy wraz z drogą dojazdową wzdłuż planowanej inwestycji oraz niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w miejscowości [...] powiat [...] wraz z rozbudową istniejącej płyty obornikowej przewidzianej do realizacji na działce nr [...] ww. miejscowości, określając: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, wymagania dot. środowiska do uwzględnienia w pozwoleniu na budowę, wskazując, że przedsięwzięcie wymaga sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie badań rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku oraz badań rozprzestrzeniania się amoniaku, siarkowodoru, tlenku węgla, dwutlenku azotu, i dwutlenku siarki, stwierdzając że w przypadku wykonywania działalności pogarszającej stan środowiska, zostaną podjęte decyzje nakazujące wstrzymanie takiej działalności do czasu zainstalowania urządzeń lub wykonania innych czynności zabezpieczających środowisko.

Odwołanie od decyzji złożyli J.H. i D.H. zarzucając naruszenie art. 11, 77, 107 § 3 k.p.a. oraz ww. ustawy z 3 października 2008 r., wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

SKO we W. w decyzji z [...] listopada 2013 r. na podstawie art. 138 §1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. Według Kolegium, zgromadzony materiał dowodowy ma charakter kompletny, a składa się na niego w szczególności raport z uzupełnieniami i dodatkowymi załącznikami, postępowanie przeprowadzono wnikliwie i starannie, a uzasadnienie decyzji jest szczegółowe i obszerne. Również procedura związana z przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, uzyskaniem stosownych uzgodnień oraz zapewnieniem stronom i innym osobom zainteresowanym możliwości składania uwag i wniosków została dochowana. Materiał dowodowy został zebrany wyczerpująco i całościowo rozważony, zatem zaskarżona decyzja jest prawidłowa i została wydana po przeprowadzeniu postępowania, które odpowiada ustawie.

W skardze na powyższą decyzję skarżący powtórzyli zarzuty z odwołania, zarzucając dodatkowo naruszenie art. 15 k.p.a., ponieważ Kolegium nie poczyniło własnych ustaleń, lecz oparło się na ustaleniach organu I instancji i ustaleniach zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Zaskarżona decyzja jest chaotyczna, ogólnikowa i nie wyjaśnia wszystkich wątpliwości, bo hodowla zwierząt nie jest obojętna dla jakości i warunków życia ludzi mieszkających w sąsiedztwie.

Odpowiadając na skargę skarżących organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w skardze podnoszone są zarzuty tożsame z zarzutami odwołania i dlatego organ podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę skarżących Sąd I instancji orzekł, że z akt sprawy wynika, że w dniu 30 grudnia 2011 r. organ I instancji, tj. Wójt Gminy Osięciny na wniosek E. i I.W. wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 3 kurników służących do hodowli drobiu (brojlerów) o łącznej obsadzie około 150 000 sztuk łącznie rocznie, 4 zbiorników na gaz o pojemności około 6700 L każdy z płytą, 6 zbiorników na ścieki technologiczne o pojemności 6m³ każdy, 1 zbiornik na ścieki bytowe o pojemności około 3,5 m³, pomieszczeniem do magazynowania słomy wraz z drogą dojazdową wzdłuż planowanej inwestycji oraz niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w miejscowości [...] wraz z rozbudową istniejącej płyty obornikowej przewidzianej do realizacji na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] w miejscowości [...], powiat [...], województwo kujawsko - pomorskie. Powyższą inwestycję organ zaliczył do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisu art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm.), uznając, że zamierzona inwestycja należy do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397).

Według Sądu I instancji, z akt wynika także, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone wnioskodawcy oraz ustalonym stronom postępowania, a także umieszczono je na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...] w dniach 2 stycznia 2012 r. - 1 lutego 2012 r. oraz w miejscowości [...]. Nadto z akt wynika także, że 12 stycznia 2012 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał postanowienie ustalając zakres raportu zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1-9 i 11-20 oraz ust. 6 ww. ustawy, a 13 stycznia 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. wydał opinię co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Następnie w dniu [...] stycznia 2012 r. organ I instancji wydał postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko o czym poinformowano na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...] w dniach od 18 stycznia 2012 r. do 13 marca 2012 r. oraz na tablicy ogłoszeń w miejscowości [...].

Sąd I instancji wskazał, że w dniu 26 kwietnia 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wyraził opinię, że planowana inwestycja może być realizowana przy spełnieniu podanych w opinii warunków oraz zaleceń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a 8 maja 2012 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zwrócił się do wnioskodawców o dokonanie weryfikacji i uzupełnienie raportu. Następnie odbyły się rozprawy administracyjne w dniach 16 maja 2012 r., 16 lipca 2012 r., 24 lipca 2012 r., a w międzyczasie (4 czerwca 2012 r.) inwestorzy przedstawili wyjaśnienia do informacji zawartych w raporcie.

Zdaniem Sądu I instancji, z akt wynika także – co zostało podkreślone przez Sąd I instancji, że w dniu 3 września 2012 r. z uwagi na powstające konflikty, wnioskodawcy zmienili swój pierwotny wniosek z 30 grudnia 2011 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, ograniczając go i wnieśli o wydanie decyzji dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 2 kurników służących do hodowli drobiu (brojlerów) po 47 880 sztuk każdy, o łącznej obsadzie dla 2 kurników około 383,04 DJP, 4 silosów paszowych o pojemności 15 ton każdy, 4 zbiorników na gaz o pojemności około 6700 L każdy z płytą, 4 zbiorników na ścieki technologiczne o pojemności 6 m³ każdy, 1 zbiornik na ścieki bytowe o pojemności około "3m5 m³", pomieszczeniem do magazynowania słomy wraz z drogą dojazdową wzdłuż planowanej inwestycji oraz niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] wskazanej uprzednio w miejscowości [...] wraz z rozbudową istniejącej płyty obornikowej przewidzianej do realizacji na działce oznaczonej nr geodezyjnym [...].

Według Sądu I instancji, z akt wynika również, że w tej nowo zaistniałej sytuacji, Wójt Gminy Osięciny ponownie zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. (dalej: RDOŚ w B.) i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. (dalej: PPIS w R.) z prośbą o wydanie uzgodnień, co ze strony tych organów nastąpiło w dniach [...] października 2012 r. i [...] września 2012 r., zaś w dniu 5 października odbyła się kolejna czwarta już rozprawa administracyjna, na której przeciwnicy realizacji przedsięwzięcia podkreślili przede wszystkim fakt, że organy uzgadniające realizację inwestycji nie uwzględniły, że w okolicy funkcjonują lub będą funkcjonować podobne przedsięwzięcia, i nie uwzględniono możliwej kumulacji oddziaływań.

Według Sądu I instancji, organ prowadzący postępowania zwrócił wówczas uwagę, że o tym fakcie informował zarówno Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jak i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a następnie powiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i możliwości zapoznania się z aktami sprawy, oraz możliwości składania wniosków i uwag, wywieszając stosowne obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...] w dniach od 8 października 2012 r. do 6 listopada 2012 r. i na tablicy ogłoszeń w miejscowości [...].

Sąd I instancji wskazuje, że w dniu 12 października 2012 r. do Wójta Gminy Osięciny wpłynęło oświadczenie mieszkańców miejscowości [...] zawierające sprzeciw wobec pierwotnego wniosków inwestorów tj. planów budowy 3 kurników o obsadzie 574 DJP wraz z infrastrukturą, a w dniu 17 października 2012 r. D.H. przedstawił kolejne uwagi i wnioski. W dniu [...] października 2012 r. uwzględniając zmieniony dnia 3 września 2012 r. pierwotny wniosek z 30 grudnia 2011 r. Wójt Gminy Osięciny wydał decyzję znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na budowie 2 "kurników służących do hodowli drobiu (brojlerów) po 47880 sztuk każdy, o łącznej obsadzie dla 2 kurników około 383,04 DJP, 4 silosów paszowych o pojemności 15 ton każdy, 4 zbiorników na gaz o pojemności około 6700 L każdy z płytą, 4 zbiorników na ścieki technologiczne o pojemności 6m³ każdy, 1 zbiornik na ścieki bytowe o pojemności około "3m5 m", pomieszczeniem do magazynowania słomy wraz z drogą dojazdową wzdłuż planowanej inwestycji oraz niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w miejscowości [...] wraz z rozbudową istniejącej płyty obornikowej przewidzianej do realizacji na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] w miejscowości [...], powiat [...], województwo kujawsko - pomorskie i określił warunki jego realizacji.

Sąd I instancji relacjonuje, że w dniu 25 października 2012 wydane zostało postanowienie o sprostowaniu przedmiotowej decyzji - w ten sposób, że w pkt III ppkt 6 powinien być zapis: Obiekty inwentarskie wyposażyć w 32 sztuk wentylatorów dachowych o wydajności ok. 12500 m³/h oraz 16 szt. Wentylatorów szczytowych o wydajności do ok. 38375 m³/h.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli J.H. oraz D.H. Postępowanie dowodowe zostało następnie uzupełnione po decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2013 r. sygn. nr [...], które po rozpoznaniu odwołania uchyliło decyzje Wójta Gminny Osięciny z [...] października 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, m.in. nakazując uzupełnienie materiału dowodowego przez dołączenie przy ponownym prowadzeniu postępowania mapy która wskazywałaby teren na którym będzie realizowana cała inwestycja. Dodatkowo wątpliwości organu odwoławczego budziła prawidłowość ustalenia stron postępowania, w związku z czym wydał i w tym zakresie odpowiednie zalecenia. Z akt wynika również, że kolejnego dalszego uzupełniania postępowania Wójt Gminy Osięciny dokonał po kolejnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z [...] kwietnia 2013 r. (nr [...]), którą uchyliło kolejną pozytywną dla wnioskodawców decyzję organu I instancji z [...] lutego 2013 r. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji dołączył do akt wszystkie dokumenty pozwalające na pełne ustalenie stron postępowania oraz mapę ewidencyjną, na której oznaczono przedsięwzięcie planowane zarówno na działce ewidencyjnej zlokalizowane na działce nr [...], jak i na działce nr [...] (płyta obornikowa). Na mapie oznaczono też obszar oddziaływania inwestycji. Dołączono także do akt aktualne wypisy z ewidencji gruntów odnośnie obszaru na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie zlokalizowane na działce [...] w miejscowości [...], co umożliwiło poszerzenie kręgu stron postępowania, uznając za strony dodatkowo właścicieli nieruchomości bezpośrednio graniczących z działką ewidencyjną nr [...] i prawidłowo odczytując przepis art. 28 k.p.a. przez co wszystkim stronom postępowania zapewniono udział w sprawie.

W ocenie Sądu I instancji, zaskarżona decyzja spełnia wymogi zawarte w art. 85 ustawy z 3 października 2008 r. w zakresie jej uzasadnienia. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane tymi przepisami (a także przepisami k.p.a.) składniki, tudzież charakterystykę przedsięwzięcia stanowiącą załącznik do decyzji.

Organ w zaskarżonej decyzji dokonał, zdaniem Sądu I instancji pełniej oceny przedłożonego w sprawie raportu, która to ocena nie przekracza granic swobodnej oceny materiału dowodowego i jest prawidłowa oraz wyczerpująca. Uzasadnienie decyzji odnosi się do wszystkich niezbędnych kwestii wskazanych przepisami przywoływanej ustawy z 3 października 2008 r., w tym także do zarzutów i uwag składanych w trakcie postępowania wyjaśniającego.

Według Sądu I instancji, na szczególne podkreślenie zasługuje także fakt, że organ celem umożliwienia społeczeństwu udziału w prowadzonym postępowaniu zorganizował aż cztery rozprawy administracyjne na których poruszono sporne kwestie, a wnioskodawcy dnia 3 września 2012 r. zmniejszyli skalę planowanego przedsięwzięcia w stosunku do swego pierwotnego wniosku z 30 grudnia 2011 r. ograniczając je do budowy dwóch kurników o obsadzie około 383,04 DJP, co oznacza, że potencjalna emisja substancji do środowiska będzie mniejsza niż zakładana w raporcie. Jak wynika z przedstawionych wyżej faktów wypełniono także dyspozycję art. 79 ust. 1 ww. ustawy z 3 października 2008 r., który nakłada na organ administracji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Według Sądu I instancji, wypada też zgodzić się ze stanowiskiem organu, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stwarza tylko pewne ramy i określa niezbędne warunki, które powinny być w toku dalszego postępowania inwestycyjnego spełnione, aby inwestycja mogła zostać zrealizowana oraz że zainteresowane strony postępowania mają prawo aktywnie korzystać z ustawowo zakreślonych swoich uprawnień również w procesie inwestycyjnym i porealizacyjnym. W związku z tym w każdym przypadku naruszenia warunków określonych w decyzji środowiskowej istnieje możliwość interwencji i podjęcia działań ochronnych przewidzianych przez właściwe przepisy prawa.

Jak to już powyżej przedstawiono organ przed wydaniem decyzji uzyskał wszystkie niezbędnie, a przewidziane przepisami prawa opinie, tj. od RDOŚ w B. i PPIS w R., zarówno w odniesieniu do pierwotnego wniosku z 30 grudnia 2011 r. i zmienionego w dniu 3 września 2012 r.

Z przepisów przywoływanej ustawy z 3 października 2008 r. wynika, że odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić tylko w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 1 zd. 1 ustawy), w przypadku odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, w sytuacji zaistnienia sprzeczności z innymi przepisami prawa, gdy z przeprowadzonego postępowania wyniknie możliwość negatywnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 (art. 81 ust. 2 ustawy), bądź w przypadku odmowy inwestora zgody na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie niż to określono we wniosku (art. 81 ust. 1 ustawy). Zdaniem Sądu I instancji, takie zaś przesłanki w niniejszej sprawie nie ujawniły się. Z akt wynika także jednoznacznie, że przy analizie wpływu przedsięwzięcia na środowisko organ uwzględnił informacje zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko, przedłożonym przez inwestora, który zawiera wszystkie istotne elementy wynikające z treści art. 66 ust. 1 ww. ustawy, objąwszy swoim zakresem wszystkie elementy wymagane postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. o nałożeniu obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia.

Ustosunkowując się do kolejnych zarzutów dotyczących braku nałożenia na inwestora obowiązków i ograniczeń takich, jak np. pory i godziny wywozu drobiu, nasadzenia pasa zieleni w określonej strukturze lub nieprecyzyjnego nałożenia innych obowiązków, Sąd I instancji zauważył, że obowiązki nałożone na inwestorów w treści decyzji są odbiciem zaleceń wynikających z treści uzgodnień i opinii, przypominając ponownie o istocie i charakterze decyzji środowiskowej.

Zdaniem Sądu I instancji, organ odniósł się również do sprawy uciążliwości odorowej wskazując, że w aktualnym stanie prawnym nie ma regulacji odnoszących się do tego typu uciążliwości i oparł swoje stanowisko w tym zakresie zasadnie na raporcie oraz analizie wartości stężeń substancji chemicznych (benzenu, dwutlenku azotu, tlenku azotu, dwutlenku siarki, ołowiu i pyłu zawieszonego PM 10) sporządzonej na zlecenie inwestora przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we W.

Według Sądu I instancji, należy też w tym miejscu także zauważyć, że w raporcie wyjaśniono podstawy przyjętych obliczeń zanieczyszczeń. Wyjaśniono, że ocena wpływu hodowli drobiu na czystość powietrza została przeprowadzona w oparciu o literaturę przedmiotu, która nie podaje jednoznacznych wskaźników emisji zanieczyszczeń z zakładów produkcji drobiu. Dlatego też zasadnie w pkt. IX decyzji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją nałożono na inwestora obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie między innymi rozprzestrzeniania się amoniaku, siarkowodoru, tlenku węgla, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki w rejonie najbliższej zabudowy zagrodowej po upływie dwóch miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania w pełnej obsadzie kurników, zobowiązując inwestorów do niezwłocznego ich przedstawienia Wójtowi, Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska oraz Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska. W przekonaniu Sądu I instancji, nałożenie takich obowiązków zapewnia pełną ochronę w zakresie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń i oznacza, że gdyby wspomniane badania stwierdziły przekroczenie dopuszczalnych poziomów tych substancji w powietrzu obowiązkiem inwestora będzie wdrożenie odpowiednich działań.

Sąd I instancji wskazał, że organ nałożył na inwestora szereg wymagań dotyczących środowiska, koniecznych do uwzględnienia w dokumentacji projektowej m. in.: konieczność zaprojektowania w każdym z projektowanych kurników wentylatorów dachowych z kominem wentylacyjnym i osłoną przeciwdeszczową oraz wentylatorów ściennych, projektowanie pomieszczeń o szczelnej, chemoodpornej posadzce, konieczność skierowania ścieków technologicznych z poszczególnych budynków inwentarskich do zbiornika bezodpływowego. Sąd I instancji odwołując się do istoty i charakteru decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i jej roli w dalszym procesie inwestycyjnym podkreślił, że organ wydający decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach nie może wkraczać w kompetencje innych organów. Na tym etapie postępowania nie określa się więc np. miejsca usytuowania zamrażarki, w której przechowywane są padłe zwierzęta.

Zdaniem Sądu I instancji, raport oddziaływania na środowisko zawiera wszystkie stosowne analizy zabezpieczenia przed zanieczyszczeniami środowiska gruntowo - wodnego. Zapisy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są przejrzyste, zrozumiałe i klarowne. Nakładają na inwestora liczne, konkretne obowiązki. Ich realizacja zapewni utrzymanie obecnych stosunków wodnych na terenie bezpośrednio sąsiadującym z planowaną inwestycją, jak i na terenach położonych w dalszym sąsiedztwie.

Według Sądu I instancji, zgromadzone w aktach sprawy dowody, przede wszystkim raport o oddziaływaniu na środowisko, świadczą, że planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na otoczenie, a ewentualne oddziaływania zamkną się w dopuszczalnych prawnie normach, a nadto zastrzeżono, że w przypadku wykonywania działalności pogarszającej stan środowiska, zostaną podjęte odpowiednie decyzje nakazujące wstrzymanie takiej działalności do czasu zainstalowania urządzeń lub wykonania innych czynności zabezpieczających środowisko. Prowadzi to w ocenie Sądu I instancji, do wniosku, że podjęte zostały wystarczające czynności mające na celu zabezpieczenie interesów wszystkich stron postępowania, a postępowanie przeprowadzono wnikliwie i starannie, wydając właściwą decyzję, którą prawidłowo zgodnie z obowiązującymi przepisami organ uzasadnił.

Zdaniem Sądu I instancji, chybiony jest także zarzut skarżących o naruszenie przepisu art. 15 k.p.a. Co prawda rację mają skarżący czyniąc uwagi dotyczące charakteru postępowania odwoławczego. Jednakże nie oznacza to, że obowiązkiem organu odwoławczego jest przeprowadzenie od początku w całości nowego postępowania dowodowego i powtarzanie dowodów już przeprowadzonych, nie oznacza to także zakazu wykorzystania dowodów zebranych przez organ I instancji.

Sąd I instancji zaznacza, że organ odwoławczy nim wydał zaskarżoną decyzję dwukrotnie uchylał decyzję organu I instancji, nakazując uzupełnienie postępowania dowodowego, co też zostało wykonane skrupulatnie, pozwalając na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez właściwy organ.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli Z.H. i D.H. (dalej: skarżący kasacyjnie), zaskarżając ten wyrok w całości. Skarga kasacyjna oparta została na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj.:

1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 82 ust. 1 pkt 1) lit. b) i c) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - poprzez uznanie za prawidłowe przerzucenie na organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę uwzględnienia w tejże decyzji ogólnikowo jedynie wskazanego projektu nasadzeń pasów rodzimych drzew i krzewów zgodnych z typem siedliska podczas, gdy to właśnie w zakresie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych leży szczegółowe określenie warunków wykorzystywania terenu, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich;

2. naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnie art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - poprzez uznanie za właściwe nieprecyzyjnego i dopuszczającego dowolność inwestora określenia zakresu analizy porealizacyjnej.

W oparciu o powyższe zarzuty, na podstawie art. 176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący kasacyjnie wnoszą o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.

2. zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że pomimo wskazania w skardze z 7 stycznia 2014 r. naruszenia przez organy administracji m. in. prawa materialnego w postaci art. 82 ust. 1 ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy ograniczył się w tym zakresie jedynie do stwierdzenia, że obowiązki nałożone na inwestorów w treści decyzji są odbiciem zaleceń wynikających z treści uzgodnień i opinii, a nieprecyzyjność decyzji środowiskowej uzasadnia jej charakter. Takie uzasadnienie wskazuje zdaniem skarżących kasacyjnie, na błędną wykładnię ww. przepisu polegającą na dopuszczeniu do tego, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może być ogólnikowa i nieprecyzyjna, podczas gdy decyzja taka musi wyraźnie i konkretnie określać m. in. warunki wykorzystywania terenu, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz musi wskazywać w sposób konkretny i precyzyjny zakres przedstawienia analizy porealizacyjnej.

Według skarżących kasacyjnie, stanowisko Sądu I instancji należy uznać w tej sytuacji za błędne i poddać je kontroli instancyjnej. Uzasadniając wskazaną podstawę kasacyjną skarżący kasacyjnie zauważają, że zarówno SKO jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pominęły kluczowe braki decyzji Wójta Gminy Osięciny wskazywane przez skarżących kasacyjnie, uniemożliwiające uznanie jej za prawidłową i zgodną z prawem.

Podtrzymując w całości zarzuty i zastrzeżenia zawarte w decyzji Wójta Gminy Osięciny jak i w skardze na decyzje SKO we W. skarżący kasacyjnie wskazują ponadto, że zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 1) lit. b) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określa warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Takie sformułowanie przepisu oraz sam jego cel (jak i całej ustawy) wskazuje, że organ ma na tyle precyzyjnie określić ww. warunki, aby inwestor nie miał możliwości dowolnej ich realizacji czy interpretacji. Zdaniem skarżących kasacyjnie, warunku tego nie spełnia przedmiotowa decyzja.

W pierwszej kolejności skarżący kasacyjnie wskazują, że brak jest w przedmiotowej decyzji np. ograniczeń dotyczących pór lub godzin wywozu drobiu z fermy do ubojni, co ma ich zdaniem, ogromny wpływ na uciążliwość przedsięwzięcia dla terenów sąsiednich. Według skarżących kasacyjnie, pozostawienie tych czynności w całkowitej gestii inwestora - bez jakichkolwiek ograniczeń - w żaden sposób nie pozwoli na osiągnięcie celu jaki ma spełnić wymóg określony w art. 82 ust. 1 pkt 1) lit. b) ww. ustawy - tj. nie ograniczy uciążliwości przedsięwzięcia dla terenów sąsiednich.

Podobnie zdaniem skarżących kasacyjnie, rzecz się ma z brakiem obowiązku nasadzenia pasa zieleni o konkretnie ustalonej strukturze (pkt III. 8 decyzji). Według skarżących kasacyjnie, Wójt przerzucił swą decyzją obowiązek uwzględnienia tegoż faktu na organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę - nie wskazując jednocześnie żadnych konkretów – podczas, gdy to nie ten organ jest władny określić gatunki drzew i krzewów, gęstość czy zwartość tego kompleksu zieleni.

W ocenie skarżących kasacyjnie, to nie Starosta jest organem kompetentnym i posiadającym odpowiednie służby, które umożliwią rzetelną ocenę jakie rodzaje drzew czy krzewów, czy też jaka gęstość nasadzeń jest wystarczająca dla osiągnięcia celu w postaci ochrony sąsiednich terenów. Skarżący kasacyjnie wskazują jednocześnie, że nie po to ustawa nałożyła na - w tym przypadku - wójta obowiązek wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, aby ogólnikowo określił on, że pozwolenie na budowę ma uwzględnić "projekt nasadzeń w postaci pasów rodzimych gatunków drzew i krzewów zgodnych z typem siedliska, [...], tworzących zwarty kompleks zieleni".

W ocenie skarżących kasacyjnie, tak sformułowane zalecenia nie stanowią wymogu określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w decyzji o pozwoleniu na budowę, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1) lit. c) ww. ustawy.

Według skarżących kasacyjnie, przedmiotowa decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach w sposób nieprecyzyjny i dopuszczający dowolność inwestora formułuje też obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie pomiarów rozprzestrzeniania się hałasu i gazów, co może skutkować brakiem odzwierciedlenia ich rzeczywistego stanu w środowisku (pkt IX decyzji). Zdaniem skarżących kasacyjnie, stanowi to naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 5) ww. ustawy. Powtarzając argumentację zawartą już w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy Osięciny skarżący kasacyjnie zauważają, że w odniesieniu do rozprzestrzeniania się hałasu organ wskazuje by pomiar odbył się "po upływie 2 miesięcy od oddania obiektu do użytkowania". Według skarżących kasacyjnie, zakładając zasiedlenie kurników natychmiast po terminie oddania ich do użytkowania, to po upływie wskazanego terminu w cyklu produkcji drobiarskiej następuje tzw. czasowy odpoczynek kurnika. Będzie to ich zdaniem, najprawdopodobniej okres, gdy kurnik będzie pusty, ponieważ kurczęta znajdą się w odpowiednim cyklu rozwojowym i zostaną odstawione do ubojni. Przeprowadzanie wiec w tym okresie pomiaru hałasu mija się z celem ponieważ nie będzie w żadnym stopniu reprezentatywne.

W ocenie skarżących kasacyjnie, równie nieprecyzyjnie i "nieszczęśliwie" określono obowiązek wykonania pomiaru rozprzestrzeniania się gazów. Sformułowanie użyte przez organ administracji ("w pełnej obsadzie kurników") w żaden sposób nie musi odzwierciedlić maksymalnej emisji gazów do środowiska. Pełna bowiem obsada kurników będzie zarówno w pierwszym tygodniu chowu piskląt, które ważą wówczas nie więcej niż 200 g, jak i w piątym czy szóstym tygodniu chowy, kiedy kurczęta ważą ok. 2 kg. Według skarżących kasacyjnie, oczywistym jest w tej sytuacji, że metabolizm piskląt jest skrajnie różny od metabolizmu dziesięciokrotnie większych kurcząt, co nie pozostaje bez wpływu na emisję gazów, a co za tym idzie odoru. Skarżący kasacyjnie uważają także, że tak dalece nieprecyzyjne sformułowania decyzji nie pozwalają na uznanie jej za prawidłową.

W ocenie skarżących kasacyjnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy dokonał błędnej wykładni przepisu art. 82 ust. 1 pkt 1) lit. b) i c) oraz pkt 5) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko uznając, że prawidłowe jest nieprecyzyjne i pozostawiające ogromną dozę dowolności po stronie inwestora, określanie obowiązków i zadań w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy ustalenia te powinny być na tyle precyzyjne by zapewnić realizację celu ustawy jak i samej decyzji. Decyzja taka ma za zadanie bowiem m. in. uchronić tereny sąsiednie przed negatywnymi skutkami przedsięwzięcia mającego wpływ na środowisko. Przedmiotowa decyzja, według skarżących kasacyjnie, takiego efektu nie przyniesie.

W piśmie z 5 września 2014 r., które wpłynęło do Sądu I instancji 10 września 2014 r. uczestnicy postępowania E. i I. małżonkowie W. przedstawili odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie na rzecz uczestników postępowania kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W świetle art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Ponadto w przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć te pierwsze, ponieważ determinują one ocenę prawidłowego zastosowania lub właściwej wykładni przepisów prawa materialnego powołanych w tej sprawie.

W skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., ale nie wyjaśniono na czym miałoby polegać naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W skardze nie zostały sprecyzowane zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Fakt zaś, że skarżący kasacyjnie wskazują w uzasadnieniu skargi kasacyjnej z 10 lipca 2014 r. na rzekome naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, kwestionując przy okazji w uzasadnieniu tej podstawy kasacyjnej ustalony przez Sąd I instancji stan faktyczny oraz wskazując na alternatywny stan faktyczny w stosunku do ustalonego przez Sąd I instancji w wyroku, nie może podważyć zasady utrwalonej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Ewentualnie może być ona skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 611/12).

Naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie "subsumcji", tj. wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada ustalonej hipotezie określonej normy prawnej. Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący kasacyjnie uznają za prawidłowy. Jeżeli skarżący kasacyjnie uważają, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Jak wskazuje też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2360/11, "Brak zarzutów natury procesowej oznacza, że przy rozpatrywaniu skargi kasacyjnej w pełni miarodajny jest stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku. Prawidłowość ustaleń faktycznych oraz oceną tych ustaleń można zwalczać jedynie za pomocą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Nie można natomiast tego skutecznie czynić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), w tym przez kwestionowanie błędnej wykładni tego prawa". Jak podkreśla się też w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego "Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne", (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2321/11).

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy co następuje.

Po pierwsze, należy zaznaczyć, że chybiony jest zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i c. u.u.i.ś. poprzez uznanie za prawidłowe przerzucenie na organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę uwzględnienia w tejże decyzji ogólnikowo jedynie wskazanego projektu nasadzeń pasów rodzimych drzew i krzewów zgodnych z typem siedliska podczas, gdy to właśnie w zakresie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych leży szczegółowe określenie warunków wykorzystywania terenu, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że Sąd I instancji mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast, uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że Sąd I instancji stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa.

W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej musi ponadto wykazać

w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jak w jego ocenie powinien być

rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego

prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny

przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku

zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany.

W ocenie skarżących kasacyjnie, uzasadnienie wyroku Sądu I instancji wskazuje na błędną wykładnię art. 81 ust. 1 u.u.i.ś. polegającą na dopuszczeniu do tego, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może być ogólnikowa i nieprecyzyjna, podczas gdy decyzja taka musi wyraźnie i konkretnie określać m. in. warunki wykorzystywania terenu ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz musi wskazywać w sposób konkretny i precyzyjny zakres przedstawienia analizy porealizacyjnej.

Odpowiadając na tak sformułowany zarzut, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, według którego obowiązek nałożony na inwestora dotyczący nasadzenia pasa zieleni w określonej strukturze w treści decyzji jest odbiciem zaleceń wynikających z treści uzgodnień i opinii.

W pkt III ppkt 8 decyzji z 16 sierpnia 2013 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zatytułowanym "Wymagania dotyczące ochrony środowiska do uwzględnienia w pozwoleniu na budowę" znalazło się szczegółowe stwierdzenie, według którego inwestor powinien wykonać projekt nasadzeń w postaci rodzimych gatunków drzew i krzewów zgodnych z typem siedliska, uwzględniając zarówno liściaste i iglaste odmiany roślin, tworzących zwarty kompleks zieleni mieszanej z przewagą gatunków liściastych. Organ I instancji w decyzji środowiskowej określił także, że termin nasadzenia - przed oddaniem kurników do użytkowania, bez znaczenia czy będzie to budowa jednego kurnika, czy 2 sztuk jednocześnie.

Podkreślić także należy, że w uzasadnieniu decyzji środowiskowej na s. 5 wskazano dodatkowo, że z uwagi na najbliższą zabudowę mieszkaniową, która znajduje się w odległości około 130 m, w kierunku południowym oraz 150 m na północny wschód i północny zachód względem projektowanych kurników, zasadne jest wykonanie na terenie inwestycji pasa zieleni izolacyjno-osłaniającej, w szczególności od strony najbliższej zabudowy zagrodowej. Wskazana wyżej treść decyzji środowiskowej uzasadnia podzielenie stanowiska Sądu I instancji, według którego decyzja środowiskowa zawiera w tym zakresie elementy wymagane przepisami ustawy, w szczególności wynikające ze zgromadzonych w toku postępowania dokumentów ze szczególnym uwzględnieniem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz warunków wynikających z postanowienia RDOŚ w B z [...] września 2012 r. oraz opinii z 20 września 2012 r. PPIS w R. RDOŚ w Bydgoszczy w postanowieniu z [...] września 2012 r. uzgadniając realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, określił na s. 3 ww. postanowienia m.in. warunki wykonania wokół budynków inwentarskich pasa zieleni o charakterze izolacyjno-osłaniającym, w szczególności od strony najbliżej położonej zlokalizowanej zabudowy zagrodowej. Według RDOŚ w B., projekt nasadzeń powinien być zaplanowany w postaci pasów rodzimych gatunków drzew i krzewów tworzących docelowo zwarty kompleks zieleni mieszanej liściasto-iglastej z przewagą gatunków liściastych.

Charakter prawny postanowienia uzgodnieniowego nakazuje zamieszczenie bezpośrednio w jego rozstrzygnięciu precyzyjnych i zrozumiałych zaleceń, wymagań i warunków, które powinny znaleźć się w treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. W postępowaniu uzgodnieniowym mają bowiem zostać określone warunki konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest ochrona zasobów środowiska. Są to zatem warunki wpływające na treść decyzji środowiskowej, a nie stanowiące samodzielne i odrębne od tej decyzji wymogi kierowane ipso iure bezpośrednio do inwestora ubiegającego się o decyzję o pozwoleniu na budowę, czy inną decyzję uprawniającą do budowy (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2633/13). Ponadto wskazać należy, że każda decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań powinna spełniać wymogi zarówno z art. 82 ustawy, jak i z art. 107 k.p.a.

Z treści uzasadnienia decyzji środowiskowej (s. 5) wynika, że przedmiotowy pas zieleni o charakterze izolacyjno-osłaniającym ma pełnić funkcję osłonową dla sąsiadującej zabudowy zagrodowej. W literaturze przedmiotu zwrócono uwagę, że zieleń izolacyjna ma oddzielać strefę przemysłową od dzielnic mieszkaniowych. Pasy izolacyjne mogą stanowić tereny specjalnie zadrzewione, może to być jednak także zieleń typu użytkowego, jak: sady, ogrody. Rolę pasów ochronnych mogą spełniać specjalne w tym celu zadrzewione tereny, jak i drzewa uliczne lub żywopłoty krzewów (zob. St. Raczkowski, Tereny zielone, Warszawa 1963, s. 26-27). Organ I instancji określił w decyzji środowiskowej, szczegółowo z jakich elementów składać się ma pas zieleni, wskazując na rodzime gatunki drzew i krzewów zgodnych z typem siedliska. Ponadto ma to być zwarty kompleks zieleni mieszanej z przewagą gatunków liściastych.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, decyzja środowiskowa precyzyjnie określa obowiązek wykonania nasadzeń pasów rodzimych gatunków drzew i krzewów zgodnych z typem siedliska, uwzględniając zarówno liściaste i iglaste odmiany roślin, tworzących zwarty kompleks zieleni mieszanej z przewagą gatunków liściastych. Nie jest zatem uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej, że w decyzji środowiskowej brak jest obowiązku nasadzenia pasa zieleni o konkretnie ustalonej strukturze. Pozbawiony jest także podstaw zarzut, że organ I instancji przerzucił swą decyzją obowiązek uwzględniania tegoż faktu na organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, nie wskazując jednocześnie żadnych konkretów.

Odnosząc się do tego zarzutu podnieść należy, że uzyskaną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć do wniosku o wydanie decyzji realizacyjnej. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje realizacyjne (art. 86 u.u.i.ś.). Określone w decyzji środowiskowej warunki realizacji przedsięwzięcia (w tym nasadzeń pasa zieleni), nie mogą być na dalszych etapach procesu inwestycyjnego modyfikowane, zmieniane, wiążą organy wydające decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, według którego " Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter sui generis "rozstrzygnięcia wstępnego" względem ewentualnego przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia i nadal pełni ona względem niego w istocie funkcję prejudycjalną. Określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia" nie mogą być zatem na dalszych etapach procesu inwestycyjnego modyfikowane, a decyzja o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań i tym samym wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia przesądza de facto o braku możliwości realizacji określonego przedsięwzięcia w danym miejscu, czasie i na proponowanych warunkach" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2008 r., sygn. akt II OSK 821/08, LEX nr 489527).

Odnosząc się do sformułowanego wyżej zarzutu skargi kasacyjnej wyjaśnić należy także, że w decyzji środowiskowej nie mogą być wprowadzane warunki realizacji przedsięwzięcia, dla których brak jest podstawy prawnej. Dotyczy to ustalenia w decyzji środowiskowej obowiązków, które mogłoby wpłynąć na poprawę jakości środowiska oraz zwiększyć ochronę terenów sąsiadujących z przedsięwzięciem.

Oznacza to, że nosząc się z zamiarem nałożenia określonych obowiązków, organ (zarówno wydający decyzję środowiskową, jak i uzgadniający warunki realizacji przedsięwzięcia) musi pamiętać, że ich nałożenie powinno mieć swoje umocowanie w obowiązujących przepisach prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., II OSK 1848/10, LEX nr 787129).

Sąd I instancji dokonał zatem prawidłowej wykładni art. 82 u.u.i.ś. Obowiązki prawne i ograniczenia, które mogą być nałożone na inwestora w decyzji środowiskowej muszą mieć swoją wyraźną podstawę prawną. Treść obowiązków prawnych stanowiących element decyzji środowiskowej nie może być zwłaszcza rezultatem dokonywania wykładni prawa zgodnej z celami ochrony środowiska.

W niniejszej sprawie wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie ma podstawy prawnej dotyczącej nałożenia na inwestora przez organ wydający decyzję środowiskową ograniczeń obejmujących, tak jak tego oczekują skarżący kasacyjnie: pory lub godziny wywozu drobiu z fermy do ubojni, co ma w ich ocenie, ogromny wpływ na uciążliwości przedsięwzięcia dla terenów sąsiednich. Nie można zatem zgodzić się poglądem skarżących kasacyjnie, że pozostawienie tych czynności w całkowitej gestii inwestora – bez jakichkolwiek ograniczeń – w żaden sposób nie pozwoli na osiągnięcie celu, jaki ma spełnić wymóg określony w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b u.u.i.ś., tj. nie ograniczy uciążliwości przedsięwzięcia dla terenów sąsiednich.

Po drugie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 82 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. poprzez uznanie za właściwe, nieprecyzyjne i dopuszczające dowolność inwestora określenie zakresu analizy porealizacyjnej. Zgodnie z treścią art. 81 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ: może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia.

Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zasadnie w pkt IX decyzji organu I instancji nałożono na inwestora obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie między innymi rozprzestrzeniania się amoniaku, siarkowodoru, tlenku węgla, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki w rejonie najbliższej zabudowy zagrodowej po upływie dwóch miesięcy od oddania obiektu do użytkowania w pełnej obsadzie kurników, zobowiązując inwestora do niezwłocznego ich przedstawienia Wójtowi, Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska oraz Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska. W trafnej ocenie Sądu I instancji, nałożenie takich obowiązków zapewnia pełną ochronę w zakresie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń i oznacza, że gdyby wspomniane badania stwierdziły przekroczenie dopuszczalnych poziomów tych substancji w powietrzu, obowiązkiem inwestora będzie wdrożenie odpowiednich działań. Nie można zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej, że decyzja środowiskowa w sposób nieprecyzyjny i dopuszczający dowolność inwestora formułuje obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie pomiarów rozprzestrzeniania się hałasu i gazów, co może skutkować brakiem odzwierciedlenia ich rzeczywistego stanu w środowisku.

W ocenie Sądu, treść pkt IX decyzji środowiskowej precyzyjnie wskazuje, że pomiar należy przeprowadzić w rejonie najbliższej zabudowy zagrodowej zarówno w porze dnia jak i nocy, po upływie 2 miesięcy od oddania obiektu do użytkowania, a wyniki i wnioski niezwłocznie przedstawić RDOŚ w B., jak i Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w B., celem weryfikacji. Decyzja środowiskowa precyzuje zatem miejsce wykonywania pomiarów określając je jako rejon najbliższej zabudowy zagrodowej.

Założenie przyjęte przez skarżących kasacyjnie, dotyczące terminu zasiedlenia kurników oraz cyklu produkcji drobiarskiej oraz tzw. czasowego odpoczynku kurnika oraz wagi kurcząt w pierwszym tygodniu chowu piskląt oraz piątym, czy szóstym tygodniu chowu, kiedy kurczęta ważą ok. 2 kg, nie mają odzwierciedlenia w materiale dowodowym przedmiotowej sprawy i nie zostały poparte żadną specjalistyczną opinią lub ekspertyzą. Wbrew wywodom skarżących kasacyjnie, nie można stwierdzić bez posiadania specjalistycznej wiedzy, różnic w metabolizmie kurcząt w różnym wieku i posiadających różną wagę. Skarżący w skardze kasacyjnej kwestionują w ten sposób ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który zawiera zapisy dotyczące uciążliwości odorowej. Wskazać należy, że zostały one uwzględnione w decyzji środowiskowej oraz w warunkach sporządzenia analizy porealizacyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, według którego "Analiza porealizacyjna ma na celu ograniczenie rzeczywistych uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich. Jej sporządzenie jest w interesie właścicieli tych nieruchomości" (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2169/11, LEX nr 1152144 ). Warunki określające wykonanie i zakres analizy porealizacyjnej w przedmiotowej sprawie pozwalają na realizację podstawowej jej funkcji zgodnej z treścią zasady prewencji i zasady przezorności (art. 6 p.o.ś.) stanowiącej podstawę ograniczenia negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na nieruchomości sąsiednie, w tym również uciążliwości odorowych.

Z tych względów, na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.