Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1884/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Miar
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 156 & 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skarg J. S. na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] oraz nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] i nr [...], Prezes Głównego Urzędu Miar (dalej także Prezes GUM), po rozpatrzeniu wniosków skarżącego J. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. z siedzibą w K. o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych decyzjami tego organu z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] i nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa GUM z dnia [...] listopada 2005 r. określających opłaty za wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania tachografów samochodowych - utrzymał w mocy w/w decyzje z dnia [...] kwietnia 2008 r.

Z akt sprawy wynika, iż decyzjami z dnia [...] września i [...] sierpnia 2005 r. Prezes Głównego Urzędu Miar udzielił skarżącemu przedsiębiorcy zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji, napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym -tachografów samochodowych.

Następnie decyzjami z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] oraz nr [...], Prezes Głównego Urzędu Miar, działając na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441 ze zm.) i § 9 ust. l pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy (Dz. U. Nr 229, poz. 2309 ze zm.) - określił opłaty w wysokości 12.000,- złotych, które za wykonane czynności urzędowe powinien uiścić skarżący.

Decyzje te nie były kwestionowane przez skarżącego i stały się ostateczne.

Pismami z dnia 5 marca 2008 r. skarżący J. S., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o stwierdzenie nieważności wydanych przez Prezesa Głównego Urzędu Miar w/w decyzji nr [...] oraz nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. wskazując, że w chwili wydania wspomnianych zezwoleń ustawa z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach nie przewidywała opłaty za sprawdzanie przyrządów pomiarowych. Ponadto skarżący stwierdził, że ustalenie opłaty przez Prezesa Głównego Urzędu Miar w wydanych decyzjach nr [...] oraz nr [...] nastąpiło w oparciu o przepis § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy, który to przepis został wydany bez upoważnienia ustawowego, co skutkuje, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach, określającej katalog opłat w sposób zamknięty i nie budzący wątpliwości. Wnioskodawca wskazał również, że w świetle art. 217 Konstytucji RP nakładanie podatków i innych danin publicznych następuje w drodze ustawy.

W wyniku rozpoznania w/w wniosków strony skarżącej Prezes Głównego Urzędu Miar, powołując się na przepis art. 158 § 1 k.p.a. - decyzjami z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] oraz nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji nr [...] oraz nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. W uzasadnieniu obu rozstrzygnięć Prezes Głównego Urzędu Miar podniósł, że w przedmiotowej sprawie, określając wysokość opłaty za wydane zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie instalacji, napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych, działał w granicach i na podstawie prawa stosując § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy, do czego obligował go nie tylko art. 6 k.p.a., ale także art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zgodnie z którym organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

We wnioskach z dnia 12 maja 2008 r. skarżący J. S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych w/w decyzjami z dnia [...] kwietnia 2008 r. Skarżący, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko - podkreślił, że organy podatkowe, mając obowiązek stosowania przepisów prawa, nie mogą pomijać przy jego stosowaniu przepisów ustawy zasadniczej i czuć się związanymi jedynie aktami niższego rzędu, jakimi są rozporządzenia i tym samym nie mogą wydawać rozstrzygnięć na podstawie tych przepisów, które w sposób nie budzący wątpliwości są sprzeczne z przepisami ustaw, czy też Konstytucji RP.

W wyniku ponownego rozpatrzenia spraw Prezes GUM – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzjami dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] i nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzje z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa GUM z dnia [...] listopada 2005 r. określających opłaty za wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania tachografów samochodowych.

W uzasadnieniu obu decyzji Prezes GUM podkreślił, iż określając wysokość opłaty za udzielone zezwolenie działał w granicach i na podstawie prawa, stosując § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy, obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu dla zastosowania wspomnianego przepisu nie miała znaczenia jego niespójność z art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zezwolenia dla strony, albowiem Prezes GUM obowiązany jest stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie wydania decyzji administracyjnej i nie jest upoważniony do badania ich konstytucyjności, jak też kwestionowania ich zgodności z ustawą, na podstawie której przepisy aktu wykonawczego zostały wydane. Organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1761/07, w którym Sąd stwierdził, iż fakt wydania decyzji w oparciu o przepis, którego stosowania odmówił Wojewódzki Sąd Administracyjny ze względu na jego niekonstytucyjność, nie wypełnia przesłanki rażącego naruszenia prawa. Ponadto organ wskazał, iż sprawy związane z obowiązkiem ponoszenia przez stronę opłat za wydanie przez Prezesa Głównego Urzędu Miar zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych, w sytuacji zbieżnej ze stanem faktycznym, który stanowił podstawę do wydania spornych decyzji z dnia [...] listopada 2005 r., były przedmiotem orzekania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prezes GUM podniósł, że w uzasadnieniu do wyroków z dnia 8 stycznia 2007 r. (sygn. akt III SA/Wa 2231/06), z dnia 21 lutego 2007 r. (sygn. akt III SA/Wa 2562/06), z dnia 16 lutego 2007 r. (sygn. akt III SA/Wa 2240/06), z dnia 30 maja 2007 r. (sygn. III SA/Wa 3603/06), z dnia 3 listopada 2006 r. (sygn. III SA/Wa 2239/06), z dnia 30 maja 2007 r. (sygn. akt III SA/Wa 3603/06), wskazano, iż wobec obowiązywania przepisu § 9 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w dacie wydania dla strony zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych określającego stosowne opłaty, organ nie mógł odpowiednich przepisów nie zastosować. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 120 Ordynacji podatkowej, Prezes GUM stwierdził, iż zgodnie ze stanowiskiem doktryny do rażącego naruszenia prawa może dojść w sytuacji, gdy nastąpiło przy wydaniu decyzji kwalifikowane naruszenie prawa stanowiące zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części, między innymi poprzez: oczywiste lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych z ograniczeniem praw stron, oczywistą sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu, oczywistą sprzeczność z przepisem prawa nie do pogodzenia z założeniami działania organu praworządnego państwa, czy też oczywistą sprzeczność wynikającą z prostego zestawienia treści decyzji z treścią przepisu. W konsekwencji organ stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania, że przy wydawaniu spornych decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. doszło do rażącego naruszenia prawa.

W pismach z dnia 30 lipca 2008 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego - działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na w/w decyzje Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] czerwca 2008 r. (skarga na decyzję nr [...] została zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 1884/08, zaś skarga na decyzję nr [...] – pod sygn. akt VI SA/Wa 1885/08).

Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji Prezesa GUM z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz poprzedzających je decyzji tego organu z dnia [...] kwietnia 2008 r., bądź też o uchylenie zaskarżonych decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar oraz poprzedzających je decyzji tego organu z dnia [...] kwietnia 2008 r., skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów art. 8 i art. 217 Konstytucji RP, a także art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 120 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skarżący - podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko - stwierdził, iż podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt I FSK 55/06, w którym to orzeczeniu NSA wskazał, iż organy państwa zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa, nie mogą pomijać przy stosowaniu prawa przepisów ustawy zasadniczej i czuć się związanymi aktami niższego rzędu. Powołując się na wspomniany wyrok NSA skarżący podniósł, iż organy, mając obowiązek stosowania bezpośrednio Konstytucji RP, nie mogą wydawać rozstrzygnięć na podstawie przepisów, w stosunku do których w sposób oczywisty i nie wymagający zabiegów interpretacyjnych można stwierdzić, że są niezgodne z ustawą zasadniczą. Skarżący podzielił również pogląd NSA wyrażony w w/w wyroku, że jeżeli przepisy danego rozporządzenia wkraczają w materię zastrzeżoną w art. 217 Konstytucji RP do regulacji ustawowej, to nie mogą stanowić podstawy prawnej takich decyzji. Zdaniem skarżącego sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, albowiem Prezes GUM wydał obie sporne decyzje z dnia [...] listopada 2005 r. w oparciu o przepis § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r., który to przepis został wydany bez upoważnienia ustawowego, sprzecznie z treścią art. 217 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargi Prezes Głównego Urzędu Miar wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu obu zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniu organ stwierdził m.in., iż fundamentalną podstawą postępowania administracyjnego jest zasada praworządności, zgodnie z którą organy administracji działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza też, że organy te nie mogą tylko na podstawie własnej oceny odmówić stosowania powszechnie obowiązujących przepisów prawa, nawet gdyby było uzasadnione twierdzenie o ich niezgodności z aktem prawnym wyższego rzędu.

Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał postanowienie, na podstawie którego połączył sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1884/08 i sygn. akt VI SA/Wa 1885/08 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt VI SA/Wa 1884/08.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowane pod tym kątem skargi J. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. z siedzibą w K. nie zasługują na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje Prezesa Głównego Urzędu Miar, jak również utrzymane nimi w mocy decyzje tego organu z dnia [...] kwietnia 2008 r. – nie naruszają prawa.

W ocenie Sądu wydając przedmiotowe decyzje Prezes Głównego Urzędu Miar nie dopuścił się jakiejkolwiek obrazy przepisów prawa, w tym wskazanych przez stronę skarżącą przepisów art. 8 i art. 217 Konstytucji RP, a także art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 120 Ordynacji podatkowej.

Na wstępie należy wyraźnie wskazać, iż nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że wydając sporne decyzje z dnia [...] listopada 2005 r. Prezes Głównego Urzędu Miar dopuścił się obrazy zarówno przepisu art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy - Prawo o miarach, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania skarżącemu zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania tachografów samochodowych, jak i przepisu § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy – polegającej na zastosowaniu tych przepisów w celu nałożenia na stronę skarżącą opłat ustalonych niezgodnie z normą wyrażoną w art. 217 Konstytucji RP, przy jednoczesnym naruszeniu art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

Zgodnie z art. 84 Konstytucji RP każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.

Art. 217 Konstytucji RP stanowi, iż nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Przepis ten wskazuje, że ingerencja ustawodawcy w sferę majątkową obywatela może odbyć się jedynie w formie ustawy, która musi spełniać określone w Konstytucji wymogi co do treści. Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków powoduje, że akt normatywny nie spełnia konstytucyjnych wymagań (tak m.in. /w:/ wyrok NSA z dnia 25 maja 2004 r., FSK 26/04 - Prokuratura i Prawo 2005/2/41).

Takie konstytucyjne uregulowanie materii prawa daninowego, zastrzeżonej wyłącznie dla ustawy, Trybunał Konstytucyjny uzupełnił przez wymagania zawarte w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem Trybunału podustawowe akty prawne mogą zawierać jedynie takie uregulowania, które stanowią dopełnienie regulacji zastrzeżonej do materii ustawowej, pod warunkiem, że spełniają wymagania określone w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Akty podustawowe mogą zatem zawierać wyłącznie regulacje uzupełniające to, co uregulowane zostało w ustawie, i tylko w zakresie nieprzesądzającym o istotnych elementach konstrukcji podatku (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 września 1998 r., sygn. akt U 1/98).

Dokonując analizy przepisów zastosowanych w 2005 r. przez Prezesa Głównego Urzędu Miar należy zauważyć, iż w art. 24 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach określone zostały opłaty za czynności organów administracji miar i podległych im urzędów. Zgodnie z brzmieniem art. 24 ust. 2 pkt 5 tej ustawy, obowiązującym w dniu wydania zezwoleń opłaty pobierało się wyłącznie za udzielenie lub zmianę zezwolenia do wykonywania napraw lub instalacji przyrządów pomiarowych. Natomiast wysokość i tryb pobierania opłat, o których mowa w art. 24, miał - zgodnie z ust. 4 - określić minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki, w drodze rozporządzenia, uwzględniając określone dalej kryteria. Kryteria te nie mogły jednak wprowadzać dodatkowych opłat za inne czynności, nawet uzasadnione i wymagane przepisami Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że skoro ustawa – Prawo o miarach nie przewidywała, w omawianym okresie, opłaty za sprawdzanie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, to niedopuszczalne było ustanowienie jej w przepisie wykonawczym do ustawy. Tak więc wszystkie postanowienia § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r., w brzmieniu obowiązującym w okresie, w którym skarżący miał obowiązek uiścić opłatę za zezwolenia, określające opłatę za czynność sprawdzania – nie mogły być stosowane, gdyż zawarta w nich regulacja uzupełniała regulację ustawową, a poza tym wykroczyła poza delegację ustawową.

Z powyższych względów w żadnym razie skarżący nie był zobowiązany do uiszczania opłaty określonej w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r.

Ponadto należy uznać, iż organ wydając w listopadzie 2005 r. sporne decyzje w oparciu o przepisy art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o miarach oraz § 9 cyt. cyt. rozporządzenia Ministra Finansów dopuścił się naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisie art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Niemniej mając powyższe na względzie należy wyraźnie wskazać, iż decyzje Prezesa GUM z dnia [...] listopada 2005 r. nie zostały zaskarżone przez skarżącego w zwykłym toku instancji i stały się w konsekwencji ostateczne. Tym samym skarżący pozbawił się możliwości wyeliminowania spornych rozstrzygnięć Prezesa GUM w zwykłym trybie, w którym nie trzeba wykazywać rażącego naruszenia prawa celem uchylenia kwestionowanych decyzji administracyjnych.

Natomiast rozstrzygając skargę na decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezesa GUM z dnia [...] listopada 2005 r. określających opłaty, Sąd zobowiązany był uwzględnić fakt, iż przyjęta w k.p.a. konstrukcja nieważności decyzji administracyjnej wiąże się ze szczególnie ciężkimi naruszeniami prawa, określonymi w art. 156 § 1 pkt 1-7.

Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest niewątpliwie instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, a zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności, musi być oczywiste. Odnosząc tę oczywistość do przesłanki rażącego naruszenia prawa, wskazać trzeba, że treść spornej decyzji musi pozostawać w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

Otóż w niniejszej sprawie zauważyć należy, iż wydając sporne decyzje z dnia [...] listopada 2005 r., określające opłaty za wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania tachografów samochodowych, Prezes Głównego Urzędu Miar zobowiązany był działać zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 6 k.p.a. (a także w art. 7 Konstytucji RP), zgodnie z którą organy administracji działają na podstawie i w granicach prawa.

Zdaniem Sądu stwierdzić trzeba, iż określając wysokość wspomnianej opłaty za wydane w 2005 r. zezwolenia, Prezes GUM niewątpliwie działał w granicach i na podstawie prawa, stosując jednoznaczny w swej treści przepis § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy.

W niniejszej sprawie rodzi się przede wszystkim kluczowe dla jej końcowego rozstrzygnięcia pytanie, czy stosując jasny w swej treści przepis aktu normatywnego rangi podstawowej, organ nie dopuścił się jednakże rażącego naruszenia art. 217 Konstytucji RP, który również zawiera jasną normę konstytucyjną.

Niewątpliwie należy zauważyć, iż co do zasady organ stosujący prawo jest obowiązany ustalić obowiązywanie przepisów, na które się powołuje, uzasadniając swą decyzję. Spełnienie warunku, czy przepis stanowiący podstawę decyzji administracyjnej został ustanowiony zgodnie z przepisami obowiązującymi w systemie prawa i wszedł w życie, wymaga stwierdzenia, czy został wydany zgodnie z przepisami określającymi kompetencję prawotwórczą organu oraz z przepisami określającymi zasady i tryb procedury prawotwórczej.

Z punktu widzenia przepisu art. 6 k.p.a., który nakazuje organowi administracji publicznej działanie na podstawie przepisów prawa (należycie ustanowionych) wymaga rozważenia, czy formułowanie ocen co do prawidłowości ustanowienia podstawy prawnej decyzji może należeć do organu stosującego ten przepis.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie przyjąć należy, iż tylko Trybunał Konstytucyjny i sądy administracyjne (te ostatnie jedynie w odniesieniu do aktów prawa miejscowego) mogą orzec o niezgodności danego aktu z przepisami prawa wyższego rzędu ze skutkiem utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu, podczas gdy sądy powszechne i sąd administracyjny mogą jedynie odmówić stosowania przepisów aktów podustawowych ustanowionych sprzecznie z prawem obowiązującym, co oczywiście nie powoduje utraty mocy obowiązującej tych przepisów.

W ocenie Sądu wydaje się wątpliwe przyznanie organom administracyjnym uprawnienia do orzekania o zgodności stosowanego przepisu prawa z przepisami regulującymi zasady i tryb stanowienia prawa i do odmowy zastosowania przepisu uznanego za nieobowiązujący nawet wówczas, gdy stosowanym przepisem jest przepis podustawowy.

Należy stwierdzić, iż wbrew sugestiom skarżącego oraz stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu powołanego przez stronę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt I FSK 55/06, kwestia przyznania organom administracji publicznej uprawnienia do bezpośredniego stosowania Konstytucji RP jest zagadnieniem spornym w doktrynie.

Zauważyć trzeba, że m.in. prof. A. Wróbel stwierdził, iż przyznanie organom administracji publicznej takich uprawnień stanowi rozwiązanie zbyt radykalne, nieuwzględniające specyficznych zasad ustroju i funkcjonowania administracji publicznej (vide: A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 130-131).

W tej sytuacji nie sposób uznać, iż Prezes GUM dopuścił się rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skoro - kierując się zasadą praworządności - zastosował jednoznaczny w swej treści przepis § 9 ust. l pkt 1 cyt. rozporządzenia wykonawczego do ustawy – Prawo o miarach.

Wskazane przez stronę skarżącą wady spornych decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. nie wypełniały przesłanki rażącego naruszenia prawa, dlatego też Prezes GUM wydając zaskarżone decyzje z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] oraz nr [...] i poprzedzające je decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności w/w decyzji z 2005 r., nie naruszył w żaden sposób przepisów art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił obie skargi, działając w tym zakresie na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.