Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1688/98
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1999-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 23 par. 1, art. 23 par. 7, art. 29 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz. 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Teza: Z przepisu art. 23 par. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117/ wynika, że wartością celną towaru winna być cena zapłacona lub należna za towar, a więc cena oddająca rzeczywistą wartość towaru.

Skoro organ uznał zgłoszoną wartość celną towaru za cenę nie oddającą rzeczywistej wartości towaru, to zgodnie z przepisem art. 23 par. 7 kodeksu celnego, miał prawo zakwestionować wiarygodność informacji o cenie, podanej w rachunku potwierdzającym zakup towaru. Formalna poprawność, przedstawianych faktur czy rachunków dla wykazania ceny transakcyjnej nie pozbawia organów celnych prawa do kwestionowania w uzasadnionych wypadkach wiarygodności i dokładności tych dokumentów.

TEZY

Z przepisu art. 23 par. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117/ wynika, że wartością celną towaru winna być cena zapłacona lub należna za towar, a więc cena oddająca rzeczywistą wartość towaru.

Skoro organ uznał zgłoszoną wartość celną towaru za cenę nie oddającą rzeczywistej wartości towaru, to zgodnie z przepisem art. 23 par. 7 kodeksu celnego, miał prawo zakwestionować wiarygodność informacji o cenie, podanej w rachunku potwierdzającym zakup towaru. Formalna poprawność, przedstawianych faktur czy rachunków dla wykazania ceny transakcyjnej nie pozbawia organów celnych prawa do kwestionowania w uzasadnionych wypadkach wiarygodności i dokładności tych dokumentów.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Mirosława Ł. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 28 sierpnia 1998 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 8 maja 1998 r. Mirosław Ł. zgłosił do odprawy celnej w przywozie samochód osobowy marki Citroen Saxo, przedkładając prócz dokumentu SAD. również deklarację wartości celnej towaru i rachunek jego zakupu. Towar objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym i w toku rewizji po ustaleniu stanu towaru, jego numerów identyfikacyjnych, zgłoszenie uznano za nieprawidłowe na podstawie art. 25 kodeksu celnego.

Decyzją z dnia 8.05.1998 r. (...) Dyrektor Urzędu Celnego w Sz., na podstawie art. 207 par. 1 ordynacji podatkowej - ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. /Dz.U. nr 137 poz. 926/, art. 29 par. 1, art. 55 par. 4 pkt 2 lit. "a", w związku z art. 70 par. 2, art. 84 i art. 275 par. 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117/, ust. 3 lit. "b" części pierwszej Taryfy Celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej /Dz.U. nr 158 poz. 1047/ oraz par. 6 ust. 1 pkt 11 lit. "b" i "d" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie opłat pobieranych przez organy celne /Dz.U. nr 138 poz. 937/, uznał zgłoszenie celne Mirosława Ł. zawarte w SAD (...) z dnia 8.05.1998 r. za nieprawidłowe z uwagi na podanie niewłaściwej wartości celnej importowanego towaru i określił kwotę wynikającą z długu celnego od towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że w wyniku rewizji zgłoszenia, ustalono że cena towaru określona na kwotę 2.800 DEM nie odzwierciedla jego rzeczywistej wartości. Wskazując na definicję wartości celnej towaru /art. 23 par. 1 kodeksu celnego/ a równocześnie uprawnienie organu celnego do kwestionowania na podstawie uzasadnionych przyczyn wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej /art. 23 par. 7 Kodeksu celnego/ organ celny stwierdził, że podana cena transakcyjna budzi wątpliwości ponieważ nie odzwierciedla wartości rzeczywistej towaru. Ponieważ wartość celna towaru nie mogła być ustalona na podstawie ceny transakcyjnej, organ z braku danych do zastosowania metody ustalania wartości celnej towaru określonych w art. 25 - 28 kodeksu celnego, posłużył się metodą określoną w art. 29 par. 1 kodeksu celnego, a więc na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym.

Uwzględniając rok produkcji samochodu, jak stan techniczny, dane z informatora Rynkowego Samochodów Osobowych "E." za miesiąc kwiecień 1998 r, przy wykorzystaniu opinii technicznej rzeczoznawcy z dnia 8.05.1998 r. organ I instancji określił wartość pojazdu na kwotę 15.185,- zł, uznając ją za wartość celną na bazie EXW, obejmującą również koszty transporty samochodu do granicy w kwocie 285,07 zł.

Ustalając wartość transakcyjną, organ uwzględnił uszkodzenie i braki samochodu, oraz składniki cenowe samochodu tj. marżę, należne cło i podatek VAT.

W odwołaniu do Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie Mirosław Ł. kwestionując uznanie za nieprawidłowe zgłoszenia celnego zawartego w dokumencie SAD, wskazał że przedłożony rachunek na zakup samochodu jest oryginalny i nie budzi wątpliwości co do wyceny samochodu, którą potwierdza również niemiecka firma ubezpieczeniowa i wniósł o dokonanie zmiany w naliczeniu podatku VAT.

Rozpatrując odwołanie, Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie, decyzją z dnia 28.08.1998 r. (...) na podstawie art. 233 par. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy ordynacja podatkowa w związku z art. 262 oraz art. 23 par. 7 i art. 29 par. 1 kodeksu celnego uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia wartości celnej i ustalił ją na kwotę 10.799 zł, utrzymując w pozostałym zakresie decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podzielając ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji, organ odwoławczy wskazał, że mając na uwadze obowiązujące regulacje prawne, przepisy art. 23 par. 1 i par. 7 oraz art. 29 par. 1 kodeksu celnego, dysponując wiedzą dotyczącą stanu technicznego pojazdu i jego ceny rynkowej, rażąco odbiegającej od kwoty podanej na rachunku dołączonym do odprawy, organ I instancji zasadnie zakwestionował wiarygodność informacji wynikającej z dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy kupna - sprzedaży.

Dlatego, uprawniony jest pogląd, że określenie ceny zakupu na rachunku miało charakter pozorny i nie odzwierciedla rzeczywistej, odpowiadającej prawdzie wartości transakcyjnej. Przesądza o takim stanowisku aż nadto niska jak na normalne warunki obrotu gospodarczego, wartość przedmiotowego samochodu. Stwierdzenie przez organ I instancji, że treść rachunku przedstawionego do odprawy celnej jest niewiarygodna było uzasadnione i wymuszało zastosowanie innej metody określenia wartości celnej importowanego samochodu.

Stosując jednak metodę ustalania wartości celnej na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym - art. 29 par. 1 kodeksu celnego z uwzględnieniem uszkodzeń i braków przy sporządzeniu kalkulacji, błędnie dodano również zadeklarowane koszty transportu. Należy przyjąć że są one już zawarte w cenie samochodu obowiązującej na polskim rynku i nie można w tej sytuacji stosować przepisu art. 30 par. 1 pkt 5 kodeksu celnego, który ma zastosowanie tylko i wyłącznie z ustaleniem wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną co w tej sprawie nie miało miejsca. Mając na uwadze dane z "E." V/98 dotyczące cen rynkowych samochodów osobowych w maju 1998 r. /dla samochodu Citroen Saxo z 1997 r., 30.225 zł/ uwzględniając zakaz stosowania systemu polegającego na przyjmowaniu do ustalenia wartości celnej, wyższej z dwóch alternatywnych wartości, /art. 29 par. 2 kodeksu celnego/ organ odwoławczy przyjął wartość, którą zastosował organ I instancji tj. 27.900 zł i odliczając 15 prowizję, podatek VAT należne 35 procent cło, wartość uszkodzeń i braków w wysokości 25 procent ustalił wartość pojazdu na kwotę 10.799,20 zł tj. 5.682,30 DEM.

Organ odwoławczy pomniejszył wartość pojazdu o kwotę cła, przy użyciu stawki 35procent zamiast 20 procent stawki obniżonej jako korzystniejszej dla strony, skoro przy takiej sytuacji przyjęto do obliczeń średnią wartość przedmiotowego pojazdu na rynku polskim. Wymiar cła nie uległ zmianie, albowiem cło obliczone od tak ustalonej wartości celnej pojazdu było niższe od cła minimalnego i dlatego przyjęto to ostatnie.

Nadto, organ odwoławczy, wskazując że cena na fakturze musi odzwierciedlać rzeczywistą wartość towaru, zakup towaru po "okazyjnej cenie" nie zwalnia organów celnych w takiej sytuacji od ustalenia rzeczywistej wartości importowanego towaru.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, M.Ł. zarzucił, że kwestionowanie podanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej towaru stanowi rażące naruszenie prawa i wniósł o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że koszt naprawy wyniósł 9.088,18 zł i przy uwzględnieniu tego faktu wartość celna pojazdu winna wynosić 5.310,72 zł /14.398,90 zł - 9.088,18 zł/ tj. 2.794,96 DEM.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy powołując argumenty z uzasadnienia decyzji, wskazując, że przyjmując wyliczenie wartości celnej pojazdu przez skarżącego ale odrzucając wartość robocizny przy jego naprawie, wyliczona wartość samochodu jest tożsama i wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z przepisem art. 23 par. 1 kodeksu celnego wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona z uwzględnieniem przepisów art. 30 i art. 31 tej ustawy.

Z powołanego przepisu zatem wynika, że wartością celną towaru winna być cena zapłacona lub należna za towar, a więc cena oddająca rzeczywistą wartość towaru.

Skoro organ uznał zgłoszoną wartość celną towaru za cenę nie oddającą rzeczywistej wartości towaru, to zgodnie z przepisem art. 23 par. 7 kodeksu celnego, miał prawo zakwestionować wiarygodność informacji o cenie, podanej w rachunku potwierdzającym zakup towaru. Formalna poprawność, co podnosi skarżący, przedstawianych faktur czy rachunków dla wykazania ceny transakcyjnej nie pozbawia organów celnych prawa do kwestionowania w uzasadnionych wypadkach wiarygodności i dokładności tych dokumentów.

W przedmiotowej sprawie zasadność zakwestionowania zgłoszenia celnego została przez organy celne wykazana a zastosowana metoda ustalenia wartości celnej pojazdu na podstawie art. 29 par. 1 kodeksu celnego czyni zadość wymogom określonym w przepisach art. 25 - 29 cytowanej ustawy.

Zasadne jest również wyliczenie wartości celnej pojazdu przez organ odwoławczy, który słusznie, przyjmując za punkt wyjścia do określenia wartości celnej pojazdu, średnią cenę rynkową używanego samochodu tej samej marki, uznał doliczenie kosztów transportu za niezasadne, skoro ta średnia cena taki element winna zawierać. Podobnie zastosowanie korzystniejszej stawki do wyliczenia cła, jako składnika ceny samochodu, należy uznać za zasadne przy stosowaniu tej metody ustalenia wartości celnej towaru.

Dlatego, skład orzekający podziela trafność dokonanych ustaleń i oceny prawnej zawartej w zaskarżonej decyzji a dokonany w uzasadnieniu wywód za w pełni odzwierciedlający dokonane ustalenia stanu faktycznego jak i jego ocenę.

Odnośnie zarzutów skargi należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skarżącego, nie wykazał on rzeczywistych kosztów naprawy a jedynie koszty przewidywane, skoro do skargi przedłożył kosztorys naprawy, a nie rachunek za wykonaną usługę naprawy przedmiotowego samochodu.

Nadto, jak wskazuje organ odwoławczy, uwzględnienie uszkodzeń i braków samochodu nastąpiło od wartości "czystej" pojazdu to jest bez czynników cen twórczych jak zysk, podatek, cło, a więc pojazdu, którego wartość ustala się przed wprowadzeniem na polski obszar celny. Jeśli jest on uszkodzony, należy jego wartość pomniejszyć o stopień uszkodzeń, którą to wielkość określa rzeczoznawca. W ten sposób unika się uciążliwości w ustaleniu kosztów naprawy, która po pierwsze mogą być różne w zależności kto naprawia, gdzie kupowane są części itp. Odmienna praktyka ustalania wartości braków czy uszkodzeń pojazdu wymagałoby sprowadzania np. wartości montowanych części do ich wartości czystej, jeżeli do naprawy używano by części zagranicznych.

Dlatego, uznając że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa a skarga nie jest zasadna, Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.