Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1025/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 2, § 3, § 10, § 11, § 12, § 20, § 26
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 5 ust. 1-3, art. 16 ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi G.P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu Rolnośrodowiskowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (określany dalej jako Dyrektor OR), po rozpatrzeniu odwołania G.P. orzekł o uchyleniu decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (określanego dalej jako Kierownik BP) z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego w wysokości 3.888,00 zł oraz ustalił to zobowiązanie na kwotę 3.312,00 zł.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: w dniu 15 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek G.P. o przyznanie płatności na rok 2014, w którym zadeklarował, iż ubiega się m.in. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do powierzchni 228,08 ha. W wyniku weryfikacji wniosku w dniu [...] października 2014 r. Kierownik BP wydał G.P. decyzję nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w wysokości 310.201,80 zł, w tym:

- pakiet 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4,1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 16.008,00 zł do powierzchni 13,34 ha, - pakiet 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000 w wysokości 294.193,80 zł do powierzchni 214,74 ha.

Zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.) decyzja została złożona w aktach sprawy. Środki finansowe przyznane na mocy ww. decyzji

w kwocie 310 201,80 zł zostały przekazane na konto bankowe skarżącego w dniach

[...] listopada 2014 r. i [...] listopada 2014 r.

2. Powodem wszczęcia przedmiotowego postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego było stwierdzenie nieprawidłowości przez Kierownika BP w stosunku do działek ewidencyjnych nr [...], na których G.P. zadeklarował odpowiednio działki rolne A, B, C, E, F, G, H.

Przedmiotowe nieprawidłowości zostały stwierdzone w wyniku dokonanej aktualizacji danych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych, przeprowadzonej na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 20 maja 2014 r. Powyższe ustalenie wynikało z faktu, że na części zadeklarowanej do płatności powierzchni znajdują się tereny zalesione, tj. obszary, które nie kwalifikują się do płatności rolnośrodowiskowego w myśl przepisu § 18 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.).

W wyniku przeprowadzenia weryfikacji na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 20 maja 2014 r. w odniesieniu do działek zadeklarowanych

we wniosku przez G.P. dokonano weryfikacji maksymalnego obszaru kwalifikującego się do płatności, o którym mowa w § 18 ust. 3 Rozporządzenia PRŚ w zw. z art. 6 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE)

nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U, UE L. 2009 316 65) - zwanego dalej Rozporządzeniem nr 1122/2009.

Zgodnie z wskazanym przepisem na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar, tj. tzw. powierzchnię PEG. W oparciu

o zaktualizowane dane Kierownik BP stwierdził, że:

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], na której położona jest działka rolna A, powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, tj. 2,02 ha, jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego obszaru ww. działki, wynoszącego 1,94 ha o 0,08 ha,

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], na której położona jest działka rolna B, powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, tj. 0,96 ha, jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego obszaru ww. działki, wynoszącego 0,75 ha o 0,21 ha,

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], na której położona jest działka rolna C, powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, tj. 0,32 ha, jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego obszaru ww. działki, wynoszącego 0,23 ha o 0,09 ha,

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], na której położona jest działka rolna E, powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, tj. 0,40 ha, jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego obszaru ww. działki, wynoszącego 0,32 ha o 0,08 ha,

- w przypadku działek ewidencyjnych nr [...], na której położona jest działka rolna F, powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, tj. 1,84 ha, jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego obszaru ww. działki, wynoszącego 1,60 ha o 0,24 ha,

- w przypadku działek ewidencyjnych nr [...], na której położona jest działka rolna G, powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014,

tj. 2,17 ha, jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego obszaru ww. działki, wynoszącego 1,91 ha o 0,26 ha,

- w przypadku działek ewidencyjnych nr [...], na której położona jest działka rolna H, powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014,

tj, 2,56 ha, jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego obszaru ww. działki, wynoszącego 2,44 ha o 0,12 ha.

Kierownik BP wskazał, że powierzchnie wykluczone wynikają z użytkowania innego niż działalność rolnicza tj. powierzchnie zadrzewione. Wskazane nieprawidłowości zostały ustalone na działkach rolnych zadeklarowanych w ramach pakietu 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000. Wobec powyższego stwierdził, że skarżący zawyżył powierzchnię kwalifikującą się do płatności rolnośrodowiskowej o 1,08 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie 8,81%. W konsekwencji powyższego Kierownik BP ustalił, że w omawianej sprawie zastosowanie ma art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 ze zm.; zwanego dalej Rozporządzeniem nr 65/2011), zgodnie z którym pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3% albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru.

W związku z tym wysokość płatności przysługująca G.P. w ramach pakietu 4 wariant 4.1 na rok 2014 wyniosła 12.120,00 zł.

W przypadku działek rolnych zadeklarowanych w ramach pakietu 5 w wariancie 5.1 nie stwierdzono nieprawidłowości i powierzchnia zakwalifikowana do płatności wyniosła 214,74 ha. Dla tego obszaru kwota płatności wyniosła 294.193,80 zł.

Z powyższych ustaleń wynika, że różnica pomiędzy kwotą wypłaconą (310.201,80 zł)

a kwotą należną (306.313,80 zł) wyniosła 3.888,00 zł.

Na podstawie art. 5 ust. 1 Rozporządzenia nr 65/2011 Kierownik BP wydał dnia

[...] stycznia 2017 r. decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego, na mocy której G.P. został zobowiązany do zwrotu kwoty w wysokości 3.888,00 zł.

Organ I instancji wskazał, że wymagana kwota zwrotu jest wyższa niż 100 euro, a tym samym nie jest możliwe odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności na podstawie art. 28 a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 z późn. zm.).

Odnosząc się do przesłanek zwrotu Kierownik BP wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 Rozporządzenia nr 65/2011 obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek:

- płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy,

- błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.

Kierownik BP wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż błąd w deklaracji nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez G.P., bowiem wyłączenia powierzchni z płatności rolnośrodowiskowej wynikają z jego działań, a w związku z tym był on świadomy zmniejszenia powierzchni kwalifikującej się do płatności rolnośrodowiskowej.

3. W dniu 27 stycznia 2017 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, za pośrednictwem Kierownika BP, wpłynęło odwołanie G.P. od decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...].

W odwołaniu skarżący zarzucił, że powierzchnie PEG podane w roku 2012, 2013, 2014 wynikały z pomiarów geodezyjnych. Jak podał organ w roku 2015 przysłała gotowe deklaracje, w których samowolnie pomniejszyła PEG nie zamieszczając nigdzie stosownej informacji oraz nie informując o tym fakcie. O pomniejszeniu PEG dowiedział się z wezwania do zwrotu w grudniu 2016 r. Ponadto wskazał, że gdyby wiedział

o zmniejszeniu PEG, wówczas dokonałby pomiarów geodezyjnych. Tym bardziej,

że w 2015 r. dokonał pomiarów na nowo nabytych gruntach.

W ocenie skarżącego żądanie zwrotu jest niezrozumiałe, gdyż zgodnie z art. 16 akapit 3 Rozporządzenia 1122/2009 w odniesieniu do obszaru zatwierdzonego zgodnie z art. 57, różnica ta wynosi nie więcej niż 2 ha, a dokładnie 1,08 ha i nie więcej niż 3%, a dokładnie 0,4758%. Podkreślił, że nie powinien ponosić konsekwencji, a poprzez błędne działania Agencji poniósł straty finansowe, gdyż w roku 2015 i 2016 nie otrzymał dopłat.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Dyrektor OR stwierdził, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. W toku rozpoznawania skargi złożonej do tutejszego sądu przez G.P. Dyrektor OR dokonał autokontroli i w dniu [...] marca 2017 r. i uchylił zaskarżone do sądu postanowienie. Z tych względów postanowieniem z dnia 26 maja 2017 r., II SA/Go 261/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim umorzył postępowanie ze skargi G.P. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

4. Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji, decyzją z dnia

[...] sierpnia 2017 r. nr [...], Dyrektor OR uchylił w całości decyzję organu I instancji oraz ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego na kwotę 3.312, 00 zł uznając zasadność odwołania skarżącego w części dotyczącej kwoty 576 zł.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor OR przytoczył stan faktyczny tożsamy

z przedstawionym przez organ I instancji i wskazał, że zasady ustalania wysokości kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego odnoszące się do roku 2014 określone zostały w przepisach prawa krajowego, jak również

w przepisach wspólnotowych tj. w ustawie z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1512

ze zm.); ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich

z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r, poz. 173 ze zm.; zwanej dalej Ustawą PROW), Rozporządzeniu nr 1122/2009, Rozporządzeniu nr 65/2011, Rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej

i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16; zwanego dalej Rozporządzeniem nr 73/2009).

Dyrektor OR podzielił ustalenia organu I instancji, że w następstwie aktualizacji danych w systemie identyfikacji działek rolnych wystąpiły nieprawidłowości dotyczące działek ewidencyjnych nr [...] oznaczonych we wniosku jako działki rolne A, B, C, E, F, G, H, gdyż obszar kwalifikujący się do płatności na rok 2014, ustalony w trakcie ponownej weryfikacji wniosku w oparciu o zaktualizowane dane w systemie ewidencji działek rolnych, okazał się być w rzeczywistości mniejszy niż ten, do którego wypłacono G.P. płatności na mocy decyzji z dnia [...] października 2014 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.

Stan ten wynikał ze zdjęć lotniczych działek zgłoszonych do płatności, jednakże nie dokonał stosownej interpretacji tego materiału (brak wyznaczenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru - tj. powierzchni PEG). W konsekwencji dokonał rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy w sposób zgodny z deklaracją zawartą we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, jednakże nieadekwatnie do stanu rzeczywistego istniejącego w roku 2014.

Organ II instancji wskazał, że w odniesieniu do działek zgłaszanych we wniosku G.P. w roku 2014 aktualizacja została przeprowadzona na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 20 maja 2014 r. Weryfikacja powierzchni zgłoszonych we wniosku, uprawniających do płatności następuje na podstawie wszelkich metod zmierzających do poprawnej analizy danych w ramach tzw. kontroli administracyjnej. Jednak organ I instancji w błędny sposób dokonał pomiaru powierzchni podlegającej wykluczeniu, a w związku z tym kwota podlegająca zwrotowi została ustalona w sposób niewłaściwy. Wynika to z faktu, iż w ramach prowadzonego postępowania nie zostały uwzględnione wyniki z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...] września 2016 – [...] października 2016 r. przez Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu.

Wyniki tej kontroli, uwzględniając, że powierzchnia działki rolnej jest to powierzchnia, na której w sposób faktyczny prowadzona jest działalność rolnicza, wykazały skupiska drzew, ze względu na swój charakter (wielkość i gęstość)

na wskazanych działkach występowały już dużo wcześniej niż w roku 2014. Obszary trwale zadrzewione, występujące w granicach działek ewidencyjnych deklarowanych przez G.P. do płatności na rok 2014, nie poddawane zabiegom agrotechnicznym, nie spełniały wymogów wskazywanych § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia PRŚ, a zatem nie mogły zostać zakwalifikowane do płatności rolnośrodowiskowych. Przedmiotowy obszar został wyłączony z powierzchni PEG działek ewidencyjnych nr [...] na których zlokalizowano działki rolne A, E, C, B, G, H, F.

Porównując złożone przez G.P. załączniki graficzne działek nr [...] oraz ortofotomap wykonanych na ww. działach ewidencyjnych, jak również wyników

z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...] września 2016r. – [...] października 2016 r. wynika jednoznacznie, iż część obszarów zaznaczonych na załącznikach jako uprawiane w rzeczywistości są obszarem nieużytkowanym w 2014, porośniętym wieloletnim drzewostanem.

Z tych też względów w ramach pakietu 4 wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, dotyczącej przyznania płatności PRŚ na rok 2014, wystąpiła różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (13,34 ha) do płatności, a powierzchnią stwierdzoną (12,42 ha) w kontroli administracyjnej wynoszącą 0,92 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie 7,41%. Stąd wysokość płatności na rok 2014 winna wynieść 12.696,00 zł.

W świetle tych ustaleń obszar o powierzchni 0,92 ha nie może zostać zakwalifikowany do płatności, albowiem nie jest powierzchnią, na której była prowadzona działalność rolnicza w myśl § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia PRŚ stanowiącego, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów

o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza wynosi co najmniej 1 ha.

Natomiast w przypadku działek rolnych zadeklarowanych w ramach pakietu Ochrony zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000, nie stwierdzono nieprawidłowości i powierzchnia zakwalifikowana do płatności wyniosła 214,74 ha zgodnie z żądaniem strony i tym samym kwota płatności wyniosła 294.193,80 zł.

W tych okolicznościach Dyrektor OR ustalił wielkość kwoty płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w wysokości 306.889,80 zł. Różnica pomiędzy kwotą wypłaconą, tj. 310.201,80 zł, a kwotą należną, tj. 306.889,80 zł wyniosła 3.312,00 zł i ta też kwota powinna zostać zwrócona przez G.P..

Odnosząc się do zarzutu, że skarżący otrzymał przygotowane deklaracje organ wskazał, że przesyłany rolnikowi spersonalizowany wniosek zawiera dane pomocnicze do jego wypełnienia w tym i powierzchnie działek. Strona składając wniosek o płatności powinna sprawdzić stan działek deklarowanych do płatności i podać te powierzchnie, które kwalifikują się do płatności, a na których prowadzona jest działalność rolnicza. Powierzchnię działek rolnych użytkowanych rolniczo, rodzaj uprawy oraz status poszczególnych działek producent deklaruje z własnej inicjatywy i własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku potwierdza prawdziwość danych, tym samym na nim spoczywa obowiązek podania danych zgodnie ze stanem faktycznym.

Ponadto w sekcji VIII wniosku Oświadczenia i zobowiązania składa podpis oświadczając, iż zna zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych. Popełnienie przez rolników błędów we wnioskach, także nieumyślnych, polegających na zawyżeniu powierzchni, czy też wskazaniu niewłaściwej grupy upraw powoduje, że rozstrzygnięcie zostanie podjęte w zakresie wyrażonym we wniosku, a tym samym zastosowanie mają przepisy dotyczące ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności przez właściwy organ. W cenie Dyrektora OR to obowiązkiem rolnika jest deklarowanie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, zgodnej ze stanem faktycznym w roku składania wniosku - w niniejszym przypadku w roku 2014.

Ponadto zasada działania organu tylko na wniosek potencjalnego beneficjenta płatności w ramach płatności jest wyrazem dobrowolności uczestnictwa obywateli

w poszczególnych programach wsparcia finansowego. Oznacza to, że organ będący dysponentem funduszy pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, posiada środki przeznaczone w założeniu na dopłaty dla rolników, nie jest jednak uprawniony do podejmowania czynności reglamentacyjnych w tym zakresie z urzędu.

Organ II instancji nie zgodził się również z twierdzeniem, że wskazane wykluczenia nie mogły być wykryte przez stronę. Wykluczenia spowodowane zostały występowaniem obszarów trwale zadrzewionych występujących, jak wynika z materiału zdjęciowego, już znacznie wcześniej niż w roku 2014. Tym samym nie można zgodzić się z twierdzeniem, że trwałych zadrzewień strona nie mogła wykryć.

Również argumenty strony, że dokonała pomiarów w roku 2015 też należy uznać za nieprawdziwy, albowiem podczas kontroli na miejscu w dniu [...] września

2016 r. obszary wykluczone pokrywają się z obszarami wykluczonym na podstawie ortofotomapy wykonanej w dniu 20 maja 2014 r.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 16 ust. 3 rozporządzenia 1122/2009 organ wskazał, że wskazywany przez stronę przepis ma zastosowanie w przypadku, kiedy w roku składania wniosku stwierdzone zostanie przedeklarowanie powierzchni na poziomie 2 ha lub 3% wówczas kwota płatności ustalana jest w oparciu o powierzchnię stwierdzoną pomniejszona o dwukrotność stwierdzonego przedeklarowania i bez znaczenia pozostaje fakt, że rolnik nie ma przedeklarowania o powierzchnię 2 ha, gdyż przedeklarowanie wynosi 3%, które również powoduje ustalenie powierzchni pomniejszonej o dwukrotność przedeklarowania. Nadmienić należy, iż przepisy dotyczące zwrotu płatności nadmiernie pobranych zostały uregulowane w art. 80 rozporządzenia 1122/2009, a nie w przepisach, na które powołuje się strona.

Organ podkreślił, że kwota nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej przez G.P. przekracza równowartość kwoty 100 euro, a w związku z tym w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 28a ustawy PROW, uzasadniająca odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Dyrektor OR wskazał, że na podstawie art. 5 ust. 1 Rozporządzenia nr 65/2011 w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca przedmiotową kwotę powiększoną o odsetki naliczone zgodnie z ust. 2. Art. 5 ust. 2 Rozporządzenia

nr 65/2011 stanowi, iż odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez rolnika wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie

z przepisami prawa krajowego, ale nie jest niższa niż stopa procentowa stosowana

na mocy przepisów krajowych przy odzyskiwaniu kwot. Na podstawie art. 29 ust. 7 Ustawy o Agencji do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.), z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności z tym, że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, wynosi 60 dni.

Wobec powyższego Dyrektor OR orzekł o uchyleniu decyzji Kierownika BP ustalającej wobec G.P. kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w wysokości 3.888,00 zł i na podstawie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 3.312,00 zł.

5. Od powyższej decyzji skarżący G.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim zarzucając naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej k.p.a.), poprzez ich nieuwzględnienie i niezastosowanie oraz złamanie szeregu aktów prawnych, m. in. art. 19 ust. 2 Rozporządzenia Rady WE nr 73/2009, art. 16 akapit 3 Rozporządzenia Rady 1122/2009, art. 5 ust. 3 Rozporządzanie nr 65/2011 i w konsekwencji domagając się uchylenia decyzji.

Skarżący, podobnie jak w odwołaniu, zarzucił organom, że otrzymał gotowe deklaracje, w których to organ zmniejszył powierzchnię PEG, wobec czego błąd nie mógł być wykryty przez skarżącego w zwykłych okolicznościach. Nadto wskazał,

że organy nie mogą żądać zwrotu kwoty płatności rolnośrodowiskowej, gdy różnica nie przekracza 3% lub 2 hektarów zatwierdzonego obszaru. Łączna powierzchnia działek rolnych zatwierdzonego obszaru na rok 2014 wyniosła 239,26 ha, z czego 3% stanowiło by 7,17 ha. Zaś stwierdzona różnica wyniosła 0,92 ha, w związku z czym nie przekroczyła powierzchni 2 ha ani 3 % zatwierdzonego obszaru, a stanowi jedynie 0,45% tej powierzchni.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 30 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

7. Dokonując kontroli decyzji organów obu instancji w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że są one zgodne z prawem. Płatność PRŚ na rok 2014, w stosunku do której orzeczono zaskarżoną decyzją o obowiązku zwrotu jej części jako nienależnie pobranej ze względu na zawyżenie powierzchni działek rolnych użytkowanych rolniczo, przyznana została skarżącemu na podstawie ustawy z dnia

7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków

z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013, poz. 173 ze zm.; powoływanej jako PROW) oraz § 2, § 3,

§ 10, § 11, § 12, § 20 i § 26 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013.

Ustawa ta reguluje również zagadnienie zwrotu płatności pobranych nienależenie lub w nadmiernej wysokości (art. 1 pkt 2). Stosownie do 28 ust. 1 ustawy PROW pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba

że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej.

W myśl ust. 2 "pomocą i pomocą techniczną, pobranymi nienależnie, jest

w szczególności pomoc:

1) wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem;

2) wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem;

3) wypłacona bez podstawy prawnej lub w wysokości wyższej niż określona

na realizację operacji;

4) wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych

z przyznaniem pomocy technicznej.

Stosownie zaś do ust. 3 art. 28 tej ustawy właściwość i tryb ustalania kwot pomocy i pomocy technicznej, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości,

są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, chyba że przepisy wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3 stanowią inaczej.

Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności wynika też z przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r., które ma zastosowanie

w odniesieniu do lat 2011-2014. Stosownie do ust. 1 art. 5 "w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2". Zgodnie zaś z ust. 2 odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, ale nie jest niższa niż stopa procentowa stosowana na mocy przepisów krajowych przy odzyskiwaniu kwot.

W myśl ust. 3 art. 5 obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta

w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

Stosownie do przepisu art. 16 ust. 3 rozporządzenia 65/2011 "jeżeli stwierdzi się, że zatwierdzony obszar przypisany do danej grupy upraw jest większy niż obszar zadeklarowany we wniosku o płatność, do obliczania pomocy stosuje się obszar zadeklarowany. Jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. Jeżeli jednak różnica między całkowitym zatwierdzonym obszarem a całkowitym obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność w przypadku danego środka wynosi do 0,1 hektara włącznie, zatwierdzony obszar uważa się za równy obszarowi zadeklarowanemu. Na potrzeby tego wyliczenia uwzględnia się jedynie zawyżenie powierzchni obszarów na poziomie grupy upraw. Akapit trzeci nie ma zastosowania w przypadku, gdy różnica przekracza 20 % całkowitego obszaru zadeklarowanego w celu objęcia płatnością.

Jeżeli ten sam obszar stanowi podstawę wniosku o płatność w ramach więcej niż jednego środka obszarowego, obszar ten uwzględnia się osobno dla każdego ze środków (ust. 4).

Jak zaś stanowi ust. 5 w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary,

ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru".

8. Postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego przeprowadzone zostało w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanej jako: ustawa o Agencji)

do którego odsyła ustawa PROW. Zgodnie z tym przepisem ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Postępowanie, o którym stanowi art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, jest samodzielnym postępowaniem, w którym - w drodze decyzji administracyjnej - następuje ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych, przeznaczonych

na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej

i finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem tak ukierunkowanego postępowania pozostaje zbadanie, czy doszło

do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w tym przepisie.

Ustalenie czy przyznane uprzednio kwoty pomocy bądź płatności zostały przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, może wynikać z ustaleń dokonanych zarówno w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. Zarówno jednak wówczas, gdy w postępowaniu o ustalenie kwot nadmiernie pobranych lub nienależnie pobranych środków publicznych przesłanka ta została ustalona w oparciu o dowody przeprowadzone w tej sprawie jak i wtedy, gdy wynika ona z ostatecznych decyzji uchylających lub stwierdzających nieważność decyzji w przedmiocie przyznania płatności czy pomocy, jest to kwestia mieszcząca się w sferze ustaleń faktycznych,

a zatem prawidłowego zastosowania art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji (zob. wyrok NSA

z 29 czerwca 2012 r., II GSK 822/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej CBOSA).

Brak jest podstaw, aby zasadnie wywodzić, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków jest uprzednie wzruszenie,

w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznających płatności (zob. wyroki NSA z 15 listopada 2012 r., II GSK 1518/11 i 12 sierpnia 2016 r., II GSK 56815, CBOSA).

W kwestii wiążących organ regulacji prawnych wskazać należy, że sprawa dotycząca ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności nie jest sprawą dotyczącą przyznania pomocy, wobec czego toczyć się powinna według reguł wyznaczonych przez kodeks postępowania administracyjnego. Zważywszy na przedmiot zaskarżenia, podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji ustalającej kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wymaga jednoznacznego ustalenia przez organy Agencji,

że wypłacone beneficjentowi środki pieniężne miały taki charakter. Kwotą nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwota nadwyżki dokonanej przez organ wypłaty nad wynikającą z ustawy (decyzji). Kwota nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwotą wypłaconą w wysokości wyższej niż należna.

Z kolei, kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Istota omawianej instytucji polega na tym, że organ dokonuje wypłaty wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek wypłaty), albo płaci za dużo (kwota wypłaty przewyższa kwotę należną). W obu przypadkach świadczenie organu dokonane na rzecz osoby przewyższa to, czego wymaga

od organu przepis prawa. Ta nadwyżka świadczenia, ponad obowiązkową, jest niepodatkową należnością budżetową podlegającą zwrotowi (zob. wyrok WSA

w Gorzowie Wlkp. z 20 listopada 2014 r. II SA/Go 720/14, CBOSA).

9. Jeśli chodzi o wyłączenie z płatności zadrzewień i zakrzaczeń, stosownie

do § 4 Rozporządzenia PRŚ grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:

1) drzew i krzewów:

a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.

o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;

2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

W myśl § 5 powierzchnię gruntów rolnych, na której znajdują się:

1) oczka wodne, w rozumieniu przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych,

o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2 w obrębie działki rolnej,

2) rowy, nieutwardzone drogi dojazdowe wydzielone w obrębie działek rolnych, pasy zadrzewień, żywopłoty, ściany tarasów, których szerokość w obrębie działki rolnej nie przekracza 2 m i które nie stanowią odrębnej działki ewidencyjnej

- uznaje się za utrzymywaną zgodnie z normami.

Wyniki kontroli przeprowadzonej za pomocą ortofotomap i zweryfikowanej

na miejscu wykazały na omówionych w uzasadnieniu decyzji działkach skupiska drzew, które to, ze względu na swój charakter (wielkość i gęstość), występowały już dużo wcześniej, niż w roku 2014 i nie były nie poddawane zabiegom agrotechnicznym,

a wierć nie spełniały wymogów wskazywanych § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia PRŚ.

Jeśli chodzi o źródła dowodowe sąd podziela zasadność posługiwania się przez organy orzekające w sprawie - dla zaktualizowania powierzchni PEG i zweryfikowania powierzchni zadeklarowanych przez skarżącego jako użytkowane rolniczo - ortofotomapą cyfrową czyli zdjęciem powierzchni ziemi wykonanym z samolotu lub satelity i przetworzonym do postaci metrycznej. Jest to opracowanie geodezyjne wykonywane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Ortofotomapy cyfrowe pozyskiwane są w trybie 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.),

a po wykonaniu podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego. Należy podkreślić, iż ortofotomapy cyfrowe wykonane są w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych, tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych i stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania gruntami i ich użytkowania. Stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki (zob. wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r.,

II GSK 1229/15, CBOSA, por. również wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 10 kwietnia 2014 r., C-485/12 w sprawie Maatschap.

Nie może jednak umykać z pola widzenia, że ortofotomapa jest jedynie narzędziem służącym wykonaniu pomiarów. Wyniki użycia tego narzędzia muszą być poddane analizie i ujawnione w postaci materiału dowodowego znajdującego też odzwierciedlenie i ocenę w uzasadnieniu podjętego przez organ Agencji rozstrzygnięcia w sposób pozwalający nie budzące wątpliwości wykazanie, że doszło do zawyżenia powierzchni deklarowanej jako użytkowana rolniczo, czego w sprawie zabrakło.

Taka weryfikacja została w sprawie dokonana, bowiem na skutek uwzględnienia udokumentowanej w aktach administracyjnych sprawy wyników kontroli na miejscu organ II instancji dokonał korekty należności. Natomiast pomiary, na które powołuje się skarżący nie zostały przez niego wykazane i przedłożone, tak by mogły stać się przedmiotem postępowania dowodowego.

10. Odnosząc się do najbardziej spornej kwestii, czyli kwalifikacji błędu wskazać należy, że możliwość wykrycia przez rolnika błędu w zwykłych okolicznościach, o jakim mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 ust. 3, w sytuacji "przedeklarowania" powierzchni działek rolnych wiąże się z zagadnieniem odpowiedzialności

za merytoryczną treść wniosku o płatności. Podkreślenia wymaga, że za rzetelność danych we wniosku o przyznanie płatności odpowiada rolnik. Powinien on – jako beneficjent – być najlepiej zorientowany co do zakresu w jakim grunt jest użytkowany rolniczo zgodnie z normami (zob. wyrok NSA z 26 maja 2010 r., II GSK 609/09, CBOSA).

Zdaniem Sądu, podzielającego tu poglądy wyrażone w wcześniejszych orzeczeniach (wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 maja 2017 r., II SA/Go 168/17; 11 maja 2017 r., II SA/Go 196/17; 30 sierpnia 2017 r., II SA/Go 458/17; 13 września 2017 r., II SA/Go 474/17 i 13 września 2017 r., II SA/Go 641/17; por. również wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r., II GSK 1238/15, CBOSA,) odpowiedzialności tej nie zmienia fakt przekazania rolnikowi spersonalizowanego wniosku, z którego wynika maksymalny obszar powierzchni kwalifikowanej (PEG). Jest to bowiem jedynie dokument pomocniczym przy wypełnianiu wniosku. Ponadto informacja ta z uwagi na termin jej przesłania (styczeń), jest przygotowywana na podstawie wcześniejszych danych, tym samym z zasady może się różnić od stanu faktycznego dotyczącego danego roku. Jednak to obowiązkiem rolnika jest deklarowanie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, zgodnej ze stanem faktycznym w roku składania wniosku.

Gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności (a taki charakter ma błąd organu polegający na niezweryfikowaniu powierzchni deklarowanych działek w sytuacji posiadania aktualnych ortofotomap), obowiązek zwrotu nadmiernej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Upływ terminu 12 miesięcy od dokonania płatności do powiadomienia o decyzji o zwrocie,

w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego, sprawia, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, pod warunkiem, że spełnione zostaną wszystkie przesłanki określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 tj. zaistnienie błędu organu oraz niemożność jego wykrycia przez beneficjenta (zob. wyroki WSA

w Bydgoszczy z 26 lutego 2014, II SA/Bd 1460/13 oraz WSA w Lublinie z 22 maja

2014 r., III SA/Lu 791/13; CBOSA). Zatem w sytuacji błędu, który możliwy był

do wykrycia przez rolnika w zwykłych okolicznościach, upływ wskazanego terminu

12 miesięcy nie znosi obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności.

11. Należy podkreślić, że przyznanie płatności nie jest dobrodziejstwem związanym jedynie z faktem posiadania gruntów rolnych. Wsparcie tego rodzaju należy się za realizację określonych celów, stawianych przez prawodawcę unijnego

i polskiego, przy zachowaniu wymagań łączących się z danym wsparciem. Przedmiotowa pomoc to nie jest wsparcie należne każdemu producentowi rolnemu, który posiada grunty rolne, a takiemu, który zobowiąże się do prowadzenia określonej polityki rolnej i podporządkuje się wymaganiom również tym formalnym

(np. informacyjnym), które nałożył na niego prawodawca (zob. wyrok NSA z dnia

14 stycznia 2015 r., II GSK 1955/13, CBOSA). Zdaniem Sądu skarżący miał świadomość zgłoszenia do płatności terenów, na których działalność rolnicza nie była prowadzona.

Trafnie organ wskazał, że wskazany w odwołaniu i skardze przepis art. 16 ust. 3 rozporządzenia 1122/2009 ma zastosowanie w przypadku, kiedy w roku składania wniosku stwierdzone zostanie przedeklarowanie powierzchni na poziomie 2 ha lub 3% wówczas kwota płatności ustalana jest w oparciu o powierzchnię stwierdzoną pomniejszona o dwukrotność stwierdzonego przedeklarowania i bez znaczenia pozostaje fakt, że rolnik nie ma przedeklarowania o powierzchnię 2 ha gdyż przedeklarowanie wynosi 3%, które również powoduje ustalenie powierzchni pomniejszonej o dwukrotność przedeklarowania.

Trafnie też organ uznał, że kwota nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej przekracza równowartość kwoty 100 euro, a w związku z tym

w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 28a ustawy PROW, uzasadniająca odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. O odsetkach orzeczono zgodnie z podstawami wskazanym w decyzji.

Podsumowując postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami, skarżący miała zachowane wszelkie gwarancje, a dowody zostały szczegółowo przytoczone i rozważone. Jedynie na marginesie wskazać można, że argumentacja organu zawarta w decyzji jest zbyt obszerna, gdyż uzasadnienie decyzji zawiera powtórzenia. W tak skomplikowanej materii syntetyka argumentacji przyczyniłaby się z pewnością do pełniejszego zrealizowania zasad informowania

i przekonania z art. 9 i 11 k.p.a. Te jednak zastrzeżenia nie mają żadnego wpływu

na legalność wydanej decyzji.

Nie stwierdzając zatem naruszeń prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżone Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

-----------------------

odstąpienie od dochodzenia nienależnie pobranej kwoty płatności PRŚ w oparciu o regulację