Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 638/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie: NSA Anna Orłowska NSA Marek Gorski Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. i J. B. na decyzję Wojewody z dnia 13 marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia 20 stycznia 2003 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 13 marca 2003 r., powołując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 20 stycznia 2003 r., orzekającą o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu H. i J. B. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w U.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu 17 kwietnia 2001r. z wnioskiem o wymeldowanie Państwa H. i J. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w U. wystąpili: S. M., J. M., A. J., Z. J., J. J. i E. K. - współwłaściciele przedmiotowego lokalu. Wniosek uzasadnili tym, że H. i J. B. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkują, zaś zameldowanie ich w tym lokalu nastąpiło bez zgody wszystkich współwłaścicieli.

Organ II instancji wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, co następuje:

Lokal przy ul. [...] w U. jest własnością wnioskodawców oraz H. B. Państwo H. i J. B. przebywają w omawianym lokalu i posiadają w nim swoje rzeczy osobiste.

Powołując się na wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2001 r. organ I instancji wymeldował H. i J. B. z lokalu przy ul. [...] w U.

Z decyzją tą nie zgodzili się Państwo H. i J. B. i wnieśli od niej odwołanie. Uznali zaskarżoną decyzję za krzywdzącą, ponieważ nie opuścili spornego lokalu, a H. B. nie utraciła uprawnień do przebywania w nim.

Rozpatrując niniejsza sprawę organ II instancji uchylił decyzję o wymeldowaniu i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy uniemożliwiał merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji oparł się na twierdzeniu, iż zameldowanie od samego początku stanowiło jedynie zapis techniczny, a nie wiązało się z fizycznym zamieszkiwaniem w lokalu. Stanowiło to podstawę do przeprowadzenia postępowania pod kątem usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu. Wnioskodawcy twierdzili bowiem, że zameldowanie to nastąpiło bez zgody wszystkich współwłaścicieli.

W ponownie prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ I instancji przesłuchał strony postępowania na okoliczność zamieszkiwania Państwa B. w omawianym lokalu. Nie wyjaśniono jednak tej kwestii w sposób jednoznaczny. Zamieszkiwanie Państwa B. w lokalu przy ul. [...] w U. nadal pozostało sprawą sporną.

Wobec powyższego organ I instancji w dniu 11 kwietnia 2002 r. odmówił wymeldowania H. i J. B. z powyższego lokalu uznając, że wymienieni nie opuścili spornego lokalu w sposób trwały i dobrowolny.

Z powyższą decyzją nie zgodzili się wnioskodawcy - właściciele spornej nieruchomości - i wnieśli od niej odwołanie. W uzasadnieniu ponownie wskazali na fakt, że zameldowanie H. i J. B. nastąpiło bez ich zgody.

Rozpatrując niniejsza sprawę organ II instancji w dniu 17 września 2002 r. uchylił decyzję o wymeldowaniu H. i J. B., wskazując konieczność ustalenia żądania wnioskodawców (w odwołaniu skarżący wskazali, że zameldowanie Państwa B. nastąpiło bez ich zgody, natomiast w protokołach przesłuchań skarżący podtrzymali wniosek o wymeldowanie). Celem wyjaśnienia powyższego miało być ewentualne rozpatrzenie sprawy pod kątem usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu Państwa B. w omawianym lokalu.

Wobec takich wskazań organ I instancji wystosował pismo do wnioskodawców w celu ustalenia ich żądania. Odpowiadając, wnioskodawcy podtrzymali wniosek o wymeldowanie, gdyż H. i J. B. zameldowani zostali w spornym lokalu bez ich zgody.

Zdaniem organu odwoławczego powyższa odpowiedź nie precyzuje żądania wnioskodawców, gdyż brak zgody właścicieli przy zameldowaniu skarżących, nasuwa konieczność rozpatrywania niniejszej sprawy pod kątem usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu wymienionych w lokalu przy ul. [...] w U.

Przeprowadzone w niniejszej sprawie ponownie postępowanie wyjaśniające wykazało, że w dacie zameldowania, tj. w dniu 27 września 2000 r. oraz po tym fakcie, H. i J. B. nie zamieszkiwali w lokalu przy ul. [...] w U. Świadczą o tym zeznania wnioskodawców oraz pismo Straży Miejskiej z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w spornym lokalu.

Mając na uwadze takie ustalenia organ I instancji orzekł o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu Państwa H. i J. B. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w U.

Z powyższą decyzją nie zgodzili się Państwo H. i J. B. i wnieśli od niej odwołanie. Skarżący uznali ją za krzywdzącą.

Rozpatrując niniejszą sprawę organ II instancji zważył, co następuje:

Przedmiotem postępowania w sprawie o usunięcie z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu na pobyt stały jest ustalenie, czy w dacie zameldowania osoba zgłaszająca pobyt stały w danym lokalu faktycznie w nim zamieszkała z zamiarem pobytu stałego, zgodnie z przesłanką meldunkową zawartą w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie bowiem z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. z 2002r. Nr 78, poz. 716), 19 czerwca 2002 r., przy rozpatrywaniu spraw meldunkowych bada się jedynie przesłankę zamieszkiwania w lokalu, ponieważ art. 9 ust. 2 uznano za niezgodny z Konstytucją RP.

Organ odwoławczy wskazał, iż analizując zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy należy uznać, że wobec H. i J. B. nie powstał obowiązek meldunkowy, skoro w dacie zameldowania wymienieni nie zamieszkiwali w omawianym lokalu. Zarówno zeznania wnioskodawców, jak i kontrola meldunkowa, połączona z wywiadem środowiskowym wśród sąsiadów jednoznacznie potwierdziły, ze skarżący nie zamieszkali w dacie zameldowania w spornym lokalu.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. i J. B. podali, że organ w zaskarżonej decyzji nie wykazał przesłanek uzasadniających podjęcie decyzji o takiej treści. Skarżący wskazali, że zameldowali się i zamieszkali w spornym lokalu z zamiarem stałego pobytu. W momencie zameldowania nie posiadali żadnego innego lokalu, w którym mogli by mieszkać.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych upoważnia organ prowadzący ewidencję ludności do rozstrzygania o zameldowaniu lub wymeldowaniu w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu (art. 47 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1) budzą wątpliwości.

Przesłanka zameldowania, określona w art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy występuje wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną warunki określone tymi przepisami, tj. gdy osoba zamieszkuje w lokalu oraz ma zamiar stałego w nim przebywania (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 1994 r., VSA 1773/98, Lex nr 49403).

W sytuacji, w której zachodzą wątpliwości, co do spełnienia warunków meldunkowych w dacie dokonywania zameldowania organ ewidencyjny jest uprawniony do ich wyjaśnienia w trybie art. 47 ust. 2 cytowanej ustawy. W przypadku stwierdzenia, że w dacie rejestracji nie zachodziły przesłanki do zameldowania organ orzeka o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu.

Wobec powyższego należy stwierdzić, iż organ odwoławczy był uprawniony do prowadzenia postępowania w kierunku ustalenia, czy w dacie zameldowania osoba zgłaszająca pobyt stały w danym lokalu faktycznie w nim zamieszkała z zamiarem pobytu stałego. Jednocześnie organ prawidłowo wskazał na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., skutkujące tym, iż przesłanką podlegającą badaniu pozostaje wyłącznie przesłanka zamieszkiwania w lokalu.

O ile organ odwoławczy w sposób prawidłowy ocenił możliwy przedmiot postępowania w niniejszej sprawie, o tyle w sposób niewłaściwy ocenił, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala na uznanie, że skarżący w dacie zameldowania nie zamieszkali w spornym lokalu.

Należy wskazać, że z zeznań wnioskodawców nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości, aby skarżący w dacie zameldowania nie zamieszkali w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Jeden z wnioskodawców – A. J. zeznał bowiem, że wyraził zgodę na zameldowanie skarżących na czas kilku miesięcy do chwili uzyskania mieszkania i zgodę tą cofnął wraz ze złożonym wnioskiem o wymeldowanie. Inny z wnioskodawców – J. J. stwierdził zaś sposób bardzo ogólny, że państwo B. nie mieszkali przy ul. [...], jedynie przebywali tam w sezonie letnim. Natomiast zeznania pozostałych wnioskodawców nie zawierają żadnej treści, z której można byłoby wyciągnąć jakiekolwiek wnioski na okoliczność zamieszkania skarżących w dacie zameldowania. Niniejsze zeznania zawierają stwierdzenia, iż skarżący w spornym lokalu nie mieszkają, a przebywają tam jedynie w okresie letnim. Z takiej zaś treści zeznań nie można wyprowadzić wniosku, że skarżący w dacie zameldowania nie spełnili przesłanek meldunkowych. Jednocześnie podkreślić należy, iż zeznania wszystkich przesłuchanych wnioskodawców są bardzo lakoniczne i w konsekwencji nie mogą stanowić materiału dowodowego, który pozwalałby na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.

Kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Straż Miejską w U. również nie pozwala na uznanie, że w dacie zameldowania skarżący nie zamieszkali w spornym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Wyniki niniejszej kontroli w żaden sposób nie odnoszą się do daty zameldowania, a dotyczą jedynie stanu, który mógł mieć miejsce na dzień jej przeprowadzenia.

Zatem należy stwierdzić, iż materiał dowodowy dotychczas zebrany przez organy administracji publicznej nie powala na dokonanie oceny czy skarżący w dacie zameldowania nie zamieszkali w spornym lokalu, czy też może po zamieszkaniu tam lokal ten opuścili w sposób trwały i dobrowolny.

Wobec powyższego w ocenie Sądu doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organy administracji ponownie rozpatrując sprawę w sposób dokładny i wyczerpujący przesłuchają wnioskodawców oraz skarżących, jak również w razie potrzeby inne osoby, na okoliczność zamieszkania skarżących w dacie zameldowania w spornym lokalu, gdyż dopiero pogłębione ustalenia w tym zakresie pozwolą na jednoznaczne określenie czy skarżący w dacie dokonywania zameldowania zamieszkali w tym lokalu i jaki zamiar temu towarzyszył. Jeżeli okaże się, że w dacie zameldowania skarżących zostały spełnione przesłanki do zameldowania na pobyt stały, to wówczas rozważeniu będzie musiała być poddana kwestia wymeldowania nie zaś usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu

Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

W oparciu o art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzono, że zaskarżona decyzji nie może być wykonana.