Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 301/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 64 par. 1 pkt 4 i art. 64 par. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), asesor sądowy WSA Marcin Kojło, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz skarżącego Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. (dalej: Naczelnik), na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, prowadził postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku G. B.

W dniu [...] listopada 2018 r. organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu ww.

tytuł wykonawczy.

Postanowieniem z [...] grudnia 2018 r., nr [...], Naczelnik umorzył ww. postępowanie egzekucyjne. Stosownie do art. 64 c § 6a pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U.2019.1438 z dnia 1.08.2019r., dalej: u.p.e.a.), organ egzekucyjny poinformował wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego.

Wierzyciel wniósł o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych,

w wyniku czego Naczelnik w dniu [...] marca 2019 r. wydał postanowienie Nr [...], mocą którego obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 4 221,50 zł.

Pismem z dnia [...] marca 2019 r. wierzyciel złożył zażalenie na ww. rozstrzygnięcie, w którym wskazał na naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a.

Powołał się przede wszystkim na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, który uznał, że art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a.

w zakresie w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności jest niezgodny z Konstytucją RP. Zdaniem wierzyciela Naczelnik nie odniósł się do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania podjętych przez organ czynności, czy też nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej: DIAS) postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak sprawy [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi powstałymi w trakcie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], jest następstwem umorzenia przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego postanowieniem z [...].12.2018 r. nr [...], które nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu. Skoro niemożliwe było wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, to w konsekwencji - zgodnie z art. 64c § 4 – obciążyły one wierzyciela. Po umorzeniu postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie ma już możliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, stąd zobowiązanym do pokrycia tych kosztów jest wierzyciel. DIAS wskazał, że obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej w przedmiotowej sprawie powstał w dniu [...] listopada 2018 r. tj. z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. DIAS podał również, że nie ma kompetencji do wyznaczenia górnej granicy wysokości opłat, o których mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, oraz zauważył, że organ egzekucyjny podjął szereg czynności zmierzających do realizacji obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym, co w ocenie organu uzasadniało ustalenie przedmiotowych kosztów na kwotę 4 221,50 zł, która nie przekracza 1% egzekwowanej należności (4 275 zł).

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wywiódł skargę na ww. rozstrzygnięcie zaskarżając je w całości i

wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów I i II instancji oraz o zasądzenie na jego

rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm

przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1) naruszenie art. 64 § 6 "u.p.e.a., poprzez jego błędne zastosowanie i ustalenie przez organ egzekucyjny opłaty manipulacyjnej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych,

2) naruszenie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]-03-2019 r. znak: [...], pomimo, iż organ winien był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu Skarżący stwierdził, że wydane postanowienie zostało oparte

na przepisach, których niezgodność z Konstytucją RP stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. Wskazał, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał określi inaczej (art. 190 ust. 3). Powołany wyrok został opublikowany w dniu 16 sierpnia 2016 r., a zaskarżone postanowienie nosi datę [...] stycznia 2019 r., a zatem organ powinien uwzględnić skutki tego orzeczenia w treści swego rozstrzygnięcia.

Skarżący podniósł, że organ egzekucyjny skierował zawiadomienie i ponaglenie do dłużnika zajętej wierzytelności ponosząc jedynie koszty korespondencji. Spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego zgodnie z

art. 64 § 1 u.p.e.a. to natomiast 10% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 3 zł. Dodatkowo podkreślił, że powyższe czynności organu egzekucyjnego nie przyniosły żadnego efektu dla wierzyciela. W ocenie Skarżącego brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych.

DIAS wywiódł odpowiedź na skargę wnosząc o jej oddalenie. W uzasadnieniu

powtórzył treść wydanego w sprawie postanowienia oraz wskazał, że to ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa w jasny, nie budzący wątpliwości sposób, wysokość opłat stanowiących koszty egzekucyjne. Nie uzależnia powstania tych opłat od efektywności podejmowanych czynności ani od poziomu skomplikowania czynności. Z ww. ustawy nie wynika również, że wysokość kosztów egzekucyjnych w sytuacji, gdy ponosi je wierzyciel, powinna być inna. Podkreślił, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela, a zatem nie może on uchylić się od obowiązku pokrycia kosztów postępowania egzekucyjnego z tego powodu, że było ono nieefektywne, bowiem ustawodawca nie uzależnia powyższego obowiązku od efektywności prowadzonego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, stąd zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej dokonywanej w oparciu o art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.) było postanowienie organu nadzoru z dnia [...].04.2019r., którym utrzymano w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...].03.2019r. obciążające wierzyciela kwotą 4221,50 zł stanowiącą koszty prowadzenia bezskutecznego postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego.

Kontrolę rozpocząć należy od wskazania, że - co do zasady - koszty egzekucyjne, na mocy art. 64c § 1 u.p.e.a., obciążają zobowiązanego. Zgodnie zaś z regulacją zawartą w art. 64c § 4 u.p.e.a., koszty egzekucyjne pokrywa wierzyciel, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż postanowieniem z dnia [...].12.2019r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego albowiem okazało się ono całkowicie bezskuteczne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzi do jego zakończenia i tym samym utraty możliwości uzyskania kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, jeżeli wcześniej nie zostały one wyegzekwowane. (co w niniejszej sprawie miało miejsce).

Skarżący nie neguje zasadności zastosowania w niniejszej sprawie reguły określonej w art. 64c § 4 u.p.e.a. Zarzuty skargi koncentrują się wyłącznie wokół wysokości kosztów egzekucyjnych, którymi obciążono wierzyciela.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie egzekucyjne toczyło się na podstawie jednego tytułu wykonawczego obejmującego zwrot nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w kwocie 287.831, 40 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Zawiadomieniem z dnia [...].11.2018 r. dokonano zajęcia wierzytelności pieniężnej u dłużnika E. sp. jawna w B., która pismem z dnia [...].12.2018 r. p[poinformowała, że nie współpracuje z dłużnikiem G. B. Nadto organ sporządził protokół o stanie majątkowym dłużnika, a prowadzone czynności nie doprowadziły do ustalenia majątku z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji.

Postanowieniem z dnia [...].12.2018r.organ umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że na ujawnionych rachunkach bankowych brak jest środków, zajęcie wierzytelności okazało się bezskuteczne i nie ustalono składników co do których możliwe byłoby prowadzenie egzekucji. Na koszty egzekucyjne jakimi obciążono wierzyciela, składa się opłata manipulacyjna.

Egzekucja w niniejszej sprawie okazała się zatem bezskuteczna, a opisany wyżej przebieg postępowania egzekucyjnego ma - wbrew stanowisku organu nadzoru - znaczenie dla oceny wysokości kosztów egzekucyjnych, którymi obciążono skarżącego.

Wskazać należy, że jak zasadnie podniósł w skardze Skarżący, analogiczna kwestia prawna była już przedmiotem stanowiska wojewódzkich sądów administracyjnych (ISA/Ol286/17, ISA/Gd1654/18,IIIPo 246/18 oraz wszystkie powołane w uzasadnieniach orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko zawarte w powołanych orzeczeniach, a zaprezentowaną tam argumentację przyjmuje jako własną.

Podstawą obciążenia Skarżącego, kosztami postępowania egzekucyjnego za dokonane czynności były, co do zasady przepisy art. 64 § 1 pkt 4, a w zakresie poboru opłaty manipulacyjnej art. 64 § 6, a także regulacje art. 64c § 4 i § 6a pkt 2 oraz art. 64b u.p.e.a.

Na gruncie badanej sprawy istotnym jest, na co słusznie zwrócił uwagę Skarżący, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 (Dz.U. z 2016 r. poz. 1244), którego przedmiotem była kontrola zgodności z normami konstytucyjnymi, przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W wyroku tym Trybunał orzekł, że:

1. art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;

2. art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;

3. art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;

4. art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji; oraz umorzył na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643, z 2000r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001r. Nr 98, poz. 1070, z 2005r. Nr 169, poz. 1417, z 2009r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011r. Nr 112, poz. 654) w związku z art. 134 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 293) postępowanie w pozostałym zakresie.

Istotny w niniejszej sprawie jest zakres stwierdzonej niekonstytucyjności kontrolowanego przepisu. W pozostałym zakresie - niezakwestionowanym przez Trybunał - przepis ten należy nadal stosować. Jednocześnie w celu uniknięcia naruszenia zasad konstytucyjnych, przepis ten musi być stosowany interpretowany zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału. Analogiczne stanowisko zostało przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny – między innymi – w wyroku z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 2206/17.

W konsekwencji nie budzi wątpliwości, że przepisy, które stanowiły materialnoprawną podstawę obciążenia PPFRON kosztami postępowania egzekucyjnego, zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP z powodów wskazanych w sentencji wyroku Trybunału. W swoich rozważaniach Trybunał wywiódł, że "brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną". Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego, stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania, podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym są więc zbliżone do podatku. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. W ocenie Trybunału za sprzeczną z zasadniczym celem postępowania egzekucyjnego należy uznać także normę prawną, zgodnie z którą dłużnik zostaje obciążony pełną wysokością opłaty w wypadku dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela. Norma ta nie tylko nie motywuje do dobrowolnego spełnienia świadczeń dochodzonych w egzekucji, ale wykazuje wręcz cechy swoistej kary finansowej, nakładanej za zachowanie pożądane i zgodne z prawem.

Na kanwie kontrolowanej sprawy organ egzekucyjny całkowicie pominął omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, a DIAS uznał, że przepisy będące podstawą obciążenia naliczenia kosztów egzekucyjnych w pełnym zakresie mogą być stosowane. DIAS nie dostrzegł, że przepisy te od chwili ogłoszenia orzeczenia muszą być traktowane, jako niezgodne z Konstytucją w granicach takich, jakie zostały określone w wyroku Trybunału.

Należy również podnieść, że w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć organy obu instancji nie odniosły się w żaden sposób do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności, podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych, jak również nie odniosły się do zagadnienia, iż wysokość i zasady pobierania przedmiotowych opłat, powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić przynajmniej częściowe finansowanie aparatu egzekucyjnego, przy czym istotne jest zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji, a czynnościami organów (uwzględniającymi m.in. nakład pracy, stopień ich skomplikowania, czasochłonność), za podjęcie których, opłaty te zostały naliczone tak, aby opłaty nie sprowadzały się do swoistej kary i nie stanowiły sankcji finansowej. Innymi słowy, organy egzekucyjne zupełnie pominęły te argumenty, które - jak wynika z uzasadnienia wyroku Trybunału - zadecydowały o niekonstytucyjności zastosowanych przez organ przepisów.

Ustalając wysokość opłaty należy wykazać, jakie konkretne czynności organu egzekucyjnego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym miały wpływ na powstanie kosztów egzekucyjnych w ustalonej wysokości. Podkreślenia wymaga, że miarkowanie powinno w zasadzie pojawić się wówczas, kiedy można stwierdzić, że procentowo ustalone opłaty, przekraczają maksymalny rozsądny pułap poszczególnych opłat. Organy winny wykazać, że ustalone koszty egzekucyjne, którymi obciążono wierzyciela, są adekwatne do poniesionego nakładu pracy, efektywności działań, poziomu skomplikowania i długotrwałości postępowania egzekucyjnego, czego nie sposób doszukać się na gruncie badanej sprawy.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne a stosownie do ust. 3 wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowym reprezentowany jest pogląd, że pozbawienie przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia domniemania konstytucyjności rodzi po stronie Sądu obowiązek uwzględnienia wyroku Trybunału. Art. 190 ust. 4 Konstytucji stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

Przepis ten wprost odnosi się do możliwości wzruszania w trybach nadzwyczajnych prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub rozstrzygnięć w innych sprawach. W zakresie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego odpowiednie postanowienia w tym zakresie zawierają art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 240 § 1 pkt 8 i art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 272 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszczalne jest wznowienie postępowania po negatywnym wyroku dotyczącym pominięcia prawodawczego (wyrok NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OPS 2/09, M. Wyrzykowski, M. Ziółkowski, Prawo do wznowienia postępowania administracyjnego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego (w:) System Prawa Administracyjnego, t. 2, Konstytucyjne podstawy funkcjonowania administracji publicznej, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Warszawa 2012, s. 348-349).

Zauważyć trzeba, że wprawdzie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP odnosi się wprost do postępowań prawomocnie zakończonych, ale skoro nawet prawomocne rozstrzygnięcia sądowe powinny podlegać weryfikacji z tego powodu, to tym bardziej sąd powinien uwzględnić istniejący stan niekonstytucyjności w postępowaniu niezakończonym prawomocnym rozstrzygnięciem (por. wyroki NSA: z 8 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 2626/12; z 30 listopada 2013 r., II FSK 745/13; z 23 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2328/14 oraz z 27 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2066/14).

Wobec treści art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP oraz mając na względzie to, że przepisy stanowiące podstawę prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów egzekucyjnych, były przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w przywoływanym wyroku sygn. akt SK 31/14 i Trybunał uznał je za niezgodne z Konstytucją, Sąd postanowił uchylić zaskarżone postanowienie DIAS.

Dodatkowo wskazać należy, że Sąd badający przedmiotową sprawę w pełni podziela poglądy zaprezentowane m.in. w wyrokach: NSA z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2621/17; WSA w Krakowie: z dnia 11 grudnia 2017 r, sygn. akt I SA/Kr 1150/17 oraz z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 83/17; WSA w Lublinie z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 854/16; WSA w Gdańsku z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 165/18; WSA w Szczecinie z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 299/18; WSA w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1694/16; w których to orzeczeniach przedmiotem sporu było podobne zagadnienie prawne, jak to, które zaistniało na gruncie przedmiotowej sprawy. Powyższe orzeczenia potwierdzają jednolitą i ukształtowaną już linię orzeczniczą w badanym zakresie.

Rozstrzygnięcie kwestii obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego będzie zatem wymagało uwzględnienia skutków, jakie dla możliwości zastosowania uznanych za niekonstytucyjne przepisów art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 i art. 64 § 8 u.p.e.a. ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego. W tym zakresie Sąd za zasadne uznaje zarzuty skargi i w pełni je podziela.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, obciążając Wierzyciela kosztami postepowania egzekucyjnego, zobowiązany będzie uwzględnić powyższą wykładnię, zaprezentowaną w przedmiotowym uzasadnieniu a także zobowiązany będzie do wydania rozstrzygnięcia, zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, do którego Sąd odniósł się szczegółowo powyżej ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności, że brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, a stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną. Naliczone koszty postępowania nie mogą stać się dochodem organu nieuzasadnionym wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych.

Mając to na względzie Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, zobowiązując organ aby uwzględnił przedstawioną powyżej argumentację.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając w wyroku i postanowieniu z dnia 28.08.2019 r. na rzecz strony skarżącej łącznie kwotę 597 zł, obejmującą uiszczony wpis od skargi (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).-