Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 729/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), sędzia WSA Monika Kramek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2020 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., Nr [...], znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. Z. (dalej: "skarżąca"), od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.(dalej: "PINB w S.", "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...], odmawiającej uchylenia własnej decyzji z [...] listopada 2018 r., którą odstąpiono od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 23 sierpnia 2018 r. do PINB w S. wpłynął wniosek P. Z. o sprawdzenie czy inwestycja Gminy S. przeprowadzona w miesiącach październik – listopad 2017 roku na działce nr ew. [...] w miejscowości S. i w miejscowości H. na działce nr ew. [...], nie narusza art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego. Kolejny wniosek o tożsamej treści został złożony w dniu 24 sierpnia 2018 r. przez B. Z. W związku ze złożonymi wnioskami, organ I instancji przeprowadził w dniu 20 września 2019 r. kontrolę, w tracie której ustalono, że działka nr ew. [...] położona w miejscowości S. , stanowi drogę asfaltową wraz z poboczem żwirowym. Szerokość jezdni asfaltowej wynosi 4,0 m, a po obu stronach drogi znajdują się rowy odwadniające. Na wysokości działki nr ew. [...], rów usytuowany jest w odległości 1,5 m od krawędzi asfaltu. Szerokość korony drogi wynosi około 2,0 m, głębokość rowu – około 0,9 m - 1,0 m. Z kolei na działkę o nr ew. [...] prowadzą dwa zjazdy: jeden w południowej części drogi, drugi w północnej jej części. W trakcie kontroli, Wójt Gminy S. przedstawił zgłoszenie przebudowy drogi z dnia 4 września 2017 r., które obejmowało wykonanie podbudowy drogi oraz bitumicznej nawierzchni, a także uzupełnienie pobocza na szerokości 0,75 m. Zgłoszenie nie obejmowało natomiast wykonania rowów przydrożnych. Jak ustalił organ I instancji, na mapach geodezyjnych w skali 1:1000 uzyskanych ze Starostwa Powiatowego, uwidocznione są rowy przydrożne po obu stronach drogi w miejscowości H.(na działce nr ew. [...], od działek nr ew. [...] i [...] w kierunku północnym). W miejscowości Suchodół Włościański przy drodze na działce nr ew. [...], rowy przydrożne na mapie nie występują. PINB wskazał, że roboty budowlane, polegające na budowie rowu przydrożnego w granicach istniejącego pasa drogowego, stanowią przebudowę drogi (art. 4 pkt 18 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych). Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przebudowa istniejących obiektów budowlanych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Wobec tego, że dokonane zgłoszenie, nie obejmowało wykonania rowów przydrożnych, organ I instancji uznał, że wykonane roboty polegające na budowie tych rowów stanowią samowolę budowlaną. Jednocześnie PINB nie zastosował w niniejszej sprawie regulacji określonej w art. 48 ani też art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, gdyż samowolnie wykonane roboty budowlane nie były, w myśl przepisów tej ustawy, budową obiektu budowlanego lub jego części a przebudową istniejącego obiektu budowlanego. Zdaniem PINB, usuwanie skutków samowoli polegającej na wykonywaniu bez pozwolenia lub zgłoszenia innych robót budowlanych niż budowa obiektu budowlanego, podlega reżimowi określonemu w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Z uwagi na dokonane ustalenia, postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, związanych z przebudową drogi gminnej, oraz nałożył na właściciela - Gminę S. - obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji oraz oceny technicznej wykonanych robót budowlanych wraz z określeniem zakresu czynności lub robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. W dniu 09.11.2018 r., Gmina S. dostarczyła inwentaryzację geodezyjną pasa drogowego na działce nr ew. [...] w miejscowości S. i na działce nr ew. [...] w miejscowości H. oraz ocenę techniczną, wykonaną przez mgr inż. A. K. posiadającego wymagane uprawnienia. Z oceny tej wynika, że roboty budowlane przy odtworzeniu rowów przydrożnych i wykonaniu poboczy zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną.

W dniu [...] listopada 2018 r. PINB wydał decyzję, w której odstąpił od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w sprawie robót budowlanych związanych z przebudową omawianej drogi gminnej. W ocenie PINB, analiza zgromadzonych dokumentów, prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania naprawczego, nie występuje bowiem niedająca się usunąć niezgodność z przepisami, ani też nie zachodzi konieczność wykonania żadnych czynności i robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych, związanych z przebudową drogi w zakresie rowów przydrożnych, do stanu zgodnego z prawem. Powyższa decyzja z dnia [...] listopada .2018 r., stała się ostateczna w dniu 12 grudnia 2018 r.

W dniu 18 stycznia 2019 r. do organu I instancji, wpłynął wniosek B. Z., reprezentowanej przez P. Z., o wznowienie postępowania zakończonego decyzja z dnia [...] listopada 2018 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Postępowanie to zostało wznowione postanowieniem organu powiatowego z dnia [...] lutego 2019 r. Następnie PINB decyzją z [...] kwietnia 2019 r. odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] listopada 2018 r. W wyniku analizy zgromadzonych dokumentów, PINB stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przypadek określony w art. 145 § 1 pkt 4 oraz pkt 5 k.p.a.

W wyniku postępowania odwoławczego, [...]WINB decyzją z [...] czerwca 2019 r. uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji, [...]WINB wskazał, że zasadnie organ powiatowy uznał, że nie zachodzi przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ odwoławczy, stwierdził jednak, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek określony w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie [...]WINB, B. Z. winna być uznana za stronę w postępowaniu, gdyż posiada ona własny zindywidualizowany interes w sprawie. Zdaniem [...]WINB, wykonanie rowu przydrożnego na wysokości m.in. działki o nr ewidencyjny [...] (stanowiącej własność B. Z.), spowodowało brak możliwości zjazdu na ww. nieruchomość. W uzasadnieniu decyzji wskazano również, że organ nadzoru budowlanego I instancji, winien ponownie przeprowadzić oględziny z zapewnieniem udziału wszystkich stron w postępowaniu, poinformować strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, a następnie wydać decyzję w trybie art. 151 § 1 k.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę, PINB w S. w dniu 27 września 2019 r., dokonał ponownych oględzin na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości S., a także na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...]. W trakcie kontroli stwierdzono, że stan faktyczny nie zmienił się od ostatnich oględzin. Pismem z 8 października 2019 r. organ I instancji poinformował strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, z czego strony nie skorzystały. W związku z powyższymi okolicznościami, organ I instancji, decyzją z [...] grudnia 2019 r., ponownie odmówił uchylenia własnego rozstrzygnięcia z [...] listopada 2018 r., którym odstąpiono od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.

Odwołanie od omawianego rozstrzygnięcia wniosła skarżąca.

Po jego rozpatrzeniu [...]WINB, skarżoną decyzją z [...] lutego 2020 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie PINB w S.. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ II instancji wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją i postanowieniem ostatecznym, jeżeli postępowanie, w którym zapadły, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Przesłanki, na podstawie których wznawia się postępowanie administracyjne zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem, zostały określone w art. 145 § 1 oraz art. 145a § 1 k.p.a. Jedną z takich przesłanek jest okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Ta podstawa wznowienia opiera się na dwóch przesłankach - na fakcie niebrania udziału w postępowaniu oraz na braku winy strony. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział strony w całym ciągu czynności przygotowawczych postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ administracji publicznej. Chodzi tu o udział w czynnościach które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i udział w których jest przewidziany przepisami k.p.a. Z kolei przez pozbawienie strony udziału w postępowaniu rozumieć należy, m.in. niedoręczenie stronie rozstrzygnięcia. Oznacza to pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w obronie własnego interesu prawnego w toku instancji i jest przesłanką, na podstawie której można żądać wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Analizując przedmiotową sprawę [...]WINB stwierdził, że skarżąca niewątpliwie posiada przymiot strony w niniejszym postępowaniu, ponieważ wykonanie rowu przydrożnego na wysokości działki o nr ew. [...] stanowiącej jej własność, spowodowało ograniczenie możliwości zjazdu na tę nieruchomość. Powyższa okoliczność daje zatem podstawę do wznowienia postępowania na gruncie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że w rozstrzygnięciu organu wojewódzkiego z 27 czerwca 2019 r. wskazano, że organ nadzoru budowlanego, powinien ponownie przeprowadzić oględziny z zapewnieniem udziału wszystkich stron w postępowaniu, poinformować strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, a następnie wydać decyzję w trybie art. 151 § 1 k.p.a. [...]WINB przypomniał, że organ powiatowy stosując się do powyższego rozstrzygnięcia, pismem z dnia 26 sierpnia 2019 r., poinformował strony o zamiarze przeprowadzenia w dniu 27 września 2019 r. oględzin na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości S. i na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości H. gm. S. W odpowiedzi na to zawiadomienie P. Z., działający w imieniu B. Z. wskazał, że oględziny nie wniosą nic nowego do omawianej sprawy, a ponadto organ powiatowy, nie jest uprawniony do wzywania go do osobistego udziału w oględzinach, gdyż na co dzień mieszka on w A. Ponadto pismem z dnia 8 października 2019 r. organ powiatowy poinformował strony o zamiarze zakończenia wznowionego postępowania administracyjnego i o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także złożenia wyjaśnień i dowodów w sprawie. Żadna ze stron postępowania nie skorzystała z tego uprawnienia. Biorąc pod uwagę opisane okoliczności, [...]WINB stwierdził, że PINB ponownie rozpatrując sprawę, zapewnił czynny udział skarżącej, jednakże strona z tego prawa nie skorzystała. Równocześnie organ odwoławczy wskazał, że zgłoszenie zamiaru przebudowy drogi z dnia 4 września 2017 r. złożone do Starosty [...] nie obejmowało wykonania nowych rowów przydrożnych, lecz tylko wykonanie podbudowy drogi oraz bitumicznej nawierzchni, a także uzupełnienie pobocza na szerokości 0,75 m. Organ powiatowy przeprowadził więc postępowanie administracyjne w trybie art. 51 Prawa budowlanego w stosunku do wykonanych rowów. Roboty budowlane polegające na wykonaniu rowów przydrożnych, nie stanowią bowiem budowy nowego obiektu budowlanego, stąd uznano je jako przebudowę obiektu. W tym miejscu [...]WINB wyjaśnił, że zgodnie z definicją zawartą w Prawie budowlanym poprzez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Organ podkreślił także, że wykonane rowy służą wyłącznie odwodnieniu drogi, co wynika ze znajdującej się w aktach sprawy oceny technicznej i stanowią element infrastruktury technicznej drogi, a nie samoistne urządzenie wodne. Ewentualne badanie wpływu spornych elementów odwodnienia na gospodarkę wodną otoczenia, nie leży zaś w kompetencjach organu nadzoru budowlanego.

Organ II instancji podniósł, że definicja zawarta w art. 16 pkt 65a ustawy – Prawo wodne wskazuje, że zakwalifikowanie danego obiektu jako urządzenia wodnego jest uzależnione od funkcji, jaką pełni on w kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z wód. Wymieniony przepis zawiera katalog otwarty najczęściej występujących urządzeń wodnych, w tym m.in. budowlane piętrzące, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy. Rowami w myśl przepisów ustawy są sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu (art. 16 pkt 47 Prawa wodnego). Analizując niniejszą sprawę [...]WINB doszedł do przekonania, że sporne rowy odwadniające drogę położone w pasie drogowym i będące urządzeniami technicznymi dróg, nie kształtują zasobów wodnych oraz korzystania z wód. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w ocenie technicznej z 8 listopada 2018 r. wskazano, że przed przystąpieniem do realizacji robót na znacznym odcinku istniejące rowy zostały wcześniej odtworzone, a ich wykonanie nie było objęte przetargiem. Odtworzenie przydrożnych rowów odwadniających koronę drogi było niezbędne w celu prawidłowego odwodnienia korpusu, co wpłynie znacząco na przedłużenie żywotności przebudowanej drogi. Wykonane prace przy odtworzeniu rowów i wykonaniu poboczy zrealizowane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną. Z kolei w opisie stanu istniejącego, będącym załącznikiem do zgłoszenia z dnia 4 września 2017 r. zamiaru wykonania robót polegających na przebudowie omawianej drogi, wskazano, że obecnie droga na odcinku około 90 m posiada nawierzchnię bitumiczną o szerokości około 4,5 m, a w dalszej części nawierzchnię wykonaną z kruszyw. Szerokość pasa drogowego jest zmienna i wynosi około 10 - 12 m. Nawierzchnia asfaltowa drogi znajduje się zaś w złym stanie technicznym, posiada liczne spękania oraz wykruszenia. Po obu stronach drogi znajdują się pobocza gruntowe oraz lokalnie rowy odwadniające.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, [...]WINB wskazał, że wznowienie postępowania administracyjnego samo w sobie nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności nakierowane jest na zbadanie, czy w realiach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła. Pozytywne ustalenie przez organ wystąpienia przesłanki wznowienia, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że wystąpią okoliczności określone w art. 151 § 2 w zw. z art. 146 k.p.a. Natomiast negatywne ustalenia w tym zakresie, a więc stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Ponadto organ wojewódzki podkreślił, że skoro zjazd z drogi krajowej, nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani zamiaru zgłoszenia wykonania odpowiedniemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, to tym bardziej zjazd z drogi wewnętrznej nie podlega reglamentacji Prawa budowlanego. Organ odniósł się także do do zarzutu pominięcia przez PINB w [...] stanowiska P. Z. zawartego w piśmie z 9 września 2019 r.

Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. Z., reprezentowana przez P.Z.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 5 sierpnia 2020 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, strona skarżąca skonkretyzowała, że wnosi o uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wskazała, że organ wbrew obowiązkowi "nie poczekał" na rozstrzygnięcie skierowanej przez niego sprawy do Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] w S., które miało na celu sprawdzenie zgodności inwestycji z ustawą – Prawo wodne. Skarżąca podniosła, że decyzją z [...] lipca 2020 r. PGW [...] potwierdziło, że zaskarżona decyzja jest niegodna z prawem. Skarżąca powołując się na decyzję PGW [...] z dnia [...] lipca 2020 r., podniosła że Gmina przed wykonaniem rowów, powinna uzyskać stosowne pozwolenie wodnoprawne, a także decyzję, o której mowa w art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przedmiotowe grunty nie są bowiem objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestycja znacząco wpłynęła na zagospodarowanie terenu. Podniesiono także pominięcie istotnego wniosku dowodowego, skierowanego do organu w dniu 19 sierpnia 2019 r. Na zakończenie strona skarżąca dodała, że [...]WINB w żaden sposób nie wykazał, że sporna budowa nie skutkowała zmianą parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, bądź liczba kondygnacji. Tymczasem w niniejszym przypadku szerokość pasa drogowego zwiększyła się kilkukrotnie, a wykorzystywanie drogi zmieniło swój charakter z drogi wykorzystywanej jako dojazd do pól na drogę zapewniającą połączenie mieszkańców miejscowości H. z miejscowością gminną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca, naruszają prawo w stopniu nakazującym ich uchylenie.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że kontrolą sądową w analizowanej sprawie, objęte zostały decyzje wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, czyli w trybie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania, dopuszczalne jest jedynie w sprawie, w której wydana została decyzja ostateczna kończąca postępowanie w sprawie. W rozpatrywanej sprawie, decyzją taką jest decyzja PINB z dnia [...] listopada 2018 r. którą odstąpiono od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Postępowanie wznowieniowe stanowi zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 k.p.a. Jego istotą jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, zostały wyczerpująco wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. oraz w art. 145a i 145b k.p.a. Jedną z tych przesłanek, jest określony w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., brak udziału strony w postępowaniu. Przesłankę tę należy rozumieć jako sytuację, kiedy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu lub też nie brała udziału w czynnościach istotnych dla tego postępowania. W rozpatrywanej sprawie, wystąpienie tej przesłanki jest bezsporne. Wskazać bowiem w tym miejscu należy, że [...]WINB w uzasadnieniu swojej decyzji Nr [...] z dnia z [...] czerwca 2019 r., uchylającej uprzednio wydaną przez PINB decyzję z dnia [...] kwietnia 2019 r., wyraźnie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie występuje przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem [...]WINB, które również podziela Sąd rozpoznający sprawę, skarżąca, winna być uznana za stronę w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji PINB z dnia [...] listopada 2018 r. (o odstąpieniu od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), gdyż posiada ona własny zindywidualizowany interes w sprawie. Ocenę tę [...]WINB zawarł także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2020 r., utrzymującej w mocy decyzję PINB z [...] grudnia 2019 r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2018 r. Decyzja PINB, utrzymana następnie w mocy kontrolowaną decyzją, została wydana w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie to jest wadliwe, zaś organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję PINB, naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Należy bowiem podkreślić, że zgodnie z treścią art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2, wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2567/10, LEX nr 1080241).

Tymczasem w rozpatrywanej sprawie, jak już wspomniano, organ wojewódzki dwukrotnie stwierdził zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ I instancji, co prawda nie zakwestionował zaistnienia tej przesłanki, jednak w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia w ogóle się do niej nie odniósł. W swoich rozważaniach skoncentrował się na wykazywaniu prawidłowości prowadzenia i zakończenia postępowania naprawczego przez PINB na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego oraz na kwestii zjazdu na nieruchomość skarżącej. Można podsumować, że uzasadnienie decyzji organu I instancji, poza wskazaniem podstawy prawnej z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., w ogóle nie odnosi się przedmiotu sprawy, a więc zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania, jak również nie wskazuje podstaw rozstrzygnięcia. Jednocześnie rozstrzygnięcie PINB, wydane na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., zostało bezkrytycznie utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Należy jeszcze raz podkreślić i wynika to wprost z brzmienia art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., że organ może wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, tylko wtedy gdy jednoznacznie stwierdzi, że nie zaistniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania. Zatem organ I instancji, nie mógł wydać rozstrzygnięcia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., w sytuacji ustalenia że zaistniała przesłanka do wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Również [...]WINB nie mógł zaakceptować decyzji organu I instancji wydanej na tej podstawie, tym bardziej, że w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że skarżąca niewątpliwie posiada przymiot strony w omawianej sprawie. Organy naruszyły prawo. W sytuacji stwierdzenia rzez PINB, przesłanki wznowienia, organ ten powinien wydać nową decyzję, którą uchyli dotychczasową decyzję ostateczną, a następnie wydać nową, rozstrzygającą o istocie sprawy ( art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). należy w tym miejscu wskazać, że w razie wznowienia postępowania administracyjnego z powodu braku udziału jednej ze stron bez jej winy, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, należy uchylić kwestionowaną w postępowaniu decyzję w całości. Uchylenie decyzji tylko w części odnoszącej się do strony, bez której udziału postępowanie przeprowadzono i zakończono kwestionowaną decyzją, skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wydając decyzję co do istoty sprawy, organ stosuje przepisy obowiązujące w chwili wydania decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

Ponadto w przypadku stwierdzenia przesłanek wznowienia, w grę wchodzi także wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., a więc stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Organ wydaje ją wtedy, gdy zaszły co prawda przesłanki wznowienia, lecz jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne z art. 146 k.p.a. Taka decyzja powinna wskazywać zarówno pozytywną przesłankę wznowienia, jak też wskazanie przyczyny, z powodu której nie może uchylić decyzji kwestionowanej w trybie wznowienia postępowania. Z art. 146 § 2 k.p.a. wynika, że decyzji nie uchyla się w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Należy wówczas wykazać, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu, oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Mówiąc inaczej, organ winien wykazać, że gdyby nawet uchylił zaskarżoną decyzję z powodów procesowych, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, to podjęte nowe rozstrzygnięcie w sprawie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem dotychczasowym, które organ ocenia jako zgodne z prawem materialnym.

Z uwagi na powyższe, nie było dopuszczalne utrzymanie w mocy przez [...]WINB decyzji organu I instancji. Niestety z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, nie wynika dlaczego zaakceptował on rozstrzygnięcie organu I instancji oraz jego podstawę prawną. Organ odwoławczy z jednej strony utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie PINB, wskazując że odmowa uchylenia własnej decyzji, była rozstrzygnięciem właściwym a jednocześnie przytacza argumenty i orzecznictwo przemawiające za zastosowaniem regulacji przewidzianej w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Tym samym uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odwoławczego, tak jak organu I instancji, nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów, Sąd orzekający w sprawie, zmuszony był do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Ponownie rozpoznając sprawę organy powinny przeprowadzić postępowanie mając na uwadze powyższą argumentację i treść art. 153 p.p.s.a., a następnie, wydać decyzję opartą o prawidłową podstawę prawną, odnosząc się jednocześnie do zarzutów zawartych w odwołaniu. Organy powinny także w zależności od podstawy prawnej rozstrzygnięcia uzasadnić je zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (uiszczony wpis w kwocie 200 zł) orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.