Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1366/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 99 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3, art. 160a ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P.F. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłaty za świadczenie usługi edukacyjnej -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1366/18

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi P. F. jest decyzja Rektora Uniwersytetu [...] z [...] października 2018 r. nr [...] wydana w przedmiocie zwolnienia z opłaty za świadczone usługi edukacyjne, która zapadła w następującym stanie sprawy:

wnioskiem oznaczonym datą [...] września 2018 r. (złożonym [...] września

2018 r.) P. F. zwróciła się o zwolnienie w 90% z czesnego za studia niestacjonarne na Kierunku Lekarskim Uniwersytetu [...] w roku akademickim 2018/2019, licząc od 1 października 2018 r. ([...] października 2018 r. wnioskodawczyni zmodyfikowała wniosek, zwracając się o przyznanie zwolnienia w wysokości 50%).Wniosek umotywowała trudną sytuacją materialną. Wskazała, że w poprzednim roku akademickim zwolniona została z czesnego w 90%.

Decyzją z [...] października 2018 r. nr [...]- wydaną na postawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 99 ustawy z dnia 27 lipca

2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.,

dalej: u.P.s.w.) w zw. z art. 264 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669, dalej: ustawa Przepisy wprowadzające) oraz § 10 i § 15 uchwały

nr [....] Senatu U[...] z 19 września 2016 r. w sprawie zasad pobierania opłat, określenia wzorów umów o warunkach pobierania opłat związanych z odbywaniem studiów i opłat za usługi edukacyjne oraz trybu i warunków zwalniania - w całości lub części - z tych opłat na stacjonarnych i niestacjonarnych studiach wyższych

w Uniwersytecie [...] – Dziekan Wydziału Medycznego U[...] wyraził zgodę na zwolnienie wnioskodawczyni z opłaty za czesne na 2 roku studiów niestacjonarnych mgr – profil ogólnoakademicki na kierunku lekarskim na Wydziale Medycznym, w roku akademickim 2018/2019 w 50%. W decyzji tej wskazano, że pozostała kwota 16 000 zł płatna jest w comiesięcznych ratach w wysokości po

2 000 zł w terminach do 30 listopada 2018 r. oraz kolejno do 15 każdego miesiąca

w okresie od grudnia 2018 r. do 15 czerwca 2019 r.

Wobec uwzględnienia w całości żądania strony, na podstawie art. 107 § 4 K.p.a. odstąpiono od uzasadnienia decyzji.

W odwołaniu od tej decyzji P. F. powołując się na trudną sytuacją materialną zwróciła się o zwolnienie z czesnego za rok akademicki 2018/2019

w całości lub w 90% od 1 października 2018 r. Wyjaśniła, że jest półsierotą (ojciec zmarł w 2002 r.), matka samotnie wychowuje ją i studiującego na Politechnice [...] na studiach dziennych brata. Utrzymują się z pensji matki oraz jej renty rodzinnej. Matka płaci alimenty na brata (500 zł) oraz raty kredytu hipotecznego

i remontowego (łącznie 580 zł). Kwota która pozostaje, nie wystarcza na opłacenie raty za czesne, nawet po obniżeniu do 2 000 zł.

Odwołująca wyjaśniła także, że w poprzednim roku akademickim została zwolniona

z opłaty, dzięki czemu mogła studiować. Podkreśliła, że wszystkie egzaminy zaliczyła w pierwszych terminach, a jej średnia z nauki to 3,98. Zwróciła się o potraktowanie jej sprawy jako wyjątkowej.

Decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] Rektor U[...] - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 99 i art. 207 ust. 1 u.P.s.w. w zw. z art. 264 ustawy Przepisy wprowadzające, § 15 uchwały Senatu U[...] nr [...] oraz uchwały nr [....] z 28 czerwca 2018 r. zmieniającej uchwałę

nr [...] - utrzymał w mocy decyzję Dziekana i nie wyraził zgody na dodatkowe zwolnienie z opłaty za studia.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z § 13 uchwały nr 3/09/2016, student może ubiegać się o całkowite lub częściowe zwolnienie z opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane z kształceniem na studiach w wyjątkowych i uzasadnionych przypadkach, w szczególności, gdy:

1. na skutek okoliczności zaistniałych w trakcie studiów znalazł się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej lub z innych szczególnych względów nie jest w stanie ponosić opłat za zajęcia dydaktyczne w pełnej wysokości, lub

2. osiąga wybitne wyniki w nauce, lub

3. uczestniczył w międzynarodowych programach stypendialnych.

Natomiast zgodnie § 14 ust. 1 w/w uchwały, decyzję o częściowym zwolnieniu

z opłaty za świadczone usługi edukacyjne podejmuje dziekan, biorąc pod uwagę sytuację finansową wydziału.

Rektor podał, że we wniosku o zwolnienie wskazano na trudną sytuację materialną rodziny. Organ I instancji wyraził zgodę na 50% zwolnienie z opłat za czesne na

I roku studiów w roku akademickim 2018/2019, uwzględniając w tym zakresie wniosek strony. Odwołująca domaga się natomiast zwolnienia w całości lub w 90%.

Organ odwoławczy zauważył, że wnioskodawczyni w roku akademickim 2017/2018 uzyskała zgodę na zwolnienie z opłaty w 90% ze względu na sytuację rodzinną

i materialną oraz fakt potraktowania tej sytuacji jako jednorazowej, przejściowej - okoliczności zaistniałe w trakcie studiów mające wpływ na sytuację studenta.

Zdaniem organu, nie zaistniały przesłanki do dodatkowego obniżenia opłaty za świadczone usługi edukacyjne o których mowa w § 13 uchwały, tj. że na skutek okoliczności powstałych w trakcie studiów student nie ma możliwości pokrycia kosztów kształcenia. Podkreślono, że odwołująca podejmując studia niestacjonarne była świadoma konieczności ponoszenia kosztów kształcenia, a uczelnia ze swej strony wspiera studentów w formie rożnego rodzaju stypendiów i zapomóg. Student ma możliwość ubiegania się o kredyt studencki. Natomiast przeniesienie na studia stacjonarne - po uzyskaniu odpowiedniej średniej - daje możliwość studiowania studentom w trudnej sytuacji materialnej.

Końcowo Rektor zwrócił uwagę na wynikające z art. 99 u.P.s.w. zobowiązanie studenta określone w umowie o warunkach pobierania opłat związanych

z odbywaniem studiów i opłat za usługi edukacyjne na niestacjonarnych studiach wyższych w U.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie P. F. zawnioskowała o uchylenie decyzji Rektora z [...] października 2018 r., zwolnienie jej z opłaty sądowej z uwagi na sytuację materialną i rozpoznanie skargi

w trybie pilnym. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie § 13 pkt 1 Regulaminu U[...] i uchwały na 3/09/2016 z 19 września 2016 r. poprzez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki jej trudnej sytuacji materialnej.

W uzasadnieniu podniosła, że jej sytuacja materialna nie została dobrze zbadana. Od 4 roku życia jest półsierotą, aktualnie nie pracuje. Jedynym jej dochodem jest renta rodzinna po zmarłym tacie. Pozostaje na utrzymaniu matki, jednak ich dochody nie wystarczają na pokrycie wysokiej raty czesnego. Matka spłaca raty kredytu hipotecznego (brak spłaty spowoduje utratę miejsca zamieszkania) i remontowego, płaci alimenty bratu oraz ponosi bieżące opłaty za media i wyżywienie. Mimo trudnej sytuacji finansowej, w roku akademickim 2017/2018 nie uchylała się od płatności za studia i terminowo opłacała raty po 400 zł miesięcznie.

Odnosząc się do argumentacji organu wskazała, że na rok 2018/2019 nie może ubiegać się o kredyt studencki, gdyż banki wnioski o udzielenie takiego kredytu przyjmują do 20 października, natomiast decyzja wydana została dopiero

[...] października 2018 r. (jej doręczenie nastąpiło 5 listopada 2018 r.). Zwróciła uwagę, że i tak możliwa do uzyskania przez nią maksymalna kwota takiego kredytu 1000 zł nie pokryje ustalonej kwoty raty – 2000 zł. Odnośnie możliwości przeniesienia na studia stacjonarne zauważyła, że jest to możliwe po uzyskaniu średniej 4,75, co jest nieosiągalne na tak trudnym kierunku. Natężenie zajęć oraz ilość nauki na kierunku lekarskim nie pozwalają jej przy tym na podjęcie dodatkowej pracy; w praktyce zajęcia odbywają się w trybie stacjonarnym, zaś podczas wakacji odbywa praktyki studenckie.

W odpowiedzi na skargę Rektor U[...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji.

Podkreślił, że skarżąca nie wykazała dodatkowej przesłanki, która miałaby zaistnieć w trakcie odbywania I roku studiów, a która wpłynęłaby na dalsze pogarszanie się jej statusu rodzinnego i materialnego w odniesieniu do okresu sprzed zawarcia umowy

z U[...]. Podawane przez nią okoliczności dotyczące sytuacji materialnej

i uzasadniające jej zdaniem zwolnienie z opłaty, zostały już w roku akademickim 2017/2018 uwzględnione, co skutkowało zwolnieniem jej z opłaty o 90%. Wówczas to otrzymała informację, że jej sytuacja - z uwagi na fakt że ojciec zmarł, a matka ponosi wysokie koszty kredytów i alimentów - została jednorazowo i wyjątkowo uwzględniona jako spełnienie przesłanki o jakiej mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 uchwały

nr 3/09/2016.

Postanowieniem z 27 grudnia 2018 r. referendarz sądowy WSA w Rzeszowie - w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej - przyznał jej zwolnienie od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiot kontroli Sądu stanowiła decyzja Rektora U[...] z [...] października 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Dziekana Wydziału Medycznego U[...]

z [...] października 2018 r. zwalniającą skarżącą w 50% z opłaty za II rok studiów niestacjonarnych na kierunku lekarskim w roku akademickim 2018/2019 i nie wyrażająca zgody na dodatkowe zwolnienie z opłaty za studia.

Dokonana przez Sąd wg wskazanych kryteriów ocena legalności zaskarżonej decyzji skutkowała stwierdzeniem, że nie narusza ona prawa, w konsekwencji czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Art. 99 ust. 1 pkt 1 obowiązującej w dacie rozpoczęcia przez skarżącą studiów (tj. [...] października 2017 r., rok akademicki 2017/2018) u.P.s.w. stanowił, że uczelnia publiczna - a taką jest U[...] - może pobierać opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane m.in. z kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych.

Wysokość tych opłat ustalał rektor uczelni publicznej (ust. 2), zaś Senat takiej uczelni określał zasady pobierania opłat wiążące rektora przy zawieraniu umowy o której mowa w art. 160a ust. 1, oraz tryb i warunki zwalniania - w całości lub części - z tych opłat studentów lub doktorantów, w szczególności tych, którzy osiągają wybitne wyniki w nauce lub uczestniczyli w międzynarodowych programach stypendialnych,

a także tych, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej (ust. 3).

Art. 160a ust. 1 tej ustawy stanowił, że warunki pobierania opłat związanych

z odbywaniem studiów, w tym opłat za usługi edukacyjne o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 1, a także wysokość tych opłat określa umowa między uczelnią

a studentem lub osobą przyjętą na studia, zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności, która - w myśl ust. 3 tego artykułu - zawierana była na cały przewidywany okres studiów.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, [...] października 2017 r. zawarta została między U[...] a skarżącą "umowa nr [...] o warunkach pobierania opłat związanych z odbywaniem studiów i opłat za usługi edukacyjne na niestacjonarnych studiach wyższych na Uniwersytecie [...]"; wg stanowiącego jej załącznik zarządzenia nr [....] Rektora U[...] z 26 lipca 2017 r. w sprawie wysokości opłat za świadczone usługi edukacyjne dla studentów rozpoczynających kształcenie na studiach wyższych od roku akademickiego 2017/2018 (obowiązującym zgodnie z jego § 3 przez cały cykl kształcenia), wysokość opłaty za studnia niestacjonarne na kierunku lekarskim wydziału medycznego ustalona została na 16 tys. zł/semestr.

Decyzją z [...] października 2017 r. Dziekan Wydziału Medycznego U[...] – po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z [...] października 2017 r. – wyraził zgodę na jej zwolnienie z opłaty za czesne za I rok studiów w wysokości 50%. Na skutek jej odwołania, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Rektora z [...] listopada

2017 r., który wyraził zgodę na dodatkowe 40% zwolnienie z opłat za I rok studiów.

U podstaw tych decyzji jak również decyzji objętych kontrolą Sądu

w rozpoznawanej sprawie (tj. decyzji Rektora z [...] października 2018 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Dziekana Wydziału Medycznego z [...] października 2018 r.) znalazła się regulacja § 13 ust. 1 w/w uchwały nr [....] Senatu U[...]

z 19 września 2016 r. w sprawie zasad pobierania opłat (...), w myśl której "student może ubiegać się o całkowite lub częściowe zwolnienie z opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane z kształceniem na studiach w wyjątkowych

i uzasadnionych przypadkach, w szczególności, gdy:

1) na skutek okoliczności zaistniałych w trakcie studiów znalazł się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej lub z innych szczególnych względów nie jest w stanie ponosić opłat za zajęcia dydaktyczne w pełnej wysokości, lub

2) osiąga wybitne wyniki w nauce, lub

3) uczestniczył w międzynarodowych programach stypendialnych".

Zgodnie z § 14 ust. 1 tej uchwały, decyzję o częściowym zwolnieniu

z opłaty za świadczone usługi edukacyjne podejmuje dziekan, biorąc pod uwagę sytuację finansową wydziału, który może zwolnić z części opłaty nie większej niż 50% (§ 15 ust. 1 i 2). Od decyzji dziekana studentowi przysługuje prawo odwołania do prorektora, który podejmuje decyzję o zwolnieniu z opłaty w kwocie wyższej lub

o całkowitym zwolnieniu od niej (§ 16 ust. 1 i 2)

/ubocznie należy zwrócić uwagę, że stanowiące podstawę prawną podjęcia przez Senat U[...] uchwały z 19 września 2016 r. art. 99 ust. 3 i art. 160a ust. 5 u.P.s.w. uchylone zostały z dniem 1 października 2018 r. przez art. 169 pkt 3 ustawy z dnia

3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym

i nauce (Dz. U. poz. 1669), niemniej zgodnie z jej art. 264 ust. 1, "umowy ze studentami, o których mowa w art. 160a ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, zachowują moc; do umów tych stosuje się przepisy art. 160a tej ustawy"/.

Nie budzi wątpliwości, że przesłanką w oparciu o którą skarżąca ubiegała się o zwolnienie z opłat za usługi edukacyjne była trudna sytuacja materialna, przy czym wskazywana przez nią na poparcie wniosku złożonego tak w 2017 jak i 2018 r. argumentacja co do zasady opierała się na tych samych okolicznościach.

Dotyczyły one w szczególności śmierci ojca (w 2002 r.) i wynikającego z tego wychowywania jej i brata (obecnie także studiującego) jedynie przez matkę, a także niskich dochodów jej i matki, z których po pokryciu koniecznych wydatków nie jest

w stanie ponieść opłat za studiowanie; przy aktualnych dochodach netto skarżącej pochodzących z renty rodzinnej (613,71 zł) oraz wynagrodzeniu za pracę jej matki (2320,04 zł), miesięcznie wydatki obejmują m.in. spłatę zaciągniętych kredytów

(w 2011 r. hipotecznego – z ratą ok. 456 zł i w 2016 r. na cele mieszkaniowe /remontowe - z ratą ok. 132 zł), alimenty matki na rzecz brata skarżącej – 500 zł, opłaty za tzw. media (energia elektryczna, gaz, wywóz śmieci, internet, woda, telefony – ok. 460 zł). W odwołaniu od decyzji Dziekana z [...] października 2018 r. skarżąca wskazała, że kwota jaka pozostaje jej i matce w skali miesiąca na życie nie wystarcza nawet na zapłatę jednej obniżonej do 2 tys. zł raty czesnego.

Z powyższego w sposób jednoznaczny wynika, że argumentacja powoływana przez skarżącą na poparcie składanych przez nią wniosków wywodzona jest

z okoliczności zaistniałych jeszcze przed podjęciem przez nią studiów (wykluczając tym samym zaistnienie w trakcie studiów okoliczności, na skutek których znalazła się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej).

Decydując się na podjęcie nauki na wybranym kierunku lekarskim, w trybie niestacjonarnym, niewątpliwie miała świadomość związanych z tym obowiązków,

w tym przede wszystkim odnoszących się odpłatnego charakteru tego sposobu studiowania. Możliwość wywiązania się z nich powinna być zatem już wtedy

w kontekście nie najlepszej sytuacji materialnej realnie oceniona, zwłaszcza że wiązało się to z wymogiem podpisania umowy regulującej zasady i wysokość ponoszenia opłat z tego tytułu. Skarżąca podejmując więc studia w systemie niestacjonarnym i podpisując umowę, z pełną świadomością zgadzała się na ponoszenie opłat z tego tytułu.

Ocena sytuacji materialno – finansowej skarżącej dokonana przez Sąd na podstawie opisanych okoliczności wskazuje wprost, że skarżąca w sposób niemalże rażący uchybiła powyższym wymogom, gdyż nie dysponując środkami na pokrycie opłat i nie mając żadnych uzasadnionych podstaw do uznania swej zdolności wywiązania się ze związanych ze studiowaniem zobowiązań finansowych, zdecydowała się na podpisanie stosownej umowy (oceny tej nie zmienia podkreślana przez nią wielokrotnie w toku postępowania chęć studiowania na kierunku lekarskim, związana z realizacją życiowych planów /marzeń).

W tej sytuacji przyznane jej ma mocy decyzji Dziekana Wydziału Medycznego U[...]

z [...] października 2017 r. 50% zwolnienie z opłat na I roku studiów (z kwoty 32 tys. zł do 16 tys. zł), powiększone na skutek jej odwołania decyzją Rektora z [...] listopada 2018 r. o dalsze 40%, uczyniło jej zobowiązanie z tego tytułu względem kwoty pierwotnej niemalże symbolicznym, niewątpliwie umożliwiając jego opłacenie

i podjęcie w związku z tym studiów. Mimo że nie zostało to wprost wyartykułowane

w decyzji Rektora (w decyzji Dziekana - jako uwzględniającej w całości żądanie strony – odstąpiono od uzasadnienia zgodnie z art. 107 § 4 K.p.a.), z uwagi na sygnalizowaną w uzasadnieniu trudną sytuację rodzinną i materialną, jedyną przesłanką umożliwiającą w praktyce zastosowanie tego zwolnienia względem skarżącej było zaistnienie nie pozwalających osobie studiującej na poniesienie opłat za zajęcia dydaktyczne w pełnej wysokości "innych szczególnych względów" o jakich mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 uchwały nr [...] Senatu U[...] z 19 września 2016 r.

Wskazane określenie nie zostało w tej uchwale zdefiniowane (z zastrzeżeniem, że wzgląd na całość regulacji § 13 ust. 1 pkt 1 wyłącza kwalifikowanie za "inne szczególne względy" okoliczności skutkujących szczególnie trudną sytuacją materialną studenta, jeżeli zaistniały one już w trakcie studiów), jednak nietrudno

w wyniku jego wykładni uznać, że dotyczy ono sytuacji jednostkowych, całkowicie wyjątkowych i nieprzewidywalnych, a przyznawane na jego podstawie zwolnienia nie mogą mieć charakteru stałego (powtarzalnego); za takim sposobem wykładni tego przepisu przemawia pośrednio także istota studiów niestacjonarnych, co do zasady odpłatnych przez ich uczestników. Coroczne przyznawanie zwolnienia w wysokości maksymalnie zbliżonej do pełnej kwoty opłaty w istocie podważałoby odpłatny charakter studiów niestacjonarnych, czyniąc iluzorycznym wynikające z zawartej umowy zobowiązanie do jej ponoszenia.

Abstrahując od stanowiska Dziekana, który uznając zasadność kolejnego wniosku skarżącej, decyzją z [...] października 2018 r. ponownie wyraził zgodę na zwolnienie jej z opłaty za czesne w wysokości 50% (zgodnie z art. 134 § 2 P.p.s.a., sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności), Sąd w pełni podziela wyrażone w zaskarżonej decyzji Rektora

z [...] października 2018 r. stanowisko co do zasadności niewyrażenia zgody na dodatkowe (ponad 50%) zwolnienie z tej opłaty, argumentowane wysokością zwolnienia przyznanego w roku akademickim 2017/2018 oraz faktem potraktowania sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącej jako jednorazowej, przejściowej. Mimo że

w uzasadnieniu Rektor wprost wskazał jedynie na brak zaistnienia okoliczności powstałych w trakcie studiów na skutek których student nie ma możliwości pokrycia kosztów kształcenia (brak spełnienia tej przesłanki w ocenie Sądu jest oczywisty),

w kontekście powyższych uwag nie został spełniony także drugi warunek "innych szczególnych względów" o jakich mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 uchwały nr [...] Senatu U[...] z 19 września 2016 r.

Uzasadnienia dla ewentualnych zmian Sąd nie upatruje w twierdzeniach skargi o zwiększonych wydatkach na leczenie ponoszonych przez matkę skarżącej oraz że poniesienie opłat (i to obniżonych do 50%) wiązać się będzie

z koniecznością zapożyczania się, skoro skarżąca już w momencie podpisywania umowy zobowiązującej do ponoszenia opłat w pełnej ich wysokości – nie mogąc mieć żadnej pewności nie tylko co do wysokości ewentualnego zwolnienia, ale także w ogóle co do jego uzyskania tak w pierwszym roku jak i kolejnych latach studiów - niewątpliwie miała pełną świadomość co do braku możliwości poniesienia opłat związanych z wybranym kierunkiem studiów. Zauważyć także należy, że złożenie wniosku o przyznanie zwolnienia z opłat nie jest tożsame z obowiązkiem jego uwzględnienia; świadczy o tym wprost redakcja § 13 ust. 1 w/w uchwały: "student może ubiegać się o całkowite lub częściowe zwolnienie z opłaty".

Nowej i wyjątkowej okoliczności uzasadniającej zwolnienie nie stanowi również wywodzony przez skarżącą w uzasadnieniu skargi brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej wynikający - mimo niestacjonarnego trybu studiów - z natężenia zajęć i ich organizacji, a także "nieosiągalny" na tak trudnym kierunku wymóg posiadania średniej z roku studiów 4,75 (przy uzyskanej przez skarżącą 3,98), pozwalający na przeniesienie się na studia stacjonarne.

Z działaniami skarżącej zmierzającymi do maksymalizacji zwolnienia z opłaty za studia kontrastuje wskazany w odpowiedzi na skargę brak ubiegania się przez nią o świadczenia pomocy materialnej dla studentów U[...], których podstawą otrzymania jest trudna sytuacja materialna (stypendium socjalne) lub fakt pozostawania przejściowo w trudnej sytuacji materialnej będącej następstwem zaistnienia określonego zdarzenia losowego (zapomoga).

W związku z powyższym jako niezrozumiałe należy ocenić także działania skarżącej, która faktem toczącego się postępowania o zwolnienie z opłaty za studia uzasadnia w skardze brak wystąpienia w stosownym terminie (do 20 października) o przyznanie kredytu studenckiego. Nawet jeżeli wskazywana przez nią, możliwa do uzyskania

w ramach tego kredytu kwota (1 tys. zł) nie pokryłaby samoistnie wysokości opłaty wynikającej z decyzji Dziekana z [...] października 2018 r., to w połączeniu ze wsparciem stypendialnym, wymagałoby to prawdopodobnie już tylko stosunkowo niewielkiej dopłaty ze środków własnych.

Skutków zaniechania wykorzystania tej możliwości skarżąca nie może przerzucać na Uczelnię na której studiuje i wywodzić z tego prawa do zwolnienia z opłat

w oczekiwanej przez siebie wysokości. Jak już zostało wskazane przez Sąd, który

w tym zakresie w pełni podziela wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko Rektora, zwolnienie z opłat (tak w całości, jak i w części) należy traktować jako dotyczące sytuacji wyjątkowych (incydentalnych), kiedy osoba zobowiązana w ramach własnych możliwości - z uwagi na zaistnienie szczególnych okoliczności dotyczących jej sytuacji rodzinnej i majątkowej - nie jest w stanie wywiązać się z obowiązku ich ponoszenia. Zdaniem Sądu, udzielona skarżącej decyzją Dziekana z [...] października 2018 r. 50% ulga w opłatach za studia stanowi dostatecznie wysoką i wymierną formę wsparcia, zwłaszcza że jej przyznanie zostało oparte na takich samych okolicznościach faktycznych jakie znalazły się u podstaw zwolnienia z opłaty za I rok studiów, a które to okoliczności - co nie można pominąć - zaistniały jeszcze przed rozpoczęciem studiowania i podpisaniem umowy zobowiązującej do ponoszenia opłat w pełnej wysokości. Nie kwestionując trudnej sytuacji życiowej i materialnej skarżącej oraz woli zdobycia dobrego wykształcenia, odmienne uznanie stawiałoby ją w pozycji nadmiernie uprzywilejowanej względem innych osób zmuszonych do ponoszenia opłat za studia, w tym szczególnie takich, które w celu ich pokrycia zmuszone były posiłkować się zaciągnięciem zobowiązań finansowych w postaci np. kredytu studenckiego.

Podsumowując, z uwagi na bezzasadność podniesionych względem

zaskarżonej decyzji zarzutów, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Skutkowało to jej oddaleniem na podstawie art. 151 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.