Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1073/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1, art. 97 ust.3 pkt.1 i 5
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędzia NSA Ryszard Bryk AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. S., A. N. i H. Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości - skargę oddala -


UZASADNIENIE

II S.A./Rz1073/04

U z a s a d n i e n i e

Decyzją z dnia [...] września 2004 roku nr: [...] Burmistrz Miasta zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w S. obręb D. , oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka 1406 o pow. 0,8671 ha, dla której urządzona jest księga wieczysta nr 20923, w której jako właściciel wpisany jest T. N., na działki nr :

- 1406/1 o pow. 0,0156 ha

- 1406/2 o pow. 0,8515 ha

uwidoczniony na mapie ewidencyjnej sporządzonej do państwowego zasobu geodezyjnego kartograficznego w dniu 2 marca 2004 roku za nr [...].

Podstawę prawną decyzji stanowi : art. 93 ust.1, art. 96 ust.1 i 4, art. 97 ust.3 ustawy z dnia 21sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. z 2000 r. Nr 46 poz.543 ze zm./, par. 4,6 i 7 rozp. R.Min. z 17 lutego 1998 w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu / Dz. U. Nr 25 poz.130 z 1998r/ oraz art. 104 k.p.a.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podziału dokonano zgodnie ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego z usługami "K., D., G." w S. , zatwierdzonego przez Radę Miasta uchwałą Nr [...] z [...] stycznia 2001 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa nr 14, poz. 245 z 15 marca 2001 w celu wydzielenia działki 1406/1, przeznaczonej na poszerzenie ulicy D..

Od powyższej decyzji odwołania wnieśli Z. S., A. N. i H. Ch. wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniach tej samej treści zarzucają oni, że wydzielenie z ich działki gruntu pod drogi publiczne realizowane jako cel publiczny , ma na celu obejście prawa/ przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami / ,w szczególności przepisów dotyczących wywłaszczenia nieruchomości. Sposób, w jaki przeprowadzono podział nieruchomości narusza prawo własności odwołujących. Wywłaszczenie dla celów publicznych poprzedzone powinno zostać rokowaniami o nabycie w drodze umowy praw do nieruchomości , a następnie zapłaceniem stosownego odszkodowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] pażdziernika 2004 roku [...] , po rozpatrzeniu odwołań, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Podstawę prawną decyzji stanowi art. 17 pkt.1, art. 138 par.1 pkt.1 k.p.a., art. 93 ust.1, art. 96 ust.1 i 4 oraz art. 97 ust.3pkt.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami / Dz. U. Nr 46 poz.543 z 2000 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Burmistrz Miasta realizując ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego z usługami "K., D., G." w S., zatwierdzonego przez Radę Miasta Uchwałą Nr z dnia [...] stycznia 2001 polegających na poszerzeniu ul. D. położonej w obrębie ewidencyjnym D. z urzędu przystąpił do czynności związanych z podziałem nieruchomości objętych tym planem.

Z przepisu art. 91 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku wynika, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny ustaleniami planu miejscowego i przepisami szczególnymi. W przedmiotowej sprawie podział nieruchomości dokonany został zgodnie z tymi ustaleniami, czyli na realizację celu publicznego. Jeżeli podział nieruchomości jest niezbędny do realizacji celu publicznego , przepisy ustawy, szczególnie art. 97 ust.3 pkt.1 pozwalają na dokonanie z urzędu podziału nieruchomości, które to działania podjął Burmistrz Miasta.

W przedmiotowej sprawie ,w ramach działki 1406 wyodrębnione zostały dwie działki oznaczone nr 1406/1 i 1406/2 stanowić może podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków oraz w Kw 20923. W wyniku dokonanego podziału następuje tylko zmiana przedmiotowa a nowe działki nadal stanowią własność dotychczasowego właściciela. Zatem zarzut, że podział narusza prawo własności jest bezpodstawny.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli Z. S., H. C. i A. N..

Zarzucili, że zgodnie z art. 64 Konstytucji RP każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawa dziedziczenia. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i to w zakresie, w jakim nie narusza istoty tego prawa.

Następnie skarżący wskazali , czym są w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami , cele publiczne.

Przytoczyli też treść przepisu art. 97 i 98 tej ustawy , z których wynika, że o sposobie podziału nieruchomości decyduje jej właściciel, a ograniczenie własności nastąpić może tylko wówczas , gdy wynika z przepisów. Dokonanie z urzędu podziału nie skutkuje przejęciem z mocy prawa wydzielonych działek pod drogę publiczną. Postępowanie podziałowe stanowi ewidencyjną modyfikację , ingerując tym samym w dopuszczalność podejmowania takich działań przez właścicieli. Po dokonaniu podziału nieruchomości powstaje nowy stan ewidencyjny nieadekwatny do dotychczasowego stanu prawnego

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że celem podziału jest ewidencyjne wyodrębnienie w ramach nieruchomości działek, bez zmiany ich właściciela, a podział ten polega na innym ukształtowaniu linii granicznych, co prowadzi do podziału prawnego w przyszłości. Skarżący zarzucili, że podjęta procedura podziałowa nie określa celu publicznego, dla którego dokonano podziału, ani wysokości odszkodowania czy też terminów w jakim podjęte zostaną ewentualne rokowania co do zawarcia umowy. Proces podziałowy ma na celu uniknięcie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje.

Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153poz.1269z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr.153 poz.1270 z2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędna do końcowego jej załatwienia.

W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem , gdy dotknięta jest naruszeniem prawa które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania ,jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Przedmiotem kontroli legalności w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca decyzję organu I instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości.

Tryb podziału nieruchomości normuje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku / Dz. U. Nr 261 poz. 2603 z 2004 roku ze zm./ w Dziale III, Rozdział 1, w przepisach od art. 92 do 100.

Przesłanką materialnoprawną dopuszczalności podziału jest jego zgodność z ustaleniami planu miejscowego / przepis art. 93 ust.1/.

Akta sprawy zawierają uchwałę nr [...] Rady Miasta z dnia [...] stycznia 2001 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego z usługami "K., D., G." ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa nr 14 , poz. 245 z dnia 15 marca 2001 roku . Zgodnie z par.1 pkt.2 uchwały, plan obejmuje granicami obszar o powierzchni 18 ha położony w dzielnicy D. w rejonie ulic K., D. i G..

Par.2 pkt .1 uchwały stanowi, że przeznaczenie terenów w obszarze planu oraz warunki ich zagospodarowania i zabudowy ustalają przepisy uchwały i rysunek planu w skali 1:1000 stanowiący załącznik do niej. Rysunek ten zawiera oznaczenie działki 1406 stanowiącej własność T. N.. Działka położona jest wzdłuż ulic dojazdowych oznaczonych symbolami 3KD i 5KD . Stanowią one tereny ulic dojazdowych, określonych w par. 9 uchwały, która ustala też parametry przestrzenne i techniczne ulic.

Projekt podziału działki 1406 ma na celu wydzielenie działki gruntu oznaczonej nr 1406/1 , która ma w przyszłości stanowić poszerzenie ul D..

Zgodnie z przepisem art. 96 ustawy ,podziału dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Taki podział może być dokonany z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych/ art. 97ust.3 pkt.1/.

W przedmiotowej sprawie, Burmistrz Miasta realizując ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obszar ulic "K., D., G." w S., dokonał podziału nieruchomości 1406 działając z urzędu, po wyczerpaniu trybu określonego w przepisie art. 97 ust.3 pkt 1 i 5 ustawy, co oznacza realizację celu publicznego, mającego polegać na poszerzeniu ulicy Dw..

Sąd nie podziela zarzutów skarżących dotyczących ograniczenia ich prawa własności. Podział działki nr 1406 na działki 1406/1 i 1406/2 nie wpływa w żaden sposób na prawo własności skarżących do działki i tego prawa nie ogranicza. W wyniku podziału nastąpiła jedynie zmiana przedmiotowa polegająca na wyodrębnieniu w operacie ewidencji gruntów dwóch działek w miejsce jednej. Wyodrębnienie działki 1406/1 o powierzchni 0,015 ha pozwala na oznaczenie przedmiotu przeznaczonego w przyszłości na poszerzenie ulicy D..

Z obecnego podziału nie wynika ograniczenie prawa własności skarżących, niemniej podział ten może w przyszłości prowadzić do podjęcia rokowań ze skarżącymi o wykup działki 1406/1, w celu realizacji ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "K., D., G.", zmierzających do poszerzenia ulicy D.. Zgodnie z art. 140 kodeksu cywilnego właściciel może, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego ,z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. W pewnych sytuacjach prawo własności nieruchomości może jednak ulec ograniczeniom, m.in. przez przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dlatego, odnośnie zarzutu skarżących ,że do podziału nieruchomości niezbędna była zgoda współwłaścicieli , należy wskazać, że podziału nieruchomości bez wniosku jej właściciela można dokonać m.in. wówczas, gdy podział ten jest niezbędny do realizacji celu publicznego, czyli także wtedy, gdy konieczne jest wydzielenie działki pod budowę drogi publicznej. Podziału dokonuje się wówczas z urzędu i różni się on tym od podziału dokonanego na wniosek właściciela, że działki gruntu wydzielone pod drogę publiczną nie stają się z mocy prawa własnością jednostek samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Jeżeli właściciel nieruchomości nie zgodzi się jej wyzbyć w drodze czynności prawnej / sprzedaży, zamiany i t.p. / konieczne będzie wywłaszczenie części tej nieruchomości / vide : wyrok NSA z 13.07.2000 roku II S.A./Gd 1024/99 Lex 44203/.

Powyższe uwagi o ograniczeniu prawa własności dotyczą jednak sytuacji, gdyby doszło do realizacji ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "K., D., G.", bowiem, jak wskazano wyżej, obecny podział działki 1406 nie wpływa w żaden sposób na prawo własności skarżących.

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dlatego orzekł jak w sentencji wyroku, w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.