Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 82/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.29, art. 48, art. 50 ust. 1 pkt 1, art. 50 ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 152. art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 8 lipca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie: Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant: sekretarz sądowy Anna Tuczek - Podczaska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2009 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. W. i J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki części budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz M. W. i J. W. solidarnie 257,00 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 27.czerwca 2007r. S. S. złożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Ł. zawiadomienie o samowolnym rozpoczęciu przez sąsiadów – J. i M. W. robót budowlanych na działce, położonej w Ł., przy ul. A 9.

W następstwie przeprowadzonych w dniu 18.lipca 2007r. oględzin ustalono, iż budynek mieszkalny, położony na terenie nieruchomości przy ul. A 9 jest zbliźniaczony z budynkiem sąsiednim, należącym do S. S., ulokowanym na działce przy ul. A 9a. "Bliźniak" został wybudowany w latach 1976-1984 na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 1975r.

W miesiącu czerwcu 2007r. J. i M. W. rozpoczęli roboty w południowej części bliźniaka, polegające na zabudowie logii w parterze budynku w elewacji zachodniej. W dacie oględzin przygotowano również do wykonania powiększenia balkonów od strony południowej (ustawiono stemple, ułożono deskowanie i zbrojenie płyt balkonowych). Inwestor okazał zgłoszenie robót, polegających na zabudowie logii, dociepleniu ścian i stropodachu z dnia 29.czerwca 2007r., oświadczając wszakże, iż zgłoszenie powyższe zostało cofnięte.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 156 z 2006r., poz. 1118 ze zm.) nakazał M. i J. W. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanym na nieruchomości, położonej w Ł., przy ul. A 9 oraz przedłożenie w terminie 30 dni od doręczenie postanowienia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych.

Postanowienie powyższe doręczone zostało inwestorom w dniu 30.lipca 2007r.

W piśmie z dnia 6.sierpnia 2007r. S. S. poinformował organ, że roboty budowlane na terenie sąsiedniej nieruchomości trwają nadal pomimo ich wstrzymania postanowieniem z dnia [...].

Podczas oględzin, przeprowadzonych w dniu 10.sierpnia 2007r. organ nadzoru budowlanego ustalił, iż na terenie nieruchomości nie są prowadzone roboty budowlane, jednakże stan ich zaawansowania, w odniesieniu do poprzednich oględzin uległ zmianie, bowiem zalane zostały płyty balkonowe. Według oświadczenia inwestorki, roboty te zostały wykonane przed datą doręczenia postanowienia z dnia [...] o wstrzymaniu robót.

W dniu 10.września 2007r. inwestorzy przedłożyli inwentaryzację architektoniczno-budowlaną z orzeczeniem o stanie technicznym budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce o numerze ewidencyjnym 54/2, zlokalizowanego przy ul. A 9 w Ł. wraz z projektem robót docelowych.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 51ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust.7 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorom wykonanie robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, według przedłożonego projektu budowlanego w terminie "do dnia 31.czerwca 2008r." Decyzja powyższa doręczona została inwestorom w dniu 1.października 2007r.

W dniu 9.października 2007r. odwołanie od powyższej decyzji złożył S. S.. Po jego rozpoznaniu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14.czerwca 1060r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu wskazał na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, w związku z wadliwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu. W ocenie organu odwoławczego bowiem, prowadzone przez inwestorów roboty budowlane (zabudowa logii i powiększenie płyt balkonowych) stanowią budowę nowej części obiektu, wymagając pozwolenia na budowę. Budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę podlega natomiast regulacji prawnej, określonej w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Bezzasadne było zatem, w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., prowadzenie postępowania w oparciu o przepisy art. 50-51 w/w ustawy. Dodatkowo wskazano również na naruszenie przepisu art. 10 k.p.a. z uwagi na niezawiadomienie stron postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz nieumożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1.kwietnia 2008r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 122/08 oddalono skargę na powyższe rozstrzygnięcie. Uzasadnienie wyroku nie zostało sporządzone.

Decyzją nr [...] z dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał M. i J. W. rozbiórkę części jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej, polegającą na rozbiórce:

- obudowy logii parteru (wraz z odtworzeniem pierwotnej ściany z oknem balkonowym)

- ściany frontowej garażu (wraz z odtworzeniem pierwotnej ściany z wrotami garażowymi)

- dobudowanego balkonu na I piętrze wraz ze wsporczą konstrukcją stalową oraz ścianą w granicy.

W uzasadnieniu wskazano, iż inwestorzy wykonali roboty budowlane polegające na budowie części budynku mieszkalnego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, nie posiadając również decyzji o warunkach zabudowy dla tejże inwestycji.

Teren na którym położona jest nieruchomości małżonków W. nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co wyklucza możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego z art. 148 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Tym samym też konieczne, w ocenie organu, było wydanie decyzji rozbiórkowej.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia inwestorzy zarzucili naruszenie art. 6,7,8,9, 75 i 77 k.p.a. w zw. z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Podnieśli, iż w należącym do nich budynku mieszkalnym wykonali obudowę loggii, gdyż było to dlań korzystne z ekonomicznego punktu widzenia, związanego ze zmniejszeniem kosztów ogrzewania. Z tej samej przyczyny dokonali również remontu garażu i powiększenia płyty balkonu na I piętrze. W ocenie odwołujących, w żadnej mierze inwestycja ta nie oddziałuje na nieruchomość brata /szwagra, mieszkającego w sąsiedniej części bliźniaka. Wskazali również, że wykonali wszystkie roboty, wynikające z przedłożonej ekspertyzy technicznej. O złożonym przez S. S. odwołaniu od decyzji z dnia [...] dowiedzieli się natomiast dopiero miesiąc po jej wydaniu. W ocenie odwołujących nie zachodzą żadne okoliczności, uzasadniające rozbiórkę "wykonanych prac". Jej egzekucja doprowadzi zaś do pogorszenia stanu technicznego budynku oraz wywoła szkodę w mieniu. Istnienie logii było uwidocznione w piśmie, dopuszczającym budynek do użytkowania z dnia [...], dlatego ewentualne wystąpienie o decyzję ustalającą warunki zabudowy uznali za bezprzedmiotowe. Podnieśli jednak, iż organ nie nakazał im wystąpienia z tymże wnioskiem.

W konkluzji wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia lub też uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, prowadzonego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Decyzją nr [...] z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powtórzył, iż zrealizowana inwestycja, polegająca na obudowaniu loggii po uprzednim wyburzeniu ściany zewnętrznej parteru, ścianami z cegły ceramicznej i bloczków siporeksowych, ocieplonych styropianem, powoduje wydzielenie z przestrzeni dodatkowej części pomieszczenia i tym samym zwiększenie kubatury obiektu. Stanowi to budowę nowej części obiektu. Budowę nowej części obiektu stanowi również dobudowanie do omawianej płyty loggii ściany frontowej garażu, znajdującego się w przyziemiu i wstawienie wrót garażowych, jak również dobudowanie od strony wschodniej i południowej, płyty balkonowej I piętra o szerokości około 1,2 m wraz z balustradą, opartą na stalowej konstrukcji wsporczej jak również wybudowanie ściany o szerokości około 1,20 m i wysokości około 8,10 m od strony wschodniej w granicy z posesją przy ul. A 9a. Roboty takie, w świetle art. 29 ustawy Prawo budowlane nie są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega zaś regulacji prawnej, określonej w art.48 ustawy Prawo budowlane. Właściwie zatem, w ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zastosował tryb art.48 ustawy Prawo budowlane. Ponieważ zaś nie zachodziły przesłanki do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego (dla terenu na którym zrealizowano rozbudowę brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie została również wydana decyzja o warunkach zabudowy jak również nie wpłynął wniosek o jej wydanie), prawidłowo orzeczona została rozbiórka samowolnie wykonanej części obiektu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż argumenty pozaprawne – natury ekonomicznej czy też społecznej, nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Bez znaczenia pozostaje także kwestia pozostawania w obrocie prawnym postanowienia organu I instancji z dnia [...] W następstwie uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], postanowienie wspomniane utraciło ważności i nie wywiera skutków prawnych.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie M. i J. małżonkowie W. zarzucili naruszenie przepisów art. 21 i 64 Konstytucji RP, art. 3 pkt 11, art. 4 i art. 48 ustawy Prawo budowlane, art. 6,7,8,9, 75 i 77 k.p.a. w rezultacie zaś:

- błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, że przeprowadzony przez nich remont istniejącego obiektu budowlanego wymagał decyzji o pozwoleniu na budowę oraz, że wykonane prace remontowe są niezgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy w tym m.in. niewskazanie, które z wykonanych prac wymagały decyzji o pozwoleniu na budowę, które zgłoszenia, które zaś nie wymagały żadnej z powyższych czynności.

W uzasadnieniu wskazali, iż zaskarżona decyzja jest dlań krzywdząca, bowiem remont, jaki rozpoczęli w miesiącu czerwcu 2007r. był konieczny dla zachowania istniejącego budynku w stanie umożliwiającym bezpieczne z niego korzystanie. Prace jakie zostały wykonane nie zwiększyły bryły obiektu i nie zmieniły niczego w konstrukcji budynku. Podnieśli również, iż wydane decyzje naruszają ich własność, która podlega konstytucyjnej ochronie. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazali, iż uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest w trakcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

W konkluzji wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do uzasadnienia stanowiska, zawartego w motywach zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 29.maja 2009r. pełnomocnik skarżących wskazał, iż inwestorzy wykonali obowiązek nałożony postanowieniem z dnia [...] przedkładając stosowną ekspertyzę techniczną, jak również nakaz wykonania robót budowlanych, wynikający z decyzji z dnia [...]. W dniu 18.października 2007r. został im wydany dziennik budowy, zaś o złożeniu odwołania przez S. S. poinformowani zostali dopiero w dniu 30.października 2007r. Zdaniem pełnomocnika skarżącego decyzja z dnia [...] była decyzją ostateczną, zatem pismo S. S. winno było zostać potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania, nie zaś odwołanie od tej decyzji. Dodatkowo, organ II instancji naruszył również przepis art. 10 k.p.a. nieprzeprowadzając wizji na terenie nieruchomości oraz "prowadząc korespondencję jedynie z panem S.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek częściowo jedynie z powodu zarzutów podniesionych w jej treści.

Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 20.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./, powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, narusza przepisy procedury administracyjnej a w konsekwencji również normy prawa materialnego w stopniu określonym w cytowanym przepisie.

W pierwszej kolejności rozważyć należało kwestię zakresu związania oceną prawną, wyrażoną w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia 1.kwietnia 2008r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 122/08. Wyrok wspomniany nie zawiera uzasadnienia, rozstrzygając o zgodności z prawem decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i z dnia [...], wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Wskazany przepis normuje orzeczenie organu odwoławczego, określone mianem decyzji kasacyjnej, która podejmowana jest w sytuacji, gdy organ stwierdzi istotne braki w materiale dowodowym, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji. Braki te muszą być na tyle istotne, że ich usunięcie wymagałoby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zalecenia o jakich mowa w zdaniu drugim art. 138 § 2 k.p.a., wiążą przy tym organ pierwszej instancji jedynie co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych, zaś sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia tych okoliczności i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należy do wyłącznej kompetencji organu pierwszej instancji. Oznacza to, że przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, organ odwoławczy może jedynie udzielić wskazówek co do zakresu postępowania dowodowego w pierwszej instancji. Nie może natomiast ingerować w rozstrzygnięcie sprawy przez ten organ. Art. 138 § 2 zdanie drugie k.p.a. pozostawia uznaniu organowi odwoławczemu wskazanie, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji. Z powołanego przepisu nie wynika zaś, by organ I instancji był związany poglądem prawnym, wyrażonym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt II OSK 502/06, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 339485).

Wobec niesporządzenia pisemnych motywów wyroku z dnia 8.kwietnia 2008r., uznano zatem, iż oddalenie skargi na decyzję kasacyjną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] oznaczało jedynie podzielenie stanowiska co do prawidłowości zastosowania przez ten organ przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Skoro bowiem niewiążące dla organu I instancji pozostają poglądy prawne organu odwoławczego, wyrażone w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, iż stają się one wiążące na skutek oddalenia skargi na wspomniane rozstrzygnięcie.

Przechodząc zaś do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. podkreślenia wymaga, iż przepis art. 48 ust.1 ustawy Prawo budowlane, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia przez organy, upoważnia jedynie do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Nie upoważnia zaś do nakładania jakichkolwiek obowiązków o charakterze restytucyjnym. Tymczasem zaskarżona decyzja prócz obowiązku rozbiórki nakłada na inwestorów obowiązki, mające cechy przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego, wykraczając tym samym poza zakres, określony dyspozycją powołanego przepisu.

O ile zatem zgodzić należy się ze stanowiskiem organów, że roboty budowlane, wykonane przez inwestorów stanowiły budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, wymagając pozwolenia na budowę, o tyle brak jest (w każdym w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy) podstaw do podzielenia kategorycznego stanowiska o możliwości zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane do zrealizowanej inwestycji w całości.

Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 1996r., sygn. akt II SA/Wr 236/96, OSP 1997/11/202 z glosą aprobującą S. Jędrzejwskiego), na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego nie może orzekać o nakazaniu rozbiórki części budynku, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli budowa dobudowanej lub nadbudowanej części została podjęta po częściowej rozbiórce budynku i połączona z nim trwale w taki sposób, że ewentualna jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego oraz naruszyła jego substancję. W rozpoznawanej sprawie, już choćby treść rozstrzygnięcia organów zdaje się dowodzić, iż "prosta" rozbiórka części obiektu, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, nie jest możliwa. Konieczne jest bowiem jednoczesne wydanie stosownych nakazów, mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Ponadto, podzielić należy wyrażone w skardze stanowisko, iż ocena co do spełnienia lub nie przesłanki z art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, winna być poprzedzona wezwaniem inwestora, w trybie art. 48 ust. 3 tejże ustawy. Sam fakt, że dla terenu inwestycji brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a skarżący nie legitymują się decyzją o warunkach zabudowy, nie zwalniał organu od obowiązku wezwania skarżących do przedłożenia stosowanego zaświadczenia lub też decyzji o warunkach zabudowy w wyznaczonym terminie. Zważywszy bowiem na treść uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20.grudnia 2007r., sygn. akt P 37/06 OTK-A 2007/11/160 nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżący wystąpili z wnioskiem o ustalenie tychże warunków w trakcie toczącego się postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Niezrozumiała jest natomiast, podnoszona przez skarżących, kwestia "bezprzedmiotowości" ubiegania się o decyzję o warunkach zabudowy z uwagi na "uwidocznienie" logii w piśmie dopuszczającym budynek do użytkowania z dnia 20.grudnia 1979r. Zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27.marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.) zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga, co do zasady, ustalenia warunków zabudowy. Dodatkowo zaś pismo Naczelnika Dzielnicy z dnia [...] nr [...] dotyczyło jedynie wyrażenia zgody na użytkowanie parteru budynku mieszkalnego, stanowiącego własność skarżących.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że kwestia charakteru i zakresu prowadzonych robót budowlanych nie budzi wątpliwości. W żadnym razie nie może być ona traktowana jako remont czy tym bardziej bieżąca konserwacja. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, remont to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji. W rozpoznawanej sprawie jest natomiast niewątpliwe, iż skarżący wykonali roboty budowlane polegające na obudowaniu loggii (po uprzednim wyburzeniu ściany zewnętrznej parteru), ścianami z cegły ceramicznej i bloczków siporeksowych, ocieplonych styropianem, dobudowaniu do płyty loggii ściany frontowej garażu, znajdującego się w przyziemiu wraz z wrotami garażowymi, dobudowaniu od strony wschodniej i południowej - płyty balkonowej pierwszego piętra o szerokości około 1,2 m wraz z balustradą, opartej na stalowej konstrukcji wsporczej a także wybudowaniu ściany o szerokości około 1,20 m i wysokości około 8,10 m od strony wschodniej w granicy z posesją, przy ul. A 9a. Roboty te w żadnej mierze nie stanowiły zatem remontu w rozumieniu cytowanego przepisu.

Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nigdy nie mała natomiast statusu decyzji ostatecznej. Została doręczona stronom w dniu 1.października 2007r. zaś odwołanie odeń wpłynęło w dniu 9.października 2007r. Oznacza to, że roboty budowlane zrealizowane przez skarżących w jej wykonaniu, prowadzone były na podstawie decyzji nieostatecznej i niepodlegającej wykonaniu (art.130 k.p.a.) Osobną kwestią pozostaje wydanie skarżącym dziennika budowy przez organ, który dysponował wiedzą o wniesionym odwołaniu, jednakże wada wspomniana rodzić może co najwyżej ewentualną odpowiedzialność służbową i odszkodowawczą Skarbu Państwa, pozostając bez wpływu na legalność wykonywanych przez skarżących robót.

Odnosząc się zaś do obowiązków, nałożonych na małżonków W. postanowieniem z dnia [...] wskazać należy, iż dotyczyły one jedynie wstrzymania robót budowlanych oraz przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót, nie przesądzając dalszego toku postępowania. Stąd też wykonanie obowiązku, nałożonego tymże postanowieniem nie może stanowić o wadliwości podejmowanych następnie przez organu nadzoru budowlanego działań. Niezależnie do tego podnieść należy, iż z treści pisma uczestnika postępowania z dnia 6.sierpnia 2007r., znajdującego się w aktach sprawy wynika, że roboty budowlane były przez skarżących prowadzone pomimo wstrzymania (postanowienie o wstrzymaniu doręczone zostało stronom postępowania w dniu 30.lipca 2007r.).

Biorąc wszakże pod uwagę wskazane wyżej wady decyzji zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uznając to za konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.

Po myśli art. 152 p.p.s.a. stwierdzono natomiast, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

W oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. zasądzono zaś na rzecz skarżących zwrot poniesionych przezeń kosztów postępowania w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu pełnomocnika, będącemu radcą prawnym, ustalonemu na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.) na kwotę 240,00,-zł. oraz opłacie od pełnomocnictwa (17,00,-zł.).

Prowadząc ponownie postępowanie organy winny ustalić czy i ewentualnie w jakim zakresie - do jakiej części obiektu - techniczne możliwe jest zastosowanie rygoru rozbiórki z art. 48 ustawy Prawo budowlane (po ewentualnym wykluczeniu przesłanek "legalizacyjnych"), do jakiej zaś, z racji konieczności doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, niezbędne będzie prowadzenie postępowania w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane.

A. T. –P.