Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1620/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 2, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 93 -94
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Andrzej Grzelak (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jan Grzęda, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. K. S. sp. z o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Kr 2471/03 w sprawie ze skargi P. K. S. sp. z o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 20 listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za okres od lutego do grudnia 2002 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem oddalono skargę z tym uzasadnieniem, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za okres od lutego do grudnia 2002 r. odpowiada prawu.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ustalił, że aktem notarialnym z dnia 28 stycznia 2002 r. Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę M. oddał przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym do odpłatnego używania Przedsiębiorstwu K. S. Sp. z o.o. w T. (zw. dalej: Spółką). W związku z tym Spółka złożyła w dniach 28 stycznia i 28 kwietnia 2002 r. wykazy posiadanych środków transportowych i uiszczała podatek od tych środków. W dniu 9 listopada 2002 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku, powołując się na art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.; w skrócie: upol), który stanowi, że obowiązek podatkowy ciąży na osobach fizycznych i prawnych będących właścicielami środków transportowych, na które środki te są zarejestrowane. W przypadku zmiany właściciela środka transportowego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Zgodnie z § 1 pkt 6 w.w. aktu notarialnego, z zastrzeżeniem niniejszej umowy przedmiot umowy pozostaje przez cały czas jej trwania własnością Skarbu Państwa, więc zdaniem Spółki powinien od dnia 1 lutego 2002 r. uiszczać podatek od środków transportowych.

Organ podatkowy I instancji nie zgodził się z powyższym stanowiskiem i wskazał § 10 ust. 1 w.w. aktu notarialnego zgodnie, z którym Spółka jest zobowiązana do ponoszenia wszelkich świadczeń publicznych związanych bezpośrednio z przedmiotem umowy.

Organ odwoławczy podzielił powyższe stanowisko.

Na decyzję tę Spółka wniosła skargę, domagając się jej uchylenia i uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wskazała, że decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 217 Konstytucji RP, art. 93e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.; w skrócie: Op) oraz art. 9 ust. 1 upol.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Rozpoznając skargę WSA stwierdził, że jest ona nieuzasadniona. Odwołał się także do § 10 ust. 1 w.w. aktu notarialnego, który nakładał na Spółkę obowiązek pokrycia podatku od środków transportowych oddanych jej do używania na podstawie tej umowy.

Wykreślenie Państwowego Przedsiębiorstwu K. S. w T., do którego należało prywatyzowane przedsiębiorstwo, nastąpiło w czasie trwania umowy leasingowej. Zatem przez część trwania tej umowy podatnikiem od środków transportowych mogło być również to przedsiębiorstwo. Do tych zobowiązań zastosowanie ma art. 93 § 1, art. 93d, art. 93e, art. 94 i art. 95 Op. Z przepisów tych wynika m.in., że spółka kapitałowa, która na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 118, poz. 561 ze zm.) przejęła przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym, wchodzi we wszystkie jego prawa i obowiązki. Tym samym Spółka jako następca prawny odpowiada za podatek od środków transportowych za okres, w którym podatnikiem było zlikwidowane przedsiębiorstwo państwowe. Jest to odpowiedzialność powstała ex lege.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik Spółki zarzucając jej naruszenie :

- przepisów postępowania, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; w skrócie: ppsa) polegające na oddaleniu skargi pomimo, ze organy podatkowe naruszyły przepisy art. 93e i art. 94 Op , co miało wpływ na wynik sprawy,

- prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 upol poprzez jego niezastosowanie dla merytorycznej oceny ustaleń co do zasadności obowiązku podatkowego Spółki w zakresie podatku od środków transportowych za okres od lutego do grudnia 2002 r., w którym Spółka nie była ich właścicielem.

Pełnomocnik wnosił o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Autor skarg kasacyjnej podkreślił, że prawidłowe powiązanie przepisów art. 94 w związku z art. 93 e Op w związku z art. 9 ust.1 upol powinno doprowadzić organ orzekający do wniosku, że następstwo prawne w zakresie podatku od środków transportowych przy komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych dotyczy wyłącznie tych spółek, które stały się właścicielami nabytych lub przejętych środków transportowych. Niewłaściwe zastosowanie art. 94 w związku z art. 93e/ Op spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji.

Ponadto WSA "nie podciągnął" stanu faktycznego pod hipotezę art. 9 ust. 1 upol i w wyniku tego oddalił skargę. Powołany przepis jest przepisem szczególnym, z którego wynika, że podatek od środków transportowych jest podatkiem majątkowym związanym z posiadaniem prawa własności. Bezsporne jest, że Skarb Państwa zachował na czas trwania umowy leasingowej z dnia 29 stycznia 2002 r. prawo własności środków transportowych. Wobec tego zasadne było zastosowanie art. 9 ust. 1 upol.

W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa K. S. Spółki z o.o. w T. - Naczelny Sąd administracyjny doszedł do następujących wniosków i stwierdzeń:

Skarga ta nie podlega uwzględnieniu z braku usprawiedliwionych podstaw.

Z wywodów skargi kasacyjnej wynika, że strona skarżąca nie dostrzega konieczności uiszczania podatku od środków transportowych, które używała w swej działalności, korzystając przy tym, co nie jest sporne z dróg publicznych. Tymczasem nie ulega kwestii, że prawidłowe odczytanie sensu i istoty tego podatku, musi doprowadzić do konkluzji, że obciąża on korzystającego z dróg publicznych za pośrednictwem środków transportowych z powodu przyczyniania się tym sposobem do stopniowego ich zużywania w miarę ich eksploatacji.

Ustawodawca przepis sformułował tak, ze użytkownika dróg utożsamił z właścicielem pojazdu. Unormowanie to zawarte zostało w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, która zawiera co do zasady przepisy obejmujące wszystkich, którzy faktycznie wypełniają hipotetyczne sytuacje przewidziane w jej przepisach. Nie są to zatem wobec unormowań Ordynacji podatkowej regulujących kwestie następstwa prawnego w specjalnych sytuacjach, do których należy komercjalizacja i prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych, unormowania wyjątkowe. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, unormowania art. 9 ust 1 upol nie mogą być zakwalifikowane, wobec przepisów art. 93 § 1, art. 93 d, 93 e, art. 94 i 95 Op, jako przepisy szczególne. Odwrotnie szczególne są unormowania dotyczące sytuacji nie odnoszącej się ogólnie do wszystkich właścicieli środków transportowych, lecz jedynie do tych, u których rodzą się zobowiązania w podatku od środków transportowych w warunkach następstwa prawnego powstającego w wyniku komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Z art. 93 e i 94 Op wprost wynika szczególny charakter unormowań art. 93 - 93 d.

Warto też ponadto zauważyć, że przepisy zobowiązań podatkowych (dział III Ordynacji podatkowej) nie należą do przepisów postępowania podatkowego (dział IV Ordynacji podatkowej), a więc nie kwalifikują się do wskazania ich w zarzutach formułowanych według wymogów art. 174 pkt 2 ppsa.

Uwaga ta ma zasadnicze znaczenie w świetle art. 183 § 1 ppsa, gdyż NSA związany jest granicami skargi kasacyjnej, co oznacza możliwość rozpatrzenia doniosłości zarzutów tylko tak dalece, jak trafnie zostały one sformułowane. Bezspornie w niniejszej sprawie mamy do czynienia z zarzutami odnoszącymi się do prawa materialnego. Dotyczy to tak samo powołanych przez stronę przepisów Ordynacji podatkowej, jak przepisu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W tych okolicznościach zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, poprzedzony być powinien wykazaniem naruszenia przepisów postępowania przez sąd I instancji, spowodowanego zaaprobowaniem uchybienia przepisom procedury podatkowej przez organ wydający zaskarżoną decyzję, wskutek braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ( art. 122 Op) i w związku z tym nie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Op). Podniesienie zarzutu wadliwości ustaleń faktycznych jest nieodzowne wówczas, gdy strona ma zamiar kwestionować prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, bowiem służy ono wykazaniu, że uchybienia w tej mierze nie odpowiadają hipotezie stosowanego przepisu prawa materialnego.

Strona uchybień takich nie zarzuciła i w istocie stan faktyczny nie jest w sprawie sporny.

Skoro zatem z umowy notarialnej, a więc z dokumentu, który stanowi w niniejszej sprawie zasadniczy dowód tego co zostało w nim stwierdzone - wynika, że skarżąca Spółka była stroną umowy zawartej w ramach komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego (§ 1 aktu notarialnego) to wynika z tego faktu zarazem i to, że zgodnie z dyspozycją art. 93 § 1 Op wstąpiła ona we .w s z e l k i e (podkr. NSA) przewidziane w przepisach prawa podatkowego obowiązki.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej w badany przypadku nie może być mowy o wykładni rozszerzającej i o przenoszeniu na nią (przez sąd, czy też organy podatkowe?) obowiązku podatkowego w drodze umowy cywilnoprawnej. Umowę tę dobrowolnie zawarła Spółka i fakt ten rozstrzygnął o szczególnym zastosowaniu wobec niej przepisów o podatku od środków transportowych na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.

Dotąd powiedziane prowadziło do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do dyspozycji art. 184 ppsa, obowiązany był orzec jak w sentencji wyroku.

-----------------------

2

2

2