Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 577/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 9, art. 9a, art. 10 ust. 1, art. 29, art. 47 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 26, art. 27, art. 28
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 109 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA/Łd 577/10

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza A. z dnia [...] orzekającą o zameldowaniu małoletnich dzieci P.P., K.P., P.P. na pobyt czasowy od dnia 01.07.2010 r. do dnia 30.06.2011 r. w miejscowości A., przy ul. B., gm. A..

W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 47 ust. 2 w zw. z art. 10 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz. U. Nr 139, poz. 993 z 2006 r. ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W stanie faktycznym sprawy, w dniu 16 marca 2010 r. M.M. jako opiekun prawny małoletnich P.P., K.P. i P.P. wystąpiła z wnioskiem o zameldowanie dzieci na pobyt czasowy od dnia 01.07.2010 r. do dnia 30.06.2010 r. w miejscowości A., przy ul. B., gm. A. Wyjaśniła, że jest zawodową rodziną zastępczą dla wymienionych dzieci, które zamieszkują razem z nią i jej mężem w przedmiotowej posesji od dwóch lat, a właścicielka nieruchomości nie podjęła żadnych działań w celu ich zameldowania.

Wobec braku potwierdzenia pobytu w lokalu małoletnich dzieci przez właściciela lokalu, organ I instancji pismem z dnia 19 marca 2010 r. zawiadomił właścicielkę posesji D. M. oraz wnioskodawczynię M. M. o wszczęciu postępowania w sprawie zameldowania małoletnich na pobyt czasowy w przedmiotowej posesji.

Organ I instancji ustalił, że właścicielem posesji w miejscowości A. przy ul. B., gm. A. jest D.M. W posesji tej zamieszkują i są zameldowani na pobyt stały M.M. i jej mąż T. M., opiekunowie prawni małoletnich dzieci - P.P., K.P. oraz P.P.. Właścicielka posesji – D.M., babcia M.M., nie wyraża zgody na zameldowanie na pobyt czasowy małoletnich dzieci na terenie swojej posesji choć równocześnie przyznaje, że dzieci przebywają w tym miejscu bez zameldowania od dwóch lat.

W toku postępowania przed organem I instancji pełnomocnik D.M. złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków – K. M. na okoliczność wyeksmitowania go z mieszkania w A., E. K.-M. na okoliczność zamiaru przeprowadzenia się z Anglii wraz mężem i dziećmi do lokalu nr 2 przy ul B., po opuszczeniu go przez M. M. i jej męża oraz J. O. na okoliczność, że z powodu światowego kryzysu gospodarczego K. M. i jego rodzina chcą wyjechać z Anglii.

Organ wnioski ten oddalił uzasadniając, że zeznania wskazanych osób nie wniosłyby nowych okoliczności w kwestii zameldowania małoletnich dzieci w spornej nieruchomości i przedłużyłyby termin zakończenia postępowania.

W tym stanie faktycznym, w dniu [...] Burmistrz A., działając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, orzekł o zameldowaniu małoletnich dzieci P.P., K.P., P.P. na pobyt czasowy od dnia 01.07.2010 r. do dnia 30.06.2011 r. w miejscowości A., przy ul. B., gm. A..

Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] złożyła D.M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Decyzji organu I instancji zarzuciła naruszenie przepisów art. 47 ust. 2, art. 8 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Zdaniem odwołującej, M.M. (opiekun prawny małoletnich dzieci) wprowadziła dzieci do spornego mieszkania, bez jej wiedzy i zgody, nie posiadając przy tym tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Zarzuciła ponadto naruszenie art. 6, art. 8, art. 10 k.p.a., a w szczególności art. 7 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie wątpliwości dotyczących charakteru pobytu dzieci w przedmiotowym lokalu, a także art. 75 § 1 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków zgłoszonych we wniosku z dnia 7 czerwca 2010 roku.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i odmowę zameldowania małoletnich dzieci: P.P., K.P. i P.P., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w I instancji. Równolegle złożyła wniosek o zaliczenie w poczet materiału dowodowego dołączonych do odwołania kopii dokumentów.

Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Wykonanie obowiązku meldunkowego polega na zgłoszeniu wymaganych danych właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno-techniczną rodzącą skutki prawne. Wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji określone zostały w ustawie w art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2. Na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności organ prowadzący ewidencję ludności jest upoważniony rozstrzygnąć o dokonaniu zameldowania w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu budzą wątpliwości. Na tej podstawie organ ewidencyjny rozstrzyga również o prawidłowości dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania, tj. ustala czy w dacie jej dokonania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczy, spełnia warunki określone w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności.

Jak w związku z tym stwierdził Wojewoda, organ I instancji bezsprzecznie ustalił, iż w dacie dokonywania czynności zameldowania małoletnie dzieci przebywały pod adresem: A. ul. B., gm. A. Organ wskazał przy tym, że sam wniosek o zameldowanie złożony został przez opiekuna prawnego małoletnich dzieci – M. M., ustanowioną przez sąd rodziną zastępczą dla małoletnich dzieci. Na mocy postanowienia sąd rodzinnego dzieci umieszczone zostały w rodzinie zastępczej, a samo postanowienie sądu w tym zakresie jednoznacznie wskazywało miejsce pobytu dzieci. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, nie można uznać aby zamieszkiwanie dzieci w spornym lokalu nastąpiło z naruszeniem prawa. Organ podkreślał przy tym, że obowiązek meldunkowy jest obowiązkiem ustawowym i zgłoszenie zameldowania stanowi realizację tego obowiązku przez opiekuna małoletnich dzieci (art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności).

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji uznał je za niezasadne. Przede wszystkim wskazał, że zameldowanie nie wpływa na charakter tytułu prawnego do lokalu i nie tworzy jakichkolwiek uprawnień do uzyskania praw do lokalu. Posiadanie zameldowania nie ma znaczenia dla całokształtu stosunków cywilnoprawnych między babcią a wnuczką związanych z zamieszkiwaniem, opłacaniem świadczeń za lokal i media czy zamiarem wystąpienia o eksmisję M.M. i jej męża z zajmowanego lokalu. Podkreślił, że po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. K 20/01, Dz.U. Nr 78, poz. 716) stwierdzającego niekonstytucyjność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zameldowanie nie jest uzależnione od posiadania tytułu prawnego do danego lokalu, jak również wyrażania zgody na zameldowanie przez właściciela nieruchomości. Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu niedostatecznego wyjaśnienia wątpliwości dotyczących charakteru pobytu dzieci w spornym lokalu, wskazując, iż charakter pobytu dzieci w lokalu w A. przy ul. B. wynika wprost z postanowienia sądu rodzinnego ustanawiającego M. M. i T. M. rodziną zastępczą dla małoletnich dzieci. Zameldowanie dzieci w tym lokalu stanowi realizację powinności wynikających z pełnienia przez małż M. funkcji zawodowej rodziny zastępczej. Stąd nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 7 k.p.a.

W ocenie organu odwoławczego chybiony jest także zarzut naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. w związku z nieprzeprowadzeniem przesłuchania świadków wskazanych we wniosku dowodowym pełnomocnika właścicielki nieruchomości z dnia 7 czerwca 2010 r. Zdaniem organu II instancji, wskazane przez pełnomocnika we wniosku okoliczności nie miały bezpośredniego wpływu na prowadzone postępowanie meldunkowe i podjęte rozstrzygnięcie dotyczące zameldowania trójki małoletnich dzieci. Powołanie – zdaniem organu odwoławczego – nowych świadków nie może być bowiem traktowane jako nowa okoliczność faktyczna, gdyż okoliczności pobytu i zamieszkiwania trójki małoletnich dzieci zostały udokumentowane i potwierdzone w sposób jednoznaczny w zgromadzonym materiale dowodowym, a okoliczności powołane przez pełnomocnika odwołującej, we wniosku dowodowym, wykraczają poza zakres postępowania meldunkowego i dotyczą kształtowania sfery stosunków cywilnoprawnych między właścicielką nieruchomości – D. M., a jej synem K. M. i jego rodziną oraz wnuczką M. M. i jej rodziną. Ponadto wniosek dowodowy wskazywał na okoliczności przemawiające przeciwko zameldowaniu dzieci na pobyt stały, a postępowanie dotyczy zameldowania na pobyt czasowy.

Jednocześnie organ II instancji zgodził się z zarzutem naruszenia normy art. 10 k.p.a., w związku z prowadzeniem dalszego postępowania dowodowego już po zawiadomieniu stron o jego zakończeniu. Zdaniem Wojewody, podjęte w tym zakresie przez organ I instancji czynności, nie doprowadziły jednakże do ujawnienia nowych okoliczności w sprawie, które nie były znane organowi meldunkowemu i stronom na podstawie zgromadzonych do tej pory dowodów. Nie miały zatem wpływu na merytoryczne rozstrzygniecie dotyczące zameldowania.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła D.M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie:

- art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, która – w ocenie skarżącej – jest sprzeczna z prawem i orzecznictwem sądów administracyjnych oraz przede wszystkim z ustawą o ewidencji ludności z powodu błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania w niniejszej sprawie;

- art. 47 ust. 2, art. 8 ust. 2, art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności - przez błędnie zastosowanie wymienionych przepisów, co przejawiało się w daniu "priorytetu przepisom ustawy o ewidencji ludności przed przepisami prawa cywilnego dotyczącymi własności, z których wypływa prawo do dysponowania i korzystania z swojej własności (mieszkania)", skutkiem czego było utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza A. o zameldowaniu trojki małoletnich dzieci w cudzej własności. Skarżąca wskazała w tym zakresie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13.02.2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1226/05, odwołując się do tezy tego wyroku, zgodnie z którą "Rozszerzająca wykładnia przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, według której decyzje organu administracyjnego mogłyby uczynić bezskutecznymi uprawnienia właściciela lub współwłaścicieli do korzystania z rzeczy, byłaby niedopuszczalna w świetle art. 21 Konstytucji RP, poręczającego ochronę własności oraz art. 1 ratyfikowanej przez Polskę Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności",

- przepisów art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie wątpliwości dotyczących charakteru pobytu nieletnich w spornym lokalu;

- art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez niewyjaśnienie okoliczności w jakich nastąpiło wprowadzenie przez M. M. do mieszkania w prywatnym budynku D.M. trojga małoletnich dzieci przyjętych do rodziny zastępczej, bowiem – zdaniem skarżącej – M.M. "w tajemnicy przed babcią przyjęła pod opiekę dzieci, jak również bez wiedzy właścicielki wprowadziła do jej mieszkania dzieci";

- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania zgłoszonych przez pełnomocnika skarżącej świadków na potwierdzenie zaistnienia istotnych okoliczności podane we wniosku dowodowym z dnia 07.06.2010 r., które to okoliczności zostały uznane przez organ II instancji jako nieistotne, z uwagi na to, iż wykraczają poza zakres postępowania meldunkowego, dotycząc kształtowania sfery stosunków cywilnoprawnych między właścicielka nieruchomości D. M., synem K. M. i jego rodziną oraz wnuczką M. M. i jej rodziną.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] podtrzymał w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącej popierał skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). Sąd nie przejmuje więc sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić legalność działałania organu orzekającego. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.] Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podkreślić przy tym należy, że analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o zameldowaniu małoletnich dzieci: P.P., K.P. i P.P. na pobyt czasowy od dnia 1 lipca 2010 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. w miejscowości A., przy ul. B., gm. A. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) [dalej: ustawa o ewidencji ludności].

Przesłanki zameldowania zostały określone w art. 10 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym, osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Przy czym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1), zaś pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 7 ust. 1).

Wnioski o zameldowanie małoletnich P.P., K.P. i P.P. w lokalu przy ul. B. w A. zostały złożone przez ich opiekuna prawnego – M. M., która na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu III Wydział Rodzinny i Nieletnich została ustanowiona ich opiekunem prawnym w ramach rodziny zastępczej, a więc w świetle art. 9a ustawy przez osobę do tego uprawnioną. Z treści postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu wynika bowiem, że postanowieniem z dnia 26 lutego 2008 r. postanowił on umieścić ww. małoletnie dzieci w zawodowej rodzinie zastępczej M. i M. M. w A., ul. B., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.

Zgodnie z powoływanym art. 9a ustawy o ewidencji ludności za osobę nie posiadającą pełnej do zdolności do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonuje jej przedstawiciel ustawowy lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu. Miejsce zamieszkania opiekuna prawnego determinuje przy tym w rozpatrywanej sprawie miejsce zamieszkania małoletnich: P.P., K.P. i P.P. Zgodnie bowiem z art. 27 k.c. miejscem zamieszania osoby pozostającej pod opieka jest miejsce zamieszkania opiekuna. Przy tym w myśl art. 28 k.c. można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Dlatego z chwilą ustanowienia rodziny zastępczej powstało po stronie M.M. wykonanie obowiązku meldunkowego w stosunku do małoletnich dzieci: P.P., K.P. i P.P., jako konsekwencja zamieszkania małoletnich w miejscu zamieszkania ich opiekuna prawnego. Podkreślić jedynie należy, iż ustanowienie rodziny zastępczej nastąpiło za zgodą przyszłego opiekuna prawnego. Tam bowiem gdzie dobro dziecka jest zagrożone sąd opiekuńczy podejmuje działania na podstawie art. 109 § 1 i § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jednym z zarządzeń jest umieszczenie w rodzinie zastępczej, a wówczas – jak wskazano wyżej – miejsce zamieszkania opiekuna jest miejscem zamieszkania osoby małoletniej. O ile bowiem o miejscu zamieszkania dziecka nie przebywającego stale u żadnego rodzica decyduje sąd opiekuńczy (art. 26 § 2 in fine k.c.), o tyle przepis art. 27 k.c. brzmi kategorycznie. Z powyższego wynika, że już samo postanowienie Sądu jednoznacznie wskazywało miejsce pobytu dzieci.

W podobnej kwestii wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 597/07 stwierdził, że miejscem zamieszkania małoletniego dziecka, za którego obowiązek meldunkowy wykonują rodzice (art. 9a ustawy o ewidencji ludności), jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej (art. 26 § 1 k.c.).

W świetle obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisów ustawy o ewidencji ludności, zasadniczym kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu jest stwierdzenie faktu przebywania w lokalu. Orzekając w przedmiocie zameldowania organy nie mogą oceniać, czy pobyt danej osoby w określonym miejscu nie stoi na przeszkodzie w realizacji prawa własności do lokalu innej osoby. Tak więc podnoszona przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego i w skardze do Sądu okoliczność braku jej zgody jako właścicielki domu na zameldowanie pozostających w rodzinie zastępczej M.M. małoletnich: P.P., K.P. i P.P. w przedmiotowym lokalu nie może stanowić podstawy do podważenia legalności prawnej wydanych w sprawie decyzji.

Jak już słusznie wskazał Wojewoda w treści swojego rozstrzygnięcia, w kwestii uprawnień do przebywania w danym lokalu wypowiedział się już Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002/3/34), stwierdzającym niezgodność z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Trybunał wyraził wówczas pogląd, iż ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Z tego względu do ustawy ewidencyjnej został dodany przepis art. 9 ust. 2b, z którego wynika, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu przytoczonego wyroku zwrócił przy tym uwagę na skomplikowanie procedury meldunkowe, zarzucając ustawodawcy przekroczenie granic ingerencji w życie społeczne, poprzez dążenie do "maksymalistycznego" połączenia w jednym postępowaniu ("uchwycenia" w procedurze meldunkowej) zarówno stanu faktycznego, jak i stanu prawnego.

Mając te wskazania na względzie oraz aktualne brzmienie ustawy ewidencyjnej należy uznać, iż trafnie organ meldunkowy oddzielił kwestię posiadania tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu przez M. i T. M., od konieczności dokonania czystej rejestracji stanu faktycznego, a więc zameldowania w razie ustalenia, że wnioskodawczyni (M.M.) i jej małoletnie dzieci spełniają przesłanki wynikające z art. 10 ust. 1 ustawy ewidencyjnej.

Bez znaczenia także pozostaje podnoszona przez skarżącą kwestia legalności pobytu M. i T. M. w spornym lokalu, albowiem okoliczność ta pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na zameldowanie, które nie jest formą kontroli legalności pobytu i zamieszkania. Właściciel nieruchomości dla ochrony swoich prywatnych interesów ma bowiem drogę postępowania cywilnego. która może służyć mu np. do doprowadzenia do usunięcia określonej osoby z lokalu.

W okolicznościach niniejszej sprawy, nie ma również znaczenia, iż skarżąca nie dokonała potwierdzenia pobytu i nie wyraziła zgody na zameldowanie w spornym lokalu małoletnich: P.P., K.P. i P.P. w sposób określony w art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu.

Ponieważ zameldowanie dokonywane jest zasadniczo, jako czynność materialno-techniczna, w procedurze dokonywania rejestracji miejsca pobytu osoby w danym lokalu w formie zameldowania, ustawodawca wymaga jedynie potwierdzenia przez podmiot mający tytuł prawny do lokalu, istniejącego stanu faktycznego polegającego na pobycie danej osoby w tym lokalu. Wtedy wymagane jest zachowanie procedury określonej m.in. w powołanym art. 9 ust. 2a ustawy. Należy w tym miejscu wyjaśnić, iż skarżąca błędnie interpretuje ww. przepis, wskazując, iż dla zameldowania niezbędne jest okazanie dokumentu potwierdzającego tytułu prawny do lokalu osoby chcącej się zameldować. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1681/07, nie można od osoby podlegającej zameldowaniu wymagać legitymowania się prawem do lokalu, w szczególności w postaci zgody właściciela. Zgoda bowiem właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do danej nieruchomości na pobyt osoby, która chce dopełnić obowiązku meldunkowego w danym lokalu, jak również potwierdzenie przez niego faktu pobytu tej osoby w tym lokalu nie stanowi przesłanki do jej zameldowania na pobyt stały (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1432/05).

W przypadku jednak, gdy dane zgłaszane do zameldowania budzą wątpliwości, zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Rozstrzygnięcie to, jako dokonywane przez organ administracji publicznej w sprawie z zakresu administracji publicznej, następuje zaś w formie decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 104 k.p.a.

Skoro więc skarżąca nie potwierdziła, a wręcz nie wyraziła zgody, na pobyt małoletnich: P.P., K.P. i P.P. w przedmiotowym lokalu, organy orzekające zobowiązane były do rozstrzygnięcia sprawy zameldowania w formie decyzji administracyjnej, poprzedzonej postępowaniem wyjaśniającym, mającym na celu ustalenie m.in. stanu faktycznego w zakresie pobytu małoletnich dzieci pod wskazywanym adresem w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni oraz jej męża (art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Zameldowanie w takim przypadku nie zależy bowiem od tego, czy właściciel lokalu potwierdzi fakt pobytu danej osoby w tym lokalu, w sposób sformalizowany, określony w art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, lecz od tego, czy taki pobyt rzeczywiście ma miejsce i rolą organu jest ustalenie tego stanu rzeczy za pomocą środków dowodowych, określonych w przepisach k.p.a. (por. m.in. wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1069/07).

Odnosząc się do kwestii ustalenia faktycznego pobytu wnioskodawczyni i małoletnich dzieci w spornym lokalu wskazać należy, iż zarówno wnioskodawczyni – M.M. jak i małoletnie dzieci, których dotyczy wniosek o zameldowanie, zamieszkiwały w spornym lokalu za wiedzą skarżącej. Przy czym, małoletnie dzieci przebywały w tym lokalu, od co najmniej dwóch lat, to jest od czasu umieszczenia ich w rodzinie zastępczej prowadzonej przez M. i T. M., co skarżąca sama potwierdziła (k. 35 akt adm. organu I instancji). Przyznała, że M.M. i jej mąż są zameldowani w spornym lokalu od 2005 r., natomiast od dwóch lat zamieszkują z nimi w ramach rodziny zastępczej małoletnie dzieci: P. P., K. P. i P. P.

Podkreślić w związku z tym należy, że istotą postępowania w niniejszej sprawie było zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu małoletnich dzieci. Skoro od ponad dwóch lat zamieszkują one w spornym budynku przy ul. B. w miejscowości A., konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Podkreślić przy tym należy, odnosząc się do twierdzeń skarżącej o problemach związanych z regulowaniem płatności za zajmowany lokal przez M. M. i jej męża, że postępowanie administracyjne w przedmiocie zameldowania nie może stanowić drogi rozwiązywania konfliktów rodzinnych i sporów cywilnoprawnych, bowiem ma ono na celu jedynie zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu danej osoby (osób).

Wobec natomiast zarzutów podnoszonych przez skarżącą w trakcie postępowania administracyjnego oraz w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczących pobytu M. i T. M. w spornym lokalu, w którym zamieszkują oraz braku zgody skarżącej na ich dalsze zamieszkiwanie, a tym bardziej zameldowanie pozostających pod ich opieką małoletnich dzieci należy podkreślić, iż zameldowanie, jako rejestracja stanu faktycznego, nie sankcjonuje tego stanu, jak również nie tworzy jakichkolwiek uprawnień do uzyskania praw do lokalu, skoro dokonanie zameldowania również nie jest uzależnione od przysługiwania tytułu prawnego do lokalu. Ewidencja ludności ma tylko i wyłącznie charakter porządkowy i nie rozstrzyga o uprawnieniach do lokalu jak i prawie do przebywania w nim. Należy raz jeszcze podkreślić, że celem instytucji zameldowania jest odzwierciedlenie aktualnego stanu faktycznego związanego z czasowym oraz stałym pobytem osób. Zameldowanie zatem danej osoby w określonym lokalu w żaden sposób nie narusza uprawnień właścicielskich i nie godzi w przepisy Konstytucji RP, w tym art. 21 ustawy zasadniczej, czy też art. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Poza tym kompetencje do orzekania w zakresie ochrony prawa własności należą do sądów powszechnych. W postępowaniu meldunkowym nie jest możliwe ich rozstrzyganie.

Dodatkowo wskazać należy, iż art. 29 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wskazuje obowiązek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, potwierdzenia faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące w tym lokalu (ust. 1) oraz obowiązek zawiadamiania właściwego organu gminy o stałym lub czasowym pobycie innej osoby w ich lokalach (pomieszczeniach) oraz o opuszczeniu przez nią tego lokalu (pomieszczenia), jeżeli osoba ta nie dopełniła obowiązku meldunkowego. Taka regulacja ma na celu ciągłe zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu danej osoby. Niewykonanie przez właściciela lokalu nałożonych ustawą obowiązków pozostaje jednakże poza oceną Sądu w niniejszym postępowaniu.

Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności, w ocenie Sądu, organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie procedurę określoną w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i będąc w zgodzie z przepisami postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.) orzekły o zameldowaniu małoletnich P.P., K.P. i P.P. w spornym lokalu.

Organy prawidłowo, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, a następnie w myśl art. 80 k.p.a. dokonały oceny spełnienia przesłanek zameldowania w oparciu o zebrany materiał dowodowy. W świetle ustaleń poczynionych przez organy nie budził wątpliwości fakt, iż dzieci już od dwóch lat zamieszkiwały w lokalu razem z M. M. i jej mężem. Okoliczności tej nie zaprzeczała sama skarżąca przyznając ten fakt, a zarzucając jedynie, że nie wyrażała i nie wraża na to zgody.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., w związku z podnoszonym jeszcze na etapie odwołania od decyzji organu I instancji zarzutem uchybienia obowiązkowi powiadomienia stron o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków, stwierdzić należy, iż trafnie ustosunkował się od niego już organ odwoławczy. Dodać można jedynie na marginesie, iż zarzut w tym zakresie może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucone uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych i mogło mieć wpływ na wynik sprawy. (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05). Taka zaś sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Odnośnie natomiast zarzutu naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. w związku z nieprzeprowadzeniem dowodu z przesłuchania świadków wskazanych we wniosku dowodowym pełnomocnika skarżącej z dnia 7 czerwca 2010 r., zarzut ten również nie może znaleźć uzasadnienia. W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko zajęte w tym zakresie przez Wojewodę, który trafnie podniósł, iż wskazane przez pełnomocnika we wniosku okoliczności nie miały bezpośredniego wpływu na prowadzone postępowanie meldunkowe i podjęte rozstrzygnięcie dotyczące zameldowania małoletnich dzieci. Okoliczności powołane przez pełnomocnika odwołującej, we wniosku dowodowym, wykraczają poza zakres postępowania meldunkowego i dotyczą kształtowania sfery stosunków cywilnoprawnych między właścicielką nieruchomości – D. M., a jej synem K. M. i jego rodziną oraz wnuczką M. M. i jej rodziną.

Reasumując powyższe rozważania, w ocenie Sądu, zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy nie budzi wątpliwości w aspekcie ustalenia, że M.M. i T. M. w dacie dokonywania czynności zameldowania zamieszkiwali wraz z małoletnimi: P. P., K. P. i P. P. w lokalu przy ul. B. w miejscowości A., gm. A., co uzasadniało wydanie decyzji o zameldowaniu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

R.A.