Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 575/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budżetowe prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1, art. 7, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art.  15 zzs4
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 151, art. 190
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2021 r. sprawy ze skargi I.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy linii SN oraz stacji transformatorowej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M.M.-F., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A 170, lok. [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r., nr [...], o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy linii SN oraz stacji transformatorowej.

Jak wynika z akt sprawy, ww. decyzją z [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy linii SN oraz stacji transformatorowej zlokalizowanej na działce nr ewid. 810/3, 810/7, 810/8, obręb [...], gm. B..

Powyższe decyzje były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie sygn.. akt II SA/Łd 379/20, który wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2020 roku uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję oraz zasądził koszty postępowania.

Wyrok ten zapadł na podstawie następującym stanie faktycznym i prawnym.

I. P. nie zgadzając się z decyzją pierwszoinstancyjną, wniosła odwołanie, w którym stwierdziła, że organ latami lekceważył prawomocne postanowienie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. stwierdzające samowolę budowlaną, które uzyskało przymiot ostateczności w dniu 23 kwietnia 2015 r. Postanowieniem tym nałożono na właściciela samowoli dwa obowiązki, które ten wykonał 1,5 roku po terminie i 2,5 roku po terminie wskazanym w tym postanowieniu. Zgodnie z prawem samowola nie podlega legalizacji i nie ma możliwości jej remontu, nie można jej także użytkować, bo grozi to katastrofą budowlaną. Dlatego właściciel samowoli nie starał się o legalizację samowoli, ale o decyzję na budowę nowej linii kablowej SN 15kV i nowej stacji kontenerowej w nowym zgodnym z prawem miejscu (decyzja z dnia [...] lutego 2017 r.) oraz decyzję o rozbiórce starej kompletnie zużytej samowoli, której nie można użytkować (decyzja z dnia [...] kwietnia 2018 r., Nr [...]). Właściciel samowoli oczekuje decyzji nakazującej wyłączenie z użytkowania samowoli budowlanej będącej w katastrofalnym stanie technicznym lub rozbiórki kompletnie zużytej samowoli.

W piśmie z dnia 6 maja 2019 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania, I.P. wskazała, że do dnia 31 sierpnia 1979 r. na posesji była użytkowana jedna linia SN 15kV umocowana na dwóch podwójnych drewnianych słupach, co wyraźnie widać na zdjęciach, którą rozebrano po podłączeniu nowego transformatora i trzech linii SN 15kV, w odległości ok. 5 m od domu odwołującej. Po wybudowaniu samowoli budowlanej w 1979 r. stacja transformatorowa umieszczona została na 4 żelbetowych słupach naprzeciw domu sąsiadów po drugiej stronie ulicy, ale tym razem już naprzeciw środka tego domu (a przedtem na skraju domu) tzn. ok. 5 m od miejsca, w którym był umieszczony do 1979 r. stary transformator. W tej sytuacji odwołująca się zakwestionowała pogląd organu, iż linia 15kV wybudowana prawdopodobnie w latach 1958-1959, przebudowana została (w istniejącej trasie) na podstawie decyzji z dnia [...] lutego 1979 r. Po tej linii nie ma śladu, bo została zdemontowana jesienią 1979 roku po podłączeniu do użytkowania nowych samowolnie zrealizowanych urządzeń elektroenergetycznych na posesji odwołującej się. Co najmniej 5 m różnicy w odległości nowej linii od starego jej przebiegu, to nie jest – zdaniem odwołującej się – umieszczenie jej w "istniejącej trasie", zatem linię wybudowano w nowej, równoległej trasie. Organ wie, iż decyzja z dnia [...] września 1975 r. to zupełnie inna inwestycja na innej posesji. Odwołująca się podkreśliła przy tym, że w Ł. są trzy stacje transformatorowe i są trzy decyzje (z 1975, 1979 i 1983 r.) na budowę linii SN 15kV, każda zakończona transformatorem. Każda jest odrębną budowlą i ww. decyzje nie mają ze sobą nic wspólnego. Owszem do akt z 1975 roku jest dołączony kawałek fikcyjnej mapy (niezgodnej z rzeczywistością) posesji odwołującej, spreparowanej dla potrzeb w trakcie przenoszenia na przełomie lat 1981/1982 trzeciej samowolnie zrealizowanej linii SN 15kV (wszystkie linie SN po 15kV każda i stacja trafo zrealizowano samowolnie w 1979 roku). Zdaniem odwołującej się, organ od dnia 30 listopada 2016 r. wie, iż wszystkie urządzenia elektroenergetyczne samowolnie zrealizowane zużyte i uszkodzone grożą katastrofą budowlaną. W złożonej przez właściciela samowoli budowlanej ekspertyzie (str. 13) wyraźnie napisano, że linia nie może być użytkowana, niezbędne jest zamontowanie nowych "uziomów", gdyż uziemienie zostało zużyte (str. 12). Wszystkie żelbetowe słupy (9 szt.) mają ubytki betonu w ten sposób, że widać skorodowane konstrukcje wsporcze słupów, a dwa słupy się chylą w stronę przeciwną od domu. W ocenie odwołującej się, po pionizacji słupów odległość linii od domu wyniesie ok. 1 m, a nadto linia znajdzie się nad dachem użytkowanego budynku gospodarczego z drewnem i inwentarzem żywym. Eksperci wykonujący na zlecenie właściciela ekspertyzę techniczną w dniu 22 listopada 2016 r. zmierzyli, że odległości pomiędzy podwójnymi, równoległymi liniami SN po 15kV każda wyniosła 9 m, podczas gdy powinna wynosić nie mniej niż 20 m.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpoznaniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując, iż w dniu 16 czerwca 2014 r. I.P. złożyła w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B. pismo z prośbą o przeprowadzenie kontroli "budowy linii NN, linii SN ze stacją trafo" wraz z 11 żelbetowymi słupami, położonych na terenie działek nr ew. 810/3, 810/4, 810/6, 810/7, 810/8 w miejscowości [...], obręb [...]. W toku oględzin przeprowadzonych w dniu 7 sierpnia 2014 r. organ ten ustalił, iż na działce nr ew. 810/3 znajduje się stacja transformatorowa (na 4 słupach), na działkach nr ew. 810/4, 810/6, 810/7 i 810/8 znajdują się 2 linie energetyczne po 15 kV każda i 11 słupów. Według oświadczenia I.P. "do roku 1979 były 2 słupy i 1 linia, w 1979 roku na podstawie decyzji z dnia [...] lutego 1979 r. zostały postawione słupy żelbetowe w ilości 15 sztuk w innym miejscu niż drewniane, powstały 3 linie po 15 kV. Na przełomie lat 1981-82 przestawiono całą linię poza posesję i pozostało 11 słupów, ale były nowe linie, nowy przebieg, nowe słupy, nowy transformator. Istniejąca do 1979 r. linia została zlikwidowana wraz ze słupami i transformatorem po dniu 31 sierpnia 1979 r., jej pozostałości są nadal w płocie działki nr 810/8". Z kolei W.H.– pełnomocnik A S.A. Oddział [...] - Teren Rejon Energetyczny B. R.-K. (dalej jako: "A") przedłożył podczas kontroli decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1979 r., którą po rozpatrzeniu wniosku B udzielono pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej linie NN i SN ze stacją trafo w Ł., mapę nr [...] z inwentaryzacją linii NN i SN, mapę nr [...] sporządzoną na okoliczność remontu istniejącej linii SN 15 kV w miejscowości [...], protokół Nr [...]z dnia 31 sierpnia 1979 r. odbioru technicznego i przekazania do eksploatacji robót inwestycyjnych i po kapitalnym remoncie linii 15 kV i stacji trafo w miejscowości [...], protokół Nr 82/79 z dnia 31 sierpnia 1979 r. odbioru technicznego i przekazania do eksploatacji robót inwestycyjnych i po kapitalnym remoncie linii NN i stacji StSa 20/250. W protokole oględzin odnotowano ponadto, że po oględzinach w obecności W. H. oraz I.P. nie stwierdzono pozostałości linii energetycznej, we wskazanym miejscu istnieje ogrodzenie ze słupów drewnianych i plecionka z drutu aluminiowego. Jeden ze słupów żelbetowych łączący linię 15 kV ze stacją transformatorową jest przechylony (w kierunku wschodnim) i według I.P. grozi zerwaniem linii i pożarem. Przedstawiciel A S.A. oświadczył, że nie ma wstępu na działkę (brak zgody I.P.), w celu pionizacji słupa.

Ponadto w dniu 7 sierpnia 2014 r. I.P. złożyła w organie kopie dokumentów dotyczących przebudowy odcinka linii SN 15 kV.

Następnie w dniu 17 września 2014 r. A S.A. złożyła dokumenty dotyczące budowy linii NN, SN i stacji trafo zrealizowanej w oparciu o decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1979 r. Wojewoda [...] w piśmie z dnia 4 marca 2015 r. stwierdził, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji na podstawie art. 156 § 1 K.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. – na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), powoływanej dalej jako: "Prawo budowlane z 1994 r.",- nałożył na A obowiązek opracowania i przedstawienia, w terminie do dnia 15 lipca 2015 r., oceny technicznej dotyczącej prawidłowości eksploatacji oraz prawidłowości budowy i przebudowy spornej stacji transformatorowej wraz z linią energetyczną SN 15 kV oraz obowiązek uzyskania i przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego dla samowolnie zrealizowanej linii SN 15 kV wraz ze stacją transformatorową.

W dniu 23 lipca 2015 r. organ przeprowadził oględziny linii energetycznej SN 15 kV zlokalizowanej na działce nr ew. 810/8, w sprawie możliwości wystąpienia zagrożenia zdrowia i życia w związku ze stanem technicznym (przechyleniem) słupa linii. W trakcie oględzin nie stwierdzono złego stanu technicznego słupa, wskazując, że jest on trwale związany z gruntem, przechylony w kierunku wschodnim.

W tak ustalonym stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nakazał A S.A. rozbiórkę stacji transformatorowej na działce nr ew. 810/3 wraz z linią energetyczną SN 15kV, biegnącą przez działki nr ew. 810/3, 810/7, 810/8 obręb [...], gm. B.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W ponownie prowadzonym postępowaniu w dniu 29 października 2015 r. W.H. wyjaśnił, że A S.A. nie posiada w zasobach archiwalnych żadnej dokumentacji prawnej związanej z przebudową linii w 1985 roku, której inwestorem była [...]. Dokumenty te nie zostały przekazane A S.A. i mogą znajdować się w zasobach archiwalnych kopalni lub Archiwum Państwowym. Nadto wskazał, że przebudowa linii związana była z budową budynku mieszkalnego w Ł. nr 15, którego inwestorem był C. P. i I.P.

Wojewoda [...] w piśmie z dnia 23 listopada 2015 r. poinformował, iż nie odnaleziono w zasobach urzędu dokumentacji dotyczącej przebudowy linii.

Następnie A w piśmie z dnia 2 grudnia 2015 r. poinformowała, że podstawowa linia zasilająca miejsowość [...] (stacja 15/0,4 kV - nr 8-0057 na działce nr ew. 810/3) powstała kilkadziesiąt lat temu i KWB B. nie była inwestorem tego obiektu. W 1975 roku w związku z rozpoczęciem działalności Kopalni podjęto prace w zakresie budowy ujęcia wodociągowego w miejscowości [...] wraz z siecią wodociągową oraz linią energetyczną 15kV. Linia ta w porozumieniu z gestorem sieci elektroenergetycznej (zakładem energetycznym) została wpięta do istniejącej linii w rejonie ww. stacji transformatorowo-rozdzielczej, a w rejonie ujęcia wodociągowego zbudowana została stacja 15/0,4kV nr 8-1664. W tym zakresie w dniu 5 września 1975 r. zostało wydane przez Wojewódzki Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. pozwolenie na budowę. Zrealizowane obiekty (stacja wodociągowa, sieć wodociągowa i linia zasilająca 15kV) były przedmiotem odbioru w dniu 29 grudnia 1978 r. wraz z dyspozycją przekazania linii 15kV do zakładu energetycznego.

W dniu 18 stycznia 2016 r. w siedzibie organu stawił się W.K., który oświadczył, iż linia energetyczna w miejscowości [...] została wybudowana w latach 1958-1959, była to linia drewniana, pojedyncza. W latach 1979-1980 nastąpiła przebudowa linii SN i NN polegająca na powstaniu drugiej nitki po stronie południowej drogi prowadzącej przez wieś. Linia została połączona w środku wsi z części od strony zakrętu (lewa) i (prawa) do transformatora. W.K. wyjaśnił, iż mieszka w środkowej części wsi, więc nie wie, jak realizowano przebudowę linii. W chwili obecnej W.K. na swojej działce ma słup betonowy, który powstał przy przebudowie, pierwotnie słupa nie było. Podczas budowy nie było możliwości lokalizacji słupa w tym samym miejscu. Decyzja z dnia [...] października 1983 r., Nr [...] dotyczy linii 15kV zasilającej stację wodociągową, ale nie dotyczy działek I.P., nie ma ich w ogóle na mapie, przebiega ok. 200 m od wsi.

Archiwum Państwowe w P. przy piśmie z dnia 25 stycznia 2016 r. przekazało uwierzytelnione kopie dokumentacji związanej z decyzją Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P, z dnia [...] września 1975 r., znak [...].

Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie legalności budowy stacji transformatorowej oraz linii SN i NN, w którym wydano w dniu [...] kwietnia 2015 r. ostateczne postanowienie Nr [...] nakładające na A S.A., obowiązek opracowania i przedstawienia oceny technicznej dotyczącej prawidłowości eksploatacji oraz prawidłowości budowy i przebudowy stacji transformatorowej wraz z linią energetyczną SN 15 kV oraz obowiązek uzyskania i przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego dla samowolnie zrealizowanej linii SN 15 kV wraz ze stacją transformatorową.

Następnie po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., Nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r. i orzekł o umorzeniu postępowania w trybie art. 81c Prawa budowlanego z 1994 r. i na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), powoływanej dalej jako: "Prawo budowlane z 1974 r.", w zw. z art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r., zobowiązał A do dostarczenia, w terminie do dnia 24 czerwca 2016 r., ekspertyzy technicznej dotyczącej prawidłowości eksploatacji oraz prawidłowości budowy i przebudowy samowolnie zrealizowanej linii SN 15kV wraz ze stacją transformatorową. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., Nr [...], uchylił w całości ww. postanowienie, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.

W ponownie prowadzonym postępowaniu w dniu 30 listopada 2016 r. A złożyła ocenę techniczną nr [...] prawidłowości budowy i przebudowy stacji transformatorowej wraz z linią energetyczną SN 15kV.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazał A realizację robót budowlanych polegających na wykonaniu zabezpieczenia antykorozyjnego konstrukcji wsporczych stanowisk słupowych nr 20, 21, 22 oraz słupowej stacji transformatorowej linii energetycznej SN (wraz z uzupełnieniem tabliczek numeracyjnych oraz ostrzegawczych). Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., Nr [...], uchylił ww. decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] kwietnia 2018 r. wydał decyzję Nr [...], którą – na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. – nakazał A wykonanie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, zgodnie z punktem 13 "Oceny technicznej prawidłowości eksploatacji oraz prawidłowości budowy i przebudowy stacji transformatorowej wraz z linią energetyczną SN 15kV". Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., Nr [...], uchylił ww. decyzję w całości, a sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia

Prowadząc ponownie postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 8 sierpnia 2018 r. w trybie art. 10 § 1 K.p.a. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie materiałami, w terminie 3 dni.

Następnie w dniu [...] sierpnia 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję Nr [...], którą na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy linii SN oraz stacji transformatorowej.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] września 2018 r., Nr [...], po rozpoznaniu odwołania I.P., uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy linii SN oraz stacji transformatorowej.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., Nr [...], po rozpoznaniu odwołania I.P., uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W tak ustalonym stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r. wydał kwestionowaną w odwołaniu decyzję umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy linii SN oraz stacji transformatorowej zlokalizowanej na działce nr ewid. 810/3, 810/7, 810/8, obręb [...], gm. B..

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy po dokonaniu wykładni art. 105 § 1 K.p.a. wyjaśnił, iż w sprawie niezbędna jest analiza obowiązujących w dacie budowy linii SN przepisów prawa. Jego zdaniem, Prawo budowlane z 1974 r. regulowało m.in. projektowanie i budowę oraz utrzymanie i rozbiórkę obiektów budowlanych, do których zaliczano zarówno budynki oraz sieci energetyczne i telekomunikacyjne (art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.). Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r., roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przepis art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974 r. przewidywał, że właściwy Minister określi w drodze rozporządzenia zakres, warunki i tryb uzyskania pozwolenia na budowę, rodzaje robót zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz rodzaje robót zwolnionych od obowiązku zgłoszenia. Na podstawie tej delegacji Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska wydał w dniu 20 lutego 1975 r. rozporządzenie w sprawie nadzoru urbanistycznego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, inwestor obowiązany był uzyskać od właściwego organu decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej. Uzyskanie takiej decyzji wymagało wykonanie stałych sieci lub linii uzbrojenia terenu: wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych i na paliwa płynne z wyjątkiem sieci i linii uzbrojenia terenu poszczególnych nieruchomości, pasów drogowych, obszarów kolejowych i lotnisk. Uzyskanie pozwolenia na budowę obowiązuje w razie inwestycji, dla których zgodnie z przepisami w § 9 jest wymagane uzyskanie przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji (§ 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia).

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż w czasie budowy linii SN 15kV ze stacją transformatorową inwestor zobowiązany był do uzyskania pozwolenia na budowę, a brak takiej decyzji skutkował oceną, iż zachodzi samowola budowlana. Organ podkreślił przy tym, że do obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, a których budowę zakończono przed dniem 1 stycznia 1995 r., na mocy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., zastosowanie mają przepisy art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. W zależności zatem od wyników przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, właściwy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie określonych czynności, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.) lub wydać decyzję nakazującą rozbiórkę danego obiektu (art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.).

Następnie organ, odwołując się uprzednio do treści art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., podkreślił, iż organ I instancji w kwestionowanej w odwołaniu decyzji wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż na podstawie decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dnia [...] lutego 1979 r., Nr [...], zatwierdzona została budowa linii NN i SN ze stacją trafo w Ł.. Z załączonej do decyzji dokumentacji projektowej (rys. 3/666/78) wynika, że roboty budowlane polegały na wymianie 13 słupów, wykonaniu nowej linii 15 kV z przewodami przebiegającej po dotychczasowej trasie oraz na wymianie stacji transformatorowej w miejscu istniejącej SB-21 na nową STSa 20/250. Istniejące słupy żelbetowe pozostawiono bez zmian. Jak zaakcentował organ, poszukiwania decyzji o pozwoleniu na budowę linii nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Natomiast według oświadczenia W.K. z dnia 18 stycznia 2016 r., linia wybudowana była w latach 1958-1959. W toczącym się postępowaniu, w sprawie legalności budowy linii 15 kV i stacji trafo, na odcinku od słupowej stacji transformatorowej nr 8-0057 (według oznaczeń wynikających ze złożonej do akt oceny technicznej) do stanowiska słupowego nr 21, organ I instancji stwierdził, że zakres ww. decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dnia [...] lutego 1979 r. obejmował wymianę stacji trafo z SB-21 na STSa 20/250, a dalej za stanowiskiem słupowym nr 21 wymianę słupów i linii energetycznej po dotychczasowej trasie.

Organ odwoławczy wskazał następnie, że organ I instancji podkreślił, iż decyzja Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z dnia [...] września 1975 r., Nr [...], obejmowała budowę linii 15 kV i stacji trafo we wsi [...]. Z załączonego planu realizacyjnego linii 15 kV - sekcja 45-56 (20), na którym zaznaczono istniejącą linię 15 kV i nowoprojektowaną linię 15 kV wynika, że linia była budowana równoległe do istniejącej linii 15 kV (przebudowanej na podstawie decyzji z 1979 roku), a projektowana stacja transformatorowa słupowa typowa STS-20/100 znajdowała się w pobliżu projektowanej stacji wodociągowej w Ł.. Ponadto nowoprojektowany słup (oznaczony na planie realizacyjnym nr l/K-12, a w ocenie technicznej jako stanowisko słupowe nr 20) został połączony z istniejącym słupem linii 15 kV (oznaczonym w ocenie technicznej jako stanowisko słupowe nr 21). Zgodnie z tym planem odległość słupa nr 20 od istniejącej linii 15 kV (przechodzącej przez stanowisko słupowe nr 21 i słupową stację transformatorową) wynosiła ok. 8,5 m, z kolei odległość słupa nr 22 od tej linii wynosiła ok. 12,1 m. Organ I instancji zaznaczył, że wyniki pomiarów odczytane z kserokopii planu realizacyjnego stanowią orientacyjne określenie (ze względu na skażenie skali przez wykonane ksero) odległości linii 15 kV istniejącej (budowanej najprawdopodobniej w latach 1958-1959) od budowanej linii 15 kV do stacji wodociągowej w Ł..

W dalszej części organ odwoławczy wskazał, iż Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., Nr [...], udzielił A pozwolenia na przebudowę przyłącza napowietrznego wraz z wewnętrzną linią zasilającą, wyniesienie układu pomiarowego na zewnątrz budynku, rozbiórkę stacji transformatorowej słupowej 15/0,4 kV, rozbiórkę linii napowietrznej 15 kV, rozbiórkę linii 0,4 kV na działce nr ew. 812, 811, 810/8, 810/7, 810/6, 810/4, 810/3, 908/2 obręb [...], gmina B.. Na podstawie projektu zagospodarowania terenu, będącego załącznikiem do ww. decyzji, na którym naniesiono obie linie 15 kV, tj. linię 15 kV przebudowaną na podstawie decyzji z 1979 r. (oznaczoną nr 1) i linię 15 kV zrealizowaną w oparciu o pozwolenie z 1975 r. (oznaczoną nr 2), organ – po dokonaniu pomiarów – stwierdził, że odległość słupa nr 20 od linii 15 kV (oznaczonej nr 2) wynosi ok. 10,5 m, natomiast odległość słupa nr 22 od linii wynosi ok. 11,5 m. Organ I instancji wskazał, iż z porównania odległości obu linii 15 kV, tj. mierzonej według planów stanowiących załączniki do pozwolenia na budowę linii 15 kV z 1975 roku, a odległościami mierzonymi według projektu zagospodarowania terenu wynika, że różnice te wynoszą ok. 2 m (przy słupie nr 20) i ok. 0,6 m (przy słupie nr 22). W ocenie organu pierwszej instancji, wskazane różnice są niewielkie i nie stanowią istotnego odstępstwa od zatwierdzonego planu realizacyjnego i decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z dnia [...] września 1975 roku, Nr [...], która obejmowała budowę linii 15 kV i stacji trafo we wsi [...]. Organ I instancji wyjaśnił również, że na rys. nr 3/666/78, stanowiącym załącznik do decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dnia [...] lutego 1979 r. widoczna jest trzecia linia energetyczna 15 kV (oznaczona nr 3) oprócz dwóch ww. Linia ta została przebudowana, na wniosek S.P., na podstawie projektu przebudowy linii 15 kV w Ł. wykonanego przez Kopalnię Węgla Brunatnego B. Projekt przebudowy sporządzono w dniu 16 kwietnia 1981 r. Do projektu załączono szkic sytuacyjny, dotyczący przebudowy linii 15 kV, a z opisu technicznego przebudowy wynika, że ze względu na projektowaną budowę budynku mieszkalnego właścicielki gruntu, zaistniała konieczność przebudowy istniejącej linii 15 kV biegnącej ze wsi [...] do leśniczówki [...]. Zaprojektowano przebudowę w ten sposób, iż zdemontowano odcinek linii napowietrznej 15 kV pomiędzy dwoma słupami krańcowymi, zlikwidowano odcinek linii kablowej 15 kV zasilający bezpośrednio stację [...]-[...] Nr 1-1576, a w celu zapewnienia zasilania tej stacji odgałęzienie kablowe od istniejącej linii napowietrznej należy ustawić w odległości 15 m od słupa Nr 2/76 słup krańcowy 2a/81 z odłącznikiem liniowym, odgromnikami i głowicą kablową. Połączenie między słupami Nr 2/76 i Nr 2a/81 należy wykonać stosując luźne zawieszenie przewodów. Według Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, powyższe wskazuje, że została zlikwidowana trzecia linia napowietrzna 15 kV, część linii kablowej 15 kV oraz został wykonany nowy słup, który połączono ze słupem istniejącej linii 15 kV (słup oznaczony nr 22) w celu zapewnienia zasilania dla linii 15 kV [...]-[...]. Zdaniem organu, potwierdzeniem wykonania przebudowy linii 15 kV (oznaczonej nr 3) jest decyzja Urzędu Miasta i Gminy B. z dnia [...] września 1982 r., Nr [...], udzielająca C.P. i I.P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w Ł. nr 15 (działka nr ew. 1795). Na załączniku graficznym do tej decyzji – planie realizacyjnym zagospodarowania przestrzennego, brak jest linii 15 kV kolidującej z budynkiem mieszkalnym, ale widoczne są pozostałe dwie linie 15 kV.

Organ odwoławczy, za organem I instancji, zwrócił uwagę, że na podstawie decyzji z dnia [...] października 1983 r. wydano pozwolenie na budowę linii 15 kV G.-[...] dla zasilania stacji wodociągowej w Ł.. Jednak jak zapisano w decyzji, wniosek o jej wydanie obejmował budowę linii 15 kV dla drugostronnego zasilania stacji wodociągowej [...], tj. dodatkowej linii energetycznej dla zasilania stacji wodociągowej, a nie przebudowę istniejącej linii 15 kV wybudowanej na podstawie decyzji z 1975 roku. W ocenie organu, potwierdza to wyjaśnienie [...] S.A. zawarte w piśmie z dnia 2 grudnia 2015 r., w którym wskazano, że w dniu 3 października 1983 r. zostało wydane pozwolenie na budowę linii 15 kV z G. do nowej stacji 15/04 kV nr 8-0968 dla zasilania rezerwowego stacji wodociągowej w Ł., a nadto wyjaśnienia W.K., który wskazał, że decyzja z dnia [...] października 1983 r. dotyczy linii 15 kV zasilającej stację wodociągową [...]. Nie dotyczy ona działek odwołującej, nie ma ich w ogóle na mapie, przebiega ok. 200 m od wsi.

Podsumowując, Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że linia 15 kV oznaczona nr 1 – wybudowana prawdopodobnie w latach 1958-1959 – została przebudowana (w istniejącej trasie) na podstawie decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dnia [...] lutego 1979 r., Nr [...]. Z kolei równolegle biegnąca linia 15 kV oznaczona nr 2 została wykonana w oparciu o decyzję Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z dnia [...] września 1975 r., Nr [...].

Mając na względzie wyżej przedstawione ustalenia organu I instancji, organ II instancji stwierdził, że nie można uznać, by w odniesieniu do przedmiotowych linii SN 15kV oraz stacji transformatorowej z lokalizacją na działkach nr ew. 810/3, 810/7, 810/8, obr. [...], gm. B., zasadne było prowadzenie postępowania w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., bowiem w obrocie prawnym pozostają ww. decyzje administracyjne udzielające notabene zgody na ich realizację. Przepis art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. ma zastosowanie w przypadku, gdy obiekt budowlany powstał w warunkach tzw. samowoli budowlanej, czyli bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Z sytuacją taką nie mamy do czynienia w sprawie. Z tej przyczyny, w sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowanie wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, czy sporna inwestycja narusza przepisy planistyczne obowiązujące w czasie orzekania przez organ oraz czy powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Kwestia ta mogłaby być przedmiotem rozważań organu nadzoru budowlanego dopiero wówczas, gdyby inwestor nie dopełnił obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że budynek mieszkalny odwołującej został wybudowany na podstawie decyzji Urzędu Miasta i Gminy B. z dnia [...] września 1982 r., Nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego oraz udzieleniu C.P. i I. P. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy 114 m2, powierzchni użytkowej 84 m2, kubaturze 785 m3 i powierzchni całkowitej 228 m2. Skoro do realizacji ww. budynku mieszkalnego doszło już po wybudowaniu spornych linii SN 15 kV, to tym samym kwestia ich odległości do tego obiektu budowlanego nie powinna podlegać ocenie organów nadzoru budowlanego. Nowopowstająca inwestycja winna być dostosowana, pod względem usytuowania, do istniejącej już zabudowy. Z tego względu, zarzuty odwołującej dotyczące niezachowania odległości linii SN do budynku mieszkalnego, organ ocenił jako niezasadne.

Następnie organ odwoławczy odwołując się do treści złożonej przez gestora sieci "Oceny technicznej prawidłowości eksploatacji oraz prawidłowości budowy i przebudowy stacji transformatorowej wraz z linią energetyczną SN 15 kV", wskazał, że "dla linii SN 15 kV (wedle normy PN-E/ 05100-1) dla obliczonej odległości między przewodami b=1m bezpieczna odległość pozioma powinna wynosić od trudno dostępnej części budynku 1,6 m, a od łatwo dostępnej części budynku 2,6 m. Norma PN-EN 50423 dla przewodów gołych w linii o napięciu powyżej 1 kV do 45 kV prowadzonej w pobliżu budynków określa odstęp izolacyjny (poziomy) równy 3 m. Tymczasem odległość skrajnego przewodu linii SN od budynku mieszkalnego (krawędzi dachu) zlokalizowanego na działce nr ew. 810/3 wynosi ok. 6,5-7 m, zatem wymagana odległość przewodu od budynku została zachowana. W toku oględzin przeprowadzonych przez organ odwoławczy na terenie nieruchomości w dniu 18 grudnia 2019 r. stwierdzono, że odległość między rzutem skrajnego przewodu, a rzutem rynny (najbardziej wystający element dachu) wynosi 6,70 m. Dokonane zatem przez organ pomiary w pełni odpowiadają ustaleniom wynikającym z ww. ekspertyzy. Zdaniem organu, bez przedstawienia rzetelnie uzasadnionych argumentów, podważanie prawidłowości opinii nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że decyzja oparta na ustaleniach zawartych w złożonej przez A ekspertyzie (ocenie technicznej), jest wadliwa.

Odnosząc się natomiast do kwestii odległości pomiędzy równoległymi liniami SN, które biegną przez nieruchomości, organ podkreślił, iż w piśmie z dnia 17 grudnia 2018 r. A poinformowała, że z rysunku nr TE-2400/9331c-1a pt. Plan realizacyjny linii 15 kV sekcja 45-46 (20) wynika, że najmniejsza odległość pomiędzy osiami projektowanej linii 15 kV oraz istniejącej linii 15 kV do stacji transformatorowej, przy stanowisku słupowym nr 1 wynosi 10 m. Uwzględniając układy przewodów obu linii, odległość pomiędzy skrajnymi przewodami dwóch linii napowietrznych jest zgodna z pkt 9.2.3 Polskiej Normy PN-E-5100-1:1998 Elektroenergetyczne linie napowietrzne – Projektowanie i budowa. Odległość pomiędzy równoległymi liniami SN 15kV została zmierzona również przez organ podczas oględzin w dniu 18 grudnia 2019 r., kiedy ustalono, iż odległość ta wynosi 9 m. Nieznaczna różnica w ustaleniach dokonanych przez organ odwoławczy, a danymi zawartymi w ww. piśmie z dnia 17 grudnia 2018 r. A, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem uzyskany pomiar jest zgodny z wymogami stawianymi w Polskiej Normie PN-E-5100-1:1998 r.

Ponadto organ podkreślił, że przed organami nadzoru budowlanego toczyło się postępowanie w sprawie stanu technicznego linii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 578/18, oddalił skargę I.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], uchylającą w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2018 r., Nr [...], i nakazującą A – z rygorem natychmiastowej wykonalności – usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, dotyczących stanu technicznego stacji transformatorowej 15/0,4kV nr 8-0057 w Ł. gm. B., znajdującej się na działce nr ew. 810/3 wraz z linią energetyczną SN 15kV biegnącą przez działki nr ew. 810/3, 810/7, 810/8 obr. [...], gm. B., poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na: wykonaniu pionizacji stanowiska słupowego nr 21, wykonaniu dodatkowych uziomów dla stanowisk słupowych nr 20, 21, 22 oraz stacji transformatorowej SN/NN w celu uzyskania wymaganych wartości rezystencji uziemienia, uzupełnieniu brakujących oznaczeń na poszczególnych słupach oraz wykonaniu konserwacji słupów i stacji transformatorowej, zgodnie z pkt 13 opracowania pt. "Ocena techniczna prawidłowości eksploatacji oraz prawidłowości budowy i przebudowy stacji transformatorowej 15/0,4 kV nr 8-0057 w Ł. gm. B., znajdującej się na działce nr 810/3 wraz z linią energetyczną SN 15 kV biegnąca przez działki nr ew. 810/3, 810/7, 810/8 obręb [...], gm. B.".

Zdaniem organu odwoławczego, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, stąd jedynie potwierdzenie wyrokiem fałszerstwa mapy dołączonej do dokumentacji projektowej z 1975 roku mogłoby podważyć ocenę prawną zaprezentowaną w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji.

Konkludując [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż linie SN 15kV wraz ze stacją trafo powstały legalnie, tj. na podstawie pozwoleń na budowę, które pozostają w obrocie prawnym, to tym samym brak jest podstaw do kwestionowania zapisów oraz rozwiązań w decyzjach tych zawartych. Organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do weryfikacji działań organów wydających zgodę na realizację określonego przedsięwzięcia budowlanego. W sprawie i tak nie byłoby możliwe stwierdzenie nieważności decyzji udzielających pozwolenia na budowę spornych linii, ponieważ minęło 10 lat od daty ich wydania i wejścia do obrotu prawnego. Z ustaleń organów obu instancji wynika, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową, co również wyklucza ingerencję na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Z tych przyczyn organ odwoławczy utrzymał w mocy kwestionowaną w odwołaniu decyzję organu I instancji. Ponadto stwierdził, że z przyczyn szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu decyzji zarzuty odwołania nie mogą wpłynąć na zmianę stanowiska organów nadzoru budowlanego.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I.P. podniosła zarzuty naruszenia:

a) przepisów prawa materialnego, tj.: art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji I instancji pomimo występowania przesłanek świadczących o tym, iż ww. inwestycja stanowi samowolę budowlaną, co stwierdza również postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2015 r.;

b) przepisów postępowania, tj.:

– art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieustalenie czy A posiadał pozwolenie na budowę spornej linii SN oraz stacji transformatorowej z uwagi na brak stosownych dokumentów, przez co jego działanie może zostać uznane faktycznie za bezprawne;

– art. 10 i art. 61 § 4 K.p.a. poprzez naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, poprzez brak merytorycznego odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów skarżącej i niesprawdzenie ich w sposób merytoryczny i faktyczny w postępowaniu dowodowym;

– art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedokonanie właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i brak właściwego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji podjętego przez organ rozstrzygnięcia, a w szczególności poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż A posiadała pozwolenie na budowę linii SN oraz stacji transformatorowej;

– art. 138 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy obowiązkiem organu odwoławczego było w związku z ww. uchybieniami uchylenie decyzji I instancji w całości;

– art. 10 § 1 i art. 15 K.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności w postaci braku przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego przez organ II instancji;

– sprzeczność istotnych ustaleń organu I instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, co miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy, a to brak wyjaśnienia popartego dowodami niebudzącymi wątpliwości i przyjęcie, że A posiadał pozwolenie na budowę linii SN oraz stacji transformatorowej, pomimo istnienia w obrocie prawnym postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2015 r. i co faktycznie legalizuje w trakcie trwania postępowania naruszenie prawa.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zakwestionowała prawidłowość oceny organu I instancji, iż linia 15 kV oznaczona nr 1, która miała zostać wybudowana w latach 1958-1959, została przebudowana i to w istniejącej trasie na podstawie istniejącej decyzji Wojewódzkiego Biura Planowana Przestrzennego z dnia [...] lutego 1979 r., nr [...]. Również błędnie – zdaniem skarżącej – organ powiatowy przyjął, że równoległa linia 15 kV oznaczona nr 2 została wykonana w oparciu o decyzję Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z dnia [...] września 1975 r., Nr [...]. Okoliczności te stoją w sprzeczności z postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2015 r., Nr [...], w którym to organ wprost stwierdził, że lina SN 15 kV wraz ze stacją transformatorową są samowolą budowlaną. Potwierdziła to decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...]. Również [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. potwierdził ten fakt w decyzji z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] oraz w piśmie z dnia 13 października 2016 r.

W ocenie skarżącej, organ odwoławczy błędnie przyjął, że znajdują się w obrocie prawnym decyzje udzielające zgody na realizację linii SN 15 kV oraz stacji transformatorowej na działkach skarżącej. Organ nie może w taki sposób czynić ustaleń faktycznych i "dopasowywać" istniejących decyzji do zastanego stanu faktycznego. Przywołane decyzje nie dotyczą spornej samowoli, ponieważ faktycznie dotyczą innych, niezrealizowanych inwestycji. Przebieg linii SN nie jest uwidoczniony na załącznikach graficznych w sposób odzwierciedlający obecne ich położenie.

Zdaniem skarżącej, w 1959 roku została wybudowana tylko jedna linia średniego napięcia oraz transformator, przy czym linia przebiegła tylko na 2 słupach. Dopiero w 1979 roku samowolnie przebudowano linię i postawiono nowe słupy (13 nowych słupów na 3 liniach ze stacją trafo) – w innym miejscu niż pierwotny przebieg – na których ulokowano 3 linie energetyczne. W tym czasie rozmontowano też jedną z linii (powstałą w 1959 roku), a nową linię przeniesiono poza działki skarżącej w latach 1981-1982. Dlatego też decyzje, na które powołują się organy, nie mają zastosowania w sprawie, ponieważ dotyczą innych inwestycji energetycznych we wsi [...]. Natomiast z uwagi na brak precyzyjnych załączników graficznych nie sposób obecnie wskazać, iż faktycznie mają one zastosowanie w sprawie. Tym bardziej, że Zakład Energetyczny nie dysponował nimi, a jedynie już po ostatecznym stwierdzeniu samowoli budowlanej zaczął powoływać się na decyzje z 1975 i 1979 roku, wykorzystując fakt, że w ich treści jest wspomniany obręb geodezyjny [...]. Ze zdjęć lotniczych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z 1973 i 1983 roku wynika jednoznacznie, iż Zakład Energetyczny od samego początku realizował prace na działce skarżącej w sposób zupełnie dowolny, niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Dlatego w sprawie z uwagi na fakt niedopełnienia przez inwestora warunku uzyskania pozwolenia na budowę, powinien znaleźć zastosowanie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a zatem powinny być również przeprowadzone w pełni ustalenia w zakresie, czy sporna inwestycja narusza przepisy planistyczne w dacie orzekania oraz czy powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Skarżąca podkreśliła przy tym, że zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 K.p.a. W ocenie skarżącej, organ powinien dokonać prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i w zależności od wyników tego postępowania podjąć właściwe rozstrzygnięcia. Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie skarżącej, organy nie uczyniły zadość obowiązkowi wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszyły art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a., bowiem bezkrytycznie przyjęły, że decyzja Wojewódzkiego Biura Planowana Przestrzennego z dnia [...] lutego 1979 r., Nr [...] oraz decyzja Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z dnia [...] września 1975 r., Nr [...], dotyczą spornej inwestycji. Tymczasem z zebranego materiału dowodowego w sprawie, np. wzmiankowanych zdjęć lotniczych, zeznań świadka W.K. czy pierwszych oględzin jasno wynika, że Zakład Energetyczny stosownymi decyzjami na budowę sieci nie dysponował. Dlatego organ I instancji wydał decyzję o nakazie rozbiórki i stwierdził w sposób ostateczny samowolę budowlaną już w 2015 roku. Wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, nie wszystkie okoliczności faktyczne zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione. W szczególności dotyczy to kwestii decyzji z lat 70-tych, które faktycznie są "dopasowane" do istniejących obecnie okoliczności. Tym bardziej, że nie były one weryfikowane w terenie oraz nie znajdują potwierdzenia w innym materiale dowodowym. Nie ma bowiem śladu dokumentacji technicznej w zakresie spornych linii pochodzącej z lat 70-tych. Nie można z całą pewnością tego braku tłumaczyć faktem rzekomego jej zniszczenia lub zatopienia (jak robił to przedstawiciel zakładu energetycznego), ponieważ na te okoliczności również nie ma żadnego dowodu. Skarżąca podkreśliła, że niewątpliwie ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek warunkujących umorzenie postępowania spoczywał na organach (art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.). Strona może, ale nie musi, podejmować inicjatywy. Przy czym zarówno brak inicjatywy dowodowej, jak i brak zaprzeczenia stanowisku organu, nie oznacza przyznania okoliczności i nie zastępuje postępowania dowodowego.

Dodatkowo skarżąca podniosła, iż w toku postępowania w sposób jasny i precyzyjny wskazywała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. stwierdził, że lina SN 15 kV wraz ze stacją transformatorową, są samowolą budowlaną, co potwierdziła też decyzja organu powiatowego z dnia 27 lipca 2015 r., decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] lipca 2016 r. i pismo tego organu z dnia 13 października 2016 r. Organ odwoławczy oprócz przytoczenia w uzasadnieniu decyzji historii postępowania nie poczynił żadnych własnych ustaleń i nie dokonał merytorycznej weryfikacji zarzutów i twierdzeń skarżącej, ograniczając się jedynie do przytoczenia argumentacji organu pierwszej instancji, co niewątpliwie nie spełnia przesłanek rozpoznania odwołania.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.

W piśmie z dnia 17 sierpnia 2020 r., zatytułowanym "Odpowiedź na skargę", pełnomocnik uczestnika postępowania A S.A. z siedzibą w L. Oddział Ł. wniósł o oddalenie skargi, podzielając stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

W dniu 27 sierpnia 2020 r. do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącej stanowiące głos do protokołu rozprawy z dnia 20 sierpnia 2020 r., w którym skarżąca podtrzymała argumentację zaprezentowaną na poparcie skargi, przedkładając w tym celu stosowną dokumentację.

Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Łd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy linii SN oraz stacji transformatorowej.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości.

Sąd stwierdził, że nie podziela stanowiska [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy ww. linii SN oraz stacji transformatorowej i w związku z tym zachodziły podstawy do utrzymania w mocy tej decyzji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Na tle art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, przyjęto, że tego rodzaju rozstrzygnięcie zapada wówczas, gdy organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, stosownie do art. 15 K.p.a., uzna, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Innymi słowy – wtedy, gdy podziela stanowisko organu I instancji co do prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy (zob. np. W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2016, s. 178).

W postępowaniu odwoławczym, dalej wywodził Sad I instancji obowiązują te same zasady co w postępowaniu przed organem I instancji, w zakresie zebrania całego materiału dowodowego i jego pełnej oceny (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), uwzględniającej znaczenie i wartość dowodów dla toczącej się sprawy (art. 80 K.p.a.). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Jednakże swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj.: po pierwsze - opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie - ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń, dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 K.p.a. szczególną moc dowodową. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny. W końcu, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. Przepis ten wymaga, aby uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Natomiast uzasadnienie prawne powinno wyjaśniać podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (por. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2012 r., II SA/Łd 426/12, dostępny w CBOSA, pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ zobowiązany jest przy tym odnieść się do zarzutów i argumentacji strony zawartych w odwołaniu. Nieodniesienie się do tych argumentów jest naruszeniem art. 7 i art. 7b K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 października 2018 r., IV SA/Gl 384/18, dostępny w CBOSA, pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z perspektywy powyższych podstawowych zasad postępowania administracyjnego (zasad kształtujących właściwy przebieg postępowania wyjaśniającego) Sąd stwierdził, iż organy nie sprostały powyższym obowiązkom, w tym zwłaszcza zastrzeżenia Sądu budzi realizacja przez organy obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, a w jej następstwie ocena zgromadzonych w sprawie dowodów, leżąca u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie, dalej argumentował Sąd na przełomie lat 2014/2020 zapadło kilka rozstrzygnięć szczegółowo wskazanych na wstępie, pośród których szczególnego zwrócenia uwagi wymaga decyzja kasacyjna [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] lutego 2019 r. Nr [...] (uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2019 r. Nr [...] o umorzeniu przedmiotowego postępowania w sprawie legalności budowy linii SN oraz stacji transformatorowej na wskazanych działkach), poddana kontroli tut. Sąd w drodze wyroku z dnia 22 listopada 2019 r., II SA/Łd 260/10, o oddaleniu sprzeciwu A S.A. w L. Oddział w Ł.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że powołanie się przez organ I instancji na pozostające w obrocie prawnym akty administracyjne, tj. decyzję Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z dnia [...] września 1975 r., Nr [...], oraz decyzję Wojewódzkiego Biura Planowana Przestrzennego z dnia [...] lutego 1979 r., Nr [...], znak: [...] jest niewystarczające do uznania, że w sprawie zastosowanie powinien mieć art. 105 § 1 K.p.a. W związku z tym organ I instancji zobowiązany został do szczegółowego wyjaśnienia zakresu inwestycji objętych tymi decyzjami administracyjnymi, w tym do dokonania wszechstronnej oceny, czy inwestycje te polegały na budowie nowej linii SN 15 kV i stacji transformatorowej, czy też były związane z przebudową już istniejącej linii SN 15 kV i stacji transformatorowej (jeśli tak, to jaki był przebieg linii istniejącej), tudzież z jej remontem, bądź wymianą poszczególnych elementów linii na elementy nowe. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że wyjaśnienie ponad wszelką wątpliwość tejże właśnie kwestii, znajdujące swoje odzwierciedlenie w motywach przyszłej decyzji organu I instancji, dopiero będzie mogło stanowić punkt wyjścia dla skutecznego odparcia zarzutu zawartego w odwołaniu z dnia 15 stycznia 2019 r., a mianowicie, że decyzja z dnia [...] września 1975 r. dotyczy inwestycji, która "(...) przebiega w odległości kilkuset metrów w stronę południową od (...) posesji (...)" należącej do Pani I.P.". Nadto w ramach powyższej oceny organ odwoławczy zauważył, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. całkowicie pominął fakt, że w latach 80-tych ubiegłego wieku miała miejsce przebudowa sieci SN. Okoliczność ta była wielokrotnie powoływana przez I.P. w jej pismach procesowych składanych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Co więcej, analiza akt dowodzi, iż kopie dokumentów odnoszących do tej inwestycji znajdują się w aktach sprawy i dostarczone zostały przez I.P.. Biorąc pod uwagę te ustalenia organ odwoławczy podkreślił, że owa dokumentacja powinna stanowić przedmiot oceny w toku ponownie toczącego się postępowania. Kwestią wymagającą wyjaśnienia, zdaniem organu, pozostaje bowiem, na czym de facto polegała przedmiotowa przebudowa, czy w związku z przebudową doszło do zmiany usytuowania słupów SN, a przede wszystkim, czy tego rodzaju roboty budowlane wymagały uprzedniego uzyskania pozwolenia na ich realizację. W przekazanej przez I.P. dokumentacji, w ocenie organu, zachodził brak takiego pozwolenia.

W ramach realizacji powyższych obowiązków, według Sądu wynikających z ww. decyzji kasacyjnej z dnia 18 lutego 2019 r. organ I instancji, jak wskazuje lektura decyzji pierwszoinstancyjnej, ustalił, że linia 15 kV oznaczona nr 1 - wybudowana prawdopodobnie w latach 1958-1959 – została przebudowana (w istniejącej trasie) na podstawie decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dnia [...] lutego 1979 r., Nr [...], znak: [...]. Z kolei równolegle biegnąca linia 15 kV oznaczona nr 2 została wykonana w oparciu o decyzję Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z dnia [...] września 1975 r., Nr [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi pogląd ten podzielił, wskazując, że skoro przedmiotowe linie SN 15 kV wraz ze stacją trafo powstały legalnie, tj. na podstawie pozwoleń na budowę, które pozostają w obrocie prawnym, to tym samym zachodzi brak podstaw do kwestionowania zapisów i rozwiązań zawartych w tych decyzjach. Wyklucza to ingerencję na podstawie przepisów Prawa budowlanego.

W ocenie Sądu I instancji, dokonane przez organ I instancji ustalenia, które utrzymując w mocy decyzję I instancji podzielił organ odwoławczy, nie rozwiały powyższych wątpliwości – wskazanych w decyzji kasacyjnej z dnia [...] lutego 2019 r. i co więcej, wobec wykazanego braku możliwości odnalezienia pozwolenia na budowę linii 15 kV – nie dawały podstaw do przyjęcia, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową. Organy ustaliły wprawdzie zakres inwestycji, aczkolwiek nie potwierdziły, że decyzje dotyczą przedmiotowej inwestycji. Tego więc stanowiska nie można uznać za wystarczające dla skutecznego odparcia zarzutu odwołania, do którego odwoływał się [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w decyzji kasacyjnej z dnia [...] lutego 2019 r., a mianowicie, że decyzja z dnia [...] września 1975 r. dotyczy inwestycji, która przebiega w odległości kilkuset metrów w stronę południową od (...) posesji (...) należącej do I.P..

Niewątpliwie prawidłowość powyższych ustaleń organu wymagała konfrontacji z argumentacją strony i złożonymi przez nią dowodami. Wszakże wskazywała ona w toku postępowania, iż ze zdjęć lotniczych, zeznań świadka W.K., czy pierwszych oględzin, jasno wynika, że Zakład Energetyczny stosownymi decyzjami na budowę sieci nie dysponował. Dlatego, w jej ocenie - organ I instancji wydał decyzję o nakazie rozbiórki i stwierdził w sposób ostateczny samowolę budowlaną już w 2015 roku. Rozważenia wymagała przy tym podnoszona przez skarżącą w toku postępowania kwestia, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. stwierdził, że lina SN 15 kV wraz ze stacją transformatorową, są samowolą budowlaną, co potwierdziła też decyzja organu I instancji z dnia [...] lipca 2015 r., decyzja organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. i pismo tego organu z dnia 13 października 2016 r.

Tymczasem organ nie dopełnił tego obowiązku, jak dalej argumentował Sąd wskazując jedynie lapidarnie w końcowej części uzasadnienia decyzji, że zarzuty formułowane przez skarżącą nie mogą mieć wpływu na zmianę stanowiska organów nadzoru budowalnego. Taka postawa organu, w istocie ignorująca stanowisko strony postępowania, dobitnie świadczy o niedopełnieniu obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, brak zaś konfrontacji z twierdzeniami strony, w tym brak odniesienia się do złożonych przez nią dowodów, stanowi o wadliwym dokonaniu oceny materiału dowodowego w warunkach przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów w niniejszej sprawie, o której mowa w art. 80 K.p.a.

Zdaniem Sądu, zgodzić się przyjdzie również ze skarżącą, że organ odwoławczy oprócz przytoczenia w uzasadnieniu decyzji przebiegu postępowania nie poczynił żadnych własnych ustaleń i nie dokonał merytorycznej weryfikacji zarzutów i twierdzeń skarżącej ograniczając się jedynie do przytoczenia argumentacji organu I instancji, co niewątpliwie nie spełnia przesłanek rozpoznania odwołania, a ponadto wskazuje na brak dopełnienia wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a.

W ocenie Sądu I instancji, organy nie wykazały, iż pozostające w obrocie prawnym akty – wskazane wyżej decyzje administracyjne bezspornie dotyczą przedmiotowych linii SN i 15kV, a co za tym idzie, że w sprawie zastosowanie powinien mieć art. 105 § 1 K.p.a. Brak odniesienia się do przeciwnej argumentacji skarżącej nie dawał podstaw do wyrażenia takiego stanowiska, co powoduje, że decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie była przedwczesna, a jej utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy nieuprawnione.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd I instancji podzielił zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, art. 10 i art. 61 § 4 K.p.a. poprzez naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, poprzez brak merytorycznego odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów skarżącej, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedokonanie właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i brak właściwego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji podjętego przez organ rozstrzygnięcia, a w szczególności poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż A posiadała pozwolenie na budowę linii SN oraz stacji transformatorowej, art. 138 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy obowiązkiem organu odwoławczego było w związku z ww. uchybieniami uchylenie decyzji I instancji w całości, a ponadto naruszenia art. 10 § 1 i art. 15 K.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności w postaci braku przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę kasacyjną wniosła A S.A. Oddział Ł. podnosząc zarzuty naruszenia:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. oraz 107 § 3 K.p.a. przez niezasadne, niepoparte analizą całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznanie, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania przez brak zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz przez brak właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i brak właściwego uzasadnienia podjętego przez organ rozstrzygnięcia,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 K.p.a. poprzez niezasadne stwierdzenie, że sprawie nie zaistniały podstawy do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ drugiej instancji,

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 10 K.p.a. i art. 61 § 4 K.p.a. przez niezasadne uznanie, że organ naruszył prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu,

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 15 K.p.a. przez niezasadne uznanie, że organ naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania w postaci braku przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca kasacyjnie na podstawie art. 188 P.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki, organ nie naruszył przepisów dotyczących gromadzenia i oceny dowodów i wyjaśnił w tym względzie wszystkie okoliczności niezbędne dla rozpoznania istoty sprawy administracyjnej. Przedmiotem sprawy jest legalność budowy dwóch odcinków linii średniego napięcia posadowionych na nieruchomości skarżącej. W oparciu o pozostające w obrocie prawnym decyzje administracyjne oraz załączniki do tych decyzji (w szczególności mapy obrazujące zakres inwestycji) organy nadzoru budowlanego trafnie wywiodły, że infrastruktura stanowiąca obecnie własność uczestnika została wybudowana legalnie w latach 70-tych ubiegłego wieku. Organ przeprowadził w tym względzie szczegółową analizę inwestycji i ustalił, że linia średniego napięcia na odcinku zasilającym stację transformatorową zlokalizowaną na nieruchomości skarżącej została posadowiona na skutek przebudowy istniejącej linii w 1979 r. Natomiast drugi odcinek linii średniego napięcia powstał w 1975 r. Obie linie zostały wybudowane na podstawie pozostających w obrocie prawnym decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, co oznacza, że nie istniały podstawy do kontynuowania postępowania w przedmiocie legalności budowy tych urządzeń. Przeprowadzona zarówno przez organ I instancji, jak i organ II instancji analiza zgromadzonej dokumentacji jest rzetelna, wszechstronna, spójna i logiczna. W uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo opisał proces analizy dokumentacji oraz wyprowadził trafne i logiczne wnioski wynikające z tej dokumentacji. Ponadto analiza materiału dowodowego nie ograniczała się wyłącznie do badania zgromadzonych dokumentów, ale uwzględniała takie kwestie jak rzeczywista lokalizacja linii oraz zachowanie norm technicznych. Organ poparł rozumowanie także innymi inwestycjami przeprowadzonymi na nieruchomości skarżącej. W konsekwencji należy uznać, że organ wyjaśnił wszystkie kwestie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zakres inwestycji związanych z budową urządzeń dystrybucyjnych na nieruchomości skarżącej szczegółowo przedstawiają dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. Po pierwsze, jak słusznie stwierdzono w treści decyzji, odcinek linii SN zasilający stację transformatorową posadowioną na nieruchomości skarżącej został wybudowany na podstawie decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w P. z [...] lutego 1979 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę linii NN i SN ze stacją trafo. Powyższe znajduje potwierdzenie w dokumentacji projektowej obejmującej m.in. wniosek o wydanie pozwolenia na budowę z 22 listopada 1978 r., uzgodnienie z Biurem Planowania Przestrzennego w P. z 12 grudnia 1978 r., plan sytuacyjny stanowiący załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę (rys. nr 1/666/78) oraz plan remontu istniejącej linii SN 15 kV (rys. 3/666/78). Na planie remontu zaznaczono, że projektowana stacja STSa 20/250 zostanie posadowiona w miejscu istniejącej stacji, zaś linia SN przebiega po dotychczasowej trasie. Oznaczono przy tym, że linia zostanie poprowadzona po istniejących stanowiskach słupowych. Powyższe dokumenty obrazujące przebieg realizowanej inwestycji potwierdzają, że poprzednik prawny uczestnika - Skarb Państwa działający w realiach zasady jednolitej własności państwowej przez przedsiębiorstwa państwowe - dysponował decyzją zezwalającą na budowę linii średniego napięcia w kierunku stacji transformatorowej na nieruchomości skarżącej. Nie bez znaczenia jest również, że przebieg linii wynikający z tej dokumentacji odpowiada obecnemu usytuowaniu linii. Dowodem tego są znajdujące się w aktach postępowania administracyjnego:

– decyzja Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z P. z [...] lutego 1979 r.,

– wniosek o zatwierdzenie planu realizacyjnego i wydanie pozwolenia na budowę inwestycji sieciowej z 22 listopada 1978 r.,

– uzgodnienie z 12 grudnia 1978 r.,

– plan sytuacyjny, rys. 1/666/78.,

– plan realizacyjny, rys. 3/666/78.,

W odniesieniu do drugiego odcinka linii (tj. odgałęzienia w kierunku stacji wodociągowej) organ trafnie stwierdził, że budowa linii nastąpiła w oparciu o decyzję Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z [...] września 1975 r. (nr [...]) o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Załącznik do rzeczonej decyzji stanowi plan realizacyjny, na którym zobrazowano przebieg linii. Trasa linii oznaczona na planie realizacyjnym również odpowiada obecnemu położeniu linii. Niewątpliwym jest zatem, że decyzja o pozwoleniu na budowę z 1975 r. dotyczy odcinka linii SN biegnącego równolegle do linii zasilającej stację trafo na nieruchomości skarżącej. Dowodem tego jest decyzja Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z [...] września 1975 r. wraz z planem realizacyjnym znajdujące się w aktach postępowania administracyjnego.

Ustalenia faktyczne organu pozostają zgodne nie tylko z treścią decyzji administracyjnych i załączników do decyzji, ale także innymi okolicznościami ujawnionymi w sprawie. Nie bez znaczenia pozostają w tym względzie ujawnione przez organ okoliczność dotyczące budowy domu na nieruchomości stanowiącej obecnie własność skarżącej. W oparciu o przekazane dokumenty, w tym pismo właściciela nieruchomości, trafnie stwierdzono, że w latach osiemdziesiątych zlikwidowano jeden (de facto - trzeci) odcinek linii średniego napięcia. Pozostały wówczas dwie linie, które istnieją na nieruchomości do dnia dzisiejszego. Są to linie, których dotyczą załączone decyzje administracyjne o udzieleniu pozwolenia na budowę, co potwierdza treść załączników graficznych. Niewątpliwie dowodzi to, że linie SN zostały posadowione w latach siedemdziesiątych i istniały bez zmian w okresie późniejszym. Jedyna zmiana jaka miała miejsce na nieruchomości skarżącej wynikała z likwidacji trzeciego odcinka linii średniego napięcia (odcinka, którego nie dotyczą wskazane wyżej decyzje administracyjne) w celu umożliwienia budowy domu przez poprzedniego właściciela nieruchomości.

Zdaniem Spółki, organy obu instancji dokonały pełnej i rzetelnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ocena przeprowadzona przez organy jest logiczna i spójna z całokształtem materiału dowodowego, w szczególności z treścią załączników graficznych do decyzji, które całkowicie pominął Sąd I-ej instancji. Na tej podstawie organy trafnie wywiodły, że infrastruktura dystrybucyjna, która do dnia dzisiejszego istnieje na nieruchomości skarżącej została wybudowana w oparciu o ostateczne decyzje administracyjne o udzieleniu pozwolenia na budowę. Nie jest oparte na prawdzie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że (...) organy ustaliły wprawdzie zakres inwestycji, aczkolwiek nie potwierdziły, że decyzje dotyczą przedmiotowej inwestycji. Ocena Sądu nosi w tym względzie znamiona dowolności. Skoro bowiem organy ponad wszelką wątpliwość ustaliły, jaki był zakres inwestycji w oparciu o mapy sytuacyjne stanowiące załącznik do decyzji i zakres ten odpowiada obecnemu usytuowaniu linii, to logicznym jest, że linie posadowiono właśnie w oparciu o decyzje o pozwoleniu na budowę z 1975 r. i 1979 r. Na tę słuszną ocenę nie mogą przy tym wpływać kwestie wynikające z postanowienia z [...] kwietnia 2015 r. oraz decyzji z [...] lipca 2015 r. i [...] lipca 2016 r., skoro postępowanie w tych sprawach wznowiono. Zarzut naruszenia przepisów dotyczących gromadzenia i oceny dowodów należy wobec powyższego uznać za całkowicie chybiony.

W ocenie Spółki, za niesłuszne należy uznać stanowisko o naruszeniu przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasady dwuinstancyjności postępowania z uwagi na brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Organ w sposób szczegółowy przedstawił w uzasadnieniu decyzji, jakie przyczyny doprowadziły do umorzenia postępowania, odniósł się do zarzutów podnoszonych przez stronę postępowania oraz wyjaśnił szczegółowo wszystkie kwestie istotne dla rozpoznania istoty sprawy. Przeprowadzona analiza uwzględnia w szczególności kwestie sporne, na które zwrócono uwagę w treści decyzji z [...] lutego 2019 r., tj. zakres inwestycji, których dotyczyły decyzje o udzieleniu pozwolenia na budowę z lat 70-tych ubiegłego wieku. Organ odniósł się także do kwestii zgodności inwestycji z normami technicznymi oraz lokalizacji linii dystrybucyjnych. Analiza materiału dowodowego jest pełna, spójna i logiczna, stąd organ II instancji trafnie uznał ją wiarygodną oraz wyczerpującą meritum zagadnienia przedstawionego do rozpoznania w postępowaniu administracyjnym.

Nie bez znaczenia, według skarżącego kasacyjnie jest też fakt, że organ rozważył inne kwestie podnoszone przez skarżącą. W tym zakresie w uzasadnieniu decyzji organ odniósł się do inwestycji przeprowadzonych w latach 80-tych. W szczególności dotyczy to budowy innej linii średniego napięcia w oparciu o decyzję z [...] października 1983 r. Organ ustalił, że rzeczona linia stanowi dodatkowe zasilanie stacji wodociągowej [...], a nie przebudowę linii wybudowanej na nieruchomości skarżącej. Zakres tej inwestycji organ zweryfikował w oparciu o wyjaśnienia świadka W. K. oraz wyjaśnienia [...] S.A. zawarte w piśmie z 2 grudnia 2015 r. Nie sposób zatem uznać, że organ nie odniósł się do kwestii podnoszonych przez skarżącą. Nie stoi temu na przeszkodzie fakt, że organ II instancji nie przeprowadził innych dowodów ponad istniejące w aktach sprawy. Zebrany w trwającym kilka lat postępowaniu materiał dał bowiem podstawę do wyprowadzenia umotywowanych wniosków zawartych w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji oraz odparcia zarzutów poruszonych w odwołaniu. W tych realiach organowi nie sposób zarzucić naruszenia zasady czynnego udziału stronny w postępowaniu oraz naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Uwzględniając powyższe, zdaniem Spółki, należy przyjąć, że organ trafnie stwierdził zaistnienie podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., bowiem zarzuty podnoszone przez skarżącą w świetle zgromadzonego materiału dowodowego okazały się chybione. Po pierwsze organ wyczerpująco zweryfikował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i wyprowadził z niego słuszne wnioski dotyczące podstawy formalnoprawnej budowy urządzeń dystrybucyjnych zlokalizowanych na nieruchomości skarżącej. Czynności organu nie ograniczały się w tym względzie wyłącznie od analizy treści decyzji administracyjnych, ale także planów sytuacyjnych oraz pozostałej dokumentacji projektowej, które pozwoliły na jednoznaczną ocenę, jakiej inwestycji dotyczyły wskazane decyzje. Analiza materiału dowodowego pozostaje spójna oraz logiczna, zaś uzasadnienie decyzji w sposób szczegółowy wyjaśnia podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca I.P. wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację prezentowaną w sprawie.

Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021 roku w sprawie sygn. Akt II OSK 3341/20 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi, oraz zasądził od I.P. na rzecz A S.A. Oddział Ł. koszty postępowania kasacyjnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez A S.A. Oddział Ł. ma usprawiedliwione podstawy a wszystkie zarzuty podniesione w jej treści okazały się być usprawiedliwione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 25 października 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 - dalej w skrócie "ustawa covidowa"). W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19(...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (vide: uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 22 września 2021 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że strony nie potwierdził możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z 25 października 2021 r.

Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" P.p.s.a.). Stosownie do uregulowania art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części, sąd skargę oddala w całości lub w części.

W sprawie dostrzec wypada, iż sprawa przedmiotowa była już przedmiotem uwagi Sądu, który wówczas wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2020 roku, sygn. II SA/Łd 379/20, po rozpoznaniu sprawy ze skarg I.P. w punkcie pierwszym – uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji oraz w punkcie w drugim - przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021roku, sygn. akt: II OSK 334/20 uwzględniając skargę kasacyjną uchylił kontestowany wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi i obciążył kosztami postępowania kasacyjnego I.P.

Stosownie do treści art. 190 P.p.s.a. należy podkreślić, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa w ww. przepisie należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciąży na sądzie, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania i może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

Sięgając do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i jego uzasadnienia dostrzec trzeba, iż wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się być uzasadnione.

Zakwestionowane skutecznie podstawy rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi miały charakter ściśle procesowy.

Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a.

Zgodnie z treścią art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z przepisu tego nie wynika obowiązek odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Obowiązkiem organu jest wskazanie faktów, które uznał za udowodnione i potwierdzających je dowodów oraz wyjaśnienie przyczyn dlaczego inne dowody uznał za niewiarygodne. Może to w praktyce oznaczać konieczność odniesienia się do zarzutów ale nie oznacza to, że organ odwoławczy musi szczegółowo w uzasadnieniu odnosić się do wszystkich zarzutów nawet jeśli są one oczywiście niezasadne lub niezwiązane ze sprawą. Trudno nie zgodzić się z taką wykładnią komentowanego przepisu a jeśli w ocenie Sądu I instancji skarżąca w odwołaniu poniosła argumenty, które mają lub mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, to Sąd powinien w uzasadnieniu wyroku wymieniać te argumenty, wskazać dlaczego ich rozważenie może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czego jednak nie uczynił.

W ocenie Sądu ponownie rozpatrującego skargę, wskazać należy na bardzo bogaty materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy nie zaniechały obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Organy ustaliły jednak zakres inwestycji i wykazały, że decyzje dotyczą przedmiotowej inwestycji.

Nie sposób też zgodzić się z argumentacją że prawidłowość ustaleń organu wymagała konfrontacji z argumentacją strony skarżącej i złożonymi przez nią dowodami ze zdjęć lotniczych i zeznań świadka W.K.. Brak takiej "konfrontacji" nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy , co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny.

Zdjęcie lotnicze zostało wykonane 6 sierpnia 1973 r. i widnieje na nim jedna linia SN 15 kV umocowana na dwóch drewnianych słupach. Skarżąca stwierdziła, że "wszystkie trzy linie SN po 15 kV każda zrealizowano samowolnie w 1979 r. Skoro tak, to nie było potrzeby poddawania analizie przez organy administracji tego zdjęcia, gdyż organy ustaliły, że jedna z linii została zrealizowana w oparciu o decyzję z 1975 r. zaś druga w oparciu o decyzję z 1979 r., a zatem linie te nie mogły zostać uwidocznione na tym zdjęciu.

Należy przyjąć za Naczelnym Sądem Administracyjnym również za gołosłowne, niczym niepoparte twierdzenia Skarżącej, iż "do akt z 1975 r. dołączony został kawałek fikcyjnej mapy (niezgodnej z rzeczywistością) jej posesji spreparowanej dla potrzeb w trakcie przenoszenia na przełomie lat 1981/1982 trzeciej samowolnie zrealizowanej linii SN 15kV."

W istocie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się, jak wskazano wyżej chybione.

Ustalenia poczynione w sprawie, na gruncie przytoczonego wyżej bardzo szerokiego sprawozdania z przebiegu postępowania administracyjnego sprowadzają się do następujących dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie.

Podkreślić należy, że o samowolnej realizacji obiektu budowlanego można mówić wówczas, gdy obiekt ten został zrealizowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Należy jednak przy tym mieć na względzie, że to nie inwestor ma obowiązek wykazywania, iż obiekt budowlany został zrealizowany samowolnie, tylko organ administracji. Inwestor w owym czasie nie miał prawnego obowiązku przechowywania projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeśli inwestor nie posiada pozwolenia na budowę, to obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest ustalenie, za pomocą przewidzianych prawem środków dowodowych, czy inwestor uzyskał pozwolenie na realizację inwestycji.

W niniejszej sprawie organy administracji wskazały jakie dowody uzyskały w toku postępowania, przywołały je i oparły na nich swe rozstrzygnięcia.

Decyzja Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z dnia [...] września 1975 r., Nr [...], obejmowała budowę linii 15 kV i stacji trafo we wsi [...]. Z załączonego planu realizacyjnego linii 15 kV - sekcja 45-56 (20), na którym zaznaczono istniejącą linię 15 kV i nowoprojektowaną linię 15 kV wynika, że linia była budowana równoległe do istniejącej linii 15 kV (przebudowanej na podstawie decyzji z 1979 roku), a projektowana stacja transformatorowa słupowa typowa STS-20/100 znajdowała się w pobliżu projektowanej stacji wodociągowej w Ł. Ponadto nowoprojektowany słup (oznaczony na planie realizacyjnym nr l/K-12, a w ocenie technicznej jako stanowisko słupowe nr 20) został połączony z istniejącym słupem linii 15 kV (oznaczonym w ocenie technicznej jako stanowisko słupowe nr 21). Zgodnie z tym planem odległość słupa nr 20 od istniejącej linii 15 kV (przechodzącej przez stanowisko słupowe nr 21 i słupową stację transformatorową) wynosiła ok. 8,5 m, z kolei odległość słupa nr 22 od tej linii wynosiła ok. 12,1 m. Wyniki pomiarów odczytane z kserokopii planu realizacyjnego stanowią orientacyjne określenie odległości linii 15 kV istniejącej (budowanej najprawdopodobniej w latach 1958-1959) od budowanej linii 15 kV do stacji wodociągowej w Ł..

Starosta Bełchatowski decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., Nr [...], udzielił A pozwolenia na przebudowę przyłącza napowietrznego wraz z wewnętrzną linią zasilającą, wyniesienie układu pomiarowego na zewnątrz budynku, rozbiórkę stacji transformatorowej słupowej 15/0,4 kV, rozbiórkę linii napowietrznej 15 kV, rozbiórkę linii 0,4 kV na działce nr ew. 812, 811, 810/8, 810/7, 810/6, 810/4, 810/3, 908/2 obręb [...], gmina B.. Na podstawie projektu zagospodarowania terenu, będącego załącznikiem do ww. decyzji, na którym naniesiono obie linie 15 kV, tj. linię 15 kV przebudowaną na podstawie decyzji z 1979 r. (oznaczoną nr 1) i linię 15 kV zrealizowaną w oparciu o pozwolenie z 1975 r. (oznaczoną nr 2), – po dokonaniu pomiarów – organ prawidłowo stwierdził, że odległość słupa nr 20 od linii 15 kV (oznaczonej nr 2) wynosi ok. 10,5 m, natomiast odległość słupa nr 22 od linii wynosi ok. 11,5 m. Organ I instancji wskazał też, że z porównania odległości obu linii 15 kV, tj. mierzonej według planów stanowiących załączniki do pozwolenia na budowę linii 15 kV z 1975 roku, a odległościami mierzonymi według projektu zagospodarowania terenu wynika, że różnice te wynoszą ok. 2 m (przy słupie nr 20) i ok. 0,6 m (przy słupie nr 22). Należy zgodzić się z organem pierwszej instancji, że wskazane różnice są niewielkie i nie stanowią istotnego odstępstwa od zatwierdzonego planu realizacyjnego i decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z dnia [...] września 1975 roku, Nr [...], która obejmowała budowę linii 15 kV i stacji trafo we wsi [...]. Należy również przyjąć wyjaśnienia Organu I instancji, że na rys. nr 3/666/78, stanowiącym załącznik do decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dnia [...] lutego 1979 r. widoczna jest trzecia linia energetyczna 15 kV (oznaczona nr 3) oprócz dwóch ww. Linia ta została przebudowana, na wniosek S.P., na podstawie projektu przebudowy linii 15 kV w Ł. wykonanego przez Kopalnię Węgla Brunatnego B. Projekt przebudowy sporządzono w dniu 16 kwietnia 1981 r. Do projektu załączono szkic sytuacyjny, dotyczący przebudowy linii 15 kV, a z opisu technicznego przebudowy wynika, że ze względu na projektowaną budowę budynku mieszkalnego właścicielki gruntu, zaistniała konieczność przebudowy istniejącej linii 15 kV biegnącej ze wsi [...] do leśniczówki [...]. Zaprojektowano przebudowę w ten sposób, iż zdemontowano odcinek linii napowietrznej 15 kV pomiędzy dwoma słupami krańcowymi, zlikwidowano odcinek linii kablowej 15 kV zasilający bezpośrednio stację [...]-[...] Nr 1-1576, a w celu zapewnienia zasilania tej stacji odgałęzienie kablowe od istniejącej linii napowietrznej należy ustawić w odległości 15 m od słupa Nr 2/76 słup krańcowy 2a/81 z odłącznikiem liniowym, odgromnikami i głowicą kablową. Połączenie między słupami Nr 2/76 i Nr 2a/81 wykonano stosując luźne zawieszenie przewodów. Należy więc przyjąć powyższe za Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że została zlikwidowana trzecia linia napowietrzna 15 kV, część linii kablowej 15 kV oraz został wykonany nowy słup, który połączono ze słupem istniejącej linii 15 kV (słup oznaczony nr 22) w celu zapewnienia zasilania dla linii 15 kV [...]-[...]. Tak więc potwierdzeniem wykonania przebudowy linii 15 kV (oznaczonej nr 3) jest decyzja Urzędu Miasta i Gminy B. z dnia [...] września 1982 r., Nr [...], udzielająca C.P. i I. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w Ł. nr 15 (działka nr ew. 1795). Na załączniku graficznym do tej decyzji – planie realizacyjnym zagospodarowania przestrzennego, brak jest linii 15 kV kolidującej z budynkiem mieszkalnym, ale widoczne są pozostałe dwie linie 15 kV. Powyższe wskazuje również i na to, że I.P. realizowała budowę swego budynku już po wybudowaniu kwestionowanych przez nią linii elektrycznych.

Należy więc przyjąć, że na podstawie decyzji z dnia [...] października 1983 r. wydano pozwolenie na budowę linii 15 kV G.-[...] dla zasilania stacji wodociągowej w Ł.. Jednak jak zapisano w decyzji, wniosek o jej wydanie obejmował budowę linii 15 kV dla drugostronnego zasilania stacji wodociągowej [...], tj. dodatkowej linii energetycznej dla zasilania stacji wodociągowej, a nie przebudowę istniejącej linii 15 kV wybudowanej na podstawie decyzji z 1975 roku. Potwierdza to wyjaśnienie [...] S.A. zawarte w piśmie z dnia 2 grudnia 2015 r., w którym wskazano, że w dniu 3 października 1983 r. zostało wydane pozwolenie na budowę linii 15 kV z G. do nowej stacji 15/04 kV nr 8-0968 dla zasilania rezerwowego stacji wodociągowej w Ł., a nadto wyjaśnienia W.K., który wskazał, że decyzja z dnia [...] października 1983 r. dotyczy linii 15 kV zasilającej stację wodociągową [...] i nie dotyczy ona działek skarżącej, nie ma ich w ogóle na mapie, przebiega ona ok. 200 m od wsi.

Podsumowując powołany stan faktyczny w sprawie przyjdzie stwierdził, za organami administracji, że linia 15 kV oznaczona nr 1 – wybudowana prawdopodobnie w latach 1958-1959 – została przebudowana (w istniejącej trasie) na podstawie decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dnia [...] lutego 1979 r., Nr [...]. Z kolei równolegle biegnąca linia 15 kV oznaczona nr 2 została wykonana w oparciu o decyzję Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z dnia [...] września 1975 r., Nr [...].

Z tych też względów w ocenie Sądu nie można uznać, by w odniesieniu do przedmiotowych linii SN 15kV oraz stacji transformatorowej z lokalizacją na działkach nr ew. 810/3, 810/7, 810/8, obr. [...], gm. B., zasadne było prowadzenie postępowania w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., bowiem w obrocie prawnym pozostają ww. decyzje administracyjne udzielające zgody na ich realizację. Przepis art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. ma zastosowanie w przypadku, gdy obiekt budowlany powstał w warunkach tzw. samowoli budowlanej, czyli bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Z sytuacją taką nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe nie zachodzi więc potrzeba przeprowadzenia postępowanie wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, czy sporna inwestycja narusza przepisy planistyczne obowiązujące w czasie orzekania przez organ oraz czy powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Kwestia ta mogłaby być przedmiotem rozważań organu nadzoru budowlanego dopiero wówczas, gdyby inwestor nie dopełnił obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu, z uwagi na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wyczerpały się też dalsze możliwości poszukiwania / gromadzenia dowodów. Te przedstawione i powołane w sprawie w sposób niewątpliwy wyjaśniają wątpliwości podnoszone w skardze przez I. P.

Zważywszy również na treść wyroku i uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie, organy administracji miały też wystarczającą ilość czasu na przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i po dokonaniu przywołanych ustaleń zasadnie umorzyły postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Reasumując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 w zw. z art. 190 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi w całości.

dc