Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2394/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 1, ust 9, ust 12; art. 36 *6 ust. 1; art. 36*5 ust. 2, ust. 3, ust. 4; art. 36 *4 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1870
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jedn.
article: art. 233 par 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1360
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jedn.
article: art. 43 par 1, par 2, par 3; art. 33 pkt 2; art. 45 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 682
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jedn.
article: art. 151;
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. C. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 20-23 marca 2018 r. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna II stopnia nr "(...)" przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 20-23 marca 2018 r. (dalej: "Komisja II stopnia", "Komisja") uchwałą z "(...)" października 2018 r. nr "(...)", na podstawie art. 36⁸ ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870, z późn. zm., dalej: "u.r.p.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania A. C. (dalej: "Zdająca", "Skarżąca"), utrzymała w mocy uchwałę nr "(...)"z "(...)" kwietnia 2018 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w "(...)"w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego.

W zaskarżonej uchwale, Komisja wskazała, że ww. uchwałą z "(...)" kwietnia 2018 r. Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w "(...)"stwierdziła, że Zdająca, uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego. Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że Zdająca z zadania z zakresu prawa karnego otrzymała ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa cywilnego ocenę niedostateczną, z zadania z zakresu prawa gospodarczego ocenę dobrą, z zadania z zakresu prawa administracyjnego ocenę dostateczną, zaś z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki ocenę dostateczną.

Powyższą uchwałę I instancji Zdająca zaskarżyła odwołaniem, w którym zakwestionowała ocenę z części egzaminu z zakresu prawa cywilnego.

Komisja II stopnia rozpoznając odwołanie Zdającej wyjaśniła, że egzaminatorzy ocenili niejednolicie opracowane przez Zdającą rozwiązanie z zakresu prawa cywilnego, jeden z egzaminatorów uznał, że praca jest napisana na ocenę niedostateczną, drugi z egzaminatorów uznał, że praca jest napisana na ocenę dostateczną.

Komisja wyjaśniła następnie, że zadanie z zakresu prawa cywilnego dotyczyło podziału majątku wspólnego objętego małżeńska wspólnością ustawową byłych małżonków w tym ustalenia nierównych udziałów rozwiedzionych małżonków w tym majątku i rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny. Istotą sprawy był fakt, że sąd dokonując postanowieniem, podziału majątku wspólnego uczestników ustalił nierówne udziały małżonków w majątku wspólnym, przyjmując, że udział wnioskodawcy wynosi 0,75, a udział uczestniczki 0,25; przyznał nieruchomość będącą jedynym przedmiotem podziału, o wartości 1 200 000 zł, wnioskodawcy, oddalił żądanie uczestniczki rozliczenia nakładów z jej majątku osobistego (w kwocie 200 000 zł) na majątek wspólny; nakazał uczestniczce opuszczenie oraz opróżnienie nieruchomości podlegającej podziałowi wraz z osobami, których prawa reprezentowała i wydanie jej wnioskodawcy; zasądził tytułem spłaty od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kwotę 300 000 zł.

Komisja wskazała następnie, że Zdająca działająca w imieniu uczestniczki trafnie sporządziła apelację, co świadczy o prawidłowym kierunku działania Zdającej. Sporządzona apelacja co do zasady spełniała wymogi formalne wskazane w art. 368 § 1 K.p.c. w zw. z art. 126 § 1 K.p.c. i nie podlegałaby odrzuceniu. Prawidłowo Zdająca podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 233 § 1 K.p.c., przepisów prawa materialnego tj. art. 43 § 1, § 2 i § 3 K.r.i o. Wniosła o przyznanie działowej nieruchomości na własność uczestniczce i zasadzenie od niej spłaty zawyżonej o 200 000 zł. Wniosła o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki 200 000 zł tytułem wydatków i nakładów z majątku osobistego uczestniczki na majątek wspólny. Nie podniosła zarzutu naruszenia istotnych art. 33 pkt 2 i art. 45 § 1 K.r.i o., choć art.45 § 1 K.r.i o. omówiła skrótowo w uzasadnieniu. Nie przytoczyła w sporządzonym uzasadnieniu apelacji istotnych elementów stanu faktycznego.

Komisja dodała następnie, że Zdająca wadliwie wskazała zakres zaskarżenia, który powinien dotyczyć punktów 2-7 postanowienia, a nie 2-6. Wskazała wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 1 200 000 zł tymczasem w odniesieniu do uczestniczki wartość ta winna wynosić 500 000 zł, ponieważ Sąd uwzględnił interes majątkowy uczestniczki postępowania jedynie w kwocie 300 000 zł, zasądzając na jej rzecz spłatę w tej wysokości. Przy prawidłowym ustaleniu równych udziałów stron w majątku wspólnym i uwzględnieniu wartości nakładu poniesionego przez uczestniczkę postępowania, jej interes majątkowy powinien wynosić kwotę 800 000 zł. 400 000 zł jako wartość nakładu i 400 000 zł jako wartość udziału. Wartość przedmiotu zaskarżenia powinna zatem wynosić 500 000 zł (800 000 zł - 300 000 zł).

Komisja wskazała dalej, że Zdająca omówiła zarzuty natury procesowej szczególnie art.233 § 1 K.p.c. dotyczącego ustaleń faktycznych. Pomimo postawienia prawidłowych zarzutów w tym zakresie, nie przedstawiła przekonywujących argumentów podważających stanowisko sądu I instancji co do oceny zeznań świadków, dokumentów. Powołała zarzut naruszenia art. 227 K.p.c. bez wskazania jakiego uchybienia sądu dotyczy. Komisja podniosła również brak przytoczenia i omówienia art. 33 pkt 2 K.r.i o. jak i pominięcie art. 45 § 1 K.r.i o., choć Zdająca opisała szczątkowo sytuację uregulowaną w tym przepisie.

Komisja stwierdziła dalej, że Zdająca odwołała się do kategorii nakładów koniecznych na wspólną nieruchomość, podczas gdy w realiach zadania 200 000 zł było nakładem i wydatkiem z majątku osobistego na majątek wspólny. Zdająca nie przedstawiła zwaloryzowania tego nakładu na dzień orzekania.

Komisja uznała, że poważnym uchybieniem, działającym na szkodę interesów majątkowych uczestniczki jest zawyżenie o 200 000 zł kwoty spłaty należnej wnioskodawcy od uczestniczki. Nie zawarto również w apelacji zaskarżenia rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed sądem I instancji, a przede wszystkim wniosku o ich korektę i zasądzenie zwrotu tych kosztów na rzecz uczestniczki.

Zdaniem Komisji, lakoniczność uzasadnienia i mało precyzyjne wnioski apelacji również obniżają ocenę pracy. Za poważne wady ocenianej pracy Komisja uznała także brak podniesienia argumentów przemawiających za przyznaniem nieruchomości uczestniczce i jej zdolności do dokonania spłat ewentualnie zawarcia wniosku o rozłożenie na raty bądź odroczenie terminu płatności.

Komisja uznała, że sporządzona przez Zdającą apelacja nie wypełnia przesłanki poprawności zaproponowanego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu uczestniczki, który nie został prawidłowo zabezpieczony.

Pismem z 12 listopada 2018 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, zaskarżając ją w całości, wnosząc o jej uchylenie oraz uchwały I instancji i orzeczenie, że Skarżąca uzyskała ocenę pozytywną z egzaminu radcowskiego oraz o zasądzenie od Komisji na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej uchwale Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., w związku z art. 36⁸ ust. 12 u.r.p., poprzez niewszechstronne i niewyczerpujące rozpatrzenie całości materiału dowodowego i wskutek tego błędne przyjęcie, iż zachodzą podstawy do wystawienia oceny negatywnej z egzaminu radcowskiego, obejmującej zadanie z zakresu prawa cywilnego w sytuacji, gdy zarzuty apelacji podniesione przez Zdającą w trakcie egzaminu radcowskiego były zasadne i prawidłowo ujęte, sporządzona przez Zdającą apelacja uwzględniała wymogi formalne, Zdająca prawidłowo zastosowała przepisy prawa i dokonała ich prawidłowej interpretacji oraz uwzględniła interes reprezentowanej strony, a w konsekwencji praca egzaminacyjna spełnia kryteria oceniania określone w art. 36⁵ ust. 2 u.r.p.,

2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w związku z art. 36⁸ ust. 12 u.r.p., poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie iż zarzuty apelacji, mimo iż akcentują podstawowe uchybienia zaskarżonego postanowienia są zbyt ogólnikowe i nie uprawniają Skarżącej do otrzymania oceny pozytywnej z egzaminu z prawa cywilnego, w sytuacji, gdy zarzuty te odpowiadają wytycznym opisu istotnych zagadnień dla Komisji egzaminacyjnej, a które to naruszenie doprowadziło do otrzymania przez Skarżącą oceny negatywnej z zakresu prawa cywilnego,

3) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w związku z art. 36⁸ ust. 12 u.r.p., poprzez niewszechstronne i niewyczerpujące rozpatrzenie całości materiału dowodowego i wskutek tego: a) zupełnie lakoniczne odniesienie się do zarzutu dotyczącego błędnej

oceny jednego z egzaminatorów, która to ocena ewidentnie nie dotyczyła pracy Skarżącej, w sytuacji, gdy okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla zasadności wystawienia oceny niedostatecznej Skarżącej przez tego egzaminatora, b) niewłaściwe uznanie, iż błędnie określona wartość przedmiotu zaskarżenia powoduje, iż w niniejszej sprawie strona postępowania narażona zostałaby na konieczność poniesienia wyższych kosztów zastępstwa procesowego podczas ich rozliczenia w orzeczeniu Sądu II instancji (wskazanie kwoty 1.200.000 zł zamiast 500.000 zł), w sytuacji, gdy wadliwe oznaczenie w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia nie może być traktowane jako jej brak formalny, także przy uwzględnieniu okoliczności, iż Sąd uprawniony jest do zweryfikowania wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej przez stronę i jej ewentualnego ponownego oznaczenia, tym bardziej, że w sprawie o podział majątku określenie wartości przedmiotu sporu nie ma wpływu na wyliczenie opłaty od apelacji, albowiem obowiązuje opłata stała, ale co najważniejsze, w realiach ocenianego kazusu, zgodnie z treścią § 2 w zw. z § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.zmienionego dnia 3 października 2016 r. rozporządzeniem w sprawie opłat za czynności radców prawnych, stawki minimalne w sprawach o podział majątku wspólnego przy wartości przedmiotu sporu powyżej 200.000 zł do 2.000.000 zł wynoszą 10.800 zł, stąd wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie nie wpływa także na wysokość rozliczenia kosztów zastępstwa procesowego stron, c) błędne uznanie, że Skarżąca mimo zaakcentowania podstawowych uchybień zaskarżonego orzeczenia sformułowała zarzuty "zasadniczo ogólnikowo", podczas gdy brak jest ustawowych wymogów oraz kryteriów, według których winny być sporządzane zarzuty apelacji, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że podniesione przez Zdającą zarzuty były prawidłowe i skuteczne, a w swej treści odpowiadały w pełni wytycznym w zakresie uchybień Sądu I instancji, o których mowa w opisie istotnych zagadnień i co najważniejsze, okazałyby się skuteczne przy rozpoznaniu sprawy przez Sąd Il Instancji, d) błędne przyjęcie, iż uchybienia rachunkowe w postaci niewłaściwego określenia wysokości nakładów, przy jednoczesnym podniesieniu zarzutu dotyczącego bezzasadnego oddalenia przez Sąd I instancji rozliczenia nakładu poniesionego z majątku osobistego na majątek wspólny, a także odmiennego niż w opisie istotnych zagadnień ustalenia wysokości spłaty od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy powoduje, iż praca egzaminacyjna Zdającej nie zasługuje na ocenę pozytywną, podczas gdy Skarżąca zauważyła istotę problemu, podnosząc w tym zakresie odpowiednie zarzuty procesowe, a sama poprawność wniosków końcowych apelacji, którymi przeto Sąd nie jest związany nie dyskwalifikuje sporządzonego przez Zdającą środka odwoławczego, e) błędne uznanie, iż zaproponowane przez Zdającą rozwiązanie zadania egzaminacyjnego narusza interes ekonomiczny uczestniczki, podczas gdy w apelacji tej o interes klienta zadbano w sposób należyty, bowiem biorąc pod uwagę podniesione zarzuty, apelacja okazałaby się skuteczna i w konsekwencji doprowadziłaby do uwzględnienia przez Sąd Odwoławczy żądania rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny poniesionych przez uczestniczkę, a także do przyznania jej na własność nieruchomości, o której mowa w zadaniu egzaminacyjnym,

4) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i wystawienie ocen cząstkowych z pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa cywilnego z pominięciem pozytywnych aspektów przyjętego sposobu rozwiązania zadania egzaminacyjnego, a także gradacyjnego systemu ocen, w szczególności z pominięciem faktu, że Zdająca słusznie zwróciła uwagę na naruszenie art. 43 § 2 K.r. i o, prawidłowo zarzuciła bezzasadne oddalenie przez Sąd

żądania uczestniczki dotyczącego rozliczenia nakładu poniesionego z majątku osobistego na majątek wspólny, zasadnie podniosła naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 233 § 1 K.p.c., a także prawidłowo zakwestionowała przyznanie nieruchomości wnioskodawcy, co w konsekwencji powoduje, że wniesienie apelacji, przy uwzględnieniu zakresu zaskarżenia i także podniesionych przez Zdającą zarzutów, w świetle dorobku judykatury i doktryny, winno skutkować wzruszeniem postanowienia Sądu I instancji,

5) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez zupełnie zdawkowe odniesienie się do wadliwego uzasadnienie rozstrzygnięcia, tj. niedostatecznej oceny cząstkowej z prawa cywilnego, stanowiącej integralną część uchwały w przedmiocie oceny z egzaminu radcowskiego, polegające w szczególności na, powołaniu się przez jednego z egzaminatorw na okoliczności, które nie dotyczą Zdającej (w tym co do błędnego "zakresu zaskarżenia) i stanowią prawdopodobnie powielenie oceny pracy innego egzaminowanego, skupieniu na uchybieniach Skarżącej, zdawkowym dokonaniu analizy przedstawionych przez Skarżącą zarzutów apelacji jak i wniosków końcowych i braku odniesienia się w sposób wyczerpujący do sporządzonej przez odwołując na potrzeby egzaminu apelacji, co skutkowało niemożnością wyjaśnienia przez egzaminatorów przyczyn, dla których apelacja przygotowana przez Zdającą w zasadniczej mierze zbieżna z wytycznymi, nie może zostać uznana za skuteczną,

6) art. 36⁴ ust. 1 w zw. z art. 36⁵ ust. 2 u.r.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie oceny cząstkowej pracy z zakresu prawa cywilnego z pomięciem przewidzianych w ustawie kryteriów zachowania wymogów formalnych, właściwie zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji oraz poprawności zaproponowanego sposobu rozstrzygnięcia problemu zgodnie z interesem reprezentowanej strony,

7) art. 36⁴ ust. 10 w związku z art. 36⁵ ust. 2 u.r.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie wskazanej w ustawie pięciostopniowej skali ocen cząstkowych uzależnionych od wskazanych w ustawie kryteriów oceny prac egzaminacyjnych. Uchybienie Komisji w tym zakresie polegało na nieuwzględnieniu przy ocenie zadania z zakresu prawa cywilnego pełnego spektrum ocen i ustalenie oceny niedostatecznej pomimo, iż w świetle wymienionej w ustawie skali ocen, stwierdzone uchybienia nie dawały wystarczających podstaw do wystawienia oceny

Niedostatecznej, przy uwzględnieniu skali ocen pozytywnych, biorąc również pod uwagę pozytywne aspekty pracy Skarżącej m.in. sporządzenie skutecznej apelacji, odpowiadającej wymogom formalnym, a przy tym odpowiadającej interesom klienta, spełniającej większość kryteriów i założeń określonych w wytycznych,

8) art. 36⁴ ust. 1 u.r.p., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na niesłusznej, zbyt surowej i rygorystycznej oraz sprzecznej z przepisami prawa i postępowania administracyjnego ocenie pracy pisemnej z zakresu prawa cywilnego, podczas gdy poprawna i rzetelna ocena tej pracy, uwzględniająca spełnienie przez sporządzoną apelację wymogów formalnych, prawidłowość zastosowanych przepisów i ich poprawną interpretację, poprawność zastosowanego przez Skarżącą sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą reprezentuje jednoznacznie wskazuje na to, że sporządzona praca zasługuje na ocenę pozytywną, tym bardziej, iż ocena niedostateczna wystawiona została wyłącznie przez jednego z egzaminatorów,

9) art. 36⁴ ust. 1 u.r.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wystawieniu oceny niedostatecznej z drugiej części egzaminu radcowskiego, pomimo sporządzenia pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa cywilnego, potwierdzającej posiadanie przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację popierającą zarzuty skargi.

W odpowiedzi na skargę Komisja II stopnia wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Zgodnie z art. 366 ust. 1 u.r.p., pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną. W niniejszej sprawie Skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego, ponieważ z zadania z zakresu prawa cywilnego otrzymała ocenę niedostateczną. W tym też zakresie Skarżąca wniosła odwołanie od uchwały I instancji, którą Komisja II stopnia utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałą.

Jak wynika z art. 365 ust. 2 u.r.p, oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych. Artykuł ten w ust. 3 stanowi, że każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego. Z ust. 4, omawianego artykułu wynika, że ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu radcowskiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów, przy czym, jak wynika z pkt 2, ocena negatywna - niedostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 2,00 lub 2,50. W niniejszej sprawie egzaminatorzy oceniający pracę Skarżącej z zakresu prawa cywilnego wystawili oceny cząstkowe niedostateczną i dostateczną, co daje średnią arytmetyczną 2,50.

Z art. 365 ust. 2 u.r.p, ponadto wynika, że oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu radcowskiego dokonują dwaj niezależni od siebie egzaminatorzy, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopiero spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w przywołanym powyżej przepisie, pozwala na wystawienie oceny pozytywnej z danej części egzaminu adwokackiego. W wyroku z 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1929/12 Naczelny Sąd Administracyjny, analizując relację przepisów art. 36⁵ ust. 2 oraz 36⁴ ust. 10 u.r.p., skonstatował, że: "W zależności od stopnia przygotowania do wykonywania omawianego zawodu przez osobę przystępującą do egzaminu wynik ten powinien być jeden, pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej)".

Biorąc pod uwagę cel jaki przyświeca odbywaniu aplikacji prawniczych oraz przeprowadzaniu egzaminów aplikanckich, czyli m.in. nadzór i zapewnienie aby zawód zaufania publicznego, jakim jest w tym przypadku zawód radcy prawnego, był wykonywany, ze względu na ochronę interesu publicznego, przez osoby do tego należycie przygotowane, Sąd zgadza się z powyższym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Analizując pracę egzaminacyjną Skarżącej z zakresu prawa cywilnego oraz uchwałę Komisji II stopnia, Sąd stwierdza, że Komisja II stopnia, oceniając ponownie pracę Skarżącej, miała podstawy do utrzymania w mocy uchwałę I instancji. Zaskarżona uchwała zawiera merytoryczną ocenę pracy egzaminacyjnej Skarżącej, przy wskazaniu prawidłowych elementów pracy Skarżącej, jak również błędów w niej zawartych, których waga i ilość zaważyła o niedostatecznej ocenie z zadania egzaminacyjnego z prawa cywilnego i negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego.

Niezasadne są zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Komisję art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w związku z art. 36⁸ ust. 12 u.r.p., art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a.

Nie można zgodzić się z zarzutem Skarżącej, że ocena dokonana przez jednego z egzaminatorów nie dotyczyła pracy Skarżącej. Istotnie w opinii egzaminatora uzasadniającej ocenę pracy Skarżącej znajduje się odniesienie do zapisu dotyczącego zakresu zaskarżenia postanowienia Sądu Rejonowego: "w części co do kwoty 900.000", który w pracy Skarżącej faktycznie nie występuje, jednak analiza treści całej opinii nie daje podstaw do twierdzenia, iż cala opinia i w konsekwencji wystawiona ocena nie odnosi się do apelacji sporządzonej przez Skarżącą. Jest to w związku z tym pomyłka, która jednak nie podważa wiarygodności sporządzonej przez egzaminatora opinii pracy Skarżącej i wystawionej przez nią oceny pracy Skarżącej, nie ma zatem wpływu na wynik sprawy. Nie ma też w związku z tym wpływu na wynik sprawy jedynie lakoniczna zgoda Komisji II stopnia, że powyższe sformułowanie nie pochodzi z pracy Skarżącej.

Komisja dokonała zważenia prawidłowych jak i błędnych aspektów pracy Skarżącej, a także jej braków.

Skarżąca zatem prawidłowo przyjęła, że powinna sporządzić apelację od postanowienia Sądu Rejonowego, sporządzona natomiast apelacja spełniała wymogi formalne. Prawidłowo też podniosła zarzut naruszenia art. 233 § 1 K.p.c. oraz przepisów prawa materialnego - art. 43 § 1, § 2 i § 3 K.r.i o. Prawidłowo też wniosła o przyznanie działowej nieruchomości na własność uczestniczce, którą Sąd przyznał wnioskodawcy.

Pomimo jednak postawienia prawidłowych zarzutów naruszenia art. 233 § 1 K.p.c., Skarżąca nie przedstawiła przekonywujących argumentów podważających stanowisko sądu I instancji co do oceny zeznań świadków, dokumentów.

Nie podniosła też zarzutu naruszenia art. 33 pkt 2 i art. 45 § 1 K.r.i o. Nie przytoczyła w sporządzonym uzasadnieniu apelacji istotnych elementów stanu faktycznego.

Nie objęła również zakresem zaskarżenia pkt 7 postanowienia Sądu Rejonowego, dotyczącego kosztów postępowania przed Sądem Rejonowym, czego nie zmienia fakt, że wniosła następnie o zmianę tego postanowienia również w zakresie pkt 7. Dla oceny prawidłowości działania w tym aspekcie Skarżącej, jako pełnomocnika uczestniczki z zadania egzaminacyjnego, nie ma znaczenia, czy w warunkach stanu faktycznego z zadania egzaminacyjnego sąd byłby zobowiązany do ponownego rozstrzygnięcia o kosztach procesu za I instancję. Sprawdzenie bowiem przygotowania prawniczego Skarżącej do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, jest możliwe tylko na podstawie zawartości pracy sporządzonej przez Skarżącą, a nie na podstawie tego co, w niniejszej sprawie, zrobiłby sąd niezależnie od działania Skarżącej jako pełnomocnika uczestniczki postępowania. Dodać należy, że Komisja nie uznała tego błędu za istotny, wskazując natomiast, że świadczy on o niedostatecznym zabezpieczeniu interesu uczestniczki.

Skarżąca nieprawidłowo wskazała w sporządzonej apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 1 200 000 zł, która winna wynosić 500 000 zł. Również w tym zakresie nie ma znaczenia okoliczność, czy sąd jest władny do wydania stosownego postanowienia, w którym określi prawidłową wartość przedmiotu zaskarżania, co podniosła w skardze Skarżąca.

Skarżąca nie przedstawiła zwaloryzowania nakładu 200 000 zł, który był wydatkiem z majątku osobistego uczestniczki na majątek wspólny.

Skarżąca zawyżyła ponadto o 200 000 zł, kwotę spłaty należnej wnioskodawcy od uczestniczki, co Komisja uznała za poważne uchybienie działające na szkodę interesów majątkowych uczestniczki.

Skarżąca nie podniosła argumentów przemawiających za przyznaniem nieruchomości uczestniczce i jej zdolności do dokonania spłat ewentualnie zawarcia wniosku o rozłożenie na raty bądź odroczenia terminu płatności, co Komisja również uznała za poważną wadę pracy Skarżącej.

W świetle powyższego, Sąd zgadza się z opinią Komisji, że w apelacji sporządzonej przez Skarżącą w ramach zadania egzaminacyjnego z prawa cywilnego, interes reprezentowanej przez Skarżącą uczestniczki, nie został prawidłowo zabezpieczony ze względu na nieprawidłowe sformułowanie zakresu zaskarżenia, wartości przedmiotu zaskarżenia, nie podniesienie wszystkich zarzutów prawa materialnego. Skarżąca nie wykazała się umiejętnością zastosowania przepisów prawa regulujących podział majątku wspólnego, nie omawia bowiem rozliczenia finansowego, nie wskazuje właściwej kwoty spłaty na rzecz wnioskodawcy, jej wysokości i wyliczenia.

Wyjaśnienia wymaga, że wprawdzie wystawiona przez jednego z egzaminatorów ocena dostateczna, może wskazywać, że mankamenty apelacji Skarżącej nie są jednoznaczne i mogą rodzić rozbieżne opinie, wyjaśnienia jednak wymaga, że rola Sądu kontrolującego zaskarżoną uchwałę nie sprowadza się do kolejnej oceny pracy Skarżącej, lecz do zbadania, czy dokonana przez Komisję ocena pracy Skarżącej jest zgodna z prawem. Chodzi zatem o kontrolę, czy Komisja zidentyfikowała i wskazała wszystkie prawidłowe elementy prac egzaminacyjnych, czy prawidłowo zidentyfikowała błędy zawarte w pracy egzaminacyjnej i czy w prawidłowo sposób dokonała oceny wagi tych błędów w relacji do pozytywnych elementów pracy Skarżącej. Oznacza to w istocie rzeczy, zbadanie czy ocena dokonana przez Komisję nie ma charakteru dowolnego w kontekście kryteriów wskazanych w art. 36⁵ ust. 2 u.r.p. Analizując zatem zaskarżoną uchwałę i pracę Skarżącej, Sąd stwierdza, że wymienione w zaskarżonej uchwale mankamenty pracy Skarżącej, pomimo niewątpliwie jej prawidłowych elementów wskazują, że dokonana przez Komisję ocena pracy Skarżącej nie ma charakteru dowolnego znajdowała bowiem uzasadnione podstawy we wskazanych przez Komisję brakach pracy Skarżącej.

W konsekwencji, Sąd stwierdza, że niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 36⁴ ust. 1 w związku z art. 36⁵ ust. 2 u.r.p., art. 36⁴ ust. 10 w związku z art. 36⁵ ust. 2 u.r.p. i art. 36⁴ ust. 1 u.r.p.

Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 36⁴ ust. 1 u.r.p., egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Zasadniczym celem szkolenia przeprowadzonego podczas aplikacji jest przygotowanie profesjonalistów, którzy w przyszłości będą wykonywać zawód zaufania publicznego. Przywołany przepis uzasadnia wysokie wymagania stawiane zdającemu, co koresponduje zarówno z interesem radcowskiej korporacji zawodowej jak i z ochroną interesu publicznego rozumianym jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane. Precyzyjnie wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym powyżej wyroku z 13 lutego 2014 r., stwierdzając, że: "Wychodząc z założeń aksjologicznych ustawy o radcach prawnych, normującej ten zawód zaufania publicznego, niewątpliwie znacznie wyższą wartością, która powinna być braną pod uwagę w pierwszej kolejności przez komisję egzaminacyjną, jest wzgląd, aby wynik egzaminu radcowskiego odpowiadał poziomowi przygotowania prawniczego do wykonywania wspomnianego zawodu, nie zaś, co ma drugorzędne znaczenie, interesowi osoby przystępującej do tego egzaminu, zainteresowanej uzyskaniem wyniku pozytywnego. (...) W postępowaniu dotyczącym ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego obowiązkiem organów administracyjnych jest ochrona interesu publicznego, który w tym wypadku należy rozumieć, jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane".

Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez Komisję II stopnia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie uchwały wyjaśnia powody jej podjęcia. Przywołane są stosowne przepisy prawa, zostały wyjaśnione motywy rozstrzygnięcia. Zaskarżona uchwała została wydana w oparciu o całokształt materiału dowodowego, mającego znaczenie w niniejszej sprawie, a organ odniósł się do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Dlatego też, zdaniem Sądu, Komisja prawidłowo utrzymała w mocy uchwałę I instancji.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł jak w sentencji.