Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1048/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 , ust. 2 pkt 2, ust. 2b pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 20 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 10 maja 2010 roku P. K. złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (grupa upraw JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 8,39 ha, w tym działki rolne wykorzystywane jako trwały użytek zielony (grupa upraw JPO, TUZ) o łącznej powierzchni 1,81 ha, uzupełniającej płatności obszarowej (grupa upraw UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 6,58 ha, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (grupa upraw ST) do działek rolnych o łącznej powierzchni 5,67 ha. Ponadto strona wniosła również o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca). Do wniosku strona dołączyła materiał graficzny, na którym wskazała położenie zadeklarowanych do płatności działek.

W dniach 8 - 10 sierpnia 2010 roku w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została kontrola na miejscu, która wykazała nieprawidłowości dotyczące działek rolnych A1, B1, D1 i I1.

- w odniesieniu do działki rolnej A1 (powierzchnia deklarowana 1,16 ha) - stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną kodem DR7, tzn. stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana. Na całej działce stwierdzono JPO- ugór;

- w odniesieniu do działki rolnej B1 (powierzchnia deklarowana 2,10 ha) stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną kodem DR7, tzn. stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana. Na całej działce stwierdzono JPO- ugór;

- w odniesieniu do działki rolnej D1 (powierzchnia deklarowana 2,10 ha) stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną kodem DR7, tzn. stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana. Na całej działce stwierdzono JPO- ugór;

w odniesieniu do działki rolnej I1 (powierzchnia deklarowana 2,10 ha) stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną kodem DR7, tzn. stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana. Na całej działce stwierdzono JPO- ugór.

W wyniku kompensacji łączna powierzchnia gruntów rolnych wykluczonych z płatności UPO wyniosła 4, 12 ha.

Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. na podstawie art. 7 ust. 1, 2 i 2b, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE z 2 grudnia 2009 r., Nr L 316, str. 1 ze zm.) oraz § 17 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2009 r. Nr 40 poz. 326 ze zm.) i art. 104 k.p.a. przyznał P. K. płatności na rok 2010 w wysokości 5.247,17 zł, w tym jednolitą płatność obszarową w kwocie 4.715,94 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) w wysokości 531, 23 zł i odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w kwocie 1.348,39 zł oraz płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych i nałożył sankcję w wysokości 853,99 zł.

Od powyższej decyzji P. K. wniósł odwołanie, w którym zaskarżył powyższą decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożonej sankcji w kwocie 1.348,39 zł oraz odmowy przyznania płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych i nałożonej sankcji w wysokości 853,99 zł. Podniósł, że na zakwestionowanych przez kontrolę działkach A1 o pow. 1,16 ha, B1 o pow. 2,10 ha, D1 o pow. 0,57 ha i I1 o pow. 0,29 ha był zasiany łubin słodki wąskolistny. W dniu kontroli stwierdzono " ugór " jednakże zbiór nasion łubinu dokonany został kombajnem, a łęt prasą do słomy, w połowie sierpnia 2010 roku. Powyższe prace były możliwe do wykonania w tym czasie ze względu na upalne lato co znacznie przyspieszyło proces wegetacji roślin. Ponadto skarżący podniósł, iż kontrolę gospodarstwie przeprowadzono bez jego udziału, po upływie ponad miesiąca od dnia zbioru, kiedy na powyższych działkach były już przeprowadzone zabiegi agrotechniczne. (...) Wskazał, iż powyższe okoliczność mogą potwierdzić zeznania świadków, których działki graniczą z zakwestionowanymi działkami.

Decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Stosownie zaś do treści art. 7 ust. 2 ustawy, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

1) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawnianych na trwałych użytkach zielonych

3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa)

- do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

W myśl zaś art. 7 ust. 2b pkt 1 ustawy, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o przyznanie tej płatności, przysługuje wsparcie specjalne w formie specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. Wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. W niniejszej sprawie kontrola została przeprowadzona przy wykorzystaniu tzw. metody Foto, która polega na odwzorowaniu granic działek rolnych, wskazanych przez stronę na załącznikach graficznych złożonych wraz z wnioskiem na ortofotomaprach znajdujących w systemie informatycznym ARiMR i pomiarze ich powierzchni. Uzupełnieniem tej metody jest wizytacja w terenie, w trakcie której weryfikowane są granice działek oraz wykonywane są zdjęcia obrazujące sposób ich użytkowania. Ten sposób kontroli został ustanowiony w przepisach prawa wspólnotowego i zgodnie z art. 35 ust. 1 Rozporządzenia! Komisji (WE) Nr 1122/2009, w przypadku gdy państwo członkowskie wykorzystuje przewidzianą w art. 33 akapit drugi możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, wówczas:

a) wykonuje fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni;

b) przeprowadza fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadowalający właściwe organy.

Wyniki tak przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w protokole z czynności kontrolnych spełniającym wymogi formalne określone w art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. W treści protokołu wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis l nieprawidłowości. Dyrektor ARiMR podkreślił, iż w punkcie 83 protokołu z czynności kontrolnych wskazana została, uwzględniona przy ustalaniu powierzchni działek rolnych, tolerancja pomiaru. Ponadto zawarte w raporcie wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznych i dokumentacji fotograficznej. Na szkicu z pomiaru powierzchni działek, stanowiącym załącznik do protokołu, kontrolujący nanieśli granice poszczególnych upraw oraz wskazali miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na działkach. Zdjęcia lotnicze działek są czytelne i umożliwiają identyfikację pokrycia gruntów oraz dokładny pomiar ich powierzchni. Odnosząc się do zarzutu postawionego w odwołaniu, że skarżący nie był obecny podczas przeprowadzania czynności kontrolnych, organ podniósł, że .wskazana okoliczność nie ma wpływu na wiarygodność dowodu z oględzin, gdyż zgodnie z art. 27 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 kontrole są przeprowadzane bez uprzedzenia. Jeżeli nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 14 dni. W związku z powyższym nieobecność producenta nie wpływa na przebieg czynności kontrolnych oraz na ważność wyników kontroli.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż z treści raportu z przeprowadzonej kontroli wynika że, w toku czynności kontrolnych na działkach rolnych A1/A2, B1/B2, D1/D2, 11/12, do których powierzchni strona ubiegała się o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej oraz specjalnej płatności obszarowej do powierzchni roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, nie stwierdzono deklarowanej uprawy, co w ocenie organu odwoławczego przesądza o tym, że ustalenia kontrolne są prawidłowe. Fakt występowania na wskazanych działkach rolnych ugoru, który zgodnie z zapisami § 2 i § 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 roku nie kwalifikuje się do objęcia uzupełniającą płatnością obszarową oraz specjalną płatnością obszarową do powierzchni roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, potwierdzają bowiem zdjęcia wykonane na działkach w dniu kontroli tj. zdjęcie nr ZB284, ZB335, ZB276, ZB563, ZB564, ZB565. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu, organ podniósł, iż z złączonych do raportu zdjęć wynika, że oględziny działek rolnych A1/A2 i B1/B2 miały miejsce w dniu 8 sierpnia 2010 roku, natomiast kontrola działek rolnych D1/D2 i I1/J2 została przeprowadzona w dniu 10 sierpnia 2010 roku, a zatem przed wskazanym przez stronę terminem zbioru, a widoczna na zdjęciach wysoka niewykoszona roślinność przeczy twierdzeniom strony, jakoby na działkach była prowadzona uprawa łubinu i potwierdza tym samym słuszność ustaleń zawartych w treści raportu z kontroli. W ocenie organu odwoławczego raport z kontroli na miejscu oraz jego załączniki w postaci dokumentacji fotograficznej w sposób obiektywny odzwierciedlają sytuację istniejącą na działkach rolnych w dniu kontroli i brak jest podstaw do przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Wobec tego, iż różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną we wniosku o przyznanie płatności a powierzchnią stwierdzoną przekracza 100% obszaru zatwierdzonego nie przysługuje płatność UPO i ST i uzasadnione jest nałożenie sankcji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego mających wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 3 ust. 2 pkt 1 w związku z pkt. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r., Nr 170 poz. 1051) poprzez zaniechanie ich zastosowania przez organ I instancji i poinformowanie skarżącego o skutkach prawnych wynikających z ustaleń kontrolnych w sposób który mógł wywołać u skarżącego mylne, ale uzasadnione przekazaną informacją przekonanie, że organ wypowie się ostatecznie co do wyniku przeprowadzonej kontroli, co dopiero będzie stanowiło zdarzenie dające prawo i możliwość skarżącemu żądania zapoznania się z już ostatecznie zebranym materiałem dowodowym w sprawie i złożenia odpowiednich wniosków dowodowych;

- art. 3 ust. 2 pkt. 1 i 2 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na nie zbadaniu okresu wegetacji roślin strączkowych, wewnętrzną sprzeczność i dowolność dokonanych ustaleń w zestawieniu z argumentami podnoszonymi przez skarżącego w odwołaniu, zaniechanie przez organ II instancji przeprowadzenia samodzielnego postępowania dowodowego i przyjęcia za własne ustaleń organu I instancji oraz nie przeprowadzenie kontroli w czasie który uwzględniałby okres wegetacji roślin.

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w nie zawarciu w uzasadnieniu decyzji organu II instancji wszystkich elementów stanu faktycznego, w oparciu o który organ dokonał rozstrzygnięcia sprawy.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż na spornych działkach zbiór łubinu miał miejsce w połowie sierpnia 2010r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 170 poz.1051 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 40 poz.326 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie gatunków roślin, do uprawny których może zostać przyznana specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (Dz.U. nr 39 poz.213) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE z 2 grudnia 2009 r., Nr L 316, str. 1 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art.7 ust.1 ustawy z 26 stycznia 2007r. rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl art.7 ust.2 pkt.2 wymienionej ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

2.)roślin przeznaczonych na paszę, uprawnianych na trwałych użytkach zielonych

do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Zgodnie z art. 7 ust. 2b pkt. 1 cytowanej ustawy, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o przyznanie tej płatności, przysługuje wsparcie specjalne w formie specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

W myśl § 2 ust.1 pkt.3 rozporządzenia z 9 marca 2009r. płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw są objęte następujące rodzaje roślin uprawiane w plonie głównym:

3.) rośliny wysokobiałkowe – bób, bobik, łubin słodki i groch siewny.

Zgodnie z treścią § 1 pkt.11 rozporządzenia z 11 marca 2010r. specjalną płatnością obszarową do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych są objęte następujące gatunki roślin uprawiane w pionie głównym:

11.) łubin wąskolistny.

W myśl art.57 ust.3 rozporządzenia Komicji (WE) nr 1122/2009 jeżeli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla przedmiotowej grupy upraw.

Zgodnie z treścią art.58 wymienionego rozporządzenia jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.

Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej.

Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006(20). Jeśli nie jest możliwe odliczenie całej kwoty zgodnie z wymienionym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, pozostałe saldo zostaje anulowane.

Z wymienionych przepisów wynika, iż uzupełniająca płatność obszarowa przysługuje do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w tym m.in. łubinu (grupa upraw UPO).

Z wymienionych przepisów wynika również, iż specjalna płatność przysługuje do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w tym m.in. łubinu (grupa upraw ST).

W niniejszej sprawie kwestionowana jest odmowa przyznania uzupełniającej płatności obszarowej (grupa upraw UPO) oraz specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych (grupa upraw ST) oraz nałożenie sankcji w kwotach 1348,39 zł i 853,99 zł.

Okolicznością niesporną jest, iż P. K. zgłosił do przyznania płatności UPO i ST działki rolne A1/A2, B1/B2, D1/D2 i I1/I2. Zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie mają wyniki kontroli wymienionych działek, która miała miejsce w dniu 8 sierpnia 2010r. odnośnie działek A1/A2 i B1/B2 oraz w dniu 10 sierpnia 2010r. w przypadku działek D1/D2 i I1/I2. Z raportu z czynności kontrolnych oraz wykonanych zdjęć wynika, iż na wymienionych działkach jest wysoka, niewykoszona roślinność. Zamiast uprawy łubinu jest ugór czyli nieuprawione pole. Należy zaznaczyć, iż wyniki kontroli w tym załączone zdjęcia działek nie były kwestionowane przez skarżącego. Do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej oraz specjalnej płatności obszarowej kwalifikują się jedynie powierzchnie upraw łubinu (§ 2 ust.1 pkt.3 rozporządzenia z 9 marca 2009r. i § 1 pkt.11 rozporządzenia z 11 marca 2010r.) a nie powierzchnie ugoru. Skoro na wymienionych działkach znajdował się ugór to powierzchnie tych działek są wykluczone z płatności UPO i ST.

Skarżący w odwołaniu podniósł, iż zbioru łubinu dokonał kombajnem w połowie sierpnia 2010r. Również na rozprawie pełnomocnik skarżącego potwierdził, że zbiór łubinu miał miejsce w połowie sierpnia 2010r. zaś w skardze podniesiono, iż kontrolę przeprowadzono po upływie około 1 miesiąca po zbiorach i zabiegach agrotechnicznych. W zasadzie to P.K. nie wyjaśnił dokładnie kiedy miał miejsce zbiór łubinu zaś zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż na spornych działkach w ogóle nie był uprawiany łubin. Niezgodne z prawdą jest twierdzenie skarżącego, iż w połowie sierpnia 2010r. zebrał on łubin. Przeczą temu zdjęcia spornych działek wykonane 8 i 10 sierpnia 2010r. Należy także wykluczyć sytuację, iż łubin został zebrany około miesiąca przed kontrolą zaś po zbiorach wykonane zostały zabiegi agrotechniczne (tzn. około 10 lipca 2010r.). Na zdjęciach spornych działek widać bowiem wysoką niewykoszoną trawę a także wysokie chwasty. Uwzględniając okres wegetacji roślin nie jest możliwe aby działki wyglądały tak jak przedstawiają to zdjęcia w miesiąc po zbiorze łubinu i wykonaniu zabiegów agrotechnicznych. Skarżący nie wyjaśnił wiarygodnie i dokładnie kiedy miał miejsce zbiór łubinu o ile na spornych działkach w ogóle był uprawniany łubin w 2010r.

Należy się natomiast zgodzić z zarzutem podniesionym w skardze, iż skarżący mógł mieć wątpliwości kiedy dokładnie przeprowadzono kontrolę. W raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni na pierwszej stronie w pozycji 55 (data przeprowadzenia kontroli) znajduje się zapis "2010-09-20" (w aktach administracyjnych). Z pisma przewodniego, które skarżący otrzymał wraz z protokołem kontroli wynika natomiast, iż kontrola została przeprowadzona 2 listopada 2010r.(k.33 akt sądowych). Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż dzień 20 września 2010r. to ostateczna data zatwierdzenia raportu FOTO. Wskazuje na to pismo Kierownika Biura Kontroli na Miejscu z 27 lipca 2011r. (w aktach administracyjnych) oraz pozycja 109 raportu (str.7) – zatwierdzenie raportu – data 20 IX 2010r. Faktyczne oględziny działek skarżącego oraz wykonanie zdjęć miały miejsce 8 i 10 sierpnia 2010r. Wskazuje na to treść wymienionego pisma z 27 lipca 2011r. oraz zdjęcia działek(z podaniem daty ich wykonania) znajdujące się na płycie CD z adnotacją na niej "data przekazania 23.09.2010r". Natomiast trudno wyjaśnić dlaczego w piśmie przewodnim z 28 marca 2011r. podano, iż czynności kontrolne przeprowadzono w dniu 2 listopada 2010r. Jest rzeczą zrozumiałą, iż kontrola nie mogła być przeprowadzona w tym dniu gdyż w miesiącu listopadzie, ze względu na porę roku, sporne działki nie wyglądałyby tak jak widać to na wykonanych zdjęciach.

Odnośnie zarzutu, iż P. K. nie był obecny podczas przeprowadzania kontroli to nie ma to wpływu na wiarygodność dowodu z oględzin. Zgodnie bowiem z treścią art.26 i 27 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 zasadą jest, że kontrole przeprowadzane są bez zapowiedzi. Rolnik może być zawiadomiony o kontroli lecz nie ma obowiązku takiego uprzedzania. W związku z czym nieobecność skarżącego podczas kontroli nie ma wpływu na przebieg czynności kontrolnych ani na ważność wyników kontroli.

Konsekwencją uznania, iż na spornych działkach był ugór było ich wykluczenie zarówno z uzupełniającej płatności obszarowej jak i specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych motylkowatych drobnonasiennych.

Jeżeli chodzi o uzupełniającą płatność obszarową (UPO) to powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 6,58 ha. Uwzględniając wyniki kontroli, powierzchnia kwalifikująca się do objęcia tą płatnością wynosiła 2,46 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną (6,58 ha) a powierzchnią stwierdzoną (2,46 ha) wyniosła 4,12 ha co stanowiło ponad 100% powierzchni stwierdzonej. Dodać należy, iż obszar stwierdzony to obszar, do którego zostały spełnione wszystkie warunki określone w zasadach przyznawanej pomocy (art.2 pkt.23 rozporządzenia nr 1122/2009). Z uwagi na to, iż różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a zatwierdzoną przekroczyła 100%, zgodnie z treścią art.58 rozporządzenia nr 1122/2009, organy administracji trafnie odmówiły przyznania uzupełniającej płatności obszarowej i nałożyły sankcję. Odnośnie prawidłowości wyliczenia sankcji to nie było to kwestionowane przez stronę skarżącą. Wspomnieć tylko należy, iż wysokość sankcji została wyliczona prawidłowo. Stanowi ona iloczyn różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną oraz stawki płatności UPO na 1 ha gruntu, która w 2010r. wynosiła 327,28 ZŁ. Kwota sankcji wyniosła zatem 1348,39 zł (4,12ha x 327,28zł).

Jeżeli chodzi o specjalną płatność obszarową (ST) to powierzchnia zgłoszona we wniosku wyniosła 5,67 ha zaś powierzchnia stwierdzona, po uwzględnieniu wyników kontroli, to 1,55 ha. Różnica wyniosła zatem 4,12 ha co stanowi ponad 100% powierzchni stwierdzonej. Uzasadniało to odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji w wysokości 853,99 zł.

Zaznaczyć należy, iż w stosunku do skarżącego nie ma zastosowania sytuacja określona w art.73 ust.1 rozporządzenia nr 1122/2009. Zgodnie z treścią tego przepisu zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy.

W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego nie był zgodny ze stanem faktycznym na co wskazują wyniki przeprowadzonych czynności kontrolnych. P. K. nie wykazał również, iż nie jest winien stwierdzonych nieprawidłowości. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż wobec skarżącego spełnione zostały przesłanki określone w art.73 ust.1 wymienionego rozporządzenia.

Reasumując sąd uznał, iż skarga P. K. nie jest zasadna. Wyniki przeprowadzonej kontroli wskazują, iż na działkach A1/A2, B1/B2, D1/D2 i I1/I2 był ugór i nie kwalifikowały się one do przyznania płatności obszarowych. Ponieważ różnica pomiędzy powierzchniami działek zgłoszonymi do płatności a powierzchniami zatwierdzonymi przekraczały 100% obszaru zatwierdzonego skarżącemu nie przysługiwała uzupełniająca płatność obszarowa i specjalna płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych. Uzasadnione było również nałożenie sankcji. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.

W przekonaniu sądu dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma istotnego znaczenia niejednoznaczna treść pisma Biura Geodezji i Informacji Terenowej M.B.M. z dnia 28 marca 2011r.(k.33 akt sądowych). W piśmie tym stwierdzono, iż "... kopia raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nie została jeszcze zatwierdzona przez ARiMR i może ulec zmianie. Jeżeli wprowadzone korekty będą miały wpływ na wysokość płatności przysługującej Panu wówczas kopia raportu wraz z korektami zostanie przesłana ponownie".

Analiza treści tego pisma wskazuje, iż w sytuacji gdy do raportu zostaną wprowadzone korekty, które miałyby wpływ na wysokość płatności to raport z korektami zostanie przesłany ponownie. Korekty do raportu nie zostały wprowadzone a więc raport stał się dowodem w sprawie. Błędny jest zatem tok rozumowania skarżącego, iż sądził on, że otrzyma jeszcze raz raport wraz z korektami. Raport miał zostać przesłany stronie tylko wówczas gdyby wprowadzono do niego korekty a takich korekt raportu nie dokonano.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia treści przepisu art.3 ust.2 pkt.1 i 4 ustawy z 26 stycznia 2007r. Należy zaznaczyć, iż w postępowaniu o przyznanie płatności obszarowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z modyfikacjami wprowadzonymi w art.3 ust.2 i 3 ustawy z 26 stycznia 2007r. Modyfikacje te osłabiają pozycję procesową stron postępowania. Jeżeli chodzi o zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz o umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie żądań to obowiązek organu administracji realizacji tych uprawnień następuje jedynie na żądanie strony. W postępowaniu administracyjnym P. K. nie zgłosił takiego żądania a więc nieuzasadniony jest jego zarzut naruszenia tych obowiązków przez organy administracji. Dodać należy, iż skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu i mógł w każdym czasie uczestniczyć w tym postępowaniu oraz zgłaszać wnioski dowodowe.

Niezasadny jest zarzut strony skarżącej naruszenia art.3 ust.2 pkt.1 i 2 ustawy z 26 stycznia 2007r. W skardze zarzucono organom niezbadanie okresu wegetacji roślin strączkowych ze względu na czas w którym przeprowadzona była kontrola. Zarzucono także dowolne i sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym przyjęcie, że kontroli dokonano przed żniwami podczas gdy z protokołu kontroli wynika, że dokonano jej po żniwach. Strona skarżąca zarzuciła również niedokonanie kontroli sposobu zasiewu działek na podstawie ortomap w terminie wcześniejszym niż 20 września 2010r. oraz nieprzeprowadzenie kontroli w czasie, który uwzględniałby okres wegetacji roślin. Przede wszystkim należy podnieść, iż w ustawie z 26 stycznia 2007r. wprowadzono odmiennie niż w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, reguły przeprowadzania postępowania dowodowego. Przyjęta w art.3 ust.3 wymienionej ustawy klauzula ciężaru dowodu nie odbiega od klauzuli ciężaru dowodu uregulowanej w art.6 Kodeksu cywilnego. Ustawa z 26 stycznia 2007r. wprowadziła do prowadzonych postępowań elementy kontradyktoryjności. Organy administracji w prowadzonym postępowaniu nie mają obowiązku poszukiwania dowodu na poparcie oświadczeń składanych prze osobę ubiegającą się o pomoc.(wyrok WSA w Białymstoku z 1 grudnia 2010r. w spr. I SA/Bk 480/10 – Lex nr 747702).

W rozpoznawanej sprawie w odwołaniu skarżący podniósł, iż zbioru łubinu kombajnem dokonał w połowie sierpnia 2010r. i organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do tej kwestii. Zażądał złożenia wyjaśnień od Biura Kontroli na Miejscu a po uzyskaniu pisma wymienionego Biura z 27 lipca 2010r. ustosunkował się do tego zarzutu. Żadnych innych zarzutów w postępowaniu administracyjnym skarżący nie podnosił. W szczególności nie podnoszono tych zarzutów jakie sprecyzowano w skardze takich jak konieczność zbadania okresy wegetacji roślin strączkowych czy też skontrolowania sposobu zasiewu spornych działek. Aby ocenić zasadność tych zarzutów to przede wszystkim skarżący winien wyjaśnić kiedy dokładnie zasiał łubin na spornych działkach i kiedy go zebrał. P. K. zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i w skardze nie wyjaśnił kiedy był zasiany łubin. Nie wyjaśnił również w sposób wiarygodny kiedy zebrał łubin. Podany przez niego termin zbioru – połowa sierpnia 2010r.- jest nie do przyjęcia. Również należy wykluczyć sytuację aby łubin został zebrany miesiąc przed dokonaniem kontroli (tzn. około 10 lipca 2010r.) i kwestia ta została omówiona we wcześniejszej części rozważań. W sytuacji gdy skarżący do chwili obecnej nie wyjaśnił w sposób wiarygodny kiedy zasiał i kiedy zebrał łubin to niezrozumiałe są zarzuty podniesione w skardze, iż organy administracji nie zbadały okresu wegetacji roślin strączkowych i nie skontrolowały sposobu zasiewu działek łubinu. To na skarżącym spoczywał ciężar udowodnienia, że w 2010r. na spornych działkach uprawiany był łubin. P. K. winien zatem wykazać kiedy łubin został zasiany a kiedy go zebrał lecz skarżący tego nie udowodnił. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało natomiast, iż w 2010r. na kontrolowanych działkach w ogóle nie uprawiano łubinu.

Jeżeli chodzi o zarzut dotyczący terminu wykonania czynności kontrolnych oraz rozbieżności dat kontroli na różnych dokumentach to kwestia ta została omówiona we wcześniejszej części rozważań.

a.ł.