Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 70/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze sprzeciwu "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 27 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 sierpnia 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 i art 79 § 2 w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 800, ze zm.) w zw. z art. 60 ust. 7 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm.), art. 12 ust. 1 i ust. 2, art. 22b ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1161) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) wobec A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. Marszałek Województwa [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty niepodatkowej należności budżetowej i zwrotu kwoty w wysokości łącznej 71.081,45 zł z tytułu opłat rocznych uiszczanych w latach 2011 -2015 związanych z wyłączeniem gruntów rolnych z produkcji na mocy dwóch decyzji Wójta Gminy C. z dnia 21 marca 2011 r. [...] oraz nr [...].

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że faktyczne nieużytkowanie wyłączonych gruntów na cele nierolnicze samo w sobie nie zwalnia z obowiązku uiszczania opłat rocznych. Możliwość taka nie wynika bowiem z ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Konieczne jest więc wystąpienie o zmianę decyzji zezwalającej na to wyłączenie, która to zmiana będzie oddziaływać na przyszłość, a pogląd ten znajduje swoje uzasadnienie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Decyzje Wójta Gminy C. z dnia 21 marca 2011 r. nr [...] oraz nr [...] w części, w jakiej odnoszą się do wyłączenia gruntów rolnych z produkcji nie zostały w żaden sposób wzruszone, a tym samym nadal pozostają w obrocie prawnym. Na podstawie tych decyzji A. Spółce z o.o. nadal przysługuje wyłączenie gruntów rolnych z produkcji. Spółka do dnia wydania decyzji nie złożyła rezygnacji z tego uprawnienia. Uiszczane przez płatnika opłaty roczne za lata 2011 - 2015, dające możliwość korzystania z zezwolenia na trwałe wyłączenie całej powierzchni nieruchomości rolnej z produkcji a co za tym idzie wstrzymanie na tych gruntach produkcji rolniczej, są w ocenie organu pierwszej instancji bezspornie należne. Wyłączenie gruntów rolnych z produkcji to nie tylko bowiem wyłączenie trwałe, gdzie grunt zostaje zabudowany ale również każde działanie polegające na zaniechaniu produkcji rolniczej w związku z realizacją inwestycji, a inwestor posiadając prawo do wyłączenia gruntu rolnego z produkcji, miał obowiązek uiszczać opłaty z tego tytułu. Nadto dla powstania zobowiązania nie musiało dojść do faktycznego wyłączenia. Działania strony mogły mieć bowiem na celu podwyższenie wartości wskazanych nieruchomości.

Organ pierwszej instancji podniósł ponadto, że z nadpłatą w rozumieniu art. 72 ustawy - Ordynacja podatkowa na gruncie opłat rocznych można mieć do czynienia co do zasady w trzech przypadkach. Pierwszy z nich to eliminacja decyzji w sprawie zezwolenia na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji (stwierdzenie nieważności, uchylenie w trybie wznowienia postępowania). Drugi to pomyłka podmiotu zobowiązanego przy wyliczeniu wysokości opłaty, skutkująca wpłatami wyższymi niż należne. Trzeci przypadek to omyłkowa wpłata podmiotu wyższa niż należna lub całkowicie nienależna (np. podmiot nie otrzymał zezwolenia na wyłączenie, podmiot zbył grunt albo otrzymał pozwolenie, ale okres obowiązku uiszczania opłat już upłynął). W ocenie organu pierwszej instancji okoliczność niewykorzystania na cel nierolniczy gruntów objętych zezwoleniem nie stanowi takiego przypadku. Z kolei bezsporne stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy C. z dnia 21 marca 2011 r. nr [...] oraz nr [...] dotyczyło pkt 3 – 5 tych decyzji a nie decyzji w całości. Skoro więc naliczanie opłat rocznych za lata 2011 - 2015 odbywało się na podstawie obowiązującej, prawomocnej decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji i ustalającej wymiar opłaty rocznej, to płatnik wpłacił opłatę w należnej wysokości i nie doszło tym samym do powstania nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, że zgodnie z przepisem art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawodawca nałożył na organ obowiązek zwrotu jedynie należności i to pod pewnymi warunkami. Przepis ten nie dotyczy opłat rocznych, a obie definicje, w sposób odmienny zostały uregulowane odpowiednio w przepisie art. 4 pkt 12 i 13 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W ocenie organu przepis ten jako szczególny i wyrażający właśnie określoną wolę ustawodawcy nie może być interpretowany rozszerzająco. W ocenie organu brak przepisu wprost pozwalającego na zwrot opłaty rocznej jest wynikiem przemyślanego działania ustawodawcy stanowiącym realizację podstawowej zasady, to jest stabilności systemu prawnego. W związku z brakiem zmian ustawy przez ustawodawcę w kolejnych latach, pomimo rodzących się na tym tle wątpliwości i orzeczeń judykatury, które wprost wskazywałyby na możliwość zwrotu opłat rocznych, wnioskując a contrario i z tej przyczyny wniosek strony należy uznać za bezzasadny.

Organ wskazał ponadto, że zgodnie z art. 79 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Termin ten został określony w art. 70 § 1 ww. ustawy, który stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Tym samym w realiach niniejszej sprawy w dniu 31 grudnia 2016 r. i 31 grudnia 2017 r. upłynął termin przedawnienia zobowiązania, którego termin płatności przypadał odpowiednio w roku 2011 i 2012.

W odwołaniu od wyżej wskazanej decyzji A. Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Zgodnie z art. 12 ust. 14 tej ustawy opłatę roczną za dany rok uiszcza się w terminie do dnia 30 czerwca tego roku. Gdyby zatem traktować zobowiązanie do uiszczenia opłaty rocznej jako zobowiązanie powstające z mocy prawa to 5 - letni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa mógłby mieć zastosowanie, gdyby w ogóle doszło do powstania tego zobowiązania. Tymczasem - jak wskazano powyżej - obowiązek uiszczenia opłaty rocznej powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Skoro w przedmiotowej sprawie nie doszło do faktycznego wyłączenia przedmiotowych gruntów z produkcji rolnej, a faktyczne wyłączenie decyduje o momencie powstania obowiązku uiszczenia opłaty rocznej, to tym samym nie sposób uznać, że w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia uiszczonych przez skarżącą opłat rocznych jako niepodatkowych należności budżetowych na podstawie art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa. W przedmiotowej sprawie nie powstał w ogóle obowiązek płatności opłat, a zatem tym bardziej nie upłynął termin płatności i termin przedawnienia tych niepodatkowych należności budżetowych. Wywodzenie, iż termin ten upłynął (mimo że faktycznie nie powstało jeszcze zobowiązanie skarżącej do uiszczenia opłaty) ponieważ w decyzjach Wójta Gminy C. (wyeliminowanych w omawianym zakresie z obrotu prawnego na mocy stwierdzających ich nieważność w części dot. ustalenia wysokości i terminu uiszczenia opłat rocznych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 14 czerwca 2017 r., znak [...] oraz [...] ) błędnie uregulowano wysokość i termin płatności opłaty rocznej, mimo że powinno to nastąpić dopiero w momencie faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej jest zatem nieprawidłowe. W końcu to właśnie m. in. określenie momentu powstania obowiązku uiszczenia opłat w treści decyzji wójta w sposób sprzeczny z treścią art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych leżało u podstaw stwierdzenia nieważności tych decyzji (jak wskazuje się w treści cytowanych decyzji SKO [...] - Wójt Gminy C. w decyzji z dnia 21 marca 2011 r. zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej nie mógł jednocześnie nałożyć na wnioskodawcę obowiązku ponoszenia opłaty rocznej, wyznaczając termin, sposób i konsekwencje niedopełnienia tego obowiązku - w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło jeszcze do faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji).

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 27 listopada 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 22b ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 22b. ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dochodami budżetu województwa związanymi z wyłączaniem z produkcji gruntów rolnych są pobierane na podstawie ustawy opłaty roczne. Dochody te są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych - dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw.

Artykuł 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych stanowi z kolei, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Stosownie do art. 75 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, natomiast podatek to zgodnie z art. 3 pkt 3 lit. c tej ustawy również opłaty oraz niepodatkowe należności budżetowe.

Kolegium wskazało, że przedmiotowe postępowanie zainicjowało pismo pełnomocnika Spółki z dnia 3 sierpnia 2017 r. o zwrot nienależnie uiszczonej opłaty z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej w wysokości 71.081,45 zł. Wnoszący powołał się na treść decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 14 czerwca 2017 r. [...] i [...] W piśmie z dnia 29 września 2017 r. Marszałek Województwa [...] wyjaśnił, że nie znalazł podstaw do zwrotu żądanej kwoty. Kolegium wskazało, że decyzjami z dnia 14 czerwca 2017 r. nr [...] oraz nr [...] stwierdziło nieważność dwóch decyzji Wójta Gminy C. z dnia 21 marca 2011 r. nr [...] i decyzji nr [...] - w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3), pkt 4) i pkt 5) sentencji tych decyzji, stanowiących o nałożeniu obowiązku ponoszenia opłaty rocznej za wyłączenie we wskazanej wysokości w określonym terminie i sposobie oraz konsekwencjach wynikających z niedopełnienia tego obowiązku - z uwagi na brak faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. W dniu 8 marca 2018 r. do Marszałka Województwa [...] wpłynął wniosek pełnomocnika Spółki A. dotyczący stwierdzenia nadpłaty niepodatkowej należności budżetowej. W odpowiedzi Marszałek Województwa [...] w piśmie z dnia 9 maja 2018 r. nr [...] stwierdził brak przesłanek umożliwiających skuteczne żądanie zwrotu wskazanej kwoty z uwagi na treść przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych podając przy tym, że Spółka nie zrezygnowała z przysługującego jej uprawnienia do wyłączenia gruntów z produkcji rolnej.

Kolegium mając na uwadze treść wydanego z upoważnienia Marszałka Województwa [...] pisma Dyrektora Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w G. z dnia 9 maja 2018r. nr [...] potraktowało je jako decyzję administracyjną i rozpoznało odwołanie pełnomocnika spółki A. z dnia 28 maja 2018 r. wydając w dniu 12 lipca 2018 r. decyzję nr [...] uchylającą w całości zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia 30 sierpnia 2018 r. nr [...] będącą przedmiotem obecnie prowadzonego postępowania odwoławczego Marszałek Województwa [...] orzekł o odmowie stwierdzenia nadpłaty niepodatkowej należności budżetowej i zwrocie kwoty w wysokości łącznej 71.081,45 zł z tytułu opłat rocznych uiszczanych w latach 2011 - 2015 związanych z wyłączeniem gruntów rolnych z produkcji na mocy decyzji Wójta Gminy C. z dnia 21 marca 2011 r. nr [...] oraz nr [...]

Jak wynika z uzasadnienia zakwestionowanej decyzji Marszałka Województwa [...] złożony w niniejszej sprawie wniosek o stwierdzenie nadpłaty niepodatkowej należności budżetowej nie jest zasadny, a szereg okoliczności wymienionych w uzasadnieniu decyzji nie pozwala na uznanie, że opłaty roczne z tytułu wyłączenia gruntów rolnych uiszczane w latach 2011 - 2015 stanowią nadpłatę w rozumieniu Ordynacji podatkowej.

Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączenie z produkcji gruntów rolnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. W dalszych ustępach art. 12 uregulowane zostały szczegółowe zasady obliczania i ponoszenia tych obciążeń.

Samo pojęcie "wyłączenia gruntów z produkcji" zostało zdefiniowane w przepisie art. 4 pkt 11 ustawy i oznacza rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów. A zatem wyłączenie z produkcji jest czynnością faktyczną, która zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy może nastąpić tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie i w jej następstwie.

Kolegium zauważyło, że art. 12 ust. 1 ustawy dotyczy powstania obowiązku uiszczenia należności w związku z wyłączeniem z produkcji gruntu rolnego, który jak wynika z treści tego przepisu powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Wynika z tego, że ustawa wiąże powstanie obowiązku uiszczenia należności z faktycznym wyłączeniem gruntu z produkcji zatem w typowej sytuacji wystąpienia przez określony podmiot z wnioskiem o wyłączenie gruntu z produkcji, to jest w sytuacji, gdy nie doszło jeszcze do rozpoczęcia innego niż rolniczego użytkowania gruntu, taki obowiązek powstaje nie w momencie wydania decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji lecz od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Tym samym przypadek określony w art. 11 ust. 1 ustawy dotyczy sytuacji, w której strona w związku z zamiarem wyłączenia gruntów rolnych z produkcji uzyskuje decyzję zezwalającą na wyłączenie, a następnie dokonuje faktycznego wyłączenia. Stąd w art. 11 ust. 1a ww. ustawy wskazano, że w decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nieleśne określa się (a nie nakłada) obowiązki związane z wyłączeniem. To "określenie" ma jedynie funkcję informacyjną, co powinno skutkować tylko stosownym pouczeniem w decyzji. Definicja językowa pojęcia "określać" oznacza: 1. «ująć w słowa, nadać nazwę, wymienić charakterystyczne cechy»; 2. «podać czas, miejsce, wielkość itp. czegoś»; 3. «stać się przyczyną czegoś». Nie mieści się w tym pojęciu "nakładanie" na kogoś obowiązku. W sferze praw i obowiązków nakładanie polega na obciążeniu kogoś wynikającymi z przepisów prawami i obowiązkami. Natomiast art. 12 ust. 1 ww. ustawy wyraźnie wskazuje, kiedy powstaje ten obowiązek, a mianowicie od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji, a więc gdy nastąpiło rozpoczęcie innego niż leśne użytkowanie gruntów. Dlatego w ogólności art. 12 ww. ustawy wiąże pojawienie się obowiązku uiszczenia należności z faktycznym wyłączeniem z gruntów z produkcji, a nie z wydaniem decyzji w przedmiocie wyłączenia. Z tego względu dopiero po ustaleniu, że doszło do rozpoczęcia innego niż rolne czy leśne użytkowania gruntów możliwe jest stwierdzenie, od kiedy dokładnie powstał obowiązek uiszczenia należności. Określone skutki ustawa ta wiąże właśnie z faktycznym wyłączeniem gruntów z produkcji, co prowadzi do powstania obowiązku związanego z uiszczeniem stosownych opłat ustalanych na datę faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. A więc dopiero po dokonaniu przez stronę faktycznego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji organ będzie mógł wydać decyzję ustalającą wysokość owej opłaty. Zapatrywanie to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Kolegium podkreśliło, że w analizowanej sprawie brak jest dowodu na okoliczność, czy i od kiedy doszło do faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, która to okoliczność uprawniałaby dopiero do ustalenia wysokości poszczególnych obowiązków i terminów ich uiszczenia. Co istotne, decyzjami z dnia 14 czerwca 2017 r. nr [...] oraz nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy C. z dnia 21 marca 2011 r. nr [...] i nr[...] – w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3), pkt 4) i pkt 5) sentencji tych decyzji, stanowiących o nałożeniu obowiązku ponoszenia opłaty rocznej za wyłączenie we wskazanej wysokości w określonym terminie i sposobie oraz konsekwencjach wynikających z niedopełnienia tego obowiązku - z uwagi na brak faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej.

Zatem skoro w obrocie prawnym pozostają decyzje Wójta Gminy C. z dnia 21 marca 2011 r. zezwalające Spółce na wyłączenie określonych w tych decyzjach gruntów rolnych z produkcji, ale brak jest jakiegokolwiek orzeczenia nakładającego na stronę obowiązek uiszczania opłat rocznych czy należności, to Marszałek Województwa [...] zobligowany do rozpoznania wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty niepodatkowej należności budżetowej i zwrotu kwoty w wysokości łącznej 71.081,45 zł z tytułu opłat rocznych uiszczanych w latach 2011-2015 za przedmiotowe grunty winien był w tym właśnie postępowaniu ustalić w pierwszej kolejności, od kiedy i w jakiej wysokości powstał obowiązek uiszczania tej opłaty (co wiąże się z ustaleniem, od kiedy miało miejsce faktyczne wyłączenie gruntów z produkcji), a dopiero potem orzekać w kwestii wniosku o stwierdzenie nadpłaty niepodatkowej należności budżetowej. Kwota nadpłaty jest bowiem nierozerwalnie powiązana z wysokością zobowiązania, które to okoliczności w przedmiotowej sprawie nie zostały w żaden sposób wyjaśnione. Tym samym Kolegium było zobligowane do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W sprzeciwie z dnia 24 grudnia 2018 r. od wyżej opisanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] A. Sp. z o. o wniosła o jej uchylenie w całości.

W uzasadnieniu sprzeciwu Spółka wskazała, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w pełni podzielił argumentację przytoczoną przez skarżącą w odwołaniu.

Z treści uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] wynika, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych - wyłączenie z produkcji gruntów rolnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Skarżąca wskazała, że o ile (z wyjątkiem stwierdzenia, iż w analizowanej sprawie brak jest dowodu na okoliczność, czy i kiedy doszło do faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, która to okoliczność uprawniałaby do ustalenia wysokości poszczególnych obowiązków i terminów ich uiszczenia) w pełni podziela przedstawioną w uzasadnieniu wydanej decyzji argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] to nie może zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tą regulacją organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wydając decyzję w oparciu o tę regulację pominęło okoliczność, że w niniejszej sprawie przeprowadzona została przez organ pierwszej instancji wizja lokalna w obrębie przedmiotowych działek celem kontroli czy doszło do faktycznego wyłączenia gruntu rolnego z produkcji. Protokół oględzin z dnia 6 kwietnia 2018 r. znajduje się w aktach sprawy. Z dokumentu tego wynika wprost, że wskazane grunty nie zostały faktycznie wyłączone z produkcji. W ocenie skarżącej w sprawie zachodziła zatem możliwość wydania merytorycznej decyzji reformacyjnej przez organ drugiej instancji, ewentualnie po uzupełnieniu postępowania dowodowego w zakresie aktualizacji daty stanu faktycznego na omawianych działkach na dzień wydania decyzji.

Decyzją z dnia 4 stycznia 2019 r. nr [...] wydaną wobec skarżącej Spółki Marszałek Województwa [...]:

- w punkcie pierwszym decyzji stwierdził wysokość nadpłaty w wysokości 42.510,19 zł powstałą w związku z nienależnie uiszczonymi opłatami rocznymi w latach 2013 - 2015 z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji;

- w punkcie drugim decyzji umorzył postępowanie w zakresie uiszczonych opłat rocznych w latach 2011 - 2012 z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji.

O fakcie wydania wskazanej wyżej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] poinformowało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pismem z dnia 11 stycznia 2019 r. przekazującym sprzeciw.

Pismem z dnia 25 lutego 2019 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu z dnia 12 lutego 2018 r. skarżąca Spółka cofnęła sprzeciw w części, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] zaskarżoną sprzeciwem decyzją uchyliło decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia 30 sierpnia 2018 r. nr [...] w zakresie dotyczącym odmowy stwierdzenia nadpłaty niepodatkowej należności budżetowej i zwrocie kwoty w wysokości 42.510,19 zł z tytułu nienależnie uiszczonych opłat rocznych uiszczonych w latach 2013 - 2015 przez A. Sp. z o. o. związanych z wyłączeniem gruntów rolnych z produkcji na mocy decyzji Wójta Gminy C. nr [...] z dnia 21 marca 2011 r. oraz decyzji Wójta Gminy C. nr [...] z dnia 21 marca 2011 r. Jednocześnie skarżąca wskazała, że nie cofa sprzeciwu w części, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] zaskarżoną sprzeciwem decyzją uchyliło decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia 30 sierpnia 2018 r. nr [...] w zakresie dotyczącym odmowy stwierdzenia nadpłaty niepodatkowej należności budżetowej i zwrocie kwoty w wysokości 28.571,26 zł z tytułu nienależnie uiszczonych opłat rocznych uiszczonych w latach 2011 - 2012 przez A. Sp. z o. o. związanych z wyłączeniem gruntów rolnych z produkcji na mocy decyzji Wójta Gminy C. nr [...] z dnia 21 marca 2011 r. oraz decyzji Wójta Gminy C. nr [...] z dnia 21 marca 2011 r.

Postanowieniem z dnia 11 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznając sprzeciw przekazał sprawę do rozpoznania na rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Należy wskazać, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017, poz. 935, dalej zwana: "ustawą nowelizującą"), która wprowadziła zmiany między innymi do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej, w dziale III ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po rozdziale 3 dodano rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji". W myśl nowowprowadzonego art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Zgodnie z art. 64e p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Ustawodawca wyłączył tym samym w tym zakresie kontroli sądowej możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151 a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151 a § 2 p.p.s.a.). Z przyjętym rozwiązaniem koresponduje zasada, że w przypadku uwzględnienia przez sąd sprzeciwu od decyzji jego wyrok nie jest zaskarżalny (art. 151a § 3 p.p.s.a.).

Merytoryczna ocena zasadności wniesionego sprzeciwu musi być poprzedzona odniesieniem się do kwestii proceduralnych.

W tym zakresie Sąd uznał, że cofnięcie sprzeciwu od tzw. decyzji kasacyjnej typowej w części, wyrażone w piśmie skarżącej z dnia 25 lutego 2019 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu z dnia 12 lutego 2018 r. nie wiązało Sądu w rozumieniu art. 60 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. W następstwie złożonego oświadczenia pozostawałby bowiem w postępowaniu przed Sądem sprzeciw w pozostałym zakresie i w związku z tym brakowałoby podstaw do umorzenia postępowania zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. W takim przypadku nie byłoby także podstaw do umorzenia postępowania w części w świetle art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. Za niemożliwością cofnięcia sprzeciwu w części przemawia również analiza regulacji zawartych w art. 64b § 2 oraz 151a § 1 p.p.s.a. Trudno bowiem zakładać, że sąd administracyjny uznając sprzeciw za zasadny miałby możliwość uchylenia w części decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Odnosząc się do kwestii merytorycznych wskazać należy, że kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza w świetle powyżej przedstawionych regulacji konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest zatem ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc do odstąpienia od ogólnej zasady ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób przez organ odwoławczy. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r.; sygn. akt II OSK 2219/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wobec tego wyłącznie charakter procesowy i nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem.

Mając na uwadze powyższe uwarunkowania Sąd uznał, że sprzeciw jest zasadny.

W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W świetle tej regulacji organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r.; sygn. akt II OSK 1386/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy przy tym podkreślić, że rozstrzygnięcie kasacyjne może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Należy wskazać, że z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego, jeśli organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy (zob. w tej materii m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2007 r.; sygn. akt II SA/GI 439/06; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Oczywistym jest przy tym wskazanie, że konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2016 r.; sygn. akt II OSK 1427/16; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższych rozważań należy zatem skonstatować, że w sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte brakami, które jednakże z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. Jeżeli organ pierwszej instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie.

Należy ponadto podkreślić, że wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją obowiązywania wskazanej zasady, jak i wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Powyższe obowiązki ciążą na organach administracji publicznej obu instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą te same, co na organie pierwszej instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wydał decyzję z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy bezpodstawnie uchylił się bowiem od załatwienia sprawy co do jej istoty. Odstępując od możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego i wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] nie wskazało ponadto przyczyn niezastosowania regulacji zawartej w art. 136 k.p.a.

Jak wynika ze stanowiska organu odwoławczego w analizowanej sprawie brak jest dowodu na okoliczność, czy i od kiedy doszło do faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, która to okoliczność uprawniałaby dopiero do ustalenia wysokości poszczególnych obowiązków i terminów ich uiszczenia. Z drugiej zaś strony Kolegium samo wskazało, że decyzjami z dnia 14 czerwca 2017 r. nr [...] oraz nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy C. z dnia 21 marca 2011 r. nr [...] i nr[...] – w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3), pkt 4) i pkt 5) sentencji tych decyzji, stanowiących o nałożeniu obowiązku ponoszenia opłaty rocznej za wyłączenie we wskazanej wysokości w określonym terminie i sposobie oraz konsekwencjach wynikających z niedopełnienia tego obowiązku - z uwagi na brak faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej.

W ocenie Kolegium powodem uchylenia decyzji organu pierwszej instancji była konieczność ustalenia przez ten od kiedy miało miejsce faktyczne wyłączenie gruntów z produkcji.

W ocenie Sądu podzielić należy argumentację zawartą w sprzeciwie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] miało możliwość wydania merytorycznej decyzji reformatoryjnej po ewentualnym uzupełnieniu postępowania dowodowego w zakresie aktualizacji daty stanu faktycznego na omawianych działkach na dzień wydania decyzji. W sprawie jeszcze przed wydaniem przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia 30 sierpnia 2018 r. przeprowadzona została wizja lokalna w obrębie działek mająca na celu weryfikację czy doszło do faktycznego wyłączenia gruntów rolnych z produkcji. W aktach administracyjnych znajdują się dokumenty potwierdzające wskazaną okoliczność - zawiadomienie o miejscu i terminie przeprowadzenia oględzin, protokół oględzin oraz notatka służbowa podpisana przez Kierownika Referatu ds. ewidencji płatników i windykacji wierzytelności Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w G. Nie było w ocenie Sądu przeszkód aby taka wizja lokalna została ponownie przeprowadzona przed wydaniem decyzji zaskarżonej sprzeciwem. Zdaniem Sądu, tak zakreślony zakres uzupełniającego postępowania dowodowego nie przekracza uprawnień organu odwoławczego, który mógł zlecić przeprowadzenie takiej wizji organowi pierwszej instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji (zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a.). Należy podkreślić, że z zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) wynika, że w dwóch instancjach ma być rozpoznana dana sprawa administracyjna. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie może być jednakże rozumiana w ten sposób, że wszystkie istotne dowody powinny zostać przeprowadzone w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a rolą organu odwoławczego jest tylko dokonanie kontroli rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Zasady tej nie można również interpretować w ten sposób, że każdy dowód w sprawie musi być przeprowadzony i oceniony zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji. Konkluzja taka nie tylko, że byłaby sprzeczna z zasadą szybkości postępowania administracyjnego (wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a.) ale i byłaby nie do pogodzenia z art. 136 § 1 k.p.a.

W orzecznictwie wydanym już na tle instytucji sprzeciwu podkreśla się, że obowiązek prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego dotyczy również dowodów o kluczowym znaczeniu dla sprawy (zob. w tej materii m.in. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2017 r.; sygn. akt II OSK 3011/17; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2017 r.; sygn. akt II SA/Po 893/17; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 lutego 2018 r.; sygn. akt II SA/Rz 1277/17; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 marca 2018 r.; sygn. akt II SA/Sz 1439/17; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2018 r.; sygn. akt IV SA/Wa 884/18; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy dodać, że uzupełniające postępowanie dowodowe prowadzone przez organ drugiej instancji może obejmować nie tylko nowe dowody, ale również może polegać na powtórzeniu przez organ odwoławczy dowodów wadliwie zebranych względnie wadliwie przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że jeżeli Kolegium uznało, że koniecznym jest ustalenie czy i od kiedy miało miejsce faktyczne wyłączenie gruntów z produkcji, to nie miało przeszkód prawnych, aby okoliczności te wyjaśnić w trybie art. 136 § 1 k.p.a.

Mając powyższe zapatrywania na względzie uznać należy, że zadaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] które nie działało jedynie jako organ odwoławczy, a przede wszystkim jako organ merytoryczny, było rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu odwoławczym na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego. Wskazywane przez organ odwoławczy braki w zakresie ustaleń faktycznych mogły być ewentualnie uzupełnione w trybie art. 136 k.p.a. Raz jeszcze podkreślić trzeba, że dla wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. konieczne jest wykazanie, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie, że brak jest podstaw do zastosowania art. 136 k.p.a. Zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli zatem w ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie wyjaśnił określonych okoliczności natury faktycznej należało uchybienia te usunąć we własnym zakresie. Tak uzupełniony materiał dowodowy mógłby stanowić podstawę do wydania decyzji merytorycznej (w tym reformatoryjnej).

W reasumpcji powyższych rozważań Sąd uznał, że postępowanie organu odwoławczego jak i wydaną przez ten organ decyzję należy ocenić jako nie tylko wadliwe ale przede wszystkim zaprzeczające nowelizacji k.p.a. dokonanej wskazaną wcześniej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, której intencją było przyspieszenie rozpoznawania spraw. Temu celowi służyć miała zmiana przepisów k.p.a. (w tym m.in. art. 136) dotyczących możliwości szerszego niż dotychczas prowadzenia postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji, co w intencji ustawodawcy miało zapobiegać bezpodstawnemu uchylaniu się przez organy odwoławcze od rozpoznawania sprawy co do istoty poprzez wydawanie tzw. decyzji kasacyjnych typowych mających swoją podstawę w art. 138 § 2 k.p.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję organu odwoławczego w całości, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania (punkt drugi wyroku) rozstrzygnięto na podstawie art. 64b § 1 w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej ich zwrot w kwocie stanowiącej sumę wysokości uiszczonego wpisu od sprzeciwu (100 zł), kosztów zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

Należy w tym miejscu podkreślić, że rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu nie mają na celu merytorycznego ukierunkowania organu odwoławczego co do sposobu załatwienia sprawy i nie powinny być w taki sposób przez ten organ postrzegane. Sąd wskazuje organowi odwoławczemu, że gdy w toku ponownej oceny materiału dowodowego podtrzymane zostanie stanowisko w przedmiocie wątpliwości co do określonych okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy Kolegium pozostaje w pełni uprawnione do przeprowadzenia wyjaśniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 § 1 k.p.a.