Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 178/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Poznaniu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia[...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Dnia [...] lipca 2010 r. do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w [...] wpłynął wniosek spółki [...] S.A. w [...] o wydanie postanowienia opiniującego pozytywnie wstępny projekt podziału działek [...] .

Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej kpa), art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm., dalej ustawa o gospodarce nieruchomościami) zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu uchwalenia planu miejscowego wskazując, że okres zawieszenia nie może być dłuższy niż 6 miesięcy. Uzasadniając wskazał, że nieruchomości których dotyczy postępowanie położone są na terenie objętym uchwałą Rady Miasta [...]o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]".

Zgodnie z przepisami art. 94 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jeżeli wniosek o podział został złożony po upływie 6 miesięcy licząc od dnia podjęcia przez gminę uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego, lub po wyłożeniu projektu planu miejscowego do publicznego wglądu, postępowanie w sprawie podziału nieruchomości zawiesza się do czasu uchwalenia planu miejscowego, jednak nie dłużej niż na okres 6 miesięcy, licząc od dnia złożenia wniosku o podział. Organ wskazał, że okres zawieszenia nie może trwać dłużej niż 6 miesięcy tj. do dnia 9 stycznia 2011 r.

Od opisanego postanowienia zażalenie złożył wnioskodawca, wskazując, że w sprawie organ I instancji wydał już w dniu [...] lipca 2010 r. postanowienie zawieszające postępowanie. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2010 r. sygn. akt [...]. Oba postanowienia organu I instancji dotyczą tej samej sprawy, co więcej obecnie zakwestionowane postanowienie różni się tylko datą od postanowienia z dnia [...] lipca 2010 r. Organ i instancji całkowicie zignorował stanowisko organu odwoławczego. Uchwała o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została podjęta ponad siedem lat temu i przez ten czas nie sporządzono miejscowego planu dla tego obszaru. Wnioskodawca nie ma jakiegokolwiek wpływu na uchwalenie miejscowego planu. W systemie prawa nie przewidziano bowiem możliwości wymuszenia uchwalenia aktu normatywnego.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżone postanowienie. Uzasadniając Kolegium wskazało, że jakkolwiek przepis art. 94 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter kategoryczny, to w gestii organu pozostaje wyznaczenie okresu zawieszenia postępowania. Stanowisko organu w tym zakresie powinno być zasadne i słuszne, zaś w uzasadnieniu postanowienia powinny być wskazane powody takiego a nie innego wyznaczenia okresu zawieszenia postępowania podziałowego. W niniejszej sprawie organ I instancji jedynie lakonicznie wskazał przyczyny zawieszenia postępowania i wyznaczył maksymalny okres na jaki postępowanie w sprawie może ulec wstrzymaniu. Organ nie przedstawił nawet, kiedy może być podjęta uchwała o uchwaleniu planu. Organ powinien unikać zwrotów niedookreślonych tj. "nie dłużej" i w sposób przejrzysty wyjaśnić stronie postępowania, dlaczego zawieszenie jest konieczne, mimo, że procedura planistyczna trwa już tak długo i brak widoków na uchwalenie planu.

Na opisane postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył Prokurator Okręgowy w Poznaniu wnosząc o jego uchylenie. Prokurator wskazał, że przepis art. 94 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie pozostawia swobody w określeniu długości okresu zawieszenia postępowania podziałowego. Nie wydaje się też by organ przy takim sformułowaniu przepisu miał prawo odstąpić od zawieszenia postępowania podziałowego zakładając, że i tak w ciągu sześciu miesięcy nie dojdzie do uchwalenia planu miejscowego. Organ stwierdzając wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 94 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma innej możliwości jak zawiesić postępowanie, a okres tego zawieszenia jest uwarunkowany długością procesu uchwalania planu z jednym ograniczeniem t. j. nie może być dłuższy niż sześć miesięcy.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu, sąd administracyjny bada jego zgodność z prawem w dacie jego wydania. Z tego względu nie miała dla sprawy znaczenia okoliczność, że w dacie orzekania przez Sąd zawieszenie postępowania, dokonane do dnia 9 stycznia 2011r. ustało i brak jest aktualnie przeszkód do rozpoznania wniosku strony. Bez względu zatem na fakt uchylenia zaskarżonego postanowienia, okres zawieszenia upłynął i organy winny przystąpić do rozpatrzenia wniosku spółki [...] S.A.

Oceniając legalność wydanych w sprawie postanowień Sąd doszedł do wniosku, że orzeczenie organu I instancji odpowiada prawu, natomiast orzeczenie II instancji jako naruszające prawo nie może się ostać.

Podstawą wydanego rozstrzygnięcia były przepisy rozdziału 1 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r., nr 261, poz. 2603 ze zm.), regulujące podziały nieruchomości. Co do zasady, warunkiem podziału jest jego zgodność z planem, co wynika z art. 93 ust. 1 ustawy. W sytuacji braku planu znajduje zastosowanie przepis art. 94. Ponieważ nieruchomość położona jest na obszarze, dla którego w dacie orzekania przez organy nie obowiązywał plan miejscowy, rozstrzygnięcie wniosku mogło nastąpić w trybie unormowanym art. 94 ustawy. Przepis ten przewiduje w ust. 1, że warunkiem dopuszczalności dokonania podziału nieruchomości położonej na obszarze pozbawionym planu (i dla którego jednocześnie nie obowiązuje obowiązek sporządzenia takiego planu), jest zgodność planowanego podziału z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i z przepisami odrębnymi. Jest to zasadniczy warunek dopuszczalności podziału w takiej sytuacji. Jednocześnie należy zauważyć, że przepis art. 94 ust. 2 odnosi się właśnie do przypadku uregulowanego w art. 94 ust. 1.

Ustawodawca właśnie w stosunku do podmiotu składającego wniosek w sprawie podziału nieruchomości położonej na obszarze pozbawionym planu i jednocześnie posiadającej ustalone decyzją warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, wprowadził ograniczenie wynikające z art. 94 ust.2, zobowiązujące organ do zawieszenia postępowania. Jeśli wniosek został złożony po upływie sześciu miesięcy od dnia podjęcia uchwały przez gminę o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego, postępowanie w sprawie podziału nieruchomości zawiesza się do czasu uchwalenia planu, nie dłużej jednak niż na okres 6 miesięcy, licząc od dnia złożenia wniosku o podział. Przepis ten nie daje organowi prowadzącemu postępowanie swobody w podjęciu rozstrzygnięcia i obliguje do zawieszenia postępowania. Wydanie opinii przez wójta o zgodności projektowanego podziału z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest etapem postępowania w przedmiocie podziału nieruchomości i także na tym etapie, przed jego wydaniem, postępowanie podlega zawieszeniu.

Regulacja ta pozostaje w spójności z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.). Zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tej ustawy, organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy, stwierdza jej wygaśnięcie, jeśli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji, przepisu tego nie stosuje się, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. Ta ostatnia sytuacja stanowi bowiem dla inwestora tytuł do prowadzenia budowy zgodnie z pozwoleniem.

Do podziału nieruchomości, na której powstały co najmniej dwa budynki wzniesione na podstawie pozwolenia na budowę znajduje zastosowanie art. 95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przewidujący możliwość dokonania podziału niezależnie od ustaleń planu miejscowego ( a także, w przypadku braku planu, od decyzji o warunkach zabudowy), celem zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej takimi budynkami.

Zarzuty skargi, że podniesione przez organ II instancji okoliczności nie mogły odnieść skutku są jak najbardziej uzasadnione. Sformułowanie przepisu pkt 2 ust. 2 art. 94 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie pozostawia organowi jakiejkolwiek swobody i zawieszenie postępowania, w sytuacji tam opisanej (jaka miała miejsce w niniejszej sprawie) jest obligatoryjne. Organ przy tym użył wyrażenia ustawowego, które brzmi: "...postępowanie w sprawie podziału nieruchomości zawiesza się do czasu uchwalenia planu miejscowego, jednak nie dłużej niż na okres 6 miesięcy, licząc od dnia złożenia wniosku o podział". Z wykładni językowej wynika, że nie dłużej niż na okres 6 miesięcy oznacza, iż maksymalnie zawieszenie postępowania może wynosić 6 miesięcy, ale może trwać krócej, o ile plan miejscowy wejdzie życie np. po upływie 4 miesięcy. Okres zawieszenia oczywiście liczy się od dnia złożenia wniosku przez stronę. Organ nie ma przy tym obowiązku ustalać na ile miesięcy zawiesza postępowanie, gdyż nie wynika to z powołanego przepisu.

Przepis art. 94 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajduje zatem zastosowanie właśnie wtedy, gdy wnioskodawca ubiega się o dokonanie podziału zgodnie z posiadaną decyzją o warunkach zabudowy w okolicznościach opisanych w tym przepisie. Ustalenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego są kryterium dopuszczalności proponowanego podziału. Fakt jednak posiadania tej decyzji nie zwalnia organu z rygoru zawieszenia postępowania, gdy prace planistyczne są stosunkowo zaawansowane, co jak się wydaje, jest wyrazem preferencji ustawodawcy dla kryteriów wynikających z planów miejscowego zagospodarowania przestrzennego.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.