Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2174/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, Sędziowie: sędzia WSA Dorota Apostolidis, sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 września 2021 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania B. F. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2019 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Zaskarżone orzeczenie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Kierownik Urzędu Rejonowego w G. decyzją nr [...] z [...] grudnia 1993 r. orzekł o ustaleniu na rzecz B. F. odszkodowania za przejęte na rzecz Skarbu Państwa grunty o łącznej powierzchni [...] m², oznaczone jako działki nr [...] o pow. [...] m², nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m², położone w P., gmina [...], w wysokości [...] zł ([...]).

Pismem z 10 lutego 2012 r. B. F. (dalej jako skarżący) złożył do Wojewody [...] wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1993 r.

Po rozpoznaniu tego wniosku Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2012 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1993 r.

Zaś Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] września 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2012 r.

W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem oceny legalności w trybie art. 156 § 1 k.p.a. była powyższa decyzja wydana na podstawie przepisów ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w sprawie odszkodowania za nieruchomości położone w P., gmina [...], oznaczone jako działki nr [...] o pow. [...] m², nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m². Dodał, iż decyzjami z dnia [...] listopada 1989 r., znak: [...], z dnia [...] maja 1990 r., znak: [...] i z dnia [...] czerwca 1990 r., znak: [...] Naczelnik Gminy [...] zatwierdził na wniosek właściciela podział działek nr [...], nr [...] i nr [...]. W wyniku tego podziału wydzielone zostały grunty pod budowę ulic, oznaczone jako działki nr [...], nr [...] i nr [...], które z dniem, w którym decyzje stały się ostateczne przeszły na własność Skarbu Państwa.

Stwierdził również, że na egzemplarzu kwestionowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1993 r. widnieje podpis B. F. złożony [...] grudnia 1993 r. oraz oświadczenie, że nie będzie on wnosił odwołania i kwituje odbiór decyzji. W aktach sprawy znajduje się też pokwitowanie odbioru przez B. F. ustalonej w decyzji kwoty odszkodowania, dlatego przyjął on, iż skarżący nie złożył odwołania od decyzji odszkodowawczej mając taką możliwość, gdyż zgadzał się z kwotą wskazaną w wycenie, a ustaloną w decyzji odszkodowawczej.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2743/13 oddalił skargę na ww. decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] września 2013 r. - uznając, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, zaś Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 46/15 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2743/13.

Uzasadniając swoje stanowiska odniósł się też - między innymi - do zarzutu sformułowanego w punkcie drugim skargi kasacyjnej wskazując, że na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji został złożony projekt podziału nieruchomości złożony do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G., Filia w P. w dniu [...] listopada 1993 r. stanowiący załącznik do decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 1993 r. (znak [...]). Z tegoż projektu podziału wynika, że z działek o numerach od [...] do [...] (w tym [...]) powstaną działki o numerach od [...] do [...]. W oparciu o złożony projekt podziału skarżący wywodzi, że w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu tj. [...] grudnia 1993 r. działka nr [...], za którą ustalono odszkodowanie, już nie istniała.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, złożony projekt podziału nieruchomości nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawy.

Po pierwsze odszkodowanie zostało ustalone za przejęcie przez Skarb Państwa między innymi działki nr [...]. Działka ta stosownie do treści art. 12 ust. 5 u.g.g.w.n. stała się własnością Skarbu Państwa na skutek podziału działki nr [...], zatwierdzonego decyzją Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1990 r., z dniem kiedy decyzja ta stała się ostateczna. Zatem późniejsze zmiany, numeru, granic i powierzchni tej działki nie miały wpływu na wysokość odszkodowania ustalanego dla skarżącego.

Po wtóre skarżący nie wykazał, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 1993 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości stała się prawomocna do dnia wydania decyzji o odszkodowaniu tj. do [...] grudnia 1993 r.

Po trzecie, nie ulega wątpliwości, że Kierownik Urzędu Rejonowego w G. w dniu wydania decyzji ustalającej odszkodowanie, nie posiadał informacji o decyzji Wójta Gminy [...] z [...] listopada 1993 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości.

Zatem nawet przyjmując, jak to twierdzi skarżący, że działka nr [...] na skutek jej wtórnego podziału, w dniu [...] grudnia 1993 r. nie istniała, to jako nowa okoliczność i nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany Kierownikowi Urzędu Rejonowego w G., który ją wydał, mogłaby być uznana za przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. do wznowienia postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania. To wyklucza, aby ta nowa okoliczność mogła stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu odszkodowania na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W konsekwencji nie jest także usprawiedliwiony zarzut z punktu 2 skargi kasacyjnej, naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Wnioskiem z 8 października 2018 r. B. F. ponownie wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. - dwóch decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1993 r. nr [...] ustalających odszkodowanie za:

1. przejęte grunty na rzecz Skarbu Państwa o łącznej powierzchni [...] m², oznaczone ewidencyjnie jako działki nr [...] o pow. [...] m², nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...]m², położone w P., gmina [...], wpisane do KW nr [...], na kwotę [...] zł na rzecz B. F. (egzemplarz nr 1),

2. przejęte grunty na rzecz Skarbu Państwa o łącznej powierzchni [...] m², oznaczone ewidencyjnie jako działki nr [...] o pow. [...] m², nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m², położone w P., gmina [...], wpisane do KW nr [...], na kwotę [...] zł na rzecz B. F. (egzemplarz nr 2).

Podniósł, iż obie decyzje rozstrzygają tą samą sprawę, a zarazem są rozbieżne co do treści i pozostają ze sobą w sprzeczności.

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] października 2019 r. - na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 158 § 1, art. 156 § 1 i art. 157 § 1 k.p.a. - umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1993 r. nr [...] - z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania.

W uzasadnieniu podniósł, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego - o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. - oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Zatem z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przy czym przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracji.

Następnie stwierdził, iż w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeżeli wcześniej sprawa tożsama została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Regułę powyższą wyraża art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. przewidujący nieważność decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Dodał, że w orzecznictwie i w doktrynie prawa zgodny jest pogląd co do tego, iż tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy. Przedmiotem postępowania będą interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Charakter i zakres praw nabytych z decyzji (brak ich nabycia) lub ustanowionych nią obowiązków stanowi o tożsamości sprawy.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważył, iż kwestia stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1993 r. została rozstrzygnięta decyzją ostateczną Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] września 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2012 r. o odmowie stwierdzenia jej nieważności. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2743/13, oddalił skargę od ww. rozstrzygnięcia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, a Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 46/15, oddalił skargę kasacyjną.

Następnie Wojewoda dokonał oceny egzemplarza nr 2 decyzji wskazując, iż różni się on od egzemplarza nr 1 jedynie numerem jednej z działek i jej powierzchnią (egzemplarz nr 1: działka nr [...] o pow. [...] m², a egzemplarz nr 2; działka nr [...] o pow. [...] m²), za którą zostało przyznane odszkodowanie oraz w konsekwencji łączną powierzchnią wszystkich działek. Natomiast data decyzji, numer decyzji, data jej prawomocności, dane pozostałych dwóch działek, dane byłego właściciela i kwota odszkodowania pozostały bez zmian.

W związku z tym stwierdził, że przedmiotowe egzemplarze stanowią to samo rozstrzygnięcie, a wskazanie w jednym z egzemplarzy decyzji odszkodowawczej innego numeru jednej z działek wynikało zapewne z omyłki związanej z okolicznością, iż na podstawie decyzji zatwierdzającej projekt podziału z dnia [...] listopada 1993 r. nr [...], z działki nr [...] powstała działka nr [...] - vide wykaz zmian gruntowych sporządzony w dniu [...] grudnia 1993 r., co ujawniono w księdze wieczystej nr [...] w dniu [...] marca 1994 r. Przy czym o zmianie numeru działki [...] wspominał zarówno Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w swojej decyzji z [...] września 2013 r., jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 9 września 2014 r. oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 października 2019 r. - w którym stwierdził, że złożony projekt podziału nieruchomości nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Od powyższej decyzji Wojewody [...] B. F. wniósł odwołanie do Ministra Inwestycji i Rozwoju - podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz błędnych ustaleń i braku dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1993 r.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rozwoju decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] października 2019 r.

W uzasadnieniu podniósł, że w niniejszej sprawie bada prawidłowość umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1993 r. ustalającej odszkodowanie za przejęte grunty na rzecz Skarbu Państwa o łącznej powierzchni [...] m², oznaczone jako działki nr [...] o pow. [...] m², nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m² (gdzie natomiast w egzemplarzu decyzji znajdującym się w aktach księgi wieczystej nr [...] w miejsce działki nr [...] o pow. [...] m² wpisana jest działka nr [...] o pow. [...] m²), położone w P., gmina [...], wpisane do księgi wieczystej nr [...], na kwotę [...] zł na rzecz B. F.

Następnie zgodził się z oceną Wojewody [...], iż drugi egzemplarz decyzji, dołączony do wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności - stanowi to samo rozstrzygnięcie. W egzemplarzu tym tożsama jest data rozstrzygnięcia i znak sprawy oraz wysokość ustalonego na rzecz B. F. odszkodowania.

Natomiast różnica pomiędzy egzemplarzami dotyczy jedynie numeru jednej z działek i jej powierzchni, a tym samym również łącznej powierzchni wszystkich działek. W egzemplarzu nr 1 wskazana jest działka nr [...] o pow. [...] m², natomiast w egzemplarzu nr 2 wskazana jest działka nr [...] o pow. [...] m².

Stwierdził również, że z akt niniejszej sprawy wynika, iż działka nr [...] powstała w wyniku podziału działek od numeru [...] do numeru [...], a zatem m. in. z podziału działki nr [...]. Decyzjami z dnia [...] listopada 1989 r., znak: [...], z dnia [...] maja 1990 r., znak: [...] i z dnia [...] czerwca 1990 r., znak: [...] Naczelnik Gminy [...] zatwierdził na wniosek właściciela podział działek nr [...], nr [...] i nr [...]. W wyniku tego podziału wydzielone zostały grunty pod budowę ulic, oznaczone jako działki nr [...], nr [...] i nr [...] - które z dniem, w którym decyzje stały się ostateczne przeszły na własność Skarbu Państwa.

Dodał, że powyżej wskazane okoliczności zostały już ocenione w postępowaniu nieważnościowym, a ponadto prawidłowość tej decyzji z [...] grudnia 1993 r. była również oceniana zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak i Naczelny Sąd Administracyjny.

Powyższa okoliczność nie pozostaje bez znaczenia dla niniejszego postępowania, gdyż - jak wynika z treści art. 170 p.p.s.a. - każde orzeczenie prawomocne zgodnie z zasadą poszanowania prawa, wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z powyższej zasady wypływa zatem wniosek, że wydanie rozstrzygnięcia w sprawie będącej uprzednio przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego oznaczałoby niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu.

W związku z tym Minister uznał, iż stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 § 1 k.p.a. decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd, w odniesieniu do której zapadł wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem, stanowiłoby w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu. Dlatego też stwierdził, że w sprawie zaistniała przeszkoda przedmiotowa uniemożliwiająca dalsze prowadzenie postępowania nadzorczego i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku B. F. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1993 r. Wobec tego Wojewoda [...] prawidłowo umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w niniejszej sprawie.

Na powyższe rozstrzygnięcie B. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art.140 k.p.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez Ministra Rozwoju dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz błędnych ustaleń i braku dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy - w szczególności wadliwym przyjęciu przez Ministra za prawidłową oceny Wojewody [...], iż drugi egzemplarz decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G., dołączony do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 2018r., stanowi to samo rozstrzygnięcie co pierwszy egzemplarz decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. oraz błędnym stwierdzeniu przez Ministra, że przedmiot postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie jest ten sam co przedmiot sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2012 r., decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] września 2013 r., wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I SA/Wa 2743/13 i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego l OSK 46/15;

2) naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 k.p.a. oraz art. 170 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy, polegające na niezasadnym przyjęciu przez Ministra Rozwoju, że sprawa niniejsza o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji w trybie art. 156 § 1 k.p.a. miała zostać już wcześniej rozpoznawana przez organy administracji i sądy administracyjne oraz, że zaistniała przeszkoda przedmiotowa uniemożliwiająca dalsze prowadzenie postępowania nadzorczego i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku B. F. z 2018 r. o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G., a także bezpodstawnym uznaniu przez Ministra, że Wojewoda [...] prawidłowo umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności dwóch decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1993 r.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o:

1. wyznaczenie i przeprowadzenie rozprawy,

2. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...],

3. zasądzenie od organu Ministra Rozwoju na rzecz skarżącego B. F. zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów wpisu od skargi na decyzję, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie. Ustosunkował się też do zarzutów zawartych w skardze - stwierdzając, że stanowią one w istocie jedynie polemikę z ustaleniami zawartymi w zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie nie mogą prowadzić do zmiany przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone decyzje odpowiadają prawu - mimo częściowo błędnego ich uzasadnienia.

W niniejszej sprawie Minister Rozwoju decyzją z [...] sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2019 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1993 r. - z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania.

Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

Takie stanowisko potwierdza również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl którego, za bezprzedmiotowe uważa się postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA 428/01).

Sąd podzielił stanowisko i argumentację organów orzekających w sprawie odnośnie tego, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, jako zupełnie bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu. Powodem jest fakt, iż wniosek skarżącego żądającego stwierdzenia nieważności wydanych - jego zdaniem dwóch decyzji w tej samej sprawie rozbieżnych co do treści i pozostających ze sobą w sprzeczności - nie mógł zostać skutecznie rozpoznany, bowiem w przedmiotowej sprawie została wydana tylko jedna decyzja, zatem nie zachodzi sytuacja z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że toczyło się jedno postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania - zakończone wydaniem przez Kierownika Urzędu Rejonowego w G. decyzji z [...] grudnia 1993 r. orzekającej o ustaleniu na rzecz B. F. odszkodowania za przejęte na rzecz Skarbu Państwa grunty o łącznej powierzchni [...] m², oznaczone jako działki nr [...] o pow. [...] m², nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m², położone w P., gmina [...], w wysokości [...] zł.

Jak wynika z pokwitowania odbioru znajdującego się na egzemplarzu tej decyzji, została ona odebrana przez B. F. w dniu 3 grudnia 1993 r. Na tym samym egzemplarzu decyzji znajduje się również jego oświadczenie, iż nie będzie odwoływał się od przedmiotowej decyzji. Ponadto w aktach sprawy znajduje się pokwitowanie odbioru ustalonego tą decyzją odszkodowania w kwocie [...] zł - co zostało potwierdzone jego własnoręcznym podpisem.

Bezspornym jest również fakt, iż wydając tę decyzję organ nie wiedział o tym, że wcześniej już została wydana przez Wójta Gminy [...] decyzja z [...] listopada 1993 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości m.in. działki nr [...] - z której wyodrębniono działkę nr [...].

Jednakże - jak przesądził Naczelny Sąd Administracyjny - złożony projekt podziału nieruchomości nie ma znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia w tej sprawie.

Nie ulega też wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie zostały wydane dwie decyzji o różnej treści, lecz istnieją dwa egzemplarze tej samej decyzji - ale o nieznacznie różnej treści.

Oprócz egzemplarza (nr 1) o ww. treści - do wpisu w księdze wieczystej został złożony egzemplarz (nr 2) ze zmianami:

- w miejsce "grunty o łącznej powierzchni [...] m²" widnieje "grunty o łącznej powierzchni [...] m²",

- w miejsce "działka nr [...] o pow. [...] m²" widnieje "działka nr [...] o pow. [...] m²",

- w miejsce "odszkodowanie (...) wynosi [...] zł za m² co stanowi [...] × [...] = [...] zł" widnieje "odszkodowanie (...) wynosi [...] zł za m² co stanowi [...] × [...] = [...] zł".

Zatem różnica polega tylko na tym, że w egzemplarzu nr 2 decyzji jest już wpisany numer i powierzchnia działki - działka nr [...] o pow. [...] m² - powstałej w wyniku podziału działki nr [...] o pow. [...] m² na skutek decyzji Wójta Gminy [...] z [...] listopada 1993 r. (przy czym skarżący nigdy nie kwestionował faktu podziału działki nr [...] i wydzielenia z niej działki nr [...]). W związku z tym uległa również zmianie łączna powierzchnia wszystkich wywłaszczonych działek - z [...] m² na [...] m², lecz kwota odszkodowania (mimo zmniejszonej powierzchni działek) nie uległa zmianie (ewidentny błąd matematyczny) - co ostatecznie przesądza o tym, że jest to inny egzemplarz tej samej decyzji ustalającej odszkodowanie za wywłaszczone działki należące do skarżącego o nr [...] o pow. [...] m², nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m².

Gdyby bowiem była to druga decyzja wydana w tej samej sprawie - to ustalałyby odszkodowanie w wysokości zgodnej z wielkością wymienionej w niej powierzchni tj. [...] × [...] = [...] zł. Taka zaś sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie.

Skoro zatem w niniejszej sprawie nie zostały wydane dwie odrębne decyzje - to nie ma zastosowania przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (powoływany przez skarżącego), gdyż nie została wydana decyzja w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

W tym stanie rzeczy, prawidłowe jest stanowisko organów orzekających w sprawie, że postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1993 r. należało umorzyć jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.), a bezprzedmiotowość postępowania w tym wypadku oznacza, iż nie można rozstrzygnąć sprawy co do jej istoty.

Podsumowując, Sąd uznał, że organy obu instancji wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz wydały prawidłowe rozstrzygnięcia - mimo częściowo błędnego ich uzasadnienia.

Sąd nie podzielił bowiem poglądu, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 170 p.p.s.a - bowiem poprzednio WSA w Warszawie rozpatrywał sprawę w kontekście naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. a nie pkt 3 jak obecnie. Jak wynika zaś - z przytoczonej przez Ministra Rozwoju Uchwały Składu 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 - fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia na nią skargi przez sąd administracyjny zamyka organom administracji legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej, jednakże tylko "w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego".

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak

w sentencji wyroku.

Dodatkowo należy wyjaśnić, że wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym,

w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem

COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

(Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r.

o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku

z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875).

Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość

z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na podstawie powołanego przepisu Przewodnicząca Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z 22 lipca 2021 r. skierowała niniejszą sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym - o czym zawiadomiono strony lub ich pełnomocników umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów. Przy czym - poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok - sądowa kontrola niczym nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie.