Wyrok NSA, sygn. akt III SA 297/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 3
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Fakt niezłożenia deklaracji dla podatku od towarów i usług z wykazanym podatkiem za dany miesiąc w terminie, o którym mowa w art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, nie powoduje automatycznie utraty prawa wynikającego z ustępu pierwszego tego przepisu. Można bowiem z niego skorzystać w następnych okresach podatkowych.

Rezygnacja z prawa do odliczenia podatku naliczonego ma miejsce wówczas, gdy podatnik nie składa deklaracji podatkowej w terminie, a jednocześnie upływa materialnoprawny termin skorzystania z obniżenia podatku należnego o podatek naliczony i organ podatkowy wydaje decyzję w trybie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

TEZY

Fakt niezłożenia deklaracji dla podatku od towarów i usług z wykazanym podatkiem za dany miesiąc w terminie, o którym mowa w art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, nie powoduje automatycznie utraty prawa wynikającego z ustępu pierwszego tego przepisu. Można bowiem z niego skorzystać w następnych okresach podatkowych.

Rezygnacja z prawa do odliczenia podatku naliczonego ma miejsce wówczas, gdy podatnik nie składa deklaracji podatkowej w terminie, a jednocześnie upływa materialnoprawny termin skorzystania z obniżenia podatku należnego o podatek naliczony i organ podatkowy wydaje decyzję w trybie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.


UZASADNIENIE

Decyzją Urzędu Skarbowego W. z dnia 2 października 1996 r. na podstawie art. 104 Kpa, art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ oraz art. 10 ust. 1 i 2, art. 26 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ określono wobec Władysława W. kwotę podatku naliczonego nie podlegającego odliczeniu za rok 1995 w wysokości 18.623 zł.

W uzasadnieniu stwierdzono, że podatnik złożył deklaracje podatkowe VAT-7 za rok 1995 w Urzędzie Skarbowym W. dopiero w dniu 4 kwietnia 1996 r., a więc po upływie terminu ustawowego. Tym samym utracił uprawnienia wynikające z art. 19 ust. 1 i 3 ww. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

W odwołaniu od tej decyzji podatnik, wnosząc o jej uchylenie, powołał się na treść pisma Ministerstwa Finansów z dnia 11 sierpnia 1995 r. Nr PP3-8222-1627/95, z którego jego zdaniem, wynika, że uprawnienie wynikające z art. 19 ust. 3 i 3a ww. ustawy przysługuje mu pomimo niezłożenia deklaracji VAT-7 w ustawowych terminach. Ponadto Urząd Skarbowy nie uwzględnił jego trudnej sytuacji finansowej.

Decyzją z dnia- 6 stycznia 1997 r. Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 19 ust. 3 oraz art. 26 cytowanej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając w całości stanowisko Urzędu Skarbowego i dodając, że nie jest organem kompetentnym do komentowania wyjaśnień Ministerstwa Finansów. Trudności ekonomiczne strony nie mogą być przedmiotem rozważania w niniejszej sprawie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji Izby Skarbowej, przedstawił argumentację jak w odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżący złożył wprawdzie deklaracje podatkowe VAT-7 za poszczególne miesiące 1995 r. dopiero w dniu 4 kwietnia 1996 r., ale przed wydaniem decyzji Urzędu Skarbowego W., która jest datowana na 11 sierpnia 1995 r. Natomiast wszelkie obowiązki podatkowe, a także związane ze stosunkiem prawnopodatkowym prawa podatników, w tym także ulgi podatkowe rozumiane jako przewidziane w przepisach prawa podatkowego zwolnienia, odliczenia albo zmniejszenia, których zastosowanie powoduje obniżenia podstawy opodatkowania lub wysokości podatku winny wynikać z wykładni językowej powszechnie obowiązującego prawa podatkowego i nie można przy ich ustalaniu posługiwać się ani wykładnią celowościową, ani wykładnią rozszerzającą /por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1992 r. III ARN 50/92/. Tylko w sytuacji, gdy podatnik nie obliczył należnego podatku, gdy obliczenie podatku zawarte w złożonej deklaracji podatkowej jest nieprawidłowe, może działać organ podatkowy i wydać decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. W konkretnym wypadku wynika to z treści art. 10 ust. 2 cytowanej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art. 5 ust. 3 ww. ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Przysługujące podatnikowi prawo obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego następuje, co wynika z treści art. 19 ust. 3 ustawy o VAT w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę lub rachunek uproszczony lub dokument odprawy celnej albo w miesiącu następnym. Przepis ten nie wprowadził natomiast terminu obniżenia podatku należnego, którego naruszenie spowodowałoby utratę tego uprawnienia.

Nie wynika on również z art. 26 omawianej ustawy, określającego tylko termin złożenia deklaracji dla podatku od towarów i usług.

Ustawodawca odstępując w szczególnie uzasadnionych wypadkach od elementów konstrukcji VAT, poprzez wprowadzenie niejako podwójnego opodatkowania, wyraźnie tak stanowi np. w art. 25 ust. 1 i 3, 27 ust. 2 i 3, 28 i art. 29 ust. 2 omawianej ustawy /por. wyrok NSA z dnia 25 marca 1997 r. III SA 1852/95/.

Sam fakt zatem niezłożenia deklaracji dla podatku od towarów i usług z wykazanym podatkiem za dany miesiąc w terminie, o którym mowa w art. 19 ust. 3 omawianej ustawy nie powoduje automatycznie utraty prawa wynikającego z ustępu pierwszego tego przepisu. Można bowiem z niego skorzystać w następnych okresach podatkowych.

Rezygnacja z prawa do odliczenia podatku naliczonego ma miejsce wówczas, gdy podatnik nie składa deklaracji podatkowej w terminie, a jednocześnie upływa materialnoprawny termin skorzystania z obniżenia podatku należnego o podatek naliczony i organ podatkowy wydaje decyzję w trybie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. /por. uchwałę NSA z dnia 22 czerwca 1998 r., FPS 9/97/.

Mając na uwadze powyższe na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 1 pkt 1 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 308 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku.