Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 267/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Joanna Zabłocka Protokolant Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3001/13 w sprawie ze skargi E.P. Spółki z o.o. w O. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2013 r. nr . w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od E. P. Spółki z o.o. w O. na rzecz Ministra Finansów 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 października 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 3001/13, wydanym w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...]sierpnia 2013 r. nr [...[ w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 26 marca 2013 r.

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

E.Sp. z o.o. w O., dalej "spółka", pismem z dnia 5 października 2012 r. zwróciła się do Ministra Finansów o przedłużenie zezwolenia nr [...]2005 z dnia 22 listopada 2005 r. na prowadzenie salonu gier na automatach w S. W. przy Al. J.

Wskazanym na wstępie postanowieniem Minister Finansów utrzymał w mocy wcześniejsze postanowienie, odmawiające wszczęcia wnioskowanego postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Podstawę prawną postanowienia stanowił przepis art. 165a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W myśl tego przepisu, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Według organu żądanie spółki o przedłużenie zezwolenia, zawartego na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, jest niedopuszczalne w świetle przepisów art. 129 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej "ugh"), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. Stosownie do art. 6 ust. 1 ugh, działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Zgodnie z art. 129 ust. 1 ugh, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 138 ust. 1 ugh, zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane.

Tym samym, zdaniem organu, w świetle powyższych przepisów wnioskowane przez spółkę postępowanie jest bezprzedmiotowe, co uzasadnia odmowę jego wszczęcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, o czym była mowa na wstępie, w następstwie skargi spółki uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 26 marca 2013 r.

W ocenie Sądu pierwszej instancji Minister Finansów błędnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Spółka powinna mieć możliwość wypowiedzenia się i polemiki z poglądami organu w szeregu istotnych poruszanych przez organ kwestiach, a w szczególności dotyczących technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych, czego spółkę pozbawiono.

Minister Finansów wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, albo uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach zaskarżenia wskazanych w przepisach art. 174 pkt 1 i pkt 2 ppsa

Na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez ich niezastosowanie bądź niewłaściwe zastosowanie (art. 145 § 1 pkt 1 lit a ppsa), tj.:

• art. 3, art. 129 ust. 1, art. 138 ust. 1 ugh poprzez uznanie, iż możliwe jest merytoryczne procedowanie w przedmiocie wniosku o przedłużenie zezwolenia na urządzanie gier w salonie gier na automatach, w sytuacji, gdy ustawa o grach hazardowych nie reguluje kwestii związanych z udzielaniem lub przedłużaniem zezwoleń na urządzanie gier na automatach, a co więcej przepisy tej ustawy wyraźnie stanowią, iż działalność na automatach urządzana w salonach gier na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 129 ust. 1) oraz zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonie gier nie mogą być przedłużane (art. 138 ust. 1),

• art. 165a Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż nie może on stanowić podstawy rozstrzygnięcia organu (odmowy wszczęcia postępowania) w przedmiocie wniosku o przedłużenie zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonie gier w sytuacji, gdy zgodnie z tym przepisem organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jeżeli z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, podczas gdy ustawa o grach hazardowych nie reguluje kwestii związanych z udzielaniem lub przedłużaniem zezwoleń na urządzanie gier na automatach, a co więcej przepisy tej ustawy wyraźnie stanowią, iż: działalność na automatach urządzana w salonach gier na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 129 ust. 1) oraz zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonie gier nie mogą być przedłużane (art. 138 ust. 1),

Na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa), tj.

• art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 8, art. 3, art. 129 ust. 1 oraz art. 138 ust. 1 ugh poprzez uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 165a Ordynacji podatkowej, uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sprawie, pomimo, że - wbrew stanowisku Sądu - w postępowaniu przed organem nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy;

• art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że Minister Finansów, dokonując merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, naruszył przepis art. 165a Ordynacji podatkowej, pomimo, że w postępowaniu organ nie rozpatrzył sprawy merytorycznie,

• art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiącego, że organ podatkowy orzeka w sprawie decyzji, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej, poprzez uznanie przez Sąd, iż zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania i wydania decyzji rozstrzygającej w przedmiocie przedłużenia bądź odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie gier na automatach w sytuacji, gdy przepisy ustawy o grach hazardowych wyraźnie stanowią, iż: działalność na automatach urządzana w salonach gier na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej ( art. 129 ust. 1) oraz zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonie gier nie mogą być przedłużane (art. 138 ust. 1), a przepisy Ordynacji podatkowej w takiej sytuacji przewidują wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 165a),

• art. 207 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż sprawą administracyjną podlegającą, w drodze decyzji, rozstrzygnięciu co do istoty jest ocena technicznego charakteru przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych, w tym art. 138 ust. 1, w związku z wyrokiem TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w sytuacji, gdy analiza charakteru tych przepisów i ich wpływu, na sprzedaż i obrót automatami do gier nie stanowi - wbrew stanowisku Sądu - przedmiotu sprawy w związku z wnioskiem strony o przedłużenie zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier, którym tu jest ocena dopuszczalności - w świetle obowiązującej regulacji ustawy o grach hazardowych - wszczęcia postępowania, jak również nie stanowi odrębnej sprawy administracyjnej, która podlegałaby rozstrzygnięciu w drodze decyzji,

• art. 120 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organy działają podstawie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż w obowiązującym stanie prawnym organ mógł podjąć inne, niż odmowa - w formie postanowienia - wszczęcia postępowania, rozstrzygnięcie w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ppsa, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Trafny jest pogląd organu o bezzasadności wniosku spółki o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, zawartego na podstawie poprzednich przepisów, i kontynuowanie go na gruncie obecnej ustawy o grach hazardowych. Wskazane przez organ przepisy art. 6, art. 129 ust. 1 i art. 138 ust. 1 ugh w sposób oczywisty wskazują na bezzasadność omawianego wniosku spółki. Ponadto, co wymaga podkreślenia, przepisy art. 129 ust. 1 i art. 138 ust. 1 ugh, które stanowią kompletną i wyczerpującą regulację w odniesieniu do zezwoleń zawartych według poprzedniego stanu prawnego, nie mają charakteru przepisów technicznych w rozumieniu przepisów art. 1 pkt 4 i 11 dyrektywy 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. L. 204, s. 37). Tym samym przepisy te mogły być w sprawie zastosowane bez potrzeby ich notyfikacji. Taki pogląd jest utrwalony w orzecznictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2015 r., II GSK 106/14).

W tym stanie sprawy, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, Minister Finansów nie naruszył prawa, w szczególności art. 165a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, odmawiając wszczęcia postępowania z wniosku spółki o przedłużenie niedopuszczalnego na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o grach hazardowych zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, przyznanego spółce na podstawie poprzednich przepisów. W świetle przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej wniosek spółki o wszczęcie omawianego postępowania jest oczywiście bezprzedmiotowy, co uzasadniało zastosowanie w sprawie przepisu art. 165a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Mając na uwadze wyjaśnienie w sprawie wszystkich istotnych okoliczności dla jej rozstrzygnięcia, stosownie do art. 188 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 ppsa.