Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 660/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 119, art. 120, art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 73, art. 74, art. 77, art. 80, art. 81, art. 123, art. 138 § 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92, art. 92a, art. 92b, art. 92c
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 13, art. 15
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 10 ust. 2
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r., Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a ust. 1-6, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 z późn. zm., zwanej dalej również: "u.t.d."), lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a także art. 13, art. 15 ust. 2 i ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE Seria L z 1985 r. Nr 370, poz. 8 z późn. zm., zwanego dalej: "rozporządzeniem Nr 3821/85"), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r., Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...], nałożył na T. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [...], karę pieniężną w wysokości 5.000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych 0/100).

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że w dniu [...] czerwca 2012 r. o godzinie [...] na drodze wojewódzkiej nr [...], w miejscowości [...] - plac przy stacji benzynowej, zatrzymano do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], który prowadził K. K.. Kierowca prowadził pojazd z K. do [...], docelowo pod załadunek, w imieniu przedsiębiorstwa [...]. Kierowca do kontroli okazał kartę z tachografu cyfrowego. Podczas kontroli stwierdzono nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Podczas kontroli zainstalowanego w pojeździe tachografu wraz z impulsatorem skrzyni biegów (nadajnik), stwierdzono podłączenie niedozwolonego urządzenia dodatkowego do impulsatora na skrzyni biegów - magnesu. Analiza wydruku sporządzonego z karty kierowcy oraz sczytana karta z tachografu cyfrowego potwierdziła, że kierowca przed zatrzymaniem do kontroli drogowej prowadził pojazd posługując się niedozwolonym dodatkowym urządzeniem, który był przyłożony do impulsatora skrzyni biegów. W związku z powyższym na urządzeniu rejestrującym (tachograf cyfrowy) oraz na karcie kierowcy nie była rejestrowana aktywność kierowcy w postaci jazdy, długości przebytej drogi oraz prędkości. Na zaistniałą okoliczność kierowca został przesłuchany w charakterze świadka. Organ I instancji wskazał, że stwierdzone działanie stanowi naruszenie art. 15 ust. 8 rozporządzenia Nr 3821/85.

Pismem z dnia 2 lipca 2012 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego. Strona pismem z dnia 11 lipca 2012 r. dostarczyła wymagane dokumenty, oraz zajęła stanowisko, zgodnie z któym będzie się mogła ustosunkować do powstałego naruszenia w momencie gdy kontrolowany kierowca wróci z delegacji. Z uwagi na fakt niezajęcia przez stronę stanowiska, pismem z dnia 16 sierpnia 2012 r., poinformowano ją o możliwości wypowiedzenia się w sprawie i zapoznania się z aktami w terminie 7 dni od dnia doręczenia powyższego pisma. Strona pismem z dnia 24 sierpnia 2012 r. poinformowała o przeprowadzonej rozmowie z kierowcą, a ponadto wniosła o przesłanie kserokopii akt sprawy. Organ odpowiadając na wniosek strony poinformował ją o brzmieniu art. 73 K.p.a. W związku z uprzednim pismem strona poinformowała, że z uwagi na charakter sprawy wnosi o sporządzenie postanowienia, na które będzie mogła podjąć czynności w trybie ustawy. Pismem z dnia 1 października 2012 r. przesłano stronie postanowienie o odmowie przesłania kserokopii dokumentów wraz z usadanieniem oraz z pouczeniem, zgodnie z którym stronie przysługuje prawo zażalenia. Pismo doręczono w dniu 3 października 2012 r, do dnia 22 października 2012 r. strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa i nie wniosła zażalenia na powyższe postanwienie. W związku z powyższym organ zakończył postępowanie w sprawie i z uwagi na to, że strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa i nie wypowiedziała się, co do naruszenia stwierdzonego w przedmiotowym protokole kontroli, zastosował art. 81 K.p.a.

Dalej w uzasadneiniu decyzji organu I Instancji wskazano, że w myśl dyrektywy Komisji Nr 2009/5/WE z dnia 30 stycznia 2009 r. zmieniającej załącznik III do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 2006/22/WE w sprawie minimalnych warunków wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 i (EWG) Nr 3821/85 dotyczących przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym (Dz. U. UE Seria L z 2009 r. Nr 29, poz. 45) opisane naruszenia zostały określone, jako bardzo poważne naruszenie przepisów. Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE. Seria L z 2006 r. Nr 102, poz. 1 z późn. zm., zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 561/2006") przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Ponadto, zgodnie z art. 13 rozporządzenia Nr 3821/85: pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Odnosząc się do twierdzenia strony jakoby powstałe naruszenie wynikło prawdopodobnie tylko z winy kierowcy, organ wskazał, że protokół z zeznania świadka potwierdza, iż strona musiała zdawać sobie sprawę, a nawet przyzwalać na używanie niedozwolonego urządzenia w postaci magnesu w celu nierejestrowania aktywności w postaci prowadzenia pojazdu, ilości przebytej drogi oraz prędkości. Na koniec uzasadnienia organ I instancji przywołał treść art. 92a ust. 1 u.t.d., a także wskazał na związany charakter podjętej decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenia grzywny w kwocie 5.000,00 zł i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie porzepisów postępowania, w tym art. 8 w zw. z art. 123 oraz art. 9 K.p.a., a także art. 92a ust. 1 i ust. 4 u.t.d.

Uzasadniając wniesiony środek zaskarżenia T. D. podniósł, że organ zawiadamiając o wszczęciu postępowania naruszył zasadę określoną w art. 9 K.p.a. nie informując o okolicznościach faktycznych będących podstawą podjęcia decyzji wobec osoby odwołującego, informując przy tym jedynie o dopuszczeniu się naruszenia przez kierowcę zatrudnionego w jego firmie. W toku postępowania organ nie uwzględnił wniosku o zapoznanie się z posiadaną przez niego dokumentacją w miejscu zamieszkania odwołującego naruszając w ten sposób art. 73 K.p.a. w zw. z zasadą określoną w art. 8 tej ustawy. Organ nie uwzględnił faktu, że posiada siedzibę w miejscu zamieszkania i prowadzenia działalności przez odwołującego. Przesyłając akta sprawy do swojej siedziby w P. nie naruszyłby ww. przepisu. W uzasadnieniu swojej decyzji organ nie uwzględnił faktu, że postępowanie to nie było w pełni prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w K.p.a. Na stronie 3 uzasadnienia zawarto stwierdzenie: "Pismem z dnia 1 października 2012 r. przesłano stronie postanowienie...". Odwołujący zaznaczył przy tym, że postanowienie wydane zostało dopiero wtedy, gdy zwrócił uwagę na naruszenie art. 123 K.p.a.. W dalszej części decyzji organ wskazuje, że: "Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną...". W tym zakresie niewątpliwie jest udowodnionym fakt, że kierowca celem naruszenia zasad dotyczących czasu odpoczynku użył niedozwolonego urządzenia, co nie jest w żadnym zakresie dowodem na brak działania lub zaniechanie czynności ze strony odwołującego celem zapobieżenia takim zachowaniom. Organ w dalszej części uzasadnienia stwierdza: "Przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby ci kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia... Przedsiębiorca wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole". Odwołujący podniósł, że podejmuje działania w celu przestrzegania przez kierowców wymogów wynikających z ustawy o transporcie drogowym, rozporządzenia Nr 561/2006 oraz innych przepisów, czego dowodem jest: 1) wprowadzenie i realizacja obowiązku analizy czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków, sporządzanie stosownych wydruków oraz zapoznawanie kierowców z wynikami analiz (decyzja z dnia [...] 2010 r.); 2) stosowanie upomnień w stosunku do kierowców naruszających przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu; 3) udział kierowców w szkoleniu zorganizowanym przez [...] w dniu [...] 2012 r.; 4) rozwiązywanie umów o pracę z kierowcami, którzy notorycznie naruszali przepisy rozporządzenia Nr 561/2006; 5) zmiana na stanowisku osoby odpowiedzialnej za nadzór m.in. w odniesieniu do przestrzegania obowiązujących norm w zakresie prowadzenia pojazdu przez zatrudnionych kierowców, z jednoczesnym przeszkoleniem pracownika w opisywanym zakresie; 6) przeprowadzenie szkolenia dla zatrudnionych pracowników administracyjnych w odniesieniu do odpowiedzialności związanej z naruszeniami powstającymi w procesie transportowym realizowanym przez przedsiębiorstwo; 7) przeprowadzenie szkolenia dla zatrudnionych kierowców (przebywających w dniu szkolenia w miejscu zamieszkania) w zakresie przepisów odnoszących się do czasu prowadzenia pojazdu oraz innych związanych z pracą kierowcy. Na koniec uzasadnienia odwołujący wskazał, że w trakcie postępowania oraz w wydanej decyzji organ nie uwzględnił zapisu art. 92b u.t.d. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że odwołujący podejmuje działania celu zapewnienia właściwej organizację i dyscypliny pracy.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r.

Uzasadniając wydaną decyzję organ II instancji w pierwszym rzędzie przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz przywołał regulacje zawarte w art. 92a i art. 92c u.t.d., art. 13 i art. 15 rozporządzenia Nr 3821/85, a także l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ II instancji stwierdził, że bezspornym jest fakt popełnienia naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W ocenie organu w sprawie nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92c u.t.d. mogące wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie, tj. okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Należy wskazać, że przedsiębiorca nie odniósł się w żaden sposób do szczegółów zadania transportowego, jakie wykonywał K. K. w dniu zatrzymania do kontroli. Sam fakt uprzedniego przeszkolenia kierowcy z zasad użytkowania urządzeń rejestrujących czy obowiązujący przepisów z zakresu norm czasu pracy nie znaczy jeszcze, że kierowca będzie tych norm przestrzegał. Skoro przedsiębiorca powierzył kierowcy wykonanie zadania przewozowego, to powinien tak je zaplanować aby kierowca był w stanie je wykonać przy jednoczesnym przestrzeganiu norm czasu pracy kierowcy. Zauważyć należy, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego strona nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na okoliczności w jakich odbywał się skontrolowany przewóz drogowy. Przedsiębiorca jedynie zakwestionował własną odpowiedzialność bez udowodnienia, że zadanie przewozowe zostało zorganizowane tak, aby kierowcy mogli je wykonać nie naruszając norm czasu pracy. Z protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka wynika zaś, że kierowca fałszował czas jazdy jaki był potrzebny na dotarcie do miejsca załadunku. W toku toczącego się postępowania administracyjnego przedsiębiorca nie wyjaśnił z jakiego to powodu kierowca miałby ukrywać oraz fałszować swój czas pracy, za który przecież należy mu się wynagrodzenie. Organ II instancji wskazał nadto, że art. 92b u.t.d. może mieć zastosowanie jedynie do naruszeń z zakresu przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Podkreślił przy tym niezależność odpowiedzialności przedsiębiorstwa od odpowiedzialności ponoszonej przez kierowców wykonujących przewozy drogowe w imieniu strony. Przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę jak również godziny załadunków/rozładunków etc. Odpowiedzialność przedsiębiorstwa za naruszenia przepisów transportowych wynika wprost z przepisów unijnych. Nie oznacza to, że przedsiębiorca jest zwolniony z bieżącego nadzoru nad pracą kierowcy. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za sprawdzanie urządzenia rejestrującego i nie może uwolnić się z tego ustawowego obowiązku poprzez przerzucenie odpowiedzialności administracyjnej na inny podmiot. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Dalej wskazano, iż przedsiębiorca powinien każdorazowo sprawdzać pojazd przed wysłaniem kierowcy w zadanie przewozowe oraz mieć kontakt telefoniczny z kierowcą, który znajduje się w trasie. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec powyższego argumentacja strony, iż popełnione naruszenie zostało dokonane prze kierowcę bez wiedzy odwołującego, nie może zostać uwzględniona. Ponadto zdaniem organu II instancji, organ I instancji wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Organ I instancji nie dopuścił się - w ocenie organu odwoławczego - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), albowiem oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej i jasnej oceny. Zauważyć nadto należy, iż wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 2 lipca 2012 r. organ przesłał stronie kopię protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. W protokole kontroli zawarto zaś opis wszystkich istotnych okoliczności będących następnie podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie prawem przewidzianym wywiódł T. D., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o wstrzymanie wykonania decyzji [...] WITD.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Uzasadniając skargę T. D. w szczególności podał, że w piśmie organu I instancji z dnia 2 lipca 2012 r. organ zawarł jedynie informację o załączeniu kserokopii protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2012 r. Z uwagi na to, że pomimo ww. zapisu brak było kserokopii protokołu, pismem z dnia 11 lipca 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformowany został, że wyjaśnienia w sprawie zostaną przedstawione po powrocie kontrolowanego kierowcy z delegacji. Kierowca po powrocie z delegacji nic nie wniósł do sprawy, powiedział jedynie o przeprowadzonej kontroli, podczas której dwukrotnie sporządzany był stosowny protokół ale ostatecznego dokumentu z tej czynności nie otrzymał, co potwierdził stosownym oświadczeniem. Skarżący pismem z dnia 24 sierpnia 2012 r. zwrócił się do organu o udostępnienie kserokopii dokumentów z kontroli, którymi w myśl rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie przewozu drogowego jest protokół z kontroli wraz informacją o stwierdzonych naruszeniach. W następstwie powyższego organ I instancji wysłał pismo informujące, w ktorym odmówił przesłania dokumentów oraz powiadomił o możliwości zapoznania się z dokumentami w siedzibie Oddziału w [...]. Następnie organ I instancji w dniu 1 października 2012 r. wydał postanowienie o odmowie nadesłania kserokopii dokumentów, a w dniu 22 października 2012 decyzję o nałożeniu kary. W treści powyższej decyzji zawarł informację niezgodną z prawem, że to na wniosek skarżącego wydano postanowienie z dnia 1 października 2012 r., a przecież z art. 74 § 2 K.p.a. wynika, że odmowa wydania kopii dokumentów następuje w drodze postanowienia, na który to zresztą przepis powołał się ten organ. Z treści art. 73 § 2 K.p.a wynika, że strona może żądać kopii akt sprawy jeżeli jest to uzasadnione jej ważnym interesem. Z uwagi na brak dokumentów świadczących o stwierdzeniu podczas kontroli naruszeń - kopia protokołu i wykaz naruszeń - oraz znacznej odległości od siedziby organu prowadzącego postępowanie - ponad 200 km -zasadnym było ze strony skarżącego wnioskowanie o wydanie kserokopii. Ważnym był również interes skarżącego, ponieważ grzywna została niezasadnie na niego nałożona. Ponadto skarżący wskazał, powołując się na argumentację zawartą w odwołaniu, że organ prowadzący postępowanie nie podał okoliczności faktycznych mających wpływ na wymierzenie kary. Sam fakt samowolnego użycia niedozwolonych urządzeń przez kierowcę nie może powodować szeroko rozumianej odpowiedzialności zbiorowej. Postępowaniem swoim organy I i II instancji naruszyły zasady określone w art. 9 K.p.a. Taki tryb postępowania spowodował również brak możliwości ustosunkowania się do zarzutu, a co za tym idzie znacznego wydłużenia w czasie prowadzonego postępowania. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, na stronie drugiej podał: "Zgodnie z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie w tej sprawie umarza się, jeżeli 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć...". Z uwagi na opisany przebieg postępowania skarżący nie mógł ustosunkować się do treści postawionego zarzutu w zawiadomieniu z dnia 2 lipca 2012 r. o wszczęciu postępowania. W odwołaniu, wraz z jego załącznikami, skarżący wykazał, że podejmuje czynności w celu zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy.

W dalszej kolejności skarżący poinformował, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Kierowca miał zaplanowaną trasę w taki sposób aby wykonując czynności przewozowe nie naruszyć norm w zakresie czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków przewidzianych w rozporządzeniu Nr 561/200. Kierowca w dniu [...] czerwca 2012 r. zakończył pracę o godz. [...] i rozpoczął odpoczynek o godzinie [...] (załącznik nr 1), po wykonaniu zadania przewozu do spółki [...] (załącznik nr 2). Następne zadanie przewozowe miał realizować o godz. [...], w dniu następnym koło K. Biorąc pod uwagę konieczność wykorzystania odpoczynku dziennego (9 lub 11 godzinnego) w P. kierowca miał zaplanowaną przez firmę skarżącego wystarczającą ilość czasu do rozpoczęcia następnego zadania - załadunek w O., koło K. w odległości ok. 100 km od P., o godz. [...] dnia [...] czerwca 2012 r. ( załącznik nr 3).

Ponadto skarżący wskazał, że całkowicie niezrozumiały jest zapis zdania pierwszego na stronie trzeciej decyzji organu II instancji, co wskazuje na blankietowe powielanie odpowiedzi w opracowywanych decyzjach, lekceważenie strony oraz brak staranności w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, pismem z dnia 6 kwietnia 2013 r., wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko. Ponadto organ wskazał, iż w toku postępowania przez organem I i II instancji skarżący nie zarzucał braku załączenia protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2012 r. W ocenie organu zarzut naruszenia art. 73 § 2 K.p.a. nie znajduje uzasadnienia, przy czym organ wyraził stanowisko, przywołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 78/11, że strona nie może żądać od organu doręczenia jej nieuwierzytelnionych kopii dokumentów znajdujacych się w aktach sprawy.

Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2013 r. tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak jakiegokolwiek uzasadnienia wskazującego na istnienie przesłanek uzasadniających zastosowanie tegoż środka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwaną dalej: "P.p.s.a."), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć sąd, stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Co do zasady sąd administracyjny wydaje wyrok po przeprowadzeniu rozprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Niemniej jednak sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 P.p.s.a., jeżeli:

1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 K.p.a. lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania;

2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, o czym stanowi art. 120 P.p.s.a.

W niniejszej sprawie skarżący zawarł w skardze wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, natomiast organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, w związku z czym Sąd, na zasadzie art. 119 pkt 2 P.p.s.a, rozpoznał kontrolowaną sprawę w trybie uprzoszczonym wydając wyrok na posiedzeniu niejawnym (art. 120 P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokosci 5.000,00 zł za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Powyższe było następstwem stwierdzenia w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2012 r. podłączenia przez kierowcę zespołu pojazdów - składającego się z ciągnika siodłowego oraz naczepy – niedozwolonego urządzenia dodatkowego, w postaci magnesu, do impulsatora skrzyni biegów. Ostatnio wspomniana okoliczność faktyczna jest na gruncie kontrolowanej sprawy bezsporna.

Materialnoprawną podstawę nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w analizowanej sprawie stanowi art 92a ust. 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w tym przepisie, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 6 u.t.d.).

Przywołana powyżej regulacja przewiduje odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunkow przewozu drogowego. Istota odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że aby pociągnąć do niej określony podmiot (podmiot administrowany) konieczne jest zaistnienie wyłącznie dwóch zasadniczych przesłanek: po pierwsze, podmiot ten musi charakteryzować się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności oraz po drugie, musi on wyczerpać określone w tej normie znamiona działania lub zaniechania lub znamiona tegoż zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot - o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany poniósł z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego ujemne konsekwencje (sankcję administracyjną). Zbędne staje się zatem badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład wina podmiotu administrowanego, które nie mają wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Ta modelowa charakterystyka odpowiedzialności administracyjnej może jednakże kształtować się różnie w zależności od stanowiących jej podstawę regulacji prawnych. Ustawodawca może bowiem przewidywać pewne szczególne okoliczności, które na zasadzie wyjątku od reguły, otworzą dla podmiotu administrowanego możliwość zwolenienia się spod odpowiedzialności mimo zaistnienia w konkretnym stanie faktycznym deliktu administracyjnego.

Obiektywny chakrakter odpowiedzialności administracyjnej powoduje, iż w postępowaniu administracyjnym, którego odpowiedzialność ta jest przedmiotem, szczególnego znaczenia nabierają gwarancje procesowe przysługujące stronie, a mające na celu ochronę jej praw. Podkreslić należy, iż regulacje dotyczące wymierzania administracyjnych kar pieniężnych mają charakter regulacji karnych (penalnych), którego to charakteru nie wyłącza orzekanie w ich przedmiocie w postępowaniu administracyjnym (por. wyroki Sądu Wspólnot Europejskich z dnia 23 września 2006 r., sygn. T-43/02, w sprawie Jungbunzlauer AG v. Komisja Wspólnot Europejskich, Lex nr 227057 oraz z dnia 8 października 2008 r., sygn. T-69/04, w sprawie Schunk GmbH i Schunk Kohlenstoff-Technik GmbH v. Komisja Wspólnot Europejskich, Lex nr 449065). Powyższe oznacza, iż na organie admnistracji orzekającym w sprawie ciąży obowiązek przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, w ramach którego podjęte zostaną wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.i art. 77 § 1 K.p.a.), w tym zwłaszcza poczynienia ustaleń odnoszących się do podmiotu podlegającego odpowiedzialności oraz przypisywanego mu deliktu administracyjnego.

W tym zakresie szczególnego znaczenia nabiera także współdziałanie podmiotu administrowanego zarówno przy gromadzeniu materiału dowodowego, jak i przy dokonywaniu przez organ ustaleń faktycznych w oparciu o tak zebrany materiał, które to ustalenia są niezbędne z punktu widzenia prawidłowego załatwienia danej prawy. Niejednokrotnie bowiem podmiot administrowany jest jedynym dysponentem informacji oraz związanych z nimi środków dowodowych pozwalających w sposób właściwy stwierdzić czy ponosi on odpowiedzialność administracyjną, czy też nie. O ile część z tych ustaleń, w zakresie wksazującym na odpowiedzialność tego podmiotu, jest dokonywana przez organ na podstawie przymusowo zgromadzonego materiału dowodowego, będącego wynikiem przeprowadzonej kontroli, o tyle pozostałe ustalenia, w szczególności wskazujące na wystąpienie szczególnych okoliczności zwalniających spod odpowiedzialności, powinny być dokonane w oparciu o materiał dowodowy dobrowolnie dostarczony przez podmiot administrowany, który logicznie rzecz biorąc powinien być zainteresowany w uwolnieniu się spod odpowiedzialności. Jednakże niezależnie od tego kogo, w świetle danego przepisu prawa materialnego, obciąża udowodnienie określonej okoliczności organ nie zostaje zwolniony od powinności podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy i oceny przedstawionych w sprawie dowodów (art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.).

W ocenie Sądu dla prawidłowej realizacji przez organ ostatnio wspomnianej powinności, w zakresie okoliczności stanowiących o możliwości zwolnienia się spod odpowiedzialności administracyjnej, pierwszorzędnego znaczenia nabiera należyte oraz wyczerpujące poinformowanie podmiotu mającego podlegać tej odpowiedzialności o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na jej poniesienie (art. 9 K.p.a). W tym zakresie bowiem organ administracji publicznej przeważnie traci możliwość dokonania samodzielnych ustaleń faktycznych, natomiast podmiot administrowany chociaż może posiadać konieczną wiedzę popartą wiarygodnymi środkami dowodowymi z uwagi na brak dostatecznej wiedzy prawniczej – jako nieprofesjonalista w tej dziedzinie – może nie mieć świadomości, że ich przedstawienie jest istotne dla załatwienia danej sprawy, a co więcej jest niezbędne dla uwolnienia się przez niego spod odpowiedzialności. Na tym tle zdaniem Sądu kwestią drugorzędną jest to, że podmiot ten jest profesjonalistą w dziedzinie, w której ma zostać pociągnięty do odpowiedzialności.

Stąd też na podsatwie art. 9 K.p.a. na organie spoczywa obowiązek udzielenia temu podmiotowi niezbędnych i wyczerpujących informacji, z kolei jego profesjonalizm w dziedzinie, której informacje te dotyczą, powinien mieć wpływ dopiero na ocenę udzielonych przez niego wyjaśnień, w tym zwłaszcza tego czy mają one charakter wyczerpujący oraz jakimi środkami dowodowymi zostały one poparte.

Przenosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym na grunt kontrolowanej sprawy należy wskazać, iż odpowiedzialność przewidziana w przywołanym już na wstępie art. 92a ust. 1 u.t.d. nie ma charakteru absolutnego. To znaczy, że ustawodawca przewidział szczególne okoliczności, konsekwencją wystąpienia których będzie zwolnienie podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem spod odpowiedzialności mimo naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Okoliczności te zostały uregulowane w art. 92b oraz w art. 92c u.t.d.

Zgodnie z pierwszym z tych artykułów (ust. 1) nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w ww. pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Za naruszenie powyższych przepisów karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92 u.t.d., podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń (ust. 2).

Zakres przedmiotowy przewidzianych powyżej przesłanek egzoneracyjnych (zwalniających spod odpowiedzialności) został ograniczony wyłącznie do tych przypadków, w których deliktem administracyjnym jest naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Jako że na gruncie kontrolowanej sprawy stwierdzone przez organy inspekcji transportu drogowego naruszenie - polegające na podłączeniu przez kierowcę niedozwolonego urządzenia dodatkowego do impulsatora skrzyni biegów i w konsekwencji nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zkresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi - nie mieści się w tym zakresie, art. 92b nie znajdzie w niej zastosowania.

Istotnego znaczenia nabiera zatem art. 92c ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym – w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji – nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Co istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy na powyższe przesłanki egzoneracyjne wskazał dopiero Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uprzednio ani [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w toku postępowania, czy chociażby w uzasadnieniu podjętej w pierwszej instancji decyzji, ani też organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji, w żadnym piśmie kierowanym do skarżącego nie wskazali na treść art. 92c ust. 1 u.t.d., a w konsekwencji na wynikającą z tej regulacji możliwość uwolnienia się spod odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, w szczególności poprzez złożenie wyjaśnień i przedstawienie środków dowodowych w zakresie braku wpływu skarżącego na powstanie naruszenia oraz zaistnienia zdarzeń i okoliczności, wskutek których naruszenie to nastąpiło, a których skarżący nie mógł przewidzieć. Ogan I instancji ograniczył się wyłącznie do wskazania w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia ogólnych obowiązków spoczywających na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, wykazanie realizacji których jest niewystarczające dla zwolnienia się spod odpowiedzialności w oparciu o omawianą regulację. Natomiast ani w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 2 lipca 2012 r., ani w dalszej korespondencji kierowanej do skarżącego brak jest wskazania na treść art. 92c ust. 1 u.t.d. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, oprócz wskazania ogólnych uprawnień wynikających z art. 10 K.p.a., organ wezwał stronę do przedstawienia m.in. "wszechstronnych wyjaśnień popartych dowodami", nie wskazując przy tym okoliczności, których miałyby dotyczyć te wyjaśnienia oraz środków dowodowych, które mogłyby posłużyć dla ich wykazania. Powyższe uchybienia nie zostały dostrzeżone przez organ II instancji, który przez to nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do ich konwalidacji.

Znamienne jest przy tym zachowanie samego skarżącego, którego reakcje uzależnione były w dużej mierze od zdawkowych informacji, jakie otrzymywał w toku postępowania od organów inspekcji transportu drogowego. Skarżący nie przejawiał przy tym niechęci we współdziałaniu z organami inspekcji transportu drogowego w czynieniu ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, wręcz przeciwnie wykazywał chęć wyjaśnienia wątpliwych w jego ocenie kwestii. Jednakże z uwagi na brak informacji ze strony organu na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego skarżący nie podjął żadnych działań, które zmierzałyby chociażby pośrednio do wykazania zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 92c ust. 1 u.t.d. Natomiast w reakcji na decyzję organu I instancji, w tym zawarte w jej uzasadnieniu ogólne informacje o konieczności właściwej organizacji pracy kierowców oraz wydawania odpowiednich poleceń i przeprowadzania kontroli, skarżący w odwołaniu podjął czynności zmierzające do wykazania, że podejmuje działania w celu przestrzegania przez kierowców wymogów wynikających z u.t.d. Skarżący wskazał przy tym na konieczność zastosowania przez organ art. 92b u.t.d. Zdaniem Sądu świadczy to o nieprawidłowym utwierdzeniu skarżącego - niebędącego profesjonalistą w dziedzinie prawa - w przekonaniu, przez argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że to właśnie art. 92b u.t.d., może znaleźć na gruncie kontrolowanej sprawy zastosowanie. Nie umknęło bowiem uwadze Sądu, że motywy rozstrzygnięcia przywołane przez organ I instancji wpisują się w zakres przesłanek wskazanych w art. 92b u.t.d., a nie art. 92c. Dopiero w reakcji na decyzję podjętą w drugiej instancji skarżący, już w skardze wniesionej do tut. Sądu, zaczął wykazywać, iż nie miał wpływu na powstałe naruszenie, odwołując się do wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 92c u.t.d.

Mając na względzie dotychczasowe uwagi uznać należy, że organy obydwu instancji dopuściły się na gruncie kontrolowanej sprawy naruszenia art. 9 K.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o okolicznościach, których wykazanie może zwolnić go spod odpowiedzialności administracyjnej za stwierdzone naruszenie. W konsekwencji organy nie zapewniły skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu, poprzez składanie wyjaśnień i przedstawianie środków dowodowych, które mogą mieć istotny wpłyn na rozstrzygnięcie sprawy, czym dopuściły się także naruszenia art. 10 § 1 K.p.a.

Nadto organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 107 § 1 oraz § 3 K.p.a. poprzez nie wskazanie przepisów prawnych, które mogą mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie analizowanej sprawy. Konsekwentnie należy także stwierdzić naruszenie przez organy art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie poczynienie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Już powyższe uchybienia zdaniem Sądu stanowią wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji obydwu instnacji.

Niezaleznie od powyższego koniecznym jest także odniesienie się do jeszcze jednej – spornej na gruncie kontrolowanej sprawy - kwestii, która co prawda w pełni wyjaśniła się dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, jednakże została zbagatelizowana przez organy obydwu instancji, a przez to organy te nie podjęły żadnych czynności zmierzających do jej wyjaśnienia już w toku postępowania adminsitracyjnego.

Zauważyć bowiem należy, iz w skardze wskazano, że wraz z zawiadomieniem z dnia 2 lipca 2012 r. nie została przesłana stronie skarżącej kserokopia protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...], mimo wskazania tej kserokopii jako załącznika do zawiadomienia. Wyjaśnienia składane w tym zakresie przez skarżącego zarówno w toku postępowania adminsitracyjnego, jak i w skardze, są przy tym spójne i pozostają w logicznym związku z podejmowanymi przez skarżącego czynnościami. W toku postępowania przed organem I instancji skarżący nie wykazywał bowiem szczegółowej wiedzy na temat popełnionego przez kierowcę naruszenia. Wręcz przeciwnie podawał, iż wszelkich wyjaśnień w tym zakresie udzieli po powrocie kierowcy z delegacji (pismo z dnia 11 lipca 2012 r.), a przede wszystkim że "ze wstępnych ustaleń wynika, że sprawa dotyczy prawdopodobnie dopuszczenia się naruszenia przez ww. osobę (kierowcę – przyp. Sądu)" (pismo z dnia 24 sierpnia 2012 r.). Organy inspekcji transportu drogowego mając bardzo duże doświadczenie w sprawach odpowiedzialności administracyjnej z art. 92a ust. 1 u.t.d. powinny dostrzec hipotetyczny tryb ostatnio przywołanego stwierdzenia. Ponadto skarżący skierował do organu I instancji wniosek o przesłanie kserokopii zgromadzonych dokumentów – celem wypowiedzenia się w sprawie. Co prawda nie sprecyzował on przy tym o jaki konretnie dokumenty wnosi, jednakże organ I instancji wiedząc o tym, że faktycznie "zgromadzone dokumenty" ograniczają się w zasadzie do protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2012 r., powinien nabrać wątpliwości dlaczego skarżący o nie wnosi skoro protokół ten został mu już rzekomo przesłany wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania. Wątpliwości te były tym bardziej uzasadnione skoro skarżący powołuje się w tym samym piśmie jedynie na "wstępne ustalenia" co do popełnionego naruszenia oraz "prawdopodobne dopuszczenie się" tego naruszenia przez kierowcę. Skarżący co prawda dopiero na etapie skargi do Sądu dokładnie sprecyzował, że składając ten wniosek chciał aby zostały mu udostępnione kserokopie dokumentów z kontroli, jednakże organ I instancji winien mieć na uwadze ogólność wniosku skarżącego, a wraz z przesłanym do niego pismem, jednocześnie wezwać o doprecyzowanie wniosku poprzez wskazanie, jakich dokumentów skarżący żąda - co rozwiałoby ewentualne wątpliwości w tym zakresie.

Powyższe świadczy w ocenie Sądu o naruszeniu przez organy obydwu instancji art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a., poprzez nieprzesłanie skarżącemu kserokopii protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2012 r. pomimo wymienienia go jako załącznika do zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a w konsekwencji uniemożliwienie skarżącemu zapoznanie się ze szczegółami stwierdzonego w toku kontroli naruszenia i jednoznacznego, pewnego ustosunkowania się do niego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dokonał przy tym oceny prawnej postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 1 października 2012 r. o odmowie przesłania kserokopii dokumentów zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania, jako że postanowienie to nie zostało przez skarżącego zaskarżone, a jego pozostawenie w obrocie prawnym nie stoi na przeszkodzie podjęcia przez organy czynności zmierzających do usunięcia stwierdzonych powyżej uchybień.

Z uwagi na stwierdzone uchybienia w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie, Sąd uznał, że merytoryczna ocena kontrolowanej sprawy na obecnym etapie postępownaia jest przedwczesna, a ewentualne dokonanie jej w przyszłości musi zostać poprzedzone usunięciem powyżej wykazanych naruszeń.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji.

Uchylenie zarówno decyzji zaskarżonej, jak i decyzji pierwszoinstancyjnej, uzasadnione jest potrzebą zapewnienia skarżącemu czynnego udziału we wszystkich etapach postępowania administracyjnego oraz przeprowadzeniem przez organy postępowania dowodowego i dokonaniem ustaleń faktycznych w zakresie mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, w zakresie zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych uregulowanych w art 92c u.t.d.

Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji w punkcie II sentencji (art. 152 P.p.s.a.), .

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie III sentencji w oparciu o treść przepisu art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje stronie skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W świetle powyższego oczywistym jest zasadność przyznania skarżącemu zwrotu kosztów obejmujących wpis od skargi o wynoszący 200 zł.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić poglądy prawne Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu i pouczyć skarżącego o treści art. 92c u.t.d. oraz przeprowadzić w tym zakresie uzupełniające postępowanie dowodowe w zależności od wyjaśnień skarżącego oraz przedstawionych środków dowodowych na ich poparcie. Organ uwzględni przy tym wyjaśnienia i dokumenty przedstawione przez skarżącego w skardze do tut. Sądu. Ponadto organ winien przesłać skarżącemu kserokopię protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2012 r., który nie został załączony do zawiadomienia o wszczęciu postępowania, aby umożliwić skarżącemu wypowiedzenie się co do stwierdzonego naruszenia i ustosunkowanie się do okoliczności sprawy.