Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 199/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15zzzzzn2, art. 31zo ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c,  art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2022 r. sprawy ze skargi M.N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. Inspektorat w S. odmówił M.N. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz FGŚP za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że w marcu 2020 r., w związku z wystąpieniem epidemii Rada Ministrów ogłosiła ograniczenia, nakazy i zakazy istotne również dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Aby klienci mogli składać wnioski, we wszystkich placówkach udostępniono specjalne skrzynki na dokumenty. Wszystkie złożone wnioski były na bieżąco rejestrowane i podejmowane do obsługi. Do dnia 30 czerwca 2020 r. nie został odnotowany wpływ wniosku M.N. o zwolnienie z opłacania składek, a przedmiotowy wniosek o zwolnienie został złożony dopiero dnia 28 grudnia 2020 r. czyli po ustawowym terminie. W rezultacie płatnikowi nie przysługiwało prawo do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres marzec 2020 r. kwiecień 2020 r. i maj 2020 r.

Pismem z dnia 23 grudnia 2021 r. pełnomocnik M.N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2021 roku, nr [...] o odmowie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 roku. Organowi zarzucono: naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 31zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Ponadto zarzucono organowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wyniki sprawy przez:

- nie zastosowanie art. 6 i art. 7 k.p.a. i nie przeprowadzenie wszechstronnego zgadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy;

- nie zastosowano art. 77 § 1 k.p.a. i nie zastosowano zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu wyjaśniającym;

- nie zastosowanie przepisu art. 75 §1 k.p.a. i niedopuszczenie dowodów zaproponowanych przez skarżącego w celu doprowadzenia do wyjaśnienia sprawy, w szczególności dowodu z przesłuchania świadka M.N’.;

- nie zastosowano art. 107 § 3 k.p.a poprzez lakoniczne niewyczerpujące uzasadnienie decyzji, nie wskazanie faktów i dowodów, na których organ oparł decyzję.

W skardze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów: kopi wniosku do ZUS z dnia 2 kwietnia 2020 r.; pisma do ZUS z dnia 2 grudnia 2020 r.; pisma do ZUS z dnia 3 marca 2021 r.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że syn skarżącego M.N’. złożył wypełniony wniosek RDZ o zwolnienie z obowiązku uiszczenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. w formie papierowej do skrzynki na dokumenty w dniu 6 kwietnia 2020 r., bez kontaktu z pracownikiem ZUS, zgodnie z obowiązującymi wówczas zasadami składania dokumentów wynikającymi z sytuacji epidemii COVID - 19. Skrzynka na dokumenty znajdowała się w przedsionku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. Skarżący początkowo usiłował wyjaśnić sytuacje telefonicznie następnie pismem z dnia 2 grudnia 2020 r. składając równocześnie kserokopie wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczenia składek z dnia 2 kwietnia 2020 r. Organ poinformował jednak skarżącego pismem z dnia 19 stycznia 2021 r., że nie odnotowano wpływu wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. Zdaniem skarżącego twierdzenie, iż M.N. złożył przedmiotowy wniosek 28 grudnia 2020 r. było błędne, gdyż to była jedynie kopia wniosku załączona do pisma z dnia 02 grudnia 2020 r. z prośbą o wyjaśnienie nie wystawienia decyzji. Następnie pismem z dnia 2 marca 2021 r. M.N. złożył wniosek o rozpoznanie wniosku z dnia 2 kwietnia 2020 r. o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec – maj 2020 r. ponownie składając jego kserokopię. Pismem z dnia 8 kwietnia 202 r. ZUS poinformował M.N., że jego wniosek został złożony dopiero 28 grudnia 2020 r. w Inspektoracie w S. i z uwagi na uchybienie terminu do jego złożenia, który upłynął 30 czerwca 2020 r. nie było podstaw do jego merytorycznego rozpatrzenia przez co został on pozostawiony bez rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniejszą argumentację. W uzasadnieniu stanowiska organ wyjaśnił, że sposób rejestracji korespondencji wpływającej do ZUS określa Zarządzenie Prezesa Zakładu nr 73 z 6 grudnia 2021 r. - Procedura 1.1 Bezpośrednia obsługa klientów - Załącznik Nr 3 - Instrukcja obsługi korespondencji przychodzącej w ZUS. Wprowadzone obostrzenia pandemiczne, przy niezbędnym zapewnieniu ciągłości obsługi klientów, wymusiły na Zakładzie szereg zmian technicznych i organizacyjnych. Na skrzynce przeznaczonej do składania dokumentów, która znajdowała się w przedsionku wejścia do ZUS była informacja "Tarcza antykryzysowa". Nie sporządzono notatek służbowych dotyczących dokumentów złożonych do przedmiotowej skrzynki. Dokumenty złożone do skrzynki po wyjęciu z niej były sprawdzane pod względem merytorycznym oraz formalnym w zakresie wypełnionych pól, a następnie wprowadzane do systemu za pośrednictwem aplikacji EPWD, w której po wprowadzeniu numeru NIP płatnika można sprawdzić fakt złożenia dokumentu. Zgodnie z obowiązującymi przepisami dokumenty wrzucane do wyżej wymienionej skrzyni po trzech dniach były wyjmowane i wprowadzane do systemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, m.in. decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 329 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 P.p.s.a.).

Rozpoznając niniejszą sprawę w granicach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga M.N. zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres marzec – maj 2020 r. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem , przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.,

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Przechodząc do spornej kwestii złożenia przedmiotowego wniosku w placówce (siedzibie) ZUS Inspektorat w S. wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 31zp ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19 wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31 zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Przepis art. 31zp ust. 4 ustawy COVID-19 w pierwotnym brzmieniu obowiązującym od 31 marca 2020 r. do 24 czerwca 2020 r. zakładał zaś, że wniosek o zwolnienie z opłacania składek może być złożony w formie dokumentu papierowego albo elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS.

Odnosząc powołane regulacje do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, iż spór pomiędzy organem a skarżącymi sprowadza się do zagadnienia, czy na gruncie art. 31 zp ust. 1 i 4 ustawy COVID-19 organ właściwie zbadał i ocenił, że nie złożono wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec - maj 2020 r.

W tym miejscu zważyć należy, że z uwagi na trwający od 20 marca 2020 r. stan epidemii (zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20.03.2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz. U. poz. 491), ZUS - jak wynika z komunikatów z 3 i 24 kwietnia 2020 r. oraz z 7 maja 2020 r. zamieszczonych na stronie internetowej www.zus.pl - umożliwił płatnikom składek składanie przedmiotowych wniosków w następujących formach:

- drogą elektroniczną - przez PUE ZUS,

- drogą elektroniczną przez PUE ZUS, za pośrednictwem strony gov.pl (link do strony zewnętrznej),

- w formie papierowej - za pośrednictwem poczty, a także

- osobiście w placówce ZUS - do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa" (bez kontaktu z pracownikiem ZUS).

Oznacza to, że organ dopuścił w stanie epidemii możliwość osobistego złożenia wniosku o zwolnienie w placówce ZUS do stosownej skrzynki (urny, pojemnika).

Skarżący M.N. twierdzi, że w dniu 6 kwietnia 2020 roku jego syn M.N’. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tyt. składek za skarżącego do skrzynki podawczej wystawionej przed placówką ZUS Inspektorat w S.. Skarżący zwracał uwagę na ten fakt w pismach z dnia 2 grudnia 2020 roku oraz z dnia 2 marca 2021 roku. Tymczasem ZUS wydając decyzję odmowną ograniczył się do wskazania, że na dzień 30 czerwca 2020 r. nie zaewidencjonował wniosku skarżącego.

W świetle powołanych regulacji i umożliwienia przez ZUS w stanie epidemii składania wniosków o zwolnienie osobiście do skrzynki na dokumenty w placówkach organu Sąd uznał, że wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są dalece niewystarczające. Zważyć należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm., dalej: usus) mają zastosowanie przepisy K.p.a. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 K.p.a. - zasada praworządności oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Emanację zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu wyjaśniającym stanowi art. 77 § 1 K.p.a. określający, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Co istotne, na podstawie art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczonych w postępowaniu dowodowym, zaś użycie sformułowania "w szczególności" pozwala przyjąć, że wyliczenie to jest jedynie przykładowe. Powyższe oznacza, że ustawodawca nie ograniczył liczby środków dowodowych, za pomocą których organ może dokonać pełnych i zarazem prawidłowych ustaleń faktycznych sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2020 r., sygn. II OSK 820/17, dostępny na stronie internetowej: http://ofzeczenia.nsa.qov.pl).

Ponadto, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający uznał za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1352/18, http://orzeczenia.nsa.qov.pl).

Odnosząc powyższe regulacje procesowe do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie posiada prawidłowego uzasadnienia faktycznego, ponieważ organ ograniczył się do lakonicznego podania, że na dzień 30 czerwca 2020 r. nie zaewidencjonowano wniosku strony o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tyt. składek za marzec - maj 2020 r. Organ nie wyjaśnił dlaczego nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, że wniosek w jego imieniu został faktycznie złożony. Obciążając skarżącego obowiązkiem wykazania, że wniosek złożył przed upływem terminu określonego w art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19 organ nie podał, czy przy procedurze składania wniosków do pojemników (skrzynek podawczych) wystawionych w placówce ZUS lub przed nią strona miała możliwość wykazania tego w inny sposób niż na podstawie własnych wyjaśnień i z jakich przyczyn nie uwzględnił jej stanowiska.

Na tle art. 31zp ust. 4 ustawy COVID-19, powołanych zasad postępowania administracyjnego oraz komunikowanego publicznie przez ZUS dopuszczalnego sposobu składania wniosków o zwolnienie osobiście w placówce ZUS - do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa") Sąd uznał, iż obowiązkiem organu było wyjaśnienie, w jaki sposób ewidencjowano korespondencję składaną przez płatników składek do urn, czy ewidencja korespondencji dokonywana była codziennie, czy istnieje dokumentacja potwierdzająca wpływ wniosków za okres, w którym skarżący - jak twierdzą - wniosek złożyli, a wreszcie czy praktyka ewidencji wniosków różniła się w zależności od oddziału lub inspektoratu ZUS, czy może była ustandaryzowana. Takich wyjaśnień zabrakło, a mogły one mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Organ na podstawie art. 75 § 1 zd. 1 K.p.a. jako dowód powinien był dopuścić wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Mógł również - na podstawie art. 75 § 2 K.p.a. - odebrać oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 k.p.a. stosuje się odpowiednio. W tym względzie dostrzegł, że brak jest również jakichkolwiek działań organu w zakresie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka M.N’. jaki został zawarty w piśmie z dnia 2 marca 2021 r.

Jednocześnie w tym miejscu odnosząc się do wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z następujących dokumentów: kopia wniosku do ZUS z dnia 2 kwietnia 2020 roku; pismo do ZUS z dnia 2 grudnia 2020 roku; pismo do ZUS z dnia 3 marca 2021 roku wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle powyższego przepisu brak było podstaw do przeprowadzenia przez Sąd dowodu z dokumentów, które znajdują się w aktach przedłożonych przez organ rentowy.

Podkreślenia wymaga, że badając pod kątem zgodności z prawem zaskarżoną decyzję Sąd wziął pod uwagę, iż postępowanie prowadzone przez ZUS przypadło na czas trwającego stanu epidemii, co wiązało się z licznymi powszechnymi ograniczeniami, również natury procesowej. Uwzględniając również realia rozpoznawania wniosków o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, zapewne ich ogromnej liczby, ograniczenia związane z trwającym stanem epidemii, Sąd uznał, że okoliczności te nie mogą uzasadniać niekorzystnych skutków dla jednej strony postępowania.

W niniejszej sprawie ZUS nie wyjaśnił przyczyn nieuwzględnienia stanowiska skarżącego, nie przedstawił, jak wyglądała procedura składania wniosków do skrzynki podawczej, ani nie stwierdził, czy wykluczone było ewentualne omyłkowe dołączenie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec – maj 2020 r. np. do sprawy innego płatnika. Zdaniem Sądu nie można wykluczyć, że przez omyłkę organu mogło dojść do nieprawidłowości, podczas gdy organ nie podał, w jaki realny sposób skarżący mógłby wykazać, że faktycznie przed 30 czerwca 2020 r. złożył wniosek do pojemnika na dokumenty znajdującego się przed budynkiem Inspektoratu ZUS w S. Jeżeli nawet organ nie był w stanie ustalić, czy strona w kwietniu 2020 r. złożyła przedmiotowy wniosek, powinien był na mocy art. 86 K.p.a. przesłuchać na tę okoliczność M.N’. – syna skarżącego. Przepis ten przewiduje bowiem, że jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. ZUS nie wyjaśnił zaś dlaczego nie skorzystał z tego rodzaju dowodu.

Kierując się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) i obowiązkiem zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) ZUS powinien był wyjaśnić, czy w Inspektoracie ZUS w S., gdzie hipotetycznie w imieniu skarżącego złożono wniosek, istnieją księgi (repertoria) ewidencyjne korespondencji składanej w 2020 r. do pojemników na dokumenty albo inny system ewidencji tego rodzaju korespondencji. Wyjaśnienia złożone w tym zakresie w odpowiedzi na skargę pozostają zarówno spóźnione jak i niewystarczające.

Zważywszy, że kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnienie złożenia bądź niezłożenia przedmiotowego wniosku dotyczy okresu kwietnia 2020 r., w którym funkcjonowanie organów, w tym przyjmowanie wniosków o zwolnienie w związku ze stanem epidemii było utrudnione, a jedną z dopuszczalnych form było składanie dokumentów do specjalnego pojemnika przygotowanego przez organ, należało mieć na uwadze, że wnioskodawcy mają utrudniony sposób wykazania, iż wniosek doręczyli w określonej dacie. Tym bardziej postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia złożenia danego dokumentu winno być przeprowadzone przez ZUS szczególnie wnikliwie, w sposób budzący zaufanie obywatela do organu (art. 8 § 1 K.p.a.).

Mając na względzie wskazane uchybienia organu Sąd uznał, że ZUS wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji. Podkreślenia wymaga, iż stwierdziwszy naruszenie przez organ ww. przepisów postępowania Sąd nie przesądza, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu należy domniemywać, że w imieniu skarżącego złożono w kwietniu 2020 r. wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za osoby ubezpieczone za okres marzec - maj 2020 r. Sąd wskazuje jedynie, że zagadnienie to wymaga rzetelnego, na ile jest to możliwe, zbadania i wyjaśnienia. Jednocześnie Sąd wskazuje, że w przypadku stwierdzenia, że strona skarżąca nie złożyła w wymaganym terminie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, organ powinien rozważyć możliwość zastosowania art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, który wprowadził w okresie obowiązywania stanu epidemii szczególną instytucję przywrócenia terminów określonych przepisami prawa administracyjnego. Powołany przepis wszedł w życie przed wydaniem zaskarżonej decyzji obejmując zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono zaś od 20 marca 2020 r.