Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 11/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi A.M., S.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na opis i oszacowanie wartości nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

A.M., S.M. (zw. też dalej: stronami, skarżącymi, małżonkami) wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (zw. dalej: Dyrektorem IS, organem II instancji, organem odwoławczym) nr [...] z [...] października 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (zw. dalej: organem I instancji, Naczelnikiem US) nr [...] z [...] lipca 2015 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na opis i oszacowanie wartości nieruchomości.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny;

Naczelnik US w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r., wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, wezwaniami z [...] listopada 2014 r. nr [...], nr [...] dokonał zajęcia nieruchomości położonych w miejscowości [...], dla których Sąd Rejonowy

Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste KW nr [...] i nr [...].

Ponieważ dochodzone należności nie zostały uregulowane, organ egzekucyjny pismem z [...] marca 2015 r. zawiadomił wszystkich zainteresowanych, w tym skarżących

o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, wyznaczonym na dzień [...] kwietnia 2015 r. Jednocześnie stosownie do treści art. 110u § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2014 r. poz. 161

z późn. zm.-zw. dalej: ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), pouczył, że zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Poinformował również, że stawiennictwo stron nie jest obowiązkowe, zaś niestawiennictwo nie wstrzymuje dokonania powyższej czynności. Suma oszacowania stanowi podstawę do przyjęcia ceny wywołania, od której rozpoczyna się licytacja nieruchomości do której została skierowana egzekucja. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono skarżącym 7 kwietnia 2015 r. (k-100 akt administracyjnych).

Jednocześnie pismem z [...] marca 2015 r. organ I instancji zwrócił się do Burmistrza z prośbą o wywieszenie w siedzibie urzędu obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości położonych [...] (wymienionych konkretnie w piśmie).

Z kolei, Dział Egzekucji Administracyjnej pismem z [...] marca 2015 r. zwrócił się do Naczelnika US o publikację w terminie od dnia 19 marca 2015 r. do dnia 28 kwietnia 2015 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Skarbowego informacji o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, wyznaczonym na dzień [...] kwietnia 2015 r.

S.M. pismem z [...] kwietnia 2015 r. wystąpił do Naczelnika US z prośbą o wyznaczenia nowego terminu dokonania opisu i oszacowania nieruchomości, ponieważ, jak uzasadniał, chciałby w tej czynności uczestniczyć, a dnia [...] kwietnia 2015 r. jest zobowiązany jako świadek do stawiennictwa w Sądzie Rejonowym Wydziału Karnego na rozprawie karnej przeciwko P.P. (sygnatura akt [...]).

Zgodnie z wcześniejszym obwieszczeniem protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości został sporządzony [...] kwietnia 2015 r. Tego samego dnia został wysłany do stron. Jednocześnie osobnym pismem - z [...] kwietnia 2015 r.- organ wyjaśnił S.M. przyczyny nie wyznaczenia nowego terminu opisu i oszacowania nieruchomości. Protokół i odpowiedź organu doręczone zostały 18 maja 2015 r.

Skarżący, pismem z [...] maja 2015 r. (uzupełnionym [...] czerwca 2015 r.) wnieśli zarzuty na opis i oszacowanie wartości nieruchomości wraz z wnioskiem

o przywrócenie terminu do ich wniesienia.

W motywach akcentowali, że [...] kwietnia 2015 r. S.M. zawiadomił organ egzekucyjny o braku możliwości osobistego uczestniczenia w opisie i oszacowaniu nieruchomości i wystąpił o zmianę wyznaczonego terminu dokonania tej czynności.

Podkreślali, że wobec nieuwzględnienia przez organ egzekucyjny ich wniosku, nie mogą ponosić ujemnych konsekwencji działalności organów państwa, skutkujących wyznaczeniem na ten sam dzień czynności urzędowych zarówno przez Naczelnika US, jak i Sąd Rejonowy. Obowiązek uczestnictwa w rozprawie przed sądem, wykluczał bowiem możliwość uczestnictwa S.M. w czynności opisu i oszacowania nieruchomości, który nie miał obowiązku ustanawiania do tych czynności pełnomocnika, jak też działania za pośrednictwem małżonki. Wskazali też, że pismo z [...] kwietnia 2015 r. będące odpowiedzią na wniosek o zmianę terminu opisu i oszacowania nie zawiera żadnych podstaw prawnych do odmowy wyznaczenia nowego terminu opisu i oszacowania, a czynność ta przeprowadzona w tym dniu nie powinna była w ogóle się odbyć. Według nich, okoliczności te dowodzą, że uchybienie terminu do wniesienia zarzutów na opis i oszacowanie nieruchomości, nastąpiło bez ich winy.

Naczelnik US postanowieniem z [...] lipca 2015 r. odmówił stronom przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na opis i oszacowanie nieruchomości. Stwierdził, że nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu, albowiem okoliczności wskazywane we wniosku tym wymogom nie odpowiadają.

W zażaleniu na powyższe orzeczenie (z [...] sierpnia 2015r. a uzupełnione pismem z [...] października 2015 r.) skarżący zażądali zmiany zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o przywróceniu terminu do wniesienia zarzutów. Ponowili argumentację przedstawioną już w pismach z [...] kwietnia 2015 i [...] maja 2015 r. Wskazali też, że i protokół z [...] kwietnia 2015 r. i odpowiedź organu na ich wniosek

o zmianę terminu opisu oszacowania w/w nieruchomości doręczone zostały S.M. 18 maja 2015 r. Stwierdzili, że termin ten jest terminem od którego skarżący dowiedział się zarówno o sposobie rozpatrzenia jego wniosku o zmianę terminu jak i o istnieniu samego opisu i oszacowania. Od tego też dnia liczy się dla nich 7-dniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego nie z ich winy terminu do wniesienia zarzutów na opis i oszacowanie, o istnieniu którego dowiedzieli się właśnie 18 maja 2015 r. Ich zdaniem, nie ponoszą winy za uchybienie terminu, bowiem nie mieli wiedzy, że ich wniosek o zmian terminu nie zostanie uwzględniony przy tak poważnej przesłance braku możliwości uczestnictwa w opisie i oszacowaniu. Nie powinni ponosić ujemnych konsekwencji działalności organów Państwa. Nie jest ich winą, że w tym samym dniu – [...] kwietnia 2015 r. zarówno Naczelnik US, jak i Sąd Rejonowy wyznaczyły termin czynności urzędowych, z których udział w pierwszej nie był obligatoryjny, zaś w drugiej obowiązkowy.

Dyrektor IS uznając zarzuty za bezpodstawne postanowieniem z [...] października 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W motywach, w pierwszej kolejności wyjaśnił, że oceniając kwestię uchybienia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, należy mieć na względzie art. 110u § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W tej sprawie, ukończenie tej czynności nastąpiło z chwilą sporządzenia protokołu z opisu i oszacowania nieruchomości [...] kwietnia 2015 r., zatem czternastodniowy termin do wniesienia zarzutów upłynął 12 maja 2015 r.

Organ podkreślił, że bez wpływu na ustalenie terminu do wniesienia zarzutów

i oszacowania wartości nieruchomości pozostaje data doręczenia stronom protokołu

z tej czynności, jak również brak odpowiedzi na pismo informujące o braku możliwości osobistego uczestnictwa S.M. w opisie i oszacowaniu nieruchomości wyznaczonym na dzień [...] kwietnia 2015 r. O terminie do wniesienia zarzutów małżonkowie zostali poinformowaniu w obwieszczeniu z dnia [...] marca 2015 r., doręczonym im 7 kwietnia 2015 r.

Zaznaczył także, że organ nie informował uczestników postępowania o zmianie wyznaczonego terminu opisu i oszacowania nieruchomości, a zgłoszone przez S.M. w tym zakresie żądanie nie skutkowało wstrzymaniem realizacji tej czynności.

Jako bezsporne organ odwoławczy uznał to, że zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, skarżący wnieśli 25 maja 2015 r., czyli 13 dni po terminie określonym w art. 11Ou § 1 ww. ustawy, wnioskując jednocześnie o przywrócenie uchybionego terminu.

Następnie odwołując się do treści art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, zw. dalej: Kodeksem postępowania administracyjnego) Dyrektor IS wskazał, że ustanowione w nim zostały cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, tj.: uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy w uchybieniu terminu, wniesienie przez stronę prośby o przywrócenie terminu, dochowanie terminu 7-dniowego (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, liczonego od dnia ustania przeszkody oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Zaznaczył też, że zgodnie

z art. 59 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego, o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia

o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie.

Dyrektor IS stwierdził, że zebrany materiał dowodowy bezspornie świadczy o braku podstaw prawnych do uwzględnienia żądania skarżących. Nie uprawdopodobnili oni bowiem braku winy w uchybieniu terminu. Zaznaczył, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dochowanie terminu stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Tymczasem we wniosku

z [...] maja 2015 r., jako przyczynę uniemożliwiającą terminowe wniesienie zarzutów wskazano brak możliwości osobistego uczestnictwa S.M. w opisie i oszacowaniu nieruchomości przeprowadzonym [...] kwietnia 2015 r. oraz doręczenie odpowiedzi na pismo S.M. dotyczące wyznaczenia nowego terminu opisu i oszacowania nieruchomości w dniu 18 maja 2015 r.

Organ II instancji zgodził się z Naczelnikiem US, że strony nie przedstawiły okoliczności wskazujących na brak możliwości wniesienia zarzutów w sprawie dokonanego opisu

i oszacowania nieruchomości w terminie od [...] kwietnia 2015 r. do [...] maja 2015 r.

Wskazując na dominujący w orzecznictwie pogląd wyjaśnił, że kryterium braku

winy jako przesłanka przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy

w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć.

W świetle powyższego, zdaniem Dyrektora IS, nie można uznać, by charakter wskazanych przez strony okoliczności, dowodził braku możliwości terminowego wniesienia przedmiotowego środka zaskarżenia.

Jednocześnie Dyrektor IS zauważył, że niezależnie od okoliczności powołanych

w przedmiotowym wniosku, małżonkowie posiadali wiedzę zarówno o zaplanowanej dacie dokonania opisu i oszacowania nieruchomości, jak i upływającym terminie do wniesienia zarzutów na tę czynność. W zawiadomieniu o terminie opisu

i oszacowania wartości nieruchomości zostali także poinformowani, że stawiennictwo nie jest obowiązkowe, a niestawiennictwo nie wstrzymuje dokonania powyższej czynności. Argumenty stron, nie wskazują na zaistnienie przeszkody uniemożliwiającej złożenie zarzutów w całym okresie ustawowo przewidzianym do złożenia tego środka prawnego. W szczególności nie dowodzi powyższego fakt braku możliwości osobistego uczestnictwa S.M. w opisie i oszacowaniu nieruchomości dokonanym [...] kwietnia 2015r. oraz kwestia oczekiwania przez niego na odpowiedź w sprawie jego pisma z dnia [...] kwietnia 2015 r. Organ egzekucyjny, nie przekazał bowiem uczestnikom postępowania informacji o zmianie terminu opisu i oszacowania nieruchomości, jak i skutek taki nie został przez ustawodawcę przewidziany w przypadku wystąpienia przez uczestnika z tego rodzaju żądaniem. Zaznaczył też, że skarżącym w każdym czasie przysługiwało prawo zasięgnięcia informacji o przebiegu prowadzonej egzekucji z nieruchomości, jak i wglądu do akt sprawy, z którego to prawa nie skorzystali.

W tym stanie rzeczy Dyrektor IS stwierdził, że nie można uznać, by charakter wskazanych przez stronę okoliczności, dowodził zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw oraz braku możliwości terminowego wniesienia przedmiotowego środka zaskarżenia.

Zważywszy, że dla przywrócenia terminu do czynności procesowej niezbędne jest łączne spełnienie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu do jej dokonania, Dyrektor IS stwierdził, że w świetle powołanych wyżej okoliczności faktycznych sprawy, brak jest podstaw prawnych do zastosowania instytucji przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na opis i oszacowanie wartości nieruchomości.

W skardze na powyższe orzeczenie skarżący, żądając jego uchylenia zakwestionowali głównie zasadność dokonanego opisu i oszacowania nieruchomości.

Przekonywali też, że nie ponoszą winy za uchybienie terminu do wniesienia zarzutów na opis i oszacowanie, bowiem organ egzekucyjny nie uwzględnił żądania S.M. i nie wyznaczył innego terminu dokonania tej czynności. Skarżący wskazywali na brak wiedzy o przeprowadzonym opisie, a tym samym o upływającym terminie do wniesienia zarzutów na tę czynność.

Podważając zasadność zaskarżonego postanowienia, akcentowali brak możliwości udziału w czynnościach opisu i oszacowania S.M. z uwagi na obowiązek uczestnictwa w tym samym dniu w rozprawie przed Sądem Rejonowym. Podkreślali też, że niewyznaczenie innego terminu przeprowadzenia opisu i oszacowania nieruchomości, pozbawiło ich prawa do udziału w czynnościach organu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS uznał stawiane zarzuty za bezpodstawne. Wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zw. dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez sądową kontrolę zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej zaskarżanym postanowieniem. Należy też wskazać, że sąd administracyjny rozstrzygając sprawę nie kieruje się zasadami słuszności społecznej.

Usunięcie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego może nastąpić m. in.,

w przypadku gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b lub c p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżone postanowienie w całości lub w części w przypadku stwierdzenia:

a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134

§ 1 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora IS z [...] października 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US z [...] lipca 2015 r. o odmowie przywrócenia skarżącym terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości położonych w [...]. Jest to więc orzeczenie o charakterze procesowym.

Oceniając kwestę uchybienia terminu do wniesienie zarzutów do opisu

i oszacowania wartości nieruchomości należy w pierwszej kolejności odnieść się do przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie z treścią art. 110o § 1w/w ustawy - o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości organ egzekucyjny zawiadamia znanych mu uczestników postępowania egzekucyjnego (§ 1). Organ egzekucyjny wzywa ponadto, przez obwieszczenie publiczne wywieszone w siedzibie urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego, uczestników, o których nie ma wiadomości, oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa (§ 2). Zawiadomienia i obwieszczenia dokonywane są nie później niż na 14 dni przed rozpoczęciem opisu (§ 3) .

Nadto, stosownie do brzmienia art. 110u § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji, zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Brzmienie przywołanej normy nie budzi jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, termin na złożenie zarzutów wynosi 14 dni i liczony jest od dnia ukończenia opisu

i oszacowania, nie zaś od innego momentu – chociażby np. doręczenia protokołu z tej czynności. Trzeba bowiem zaznaczyć, że w myśl art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej,

w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy -Kodeks postępowania administracyjnego. Z kolei zgodnie z art. 57 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Z kolei w § 5 powołanego przepisu ustawodawca wskazał zdarzenia mające wpływ na zachowanie terminu, stwierdzając w pkt 5, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego.

Nie ulega więc wątpliwości, że w niniejszej sprawie ukończenie przedmiotowej czynności nastąpiło z chwilą sporządzenia protokołu z opisu i oszacowania nieruchomości, tj. w dniu [...] kwietnia 2015 r., tak więc czternastodniowy termin do wniesienia zarzutów upłynął skarżącym w dniu 12 maja 2015 r.

Co ważne, analiza akt dowodzi, że organ egzekucyjny nie naruszył zasad procedowania, w szczególności zasady informowania stron wyrażonej w art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego, która z racji treści art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma również zastosowanie w tej sprawie. Należy bowiem mieć na względzie następujące, wymienione poniżej fakty.

W piśmie z [...] marca 2015 r. organ egzekucyjny zawarł wszystkie istotne informacje. Zawiadomił strony o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, wyznaczonym na dzień [...] kwietnia 2015 r. Pouczył o treści art. 110u § 1 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wynikającym z niego prawie i terminie wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W sposób jednoznaczny poinformował, że stawiennictwo stron nie jest obowiązkowe, zaś niestawiennictwo nie wstrzymuje dokonania powyższej czynności. Zawiadomienie to doręczono skarżącym 7 kwietnia 2015 r. (k-100 akt administracyjnych – zwrotne potwierdzenie odbioru), to jest na trzy tygodnie przed planowaną czynnością.

Nadto, z pisma Urzędu Miejskiego z [...] maja 2015 r. wynika, że obwieszczenie

o terminie oszacowania w/w nieruchomości było wywieszone na tablicy ogłoszeń urzędu od dnia 25 marca 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2015 r.

Wniesienie zatem zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości

w dniu [...] maja 2015 r., czyli 13 dni po terminie określonym w art. 110u § 1 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - bezspornie nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu do skutecznego dokonania tej czynności.

Zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do § 2 cytowanego przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Z powyższej normy prawnej wynika, że aby można było orzec o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania strona powinna:

- uchybić terminowi dokonania określonej czynności w postępowaniu administracyjnym;

- złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia pisma procesowego

z równoczesnym dołączeniem go do wniosku, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu;

- uprawdopodobnić okoliczność wykazującą, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

Wszystkie zaś przesłanki winny wystąpić łącznie.

Istota sporu w tej sprawie w przedmiocie oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów sprowadza się do ustalenia, czy spełniona została

przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w przekroczeniu terminu do dokonania tej czynności.

Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie

nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego.

W orzecznictwie sądowym jako kryterium istnienia winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Wiąże się to z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że nawet najlżejszy stopień zawinienia

w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość jego przywrócenia. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie ustawowego terminu, wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozpoznaniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania, bądź na powstrzymywaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy).

Zauważyć przy tym wypada, że zgodnie z wypracowanym w tym przedmiocie stanowiskiem judykatury przywrócenie terminu pełni funkcję instytucji wyjątkowej, której zastosowanie jest wyłączone nawet w sytuacji najmniejszego niedbalstwa po stronie skarżącego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 11 maja 2010 r., sygn. akt II OZ 418/10, 29 września 2011 r., sygn. akt II GZ 441/11).

W ocenie sądu, rozstrzygnięcie organu wskazuje na istotne przeszkody do zadośćuczynienia żądaniu skarżących. Organ wziął bowiem pod uwagę okoliczności przedstawione przez strony powołane na wykazanie ich racji i po dokonaniu ich oceny doszedł do słusznej konstatacji, że nie został wykazany brak winy stron w uchybienie terminu.

Słusznie więc wskazano, że małżonkowie posiadali wiedzę zarówno o zaplanowanej dacie dokonania opisu i oszacowania nieruchomości, jak i o upływającym terminie

do wniesienia zarzutów na tę czynność. Organ egzekucyjny dopełnił w sposób prawidłowy ustawowego obowiązku wyznaczenia terminu dokonania opisu i oszacowania zajętej nieruchomości oraz powiadomienia skarżących o tym fakcie z jednoczesnym pouczeniem o przysługującym im w tym zakresie środku zaskarżenia oraz ustawowym terminie przewidzianym do jego wniesienia. W tej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia przez skarżących, że opis i oszacowanie nie zostały zrealizowane w dniu wyznaczonym w doręczonym im 7 kwietnia 2015 r. obwieszczeniu z [...] marca 2015 r. i że po dniu [...] kwietnia 2015 r. nie biegnie termin do wniesienia przez uczestników postępowania zarzutów w sprawie dokonanego opisu i oszacowania nieruchomości.

Zgłoszone przez strony w piśmie z [...] kwietnia 2015 r. żądanie nie skutkowało wstrzymaniem z mocy prawa realizacji czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Organ egzekucyjny, nie przekazał uczestnikom postępowania informacji o zmianie terminu opisu i oszacowania nieruchomości. Skutek taki nie został przez ustawodawcę przewidziany w przypadku wystąpienia przez uczestnika z tego rodzaju żądaniem. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują trybu wnioskowania przez uczestników postępowania o zmianę terminu opisu i oszacowania nieruchomości.

Zatem zgłoszone przez skarżącego [...] kwietnia 2015r. żądanie zmiany wyznaczonego terminu opisu i oszacowania nieruchomości nie skutkowało odwołaniem realizacji tej czynności w wyznaczonym uprzednio terminie, niezależnie od daty otrzymania przez niego formalnej odpowiedzi na ww. pismo.

Istotnym jest, że skarżącym w każdym czasie przysługiwało prawo zasięgnięcia informacji o przebiegu prowadzonej egzekucji z nieruchomości, jak i wglądu do akt sprawy. Tymczasem, z akt sprawy nie wynika, by z prawa tego skorzystali. Podobnie, jak brak jest jakichkolwiek informacji czy dowodów, na to, by z uwagi na treść pisma Naczelnika US z [...] marca 2015r. podjęli jakiekolwiek starania (np. kontakt telefoniczny) co do dowiedzenia się w kwestii wpływu ich żądania na zaplanowane czynności. W ocenie Sądu, bierna w tym względzie postawa stron była co najmniej nieodpowiednia do pouczeń zamieszczonych w piśmie z dnia [...] marca 2015r. Należy bowiem po raz kolejny podkreślić, że Naczelnik US w sposób jasny i prawidłowy,

z trzytygodniowym wyprzedzeniem, poinformował strony, o przysługującym im w tym zakresie środku zaskarżenia oraz ustawowym terminie przewidzianym do jego wniesienia, jak też, co ważne, że ich stawiennictwo nie jest obowiązkowe, zaś niestawiennictwo nie wstrzymuje dokonania przedmiotowej czynności. W tych okolicznościach nie sposób zaakceptować twierdzeń stron o braku wiedzy

o przeprowadzonym opisie i o upływającym terminie do wniesienia zarzutów.

Strony nie wskazały żadnych obiektywnych przyczyn, okoliczności, które uniemożliwiały im skorzystanie z przysługującego im środka zaskarżenia w terminie od [...] kwietnia 2015 r. do [...] maja 2015 r. Powoływane przez nie we wniosku argumenty uniemożliwiające terminowe wniesienie zarzutów (tj. brak możliwości osobistego uczestnictwa S.M. w opisie i oszacowaniu nieruchomości przeprowadzonym [...] kwietnia 2015 r. oraz doręczenie odpowiedzi na pismo S.M. dotyczące wyznaczenia nowego terminu opisu i oszacowania nieruchomości w dniu [...] maja 2015 r.) nie wskazują na zaistnienie przeszkody uniemożliwiającej złożenie zarzutów w całym okresie ustawowo przewidzianym do złożenia tego środka prawnego. Charakter wskazanych przez nie okoliczności nie dowodzi zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw oraz braku możliwości terminowego wniesienia przedmiotowego środka zaskarżenia.

Skład orzekający w sprawie podziela opinię Dyrektora IS, że niewyznaczenie na wniosek S.M. innego terminu dokonania czynności opisu i oszacowania nie stanowiło o pozbawieniu stron prawa uczestnictwa w postępowaniu. Informacja o planowym terminie dokonania tej czynności została przekazana skarżącym z trzytygodniowym wyprzedzeniem. Zatem, zapewniono im możliwość należytego zadbania o swoje interesy i skorzystanie z innych przysługujących im praw, jak chociażby skorzystanie z prawa wglądu w akta sprawy celem ustalenia efektów przeprowadzonej czynności, czy ustanowienia pełnomocnika do reprezentacji w tych czynnościach. Jak zostało to powyżej wskazane, z uprawnień tego rodzaju skarżący nie skorzystali. Znamiennym jest także i to, że okoliczność braku możliwości działania przed Naczelnikiem US odnosiła się wyłącznie do S.M. a nie A.M. i tylko w dniu [...] kwietnia 2015 r.

W tej sytuacji, zważywszy, że dla przywrócenia terminu do czynności procesowej niezbędne jest łączne spełnienie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym braku winy zainteresowanego

w uchybieniu terminu do jej dokonania, zasadnie Dyrektor IS stwierdził, że w świetle powołanych okoliczności faktycznych sprawy, brak było podstaw prawnych do zastosowania instytucji przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na opis

i oszacowanie wartości nieruchomości.

Skoro więc zaskarżone postanowienie nie naruszało przepisów prawa, skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.