Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1123/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji w części, w pozostałym zakresie skargę oddalono
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz (spr) WSA Mariusz Kotulski Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2008r . sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazania przeprowadzenia kontroli i przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części określającej termin wykonania obowiązku , II. w pozostałej części skargę oddala , III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w G. kwotę 100 zł ( sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania .


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., znak:[...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej A. z siedzibą w G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] r., znak:[...], na mocy której nakazano właścicielowi obiektu - Spółdzielni Mieszkaniowej A. w G. w terminie do dnia [...] r. :

1) dostarczenie ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul.[..]w G., w zakresie wyjaśnienia przyczyn powstania pęknięć filarków międzyokiennych, 2) przeprowadzenie kontroli okresowej - wymaganej co najmniej raz na 5 lat - polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania w/w obiektu, estetyki budynku i jego otoczenia oraz dostarczenie protokołu z tej kontroli, uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wyznaczonego terminu i w to miejsce orzekł o wykonaniu nałożonego obowiązku do dnia [...] r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu[...] r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. wpłynęło pismo mieszkańców bloku nr[...] przy ul.[...] w G. z dnia[...] r. z prośbą "o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego w/w budynku" . Jak zaznaczono "mieszkańcy zwracają uwagę przede wszystkim na krytyczny stan balkonów, z których odpadają fragmenty tynku, stanowiąc zagrożenie dla przechodzących chodnikiem osób, liczne ubytki tynku na elewacji, niebezpieczne a widoczne pęknięcia ścian nośnych na zewnątrz i wewnątrz bloku, jak również w ścianach działowych mieszkań oraz dające się we znaki częste zalewanie pomieszczeń piwnicznych przez wody opadowe i nieszczelne rury kanalizacji ściekowej."

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wszczął postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]w G.

W dniu[...]2007 r. organ I instancji przeprowadził na przedmiotowej nieruchomości kontrolę użytkowania i utrzymania obiektu budowlanego w myśl przepisów Prawa budowlanego, w trakcie której stwierdzono, że "...wspornikowo wysunięte części płyt żelbetowych wszystkich logii w budynku posiadają liczne ubytki tynku i betonowej otuliny zbrojenia, widoczne są skorodowane pręty zbrojenia i odspojone kawałki betonu, które grożą odpadnięciem. (...) Tynk zewnętrzny miejscowo odparzony i grozi odpadnięciem, widoczne są również ubytki tynku. Na kilku filarkach międzyokiennych widoczne są poziome zarysowania i pęknięcia na całej grubości i szerokości filarków." Zaznaczono także, że "wykonanie remontu płyt żelbetowych logii zaleca również autor protokołu kontroli stanu technicznego całego obiektu" (akta ... inst. K[...]). Do protokołu z w/w kontroli dołączono materiał zdjęciowy ([...]szt.) przedstawiający wyżej opisany stan przedmiotowego obiektu (akta I inst. K-[...]).

W dniu[...] 2007 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa A. przedłożyła do akt sprawy "Charakterystykę budynku mieszkalno-usługowego Spółdzielni Mieszkaniowej A. położonego w G. przy ul.[...] opracowaną przez I. P., zwierającą ogólne spostrzeżenia i wyjaśnienia dotyczące stanu technicznego budynku (akta I inst. k. [...]).

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. w dniu [...] r. wydał decyzję znak: [...] nakazującą: "właścicielowi obiektu - Spółdzielni Mieszkaniowej A.", ul. [...], G. - w terminie do dnia[...] 2007 r.: 1) dostarczenie ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul.[...] w G., w zakresie wyjaśnienia przyczyn powstania pęknięć filarków międzyokiennych, 2) przeprowadzenie kontroli okresowej wymaganej co najmniej raz na 5 lat - polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania w/w obiektu, estetyki budynku i jego otoczenia oraz dostarczenie protokołu z tej kontroli. Ekspertyza techniczna oraz protokół z kontroli okresowej powinny być sporządzone przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz będącą członkiem izby inżynierów budownictwa, co powinno być potwierdzone stosownym zaświadczeniem. Ekspertyza powinna określać zakres i sposób (opis, rysunki) wykonania niezbędnych robót budowlanych, w celu doprowadzenia w/w obiektu do właściwego stanu technicznego. Koszt sporządzenia ekspertyzy oraz protokołu ponosi zobowiązany do ich dostarczenia."

Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa A.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który stanowi że "właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie, życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1 , a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części."

Wskazano, że organ nadzoru budowlanego (na podstawie wyżej cytowanego przepisu art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane) w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, który może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, jest upoważniony do wydania właścicielowi lub zarządcy nakazu przeprowadzenia, w każdym terminie, kontroli stanu technicznego tego obiektu. Na wydanie tego nakazu nie ma wpływu fakt, kiedy była wykonana ostatnia kontrola okresowa, o której mowa w ust. 1, nie ma również wpływu, czy już zaistniał bezpośredni stan zagrożenia ze strony znajdującego się w nie odpowiednim stanie technicznym obiektu budowlanego. Wystarczające jest stwierdzenie organu nadzoru budowlanego, że stan obiektu może stworzyć takie zagrożenie.

Podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w przedmiotowym przypadku organ nadzoru budowlanego (wbrew zarzutom zawartym w odwołaniu, dotyczącym naruszenia przepisów art. 7,77 Kpa) przeprowadził postępowanie wyjaśniające celem dokonania ustaleń w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. w dniu [...] 2007 r. przeprowadził kontrolę użytkowania i utrzymania przedmiotowego obiektu budowlanego w myśl przepisów Prawa budowlanego, w trakcie której ustalił, że przedmiotowy budynek wielorodzinny znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym mogącym spowodować zagrożenie zdrowia ludzi. Stwierdzono bowiem, że odspojone kawałki pozostałej otuliny prętów zbrojenia, odparzony w wielu miejscach tynk na czołach i spodach płyt loggii, balkonów i na elewacjach obiektu, grożą odpadnięciem i stanowią zagrożenie osób przebywających w pobliżu budynku. Ponadto stwierdzono poziome pęknięcia filarków międzyokiennych, widoczne na zewnątrz jak i wewnątrz budynku.

W ocenie organu odwoławczego powyższe ustalenia są wystarczające dla podjęcia działań na podstawie art. 62 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w treści odwołania, iż w sytuacji przedłożenia do akt sprawy "Charakterystyki budynku mieszkalno-usługowego Spółdzielni Mieszkaniowej A. położonego w G. przy ul.[...] opracowanej przez I.P., nie jest uzasadnione nakładanie na stronę obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej oraz obowiązku przeprowadzenia kontroli okresowej, WINB w K. stwierdził, iż w/w charakterystyka obiektu nie jest ekspertyzą techniczną ponadto jest mało szczegółowa, opiera się na przypuszczeniach i nie zawiera zaleceń dotyczących koniecznych napraw. Podkreślono, że ekspertyza techniczna to inaczej ocena stanu budynku poparta badaniami i obliczeniami, zawierająca dokładny opis przedmiotu opracowania oraz wnioski i zalecenia co do sposobu wykonania napraw.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. korzystając z posiadanych kompetencji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. dokonał reformacji decyzji organu pierwszej instancji w zakresie terminu nałożonego obowiązku, a w pozostałym zakresie utrzymał tę decyzję w mocy.

Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak:[...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Spółdzielnia Mieszkaniowa A. w G. zarzucając naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane polegające na uznaniu, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie wskazanego przepisu prawa, oraz naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na niezebraniu i nierozpatrzeniu w wyczerpujący sposób materiału dowodowego sprawy oraz na jego wadliwej ocenie. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obydwu instancji i o zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli okresowej, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Podstawą zastosowania wskazanej regulacji prawnej jest ustalenie, iż obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, który może powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Aby dokonać oceny czy stan, o którym mowa w art. 62 ust. 3 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane występuje należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem dokonania konkretnych ustaleń zarówno co do rodzaju obiektu budowlanego, jego stanu technicznego, ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu - i dopiero po wnikliwej ocenie dokonanej w aspekcie wskazanych przepisów prawnych podjąć stosowne decyzje tymi przepisami przewidziane, tj. przeprowadzenie kontroli bądź wykonanie ekspertyzy (powołani się na wyrok NSA z dnia 30.04.1999 r., IV SA 167/97, Lex 47197).

Zdaniem skarżącej organy administracji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego, nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, a zebrany materiał dowodowy został oceniany w sposób dowolny. Stąd też w ocenie skarżącej należy również uznać, że decyzja organu administracji wydana została z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano, że zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Według zaś art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie skarżącej w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy nie został zebrany i rozpatrzony w wyczerpujący sposób, a nadto dokonano jego wadliwej oceny. W związku z takimi wadliwościami nie można też mówić o poprawności dokonanych ustaleń faktycznych w sprawie. Podniesiono, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych zarzut nieprawidłowości ustaleń faktycznych może zostać wykluczony dopiero wówczas, gdy ustalenia te znajdują oparcie w prawidłowo zebranym i rozpatrzonym w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści.

Podniesiono w skardze, ze organ administracji utrzymał w mocy decyzję nakazującą skarżącemu dostarczenie ekspertyzy technicznej, jak również wykonanie kontroli okresowej spornego obiektu budowlanego, uznając iż jest on w nieodpowiednim stanie technicznym. Tymczasem strona przedłożyła w dniu [...] r. "Charakterystykę budynku[...], w której opisała szczegółowo budynek oraz wyjaśniła szczegółowo stwierdzone usterki. W tym stanie rzeczy nakazywanie skarżącej sporządzenia ponownej ekspertyzy budowlanej i wykonania kontroli okresowej budynku jest pozbawione uzasadnienia. Skarżąca wykazała bowiem, iż stwierdzone przez organy administracji nieprawidłowości nie powodują żadnego zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi, czy też zagrożenie dla mienia. Odnośnie zarysowań na filarkach międzyokiennych skarżąca podnosi, że wykazała, iż są one wynikiem pękania tynków spowodowanego ich wiekiem oraz składem materiałowym jak również drganiami przejeżdżających tuż przy budynku pojazdów. Nie wynika to natomiast z naruszenia konstrukcji budynku. Brak tego typu pęknięć na murach nośnych w pomieszczeniach mieszkalnych i na klatkach schodowych świadczy o tym, iż stan techniczny budynku jest poprawny i nie powoduje zagrożenia dla ludzi lub mienia.

Podkreślono także, że Spółdzielnia zobowiązała się usunąć stwierdzone podczas kontroli pęknięcia i ubytki tynków, balkonów oraz loggi w trakcie zaplanowanych na przyszły rok prac termomodernizacyjnych. Do czasu zaś wykonania tych prac wskazane elementy budynku zostaną zabezpieczone, aby przeciwdziałać ewentualnemu zagrożeniu na przyszłość. W ocenie strony tak zabezpieczony budynek nie będzie stwarzał żadnego zagrożenia, a stwierdzone w trakcie kontroli usterki zostaną niebawem usunięte.

W tym stanie rzeczy nie jest w ocenie skarżącej uzasadnione nakładanie na nią obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej oraz obowiązku przeprowadzenia kontroli okresowej. Kontrola budynku została bowiem przeprowadzona, a jej potwierdzeniem jest "Charakterystyka budynku[...] przedłożona PINB w G. w dniu [...]r. W ocenie strony zbędne i nieuzasadnione jest również opracowanie ekspertyzy stanu technicznego. Stanowi to ponadto dla Spółdzielni istotny i zarazem zbędny wydatek.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i jego argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim mające zastosowanie w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia regulacje ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn.: Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak:[...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia okresowej kontroli oraz przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego mieszkalnego wielorodzinnego przy ul.[...] w G. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Do obowiązków organów nadzoru budowlanego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, a także stosowania wyrobów budowlanych (art. 81 ust. 1 pkt 1b, c, e Prawa budowlanego).

Kompetencje organów nadzoru budowlanego pozwalające realizować powyższe zadania są uregulowane w wielu przepisach Prawa budowlanego. Stanowi o nich również art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie okresowej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Jak zasadnie podkreśla się w doktrynie, nałożenie przez właściwy organ nadzoru budowlanego obowiązku poddania obiektu budowlanego przez właściciela i zarządcę dodatkowej kontroli, powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, w której może być także określony obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego całego obiektu lub jego części. Natomiast gdy zachodzi potrzeba dostarczenia samej ekspertyzy w toku postępowania administracyjnego, organ orzeka o tym w drodze postanowienia, stosownie do przepisów k.p.a. (zob. Z. Niewiadomski (red.): Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2006, s. 606). Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło zatem we właściwej formie decyzji administracyjnej, albowiem na jego mocy nałożono zarówno obowiązek przeprowadzenia kontroli obiektu budowlanego, jak i dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego tego obiektu.

Oceniana w kontekście powyższej regulacji art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] jest zgodna z prawem. Organ nie przekroczył swoich kompetencji wydając tę decyzję i - mając na uwadze dokumentację zgromadzoną w aktach, zwłaszcza protokół z kontroli użytkowania i utrzymania przedmiotowego obiektu budowlanego z dnia [...] r., z którego wynika, że wspornikowo wysunięte części płyt żelbetowych wszystkich logii w budynku posiadają liczne ubytki tynku i betonowej otuliny zbrojenia, widoczne są skorodowane pręty zbrojenia i odspojone kawałki betonu, które grożą odpadnięciem, tynk zewnętrzny jest miejscowo odparzony i grozi odpadnięciem, a także stanowisko samej strony skarżącej wyrażone w piśmie z dnia [...] 2007 r., zgodnie z którym zagrożenia dla przechodniów i mieszkańców bloku nie będzie po usunięciu wiszących kawałków betonów z balkonów i logii oraz usunięciu punktowego wybrzuszenia tynków, co ma nastąpić w czasie planowanych w 2008 r. robót termoizolacyjnych - prawidłowo nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową A. w G. obowiązek przeprowadzenia okresowej kontroli oraz przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]w G.

W tym stanie rzeczy nie można podzielić zarzutu skarżącej o uchybieniach w zakresie postępowania wyjaśniającego, które miały wpływ na wynik sprawy skoro z wyżej przedstawionych dokumentów - zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego - wynika nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego, mogący spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Tym samym uzasadnione było nałożenie na właściciela budynku obowiązków, o jakich stanowi art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, tj. obowiązku przeprowadzenia okresowej kontroli oraz przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego mieszkalnego wielorodzinnego przy ul.[...]w G. Nie doszło zatem - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - do naruszenia art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Uzyskanie przez organ w oparciu o dokumentację zgromadzoną w aktach sprawy (również dokumentację przedłożoną przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego), informacji o nieodpowiednim stanie technicznym przedmiotowego obiektu budowlanego mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska było wystarczającą przesłanką uzasadniającą nałożenie wskazanych wyżej obowiązków. Dodać należy, że określona w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego "fakultatywność" kompetencji organu administracji nie może być rozumiana jako podstawa działania dowolnego. W sytuacji, gdy istnieją podstawy do przyjęcia, iż stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego jest tego rodzaju, że może spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, nałożenie obowiązku przeprowadzenia okresowej kontroli oraz przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku koresponduje ze wskazanymi wyżej zadaniami organów nadzoru budowlanego i niewątpliwie nie jest działaniem niezgodnym z prawem. Również wysokość kosztów ekspertyzy stanu technicznego nie stanowi przesłanki negatywnej wyłączającej kompetencje organu określone w 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Wreszcie należy podnieść, że zarzuty dotyczące wadliwości postępowania wyjaśniającego nie mogą odnieść skutku, skoro zebrany materiał dowodowy wystarczał do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia, a stronie zapewniono wszystkie gwarancje procesowe w toku postępowania. W ocenie sądu organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać jednakże należy, że ustalenie terminu realizacji obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją nastąpiło z naruszeniem prawa.

W doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, że decyzja administracyjna - poza elementami określonymi w art. 107 § 1 k.p.a. - może zawierać również klauzule dodatkowe, zwane także postanowieniami dodatkowymi, takie jak: termin, warunek i zlecenie. Mogą jednak być one składnikami decyzji tylko wówczas, gdy przepisy szczególne przewidują możliwość ich włączenia do decyzji. Termin jako dodatkowy element decyzji zgodnie z poglądami piśmiennictwa może być traktowany wyłącznie jako termin ważności decyzji, to znaczy może ograniczać czasowo uprawnienia lub obowiązki wypływające z decyzji. Podnosi się, że dodanie do decyzji administracyjnej postanowienia określającego okres (termin) jej obowiązywania stanowi ograniczenie mocy wiążącej decyzji, która bez tego dodatkowego postanowienia stanowiłaby podstawę do nie ograniczonych w czasie zachowań się jej adresata. Przydanie terminu ogranicza moc wiążącą decyzji w ten sposób, że albo zaczyna ona obowiązywać po upływie określonego czasu (termin początkowy), albo też przestaje wiązać po upływie ustalonego okresu (termin końcowy) - zob. T. Woś: "Termin, warunek i zlecenie w prawie administracyjnym", publ.: PiP z 1994 r., nr 6, s. 22 i n. Przyjmując takie znaczenie analizowanego pojęcia, W. C. stwierdza, iż nie mieści się w nim określenie daty wykonania obowiązku. Określenie terminu wykonania decyzji nie mieści się także w pozostałych klauzulach dodatkowych decyzji. Tym samym należy dojść do wniosku, iż klauzula określająca termin wykonania obowiązku nałożonego na stronę na mocy tej decyzji stanowi element osnowy decyzji. Określenie takiej granicznej daty wykonania obowiązku będzie dopuszczalne jedynie wtedy, gdy przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę prawną decyzji administracyjnej, będzie przewidywał możliwość określenia w tej decyzji daty wykonania obowiązku. Jeżeli przepisy nie przewidują działania administracji, oznacza to, iż nie może ona działać w sposób legalny. Wynika to z zasad legalności i praworządności określonych w art. 6 i 7 k.p.a. (por.: W. Chróścielewski: Akt administracyjny generalny, Łódź 1994, s. 43, J. Świątkiewicz: Przedmiotowy zakres sądowej kontroli legalności decyzji administracyjnych, publ.: PiP z 1980 r., nr 3, s. 9 i nast.). W piśmiennictwie i orzecznictwie NSA ugruntowane jest jednoznaczne stanowisko, iż podstawą prawną każdej decyzji administracyjnej, zarówno nakładającej obowiązki, jak i przyznającej uprawnienia, mogą być wyłącznie przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Treść decyzji administracyjnej jest zdeterminowana przepisami prawa administracyjnego materialnego. Przepisy te przewidują niekiedy termin wykonania decyzji ustalającej obowiązek strony. Przepis prawa administracyjnego materialnego może również uznać za część składową decyzji administracyjnej termin wykonania tej decyzji, pozostawiając organowi administracji określenie stosownego terminu z uwzględnieniem zwłaszcza zasad określonych w rozdziale 2 działu I k.p.a., jak również możliwości wykonania decyzji przez stronę bez potrzeby stosowania środków przymusu. Art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego przewiduje jedynie, że w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, właściwy organ nakazuje przeprowadzenie okresowej kontroli, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Nie określono więc ustawowo terminu wykonania tych obowiązków, nie przewidziano też możliwości orzeczenia o terminie wykonania obowiązku w decyzji administracyjnej. Pogląd, iż określenie w decyzji administracyjnej daty wykonania obowiązku jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę prawną decyzji administracyjnej, przewiduje możliwość określenia w tej decyzji daty wykonania obowiązku prezentowany jest również w orzecznictwie NSA (por. uchwała NSA z dnia 1 czerwca 1998 r., OPS 2/98, publ.: ONSA z 1998 r., nr 4, poz. 108, uzasadnienie wyroku NSA z dnia 17 marca 1999 r., SA/Bk 1672/97, publ.: ONSA z 2000 r., nr 1, poz. 38).

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z kolei art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest jej wydanie bez podstawy prawnej.

W tym stanie rzeczy - gdy z jednej strony wystąpienie przesłanek z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nie budzi wątpliwości, a z drugiej strony orzeczenie o terminie wykonania nałożonych obowiązków nie znajduje podstawy prawnej, należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w powyższym zakresie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), a w pozostałym zakresie oddalić jako niezasadną skargę Spółdzielni Mieszkaniowej A. w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak:[...] mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 206 tej ustawy, zgodnie z którym w razie częściowego uwzględnienia skargi sąd może w uzasadnionych przypadkach zasądzić na rzecz skarżącego od organu tylko część kosztów, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. W niniejszej sprawie sąd nie podzielił zarzutów skargi, a stwierdzenie nieważności w części zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji dotyczy wyłącznie jednego z elementów tych decyzji i jest konsekwencją niezwiązania sądu zarzutami i wnioskami skargi. W tym stanie rzeczy zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania w kwocie [...] zł jest uzasadnione i mieści się w wyznaczonych treścią art. 206 cyt. ustawy granicach miarkowania zwrotu kosztów postępowania.