Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 89/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2-4, art. 29,  art. 30, art. 31
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 61 a, art. 105
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 67 a , art. 67 d
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 134 par.1, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek finansowanych przez osobę ubezpieczoną niebędącą płatnikiem oraz składek za zatrudnionych pracowników; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez A.S. (dalej jako Skarżący, Dłużnik) decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] września 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. wydał decyzję nr [...], nr [...], nr [...] o odpowiedzialności E.S., T.S. i A.S. za zobowiązania A. Spółka Jawna. Następnie w dniu [...] czerwca 2012 r. zostały wydane decyzje zmieniające Nr [...], które stały się prawomocne, gdyż Sąd Apelacyjny w W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] czerwca 2015 r. sygn. akt [...] oddalił apelację.

W dniu [...] czerwca 2015 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. wpłynął wniosek E.S., T.S. oraz A.S., będących wspólnikami spółki PHU "A. Sp. j. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. Występując z wnioskiem o umorzenie należności Skarżący wskazali jako podstawy prawne zapis art. art. 28, ust. 1,2,3 pkt.5 i 6 oraz art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1421 j.t., dalej u.s.u.s.) oraz przepisy art. 67a §1 i art. 67d §1 pkt. 1 ustawy Ordynacja Podatkowa (Dz.U. 1997 r., Nr 137, poz. 926, z późn. zm., dalej o.p.), a także na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551).

Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Prezes ZUS odmówił Skarżącemu umorzenia zobowiązania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. oraz stwierdzono, iż brak jest podstaw do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s., w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

Natomiast decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] organ odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) w oparciu o art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w przedmiocie składek finansowanych przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek, art. 28 ust. 3a ww. ustawy w przedmiocie należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika, art. 67a §1 oraz art. 67d §1 pkt. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613).

W dniu 10 września 2015 r. Skarżący wraz z pozostałymi byłymi wspólnikami spółki PHU "A." Sp. j. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzje wydane w dniu [...] sierpnia 2015 r., tj. decyzja o odmowie umorzenia należności z tytułu składek oraz decyzja o odmowie wszczęcia postępowania są wielce krzywdzące i naruszają zasady współżycia społecznego, ogólne zasady postępowania zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego i Ordynacji Podatkowej, tj. zasady zaufania organów do państwa, przekonywania, prawdy obiektywnej.

Ponadto w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku zaznaczono, że ZUS nie dokonał analizy realnych możliwości spłaty zaległości, gdyż nie uwzględnił konieczności zaspokojenia przez wnioskodawców podstawowych potrzeb życiowych związanych z wyżywieniem, zakupem leków, utrzymaniem mieszkania. Zdaniem wnioskodawców organ uzasadnił swe decyzje w sposób ogólnikowy, wyłącznie uwzględniając fiskalne funkcje ZUS. Argumentując wniosek stwierdzono również, że Skarżący oraz pozostali wspólnicy spółki PHU "A. Sp. j. udowodnili stosownymi dokumentami aktualne dochody, które nie zabezpieczają nawet minimalnych potrzeb życiowych, a ich zmniejszenie może zagrozić egzystencji rodziny. Do wniosku nie dołączono żadnego materiału dowodowego.

W toku postępowania wszczętego na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ZUS przeprowadził postępowanie wyjaśniające dotyczące oceny możliwości skutecznej egzekucji wobec Skarżącego oraz pozostałych wspólników w Urzędzie Pracy w W., u Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., a także u Komornika Sądowego w W. M.M..

W Urzędzie Pracy w W. uzyskano informację, że Urząd ten w okresie rejestracji Skarżącego tj. od dnia [...] sierpnia 2013 r. dysponował ofertami pracy na stanowisku księgowy, specjalista ds. bankowości, doradca finansowy, doradca klienta w placówce bankowej, specjalista ds. marketingu i handlu, przedstawiciel handlowy i opiekun klienta w palcówce bankowej, które były zgodne z jego wykształceniem i kwalifikacjami, a Skarżący regularnie stawiał się w wyznaczonych przez urząd terminach.

Urząd Pracy w W. poinformował również, że E.S. od dnia [...] października 2014 r. do chwili udzielenia informacji był zarejestrowany w PUP i w okresie rejestracji terminowo stawiał się na wyznaczone wizyty, przy czym urząd nie dysponował aż do czasu udzielenia ww. informacji ofertami pracy w zawodzie specjalista administracji publicznej.

Z kolei w Urzędzie Skarbowym w W. pozyskano informację, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. nie prowadzi postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącego oraz E. i T.S..

W uzupełnieniu przedłożonego materiału dowodowego w dniu [...] października 2015 r. do akt sprawy przedłożone zostało również pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. M.M. z dnia [...] września 2015 r. wraz z wydrukami kart rozliczeniowych dotyczących postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec Skarżącego oraz E. i T.S.. W niniejszej korespondencji zawarta została również informacja odnośnie umorzonych postępowań egzekucyjnych.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes ZUS wydał w dniu [...] listopada 2015 r. sześć decyzji, w tym decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] oraz zaskarżoną decyzję utrzymującą w decyzję Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS wskazał, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku Skarżącego w części dotyczącej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą jak i za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika oraz odsetek od całości zadłużenia zgodnie z art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do których nie ma zastosowania art. 28 ww. ustawy tj. w zakresie w którym był przedmiotowo właściwy. Zdaniem organu zasadnym zatem było odniesienie się do pozostałych żądań zawartych we wniosku i wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 30 u.s.u.s. w przedmiocie składek finansowanych przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek, a także w oparciu o art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. w przedmiocie należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika.

W ocenie organu II instancji treść art. 30 u.s.u.s. wskazuje, iż postępowanie w sprawie umorzenia składek opłacanych przez spółkę A. jako pracodawcę za ubezpieczonych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami tych składek jest bezprzedmiotowe. W związku z powyższym ZUS nie ma prawnej możliwości rozstrzygania w przedmiocie takiej ulgi i jest zobligowany do odmowy wszczęcia postępowania w tym zakresie na podstawie art. 61a k.p.a.

Prezes ZUS zaznaczył, iż w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania przesłanka wynikająca z zapisu art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, bowiem zakres podmiotowy tego przepisu nie dotyczy należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika. Ustawodawca ograniczył możliwość umorzenia na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. wyłącznie do należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne ciążące na wnioskodawcy jako płatniku z tytułu jego osobistego ubezpieczenia, a nie ubezpieczenia pracowników. Skoro ustawodawca wyłączył możliwość umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s., to Zakład nie mógł rozpatrywać wniosku w tym zakresie, co oznacza iż zasadnym było wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a kpa., również co do tej części wniosku.

Prezes ZUS uznał również za prawidłowe rozstrzygnięcie co do wniosku o umorzenie należności byłej spółki PHU "A." Sp. j. złożonego na podstawie art. 67a §1 i art. 67d §1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.z 2016 r., poz. 613 j.t. ze zm..), gdyż w stosunku do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, do poboru, których zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z art. 31 u.s.u.s. przepisy te nie mają zastosowania.

W skardze na decyzję z dnia [...] listopada 2015 r., Nr [...] Skarżący wniósł o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi Skarżący zakwestionował tryb i sposób przeprowadzenia postępowania przed organem II instancji, wskazując iż w postępowaniu tym naruszono podstawowe zasady zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej tj. zaufania organów do państwa, przekonywania i prawdy obiektywnej, oraz uwzględniono wyłącznie fiskalne funkcje ZUS, pomijając interes skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. Nr 718 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1442, obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.; dalej: u.s.u.s.) - należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 (ust. 1).Oznacza to, że należności z tytułu składek, co do zasady, mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 2).Całkowita nieściągalność, w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (ust. 3).

Stosownie do art. 28 ust. 3a powołanej ustawy, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach, określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1356), umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Zgodnie z § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Wskazana powyżej regulacja, ze względu na treść art. 30 u.s.u.s., nie ma jednak zastosowania do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami tych składek, zgodnie bowiem ze wskazanym przepisem do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i art. 29 u.s.u.s.

Stosownie bowiem do treści art. 30 u.s.u.s., do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i art. 29. Z powyższego wynika zatem, iż w przypadku składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących ich płatnikami ustawodawca nie przewiduje możliwości ich umarzania, rozkładania na raty, czy odraczania terminu płatności. Innymi słowy nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego w tym zakresie. Dlatego zgodnie z wypracowaną w tym zakresie linią orzeczniczą w sytuacji, gdy wniosek o umorzenie należności z tytułu składek obejmuje składki finansowane przez ubezpieczonych (pracowników), właściwym rozstrzygnięciem jest umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. Brak jest bowiem przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 u.s.u.s. Oznacza powyższe, że wniosek dotyczący umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych, nie może być przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia przez ZUS. Użycie przez ustawodawcę w art. 30 u.s.u.s. sformułowania "nie stosuje się" oznacza, że w stosunku do wskazanych w nim należności wykluczone jest podjęcie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia opartego na art. 28 i art. 29 u.s.u.s. Dotyczy to każdego rodzaju rozstrzygnięcia merytorycznego, zarówno pozytywnego dla wnioskodawcy, tj. umorzenia należności, jak i negatywnego, polegającego na odmowie ich umorzenia. W stosunku do tego rodzaju składek niedopuszczalne jest więc w ogóle badanie istnienia przesłanek umorzenia należności, przewidzianych w art. 28 u.s.u.s. Na płatniku ciąży bezwzględny obowiązek odprowadzenia tej części składek, które opłacają sami ubezpieczeni. Te należności nie mogą być objęte żadną z ulg w postaci umarzania, rozłożenia na raty, zarówno w oparciu o przepisy u.s.u.s. jak i innych ustaw. Płatnik jest jedynie pośrednikiem, który odprowadza składki do ZUS i nie przysługuje mu prawo domagania się ich umorzenia, gdyż nie on a ubezpieczony poniósł rzeczywisty ciężar finansowy tych składek. Rola jaką pełni pracodawca będący płatnikiem składek finansowanych przez ubezpieczonych wyklucza powoływanie się przez niego na własną trudną sytuację majątkową jako przesłankę uzasadniającą rezygnację przez ZUS z egzekwowania składek, których realny ciężar finansowy ponieśli ubezpieczeni.

Wprowadzony przez ustawodawcę w art. 30 u.s.u.s. zwrot "nie stosuje się", należy bowiem interpretować w sposób ścisły, tj. że w stosunku do wskazanych w nim należności wykluczone jest podjęcie jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia, opartego na art. 28 u.s.u.s. (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1520/11, LEX nr 1404591).

Wprowadzenie przez ustawodawcę wyłączenia, o którym mowa w art. 30 u.s.u.s. oznacza, że możliwość umarzania składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami została bezwzględnie wyłączona. Należy przy tym podkreślić, że płatnikowi składek w ogóle nie przysługuje prawo domagania się ich umorzenia, gdyż to nie on a ubezpieczony poniósł rzeczywisty ciężar finansowy tych składek. Płatnik jest jedynie pośrednikiem, który odprowadza składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a zatrzymanie tych składek lub rozporządzenie nimi stanowi w istocie naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Rola jaką pełni pracodawca będący płatnikiem składek finansowanych przez ubezpieczonych wyklucza powoływanie się przez niego na własną trudną sytuację majątkową jako przesłankę uzasadniającą rezygnację przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z egzekwowania składek, których realny ciężar finansowy ponieśli ubezpieczeni (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawiez dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 461/13, LEX nr 1579391).

Odmowa wszczęcia postępowania na mocy art. 61 a k.p.a. była zatem dopuszczalna na gruncie rozpoznawanej sprawy, mimo że rozstrzygnięcie organu nie było podjęte na mocy art. 105 § 1 k.p.a. Należy jednakże wskazać, iż obydwa te rozstrzygnięcia prowadzą do odmowy prowadzenia postępowania administracyjnego ze względu na brak możliwości jego prowadzenia z uwagi na istniejące przepisy prawa materialnego lub inne przesłanki procesowe. Jednocześnie odmowa ta jest rozstrzygnięciem formalnym, organ nie prowadził postępowania w przedmiocie umorzenia należności, nie badał i nie mógł badać sytuacji materialnej czy osobistej zobowiązanego. Z powyższych względów zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

W dalszej kolejności wyjaśnić należy, iż zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji również w zakresie pkt II dot. częściowego umorzenia postępowania w zakresie umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że art. 28 ust. 3a u.s.u.s., będący podstawą do umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, nie ma zastosowania do składek za pracowników w części finansowanej przez płatnika.

Podkreślić bowiem należy, że ustanowiony w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. wyjątek od zasady całkowitej nieściągalności, otwierający możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia, ograniczony jest ustawowo do jednej tylko kategorii zadłużenia tj. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (osobistych należności składkowych prowadzącego działalność gospodarczą). Prawidłowo zatem organ, w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. umorzył postępowanie również w tym zakresie.

Na marginesie wyjaśnić jedynie należy, że decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] utrzymaną w mocy decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] organ rozpatrzył wniosek Skarżącego dot. umorzenia m.in. należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez płatnika w oparciu o przesłanki z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Od powyższego rozstrzygnięcia Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została zarejestrowana pod sygn. akt V SA/Wa 88/16.

Na zakończenie zgodzić się należy także z organem, że brak było możliwości umorzenia należności na podstawie art. 67a §1 i art. 67d §1 pkt 1 O.p. Trzeba bowiem wskazać, że z obowiązujących przepisów wynika, że w stosunku do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, do poboru których zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ma zastosowanie tylko powołana ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Art. 31 u.s.u.s. wskazuje, które z przepisów Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio do należności z tytułu składek. W przepisie tym nie powołano art. 67a i art. 67d O.p. Zatem brak było podstaw prawnych do rozpoznania wniosku Skarżącej na podstawie tych przepisów.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów skargę na podstawie art. 151p.p.s.a. należało oddalić.