Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3483/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 67, art. 1a pkt 12
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... czerwca 2015 r. nr ... w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest postanowienie Ministra Finansów z dnia ... czerwca 2015r.wydane w sprawie ... utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. i z dnia ... grudnia 2014r.

Skarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Naczelnik US L. wszczął postepowanie egzekucyjne do majątku J.P. (Strona, Skarżący)na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. o numerach od ... do ... oraz ... i ... obejmujących należności z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2009r. do maja 2013r.

W toku prowadzonego postepowania egzekucyjnego, w dniu ...10. 2013r. Naczelnik US L. skierował zawiadomienie nr ... o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w B. S.A. To zawiadomienie bank odebrał w dniu 17.10. 2013r., a Zobowiązany (wraz z odpisami tytułów wykonawczych) w dniu 23.10. 2013r.

Ponadto organ egzekucyjny skierował do Naczelnika US L. zawiadomienie z dnia 30. 10. 2014r. nr ... o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, tj. wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013r. w wysokości ... zł. To zawiadomienie zostało doręczone Stronie 06. 11. 2014r.

W dniu 13.11.2014r. Skarżący złożył pismo pt. ,,Skarga Dłużnika na czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego L. nr zawiadomienia ... cz. Nr ... z dnia 30.10. 2014r.’’.

Powołał się na art. 54 § 1, § 3 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i wskazał, iż zaskarża czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego L., polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność zobowiązanego z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2013r. w kwocie ... zł., przysługująca Skarżącemu względem dłużnika zajętej wierzytelności.

Dyrektor IS w L. pismem z dnia ....12. 2014r. wezwał do wyjaśnienia charakteru prawnego tego wystąpienia poprzez sprecyzowanie rzeczywistej woli Strony co do treści żądania oraz trybu jego rozpatrzenia.

W odpowiedzi , w piśmie z dnia 15. 12. 2014r. Strona wyjaśniła, że jest to skarga na czynność egzekucyjną polegającą na skierowaniu do Naczelnika Urzędu Skarbowego L. zawiadomienia z dnia ...10. 2014r., nr ..., której efektem było zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2013r. w kwocie ... zł..

Dyrektor IS postanowieniem z dnia ... 12. 2014r. nr ... oddalił skargę jako nieuzasadnioną wskazując, iż zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Strona złożyła na powyższe zażalenie, a Minister Finansów postanowieniem z dnia ...06. 2015r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora IS W L.

W uzasadnieniu podał, iż materialnoprawną podstawa rozstrzygnięcia jest przepis art. 54 § 1 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) który ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny czynności o charakterze wykonawczym. Z akt wynika, że wszystkie wymogi wymienione w art. 89 u.p.e.a. zostały przez organ egzekucyjny spełnione. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone Zobowiązanemu w dniu 06. 11. 2014r., tytuły wykonawcze w dniu 23.10. 2013r., dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie doręczono w dniu jego wystawienia. Zawiadomienie o zajęciu zostało podpisane przez uprawnionego pracownika, jego forma odpowiadała przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 z póżn. zm.), dalej; rozporządzenie. Obowiązywało ono na dzień dokonania czynności z uwagi na § 2 rozporządzenia MF z dnia 16.05. 2014r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014r. poz. 655), dalej; rozporządzenie w sprawie wzorów.

Zawiadomienie zawierało wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.

Organ podkreślił ponadto, iż w trybie skargi na czynności egzekucyjne nie podlegają rozpatrzeniu kwestie materialno-prawne . Kwestie mające wpływ na prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego są rozstrzygane w trybie art. 34 i 59 u.p.e.a. Skarga na czynności egzekucyjne przysługuje wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone przez inny środek prawny przewidziany w ustawie. Dlatego, zdaniem Dyrektora, poza przedmiotem niniejszego postępowania pozostają takie kwestie, jak brak doręczenia upomnienia, zarzut naruszenia przepisów art. 15 § 1 w zw. z art. 27 § 3 oraz art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 u.p.e.a., § 13 pkt 2 rozporządzenia.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie wniesiono o jego uchylenie wraz z orzeczeniem organu I instancji.

Postanowieniu J. P. zarzucił:

1) Naruszenie art. 124 § 1 k.p.a. poprzez brak prawidłowego i pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności brak odniesienia do argumentacji faktycznej i prawnej podniesionej przez pełnomocnika w toku postępowania,

2) Naruszenie przepisów postępowania art. 124 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie zamieszczenie w uzasadnieniu uzasadnienia faktycznego postanowienia, jak również nie wyjaśnienie podstawy prawnej wydanego postanowienia, oraz nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a w konsekwencji brak wyrażnego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia za jakich powodów organ uznał postepowanie za prawidłowe,

3) Naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77§ 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie z urzędu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a to w konsekwencji braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, bez wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia, w konsekwencji niewyjaśnienie z jakiego powodu nie doręczono dłużnikowi pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do dobrowolnego uiszczenia zaległości,

4) Naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w sposób naruszający zasadę praworządności i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, z uwagi na zaniechanie ustosunkowania się do zgłaszanych przez skarżącego twierdzeń i wniosków, w tym przede wszystkim w zakresie niedoręczenia dłużnikowi pisemnego upomnienia zawierającego zobowiązanie do dobrowolnego spełnienia świadczenia,

5) Naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek przez organ, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, w konsekwencji powołanie się na te przesłanki w sposób ogólny, w sytuacji, gdy w myśl tej zasady właściwe uzasadnienie postanowienia winno być tak zredagowane, aby strona mogła zrozumieć i w miare możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy,

6) Naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy zachodziła nie jedna, a dwie przesłanki umorzenia postępowania, bowiem pop pierwsze obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej nie powstał, a nawet gdyby przyjąć, że powstał, to zobowiązanemu nie doręczono wymaganego upomnienia,

7) Naruszenie § 13 pkt 2 rozporządzenia MF z dnia 22 listopada 2001r w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 z póżn. zm.), poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż tytuł wykonawczy może zostać wystawiony, a w konsekwencji postępowanie egzekucyjne w sprawie egzekucji należności abonamentowej RTV może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, bowiem na zobowiązanym ciąży obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania,

8) Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy nie zostały spełnione ustawowe przesłanki jego zastosowania i w konsekwencji utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora IS z dnia ... grudnia 2014r oddalające skargę na czynność Naczelnika US L.,

9) Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie w sytuacji, gdy przy dokonaniu prawidłowej oceny wydanego w sprawie postanowienia Dyrektora IS z ... 12. 2014r. organ II instancji powinien uchylić w/w postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji,

10) Naruszenie § 5 ust. 2 rozporządzenia MF z dnia 25 wrzesnia 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiotelefonicznych i telewizyjnych poprzez błędne niezastosowanie w sytuacji gdy w sprawie zostało wykazane, iż skarżący nie został skutecznie powiadomiony o nadaniu mu numeru identyfikacyjnego przez operatora publicznego, a tym samym nastąpiła utrata ważności wcześniej zarejestrowanego odbiornika TV, wobec czego operator publiczny nie mógł w ogóle naliczyć opłaty abonamentowej.

Rozwijając powyższe zarzuty Skarżący podkreślił, iż w sprawie bezzasadnie pominięto okoliczność przez niego podnoszoną, iż nie dokonywał on nigdy rejestracji odbiornika w trakcie zamieszkiwania przy ul..., gdzie mieszka od 2005r, ponadto nie zostało mu doręczone zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego rtv w miejsce dotychczasowej książeczki abonenta, która była wystawiona na adres ..., ponadto nie zostało mu doręczone upomnienie wzywające do dobrowolnego uiszczenia zaległości ze wskazaniem jej wysokości , jak również nie doręczono mu żadnej informacji o wysokości istniejącej zaległości. Poza tym, zdaniem Skarżącego, aby operator publiczny mógł naliczyć opłatę abonamentową, niezbędne było łączne spełnienie dwóch warunków. Po pierwsze nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego zamiast wcześniejszej książeczki imiennej, po drugie powiadomienie skarżącego o nadaniu takiego numeru. Obie te czynności powinny nastąpić najpóżniej do końca października 2008r.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art.. 1§ 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr. 153, poz. 1269) oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, pamiętając, że zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawa prawna, uznał, że skarga nie jest zasadna.

Stan faktyczny został ustalony przez organ prawidłowo. Kluczowe znaczenie ma to, że w dniu 13.11.2014r. Skarżący złożył pismo pt. ,,Skarga Dłużnika na czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego L. nr zawiadomienia ... cz. Nr ... z dnia 30.10. 2014r.’’.

Wniósł w nim o:

- umorzenie postępowania, ewentualnie

- zwolnienie spod zajęcia egzekucyjnego przysługującej Skarżącemu od Naczelnika US L. wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym za grudzień 2013r.,

- cofnięcie zakazu wpłaty kwoty ... zł należnej Skarżącemu z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym za grudzień 2013r.,

- zawieszenie postepowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postepowań sądowo-administracyjnych, które toczą się przed WSA w Łodzi o sygn.. akt I SA/Łd 783/14 i I SA/Łd 1088/14, a dotyczącej zajęcia rachunku bankowego oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie tej samej należności wierzyciela Poczty Polskiej S.A..

Z uwagi na powyższe, organ wystosował pismo wzywające do sprecyzowania woli Strony. W odpowiedzi na nie, pełnomocnik Skarżącego w piśmie z dnia 15.12. 2014r. wyjaśnił, , że jest to skarga na czynność egzekucyjną polegającą na skierowaniu do Naczelnika Urzędu Skarbowego L. zawiadomienia z dnia 30.10. 2014r., nr ..., której efektem było zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2013r. w kwocie ... zł..

Podstawą rozstrzygnięcia w formie postanowienia przez organ powyższego żądania jest przepis art. 54 § 1 u.p.e.a.. Ma on na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny czynności o charakterze wykonawczym, wiec w ramach takiej skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postepowania organu egzekucyjnego. Nie zaistniała w sprawie sytuacja, w której Naczelnik US naruszył

prawo. Organ ten dokonał czynności egzekucyjnej, do której upoważniała go u.p.e.a..

Zastosowany środek egzekucyjny jest wymieniony w katalogu środków określonych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a.. Zastosowano go zgodnie z art. 89 u.p.e.a., który stanowi , że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności , aby należnej kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami bez zgody organu nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Doręczenie Zobowiązanemu zawiadomienia o zajeciu nastąpiło w dniu 06.11.2014r., tytuły wykonawcze zostały mu doręczone w dniu 23.10. 2013r., dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie doręczono w dniu jego wystawienia. Zawiadomienie o zajęciu miało prawidłową formę przewidzianą w rozporządzeniu MF z dnia 22 listopada 2001r w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 z póżn. zm.) obowiązującym na dzień dokonania czynności, co było zgodne z § 2 rozporządzenia w sprawie wzorów. Zasadą jest, że postepowanie egzekucyjne musi być przede wszystkim skuteczne i nie chodzi o wyrządzenie dolegliwości zobowiązanemu.

Zdaniem WSA, zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., w tym uzasadnienie faktyczne i prawne.

Co do zarzutu braku odniesienia się do kwestii niedoręczenia Zobowiązanemu upomnienia należy pamiętać iż kwestie te nie podlegały rozpoznaniu w trybie art. 54 u.p.e.a., ale zrobiono to w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym – w trybie art. 59 u.p.e.a.. Istniała podstawa do zastosowania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, wi8ec wszelkie czynności związane z jej zastosowaniem należy uznac za prawidłowe.

Odnośnie wskazanego przez Skarżącego rozporządzenia z dnia 25 września 2007r, to nie miało ono w niniejszej sprawie zastosowania. Kontrolą organu powinno być objęte – i było – jedynie prawidłowość zaskarżonej czynności , a nie działania będące podstawa egzekucji.

Z tych wszystkich względów na zasadzie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.