Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 547/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców znak [...] z [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP) i innych państw obszaru Schengen.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

N. (dalej: skarżący, cudzoziemiec, strona), obywatel [...], przyjechał do Polski w 2011 r. W tym czasie Wojewoda [...] dwukrotnie udzielał cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z ostatnim terminem ważności do 31 grudnia 2014 r., a w dniu 16 marca 2015 r. ten sam organ udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do 31 grudnia 2015 r. w związku z pracą wykonywaną na rzecz "[...]" sp. z o.o. w [...] k. [...].

W dniu 17 maja 2015 r. (niedziela) funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej

w [...] przeprowadzili kontrolę legalności zatrudnienia cudzoziemców w firmie "[...]" K. K. z siedzibą w [...], w której zastano 7 obywateli [...] szyjących ubrania, m.in. skarżącego. Składając w tej sprawie wyjaśnienia K. K. stwierdził, że w weekendy przywozi do szwalni obywateli [...] mieszkających w [...]. Nie występował jednak o wydanie im zezwoleń na pracę. Podczas przesłuchania w dniu 23 lipca 2015 r. skarżący zeznał, że od poniedziałku do piątku pracował legalnie w "[...]" sp. z o.o. i sądził, że w sobotę i niedzielę może również legalnie dorobić w firmie "[...]" K. K., gdzie pracował tylko przez 2 dni.

Decyzją znak [...] z [...] sierpnia 2015 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] (dalej: KPSG, organ I instancji), działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4, art. 310 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w związku

z art. 315 ust. 1 oraz art. 319 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r,, poz. 1650 ze zm., zwana dalej: u.c.), orzekł: w pkt 1) o zobowiązaniu skarżącego do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji; w pkt 2) o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP na okres 1 roku od dnia wykonania niniejszej decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w niniejszej decyzji, w przypadku braku informacji o wykonaniu niniejszej decyzji; w pkt 3) o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania niniejszej decyzji, na wypadek, jeżeli skarżący w terminie określonym w niniejszej decyzji nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.

Podstawę negatywnego dla cudzoziemca rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ I instancji, że skarżący wykonywał na rzecz firmy "[...]" K. K. nielegalnie pracę, bez wymaganego zezwolenia oraz nie posiadając umowy w formie pisemnej. Nadto nie wystąpiły negatywne przesłanki uniemożliwiające wydanie decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu (zgoda na pobyt ze względów humanitarnych, zgoda na pobyt tolerowany).

W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł

o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Uzasadniając złożony środek zaskarżenia skarżący podał, iż jego dotychczasowi pracodawcy, w tym wieloletni pracodawca "[...]" sp. z o. o. z siedzibą główną w [...], byli zadowoleni z jego pracy i postawy. Przemawia za tym chociażby fakt długiego okresu pracy u tego pracodawcy. Niestety, w związku z zawirowaniami koniunkturalnymi, pracodawca ten zmuszony był rozwiązać z cudzoziemcem umowę o pracę. Mając w perspektywie rozwiązanie stosunku pracy (co faktycznie nastąpiło z dniem 18 czerwca 2015 r.), a tym samym brak możliwości zarobkowych spowodowanych utratą miejsca pracy, skarżący zmuszony był poszukiwać nowego miejsca pracy. Mając na uwadze dotychczasową praktykę zawodową oraz doświadczenie w zakresie produkcji mebli (szwacz), cudzoziemiec otrzymał propozycję pracy od właściciela firmy "[...]" K. K. Praca taka została podjęta na podstawie ustnych uzgodnień, co nie jest zabronione przez przepisy prawa pracy, natomiast pracodawca zobowiązany był, zgodnie z art. 29 § 2 kodeksu pracy, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy potwierdzić ustalenia stron na piśmie. W sprawie niniejszej wskazać należy, że praca przez cudzoziemca została podjęta w sobotę oraz w niedzielę, gdzie kontrola ze strony Straży Granicznej miała miejsce właśnie w drugim dniu pracy, czyli w niedzielę. W tym dniu pracownik jeszcze nie otrzymał stosownego dokumentu od pracodawcy potwierdzającego nawiązanie stosunku pracy. Tym samym na dzień kontroli ze strony Straży Granicznej cudzoziemiec nie posiadał fizycznej możliwości wystąpienia z wnioskiem o zgodę na pracę u nowego pracodawcy.

Skarżący podał, że zobowiązany jest najpierw zawrzeć wymaganą umowę

o pracę na okres minimum jednego roku, po czym dopiero legitymując się taką umową, może wystąpić ze stosownym wnioskiem do uprawnionych organów o wydanie zezwolenia na pobyt i podjęcie pracy. Powyższe powoduje, że na dzień kontroli warunek ten nie był możliwy do zrealizowania. Cudzoziemiec, nie znając polskich przepisów prawa, nie był świadomy konsekwencji braku zezwolenia na pracę, co należy uznać jako okoliczność tłumaczącą jego zachowanie.

Podniósł również, iż pracodawca K. K. nie dopełnił obowiązku wynikającego z treści art. 302 ust. 1 pkt. 4 u.c., nie dokonując wymaganego zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi. Sprawa niniejsza nie może obciążać cudzoziemca, bowiem ustawodawca w sposób wyraźny określa podmiot, na którym ciąży wskazany obowiązek.

Decyzją znak [...] z [...] grudnia 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: SUdSC, organ odwoławczy), biorąc za podstawę art. 302 ust. 1 pkt 4, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 319 pkt 2 u.c. oraz art. 127 § 2

i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania cudzoziemca, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu sprawy i treści obowiązujących w tym zakresie przepisów, organ odwoławczy wywiódł, iż chcąc podjąć w Polsce pracę cudzoziemiec powinien posiadać stosowne zezwolenie na pracę. Posiadając stosowne zezwolenie na pracę w "[...]" sp. z o.o., skarżący nie powinien w żadnym przypadku podejmować pracy w firmie "[...]" K. K. Nie ulega więc wątpliwości, że skarżący dopuścił się wykroczenia polegającego na nielegalnym wykonywaniu pracy, wyczerpując tym samym dyspozycję art. 302 ust. 1 pkt 4 u.c. Przepis ten ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli organ ten stwierdzi, iż cudzoziemiec wykonywał pracę niezgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie tej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego.

SUdSC wskazał, że przed podjęciem pracy cudzoziemiec powinien zapoznać się z obowiązującymi w Polsce przepisami dotyczącymi podejmowania pracy przez cudzoziemców i domagać się od pracodawcy dopełnienia wymaganych formalności i przekazania mu, zgodnie z postanowieniami art. 88h ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013r. poz. 674 ze zm., zwana dalej u.p.z.i.r.p.), jednego egzemplarza zezwolenia na pracę. Brak jest również podstaw do uznania, iż skarżący mógł zostać celowo wprowadzony w błąd przez pracodawcę odnośnie legalności jego zatrudnienia. Fakt wydania skarżącemu zezwolenia na pracę u innego pracodawcy po stwierdzeniu dopuszczenia się przez cudzoziemca zarzucanego mu wykroczenia nie stanowi przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i art. 351 u.c. uniemożliwiająca wydanie przedmiotowej decyzji, co wynika m. in. ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu przesłuchania cudzoziemca. Skarżący stwierdził wówczas, iż nie obawia się powrotu do kraju pochodzenia z przyczyn wymienionych w ww. przepisach. Brak jest więc podstaw do uznania, iż powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia będzie się wiązał z zagrożeniami, o których mowa w tych przepisach. W ocenie organu odwoławczego, wykonanie zaskarżonej decyzji nie naruszy prawa cudzoziemca do poszanowania jego życia rodzinnego czy prywatnego. Należy tu wyjaśnić, że art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 (dalej także: Konwencja) nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny, czy konieczności zapewnienia możliwości podtrzymywania stosunków towarzyskich na jego terytorium. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Jej przepisy nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy.

Dokonując oceny, czy zaskarżona decyzja narusza prawo cudzoziemca do życia rodzinnego czy prywatnego, w pierwszej kolejności organ odwoławczy wziął pod uwagę skutki, jakie wiążą się z wydaniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Zaskarżona decyzja orzeka wprawdzie o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jednak orzeczony zakaz ponownego wjazdu do Polski nie jest bezterminowy - wynosi 1 rok. Ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji, nie ma zatem charakteru bezterminowego. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, iż nie każdy rodzaj więzów rodzinnych czy prywatnych z krajem goszczącym zasługuje na jednakową ochronę. Dopuszczalność ingerencji w prawo do życia rodzinnego czy prywatnego będzie uzależniona od okoliczności konkretnego przypadku. Mając na uwadze okoliczność udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, uwzględnioną w art. 348 pkt 2 u.c., wskazał, iż w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) rozumienie pojęcia "życie rodzinne" co do zasady dopowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny, np.: małżonkami (konkubentami), rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy pomiędzy małoletnim rodzeństwem. W sprawie skarżącego stwierdzono, iż nie posiada on w Polsce żadnej rodziny. Nie wykazał również innych związków w naszym kraju o charakterze rodzinnym.

W ocenie SUdSC, zaskarżona decyzja nie narusza również prawa cudzoziemca do ochrony życia prywatnego w rozumieniu Konwencji. Orzecznictwo ETPC nie idzie

w kierunku bezwarunkowej ochrony przed wydaleniem cudzoziemca z kraju goszczącego. Szczególną ochroną w tym zakresie są objęci tzw. emigranci drugiej generacji, co nie dotyczy skarżącego, który wjechał ostatnio do Polski w grudniu 2014 r.

Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wnioskując o uchylenie zaskarżonej

i poprzedzającej ją decyzji. Podjętej decyzji skarżący postawił zarzut naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, tj.:

1) art. 88a ust. 1 u.p.z.i.r.p. przez jego niewłaściwą, zwężającą wykładnię, niewłaściwe zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i błędne uznanie, iż zasadnym było wydanie przedmiotowej decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w sytuacji, gdy Wojewoda [...] w dniu [...] marca 2015 r. udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2015 r. Skarżący wykonywał pracę dla firmy "[...]" sp. z o.o., a wykonując w czasie wolnym pracę dla firmy "[...]" K. K. kierował się literalnym brzmieniem przepisu i przeświadczeniem, że ww. podmiot z własnej inicjatywy jest zobowiązany zawiadomić o wykonywaniu pracy również w jego zakładzie. Cudzoziemiec uważał, że będzie to jedynie czynność materialno-techniczna, modyfikująca uzyskane zezwolenie na wykonywanie pracy o wskazanie dodatkowych miejsc jej wykonywania;

2) art. 302 ust. 1 pkt 4 u.c. przez jego niewłaściwą, zwężającą wykładnię, niewłaściwe zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i błędne uznanie, iż zasadnym było wydanie przedmiotowej decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, uzasadniając ją wykonywaniem pracy przez skarżącego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, gdy Wojewoda [...] w dniu [...] marca 2015 r. udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2015 r. Skarżący wykonywał pracę dla firmy "[...]" sp. z o.o., a w dniu 2 grudnia 2015 r. Wojewoda [...] udzielił skarżącemu zezwolenie na pracę w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym "[...]" A. K. [...], [...] ul. [...] na stanowisku szwacza z terminem ważności od dnia 24 sierpnia 2015 r. do 23 sierpnia 2016 r., a następnie Wojewoda [...] udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do dnia 4 września 2016 r.;

3) art. 7 k.p.a. przez wydanie decyzji z pominięciem uwzględnienia słusznego interesu strony i uznanie, iż fakt wydania skarżącemu zezwolenia na pracę u innego pracodawcy po stwierdzeniu dopuszczenia się przez cudzoziemca zarzucanego mu wykroczenia nie stanowi przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy ewentualne wykroczenie zostało popełnione w sposób nieumyślny, niezawiniony i wynikało wyłącznie ze złego zrozumienia przepisu

i braku świadomości w zakresie konieczności posiadania odrębnego zezwolenia na pracę u każdego z pracodawców.

W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia skarżący podał, że przebywa

w Polsce od około 5 lat, posiadając zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Nigdy nie wszedł w konflikt z prawem. U każdego z dotychczasowych pracodawców posiadał bardzo dobrą opinię. Skarżący posiadał zezwolenie na pobyt czasowy i pracę

z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2015 r. W związku z powyższym w momencie, gdy zaczął wykonywać pracę dla firmy "[...]" uznał, że jej właściciel K. K. zobowiązany jest do dokonania materialno-technicznej czynności poinformowania wojewody, który zmodyfikuje przyznane zezwolenie na wykonywanie pracy o wskazanie dodatkowych miejsc jej wykonywania. K. K. zeznał, że nigdy nie występował o wydanie skarżącemu zezwolenia na pracę, który przez to nie może ponosić negatywnych skutków zaniedbań zaistniałych bez jego winy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa, a przedmiotowa skarga jest bezzasadna. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Na aprobatę zasługuje również przedstawiona

w zaskarżonej oraz w decyzji organu I instancji ocena prawna okoliczności faktycznych w tej sprawie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 4 u.c., decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy. Decyzja wydana na podstawie ww. przepisu ma charakter obligatoryjny i nie jest zależna od woli organu orzekającego w sprawie. Oznacza to, że poprzez użyty w tym przepisie zwrot "wydaje się" organ pozbawiony został swobody decyzyjnej i musi zobowiązać cudzoziemca do powrotu w przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie (w tym wypadku jest to wykonywanie pracy bez wymaganego zezwolenia na pracę). Tym samym nie można przyjąć, że przy orzekaniu na podstawie tego przepisu organ dysponuje swobodą

w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, tj. "uznaniem administracyjnym".

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że taka konstrukcja przepisu ma przede wszystkim na celu dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie dopełnienia wymogów formalnych związanych z podejmowaniem pracy w Polsce. Okoliczność, że skarżący nie posiadał zezwolenia na pracę w dacie kontroli jest bezsporna i dla zastosowania art. 302 ust. 1 pkt 4 u.c. nie ma znaczenia to, czy skarżący miał świadomość konieczności posiadania zezwolenia. Już tylko stwierdzony fakt wykonywania przez cudzoziemca pracy bez wymaganego zezwolenia uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci zobowiązania go do powrotu w określonym czasie

i w określony sposób oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Odpowiedzialność cudzoziemca za wykonywanie pracy na terenie Polski bez zezwolenia ma charakter obiektywny (niezależny od winy), a przesłanka wydalenia charakter sankcyjny (por. wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2011 r., II OSK 1123/10, publ. cbosa).

Skarżący w dacie kontroli miał świadomość konieczności posiadania zezwolenia na pracę, bowiem takim zezwoleniem dysponował, ale nie na firmę "[...]" K. K., tylko "[...]" Spółka z o.o. Posiadanie zezwolenia na pracę jest jednym z warunków wykonywania w Polsce pracy przez cudzoziemca. Wykonywanie pracy bez takiego zezwolenia uznawane jest za nielegalne (art. 87 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 14 u.p.z.i.r.p.). Skarżący nie miał żadnych podstaw prawnych do uznania, że posiadając zezwolenie na pracę w jednej firmie, w weekend może legalnie "dorobić"

w innym miejscu pracy.

Niezasadny jest więc zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 88a ust. 1 u.p.z.i.r.p., bowiem skarżący nie powinien rozpoczynać pracy u K. K., nie posiadając zezwolenia na pracę w jego firmie. Nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie przekonanie skarżącego, że właściciel firmy "[...]" powinien dokonać czynności materialno-technicznej polegającej na poinformowaniu wojewody o podjęciu przez niego pracy, wskutek czego powinno dojść do zmodyfikowania posiadanego zezwolenia na pracę przez wskazanie dodatkowych miejsc jej wykonywania. W okolicznościach sprawy takie przekonanie skarżącego było bezpodstawne, bowiem w przypadku zmiany pracodawcy konieczne jest nowe zezwolenie na wykonywanie u niego pracy (por. art. 118 ust. 1 i art. 120 ust. 1 u.c.). Natomiast konstrukcja przesłanki zobowiązania do powrotu nie jest związana z żadnymi elementami w postaci winy czy też świadomości istnienia stanu niezgodnego z normami wyznaczonymi przez ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tak w cyt. wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2011 r., II OSK 1123/10). Nie ma więc znaczenia podnoszona w skardze okoliczność, że skarżący popełnił przedmiotowe wykroczenie w sposób nieumyślny, niezawiniony, które wynikało wyłącznie ze złego zrozumienia przepisu oraz braku świadomości w zakresie konieczności posiadania odrębnego zezwolenia na pracę u każdego z pracodawców.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść przepisu art. 302 ust. 4 u.c., z którego wynika, że nie stosuje się przepisu z art. 302 ust. 1 pkt 4 tej ustawy w przypadku, o którym mowa w art. 120 ust. 3 u.c. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, kto za pomocą wprowadzenia cudzoziemca w błąd, wyzyskania błędu, wykorzystania zależności służbowej lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania doprowadza cudzoziemca do nielegalnego wykonywania pracy, podlega karze grzywny w wysokości do 10.000 zł. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała, bowiem nie doszło do ukarania K. K. za powyższe wykroczenie. Natomiast z zeznań skarżącego wynika, że był co najmniej nieostrożny, nie wykazując większego zainteresowania tym, czy może legalnie wykonywać pracę na rzecz nowego pracodawcy.

W ocenie Sądu, podejmowanie pracy przez cudzoziemca na terenie Polski bez stosownego zezwolenia jest wyrazem lekceważenia przez niego powszechnie uznawanego w stosunkach międzynarodowych prawa, ustanowionego dla ochrony granic państwowych i zapewnienia kontroli pobytu oraz działalności cudzoziemców. Podstawowym obowiązkiem cudzoziemca, który chce przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązek lojalności wobec polskich władz, wyrażający się w szczególności w przestrzeganiu obowiązujących w nim przepisów. Ponadto, organy administracji publicznej nie są zobowiązane do respektowania wyboru przez cudzoziemca miejsca pobytu tym bardziej, jeżeli narusza on obowiązujące w Polsce przepisy prawne.

Biorąc pod uwagę przedstawiony wyżej stan faktyczny należy stwierdzić, iż w sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 4 u.c., bowiem w dacie kontroli skarżący wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia. Bez znaczenia, zdaniem Sądu, pozostaje w sprawie podnoszona w skardze okoliczność, że skarżący otrzymał w dniu 2 grudnia 2015 r. zezwolenie na pracę w firmie PPHU "[...]" A. K. w [...] na stanowisku szwacza z terminem ważności od dnia 24 sierpnia 2015 r. do dnia 23 sierpnia 2016 r., a następnie Wojewoda [...] udzielił mu zezwolenia na pobyt czasowy i na pracę z terminem ważności do 4 września 2016 r. Pamiętać należy, że nielegalną pracę skarżącego stwierdzono podczas kontroli w dniu 17 maja 2015 r., a więc przed datą uzyskania ww. zezwolenia, które dotyczyło innego pracodawcy niż K. K.

Wobec powyższego, istotnego ograniczenia doznaje zasada wynikająca z art. 7 k.p.a., iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, uwzględniając słuszny interes strony, bowiem jej zastosowanie nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko

w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Martysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 s. 130 - 131), jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2002 r., II SA 3126/00, Lex nr 81779 czy wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., II OSK 297/06, publ. cbosa).

W decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji (art. 315 ust. 1 u.c.). W takiej decyzji orzeka się również o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu (art. 318 ust. 1 u.c.).

Z kolei art. 318 ust. 2 pkt 2 u.c. stanowi, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP

i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji

o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu, na wypadek jeżeli cudzoziemiec w tym terminie: a) nie opuści terytorium RP lub b) przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Zgodnie zaś z art. 319 pkt 2 u.c., zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, ustanawia się w przypadku wystąpienia przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 4 u.c. na okres od 1 roku do 3 lat.

Analizując powyższe przepisy ustawy o cudzoziemcach należy stwierdzić, że

w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo orzekł o okresie zakazu dla skarżącego ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen.

W art. 303 ust. 1 u.c. wymienione są przesłanki negatywne wydania decyzji

o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Wśród nich są m.in. takie przyczyny, jak: posiadanie statusu uchodźcy (pkt 1), małżonka obywatela polskiego (pkt 4), udzielenie zezwolenia na pobyt stały (pkt 6), udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (pkt 2).

Z treści art. 348 u.c. wynika, że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji: a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub c) mógłby być zmuszony do pracy, lub d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub

2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji lub

3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r.,

w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Z kolei w myśl art. 351 u.c., zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji: a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub c) mógłby on być zmuszony do pracy, lub d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej - w przypadku gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349, lub

2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i od cudzoziemca, lub

3) może nastąpić jedynie do państwa, do którego wydanie go jest niedopuszczalne na mocy orzeczenia sądu albo z uwagi na rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości

w przedmiocie odmowy wydania cudzoziemca.

W przypadku gdy okoliczność, o której mowa w art. 348 lub art. 351 wyjdzie na jaw w postępowaniu w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, w decyzji kończącej to postępowanie rozstrzyga się w przedmiocie udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, a w razie jej nieudzielenia w przedmiocie udzielania zgody na pobyt tolerowany (art. 356 ust. 1 u.c.).

W dacie orzekania w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy skarżący nie legitymował się decyzją, która udzielałaby mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy też zgody na pobyt tolerowany. Dopuszczalność zobowiązania skarżącego do powrotu uzależniona była więc od wykazania, czy spełnia on przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub pobyt tolerowany.

Zdaniem Sądu, w uzasadnieniu zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji orzekające w sprawie organy w sposób kompleksowy wyjaśniły i oceniły kwestię braku podstaw do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP oraz pobyt ze względów humanitarnych. Brak jest podstaw do uznania, że powrót skarżącego do kraju pochodzenia będzie się wiązał z zagrożeniami, o których mowa

w powyższych przepisach. Z zeznań skarżącego wynika, że w Polsce nie ma żadnej rodziny i nie obawia się powrotu do kraju pochodzenia. Nie wykazał również innych związków w Polsce o charakterze rodzinnym. Tak więc sytuacja skarżącego nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy pobyt tolerowany, bowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego.

Mając powyższe wywody na uwadze Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wydały zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4 u.c., po uprzednim zbadaniu, że nie zachodzą negatywne przesłanki do wydania takiej decyzji z art. 303 ust. 1, art. 348 i art. 351 u.c. Niezasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a., art. 302 ust. 1 pkt 4 u.c. czy art. 88a ust. 1 u.p.z.i.r.p. W związku z tym, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł

o oddaleniu skargi.