Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3521/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 195
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi  granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz (spr.) Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Elżbieta Lenart Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 4 grudnia 2014 r. J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Pismem z dnia 27 grudnia 2012 r. J. C. złożył do Wojewody [...] wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. C. nieruchomości w P., poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Po rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] stwierdził, że ww. wniosek został złożony przez J. C. po terminie przewidzianym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., to jest po 31 grudnia 2008 r. W tym stanie rzeczy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...], odmówił potwierdzenia stronie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. C. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Od ww. decyzji Wojewody [...] złożył odwołanie J. C. w dniu 15 stycznia 2013 r. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie odmowy potwierdzenia J. C. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. C. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości P.

Następnie J. C. pismem z dnia 14 marca 2013 r. wniósł skargę na ww. decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 700/13, oddalił skargę J. C. na ww. decyzję Ministra Skarbu.

Pismem z dnia 9 maja 2014 r. J. C. złożył do Wojewody [...] wniosek "o ponowne rozpatrzenie (...) wcześniej złożonego wniosku o rekompensatę z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej".

Wojewoda [...] pismem z dnia 15 maja 2014 r. wezwał J. C. do sprecyzowania swego wniosku poprzez wskazanie, czy pismo z dnia 9 maja 2014 r. stanowi nowy wniosek, czy też wniosek o wznowienie uprzednio prowadzonego postępowania wszczętego z wniosku z dnia 27 grudnia 2012 r.

J. C. w piśmie z dnia 30 maja sprecyzował swój wniosek z dnia 9 maja 2014 r. i wskazał, że wnosi o wznowienie postępowania.

Wojewoda [...] pismem z dnia 3 czerwca 2014 r. przekazał przedmiotowy wniosek J. C. wraz z aktami sprawy Ministrowi Skarbu Państwa, zgodnie z właściwością.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., znak [...] Minister Skarbu Państwa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r.

Po rozpatrzeniu sprawy Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] września 2014 r., [...], wydaną na podstawie art. 145a § 1, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – dalej: k.p.a.) oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2014 r., poz. 195) w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2014 r., poz. 195), odmówił uchylenia decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...].

W uzasadnieniu, po omówieniu przepisów dotyczących wznowienia postępowania oraz zmian w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonanych w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt SK 11/12 (Dz.U. z 2012 r., poz. 1195), stwierdzono, że prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, przysługuje tym osobom, którym odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty z powodu niespełnienia wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2013 r., odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty ze względu na złożenie wniosku po terminie określonym w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r., to w ocenie Ministra brak jest podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2013 r.

Pismem z dnia 12 października 2014 r. J. C. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Skarbu Państwa po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] października 2014 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2014 r. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono argumentację zbieżną z argumentacją zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 4 grudnia 2014 r. J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przywołaną na wstępie skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, prosząc o sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

Na wstępie wskazać należy, że przedmiotowa sprawa toczyła się na skutek złożonego przez Skarżącego wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

Zgodnie z powołanym przepisem, osoby, którym odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty z powodu niespełnienia wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mogą złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 oraz z 2014 r. poz. 183), stosuje się odpowiednio, z tym że termin na zgłoszenie żądania wznowienia postępowania wynosi 6 miesięcy i biegnie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. Zgodnie z ust. 3 cytowanego przepisu, przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do spadkobierców, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Po otrzymaniu powyższego wniosku, organ wydał postanowienie o wznowieniu postępowania a następnie, w toku przeprowadzonego postępowania winien był ustalić, czy zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 2 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r., czy też nie.

Sąd rozpoznający sprawę podziela przedstawioną w zaskarżonej decyzji wykładnię art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. Organ prawidłowo wskazał, że w świetle powyższego przepisu przesłanka wznowienia postępowania występuje, jeżeli przyczyną odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty w toku postępowania zwykłego było niespełnienie przesłanki zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że nowelizacja art. 2 ust. 1 ustawy rekompensacyjnej wprowadzona została ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r. SK 11/12. W powyższym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Trybunał wyjaśnił, że analizowany przepis prowadzi do podziału byłych właścicieli nieruchomości zabużańskich, spełniających pozostałe warunki przyznania rekompensaty ustalone przez zaskarżoną ustawę, na dwie grupy, w zależności od ich miejsca zamieszkania. Osoby, które miały w dniu 1 września 1939 r. miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uzyskują potwierdzenie prawa do rekompensaty. Odmienne traktowane są osoby, które nie miały w tym dniu miejsca zamieszkania na tak zwanych kresach wschodnich i w stosunku do których wydawane są decyzje odmawiające potwierdzenia im prawa do rekompensaty.

Na skutek wydania powołanego wyroku, art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej miał utracić moc z dniem 1 maja 2014 r., jednak na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. zmieniony został z dniem 27 lutego 2014 r.

Podsumowując tę część rozważań wskazać należy, że osoby, którym odmówiono przyznania prawa do rekompensaty z uwagi na fakt niespełnienia przesłanki zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, mogły na skutek powołanego wyroku i wprowadzonej nowelizacji do ustawy rekompensacyjnej ubiegać się o wznowienie postępowania. Innymi słowy, osoby, którym odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty z innych przyczyn, niż niespełnienie przesłanki zamieszkania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, nie mogły skorzystać z możliwości wznowienia postępowania w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

Z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., utrzymanej w mocy decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2013 r., wynika, że Skarżącemu odmówiono przyznania prawa do rekompensaty wyłącznie z powodu złożenia wniosku o rekompensatę po terminie ustawowym, to jest po dniu 31 grudnia 2008 r.

Wobec powyższego, organ zasadnie przyjął, że skoro odmowa przyznania prawa do rekompensaty w decyzjach Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. i Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2013 r. była następstwem wyłącznie złożenia wniosku po terminie, to uznać należało, że nie zaistniała przesłanka wznowienia wskazana we wniosku, a w konsekwencji należało odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że granice postępowania wznowieniowego zakreśla strona wskazując, jakie w jej ocenie zaistniały przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania. Organ zobowiązany jest więc do zbadania w pierwszej kolejności, czy te przyczyny zaistniały, a jeżeli tak, to organ przystępuje do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy.

W niniejszej sprawie Skarżący w podaniu z dnia 9 maja 2014 r., sprecyzowanym pismem z dnia 30 maja 2014 r., wskazał, że występuje o wznowienie postępowania w oparciu o ustawę z dnia 12 grudnia 2013 r. W konsekwencji, organy zobowiązane były do sprawdzenia, czy zaistniała przesłanka wskazana jako uzasadniająca wznowienie postępowania w świetle powyższej ustawy. Wobec ustalenia, że przesłanka ta nie zaistniała, organy obu instancji zobligowane były do odmowy uchylenia decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2013 r.

Z uwagi na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.