Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 792/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Zbigniew Romała Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Marek Kraus (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 6 października 2021 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody z dnia 13 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 13 sierpnia 2020 r. Wojewoda (dalej jako "Wojewoda" lub "organ drugiej instancji") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 65 ze zm., dalej jako "u.g.n."), po rozpoznaniu odwołania D. G. i J. G. od decyzji Starosty (dalej jako "Starosta" lub "organ pierwszej instancji"), wykonującego zasadnie z zakresu administracji rządowej, z dnia 28 lutego 2020 r., orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [..], położonej w obrębie P., stanowiącej współwłasność D.G. i J. G., poprzez zezwolenie Spółce A. na zakładanie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN500 wraz z infrastrukturą towarzyszącą, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:

2.1. Wnioskiem z dnia 24 lipca 2019 r. A. (dalej jako "inwestor") wystąpiła do Starosty wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..], obręb P., ark. 4, gmina P., stanowiącej współwłasność D. G. i J. G. Wniosek uzasadniono potrzebą realizacji inwestycji liniowej polegającej na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN500 zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na wezwanie organu inwestor uzupełnił wniosek poprzez określenie dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości oraz stanu jej zagospodarowania oraz przedłożenie mapy opracowanej przez geodetę wraz z precyzyjnym określeniem przebiegu i zaznaczeniem łącznej powierzchni terenu zajętego pod budowę gazociągu.

Wcześniej inwestor przeprowadził ze współwłaścicielami nieruchomości negocjacje mające na celu podpisanie umowy służebności przesyłu – okoliczność ta wynika z notatki służbowej z dnia 10 października 2018 r. z przeprowadzonego spotkania pełnomocnika inwestora z współwłaścicielami nieruchomości. Podczas spotkania inwestor zaproponował odpłatne zawarcie umowy służebności przesyłu w związku z planowaną inwestycją. Zaproponowano wynagrodzenie w wysokości 6.700 zł, która zgodna jest z załączonym do wniosku operatem szacunkowym sporządzonym na wniosek inwestora przez rzeczoznawcę majątkowego. Współwłaściciele nieruchomości uznali zaproponowane wynagrodzenie za zbyt niskie i wskazali kwotę 52.000 zł.

2.2. Starosta decyzją z dnia 28 lutego 2020 r. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] o powierzchni 4,0348 ha, położonej w obrębie P., akr. 4, gmina P., powiat p., dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [..], stanowiącej współwłasność D. G. i J. G., poprzez zezwolenie A. na zakładanie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN500 wraz z infrastrukturą towarzyszącą w celu realizacji inwestycji pod nazwą: "Budowa gazociągu dystrybucyjnego DN300/500 wysokiego ciśnienia (MOP 8,4 Mpa) łączącego [..] z siecią [..] wraz z infrastrukturą niezbędną do prawidłowej pracy układu". Długość gazociągu na przedmiotowej nieruchomości wynosić będzie 141 m.b., powierzchnia strefy kontrolowanej 1122 m2, natomiast powierzchnia pasa montażowego 2807 m2. Lokalizację gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN500 wraz z położeniem strefy kontrolowanej oraz pasa montażowego gazociągu oznaczono na mapie stanowiącej integralną część decyzji. Starosta zdecydował też, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polegać będzie na:

a) czasowym zajęciu nieruchomości w celu wybudowania zaprojektowanego gazociągu wraz z infrastrukturą towarzyszącą, korzystaniu z nieruchomości w zakresie niezbędnym do transportu gazu gazociągiem, prawie wstępu, przechodu, przejazdu, swobodnego dostępu do gazociągu, w celu wykonania czynności związanych z wybudowaniem, posadowieniem gazociągu, naprawami, remontami, eksploatacją, konserwacją, przebudowami, rozbudowami, a także modernizacjami gazociągu,

b) ograniczeniu w strefie kontrolowanej właściciela w zakresie działań mogących mieć negatywny wpływ na trwałość, prawidłową eksploatację oraz ewentualną naprawę gazociągu, w szczególności poprzez powstrzymanie od wznoszenia obiektów budowlanych, urządzania stałych składów i magazynów, nasadzania i utrzymywania drzew, stosownie do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640).

c) prawie do wycinki drzew i krzewów znajdujących się w pasie montażowym, jeżeli zaistnieje taka konieczność. Wskazaną wyżej wycinkę drzew i krzewów należy dokonać zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawnymi.

2) o zobowiązaniu A. do:

a) przywrócenia nieruchomości opisanej w punkcie 1 do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu inwestycji. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe lub powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami,

b) przedłożenia Staroście– przy wniosku o ustalenie odszkodowania na podstawie art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wcześniej sporządzonego opisu stanu zagospodarowania nieruchomości – terenu, o którym mowa w punkcie 1 decyzji, według stanu na dzień wejścia na grunt celem wykonania inwestycji, jak i na dzień jej zakończenia oraz opisu szkód na gruncie na skutek działań inwestycyjnych związanych z budową gazociągu.

3) Ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

W ocenie organu pierwszej instancji planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego zarówno w ujęciu funkcjonalnym (przesyłanie gazu), jak również z uwagi na specyfikę jej funkcjonowania (inwestycja o znaczeniu ponadlokalnym – zasilanie gazem sieci przesyłowej należącej do [...]).

Starosta ustalił, że lokalizacja projektowanego gazociągu jest zgodna z uchwałą Nr XXXVII/49/01 Rady Gminy z dnia 30 sierpnia 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na trasie przebiegu przez teren Gminy gazociągu wysokiego ciśnienia wraz ze strefą ochronną (Dz. U. Woj. z 2001 r. Nr 83, poz. 1046), w której określono trasę przebiegu przez teren Gminy gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500mm; pr= 8,4MPa wraz ze strefą ochronną. Zgodnie z wypisem i wyrysem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [..], przez nieruchomość przebiega trasa gazociągu wysokiego ciśnienia DN500 mm; pr = 8,4MPa. Przebieg gazociągu przez działkę został oznaczony w wyrysie (załączniku graficznym) z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ zauważył też, że w celu uzyskania tytułu prawnego do nieruchomości, inwestor podjął rokowania z współwłaścicielami nieruchomości, zakończyły się one jednak niepowodzeniem.

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę Starosta uznał, że prawidłowo złożony wniosek, negatywne wyniki rokowań oraz zgodność z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr XXXVII/49/01 Rady Gminy z dnia 30 sierpnia 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na trasie przebiegu przez teren Gminy gazociągu wysokiego ciśnienia wraz ze strefą ochronną uzasadniają wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości.

2.3. W odwołaniu od ww. decyzji organu pierwszej instancji J. G. i D.G. wnieśli o jej uchylenie w całości, wskazując, że w sposób rażący narusza ona ich prawa właścicielskie oraz uniemożliwia dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy, względnie w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem. Przebieg infrastruktury technicznej nie został w ocenie odwołujących się zaplanowany w sposób jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości nie sprowadza się do niezbędnego minimum. W odwołaniu podniesiono zarzut nieprawidłowości procedowania przed wydaniem decyzji, niewystarczającego przeanalizowania sytuacji planistrycznej i zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dotychczasowego sposobu wykorzystywania i zagospodarowania nieruchomości, a także zagrożeń, jakie niesie lokalizacja infrastruktury gazociągowej dla nieruchomości sąsiednich oraz pobliskiej zabudowy. Wskazano również na niewystarczające udokumentowanie rokowań oraz na zarzuty co do ich przebiegu.

2.4. Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania J. G. i D. G., decyzją z dnia 13 sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 28 lutego 2020 r. W ocenie Wojewody organ pierwszej instancji trafnie uznał, że spełnione zostały przesłanki niezbędne do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..]. Wniosek z dnia 24 lipca 2019 r. A. dotyczy nieruchomości, a jego przedmiot stanowi inwestycja celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Inwestycja jest w ocenie organu drugiej instancji zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 30 sierpnia 2001 r. uchwalonego uchwałą Rady Gminy nr XXXVII/49/01 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na trasie przebiegu przez teren Gminy gazociągu wysokiego ciśnienia wraz ze strefą ochronną. Działka nr [..] jest częściowo objęta tym planem, a zgodnie z załącznikiem graficznym do uchwały, część obszaru działki położona jest na trasie planowanego przebiegu gazociągu. Wreszcie, przed wystąpieniem z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, inwestor przeprowadził ze współwłaścicielami nieruchomości rokowania w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie prac związanych z realizacją wskazanego we wniosku przedsięwzięcia, a rokowania te nie przyniosły pozytywnego rezultatu.

Wojewoda wyjaśnił też między innymi, że organ rozpoznający przedmiotową sprawę nie jest uprawniony do analizowania lokalizacji inwestycji w innym miejscu, niż wskazał inwestor, jeżeli występuje zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz że rokowania wprowadzone w sprawie były rzeczowe i nie były prowadzone dla pozoru. W rezultacie Wojewoda uznał, że decyzja Starosty z dnia 28 lutego 2020 r. jest prawidłowa, w sposób precyzyjny wyznacza zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, wskazując przy tym jego cel z określeniem prac, jakie mają być wykonane, a także podmiot uprawniony (inwestora).

3. J. G. i D. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 13 sierpnia 2020 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W treści skargi wskazano, że zaskarżonej decyzji zarzuca się w pełni naruszenie przepisów powołanych w odwołaniu.

4. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 25 maja 2021 r., w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych, odrzucił skargę D.G.

6. Uczestnik postępowania A., reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, w piśmie procesowym z dnia 30 lipca 2021 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

7.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

7.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Wojewody.

7.3. Sądowej kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewody z dnia 13 sierpnia 2020 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia 28 lutego 2020 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..], obręb P., gmina P., poprzez zezwolenie A. na zakładanie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN500 wraz z infrastrukturą towarzyszącą w celu realizacji inwestycji pod nazwą: "Budowa gazociągu dystrybucyjnego DN300/500 wysokiego ciśnienia (MOP 8,4Mpa) łączącego [..] z siecią [..] wraz z infrastrukturą niezbędną do prawidłowej pracy układu".

Decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Przywołany wyżej przepis reguluje kwestie związane z ograniczaniem praw do nieruchomości w związku z budową ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń. Jednak celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie albo też którędy konkretnie będzie przebiegać. Kwestie te powinny być bowiem sprecyzowane wcześniej albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie uwzględniać te wcześniejsze rozstrzygnięcia i umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Decyzja ta daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym stwarza warunki do wystąpienia o pozwolenie na budowę i zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża na to zgody, jak również stanowi dowód, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej jako "p.b."). Dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę organy architektoniczno-budowlane analizują techniczne możliwości zrealizowania sieci oraz tryb, formę i zakres koniecznych działań, których podjęcie będzie niezbędne do usunięcia ewentualnych przeszkód (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1069/17; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").

Ustawodawca umożliwia przymusowo, a więc wbrew woli właściciela nieruchomości, zrealizowanie inwestycji celu publicznego. Wywłaszczenie polegające na ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w trybie określony w art. 124 ust. 1 u.g.n. możliwe jest jednak przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek:

1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.,

2) ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,

3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.

Podkreślić należy, że w ustawie nie wskazano dokumentów, które inwestor ma przedstawić właścicielowi gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nałożono na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Co więcej, art. 124 ust. 3 u.g.n. nie zawiera jakichkolwiek reguł w zakresie prowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez zaproponowanie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownego odszkodowania. Nie określono w ustawie momentu zakończenia rokowań. Mogą więc one być zakończone w dowolnym czasie, np. gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1165/17, CBOSA). Natomiast w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. organ bada jedynie, czy zostały w sprawie przeprowadzone rokowania w przedmiocie zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi realizację inwestycji i jej utrzymanie. Nie jest natomiast przedmiotem kontroli sam tryb prowadzenia tych rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia umowy. Te kwestie pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego.

7.4. Analizując wystąpienie powyższych przesłanek w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji Sąd stwierdził, że zostały one spełnione, co pozwalało na ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] w drodze władczej decyzji organu administracji, a decyzja Wojewody z dnia 13 sierpnia 2020 roku, utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 28 lutego 2020 roku, jest rozstrzygnięciem prawidłowym.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że planowana inwestycji niewątpliwie stanowi inwestycję celu publicznego. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że inwestycja polegająca na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia ma status inwestycji celu publicznego, gdyż jest przedsięwzięciem o znaczeniu ponadlokalnym (ma na celu urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości) oraz stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Go 367/14, CBOSA). Jest to inwestycja liniowa, przebiegająca przez szereg nieruchomości na terenie danej gminy lub kilku gmin, a nawet powiatów całego województwa. Ponadto, inwestycja taka może stanowić element krajowej sieci zaopatrującej zarówno odbiorców indywidualnych, jak i publicznych w określone źródło energii (cieplnej), zwiększając jej zasięg oraz poprawiając bezpieczeństwo energetyczne, a jej realizacja jest uzasadniona ze względu na interes społeczny oraz gospodarczy. Inwestycja tego rodzaju ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2418/16, CBOSA).

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, sporna inwestycja spełnia powyższe wymogi, gdyż obejmuje zakładanie i przeprowadzenie gazociągu wysokiego ciśnienia, który miałby łączyć [..]. Przedsięwzięcie to obejmuje teren kilku wspólnot samorządowych, a więc ma znaczenie ponadlokalne, korzystne dla rozwoju ekonomicznego regionu i kraju. Zgodnie z wnioskiem inwestora, projektowany gazociąg miałby zostać umieszczony między wyjściem ze stacji pomiarowej [..], zlokalizowanej na terenie [..], a wejściem do stacji pomiarowej [..], zlokalizowanej w pobliżu [..], należącego do [..]. Zadaniem gazociągu jest tłoczenie gazu ze złóż B4 i B6 do krajowego systemu sieci przesyłowej, którego operatorem wyznaczonym według przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne jest [..]. Projektowany gazociąg stanowi przedsięwzięcie strategiczne dla bezpieczeństwa energetycznego państwa, które w znacznym stopniu zwiększy dywersyfikację dostaw gazu ziemnego. Zatem przedmiotowy gazociąg służyć będzie zarówno interesom jednostek, jak i ogółu społeczeństwa – zwiększając dostępność, zapewniając stabilność i bezpieczeństwo dostawy gazu, tym samym pozwalając na prawidłowe funkcjonowanie ważnych społecznie instytucji, których działanie jest zależne m.in. od dostaw gazu, a także będzie korzystny dla interesów gospodarczych państwa poprzez zwiększenie krajowej sieci przesyłowej, niezależnej od innych rynków. W konsekwencji, przedmiotowe ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości jest związane z realizacją inwestycji celu publicznego, a więc mieści się w dyspozycji art. 124 ust. 1 u.g.n.

Powyższe oznacza, że ograniczenie J. G. (dalej jako "Skarżący"), współwłaściciela ww. nieruchomości, w korzystaniu z jego uprawnień właścicielskich do części działki nr [..], jest w pełni uzasadnione realizacją inwestycji celu publicznego, a zatem mieści się w hipotezie art. 124 ust. 1 u.g.n.

7.5. Ponadto, bezsporne jest, że planowana inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr XXXVII/49/01 Rady Gminy z dnia 30 sierpnia 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w zakresie trasy przebiegu gazociągu przez teren gminy, obejmującej także część nieruchomości, której współwłaścicielem jest Skarżący. Należy więc stwierdzić, że – zgodnie ze stanowiskiem Starosty oraz Wojewody – przesłanka zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego została spełniona.

W świetle okoliczności, iż wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skierowany do Starosty dotyczył lokalizacji inwestycji celu publicznego, a także że inwestycja ta była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, Sąd stwierdził, że w tym zakresie spełnione zostały przesłanki z art. 124 ust. 1 u.g.n., gdyż wniosek w tym przedmiocie był dopuszczalny.

7.6. Odnosząc się do okoliczności podjęcia i zakończenia przez inwestora rokowań, które zgodnie z treścią art. 124 ust. 3 u.g.n. stanowią trzecią przesłankę, którą powinien spełnić podmiot wnioskujący o wydanie przez starostę decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, wskazać należy, że udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji gazów zostało w niniejszej sprawie poprzedzone prawidłowo przeprowadzonymi rokowaniami. Rozmowy między stronami zakończyły się wynikiem negatywnym, co otworzyło drogę do działań władczych organu administracji w tej kwestii. Rokowania bowiem oznaczają taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi (w niniejszej sprawie – współwłaścicielom) warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z niemożnością uzyskania zgody właściciela mamy do czynienia wtedy, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Powyższe oznacza więc, że rokowania nie zawsze muszą kończyć się sukcesem, czyli zawarciem porozumienia, a decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości podejmowana jest dopiero w ostateczności, kiedy nie doszło do porozumienia między inwestorem a właścicielem nieruchomości. Zgodzić należy się z poglądem, że rokowania nie są czynnościami sformalizowanymi i z tego względu mogą być one prowadzone w dowolnej formie i nie można ich podporządkować konkretnym czynnościom negocjacyjnym. Co przy tym istotne, w trybie art. 124 u.g.n. nie podlega weryfikacji organu, a następnie sądu, okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia. Rolą organów jest wyłącznie zbadanie faktu czy rokowania w ogóle odbyły się oraz czy doszło do porozumienia pomiędzy stronami (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 743/17, CBOSA).

W związku z powyższym obowiązek, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., jest spełniony wówczas, gdy strony posiadają odmienne stanowiska i mimo prób ustalenia rozwiązania satysfakcjonującego dla obu, nie osiągnięto porozumienia. Przepis ten nie oznacza w szczególności osiągnięcia wspólnego stanowiska, a przyjęcie odmiennego poglądu czyniłoby bezcelową całą instytucję orzeczenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, skoro inwestor i tak musiałby uzyskać zgodę właściciela na zakładanie i przeprowadzenie przez jego nieruchomość ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej.

Jak wynika z ustaleń organów w niniejszej sprawie, a co zostało potwierdzone znajdującym się w aktach materiałem dowodowym – notatką służbową, w dniu 10 października 2018 r. odbyło się spotkanie pełnomocnika inwestora ze współwłaścicielami działki nr [..], podczas którego zostali oni zapoznani z propozycją ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu na nieruchomości, za wynagrodzeniem w kwocie 6.700 zł, która to kwota została zaoferowana w oparciu o sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie inwestora operat szacunkowy. Współwłaściciele nieruchomości oświadczyli jednak, że powyższa kwota jest zbyt niska, w związku z czym nie wyrazili zgody na zaproponowane warunki i wskazali kwotę 52.000 zł., która to kwota, jak wskazał inwestor w treści wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, przekracza prawie 8-krotnie wartość rynkową ustaloną w operacie szacunkowym. W związku z tym strony nie przystały na zaproponowane przez siebie warunki.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie powyższe jednoznacznie wskazuje, iż inwestor spełnił warunek podjęcia rokowań z właścicielem (w niniejszej sprawie – współwłaścicielami) nieruchomości, dążąc do polubownego zakończenia sprawy przez osiągnięcie wzajemnego porozumienia. W aktach sprawy znajduje się dokument na potwierdzenie okoliczności podjęcia przez inwestora rokowań i zwrócenia się z propozycją zawarcia stosownego porozumienia w kwestii wyrażenia zgody na prowadzenie prac nad budową gazociągu w obrębie działki, której współwłaścicielem jest Skarżący.

Wobec powyższego uprawnione jest stwierdzenie, że spełniony został wymóg art. 124 ust. 3 u.g.n., bowiem inwestor złożył współwłaścicielom nieruchomości konkretne propozycje rekompensaty, oparte na stosownych szacunkach przeprowadzonych przez rzeczoznawcę majątkowego, co świadczy o zachowaniu należytej staranności. Nieprzyjęcie warunków inwestora stanowi przesłankę do władczej ingerencji organu przewidzianej przez ustawodawcę w celu zabezpieczenia inwestora w realizacji określonej inwestycji celu publicznego, gdyż nie ma on obowiązku prowadzenia rokowań do skutku. Natomiast organ przystępując do rozpatrzenia wniosku inwestora nie był zobowiązany do analizowania treści złożonej propozycji ani do oceniania, czy inwestor zaproponował współwłaścicielom takie warunki, które są dla nich korzystne, czy też takie, które są dla nich nie do przyjęcia.

7.7. Przechodząc do dalszej oceny wydanych decyzji i badając ich treść, Sąd doszedł do wniosku, że nie naruszają one prawa. Sąd stwierdził, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. W szczególności organy kompleksowo zgromadziły materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia, co pozwoliło na ustalenie stanu faktycznego sprawy i istotnych okoliczności, a następnie dokonały jego oceny, która nie przekracza granic wyznaczonych w art. 80 k.p.a. W rezultacie trafnie przyjęto, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124 u.g.n., której uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.

Natomiast zarzuty Skarżącego – który w treści skargi popiera jedynie ogólnikowe zarzuty podniesione w odwołaniu wniesionym od decyzji organu pierwszej instancji – nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, jak prawidłowo zauważył organ drugiej instancji, powołując na poparcie swojego stanowiska wyrok NSA z dnia 23 września 2017 r., sygn. akt I OSK 99/17 (CBOSA), że w sprawie prowadzonej w trybie art. 124 u.g.n. organ nie jest uprawniony do badania uciążliwości inwestycji na konkretnej nieruchomości, gdyż taki obowiązek nie wynika z treści powołanego przepisu. Kwestia ta jest natomiast badana w postępowaniu planistycznym, a także, jeśli wymagają tego przepisy szczególne, w postępowaniu, które kończy decyzja środowiskowa (por. wyroki NSA z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 3024/15, z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 336/16, CBOSA). Ponadto, na co również zwrócił uwagę Wojewoda, ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości nastąpiło już na etapie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W związku z powyższym Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że nie stwierdził zarzucanych przez Skarżącego nieprawidłowości. Ponownego podkreślenia wymaga przy tym, że skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zawierała uzasadnienia, a jedynie strona skarżąca podtrzymała ogólnikowe zarzuty podniesione w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

7.8. Sąd, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, uznał, że Starosta był władny do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości, której współwłaścicielem jest Skarżący, gdyż – w świetle przedłożonego materiału dowodowego – zostały spełnione wszystkie wymagane prawem przesłanki do takiego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W konsekwencji, decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty jest prawidłowa i zgodna z prawem.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.