Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 870/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 226,  art. 234
journal: Dz.U. 2011 nr 149 poz 887
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej1)
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135,  art. 145 par. 1 pkt 2,  art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rodziny zastępczej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Starosta M. decyzją nr [...] z dnia [...]r. przyznał B. i A. K. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka T.G. w rodzinie zastępczej zawodowej począwszy od dnia 01 kwietnia 2012 r. do pełnoletniości dziecka (do dnia [...] maja 2017 r.) w kwocie 1 000,- zł. miesięcznie, przy czym za okres od dnia 01 do dnia 27 maja 2017 r. w kwocie 870,97- zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...]r. dziecko T.G. zostało umieszczone w pieczy zastępczej u strony, nie uzyskuje ono dochodu w rozumieniu art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 09 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. nr 149, poz. 887) i nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2 i art. 87 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, postanowiono przyznać świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej zawodowej od dnia 01 kwietnia 2012 r. do pełnoletniości dziecka w kwocie 1 000,- zł. miesięcznie, przy czym za okres od dnia 01 do dnia 27 maja 2017 r. w kwocie 870,97- zł.

Od decyzji powyższej odwołanie wniosła B.K., która wyraziła niezadowolenie z treści podjętego rozstrzygnięcia i wnioskowała o zmianę jego części oraz przyznanie - poza świadczeniami określonymi w zaskarżonej decyzji -dodatkowo świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka T.G. w rodzinie zastępczej za okres od dnia 01 stycznia do 31 marca 2012 r. w kwocie 1 000,- zł. miesięcznie, pomniejszonej o wypłacone dotąd świadczenia w kwocie po 658,80- zł. miesięcznie, na podstawie decyzji z dnia 25 kwietnia 2007 r., tj. po 341,20- zł. miesięcznie.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...], uchyliło pkt 1 i 2 decyzji organu pierwszej instancji i w to miejsce orzekło przyznać świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka T.G. w rodzinie zastępczej zawodowej od dnia 01 stycznia 2012 r. do pełnoletniości dziecka (do dnia [...] maja 2017 r.) w kwocie 1 000,- zł. miesięcznie, przy czym za okres od 01 do 27 maja 2017 r. w kwocie 870,97- zł., do wypłaty w okresie od 01 stycznia 2012 r. do 31 marca 2012 r. - 341,20 zł miesięcznie, a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że pismem z dnia 05 marca 2012 r. strona została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego od dnia 01 kwietnia 2012 r. w sprawie przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dzieci umieszczonych w jej rodzinie zastępczej. W dniu 13 marca 2012 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek B.K. o przyznanie świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka T.G. umieszczonego w jej rodzinie zastępczej, na podstawie przepisów o pieczy zastępczej. Strona oświadczyła, iż dziecko T.G. nie jest spokrewnione z nią i jej rodziną. Organ odwoławczy przywołał treść przepisów art. 226 ust. 4-9 , art. 80 ust. 1 i 2, art. 81 ust. 1 i art. 87 ust. 1 i 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, z których wynika, że decyzje w sprawie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zachowują moc do dnia wygaśnięcia, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej zgodnie z art. 251 weszła w życie z dniem 01 stycznia 2012 r., z wyjątkiem art. 77 ust. 1, który wchodzi w życie z dniem 01 stycznia 2015 r. i art. 241, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Podniósł, że z akt sprawy wynika, iż B.K. nie złożyła do 31 stycznia 2012 r. wniosku, iż oczekuje przyznania pomocy na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w jej rodzinie zastępczej na dotychczas obowiązujących zasadach. Tym samym, zgodnie z art. 226 ust. 8 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w przypadku niezłożenia wniosku w terminie do 31 stycznia 2012 r. do spraw o wynagrodzenia, dodatki oraz świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka lub osoby przebywającej w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie, stronie przysługuje prawo do świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania umieszczonego dziecka na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zgodnie z art. 251 tej ustawy przedmiotowa pomoc przysługuje stronie na nowych zasadach od 01 stycznia 2012 r., stąd też każda rodzina zastępcza od 01 stycznia 2012 r. otrzyma pomoc na pokrycie kosztów utrzymania umieszczonego w niej dziecka w takiej samej wysokości, niezależnie od daty ustanowienia rodziny zastępczej. Tym samym, zrealizowana zostanie zasada równego traktowana przez władze publiczne, wyrażona w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tymczasem dotychczasowa decyzja przyznająca stronie pomoc pieniężną dla rodziny zastępczej z dnia 25 kwietnia 2007 r. nie została przez organ pierwszej instancji uchylona przed datą 31 marca 2012 r., zatem zgodnie z art. 226 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej zachowała moc do dnia 31 marca 2012 r., w związku z tym przyznana stronie pomoc, w okresie od 01 stycznia do 31 marca 2012 r., musi zostać pomniejszona o pomoc już zrealizowaną na podstawie decyzji [...] z dnia [...]r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Prokurator Prokuratury Rejonowej w M. domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...] i oddalenia odwołania. Zarzucił naruszenie przepisów art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jej wydanie bez podstawy prawnej oraz przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w tym w szczególności przepisu art. 226 ust. 4 tej ustawy.

W uzasadnieniu skargi Prokurator zaznaczył, że przywołana decyzja w sposób rażący narusza porządek prawny Rzeczypospolitej Polskiej i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, w tym w szczególności w przepisach ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, bowiem nie zawiera podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia ani też nie uzasadnia przyjętego w sprawie stanowiska w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości. Zgodnie z pierwotnym brzmieniem przepisu art. 226 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej: "Wysokość otrzymywanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, przysługujących na podstawie umów lub decyzji, o których mowa w ust. 2 i 4, wynagrodzeń, dodatków oraz świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka lub osoby przebywającej w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego, nie może być niższa od wynagrodzenia, dodatków i świadczeń otrzymywanych dotychczas i od kwot wynagrodzenia, dodatków i świadczeń określonych w niniejszej ustawie.". Nowelizacja ustawy, dokonana ustawą z dnia 15 grudnia 2011 r. o zmianie ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wskazuje, iż przepis art. 226 ust. 5 tej ustawy otrzymał brzmienie: "Sprawy o wynagrodzenia, dodatki oraz świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka lub osoby przebywającej w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają, z zastrzeżeniem ust. 9, rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych, na wniosek osoby otrzymującej te świadczenia, dodatki i wynagrodzenia.". Prokurator podkreślił, że dodane zostały również ust. 6-9 w brzmieniu:

"6.Wniosek, o którym mowa w ust. 5, składa się w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

7.Starosta, w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zobowiązany jest do poinformowania rodziny zastępczej oraz osoby prowadzącej placówkę opiekuńczo-wychowawczą typu rodzinnego o możliwości złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5.

8.W przypadku niezłożenia wniosku w terminie, o którym mowa w ust. 6, do spraw, o których mowa w ust. 5, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

9.W przypadku gdy do spraw, o których mowa w ust. 5, stosuje się przepisy dotychczasowe, ukończenie przez dziecko, po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, 7 roku życia nie powoduje zmniejszenia wysokości świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka lub osoby przebywającej w rodzinie zastępczej.".

Zdaniem skarżącego Prokuratora, żaden z w/w przepisów nie daje podstaw do uznania, że po dniu 01 kwietnia 2012 r. należy wypłacać świadczenia z wyrównaniem od 01 stycznia 2012 r., a wręcz przeciwnie, z treści w/w przepisów wyprowadzić można interpretację całkowicie odmienną.

Pierwotne brzmienie przepisu art. 226 ust. 5 o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej stanowiło zabezpieczenie rodzin zastępczych przed pogorszeniem ich sytuacji finansowej w wyniku zmiany przepisów. Ustawodawca dokonał w tym celu najprostszego zabiegu legislacyjnego, przyjmując, że wynagrodzenia i świadczenia otrzymywane na podstawie nowych przepisów nie mogą by niższe niż dotychczas otrzymywane. Mieliśmy zatem do czynienia, z nie wprost wyrażoną zasadą, stosowania w nowym stanie prawnych poprzednio obowiązujących przepisów. W opinii skarżącego, nowelizacja ustawy zmieniła w sposób istotny podejście ustawodawcy do tego problemu. Nie mamy obecnie do czynienia z sytuacją, gdy rodzina otrzymuje świadczenia automatycznie w wysokości korzystniejszej dla siebie, ale przyznano rodzinie prawo wyboru - rodzina ma prawo wybrać, czy chce, aby w stosunku do niej wynagrodzenia i świadczenia obliczane były według zasad dotychczasowych, czy według zasad wprowadzonych nową ustawą. Dlatego nic nie stoi na przeszkodzie, aby rodzina wybrała sposób naliczenia wynagrodzenia i świadczeń w sposób dowolny, także wybierając wynagrodzenie i świadczenia o niższej wysokości, ale np. z innych przyczyn korzystniejsze dla rodziny. W opinii skarżącego Prokuratora, nie można z tego powodu mówić o swego rodzaju automatyzmie prawa, który "narzuca" niejako stosowanie przepisów obowiązujących lub dotychczasowych, co więcej art. 226 ust. 2 i 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie wspomina o jakichkolwiek wyrównaniach. Przeciwnie, interpretacja tych przepisów jest jednoznaczna - umowy i decyzje, zawarte oraz wydane na podstawie przepisów dotychczasowych - zachowują ważność przez okres 3 miesięcy. Oczywistym jest, że przez ten okres przewidziane w umowach i decyzjach warunki finansowe nie ulegają zmianie, nie ma bowiem żadnej przesłanki, aby przyjąć tezę odmienną. Aby stanowisko przyjęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło być uznane za uzasadnione umowa zawarta po 01 kwietnia 2012 r. musiałaby przewidywać wyrównanie za okres sprzed jej obowiązywania. Podobnie z decyzją, która musiałaby przewidywać wyrównanie za okres sprzed jej wydania. O ile teoretycznie, można sobie wyobrazić pierwszą z tych sytuacji, zgodnie z zasadą swobody umów, o tyle wydanie decyzji ustalającej wysokość świadczenia w okresie poprzedzającym jej wydanie bez jednoznacznej podstawy prawnej, budzi już szereg wątpliwości co do legalności takiego działania. W opinii skarżącego Prokuratora, dokonywanie przez organ odwoławczy na potrzeby prowadzonego postępowania jakiejkolwiek wykładni, czy też interpretacji przepisów ustawy nie znajduje żadnego uzasadnienia, jako że obowiązujące przepisy w tym zakresie są jednoznaczne, kompletne i nie zawierają luki prawnej, przez co nie wymagają wykładni. Zaskarżona decyzja spowodowała, że w odniesieniu do świadczenia otrzymywanego w okresie od 01 stycznia 2012 r. do dnia 31 marca 2012 r. powstał niedopuszczalny prawem dualizm, jedno i to samo świadczenie jest regulowane dwoma decyzjami - poprzednio obowiązującą decyzją i decyzją, która w następstwie wniesionego odwołania została zmieniona zaskarżoną decyzją. Obie te decyzje, zarówno poprzednia, która wygasła z mocy prawa po upływie 3 miesięcy obowiązywania ustawy, jak i obecnie obowiązująca - w brzmieniu nadanym jej przez zaskarżoną decyzję - regulowały świadczenie otrzymywane w pierwszym kwartale 2012 r., przy czym jest to cały czas, takie samo świadczenie. Tego rodzaju dualizm uznać należy za niedopuszczalny i powinien on być wyeliminowany z obrotu prawnego także w sytuacji, gdy jedna z tych decyzji już wygasła. Zaskarżona decyzja spowodowała zatem naruszenie przepisu art. 226 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, który przewidywał, że decyzje zachowują ważność "do dnia wygaśnięcia, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy", trudno też znaleźć uzasadnienie prawne dla wydania drugiej, późniejszej decyzji, dotyczącej okresu pierwszych 3 miesięcy 2012 r. Tego rodzaju wyrównania, nie mające jednoznacznego i bezspornego oparcia w przepisach prawa stanowiłyby naruszenie art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. Skoro, obowiązujące przepisy prawa w sposób precyzyjny i nie budzący wątpliwości określają sposób obliczania wynagrodzeń i świadczeń dla rodzin zastępczych, nie dając tu żadnej swobody decyzyjnej i uznaniowej, to wypłacenie kwot nie wynikających wprost z ustawy (a nawet można tu rzec, że pozostających w sprzeczności z ustawą) mogłoby nastąpić jedynie z naruszeniem zasady celowości wydatków publicznych i w swej istocie stanowiłoby naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi nie podzieliło stanowiska, iż decyzja została wydana "bez podstawy prawnej" oraz z naruszeniem przepisów ustawy o wpieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Wskazało, że doktrynie i w orzecznictwie sądów administracyjnych stwierdza się, iż podstawą prawną decyzji może być jedynie norma materialnego prawa ustanowiona przepisem powszechnie obowiązującym. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że decyzja nie ma podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym zawartym w ustawie lub w akcie wydanym z wyraźnego upoważnienia ustawowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się pewną typologię decyzji wydanych " bez podstawy prawnej", m.in. należą do nich: decyzje wykraczające poza sferę stosunków administracyjno-prawnych; wydane na podstawie przepisów prawnych pozaustawowych; wydane w sprawach, w których stan prawny jest kształtowany z mocy samego prawa, co wyklucza możliwość działania administracji w formie decyzji; czy też wydane na podstawie przepisów prawa materialnego regulujących stany faktyczne oczywiście odmienne od stanów faktycznych sprawy rozstrzyganej taką decyzją, a więc wydanie na podstawie przepisów, które nie mogą mieć zastosowanie w danej sprawie (B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 1993 r. PWN s. 228). Organ odwoławczy podkreślił, iż dokonał odmiennej niż organ pierwszej instancji pozajęzykowej wykładni przepisów art. 226 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Świadomie oparł się o wykładnię celowościową (intencji ustawodawcy zawartej w preambule ustawy) oraz wykładnię systemową, bowiem literalna wykładnia tego przepisu byłaby krzywdząca i naruszałaby przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego treść przepisu art. 226 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wymaga uwzględnienia wartości konstytucyjnych. Każda rodzina zastępcza od 01 stycznia 2012 r. powinna otrzymać pomoc na pokrycie kosztów utrzymania umieszczonego dziecka w takiej samej wysokości, niezależnie od daty ustanowienia danej rodziny zastępczej. Tym samym zostanie zrealizowana zasada równego traktowana przez władze publiczne wyrażona w art. 32 Konstytucji RP. Przyjmując powyższe stanowisko uwzględniono zasadę niesprzeczności systemu prawnego i zasadę nadrzędności Konstytucji RP. Kolegium stwierdziło, iż dotychczasowa decyzja przyznająca stronie pomoc pieniężną dla rodziny zastępczej z dnia [...]r. nie została przez organ pierwszej instancji uchylona przed datą 31 marca 2012 r., tym samym decyzja ta zgodnie z art. 226 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej zachowała moc do dnia 31 marca 2012 r. W związku z tym, przyznana stronie pomoc w okresie od 01 stycznia do 31 marca 2012 r. musi zostać pomniejszona o pomoc już zrealizowaną, na podstawie decyzji z dnia [...]r. Organ odwoławczy zaznaczył, że zaskarżona decyzja zapadła w wyniku rozpatrzenia odwołania strony od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji i jedynie zastępuje decyzję tego organu, przy czym poprzednio obowiązująca decyzja, jak już wspomniano wygasła z mocy prawa. Trudno zatem mówić, iż świadczenie jest uregulowane dwoma decyzjami administracyjnymi. Ponadto Kolegium zauważyło, iż organ pierwszej instancji miał prawną możliwość uchylenia decyzji z dnia [...]r., ale tego nie uczynił przed dniem 31 marca 2012 r. (w innych Powiatowych Centrach Pomocy Rodzinie na terenie Województwa [...] z takiej możliwości skorzystano).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże nie z przyczyn w niej wskazanych, lecz z powodu rażącego naruszenia prawa przez organy orzekające w sprawie, które Sąd dostrzegł z urzędu. Stąd też nie było celowe szczegółowe przedstawianie stanu faktycznego sprawy, jak też dokonywanie jego merytorycznej oceny, także pod kątem zarzutów zawartych w skardze.

Kontrola sądowa zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) polega na badaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, ocenia zgodność jego treści oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi Sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Oznacza to, że sąd administracyjny nie musi, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale ma obowiązek z urzędu uwzględnić wadliwości kontrolowanego aktu.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach doszedł do przekonania, że zarówno organ odwoławczy, jak i strona skarżąca skupili swoje zainteresowanie na treści art. 226 ustawy z dnia 09 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 135) regulującego sytuację dotychczasowych spokrewnionych z dzieckiem rodzin zastępczych, niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastępczych oraz zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem specjalistycznych rodzin zastępczych i zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastępczych o charakterze pogotowia rodzinnego (ust. 1 pkt 1-4).

Konsekwencją tego było to, że zarówno organ odwoławczy, jak strona skarżąca wszystkie dalsze wywody odnosili do tych kategorii rodzin, których dotyczą dalsze zapisy przywołanego art. 226 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, a mianowicie ust. 2-9.

Tymczasem z załączonej do akt administracyjnych decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]r. wynika wprost, ze w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z żadną z wyżej wymienionych kategorii rodzin zastępczych, lecz z inną kategorią rodziny zastępczej, a mianowicie z decyzji tej wynika, że dziecko T.G. umieszczone zostało w zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem wielodzietnej rodzinie zastępczej.

Zarówno organ odwoławczy, jak i strona skarżąca nie dostrzegli, że sytuacja tej kategorii rodzin zastępczych została uregulowana przez ustawodawcę całkowicie odmiennie. Mianowicie obecny status tej kategorii rodzin zastępczych uregulowany został w art. 234 ust. 1-5 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Przepis ten stanowi:

"1.Zawodowe niespokrewnione z dzieckiem wielodzietne rodziny zastępcze działające na podstawie przepisów dotychczasowych funkcjonują do czasu wygaśnięcia lub rozwiązania umowy zawartej na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż przez okres 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

2.Przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1, starosta zawiera z zawodową niespokrewnioną z dzieckiem wielodzietną rodziną zastępczą na jej wniosek, umowę o pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej lub prowadzenie rodzinnego domu dziecka, uwzględniając warunki określone niniejszą ustawą.

3.Do rodzin zastępczych, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 5.

4.Wysokość otrzymywanego przez rodzinę zastępczą, o której mowa w ust. 1, wynagrodzenia, dodatków oraz świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania nie może być niższa od kwot wynagrodzenia, dodatków i świadczeń, określonych w niniejszej ustawie dla rodziny zastępczej zawodowej.

5.Rodzinie zastępczej, o której mowa w ust. 1, w której przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostało umieszczone dziecko na podstawie ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich, przysługuje dodatek nie niższy niż 200 zł miesięcznie na dziecko.".

Z przywołanego przepisu jednoznacznie wynika, że tego typu rodziny zastępcze funkcjonują nadal w oparciu o przepisy dotychczasowe (art. 234 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej), a zatem nadal należy do tego typu rodzin stosować odpowiednie przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.).

Z akt sprawy nie wynika, że w rozpatrywanym przypadku doszło do wygaśnięcia lub rozwiązania umowy zawartej na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 234 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej). Skoro tak, oczywistym jest to, że wydane pod rządami poprzednich przepisów decyzje administracyjne nie wygasły, a zatem zachowują swoją moc, z zastrzeżeniem ust. 4 przywołanego art. 234 mianowicie, że wysokość otrzymywanego przez tego typu rodzinę zastępczą wynagrodzenia, dodatków oraz świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania nie może być niższa od kwot wynagrodzenia, dodatków i świadczeń, określonych w aktualnie obowiązującej ustawie dla rodziny zastępczej zawodowej. Oczywistym przy tym jest, że o ile zaszłaby konieczność zastosowania przepisu art. 234 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, to taka zmiana wysokości wynagrodzenia, dodatków i świadczeń, mogłaby być dokonana tylko na podstawie przepisów dotychczasowych, a mianowicie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.

Analiza treści art. 234 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wskazuje nadto, że brak jest w przypadku takiej rodziny podstaw do przyznania innego dodatku na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, niż dodatku określonego w ust. 5 tego przepisu prawa.

W oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Natomiast art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi: "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa".

Decyzja wydana z rażącym naruszeniem prawa jest wówczas, kiedy naruszono przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Rażącym naruszeniem prawa jest sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a treścią przepisu. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego. Inaczej mówiąc chodzi o takie załatwienie sprawy, które nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, lecz do jej kontratypu. W takiej sytuacji zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym (tak: J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo CH. Beck Warszawa 1998 r. str. 813).

W przedmiotowej sprawie taka sytuacja miała miejsce, albowiem organ odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę nie zauważył rażących wad prawnych decyzji organu pierwszej instancji, czego konsekwencją jest to, że również zaskarżona decyzja rażąco narusza przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

Nadmienić przyjdzie, iż analogiczne rozstrzygnięcie zapadło w sprawie brata T.G. – M.G., który przebywa w tej samej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem wielodzietnej rodzinie zastępczej u B. i A.K. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 maja 2013 r. o sygn. akt IV SA/Gl 898/12).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 i art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.