Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 805/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz - Frymus WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 05 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/G. Radzicka /-/E. Makosz-Frymus


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 03 sierpnia 2007 r. Nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. przyznał J. K. pomoc w formie zasiłku stałego, w wysokości 297 zł na okres od 01 lipca 2007 r. do 31 lipca 2007 r. i w wysokości 444 zł miesięcznie na okres od 01 sierpnia 2007 r. do 31 lipca 2010 r. Jednocześnie przyznano pomoc w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne od 01 lipca 2007 r. do 31 lipca 2010 r. W decyzji zaznaczono, że wypłaty będą realizowane w kasie Ośrodka 12 dnia każdego miesiąca.

27 sierpnia 2007 r. J. K. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. wniosek o wpłacanie zasiłku stałego na jego konto w banku. Niemożność osobistego odbioru zasiłku z kasy Ośrodka uzasadnił wyjazdem na rehabilitację kardiologiczną oraz wyjazdem do sanatorium.

Pod wnioskiem odpowiedzi udzieliła Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. pani E. J. Poinformowała J. K., że decyzje administracyjne o przyznaniu zasiłków stałych zgodnie z prawem określają termin i sposób płatności, a osoby o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności mają określony sposób płatności- wypłatę z kasy. Dodała jednocześnie, że jest rozważana propozycja wprowadzenia tzw. kart przedpłacowych, ale wymaga to skonfigurowania programów komputerowych, którymi posługuje się Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej.

04 września 2007 r. J. K. wniósł odwołanie od "decyzji MOPS w K. z dn. 27.08.2007 (bez numeru)". W odwołaniu zaznaczył, że jest osobą samotną, która po przebytym zawale serca wymaga częściowej opieki innej osoby oraz częstego pobytu w ośrodkach leczniczych poza miejscem zamieszkania. Z tego więc powodu wnioskował o wpłacanie zasiłku na jego konto bankowe. Zdaniem skarżącego w cywilizowanym świecie- we wszystkich krajach Unii Europejskiej jest respektowana wola świadczeniobiorcy, co do dyspozycji o przekazywaniu świadczeń należnych na rachunek bankowy.

Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, od decyzji Dyrektora MOPS w Kaliszu z 03 sierpnia 2007 r. nr [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, zważając na fakt, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób błędny stwierdziło, że złożył on odwołanie od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 03.08.2007 r. Według skarżącego pismo, które zaskarżył tj. odpowiedź Dyrektora MOPS z dnia 27.08.2007 r. mimo uchybień proceduralnych stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu art. 104 KPA. Ewentualnie organ administracji winien potraktować jego wniosek jako prośbę o uzupełnienie decyzji z dnia 03.08.2007 r. przez wskazanie innego sposobu wypłacania zasiłku, niż w kasie MOPS-U.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn, aniżeli wskazano w jej treści.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywanej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś według kryteriów słuszności.

W oparciu o art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 p.p.s.a.)

Stosownie do treści art. 104 § 1 i 2 KPA organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, która powinna rozstrzygać sprawę, co do jej istoty w całości lub w części. Przesłanką natomiast wniesienia odwołania jest zgodnie z art. 127 § 1 kpa istnienie zaskarżonej odwołaniem decyzji.

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w oderwaniu od treści odwołania błędnie przyjęło, że odwołanie J. K. dotyczyło decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 03 sierpnia 2007 r. o przyznaniu zasiłku stałego.

Z odwołania skarżącego nie wynikała wola zaskarżenia decyzji z dnia 03.08.2007 r. Skarżący wyraźnie zaznaczył zarówno w odwołaniu, jak i skardze do tutejszego Sądu, iż przedmiotem zaskarżenia była odpowiedź Dyrektora MOPS w K. na jego wniosek z dnia 27.08.2007 r., którą to odpowiedź nazwał decyzją. W ocenie Sądu nie są zasadne twierdzenia skarżącego, jakoby pismo które rzeczywiście stanowiło przedmiot jego odwołania miało cechy decyzji.

Jak wynika z treści art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

Natomiast nie jest decyzją administracyjną pismo informujące stronę o niemożności załatwienia sprawy bez zawartego w nim rozstrzygnięcia. Brak rozstrzygnięcia w treści "decyzji" pozbawia dane pismo charakteru decyzji (post. NSA z 21.03.2002 II SA 2213/01 LEX nr 157973).

Zdaniem Sądu organ II instancji winien był w myśl art. 134 KPA stwierdzić niedopuszczalność odwołania, gdyż odwołanie nie służy od decyzji, które nie weszły do obrotu prawnego, lub gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną.

Nieistnienie decyzji oznacza brak przedmiotu zaskarżenia i czyni odwołanie niedopuszczalnym. Nie może bowiem stanowić decyzji odręczna odpowiedź Dyrektora MOPS udzielona pod wnioskiem zainteresowanego o wpłacanie zasiłku stałego na jego rachunek bankowy. Pismo to nie spełniało wymogów jakim powinna odpowiadać decyzja, określonych w art. 107 KPA. W konkluzji brak było podstaw do uruchomienia postępowania odwoławczego i wydania zaskarżonego postanowienia. Ubocznie należy jedynie zauważyć, że stanowisko Dyrektora MOPS w K., o niemożności przelewania zasiłku na konto skarżącego nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.

Ustosunkowując się do twierdzeń strony, iż wniosek skarżącego z 27.08.2007 r. można by odczytać jako wniosek o uzupełnienie decyzji, Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 111 KPA uzupełnienie decyzji, może mieć zastosowanie, co do rozstrzygnięcia, do prawa odwołania, a także wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego. Wyczerpujące wyliczenie składników decyzji, co do których można wnosić o ich uzupełnienie, wskazuje, że nie jest możliwe jego zastosowanie do innych składników decyzji (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks..., s. 644). Decyzja wymaga uzupełnienia wówczas, gdy jest niekompletna tj. zawiera rozstrzygnięcie, które jest rozstrzygnięciem niepełnym (wyrok WSA z 3.04.07 VI SA/Wa 127/07 LEX nr 339451). W przedmiotowej decyzji rozstrzygnięcie dotyczyło przyznania zasiłku stałego oraz opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast kwestia sposobu wypłaty owego świadczenia nie należała do meritum powyższego rozstrzygnięcia.

Stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji i postanowień dotkniętych wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a.. Rozpoznając skargę w oparciu o powyższe kryteria należało uznać, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia.

/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ G. Radzicka /-/E. Makosz-Frymus