Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 615/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono przeprowadzenie oceny projektu w sposób naruszajacy prawo
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 13a, art. 6, art. 37, art. 38, art. 39, art. 41, art. 61 ust.8 pkt 1a
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
article: art. 200 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Asesor WSA Paweł Dańczak, , Protokolant Pomocnik sekretarza Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2021 roku sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na informację Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od etapu negatywnej oceny merytorycznej projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...] 2. zasądza od Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. na rzecz [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Informacją z [...], znak: [...] Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...], dalej COP, działając na podstawie art. 58 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.), dalej ustawa wdrożeniowa, nie uwzględniło protestu [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] od negatywnej oceny merytorycznej projektu pn. "Inwestycje w środki trwałe w celu ograniczenia negatywnych skutków epidemii COVID-19", oznaczonego numerem wniosku o dofinansowanie [...], złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014–2020, Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka, Działania II.3: Zwiększenie konkurencyjności MŚP, Poddziałania II.3.1: Innowacje w MŚP, nr konkursu RPLD.02.03.01-IP.02-10-070/20.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Konkurs o nr RPLD.02.03.01-IP.02-10-070/20 na dofinansowanie projektów został ogłoszony 9 czerwca 2020 r. Nabór wniosków o dofinansowanie trwał od 16 czerwca 2020 r. do 13 lipca 2020 r. Regulamin konkursu, który został opublikowany w dniu ogłoszenia konkursu na stronie internetowej organizatora konkursu, tj. Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...], został przyjęty uchwałą Zarządu Województwa [...] z 9 czerwca 2020 r., Nr [...]. Regulamin konkursu określa zasady ogłaszania konkursu, warunki uczestnictwa, sposób i formę składania wniosków, sposób i kryteria oceny wniosków, zakres i sposób dokonywania poprawy i uzupełnień wniosków, zasady podejmowania decyzji o przyznaniu dofinansowania oraz procedurę odwoławczą. Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, ogłoszenie o konkursie zostało podane do publicznej wiadomości na stronie internetowej www.cop.lodzkie.pl, www.rpo.lodzkie.pl oraz www.funduszeeuropejskie.gov.pl.

W ramach przedmiotowego konkursu na dofinansowanie projektów wnioskodawca – [...]Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w z siedzibą w [...] złożyła 13 lipca 2020 r. wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Inwestycje w środki trwałe w celu ograniczenia negatywnych skutków epidemii COVID-19".

Zgodnie z § 13 Regulaminu konkursu, projekt złożony przez wnioskodawcę podlega ocenie przeprowadzonej przez KOP na podstawie kryteriów wyboru projektów, stanowiących Załącznik nr 3 do Regulaminu. Ocena projektu składa się z etapu oceny formalnej i oceny merytorycznej. Projekt został pozytywnie oceniony pod względem spełnienia kryteriów oceny formalnej i został przekazany do oceny merytorycznej, o czym wnioskodawca został poinformowany pismem z 20 sierpnia 2020 r.

Na podstawie § 15 Regulaminu konkursu, ocena merytoryczna dokonywana jest przez członków KOP będących pracownikami Instytucji Pośredniczącej (IP) na podstawie kryteriów merytorycznych dostępu (z przypisanymi wartościami logicznymi Tak/Nie/Nie dotyczy) i punktowych. Ocena merytoryczna ma na celu weryfikację wniosku o dofinansowanie na podstawie następujących kryteriów merytorycznych dostępu:

- kryterium nr 1: "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu";

- kryterium nr 2: "Projekt nie dotyczy działalności i sektorów wyłączonych ze wsparcia":

- kryterium nr 3: "Wykonalność finansowa projektu";

- kryterium nr 4: "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność";

- kryterium nr 5: "Zgodność poziomu i wnioskowanej kwoty dofinansowania z regulaminem konkursu"',

- kryterium nr 6: "Realność wskaźników";

- kryterium nr 7: "Związek pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/zaspokoić oraz produktami i rezultatami projektu".

W ramach kryteriów merytorycznych dostępu nr 1, 3, 4, 5, 6 i 7 istnieje możliwość poprawienia wniosku o dofinansowanie, w zakresie wynikającym z rekomendacji członków KOP sformułowanych w procesie oceny. W takim przypadku IP informuje wnioskodawcę o konieczności dokonania poprawy wniosku oraz wyznacza termin 7 dni na jej dokonanie, licząc od dnia następującego po dniu wysłania wezwania. Wniosek jest kierowany do poprawy tylko w przypadku spełnienia wszystkich pozostałych kryteriów merytorycznych dostępu.

Wnioskodawca uzupełnia lub poprawia wniosek o dofinansowanie wyłącznie w zakresie wskazanym w wezwaniu IP. Niedopuszczalne jest dokonanie przez wnioskodawcę innych zmian we wniosku o dofinansowanie niż wskazane w wezwaniu. W przypadku gdy wprowadzone do wniosku o dofinansowanie poprawki wykraczają poza zakres określony przez IP lub wnioskodawca nie dostarczy uzupełnionego/poprawionego wniosku w wyznaczonym terminie, ocena projektu prowadzona będzie na podstawie pierwotnie złożonego wniosku o dofinansowanie.

Poprawienia wniosku może dokonać KOP za zgodą wnioskodawcy, wyrażoną w formie pisemnej. Termin na wyrażenie przez wnioskodawcę zgody wynosi 3 dni, licząc od dnia następującego po dniu wysłania informacji o uzupełnieniu/poprawie. Termin ten będzie uznany za zachowany w przypadku wysłania skanu pisma drogą mailową. Jeśli wnioskodawca nie wyrazi zgody na uzupełnienie lub poprawę wniosku przez członka KOP lub nie dochowa terminu na wyrażenie zgody, ocena projektu prowadzona będzie na podstawie pierwotnie złożonego wniosku o dofinansowanie.

Poprawa kryterium merytorycznego dostępu nr 1 "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu" jest możliwa w następującym zakresie:

a) dokumentów i informacji o spadku sprzedaży towarów lub usług w rozumieniu art. 15g ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567, 568 i 695),

b) dokumentów i informacji potwierdzających negatywną sytuację przedsiębiorcy spowodowaną pandemią COVID-19.

Poprawa kryterium merytorycznego dostępu nr 3 "Wykonalność finansowa projektu" jest możliwa w następującym zakresie:

a) informacje na temat źródeł finansowania projektu,

b) dokumenty potwierdzające finansowanie projektu,

c) dokumenty i informacje niezbędne do oceny, czy wnioskodawca nie był przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa na dzień 31 grudnia 2019 r.,

d) oświadczenia, zgodnie z którym jednostka gospodarcza (rozumiana jako grupa przedsiębiorstw tworzących jeden podmiot gospodarczy w rozumieniu orzecznictwa europejskiego z zakresu prawa konkurencji), której częścią jest wnioskodawca, nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa.

Poprawa kryterium merytorycznego dostępu nr 4 "Kwalifikowalność" kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność" jest możliwa w następującym zakresie:

a) zgodność wydatków z katalogiem wydatków kwalifikowanych (czy wydatki przypisano do odpowiedniej kategorii wydatków, czy w projekcie nie przewidziano wydatków niekwalifikowalnych),

b) adekwatność zakresu wydatków do celu projektu,

c) adekwatność wartości wydatków do zakresu projektu i cen rynkowych,

d) opis i uzasadnienie poszczególnych wydatków.

Kryterium merytoryczne dostępu nr 4 zostanie uznane za niespełnione, jeśli niezgodne z zasadami kwalifikowalności, niecelowe lub zawyżone wydatki przekroczą 20% łącznych kosztów kwalifikowalnych (decydująca jest różnica między wartością kosztów kwalifikowalnych deklarowanych przez wnioskodawcę a wartością kosztów kwalifikowalnych po modyfikacjach sugerowanych przez członków KOP). Jeśli wydatki wskazane przez wnioskodawcę, jako kwalifikowane a niezgodne z zasadami kwalifikowalności, niecelowe lub zawyżone, nie przekroczą 20% łącznych kosztów kwalifikowanych, możliwa jest poprawa wniosku o dofinansowanie w trybie określonym w § 15 ust. 4 i 6 Regulaminu konkursu.

Poprawa kryterium merytorycznego dostępu nr 5 "Zgodność poziomu i wnioskowanej kwoty dofinansowania z regulaminem konkursu" jest możliwa w następującym zakresie:

a) prawidłowość obliczeń matematycznych,

b) prawidłowość zastosowania limitu dotyczącego maksymalnej kwoty dofinansowania projektu określonego w niniejszym Regulaminie,

c) prawidłowość zastosowania intensywności i limitów wsparcia, w szczególności wynikających z przepisów dotyczących pomocy publicznej i pomocy de minimis,

d) prawidłowość zastosowania limitów na poszczególne kategorie kosztów,

e) prawidłowość zastosowania limitów na wkład niepieniężny,

f) prawidłowość zastosowania limitu na pomoc de minimis - 200 tys. EUR dla jednego przedsiębiorstwa w okresie trzech lat podatkowych oraz 100 tys. EUR dla jednego przedsiębiorstwa prowadzącego działalność zarobkową w zakresie drogowego transportu towarów w okresie trzech lat podatkowych,

g) prawidłowość zastosowania limitu na pomoc w celu wspierania polskiej gospodarki w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19 - 800 tyś. brutto EUR dla jednego przedsiębiorstwa,

h) wartości wkładu finansowego Wnioskodawcy.

Poprawa kryterium merytorycznego dostępu nr 6 "Realność wskaźników" jest możliwa w zakresie doboru wskaźników do projektu oraz określenia wartości wskaźników adekwatnie do zakresu rzeczowego, nakładów, sposobu realizacji i celów projektu.

Poprawa kryterium merytorycznego dostępu nr 7 "Związek pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/zaspokoić oraz produktami i rezultatami projektu" jest możliwa w zakresie informacji i założeń biznesowych planowanego przedsięwzięcia wskazanych we wniosku o dofinansowanie i załącznikach.

Zgodnie z kryteriami wyboru projektów, stanowiącymi Załącznik nr 3 do Regulaminu, w ramach kryterium merytorycznego dostępu nr 2 "Projekt nie dotyczy działalności i sektorów wyłączonych ze wsparcia" brak jest możliwości poprawienia wniosku i załączników, a jego niespełnienie skutkuje odrzuceniem wniosku.

Zgodnie z § 15 ust. 15 Regulaminu konkursu, niespełnienie przez projekt któregokolwiek z kryteriów merytorycznych dostępu nr 1-7 powoduje, że projekt nie podlega ocenie na podstawie kryteriów merytorycznych punktowych i uzyskuje ocenę negatywną. Pozytywny wynik oceny merytorycznej uzyskują natomiast projekty, które spełniają wszystkie kryteria merytoryczne dostępu oraz uzyskały wymagany procent maksymalnej liczby punktów - tzw. minimum punktowe. Minimum punktowe dla projektów wynosi 40% maksymalnej liczby punktów możliwej do uzyskania ze wszystkich kryteriów merytorycznych punktowych.

W wyniku oceny merytorycznej wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Inwestycje w środki trwałe w celu ograniczenia negatywnych skutków epidemii COVID-19" został negatywnie oceniony pod względem zgodności z kryteriami merytorycznymi dostępu nr 1 "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu"; nr 4 "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność"; nr 5 Zgodność poziomu i wnioskowanej kwoty dofinansowania z regulaminem konkursu, nr 6 "Realność wskaźników" oraz nr 7 "Związek pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/zaspokoić oraz produktami i rezultatami projektu". W związku z powyższym projekt nie podlegał dalszej ocenie. IP pismem z 9 listopada 2020 r. poinformowała wnioskodawcę o negatywnym wyniku oceny merytorycznej projektu.

W dniu 2 grudnia 2020 r. do Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...] wpłynął protest wnioskodawcy od negatywnego wyniku oceny merytorycznej.

Wskazaną na wstępie informacją z 11 czerwca 2021 r. COP nie uwzględniło protestu [...]Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w z siedzibą w [...] od negatywnej oceny merytorycznej projektu pn. "Inwestycje w środki trwałe w celu ograniczenia negatywnych skutków epidemii COVID-19".

W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie przedmiotem oceny była argumentacja wnioskodawcy dotycząca spełnienia zakwestionowanych w proteście kryteriów merytorycznych dostępu nr 1, 4, 5, 6 i 7. Należało więc rozstrzygnąć, czy objęcie wnioskowanego projektu dofinansowaniem nie naruszy warunków uczestnictwa w konkursie, zasad naboru i oceny wniosków o dofinansowanie.

Ocena projektów dokonywana jest na podstawie kryteriów wyboru projektów dla Poddziałania II.3.1 Innowacje w MŚP, Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, stanowiących Załącznik nr 3 do Regulaminu konkursu. Rozpatrzenie protestu sprowadzało się więc do weryfikacji prawidłowości oceny projektu w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów oraz zbadania słuszności zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę w proteście. W trakcie badania zasadności protestu w celu potwierdzenia prawidłowości dokonanej oceny powołany został ekspert, będący w wykazie kandydatów na ekspertów regionalnych, zatwierdzonym uchwałą Zarządu Województwa [...].

Rozpatrując zasadność protestu w zakresie oceny kryterium nr 1 "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu" COP wskazało, że przedmiotowe kryterium należy rozpatrywać w oparciu o sposób oceny kryterium wynikający wprost z załącznika nr 3 do Regulaminu konkursu oraz zapisy dokumentacji aplikacyjnej.

Weryfikując zatem zapisy wniosku o dofinansowanie pod kątem spełnienia kryterium nr 1, COP podkreśliło, iż głównym celem konkursu nr RPLD.02.03.01-IP.02-070/20 jest niwelowanie negatywnych skutków pandemii w działalności gospodarczej sektora MŚP, na co wprost wskazuje § 5 ust. 3 Regulaminu konkursu: "Pomoc udzielana jest mikroprzedsiębiorcom, małym i średnim przedsiębiorcom na cele inwestycyjne lub obrotowe, nakierowane na łagodzenie skutków wystąpienia pandemii COVID-19."

COP wskazało, że powyższy zapis jest regulacją czytelną i nie wprowadza w błąd uczestników konkursu. Także opis kryterium nr 1 wprost wskazuje, jakie projekty spełniają warunek wpisywania się w wymagany Regulaminem typ projektu: "W ramach kryterium ocenie podlegać będzie, czy projekt dotyczy wsparcia inwestycji w MŚP negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID". Opis kryterium doprecyzowuje ponadto, iż: "Ocena, czy MŚP są dotknięte negatywnie skutkami epidemii COVID-19 zostanie dokonana na podstawie dokumentów księgowych potwierdzających spadek obrotów, wzrost zapasów, dokumentów księgowych lub umów potwierdzających zerwanie łańcucha dostaw, dokumentów księgowych lub innych dokumentów potwierdzających zerwanie/rozwiązanie współpracy z dotychczasowymi partnerami finansowymi i klientami lub innych dokumentów wskazujących negatywne skutki dla przedsiębiorstwa wskutek epidemii COVID-19. Przy dokonaniu oceny należy także wziąć pod uwagę uzasadnienie spadku obrotów i innych negatywnych zdarzeń dla przedsiębiorcy wyłącznie skutkami epidemii COVID-19 oraz wpływu planowanej inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19".

A zatem, warunkiem spełnienia przedmiotowego kryterium jest nie tylko pozytywna weryfikacja, że wnioskodawca faktycznie został dotknięty negatywnymi skutkami epidemii COVID-19 (weryfikowane na podstawie złożonych dokumentów), ale także wykazanie, że spadek obrotów i inne negatywne zdarzenia dla przedsiębiorcy zostały spowodowane wyłącznie skutkami epidemii COVID-19, a planowana inwestycja wpłynie na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19. Przy dokonywaniu oceny w ww. zakresie, kluczowe znaczenie ma przedstawione we wniosku uzasadnienie wystąpienia negatywnych dla przedsiębiorcy skutków spowodowanych wyłącznie wystąpieniem pandemii, a także opis potrzeby realizacji projektu, z którego w sposób niebudzący żadnych wątpliwości powinno wynikać, iż realizacja projektu wpłynie na poprawę sytuacji przedsiębiorcy dotkniętego negatywnymi skutkami wystąpienia COVID-19 i potencjalnie zapobiegnie jego likwidacji lub zmniejszeniu zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie. A zatem, aby uzyskać pozytywną ocenę niniejszego kryterium, oprócz dokumentów finansowych potwierdzających deklarowany negatywny skutek wystąpienia pandemii (tu: zgodnie z zapisami w sekcji B.3: spadek obrotów) należało wskazać także konkretne przyczyny uzasadniające ten skutek dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy wyłącznie wystąpieniem pandemii (np. objęcie przedsiębiorstwa przymusowym zawieszeniem działalności na skutek decyzji administracji rządowej, niemożność realizacji zleceń ze względu na poddanie pracowników kwarantannie, procentowy spadek ilości zamówień na towary oferowane przez wnioskodawcę, informacje o ilości rozwiązanych czy zawieszonych kontraktów handlowych), które miały bezpośredni wpływ na wskazaną przyczynę pogorszenia sytuacji gospodarczej wnioskodawcy.

Biorąc pod uwagę treść dokumentacji aplikacyjnej (w szczególności zapisy w punkcie B.3 wniosku, w którym należało opisać, jak epidemia COVID-19 wpłynęła na działalność przedsiębiorstwa, w tym na pogorszenie jego sytuacji gospodarczej lub kondycji finansowej) COP stwierdziło, iż wnioskodawca przedstawił wystarczające argumenty, iż zadeklarowany przez wnioskodawcę spadek obrotów został wywołany wyłącznie negatywnymi skutkami pandemii. Protestujący bowiem określił problemy, z jakimi spotkał się w wyniku wystąpienia pandemii. Na podstawie zawartych we wniosku zapisów można więc uznać, że zanotowane spadki obrotów były spowodowane wyłącznie skutkami epidemii, które dotknęły bezpośrednio przedsiębiorstwo wnioskodawcy.

W ocenie COP, nie można jednak jednoznacznie stwierdzić, że zaplanowana przez wnioskodawcę inwestycja stanowi adekwatną odpowiedź na problemy wnioskodawcy wynikające z wystąpienia pandemii i że wpłynie ona na zniwelowanie negatywnych skutków wywołanych epidemią COVID-19. Uzasadnienie spadku obrotów wyłącznie skutkami epidemii COVID-19 oraz wpływu planowanej inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków pandemii, zgodnie z opisem kryterium nr 1, są istotnym elementem branym pod uwagę przy dokonywaniu jego oceny.

Ocena wpływu planowanej inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19 powinna wynikać z zawartych w treści wniosku uzasadnień popartych danymi finansowymi, w szczególności założeniami i prognozami finansowymi dotyczącymi rezultatów realizacji projektu. Takich danych wnioskodawca nie zawarł w treści wniosku, zatem pozytywna ocena wpływu inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków pandemii nie jest tym bardziej możliwa. Stwierdzenia zawarte w sekcji E.10 wniosku, iż: "... Realizacja projektu umożliwi wnioskodawcy świadczenie usług w szerszym zakresie niż do tej pory, co pozwoli kompleksowo zaspokajać popyt wynikający z zapotrzebowania grup docelowych oraz przyczyni się do wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstwa na rynku, co przełoży się na wzrost przychodów ze sprzedaży przy jednoczesnym wzroście realizowanej marży. Wzrost sprzedaży wynika przede wszystkim ze wzrostu atrakcyjności oferty wnioskodawcy z punktu widzenia klientów oraz szybszego reagowania na bieżące i przyszłe zapotrzebowanie rynkowe...", "...Rynkowe zapotrzebowanie na wysoce energooszczędny dom modułowy NF15, który zostanie opracowany i wdrożony na rynek w wyniku realizacji projektu, kształtuje się na wysokim poziomie i będzie miało charakter trwały. Żaden z czynników, które w największym stopniu wpływają na zapotrzebowanie na oferowane przez Wnioskodawcę produkty nie powinien wywołać istotnego spadku popytu na oferowane usługi w okresie trwałości projektu" nie są poparte jakimikolwiek analizami ani danymi finansowymi...".

W tym kontekście COP zwróciło uwagę na zapisy w punkcie C.3 wniosku, gdzie wskazano, że: "Celem projektu jest rozszerzenie oferty produktowej przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o., oraz uruchomienie nowych procesów produkcyjnych oraz projektowych w celu ograniczenia wpływu pandemii COVID-19 poprzez zakup środków trwałych, oprogramowania i komputerów, dzięki którym wdrożony zostanie na rynek nowy produkt, jakim jest wysoce energooszczędny dom modułowy NF15 o wielkości do 35 m2 (a nie jak dotychczas do 100 m2). Cel zostanie osiągnięty poprzez zakup środków trwałych niezbędnych do budowy energooszczędnych domów modułowych. W efekcie pozwoli to na zwiększenie konkurencyjności przedsiębiorstwa [...] w skali kraju, dzięki wdrożeniu autorskiego wzoru wysoce energooszczędnego domu modułowego NF15. Realizacja projektu przełoży się na wzrost przychodów ze sprzedaży nowego produktu, zwiększenie liczby odbiorców, wzmocnienie pozycji na rynku, wzrost atrakcyjności oferty firmy z punktu widzenia klientów oraz szybszego reagowania na bieżące i przyszłe zapotrzebowanie rynkowe w sytuacjach ekstremalnych, jakim jest pandemia koronawirusa. Posiadanie własnej infrastruktury produkcyjnej pozwoli na niezależną realizację komponentów, szybkie dostosowanie do zmieniających się trendów rynkowych i uruchamianie produkcji nowych typów domów we własnym zakresie.", "Spółka poprzez realizację niniejszego projektu postawiła sobie za cel stać się przedsiębiorcą bardziej konkurencyjnym i oferującym większy zakres usług dla Zamawiających oraz bardziej wydajnym w stosunku do konkurencji. Jego realizacja wpłynie bezpośrednio na zmianę procesu świadczenia usług i organizację działania firmy oraz zwiększenie zakresu działalności...", dalej na zapisy w punkcie E.2: "Dzięki realizacji projektu, znacznie zwiększą się możliwości świadczenia usług i zakresu tych usług. Produkcja wysoce energooszczędnego domu modułowego NF15 spowoduje zwiększenie konkurencyjności firmy, dotarcie do innej, szerszej niż dotychczas grupy odbiorców. Zgodnie z przyjętą strategią rozwoju oferty spółki, dzięki realizacji projektu spółka będzie miała możliwość zwiększenia swojej oferty między innymi w zakresie, w którym do tego momentu nie świadczyła usług czyli produkcji tanich, małych i wysoce energooszczędnych domów modułowych NF15.", dalej na zapisy w punkcie E.10: "Realizacja projektu umożliwi wnioskodawcy świadczenie usług w szerszym zakresie niż do tej pory, co pozwoli kompleksowo zaspokajać popyt wynikający z zapotrzebowania grup docelowych oraz przyczyni się do wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstwa na rynku, co przełoży się na wzrost przychodów ze sprzedaży przy jednoczesnym wzroście realizowanej marży."

Zdaniem COP, powyższe zapisy świadczą, że wnioskodawca planuje zrealizować projekt inwestycyjny, który pozwoli zwiększyć konkurencyjność jego firmy (m.in. poprzez wprowadzenie nowej usługi), a który de facto nie stanowi rozwiązania pozwalającego na zniwelowanie negatywnych skutków pandemii. COP zaznaczył, że inicjatywy zmierzające do rozszerzania działalności, będące w praktyce ściśle połączone z dotychczasową ofertą nie są działaniami, które można byłoby uznać takie, które muszą być wdrażane pod wpływem pojawienia się epidemii COVID-19. Tego typu inicjatywy i działania to aktywności, które każdy przedsiębiorca prowadzi lub teoretycznie powinien wdrażać w sposób ciągły, na każdym etapie rozwoju przedsiębiorstwa, niezależnie od okoliczności, jakie pojawiły się w 2020 r. w Polsce i na świecie (epidemii, obostrzeń, lockdownu części gałęzi gospodarki, itp.). Dbałość o utrzymywanie konkurencyjnej pozycji rynkowej to nieodzowny element gospodarki rynkowej. Każda inwestycja w środki trwałe przedsiębiorstwa jest usprawnieniem, służy pośrednio lub bezpośrednio rozwojowi firmy, ale nie każda jest ratunkiem gospodarczym i nie każda jest działaniem, które musi być wdrażane na skutek wystąpienia epidemii COVID-19.

Biorąc pod uwagę powyższe, COP stwierdziło, że działania zaplanowane w ramach projektu nie korespondują z celami konkursu. Opisane w projekcie rozwiązania nie noszą znamion działań, które spółka musi wdrożyć w następstwie wystąpienia epidemii COVID-19, co jest jedną z kluczowych kwestii w konkursie RPLD.02.03.01-IP.02-10-070/20.

COP podkreśliło, że ocena wpływu projektu na zmniejszenie negatywnych skutków pandemii jest oparta na weryfikacji, czy w panujących "niestandardowych" warunkach gospodarczych realizacja projektu będzie faktycznie ratunkiem gospodarczym dla wnioskodawcy i pomoże pokonać te problemy, które stały się bezpośrednio powodem spadku sprzedaży, wywołały blokadę świadczenia usług na wcześniejszym poziomie i w dotychczasowym zakresie oraz czy realizowany projekt pomoże w przezwyciężeniu negatywnych zjawisk w otoczeniu biznesowym wnioskodawcy - w rozpatrywanym przypadku nie można potwierdzić spełnienia opisanych wyżej warunków.

W rozpatrywanym przypadku, w ocenie COP, realizacja projektu nie wiąże się z rozwiązaniem tych problemów, które były bezpośrednio powodem spadku obrotów, nie zabezpiecza ona firmy na okoliczność powtórzenia się tych problemów, a co za tym idzie, projektu nie można uznać za działanie, które musi być wprowadzone bezpośrednio na skutek wystąpienia COVID-19 i które trwale poprawi sytuację gospodarczą przedsiębiorstwa. Protestujący planuje zrealizować projekt inwestycyjny, który pozwoli jedynie poszerzyć grono odbiorców firmy.

Zgodnie z treściami wniosku, zawartymi m.in. w pkt E.3, realizacja projektu stanowi dla wnioskodawcy wyłącznie inwestycję rozwojową, której celem jest zaspokojenie zgłaszanych przez klientów potrzeb. Zapisy dokumentacji aplikacyjnej wprost bowiem wskazują że realizacja projektu wynika z zamiaru podniesienia konkurencyjności, ale przede wszystkim jest podyktowana potrzebą dostosowania się do wymogów rynku. Wynika to także z zapisów zawartych w punkcie E.10 wniosku, gdzie wskazano m.in., że: "Realizacja projektu jest w przypadku naszej firmy naturalną konsekwencją potrzeby dalszego jej rozwoju i zaspokojenia zgłaszanych przez jej klientów potrzeb w zakresie projektowania i budowy nowoczesnych, ekologicznych, energooszczędnych i modułowych domów w bardzo krótkim czasie i w atrakcyjnej cenie. Dzięki realizacji projektu rozwiniemy swoją ofertę produktową - aktualnie w kierunku małych modułowych domów - zgodnie z aktualnymi trendami i potrzebami klientów oraz uruchomimy własną produkcję głównych komponentów niezbędnych do budowy domów. Także inwestycja w oprogramowanie pozwoli nam na przyspieszenie procesów związanych z projektowaniem nowych rozwiązań, w dłuższym okresie czasu przełoży się na generowanie nowych produktów i projektów domów, co spowoduje zwiększenie naszej konkurencyjności i zapewni utrzymanie się firmy na rynku oraz jej dalszy rozwój w okresie minimum 3 lat od zakończenia projektu. Dzięki realizacji projektu nasza firma będzie lepiej przygotowana do sytuacji kryzysowych, będzie w stanie szybko reagować na zmieniające się warunki gospodarcze i dostosowywać ofertę do aktualnych potrzeb rynkowych." Planowane działania wnioskodawcy nie są więc wymuszone przez sytuację pandemiczną. Zapisy wniosku świadczą o planowanym działaniu, które ma na celu dostosowanie oferty do wymogów rynku, poszerzenie grona klientów i zwiększenie konkurencyjności przedsiębiorstwa.

COP przypomniało, że w ramach konkursu nr RPLD.02.03.01-IP.02-10-070/20 "(...) Pomoc udzielana jest mikroprzedsiębiorcom, małym i średnim przedsiębiorcom na cele inwestycyjne lub obrotowe, nakierowane na łagodzenie skutków wystąpienia pandemii COVID-19 (...)" - § 5 ust. 3 Regulaminu konkursu. Zakup środków trwałych oraz sfinansowanie działań opisanych we wniosku bez jakiejkolwiek trwałej zmiany w prowadzonej działalności gospodarczej jest działaniem czysto inwestycyjnym, który w żaden sposób nie doprowadzi do likwidacji negatywnych skutków pandemii COA/ID-19. W rozpatrywanym przypadku COP stwierdziło, że pomoc nie będzie udzielona na łagodzenie skutków wystąpienia pandemii COA/ID-19, a będzie jedynie pomocą inwestycyjną. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, celem oferowanego wsparcia jest przeciwdziałanie skutkom gospodarczym COVID-19 poprzez zapewnienie beneficjentowi płynności finansowej przez okres trwania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz przez okres 12 miesięcy następujący po odwołaniu tego stanu, do czasu ustania negatywnych skutków ekonomicznych dla przedsiębiorców.

Jak zauważyło COP, w rozpatrywanym przypadku wnioskodawca nadal będzie prowadził dotychczasową działalność i w tym celu będzie korzystał z rezultatów projektu. Zaproponowane we wniosku o dofinansowanie rozwiązania dotyczą obszaru, na którym wnioskodawca działa. Oznacza to zatem, że prowadząc tożsamą do dotychczasowej działalność, która (zgodnie z deklaracją wnioskodawcy) została dotknięta skutkami wystąpienia epidemii COVID-19, w dalszym ciągu będzie narażony na negatywne skutki podobnych zdarzeń. Zakup dodatkowego sprzętu pozwoli mu jedynie zwiększyć stan środków trwałych, poszerzyć grono klientów, jednak zaplanowana inwestycja nie uchroni go przed skutkami kolejnych obostrzeń. W świetle deklaracji sformułowanych we wniosku o dofinansowanie nie ma zatem możliwości potwierdzenia, że rozwiązania zaproponowane w ramach projektu stanowią adekwatną odpowiedź na problemy wnioskodawcy. Oznacza to zatem, że tak ujęty przedmiot projektu wykracza poza ramy dopuszczone Regulaminem konkursu, a mając ma uwadze opis kryterium zaplanowana przez wnioskodawcę inwestycja nie wpisuje się w wymagany typ projektu. Spełnienie kryteriów oceny projektu musi bowiem wynikać wprost z dokumentacji aplikacyjnej wnioskodawcy, tj. powinno znajdować potwierdzenie we wniosku o dofinansowanie wraz z wymaganymi załącznikami, ponieważ na tej podstawie dokonuje się oceny faktycznego spełnienia wymogów konkursu, określonym m.in. w Regulaminie konkursu.

COP wyjaśniło, iż zgodnie z zapisami § 15 ust. 8 Regulaminu konkursu wnioskodawca nie mógł być wezwany do uzupełnienia dokumentacji w zakresie wpływu realizacji projektu na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19, bowiem korekta wniosku była możliwa jedynie w zakresie dokumentów i informacji o spadku sprzedaży towarów lub usług w rozumieniu art. 15g ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567, 568 i 695), oraz dokumentów i informacji potwierdzających negatywną sytuację przedsiębiorcy spowodowaną pandemią COVID-19 (możliwych do wskazania w punkcie B.3 wniosku o dofinansowanie, tj. wzrost zapasów w przedsiębiorstwie, zerwanie dotychczasowego łańcucha dostaw, zerwanie/rozwiązanie umowy o współpracy z dotychczasowymi partnerami finansowymi kontrahentami i znaczącymi klientami, brak możliwości wykonywania podstawowej działalności gospodarczej w następstwie wystąpienia epidemii COVID-19).

Mając na uwadze powyższe, COP podtrzymało negatywną ocenę kryterium 1 "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu". Stanowisko IP nie stanowi nadinterpretacji zapisów Regulaminu konkursu, a jedynie wskazuje na podejście do dokumentacji konkursowej, którą należało odczytywać kompleksowo jako całość. Spełnienie natomiast kryteriów oceny projektu musi wynikać wprost z dokumentacji aplikacyjnej wnioskodawcy, tj. powinno znajdować potwierdzenie we wniosku o dofinansowanie oraz wymaganych załącznikach, ponieważ na tej podstawie dokonuje się oceny faktycznego spełnienia wymogów konkursu, określonym m.in. w Regulaminie konkursu.

Odnosząc się do negatywnej oceny projektu w ramach kryterium nr 4 "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność", COP wskazało, że niespełnienie kryterium nr 1 (tj. niewpisywanie się projektu w określony w Regulaminie konkursu typ) powoduje, że wszystkie wydatki zaplanowane w budżecie projektu mają charakter niecelowych. Zachodzi ścisła zależność pomiędzy wpisywaniem się projektu we właściwy typ projektu, zgodny z Regulaminem konkursu a możliwością pozytywnej oceny kwalifikowalności kosztów przedstawionych przez wnioskodawcę. Nie można więc uznać zaplanowanych wydatków za zasadne i celowe, bowiem projekt nie wpisuje się w przewidziany Regulaminem konkursu typ projektu, zatem jego realizacja jest nieuzasadniona zarówno pod kątem zaplanowanych wydatków jak i osiągnięcia wartości wybranych wskaźników. Niewpisywanie się projektu wnioskodawcy w typ projektu określony w § 5 ust 2 Regulaminu konkursu powoduje, że ewentualne rekomendowanie poprawy wniosku w jakimkolwiek zakresie było bezcelowe, gdyż w świetle negatywnej oceny kryterium nr 1 potencjalne uzupełnienia dostarczone przez wnioskodawcę nie miałyby wpływu na ostateczną ocenę wniosku o dofinansowanie. Pomimo, iż same założenia projektu oraz zaplanowane wydatki są co do zasady poprawne i w normalnych okolicznościach pomogłyby wnioskodawcy być bardziej konkurencyjnym na rynku i spełniać oczekiwania klientów, a tym samym zwiększyć przychody i utrzymać/zwiększyć miejsca pracy, to w kontekście przeznaczenia otrzymanej pomocy w ramach konkursu, stają się bezzasadne. A zatem, ze względu na to, iż sama realizacja projektu nie mieści się w dopuszczalnych w konkursie ramach (typie), nie można uznać, że wydatki, dzięki którym projekt może w ogóle zaistnieć, są adekwatne do celów realizacji, których osiągnięcie powinno być ratunkiem dla wnioskodawcy poszkodowanego w wyniku pandemii, a nie jedynie zwiększać konkurencyjność przedsiębiorstwa na rynku. Z uwagi na podtrzymanie na etapie procedury odwoławczej negatywnej oceny w ramach kryterium nr 1, kryterium nr 4 COP uznało również za niespełnione.

COP podkreśliło, iż w wyniku ponownej weryfikacji zapisów wniosku o dofinansowanie zastrzeżenia budzi wskazana przez wnioskodawcę metoda szacowania wydatków; podane przez wnioskodawcę opisy są bowiem niewystarczające do uznania, iż przyjęte przez niego wartości poszczególnych wydatków są zgodne z obowiązującymi cenami rynkowymi. Wnioskodawca przygotowując budżet projektu powinien mieć na uwadze zapisy Instrukcji wypełniania wniosku - załącznik nr 2 do Regulaminu konkursu, z których jasno wynika, w jaki sposób należało przedstawić informacje w tym zakresie. Zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu, wniosek mógłby być w tym wypadku rekomendowany do korekty, niemniej jednak mając na uwadze § 15 pkt 4 Regulaminu, wezwanie wnioskodawcy do poprawy wniosku nie znajduje w świetle stwierdzonych okoliczności uzasadnienia, jak również nie ma wpływu na ostateczną ocenę projektu.

Odnosząc się do oceny kryterium merytorycznego dostępu nr 5 "Zgodność poziomu i wnioskowanej kwoty dofinansowania z regulaminem konkursu", COP wyjaśniło, że pomimo iż niespełnienie kryterium nr 1 nie przesądza automatycznie o niespełnieniu innego kryterium, gdyż nie wynika to z wytycznych określonych w dokumentacji konkursowej, to jednak kryterium nr 5 jest kryterium szczególnym, a jego ocena jest ściśle skorelowana z oceną kryterium nr 4. Pomimo odmiennego sposobu oceny poszczególnych kryteriów, które pozwalają rozpatrzeć projekt z różnych punktów widzenia jego wykonalności, to informacje przedstawiane w dokumentacji aplikacyjnej mogą być brane pod uwagę podczas oceny w ramach różnych kryteriów, co może również powodować, że wynik oceny danego kryterium rzutuje na ocenę innego kryterium. Powyższe postępowanie jest zasadne z punktu widzenia metodyki oceny. Z uwagi na to, że zaplanowane w ramach projektu wydatki zostały uznane za niecelowe (co zostało szczegółowo wyjaśnione w ramach oceny merytorycznej kryterium nr 4), nie jest możliwa pozytywna ocena kryterium dotyczącego poziomu wnioskowanej kwoty dofinansowania i jej zgodności z Regulaminem konkursu, ponieważ kryterium analizowane jest w odniesieniu do wysokości kosztów kwalifikowanych, będącej efektem szacowania dokonanego przez wnioskodawcę na etapie konstruowania wniosku aplikacyjnego. W rezultacie powoduje to, że poziom i wnioskowana kwota dofinansowania nie są zgodne z zapisami dokumentacji konkursowej. W świetle zatem uznania wydatków za niekwalifikowalne, w ramach kryterium nr 5 projekt mógłby być skorygowany, ale tylko w przypadku, gdy łączna wartość kosztów uznanych za niekwalifikowalne nie przekraczałaby 20% i zostałyby spełnione pozostałe wymogi określone w kryterium. Mając jednak na uwadze przede wszystkim rozstrzygnięcie w ramach kryterium nr 4, korekta montażu finansowego w tym wypadku nie znajduje uzasadnienia, bowiem wynik oceny kryterium nr 5, jest m.in. konsekwencją uznania wszystkich wydatków za niekwalifikowane jako nieadekwatne i niecelowe ze względu na niespełnienie kryterium nr 1. Zgodnie natomiast z zapisem zawartym w § 15 pkt 4 Regulaminu konkursu, wniosek jest kierowany do poprawy tylko w przypadku spełnienia wszystkich pozostałych kryteriów merytorycznych dostępu. Z uwagi na powyższe kryterium merytoryczne dostępu nr 5 uznano za niespełnione.

Weryfikując z kolei prawidłowość przeprowadzonej oceny w ramach kryterium nr 6 "Realność wskaźników", COP wskazało, że oceniający uznali je za niespełnione z uwagi na niespełnienie kryterium nr 1 oraz kryterium nr 4. Analiza dokumentacji aplikacyjnej wykazała, iż nie we wszystkich przypadkach wartości wskaźników zostały określone prawidłowo. Wnioskodawca błędnie określił wartość wskaźnika "Liczba osób objętych wsparciem w zakresie zwalczania lub przeciwdziałania skutkom pandemii COVID-19", gdyż wartość docelowa tego wskaźnika (sekcja G wniosku o dofinansowanie) wskazuje wartość "1", a zgodnie z informacjami zawartymi w punkcie E.9.1 wniosku o dofinansowanie powinno być "0", bowiem biorąc pod uwagę definicję wskaźników przewidzianych w niniejszym konkursie w przypadku rezygnacji z finansowania wynagrodzeń w ramach projektu, wskazanie wartości docelowej rozpatrywanego wskaźnika większej od "0" nie jest prawidłowe ze względu na jego definicję zawartą w Załączniku nr 2 - Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu, zgodnie z którą: Wskaźnik produktu - to bezpośredni, materialny efekt realizacji przedsięwzięcia mierzony konkretnymi wielkościami. Powiązany jest bezpośrednio z wydatkami ponoszonymi w projekcie (...). Zdaniem COP, korekta w wyżej wymienionym zakresie nie znajduje uzasadnienia, bowiem zachodzi ścisła zależność pomiędzy poszczególnymi kryteriami a możliwością pozytywnej oceny realności wskaźników przedstawionych przez wnioskodawcę. Z uwagi na to, iż projekt nie spełnia kryteriów nr 1, nr 4 oraz nr 7, w konsekwencji przyjęte wskaźniki i tak nie będą mogły zostać osiągnięte.

Odnosząc się do negatywnej oceny w ramach kryterium nr 7 "Związek pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/zaspokoić oraz produktami rezultatami projektu", COP wskazało, że ze względu na takie same okoliczności związane z podejmowaniem decyzji przez inwestorów w zakresie inwestycji mieszkaniowych bez względu na metraż powierzchni domów nie można uznać, że zmiana profilu na budowę mniejszych domów do 35 m2 stanowi przeciwdziałanie negatywnych skutków COVID-19. Również różnica proceduralna w zakresie uzyskiwania pozwolenia na budowę, czy konieczności zgłoszenia nie ma wpływu na polepszenie sytuacji przedsiębiorcy dotkniętego przez COVID-19.

Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, co następuje. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że sama nazwa kryterium nr 7 z góry definiuje jego zakres. Jest to związek pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/zaspokoić oraz produktami i rezultatami projektu. Opis kryterium doprecyzowuje ponadto: "(...) Czy projekt przyczyni się do polepszenia sytuacji przedsiębiorcy dotkniętego negatywnymi skutkami wystąpienia COVID-19 i potencjalnie zapobiegnie likwidacji przedsiębiorstwa lub zmniejszeniu zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie."

Analizując sposób oceny kryterium i odnosząc go do zapisów dokumentacji aplikacyjnej, COP wskazało, że protestujący zadeklarował, iż: "Realizacja projektu przełoży się na wzrost przychodów ze sprzedaży nowego produktu, zwiększenie liczby odbiorców, wzmocnienie pozycji na rynku, wzrost atrakcyjności oferty firmy z punktu widzenia klientów oraz szybszego reagowania na bieżące i przyszłe zapotrzebowanie rynkowe w sytuacjach ekstremalnych, jakim jest pandemia koronawirusa. Posiadanie własnej infrastruktury produkcyjnej pozwoli na niezależną realizację komponentów, szybkie dostosowanie do zmieniających się trendów rynkowych i uruchamianie produkcji nowych typów domów we własnym zakresie."- punkt E.10 wniosku.

Odnosząc się do tak zaprezentowanych przez wnioskodawcę przewidywanych korzyści z realizacji projektu, COP zaznaczyło, że spółka powinna była przedstawić prognozy korzyści finansowych wynikających z realizacji projektu oraz podstawy do uznania, że inwestycja zabezpieczy ją na przyszłość na wypadek ponownego stanu kryzysu, analogicznego do pandemii i potencjalnie zapobiegnie likwidacji przedsiębiorstwa lub zmniejszeniu zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie. Tymczasem argumenty zawarte we wniosku i proteście mają charakter ogólny, jedynie opisowy, bez wskazania danych, które mogłyby być podstawą weryfikacji deklaracji protestującego. Wnioskodawca nie przedstawił wymaganych informacji (jak choćby prognozy korzyści finansowych wynikających z realizacji projektu, wolumenu sprzedaży czy wartości oczekiwanych przychodów w określonym horyzoncie czasowym), podczas gdy wskazanie takich danych jest podstawą analizy potencjalnych korzyści, jakie wnioskodawca odniósłby w wyniku realizacji projektu i oceny wpływu inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19 dla przedsiębiorcy.

COP przypomniało, że konkurs miał na celu wsparcie MŚP negatywnie dotkniętych skutkami pandemii, zatem rezultaty projektu powinny bezpośrednio wpłynąć na zniwelowanie negatywnych skutków pandemii. Tymczasem realizacja zgłoszonego do konkursu projektu nie stanowi adekwatnej odpowiedzi na problemy wnioskodawcy, które wystąpiły na skutek COVID-19, lecz ma na celu dostosowanie oferty przedsiębiorstwa do wymagań rynku. Z informacji zawartych w dokumentacji aplikacyjnej nie wynika wprost, że realizacja projektu jest dla wnioskodawcy warunkiem koniecznym utrzymania się na rynku, a planowana inwestycja będzie w stanie kryzysu (analogicznego do epidemii) ratunkiem ekonomicznym. Wskazanym we wniosku o dofinansowanie celem projektu jest doposażenie przedsiębiorstwa w ramach dotychczasowej działalności. COP stwierdziło zatem, że ze względu na ten sam obszar działalności, która nie zapobiegła negatywnym skutkom COVID-19, wnioskodawca nie wykazał, że projekt zapewni mu bezpieczeństwo finansowe w przyszłości, jak również nie przedstawił prognozy finansowej, która uzasadniałaby jego stanowisko. Przedstawienie w tym wypadków analiz i założeń miało także znaczenie dla oceny wpływu inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19, jaki oceniany jest w ramach kryterium nr 1 (którego ocena jest ściśle skorelowana z oceną rozpatrywanego kryterium nr 7). Takich danych wnioskodawca także nie zawarł w treści wniosku, zatem ocena wpływu inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków pandemii w kontekście wprowadzonych zmian w działalności wnioskodawcy tym bardziej nie może być pozytywna. Za słuszne należy zatem uznać stanowisko oceniających, że z opisu zawartego we wniosku nie wynika, w jaki sposób elementy projektu przełożą się na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19. Zdiagnozowane przez wnioskodawcę problemy opisane w sekcji B.3 wniosku nie mogą zostać rozwiązane, czy nawet zminimalizowane poprzez zaplanowane w ramach projektu działania. Wnioskodawca planuje wprowadzenie do oferty handlowej nowego produktu, jakim jest wysoce energooszczędny dom modułowy NF15 o wielkości do 35 m2 i w konsekwencji pozyskanie nowych odbiorców. Powyższe działania nie stanowią rozwiązań, które uniezależniłyby go od zawirowań koniunktury ekonomiczno-gospodarczej, wpływających na popyt na rynku, na którym działa. Protestujący nie przedstawił prognozy korzyści finansowych wynikających z realizacji projektu ani informacji, które stanowiłyby podstawę do uznania, że inwestycja zabezpieczy go na przyszłość na wypadek pandemii. Celem konkursu jest sfinansowanie projektów, które będą miały w założeniach zabezpieczenie wnioskodawcy i jego działalności w przypadku wystąpienia podobnych negatywnych oddziaływań w przyszłości. Konkurs nie jest natomiast nakierowany na wsparcie działań inwestycyjnych, które mają na celu jedynie zwiększenie konkurencyjności wnioskodawcy, zaś są w dalszym ciągu podatne na zagrożenia zewnętrzne związane zarówno z samą pandemią, jak i działaniami administracyjnymi rządu w celu ich zwalczania. Z opisu w punkcie B.3 wniosku, wynika, że główną przyczyną spadku przychodów, o której wspomina także wnioskodawca w proteście w analizowanym okresie były rezygnacje klientów, którzy mieli podpisane umowy, niemniej jednak wycofali się z planowanych inwestycji. Wnioskodawca wskazuje także na inne przyczyny spadku obrotów w przedsiębiorstwie, jakie pojawiły się w wyniku wystąpienia epidemii COVID-19 i jakie, jego zdaniem miały decydujący wpływ na działalność przedsiębiorcy, w tym na pogorszenie jego sytuacji gospodarczej lub kondycji finansowej. Zaplanowane w ramach projektu działania są niezasadne w sytuacji kryzysu na rynku, gdy klienci wycofują się z planowanych zakupów i wnioskodawca odczuwa spadek popytu na oferowane przez niego produkty. Realizacja inwestycji nie zabezpieczy wnioskodawcy także przed innymi zdarzeniami, na które wskazuje wnioskodawca w pkt B.3. Wdrożenie na rynek nowego produktu, jakim jest wysoce energooszczędny dom modułowy NF15, nie jest rozwiązaniem problemu, jakim jest brak zamówień.

COP stwierdziło, że istotą pomocy gospodarczej w ramach przedmiotowego konkursu jest wsparcie działań, które pozwolą przedsiębiorcy na pozyskiwanie zamówień, ich realizację w innym wariancie niż dotychczas, generowanie przychodów w trudnych warunkach kryzysowych. Tymczasem realizacja rozpatrywanego projektu nie wpłynie w sposób trwały i istotny na poprawę sytuacji gospodarczej wnioskodawcy w kontekście niwelowania skutków wystąpienia COVID-19. Realizacja projektu nie daje szans, aby wnioskodawca w sposób fundamentalny i stabilny poprawił swoją sytuację gospodarczą wobec zagrożeń i ryzyk związanych z negatywnymi skutkami COVID-19, będzie on nadal tak samo wrażliwy na kryzysy koniunktury w swojej branży, jak jest obecnie oraz na zagrożenia, które mogą płynąć z rozwoju epidemii w przyszłości. Ostatecznie COP stwierdziło, że zgodnie z informacjami zawartymi we wniosku projekt nie przewiduje działań wymuszonych wystąpieniem epidemii COVID-19, w wyniku których będzie można uznać, że jego realizacja wpłynie na poprawę sytuacji przedsiębiorcy dotkniętego negatywnymi skutkami wystąpienia COVID-19 i potencjalnie zapobiegnie likwidacji lub zmniejszeniu zatrudnienia w jego przedsiębiorstwie. Tak więc kryterium nr 7 uznano za niespełnione.

Podsumowując, COP wskazało, że podtrzymuje negatywną ocenę merytoryczną projektu w ramach kryteriów nr 1, 4, 5, 6 oraz 7.

W skardze wniesionej 30 czerwca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący, zaskarżając w całości informację COP w [...] z 11 czerwca 2021 r. (doręczoną 16 czerwca 2021 r.) zarzucił naruszenie:

1/ art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie wyboru projektu w sposób nieprzejrzysty i nierzetelny, a także brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku o dofinansowanie skarżącego, polegający na braku wystosowania do skarżącego wezwania do uzupełnienia wniosku o dofinansowanie, wskutek czego wniosek o dofinansowanie skarżącego otrzymał negatywną ocenę;

2/ art. 45 ust. 3 in fine ustawy wdrożeniowej poprzez brak wystosowania do skarżącego wezwania do uzupełnienia wniosku o dofinansowanie w zakresie kryterium merytorycznego 1, 4, 5, 6, 7, co w konsekwencji doprowadziło do nierównego potraktowania skarżącego względem pozostałych wnioskodawców w tym naborze;

3/ art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez ocenę wniosku o dofinansowanie projektu skarżącego w zakresie kryteriów merytorycznych 1, 4, 5, 6, 7 niezgodnie z opisami tych kryteriów.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej skarżący wniósł o uwzględnienie skargi stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, m.in. że COP nie uzasadnił, dlaczego nowe rozwiązanie (poszerzenie oferty) nie może stanowić rozwiązania niwelującego skutki wystąpienia COVID-19. Według skarżącego, warunek ten mogą spełniać także nowe produkty/rozwiązania. Poza tym, jako przeciwskazanie dla spełnienia kryterium wskazano "ścisłe połączenie z dotychczasową ofertą" bez głębszego uzasadnienia, a co więcej wbrew brzmieniu kryterium merytorycznego nr 1, gdzie instytucja organizująca konkurs nie zawarła takiego cenzusu.

Skarżący nie zgadza się również z oczekiwaniami oceniającego, by przyszły popyt na dane rozwiązania/produkty poprzeć "analizami finansowymi". Pandemia COVID-19 jest novum, jej przebieg oraz skutki są zasadniczo nie do przewidzenia. Skarżący wskazał, że z poziomu wnioskodawcy jedyne konkretne dane o charakterze finansowym, które może przedstawić na potwierdzenie spełniania kryterium merytorycznego nr 1 to wyłącznie informacja o zmniejszonym wolumenie zamówień (w zestawieniu rok do roku), co jest materiałem nie tylko obiektywnym, ale też niepodważalnym. Skarżący podniósł również, że oceniający w ogóle nie wziął pod uwagę, iż z uwagi na wyjątkowość pandemii i fakt, że jest swoistym novum nie sposób zbudować zamknięty katalog rezultatów, które można by uznać za "niwelujące skutki pandemii" w rozumieniu kryterium merytorycznego nr 1. Tym samym nie można uznać za spełniające walor dokonania oceny takie stwierdzenia zawarte w informacji o wynikach oceny wniosku jak "wydaje się, że bez względu na metraż sposób postępowania byłby podobny". Ocena ta nie została poparta żadnym uzasadnieniem, a tym samym nie jest oceną, a subiektywnym i niepotwierdzonym stanowiskiem oceniającego. Co dyskwalifikuje ją jako ocenę rzetelną i uzasadnioną. Dodatkowo oceniający pozwala sobie na formułowanie nieostrych i nieuzasadnionych tez typu "Teraz urzędy funkcjonują w miarę prawidłowo i procedury terminowe są dochowywane" - pomijając zupełnie fakt, że w dalszym ciągu na terenie kraju obowiązuje stan pandemii, a rozporządzenia wykonawcze do specustawy covidowej pozwalają kierującym urzędami w dalszym ciągu na ustalenie nie tylko zdalnego trybu pracy danego urzędu, ale nawet wprowadzić ograniczenia w kontaktach z petentami. Żadna z tych okoliczności nie usprawiedliwia i nie potwierdza oceny zawartej w zakresie kryterium merytorycznego nr 1 i świadczy o dokonaniu oceny w sposób nierzetelny. Skarżący podkreślił, że dokumentacja konkursowa w przedmiotowym naborze została przygotowana przez COP w sposób nieprzejrzysty i nierzetelny.

Skarżący stwierdził także, że w przypadku uznania spełnienia kryterium nr 1 COP powinien wezwać skarżącego do uzupełnienia braków w ramach kryterium nr 4, 5, 6 i 7.

Skarżący podkreślił, że COP pisząc, iż: "Należy zatem zaznaczyć, iż zgodnie z załącznikiem nr 3 do Regulaminu konkursu, w ramach kryteriów nr 1, 3, 4, 5, 6 i 7 istnieje jedynie: "możliwość poprawienia wniosku i załączników", co nie jest równoznaczne z obowiązkiem wezwania wnioskodawcy do poprawy/uzupełnienia wniosku." jest nadinterpretacją Regulaminu konkursu i w żadnym miejscu nie znajdzie się tego typu wyjaśnienia, jak rozumieć ten zapis.

Ponadto, skarżący podniósł, że poszczególne postanowienia regulacji konkursowych lub pozakonkursowych powinny być sformułowane prostym i zrozumiałym językiem.

W odpowiedzi na skargę COP w [...], podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej informacji, wniosło o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, COP wskazało, m.in. że zaprezentowana przez skarżącego argumentacja może świadczyć o celowym pomijaniu faktów wprost wskazanych w zaskarżonym rozpatrzeniu, które nie dość, że wynikały z opisów sposobu oceny zakwestionowanych kryteriów, to także wskazywały na konkretne przyczyny niespełnienia przez projekt poszczególnych wymogów. Skarżący podaje, iż podjęte 11 czerwca 2021 r. rozstrzygnięcie nie zawiera uzasadnienia, dlaczego konkretnie oceniający uznał, że nowe rozwiązanie (poszerzenie oferty) nie może stanowić rozwiązania niwelującego skutki wystąpienia COVID-19. Odnosząc się do powyższego, COP przypomniało, iż kluczowe znaczenie ma przedstawione we wniosku uzasadnienie wystąpienia negatywnych dla przedsiębiorcy skutków spowodowanych wyłącznie wystąpieniem pandemii, a także opis potrzeby realizacji projektu, którego w sposób niebudzący żadnych wątpliwości powinno wynikać, iż realizacja projektu wpłynie na poprawę sytuacji przedsiębiorcy dotkniętego negatywnymi skutkami wystąpienia COVID-19 i potencjalnie zapobiegnie jego likwidacji lub zmniejszeniu zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie.", bowiem w świetle podniesionych w proteście wątpliwości dotyczących uzasadnienia dokonanej oceny należało przedmiotowe kryterium rozpatrzeć w oparciu o sposób oceny kryterium wynikający wprost z załącznika nr 3 do Regulaminu konkursu oraz zapisów dokumentacji aplikacyjnej. Mając na uwadze powyższe, COP podkreśliło, iż organ odniósł się kompleksowo do wszystkich kwestii podlegających ocenie w ramach każdego z negatywnie ocenionych kryteriów, a tym samym w żadnym wypadku nie mógł uznać, iż zawarte w zaskarżonej informacji uzasadnienie było ogólne, czy lakoniczne i nie wskazywało na konkretne przyczyny niespełnienia kryteriów. Wbrew opinii skarżącego, organ wskazał na konkretne okoliczności, które to miały wpływ na negatywną oceną projektu, zatem nie można się zgodzić, iż stanowisko organu nie było uzasadnione, o czym świadczy zawarta w nim rozbudowana argumentacja wraz z przytoczonymi konkretnymi fragmentami wniosku, z których wprost wynika, iż zaplanowane w ramach projektu działania nie są wymuszone negatywnymi skutkami pandemii, a wynikają one jedynie z zamiaru podniesienia konkurencyjności przedsiębiorstwa, potrzeby skarżącego dostosowania się do wymogów rynku.

COP przyznało, że warunkiem udziału w konkursie jest przeprowadzenie inwestycji mającej na celu łagodzenie skutków wystąpienia pandemii, niemniej jednak powinny być to rozwiązania, które uchronią wnioskodawcę przed kolejnymi negatywnymi skutkami pandemii i które będą odpowiedzią na problemy, jakie wnioskodawca zdefiniował w pkt B.3. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej informacji, zdiagnozowane przez wnioskodawcę negatywne zdarzenia opisane w sekcji B.3 wniosku w żaden sposób nie mogą zostać rozwiązane, czy nawet zminimalizowane poprzez zaplanowane w ramach projektu działania. Z opisu w punkcie B.3 wniosku, wynika, że główną przyczyną spadku przychodów w analizowanym okresie były rezygnacje klientów, którzy mieli podpisane umowy, niemniej jednak wycofali się z planowanych inwestycji. Skarżący podał także inne przyczyny spadku obrotów w przedsiębiorstwie, jakie pojawiły się w wyniku wystąpienia epidemii COVID-19 i jakie, jego zdaniem, miały decydujący wpływ na działalność przedsiębiorcy, w tym na pogorszenie jego sytuacji gospodarczej i kondycji finansowej. Zaplanowane w ramach projektu działania organ uznał za niezasadne w sytuacji kryzysu na rynku, gdy klienci wycofują się z planowanych zakupów i wnioskodawca odczuwa spadek popytu na oferowane przez niego produkty. Realizacja inwestycji nie zabezpieczy wnioskodawcy także przed innymi zdarzeniami, na które skarżący wskazał w pkt B.3, bowiem z pewnością wdrożenie na rynek nowego produktu, jakim jest wysoce energooszczędny dom modułowy NF15 nie jest rozwiązaniem problemu, jakim jest brak zamówień. Uzasadniając swoje stanowisko, organ kilkukrotnie wyjaśnił, iż istotą pomocy gospodarczej w ramach przedmiotowego konkursu jest wsparcie działań, które pozwolą przedsiębiorcy na pozyskiwanie zamówień, ich realizację w innym wariancie niż dotychczas, generowanie przychodów w trudnych warunkach kryzysowych. Tymczasem realizacja rozpatrywanego projektu nie wpłynie w sposób trwały i istotny na poprawę sytuacji gospodarczej wnioskodawcy, w kontekście niwelowania skutków wystąpienia COVID-19. Realizacja projektu nie daje szans, aby skarżący w sposób fundamentalny i stabilny poprawił swoją sytuację gospodarczą wobec zagrożeń i ryzyk związanych z negatywnymi skutkami COVID-19, będzie on nadal tak samo wrażliwy na kryzysy koniunktury w swojej branży jak jest obecnie oraz na zagrożenia, które mogą płynąć z rozwoju epidemii w przyszłości. COP wskazało, że deklarowane przez skarżącego przyczyny spadku obrotów nie są bezpośrednio związane z wystąpieniem pandemii COVID-19, a jedynie z rosnącą konkurencją na rynku usług budowlanych. Jest bowiem rzeczą powszechnie znaną, że od czasu wystąpienia pandemii COVID-19 obserwuje się rosnący popyt na usługi budowlane związane z migracją mieszkańców miast do obszarów podmiejskich. Odnosząc się natomiast do zaproponowanych we wniosku rozwiązań, COP stwierdziło, że są one nie tyle rozwiązaniem problemów wynikających z pandemii, co raczej dostosowaniem oferty do zmiany przepisów prawa budowlanego, które obecnie przewiduje możliwość wybudowania domu jednorodzinnego o powierzchni do 35 m2 bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. COP uznało zatem, że projekt skarżącego nie wpisuje się w typ projektu przewidziany Regulaminem konkursu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie w zakresie ubiegania się o dofinansowanie jest prowadzone w oparciu o zasady i reguły, które wynikają z ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm. - dalej jako: "ustawa" lub "ustawa wdrożeniowa"). Wynika z nich przede wszystkim, że projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 2 ustawy). Według zaś art. 2 pkt 13a ustawy wdrożeniowej przez kryteria wyboru projektów rozumie się kryteria umożliwiające ocenę projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie projektu, wybór projektu do dofinansowania i zawarcie umowy o dofinansowanie projektu albo podjęcie decyzji o dofinansowaniu projektu, zgodne z warunkami, o których mowa w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (czyli rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r.), zatwierdzone przez komitet monitorujący, o którym mowa w art. 47 rozporządzenia ogólnego. Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym lub pozakonkursowym (art. 38 ust. 1 ustawy).

W trybie konkursowym, a w takim trybie następował wybór projektu w rozpoznawanej sprawie, wniosek o dofinansowanie projektu składany jest w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Zgodnie z art. 39 ust. 2 tej ustawy, konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów. Konkurs jest przeprowadzany przez właściwą instytucję na podstawie określonego przez nią regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy), który m.in. określa kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej) oraz zakres, w jakim jest możliwe uzupełnianie lub poprawianie projektu w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów w trakcie jego oceny (art. 41 ust 2 pkt 7a).

Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego konkursu, rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej dokumentacji, czy jej niespójność, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek różnych kryteriów muszą zostać ocenione negatywnie.

Kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny wniosku o dofinansowanie, sąd administracyjny bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie w ramach poszczególnych programów operacyjnych procedur wyłaniania projektów. Rozważając zasadność skargi w tym aspekcie należy mieć też na względzie, że w ustawie wdrożeniowej wskazano, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej).

W przepisie art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej określono ogólne zasady dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinasowania. Wymienione w tym przepisie zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te dotyczą także uzasadnienia stanowiska czy to na etapie oceny formalnej czy merytorycznej projektu jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. Komentarz do art. 37 zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, Jacek Jaśkiewicz, publ. LEX).

Należy również wskazać, że pojęcie prawa stanowiącego podstawę działania organów administracji publicznej i służącego za kryterium oceny tego działania przez sądy administracyjne nie wyczerpuje źródeł prawa, o których mowa w Konstytucji (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1377/10).

W prawie administracyjnym pojęciu prawa przypisuje się szczególne i szersze znaczenie. Pod pojęciem źródeł prawa administracyjnego rozumiany jest każdy akt normatywny, czyli akt zawierający chociażby jedną normę prawną o charakterze generalno-abstrakcyjnym, mogącą stanowić podstawę indywidualnego rozstrzygnięcia, ustanowiony w drodze czynności upoważnionych organów państwa, nadający moc obowiązującą tejże normie (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 110/10; podobnie wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1377/10). W konsekwencji również dokumentom systemu realizacji programu operacyjnego, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, można przyznać walor źródła prawa (w szerokim znaczeniu), jako że system ten ma swoje umocowanie w ustawie, zaś jego normy mają generalny charakter i są skierowane do nieokreślonego kręgu adresatów (potencjalnych wnioskodawców dofinansowania).

W szczególności Regulamin konkursu jest dokumentem systemu realizacji programu operacyjnego (art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Treść takiego regulaminu nie może być sprzeczna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dokument, na podstawie którego wyłaniani mają być potencjalni beneficjenci programu, nie jest wprawdzie zbiorem norm prawnych mających wiązać w sposób właściwy źródłom prawa, lecz dotyczy norm, na których obowiązywanie godzi się każdy ubiegający o udzielenie wsparcia.

Z art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej wynika, że regulamin konkursu określa w szczególności: 5) wzór wniosku o dofinansowanie projektu (pkt 5); kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (pkt 7); zakres, w jakim jest możliwe uzupełnianie lub poprawianie projektu w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów w trakcie jego oceny (pkt 7a); środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy oraz instytucje właściwe do ich rozpatrzenia (pkt 10). Regulamin taki w niniejszej sprawie został przyjęty uchwałą Zarządu Województwa [...] Nr 536/20 z dnia 9 czerwca 2020 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu Konkursu.

Zgodnie z § 13 Regulaminu konkursu statuującym ogóle zasady oceny projektów, złożony w konkursie projekt podlega ocenie przeprowadzonej przez KOP na podstawie kryteriów wyboru projektów, stanowiących załącznik nr 3 do Regulaminu. Ocena projektu przeprowadzana jest na podstawie informacji przedstawionych we wniosku o dofinansowanie, udzielonych przez wnioskodawcę lub pozyskanych przez IP na temat wniosku o dofinansowanie lub wnioskodawcy. Zgodnie z § 15 Regulaminu konkursu ocena merytoryczna projektu ma na celu weryfikację wniosku o dofinansowanie na podstawie kryteriów merytorycznych wskazanych w załączniku nr 3 do niniejszego Regulaminu. Ocena merytoryczna jest dokonywana pod względem spełnienia kryteriów merytorycznych dostępu (z przypisanymi wartościami logicznymi Tak/Nie/Nie dotyczy) i punktowych. Ocena merytoryczna dokonywana jest przez członków KOP będących pracownikami IP i ekspertami lub ekspertami. W ramach kryteriów merytorycznych dostępu nr 1, 3, 4, 5, 6 i 7 istnieje możliwość poprawienia wniosku o dofinansowanie, w zakresie wynikającym z rekomendacji członków KOP, sformułowanych w procesie oceny. W takim przypadku, IP informuje wnioskodawcę o konieczności dokonania poprawy wniosku oraz wyznacza termin 7 dni na jej dokonanie, licząc od dnia następującego po dniu wysłania wezwania. Wniosek jest kierowany do poprawy tylko w przypadku spełnienia wszystkich pozostałych kryteriów merytorycznych dostępu. Niespełnienie przez projekt któregokolwiek z kryteriów merytorycznych dostępu powoduje, że projekt nie podlega ocenie na podstawie kryteriów merytorycznych punktowych i uzyskuje ocenę negatywną.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest informacja COP w [...] z dnia 11 czerwca 2021r. o nieuwzględnieniu protestu [...]sp. z o.o. od etapu oceny merytorycznej projektu o nazwie " Inwestycje w środki trwałe w celu ograniczenia negatywnych skutków epidemii COVID-19" oznaczonego numerem wniosku o dofinansowanie [...] złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka, Działania II.3: Zwiększenie konkurencyjności MŚP, Poddziałania II.3.1: Innowacje w MŚP, nr konkursu RPLD.02.03.01- IP.02-10-070/20.

Wnioskodawca zajmuje się realizacją projektów budowlanych, montując gotowe domy jednorodzinne posiadające wysoką izolacyjność ( v. wniosek o dofinansowanie p.B.1). Celem projektu jest rozszerzenie dotychczasowej oferty oraz uruchomienie nowych procesów projektowych celem ograniczenia wpływu pandemii COVID-19 poprzez zakup środków trwałych, oprogramowania i komputerów, dzięki którym wdrożony zostanie nowy produkt jakim jest wysoce energooszczędny dom modułowy NF 15 o wielkości do 35 metrów. Cel zostanie osiągnięty poprzez zakup środków trwałych niezbędnych do budowy energooszczędnych domów modułowych. Posiadanie infrastruktury produkcyjnej pozwoli na niezależną realizację komponentów, szybkie dostosowanie do zmieniających się trendów rynkowych i uruchamianie produkcji nowych typów domów we własnym zakresie. (wniosek o dofinansowanie p. B.3). W wyniku realizacji projektu firma przejdzie transformację, dokonana zostanie zmiana procesu produkcyjnego – zostanie uruchomiony cały nowy proces produkcyjny komponentów do budowy domów energooszczędnych, małych modułowych, zmiana sposobu świadczenia usług – będziemy korzystać z własnych komponentów i znacznie przyspieszymy proces dostarczania i montażu domu dla klienta ostatecznego oraz zmiany organizacyjne związane z uruchomieniem i zarządzaniem produkcją, planowaniem i zamawianiem surowców, wdrożeniem i uruchomieniem nowych rozwiązań zaprojektowanych wewnątrz firmy. Nowy produkt dzięki realizacji projektu będzie oparty na 3 filarach: produkowany w 5 dni – instalowany w ciągu 2 – nawet na 2 arowej działce (wniosek o dofinansowanie p.E.1).

Zgodnie z § 5 ust. 1 Regulaminu konkursu, przedmiotem konkursu jest wybór do dofinansowania projektów, które w największym stopniu przyczynią się do osiągnięcia celu określonego dla Działania II.3: Zwiększenie konkurencyjności MŚP w ramach Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka RPO WŁ 2014-2020. Celem działania jest wsparcie przedsiębiorców negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID-19.

W § 5 ust. 2 Regulaminu konkursu określono typy projektów podlegające dofinansowaniu i typem projektu podlegającym dofinansowaniu jest wsparcie MŚP negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID-19. Regulamin przewiduje, że pomoc udzielana jest mikroprzedsiębiorcom, małym i średnim przedsiębiorcom na cele inwestycyjne lub obrotowe, nakierowane na łagodzenie skutków wystąpienia pandemii COVID-19 (§ 5 ust. 3 Regulaminu konkursu). Regulamin konkursu na wstępie zawiera Wprowadzenie, które rozpoczyna się następująco: "Niniejszy konkurs kierowany jest do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID-19. Konkurs kierowany jest głównie do przedsiębiorców zainteresowanych szeroko rozumianym przeprofilowaniem prowadzonej działalności lub zupełną zmianą branży, w której działają. Konkurs jest również kierowany do przedsiębiorców, którzy muszą wprowadzić zmiany w prowadzonej działalności wymuszone wystąpieniem epidemii COVID-19. Dodatkowo realizacja projektu powinna przyczyniać się do utrzymania miejsc pracy u Wnioskodawcy /.../".

W rozpoznawanej sprawie w wyniku oceny merytorycznej wniosek o dofinansowanie został negatywnie oceniony pod względem zgodności z kryteriami merytorycznymi dostępu 1 ( "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu"),nr 4 ("Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność"), nr 5 ("Zgodność poziomu i wnioskowanej kwoty dofinasowania z regulaminem konkursu"), nr 6 ("Realność wskaźników") i nr 7 ("Związek pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/ zaspokoić oraz produktami i rezultatami projektu"). Kwestią sporną w niniejszej sprawie o podstawowym znaczeniu jest przede wszystkim prawidłowość oceny kryterium merytorycznego dostępu nr 1 jak również pozostającego z nim w ścisłym związku kryterium merytorycznego nr 7. Prawidłowość oceny spełniania lub niespełnienia przez projekt kryterium merytorycznego dostępu nr 1 determinowała bowiem w istocie wyniki oceny spełniania przez projekt pozostałych kryteriów merytorycznych dostępu. Pozostałe kryteria merytoryczne uznane zostały bowiem za niespełnione jedynie z powodu niespełnienia przez projekt kryterium nr 1. Opis kryteriów merytorycznych i sposób oceny kryteriów zawarte zostały w załączniku nr 3 do Regulaminu tego konkursu

Zgodnie z opisem kryterium nr 1 stanowiącym załącznik nr 3 do Regulaminu konkursu w jego ramach ocenie podlegać będzie czy dotyczy wsparcia inwestycji w MŚP negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID- 19.

Przez MŚP negatywnie dotknięte skutkami epidemii COVID-19 należy rozumieć przedsiębiorstwa będące w trudnej sytuacji finansowej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Ocena, czy MŚP są dotknięte negatywnie skutkami epidemii COVID-19 zostanie dokonana na podstawie dokumentów księgowych potwierdzających spadek obrotów, wzrost zapasów, dokumentów księgowych lub umów potwierdzających zerwanie łańcucha dostaw, dokumentów księgowych lub innych dokumentów potwierdzających zerwanie/rozwiązanie współpracy z dotychczasowymi partnerami finansowymi i klientami lub innych dokumentów wskazujących negatywne skutki dla przedsiębiorstwa w skutek epidemii COVID-19 .

Przy dokonaniu oceny należy także wziąć pod uwagę uzasadnienie spadku obrotów i innych negatywnych zdarzeń dla przedsiębiorcy wyłącznie skutkami epidemii Covid - 19 oraz wpływu planowanej inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii Covid - 19.

Z wymienionego sposobu oceny kryterium nr 1 wynika, że przesłankami spełnienia tego kryterium jest to, że:

1.) spadek obrotów uzasadniony jest wyłącznie skutkami epidemii Covid - 19 oraz ,że

2.) planowania inwestycja wpływa na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii Covid - 19.

COP w zaskarżonej informacji uznał, że zanotowane spadki obrotów wnioskodawcy były spowodowane wyłącznie skutkami epidemii, a zatem spełniona została pierwsza z ww. przesłanek.

Drugiej z przesłanek, zdaniem COP, wnioskodawca nie spełnił bowiem nie można jednoznacznie stwierdzić, że zaplanowana przez wnioskodawcę inwestycja stanowi adekwatną odpowiedź na problemy wnioskodawcy wynikające z wystąpienia pandemii i że wpłynie ona na zniwelowanie negatywnych skutków wywołanych epidemią COVID-19.

W ocenie sądu ww. przesłanka wiąże się z kryterium nr 7 w ramach, którego oceniane jest czy projekt przyczyni się do polepszenia sytuacji przedsiębiorcy dotkniętego negatywnymi skutkami wystąpienia Covid - 19 i potencjalnie zapobiegnie likwidacji przedsiębiorstwa lub zmniejszeniu zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie.

Odnośnie kryterium nr 7 także istnieje możliwość poprawy wniosku o dofinansowanie. Przewiduje to § 15 ust.14 Regulaminu konkursu zgodnie z którym poprawa kryterium merytorycznego dostępu nr 7 jest możliwa w zakresie informacji i założeń biznesowych planowanego przedsięwzięcia wskazanych we wniosku o dofinasowanie i załącznikach.

W rozpoznawanej sprawie instytucja pośrednicząca uznała, że strona nie wykazała aby realizacja projektu zmniejszyła negatywne skutki epidemii Covid - 19. Nie wykazała aby projekt przyczynił się do polepszenia sytuacji firmy dotkniętej negatywnymi skutkami epidemii i potencjalnie zapobiegnie likwidacji firmy lub zmniejszeniu w niej zatrudnienia. W ocenie instytucji pośredniczącej w uzasadnieniu wniosku nie przedstawiono bowiem żadnych prognoz dotyczących rezultatów realizacji projektu. Zdaniem instytucji pośredniczącej realizacja projektu nie zabezpieczy firmy przed negatywnymi skutkami w razie wystąpienia kolejnej pandemii. W związku z czym instytucja pośrednicząca uznała, że nie zostały spełnione przesłanki kryterium nr 1 i nr 7.

Sąd nie podziela stanowiska COP. Ocena została dokonana z naruszeniem zasady przejrzystości i rzetelności. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący w uzasadnieniu wniosku o dofinansowanie wskazał w jaki sposób planowana inwestycja wpłynie na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19. Zakupi urządzenia produkcyjne i dzięki nim uniezależni się od dostawców. Jak wskazał we wniosku jednym z powodów załamania działalności było przerwanie łańcucha dostaw komponentów niezbędnych w produkcji. Ponadto wdroży do produkcji nowy produkt – niewielkie domy modułowe, które ze względu na niską cenę i bardzo szybki montaż u klienta chętnie kupowane są w okresie epidemii. Za racjonalne należy uznać przestawione przez stronę argumenty, iż wiele osób z powodu epidemii zamierza przebywać poza miastem i poszukuje stosunkowo tanich domów, do których przeprowadzi się w bardzo krótkim okresie. Taką właśnie ofertę zamierza przedstawić wnioskodawca po uzyskaniu środków w ramach przedmiotowego konkursu.

Wymienione działania, w ocenie strony, będą skutkowały wzrostem przychodów spółki a tym samym poprawie ulegnie jej sytuacja finansowa. Strona skarżąca opisała zatem w jaki sposób planowana inwestycja zmniejszy negatywne skutki epidemii oraz polepszy jej sytuację finansową.

Przede wszystkim należy podnieść, że ani w Regulaminie konkursu ani w Instrukcji wypełniania wniosku nie ma wymogu aby wnioskodawca miał obowiązek przedkładać dodatkowe analizy lub prognozy na okoliczność, że planowana inwestycja zmniejszy negatywne skutki epidemii. W sytuacji jednak gdy instytucja pośrednicząca uznała, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę są zbyt ogólne i nie zostały poparte odpowiednimi dokumentami to miała możliwość wezwania strony do uzupełnienia wniosku w tym, zakresie. Taką możliwość przewidziano w § 15 ust.14 Regulaminu konkursu. Komisja oceny projektów mogła zatem wezwać stronę skarżącą do złożenia w określonym terminie dokumentów wskazujących, że planowana inwestycja zmniejszy negatywne skutki epidemii i polepszy sytuację firmy oraz potencjalnie zapobiegnie jej likwidacji oraz zmniejszeniu zatrudnienia. Strona skarżąca nie została jednak do tego wezwana. Wobec powyższego COP pozbawił się możliwości prawidłowego ustalenia spełnienia przez wnioskodawcę jednocześnie kryteriów 1 i 7.

Nie można się zgodzić z tezą zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej informacji, że planowana inwestycja nie uchroni spółki przed negatywnymi skutkami w razie wystąpienia ponownego stanu kryzysu analogicznego do pandemii. Wymóg aby projekt miał zabezpieczać wnioskodawcę przez skutkami kolejnej pandemii (lub podobnego kryzysu) nie wynika ze "sposobu oceny kryterium nr 1 i nr 7" zawartej w załączniku nr 3 do Regulaminu konkursu. Skoro nie ma takiego wymogu w opisie przesłanek spełnienia kryteriów nr 1 i nr 7 to nieuzasadnione jest powoływanie się instytucji pośredniczącej na niespełnienie tego wymogu jako przyczyny uznania, że nie spełnione zostało kryterium nr 1 i nr 7.

Zasadniczy zarzut naruszenia przez instytucję pośredniczącą zasady rzetelności i przejrzystości oceny projektu sprowadza się do tego, że ocena ta została dokonana bez wezwania strony do poprawienia wniosku o dofinansowanie w zakresie kryterium nr 7 mimo, że istniała taka możliwość. W sytuacji gdy Regulamin konkursu przewiduje możliwość korekty lub uzupełnienia wniosku zaś wniosek w tym zakresie, w ocenie C.O.P., nie zawiera jakichś informacji lub dokumentów to strona winna zostać wezwana do poprawy wniosku. Dopiero bowiem po takim wezwaniu i ewentualnym poprawieniu wniosku projekt może zostać oceniony w sposób rzetelny i przejrzysty. W niniejszej sprawie instytucja pośrednicząca nie wezwała spółki do poprawy wniosku w zakresie kryterium nr 7 lecz na podstawie samego wniosku uznała, że nie spełnia on wymienionych kryteriów.

Przy ocenie legalności zaskarżonej informacje sąd wziął pod uwagę treść § 15 ust. 4 Regulaminu konkursu zgodnie z którym wniosek jest kierowany do poprawy tylko w przypadku spełnienia wszystkich pozostałych kryteriów merytorycznych dostępu. W niniejszej sprawie braki wniosku dotyczyły nie tylko kryterium nr 7, ale także kryterium nr 4, 5 i 6. W przypadku tych trzech ostatnich kryteriów (nr 4, 5 i 6) instytucja pośrednicząca powoływała się na bezcelowość poprawy tych kryteriów z uwagi na niespełnienie kryterium nr 1. Spełnienie kryterium nr 1 ma zatem zasadnicze znaczenie dla oceny spełnienia wszystkich pozostałych kryteriów. W związku z czym ocena spełnienia kryterium nr 1 i 7 winna być dokonana w sposób rzetelny i przejrzysty a taki sposób oceny projektu w zakresie tego kryterium jest możliwy dopiero po wezwaniu wnioskodawcy do poprawienia wniosku w zakresie brakujących informacji lub dokumentów tak jak stanowi o tym § 15 ust. 14 Regulaminu konkursu. Dopiero po ewentualnym poprawieniu wniosku ocena projektu w zakresie kryterium nr 7 może zostać dokonana w sposób określony w art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej a następnie w taki sam sposób winny być ocenione pozostałe kryteria merytoryczna dostępu. Jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej informacji dokumentacja konkursowa powinna być odczytywana kompleksowo jako całość. Tym samym ewentualne spełnienie kryterium nr 7 (po poprawieniu wniosku) umożliwi pełną i prawidłowa ocenę kryteriów 1 i 7 w zakresie wpływu planowanej inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Instytucja pośrednicząca nie wezwała strony skarżącej do poprawy wniosku w zakresie kryterium nr 7 mimo, że miała taką możliwość lecz dokonała oceny projektu jedynie w oparciu o treść samego wniosku. Uniemożliwiło to tym samym stronie usunięcie pewnych braków wniosku. Ocena projektu została zatem przeprowadzona z naruszeniem prawa a mianowicie z naruszeniem zasady przejrzystości i rzetelności (art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej). Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 61 ust.8 pkt 1a.) ustawy wdrożeniowej, sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.

Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz strony zwrot kosztów postępowania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Przede wszystkim należy wezwać stronę skarżącą do poprawy wniosku o dofinansowanie w zakresie kryterium nr 7 o niezbędne informacje i dokumenty w określonym terminie. W zależności od treści poprawionego wniosku należy podjąć dalsze czynności procesowe ( w tym ewentualnie wezwać do poprawy wniosku w zakresie kryteriów nr 4, 5 i 6), a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

AB/