Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 1691/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Teresa Kobylecka, Sędziowie WSA Wojciech Mazur (spr.), Asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Protokolant Joanna Dziedzic, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] w likwidacji w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przejęcia na własność przedsiębiorstwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1996r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Przedsiębiorstwa [...] w likwidacji w W. kwotę 600 zł (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sadowego.


UZASADNIENIE

IV SA 1691/03

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r. nr [...] Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Odbudowy z dnia [...] grudnia 1948 r. o przejściu na własność Państwa przedsiębiorstw / [...] / w części dotyczącej Zakładów [...] S.A. [...], B. ul. [...] wraz z oddziałami oraz orzeczenia Ministra Budownictwa z dnia 6 lipca 1950 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa "[...] Spółka Akcyjna [...] w B.". W uzasadnieniu decyzji podano, iż w/w orzeczeniom nie można przypisać rażącego naruszenia prawa gdyż nacjonalizacja [...] Spółki Akcyjnej w B. została dokonana na podstawie art. 2 ust. 1 lit. d ustawy z dnia 3 stycznia o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej / Dz.U. R.P. Nr 3, poz. 17 ze zm. dalej zwaną ustawą / jako spółka kontrolowana przez obywateli niemieckich i przez administrację niemiecką, co wykazano w protokole zdawczo-odbiorczym z dnia 7 lipca 1949 r. Organ prowadzący postępowanie nacjonalizacyjne miał prawo pozostawić wezwania i zawiadomienia ze skutkiem doręczenia w aktach z uwagi na treść § 78 i § 79 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa / Dz.U. R.P. Nr 16, poz. 62 ze zm. zwanego dalej rozporządzeniem /.

Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] Minister Infrastruktury po rozpoznaniu wniosku S. F. – kuratora [...] Spółki Akcyjnej w B. o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 127 § 3 k.p.a. uchylił w całości w/w decyzję oraz na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. stwierdził nieważność orzeczeń Ministra Odbudowy z dnia [...] grudnia 1948 r. i Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 1950 r. W uzasadnieniu decyzji podano, iż organ wydający zaskarżoną decyzję nie przeprowadził dowodu z akt postępowania nacjonalizacyjnego i z dokumentów rejestrowych spółki oraz jako podstawę prawną wskazał art. 2 ust. 1 lit d ustawy, gdy tymczasem w orzeczeniu Ministra Odbudowy z dnia [...] grudnia 1948 r. jako podstawę wskazano art. 2 ust. 1 i 7 oraz art. 6 ustawy. Jako podstawę stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] grudnia 1948 r. wskazano rażące naruszenie prawa poprzez wskazanie nieprecyzyjnej podstawy prawnej, przejęcie przedsiębiorstwa stanowiącego własność obywateli polskich narodowości żydowskiej i z uwagi na powyższe również orzeczenie z dnia [...] lipca 1950 r. traci swój byt prawny jako integralna część orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność. Stwierdzono również, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne gdyż istnieje podmiot, któremu przysługuje prawo / [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością następca prawny przejętego przedsiębiorstwa/ a przywrócenie stanu poprzedniego jest możliwe gdyż nieruchomości przejętego przedsiębiorstwa są we władaniu Skarbu Państwa.

Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyło [...] Przedsiębiorstwo [...] w W. w likwidacji zarzucając zaskarżonej decyzji błędne przyjęcie zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. gdyż przepis ten nie przewiduje "braku precyzyjnej podstawy prawnej", naruszenie treści art. 107 § 3 k.p.a. gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia istniejącego w czasie postępowania nacjonalizacyjnego stanu faktycznego odnośnie miejsca pobytu osób, którym przysługiwały uprawnienia przewidziane treścią § 79 rozporządzenia. Zdaniem skarżącego przejęte przedsiębiorstwo było niemiecką osobą prawną kontrolowaną przez obywateli niemieckich i podlegało nacjonalizacji a zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa polegającym na błędnej wykładni art. 2 ustawy i § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 kwietnia 1946 r. o określeniu osób, których przedsiębiorstwa przechodzą na własność Państwa / Dz. U. Nr 17, poz. 115 / i w związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Reprezentujący w niniejszym postępowaniu Skarb Państwa Wojewoda [...] pismem z dnia 10 maja 2004 r. poinformował sąd, iż w postępowaniu nie brało udziału [...] Przedsiębiorstwo [...]" spółka z o.o. w B., które użytkuje część nieruchomości przejętego przedsiębiorstwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /.

Skarga jest zasadna.

Przede wszystkim należy stwierdzić, iż zarówno wydający decyzję w I instancji Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa jak rozpoznający sprawę w trybie art. 127 § 3 Minister Infrastruktury nie wyjaśnili istoty niniejszego postępowania, co stanowi naruszenie treści art. 7 i art. 77 k.p.a. Z orzeczenia Ministra Odbudowy z dnia [...] grudnia 1948 r. wynika, że podstawą przejęcia Zakładów [...] S.A. Korn w B. ul. [...] wraz z oddziałami [...] S.A. B.ul. [...],[...], K. ul. [...] był art. 2 ust. 1 i 7 oraz art. 6 ust. 1 ustawy i należało rozważyć czy przejęte przedsiębiorstwo spełnia warunki wymienione w treści art. 2 ust. 1 do przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa bez odszkodowania. Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w swojej decyzji przyjął, iż przedsiębiorstwo zostało przejęte na podstawie art. 2 ust. 1 lit. d ustawy przyjmując, iż spółka była kontrolowana przez obywateli niemieckich i administrację niemiecką powołując się na zapis w protokole zdawczo-odbiorczym. Takie stanowisko było nieuprawnione gdyż mając na uwadze treść § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 1946 r. należało rozważyć, kto faktycznie i na jakich zasadach miał decydujący wpływ na zarząd lub działalność przedsiębiorstwa. Na pewno należało przeprowadzić dowód z akt rejestrowych i przeanalizować dokonane tam wpisy, tegoż nie uczyniono. Również Minister Infrastruktury pomimo obszerności uzasadnienia nie przeprowadził takiej analizy a jedynie przyjął, że podstawą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Odbudowy z dnia 1 grudnia 1948 r. jest nieprecyzyjnie podana podstawa prawna. Należy podzielić pogląd wyrażony przez skarżącego w uzasadnieniu skargi, iż takie stanowisko nie może znajdować oparcia w treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., faktycznie nie sprecyzowanie przez Ministra Odbudowy w swoim orzeczeniu, jaka podstawa przejęcia przedsiębiorstwa miała miejsce wymaga od organu oceny całości treści art. 2 ust. 1. Należy również ustalić przyczyny nie powiadomienia właściciela przedsiębiorstwa lub jego spadkobierców o wydanych orzeczeniach, gdyż zarówno ustalenia w tym zakresie przedstawione w uzasadnieniach decyzji I instancji jak i zaskarżonej decyzji są dowolne. Rozpoznając ponownie sprawę należy mieć na uwadze treść pisma Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. informujące o istnieniu jeszcze jednego użytkownika nieruchomości wchodzących w skład przejętego przedsiębiorstwa, który również mając na uwadze treść art. 28 k.p.a. powinien brać udział w postępowaniu administracyjnym.

Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję z dnia [...] grudnia 1996 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. 152 i art. 153 w/w ustawy zaskarżona decyzją nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 w/w ustawy.