Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 472/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 73, art. 86, art. 87, art. 184, art. 197 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 3 sierpnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wr 1919/15 w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia kary porządkowej postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2016 r. o sygn. I SA/Wr 1919/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie ze skargi E. R. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu (dalej: Dyrektor IS) z dnia 24 września 2015 r. o nr [...] w przedmiocie umorzenia kary porządkowej odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne – podobnie jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia – na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.

2.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podał, że postanowieniem z dnia 15 lutego 2015 r. odrzucił skargę strony z powodu nieuiszczenia wpisu, do którego uiszczenia skarżąca została wezwana zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2015 r. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został wysłany na adres skarżącej wskazany w skardze. Przesyłka została dwukrotnie awizowana w dniach 7 i 15 grudnia 2015 r., a stosowne zawiadomienie o jej pozostawieniu w placówce pocztowej umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącej. Niepodjęta w terminie przesyłka została zwrócona nadawcy. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. WSA we Wrocławiu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.

Pismem z dnia 4 marca 2016 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W motywach wniosku zaznaczyła, że nie została zawiadomiona przez operatora pocztowego o przesłaniu na jej adres przesyłki z Sądu. Podniosła, że jest osobą sumienną, rzetelnie pilnującą swoich spraw, dlatego odebrałaby przesyłkę, gdyby została zawiadomiona o jej nadejściu. Jednocześnie podała, że w związku z zaistniałą sytuacją złożyła u operatora pocztowego stosowną reklamację.

2.2. Postanowieniem z dnia 31 marca 2016 r. referendarz sądowy WSA we Wrocławiu przyznał stronie prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że wniosek ten został złożony z dochowaniem ustawowego terminu. Przywołując regulację odnoszącą się do doręczania pism sądowych, uznał jednak, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Zdaniem tego Sądu twierdzenia skarżącej o nieotrzymaniu zawiadomienia o awizowaniu przesyłki są jednostronne, skarżąca bowiem nie wykazała, że podjęła czynności zmierzające do uprawdopodobnienia swojego stanowiska. W szczególności nie przedstawiła dowodów na to, że zainicjowała wszczęcie procedury reklamacyjnej przed operatorem pocztowym. Uprawdopodobnienia okoliczności wyłączającej brak winy w uchybieniu terminu nie może stanowić samo oświadczenie skarżącej, że złożyła reklamację usługi pocztowej.

3. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

3.1. Skarżąca (reprezentowana przez adwokata z urzędu) wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA we Wrocławiu, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 w związku z art. 86 § 2 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne jego zastosowane polegające na uznaniu, że skarżąca z własnej winy uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu od skargi i nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących brak winy w niedochowaniu terminu oraz nie dokonała spóźnionej czynności wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, a także błędnym przyjęciu, że nieprzywrócenie uchybionego terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).

Strona, która nie dokonała czynności procesowej w terminie musi wykazać dołożenie należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniony z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 P.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Mając powyższe na względzie, a w szczególności obowiązek, jaki na stronę domagającą się przywrócenia terminu nakłada art. 87 § 2 p.p.s.a., za prawidłową należy uznać ocenę wniosku skarżącej jakiej dokonał WSA we Wrocławiu. Skarżąca wbrew zarzutom zażalenia w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w niedochowaniu terminu. Również zażalenie nie zawiera tego rodzaju argumentów.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo w rozpoznawanej sprawie WSA we Wrocławiu ocenił również skutki zastosowania trybu doręczenia przewidzianego w art. 73 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma osobiście lub w sposób zastępczy, pismo takie składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Ustawodawca ustanowił w ww. przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma. Dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. konieczne jest zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił on zawiadomienie o przesyłce dla adresata: w skrzynce na korespondencję, na drzwiach mieszkania, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń czy na drzwiach biura lub innego pomieszczenia (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2006 r., II FSK 709/05).

W rozpoznawanej sprawie przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi została dwukrotnie awizowana: w dniach 7 i 15 grudnia 2015 r. Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej zostało umieszczone w skrzynce do doręczenia korespondencji, co zostało prawidłowo odnotowane przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru (zob. k. 11-11v akt WSA we Wrocławiu). Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Skoro WSA we Wrocławiu dysponował prawidłowo awizowaną i zwróconą przesyłką, która w żaden sposób nie świadczy o nienależytym wykonaniu usługi doręczenia, nie zaistniały przesłanki uzasadniające konieczność wszczęcia przez WSA we Wrocławiu postępowania reklamacyjnego w świetle art. 89 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. (Dz. U. poz. 1529 ze zm.). Skarżąca nie zakwestionowała skutecznie wiarygodności znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru wskazującego na fakt dwukrotnej awizacji przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi oraz na fakt pozostawienia w oddawczej skrzynce pocztowej informacji o możliwości odbioru przesyłki w placówce operatora. Twierdzenie o braku pozostawienia zawiadomień nie zostało w żaden sposób nie tylko udowodnione, ale nawet nie zostało uprawdopodobnione. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca zmierza do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnego twierdzenia, że awizo nie zostało pozostawione przez doręczyciela, co godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. Uwzględnienie argumentacji skarżącej prowadziłoby bowiem do niedopuszczalnego rozszerzenia możliwości obalenia skuteczności doręczenia zastępczego jedynie przez nie poparte niczym twierdzenie, że doręczyciel nie pozostawił awiza.

4.2. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.