Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 70/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant starszy specjalista Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi S.T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego S.T. kwotę 474 zł (czterysta siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2008r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2008r. nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (zwanych dalej: ONW).

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] czerwca 2004 r. w Biurze Powiatowym ARiMR został złożony przez S.T. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004 r. We wniosku wnioskodawca zadeklarował, iż ubiega się o przyznanie płatności z tytułu ONW do powierzchni 60,67 ha. W wyniku weryfikacji w/w wniosku nie stwierdzono nieprawidłowości. [...] kwietnia 2005 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał S.T. decyzję nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Powyższą decyzją przyznał płatność w wysokości 9904,97 zł. Decyzja nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych stała się ostateczna [...] maja 2005 r.

W trakcie weryfikacji wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, do S.T. wysłano wezwanie nr [...] do usunięcia braków. W odpowiedzi na w/w wezwanie, [...] lipca 2006 r. S.T. złożył korektę wniosku, w której do zadeklarowanych działek rolnych dopisał roślinę uprawną tj., wierzbę mandżurską, dąb czerwony, wierzbę sachalińską oraz forsycję. [...] listopada 2006 r., do S.T. zostało wysłane wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie ustalenia prawa do przyznania płatności do działek gruntu rolnego w kontekście złożonej korekty do wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich oraz płatności z tytułu wspierania działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania precyzującej nazwy drzew i krzewów zadeklarowanych do płatności w 2006 roku. W odpowiedzi na w/w wezwanie, [...] grudnia 2006 r., S.T. w Biurze Powiatowym ARiMR, złożył wyjaśnienia, z których został sporządzony protokół. W protokole S.T. zeznał: "Plantację krzewów posiadam od 15 lat. Główne przeznaczenie plantacji to produkcja naturalna przeznaczona do dekoracji. Niektórzy kupują korzenie w celach rozsadzenia. Wymienione we wniosku obszarowym na 2006 rok tj., wierzba sachalińską, wierzba mandżurska, dereń oraz forsycja uprawiane są w celach dekoracyjnych. Obecnie plantacja ma ok. 80 ha. Wykonuję zabiegi agrotechniczne; koszenie trawników, opryski drzewek przed grzybami i szkodnikami. Dąb jest użytkowany na liście. Nie odmawiam sprzedaży sadzonek ukorzenionych, ale nie jest to główny kierunek przeznaczenia plantacji".

W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w trybie art. 145 k.p.a, 7 marca 2007 r. wydał postanowienie nr [...] o wznowieniu postępowania z urzędu w sprawie o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu w/w postanowienia wskazał, iż zadeklarowane we wnioskach S.T. plantacje drzew: dęba czerwonego i wierzby mandżurskiej oraz krzewów, wierzby sachalińskiej i forsycji prowadzone są głównie w celu zbioru liści i gałęzi jako surowca do bukietów ozdobnych i nie kwalifikują się do przyznania płatności z tytułu ONW.

[...] kwietnia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał S.T. decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Powyższą decyzją uchylił decyzję nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania z [...] kwietnia 2005 r. oraz przyznał płatności z tytułu ONW na rok 2004 w łącznej wysokości 837,72 zł.

Od powyższej decyzji strona nie wniosła odwołania. Decyzja stała się ostateczna [...] kwietnia 2007 r.

[...] marca 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wysłał do S.T. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Dyrektor Oddziału ARiMR [...] maja 2008r., decyzją nr [...] stwierdził nieważność wydanej S.T. decyzji nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004.

W wyniku ponownej weryfikacji wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 rok, [...] czerwca 2008 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał S.T. decyzję nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Powyższą decyzją przyznał S.T. płatność na rok 2004 w łącznej wysokości 837,72 zł.

[...] lipca 2008 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło odwołanie S.T. od w/w decyzji. W uzasadnieniu swojego odwołania strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Po przeanalizowaniu akt sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR [...] lipca 2008 r., decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W wyniku ponownej weryfikacji wniosku S.T., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, [...] września 2008 r., wydał S.T. decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Powyższą decyzją uchylił decyzję nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania z [...] kwietnia 2005 r. wydaną przez kierownika Biura Powiatowego oraz przyznał S.T. płatność na 2004 rok w łącznej wysokości 837,72 zł.

[...] października 2008 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło odwołanie S.T. od w/w decyzji. W złożonym odwołaniu strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organ I instancji.

W piśmie z [...] października 2008r., stanowiącym uzupełnienie odwołania, S.T. podtrzymał wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, albowiem wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a). Odwołujący się wskazał, iż organ I instancji wydał już taką samą decyzję opartą na takim samym uzasadnieniu i podstawach prawnych (decyzja z [...] kwietnia 2007r. nr [...]). Dodatkowo odwołujący się na podstawie art. 142 k.p.a zaskarżył postanowienie organu I instancji z [...] marca 2007r. o wznowieniu postępowania.

Decyzją z [...] grudnia 2008r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 10 i art. 107 k.p.a, na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, póz. 634 z 2008 r.) oraz na podstawie § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, póz. 657 ze zm.) oraz art. 44 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że po przeanalizowaniu akt sprawy nie stwierdził nieprawidłowości w procesie obsługi i wydania decyzji nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004 rok. Organ podał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. płatność z tytułu ONW udziela się producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz jeśli łączna powierzchnia działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza wynosi co najmniej 1 ha. W § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia zawarto definicję działalności rolniczej, która polega na prowadzeniu produkcji roślinnej i zwierzęcej, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadowniczą, hodowlę i produkcje materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego, fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Warunki, jakie należy spełnić by otrzymać płatność z tytułu ONW zostały określone w § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia płatność. ONW jest udzielana producentowi rolnemu do położonych na obszarach ONW działek rolnych, użytkowanych jako grunty rolne, sady, łąki trwałe oraz pastwiska trwałe. W związku z tym warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b pkt 4 Rozporządzenia rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) Nr 2019/93, (WE) Nr 1452/2001, (WE) Nr 1254/1999, (WE) Nr 1673/2000, (WEG) Nr 2385/71 i (WE) Nr 2529/2001 (Dz. Urz. WE Nr L270 z 21.10.2003 r. str. 1 ze zm.).

Organ II instancji argumentował, iż biorąc pod uwagę wyjaśnienia, złożone [...] grudnia 2006 r., przez S.T., należy stwierdzić, iż część działek rolnych oznaczonych jako G, I, J, K, L, Ł, N, O, S, U, W, Z, AA, BA, CA, DA, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004 rok nie kwalifikuje się do objęcia płatnością. Ponadto zadeklarowane uprawy jako plantacje wieloletnie i wieloletnie krzewy ozdobne, należą do drzew: dąb czerwony i wierzba mandżurska oraz krzewów: dereń biały, wierzba sachalińska i forsycja i użytkowane są głównie w celu zbioru liści i gałęzi - jako surowca do bukietów ozdobnych, nie kwalifikują się do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r. zmieniającym decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych - obszary zarośnięte drzewami lub krzewami typu leśnego zaliczone są do kategorii H/2 - powierzchnie zadrzewione (obszary leśne), które zgodnie z art. 143b pkt 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) Nr 2019/93, (WE) Nr 1452/2001, (WE) Nr 1254/1999, (WE) Nr 1673/2000, (WEG) Nr 2385/71 i (WE) Nr 2529/2001 (Dz. Urz. WE Nr L270 z 21.10.2003 r. str. 1 ze zm.), nie są objęte Systemem Jednolitych Płatności Obszarowych. W związku z powyższym do w/w działek rolnych płatność z tytułu ONW nie przysługuje ze względu na niespełnienie warunków określonych w § 2 ust. l pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r., w związku z rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r.

Organ II instancji podał, iż biorąc pod uwagę fakt, iż ze względu na trudności interpretacyjne obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa S.T. nie ponosi winy umyślnej w zadeklarowaniu rośliny uprawnej "wieloletnich krzewów ozdobnych" na działkach rolnych oznaczonych jako G, I, J, K, L, Ł, N, O, S, U, W, Z, AA, BA, CA, DA, we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004 r. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odstąpił od sankcjonowania wnioskodawcy z tytułu przedeklarowania powierzchni we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2004 na podstawie art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. (dziennik Urzędowy L 327, 12/12/2001 P. 0011 - 0032). Zgodnie z art. 44 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia Komisji (WE) obniżki i wyłączenia określone zgodnie w art. 32 tegoż rozporządzenia nie mają zastosowania w przypadku, gdy producent rolny złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub, gdy może wykazać, że nie ponosi winy. Obniżki i wyłączenia przewidziane w niniejszym tytule, nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku o pomoc, odnośnie, do których rolnik poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o pomoc jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem, że (...) organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują, że wniosek jest dostosowany do rzeczywistej sytuacji. W związku z powyższym S.T. przyznano płatność do powierzchni gruntów rolnych, na których rzeczywiście prowadził działalność rolniczą w roku 2004 r. i jednocześnie odstąpiono od zastosowania potrąceń z tytułu zawyżenia powierzchni działek gruntu rolnego.

Na zakończenie organ II instancji wyjaśnił, iż ponieważ płatności bezpośrednie stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Uznaniowość prowadziłaby bowiem do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby nie tylko w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności.

Na powyższą decyzję S.T. złożył skargę, którą zaskarżył przedmiotowe orzeczenie w całości wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Decyzji zarzucił :

1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zaszły przesłanki do wznowienia postępowania, w sytuacji, gdy prawidłowa analiza zgromadzonego materiału prowadzi do wniosku, że nie było podstaw do wznowienia postępowania,

2. naruszenie art. 7 k.p.a poprzez pominięcie swojego stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2008r. nr [...], zgodnie z którym postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] marca 2007r. nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa, albowiem w sprawie nie wyszły na jaw żadne nowe dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne,

3. naruszenie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżący nie spełnia warunków do otrzymania płatności ONW za rok 2004 w sytuacji, gdy prawidłowa analiza zebranego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący powinien otrzymać powyższe płatności,

4. naruszenie art. 80 k.p.a poprzez błędną ocenę zebranego materiału

dowodowego polegającą na przyjęciu, iż uprawiane przez skarżącego rośliny

mają charakter leśny i nie kwalifikują się do przyznania płatności ONW,

5. naruszenie art. 80 k.p.a poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, iż uprawiane przez skarżącego rośliny należą do "choinek, drzew i krzewów przeznaczonych głównie do produkcji energii" i nie kwalifikują się do przyznania płatności ONW,

6. naruszenie art. 107 k.p.a w zw. z art. 140 k.p.a poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji i uzupełnieniu odwołania,

7. naruszenie art. 142 k.p.a poprzez nierozpatrzenie zaskarżenia postanowienia organu I instancji z [...] marca 2007r. nr [...],

8. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z art. 157 § 1 k.p.a poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, a wznowienie dotyczyło decyzji ostatecznej z [...] kwietnia 2005r. nr [...], na mocy której skarżącemu przyznano płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004r., na wszystkich zadeklarowanych działkach gruntu.

Z uwagi na podniesione w odwołaniu, a następnie w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisu art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.) – przez przyjęcie, że zaszły przesłanki do wznowienia postępowania – w pierwszej kolejności zbadania wymagało, czy w niniejszej sprawie istniały ustawowe przesłanki do wznowienia postępowania, zakończonego decyzją ostateczną o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004 rok.

Wznowienie postępowania administracyjnego jest nadzwyczajną instytucją procesową polegającą na stworzeniu prawnych możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego wydania rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już ostateczną decyzją. Niezbędność tej instytucji wynika z faktu, iż już po przyjęciu decyzji ostatecznej może ujawnić się wadliwość postępowania, w którym orzeczenie takie zapadło albo też mogą pojawić się okoliczności, które pozbawiają znaczenia te przesłanki, na których oparto rozstrzygniecie sprawy (por. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, W-wa 1983, s.242).

Wznowienie postępowania, w następstwie którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozpatrzonej co do istoty, stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 k.p.a, zasady trwałości decyzji. Zasada ta nie ma jednak "wartości absolutnej", bo ustawodawca, kierując się względami praworządności i mając na względzie interesy uczestników postępowania przewidział możliwość zakwestionowania ostatecznej decyzji administracyjnej. Z racji, że wznowienie postępowania czyni wyłom w trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, uzasadniające je wady muszą mieć szczególny, wyjątkowy charakter. Stąd też Kodeks postępowania administracyjnego w sposób wyczerpujący wyliczył podstawy wznowienia, nie dopuszczając wykładni rozszerzającej (por. wyrok NSA z 26.10.1999r. l SA 1739/97, Lex Polonica nr 372483 por. wyroku NSA z dnia 1 marca1984r.,l SA/Ka 13/84, nie publ.).

Przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a wskazuje, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzje. Wskazany wyżej przepis ustanawia gwarancję pełnej realizacji w toku postępowania administracyjnego ogólnej zasady prawdy obiektywnej, tworząc ostatnią w ramach postępowania administracyjnego możliwość poprawnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w oparciu o który organ wydaje decyzję administracyjną. Wznowienie postępowania na tej podstawie daje bowiem szansę ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w trakcie którego zostaną zbadane te dowody lub okoliczności, których w postępowaniu głównym nie wykryto i nie rozpatrzono, a które dla podstaw faktycznych decyzji mają istotne znaczenie ( por. W.Dawidowicz - Postępowania administracyjne. Zarys wykładu. W-wa 1983, s. 244).

Istotą sprawy weryfikacyjnej jest więc wykazanie, że organ administracji publicznej prowadzący pierwotne postępowanie nie miał pełnego obrazu stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy (nie znał stanu faktycznego w stopniu wystarczającym dla potrzeb rozstrzygnięcia), gdyż nie znał wszystkich okoliczności faktycznych lub nie zgromadził pełnego materiału dowodowego.

Wskazany wyżej przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne, bądź nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, choć istniały już wcześniej tj. w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane.

Przyczynę wznowienia stanowić mogą zatem tylko takie istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przy czym należy pamiętać, iż okoliczności (dowody) muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy. Dowody lub okoliczności są istotne dla postępowania, gdy dotyczą przedmiotu sprawy i mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z 26.10.1999r. l SA/Łd 1440/97, Lex Polonica nr 351023). Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonana przez organy ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów lub ich interpretacja (por. wyrok NSA z 20.01.1998r. l SA/Lu 26/1997, Lex nr 34651).

Podnieść w tym miejscu również trzeba, iż w przypadku gdy wznowienie postępowania ma nastąpić z urzędu, organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie tylko musi dysponować wiedzą o istnieniu nowych doniosłych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Ta wiedza musi mieć swoje konkretne źródło, nie może wynikać z przypuszczeń, domysłów organu, lecz powinna znajdować oparcie w istniejących dowodach, które posłużą w toku wznowionego postępowania udowodnieniu owych nowości stanu faktycznego sprawy. Organ prowadzący postępowanie powinien wiedzieć o takich dowodach jeszcze we wstępnej fazie postępowania, zanim wyda postanowienie o wznowieniu (M. Pułło, Nowe okoliczności i nowe dowody jako podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo, z. 8, str. 57, Warszawa 2004).

W omawianej przesłance wznowienia postępowania wynikającej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. występują dwa odrębne człony; jeden dotyczy ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, drugi - nowych dowodów. Ten ugruntowany już pogląd znajduje m.in. odzwierciedlenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w którym wskazuje się, że wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. W art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. posługując się kategorią "nowych okoliczności faktycznych" oraz "nowych dowodów", ustawodawca użył bowiem alternatywy zwykłej, a nie koniunkcji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000r, III RN 125/1999).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985r., sygn. akt l SA 198/85). Jako nieznane, nowe w postępowaniu, traktuje się te okoliczności, które nie były objęte postępowaniem dowodowym oraz te środki dowodowe, o istnieniu których organ nie posiadał żadnych wiadomości (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze 2000, s.814). Za okoliczności faktyczne uznać należy natomiast zdarzenia, stany rzeczy istotne z punktu widzenia stosowania normy, ale niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej wykładni prawa. Chodzi nade wszystko o fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną i które mogą mieć wpływ na odmienne jej rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z 22.06.1999r. l SA 1924/98, Lex Polonica nr 3724 wyrok NSA z dnia 25.6.1985r., l SA 198/85).

Pojęcie dowodu należy interpretować zgodnie z treścią art. 75 k.p.a. l tak "jako dowód można dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem". W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Mając na uwadze powyższe wywody prawne w pierwszej kolejności wskazać należy, iż jak wynika z uzasadnień zaskarżonych decyzji, organy administracji w ogóle nie rozważyły zasadności wznowienia postępowania pod kątem treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednakże analiza zaskarżonych decyzji wskazuje, iż powodem wznowienia przedmiotowego postępowania była okoliczność dotycząca rodzaju prowadzonych przez skarżącego upraw na zadeklarowanych działkach. Z analizy przedmiotowej decyzji wznowieniowej wynika, iż przesłankę wznowienia stanowiła okoliczność, iż plantacje wieloletnie drzew i krzewów ozdobnych zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w 2004 roku należą do drzew (dębu czerwonego i wierzby mandżurskiej) oraz krzewów (wierzby sachalińskiej i forsycji) i prowadzone są głównie w celu zbioru liści i gałęzi jako surowca do bukietów ozdobnych i nie kwalifikują się do przyznania płatności ONW. W tym miejscu wskazać należy, iż jak wskazuje na to zebrany w sprawie materiał dowodowy wcześniejsze nieujawnienie powyższej okoliczności nie było skutkiem działania wnioskodawcy, lecz niewłaściwie prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego. Okolicznością w sprawie bezsporną jest, że organ przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004r. nie ustalił rodzaju prowadzonych przez skarżącego upraw na zadeklarowanych działkach i cele dla których te uprawy są prowadzone. Nie ulega wątpliwości, iż wskazana wyżej okoliczność jest w zasadzie okolicznością dotyczącą oceny materiału dowodowego, znanego organowi wcześniej a zatem okoliczność ta nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania. W cytowanym już wcześniej wyroku NSA z 20 stycznia 1998r., sygn. akt l SA/Lu 26/1997, Lex nr 34651 wskazano, iż do przesłanek wznowieniowych nie należy dokonana przez organy nowa ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów lub ich interpretacja. Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę taka właśnie okoliczność wystąpiła w niniejszym postępowaniu. Nadto jak już wcześniej wspomniano wskazany wyżej przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne, bądź nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, choć istniały już wcześniej tj. w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. W niniejszej sprawie okoliczność uprawy plantacji wieloletnich drzew i krzewów ozdobnych była zadeklarowana przez skarżącego już we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w 2004 roku, a zatem okoliczność ta była doskonale znana organowi.

Należy zwrócić uwagę, iż decyzją z [...] maja 2008 roku, nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził nieważności decyzji organu I instancji (z [...].04.2007r.) wydanej w wyniku wznowienia postępowania. W uzasadnieniu tejże decyzji organ II instancji stwierdził, wprost, iż od chwili złożenia wniosku przez S.T. organowi I instancji znane były wszystkie fakty związane z wiedzą o gatunkach roślin uprawnych deklarowanych przez producenta rolnego. Z uwagi na powyższe organ II instancji stwierdził nieważność decyzji uchylającej decyzję dotychczasową o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 z powodu rażącego naruszenia prawa, polegającego na zastosowaniu nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego mimo braku przesłanek określonych w art. 145 k.p.a.

W ocenie Sądu, organ I instancji nie wziął pod uwagę wskazań zawartych w powyższym uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2008 roku i [...] września 2008 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję uchylającą decyzję dotychczasową w całości i przyznał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w wysokości 837,72 zł. Jako podstawę uchylenia dotychczasowej decyzji wskazano art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W uzasadnieniu tej decyzji w żaden sposób nie odniesiono się do przesłanki uchylenia – w wyniku wznowienia postępowania – dotychczasowej decyzji przyznającej płatność ONW. Ze wskazanej podstawy prawnej decyzji należy wnioskować, iż przyczyną uchylenia dotychczasowej decyzji było stwierdzenie istnienia podstaw o których stanowi art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, czyli zaistnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Jednakże organ nie wskazał, która to istotna nowa okoliczność była podstawą uchylenia decyzji ostatecznej z [...] kwietnia 2005r. Jak wskazano wyżej w niniejszej sprawie takie okoliczności nie zaistniały. Za taką okoliczność nie można uznać wskazanie przez organ rodzaju upraw prowadzonych na zadeklarowanych działkach. Organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję wskazał w podstawie prawnej przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. mimo, iż uzasadnienie decyzji z dnia [...] maja 2008 roku organu II instancji jednoznacznie stwierdzało, iż w niniejszej sprawie sytuacja wskazana w cytowanym przepisie nie zachodzi.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż skoro organ II instancji utrzymał w mocy wadliwą prawnie decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji to również decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR jako nie odpowiadająca prawu nie powinna pozostawać w obrocie prawnym.

Nie ulega wątpliwości, iż wskazane powyżej uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy a zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002 roku Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a, należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2008 roku, nr [...]. Jednocześnie wskazać należy, iż materiał dowodowy w niniejszym postępowaniu jest niekompletny, gdyż organy procedujące w niniejszej sprawie uchybiły art. 7 i 80 k.p.a. W aktach administracyjnych brak jest protokołu przesłuchania wnioskodawcy z 12 czerwca 2006 roku. Protokół ten jest jednym z głównych dowodów w niniejszej sprawie a zatem w celu sprawdzenia poprawności jego wydania winien być również dołączony do akt sprawy. Nadto w aktach administracyjnych sprawy brak jest raportów kontroli, na które powołuje się skarżący w odwołaniu z [...] września 2008 roku. Jednocześnie nie ustosunkowano się do wszystkich argumentów przedstawianych przez stronę skarżącą, np.: nie odniesiono się wyników kontroli z [...] czerwca 2008 roku, z których wynika że przedmiotowe działki kwalifikują się do przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Z powyższych względów orzeczono jak sentencji wyroku. O tym, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 p.p.s.a.