Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 372/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji w części

SENTENCJA

Dnia 25 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Asesor Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005 roku przy udziale sprawy ze skargi N.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...], postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] oraz postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art.7 ust.6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych(Dz.U. nr 71 poz.734 z późn. zm.) odmówił N.S. przyznania dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż dodatek mieszkaniowy . wynosi 9,86 zł i jego kwota jest niższa niż 2% najniższej emerytury. Najniższa emerytura wynosi 562,58 zł zaś 2% wynosi 11,25 zł. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji.

Odwołanie od wymienionej decyzji wniosła N.S. podnosząc, iż jest ona krzywdząca. Do dochodu przyjęto bowiem kwotę brutto i na dodatek wliczono także płacone alimenty. Nadto dwie osoby w rodzinie są niepełnosprawne i powinny mieć osobny pokój czego organ administracji nie uwzględnił.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art.145 § 1 ust.1 i art.149 § 1 kpa oraz art.7 ust.9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych(Dz.U. nr 71 poz.724 z późn. zm.) wznowił postępowanie w sprawie przyznania N.S. dodatku mieszkaniowego zakończone decyzją ostateczną z dnia [...].

W uzasadnieniu stwierdzono, iż zachodzą przesłanki określone w art.7 ust.9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. tj. decyzja została wydana na podstawie nieprawdziwych danych zawartych we wniosku. W związku z czym organ administracji orzekł jak w sentencji postanowienia.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art.152 kpa wstrzymał wykonanie własnej decyzji z dnia [...] nr [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art.145 i 151 § 1 ust.2 kpa oraz art.7 ust.9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych(Dz.U. nr 81 poz.724 z późn. zm.) uchylił własną decyzję z dnia [...] nr [...] i przyznał N.S. dodatek mieszkaniowy na okres od dnia 1 lutego 2005r. do dnia 31 lipca 2005r. w wysokości 61,40 zł.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż wydatki mieszkaniowe rodziny N.S. wraz z ryczałtem za ogrzewanie wody wynoszą 423,29 zł. Średni miesięczny dochód na jedną osobę w rodzinie wynosi 706,83 zł i jest wyższy od maksymalnego dopuszczalnego dochodu(703,23 zł) o 3,60 zł. Ograniczenie wysokości wydatków mieszkaniowych wynosi 362,01 zł(402,23 zł x 90%). Dodatek mieszkaniowy dla rodziny trzyosobowej stanowi różnicę pomiędzy wydatkami na mieszkanie łącznie z ryczałtem(383,07 zł) a 15% łącznego dochodu rodziny (318,07 zł). Różnica ta wynosi 65 zł. Dodatek pomniejszony o przekroczenie maksymalnego dopuszczalnego dochodu wynosi 61,40zł (65zł – 3,60zł).

Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa, art.2, 3, 6 ust.2, 7 ust.1 i 5, 5 ust.1, 3 i 4 ustawy z dnia 21czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych(Dz.U. nr 71 poz.734 z późn. zm.) oraz art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych(Dz.U. nr 79 z 2001r. poz.856 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż organ administracji I instancji prawidłowo wyliczył dodatek mieszkaniowy zgodnie z obowiązującymi przepisami. Uwzględniono orzeczenie o niepełnosprawności córki N.S. - A. uprawniające ją do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i zwiększono normatywną powierzchnię zajmowanego mieszkania o 15m2. Zwiększona normatywna powierzchnia dla rodziny N.S. wynosi 60m2. Podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego w gospodarstwie osób mających tytuł prawny do lokalu stanowią czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu oraz opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych. Wydatki te zostały uwzględnione przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego odwołującej. Inne wydatki nie mogą zostać uwzględnione. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła N.S. podnosząc, iż jest ona krzywdząca dla niej. Przy wyliczeniu dodatku nie zostało uwzględnione to, że syn płaci alimenty i kwota tych alimentów winna zostać odliczona od dochodów. W konkluzji skarżąca wnosiła o ponowne rozpoznanie jej sprawy.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga N.S. jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą.

Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji wydały decyzje dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art.156 § 1 pkt.2 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Zaznaczyć należy, iż rażące naruszenie prawa następuje wtedy gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Z rażącym naruszeniem prawa mamy więc do czynienia wtedy, gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny, bezsporny i nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie III S.A. 565/95 z dnia 17 kwietnia 1996r./Biuletyn Skarbowy nr 2 z 1997r. str.26/, w sprawie II S.A. 1531/94 z dnia 6 lutego 1995r./ONSA nr 1 z 1996r. poz.37/, w sprawie III S.A. 1705/93 z dnia 11 maja 1994r./Wspólnota nr 42 z 1994r. str.16/, w sprawie V S.A. 86/92 z dnia 21 października 1992r.?ONSA nr 1 z 1993r. poz.23/ i w sprawie III S.A. 1425/96 z dnia 17 września 1997r./Lex nr 32626/.

W niniejszej sprawie organy administracji w sposób rażący naruszyły przepis art.145 § 1 kpa. W myśl tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli występują okoliczności wymienione w punktach 1-8 tego przepisu. Wznowić postępowanie można tylko w sprawach zakończonych decyzją ostateczną. Decyzja jest natomiast ostateczna gdy nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji co wynika z treści art.16 § 1 kpa. Niedopuszczalne jest natomiast wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji, która nie jest ostateczna. W sytuacji gdy organ administracji wznawia postępowanie nie zakończone decyzją ostateczną ma miejsce rażące naruszenie przepisu art.145 § 1 kpa. Pogląd, iż wznowienie postępowania wobec decyzji nieostatecznej stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art.156 § 1 pkt.2 kpa wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 września 1981r. w sprawie II S.A. 52/81(ONSA nr 2 z 1981r. poz.83) oraz w wyroku z 22 maja 1991r. w sprawie IV S.A. 349/91(OSP nr 10 z 1992r. poz.229). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych wyrokach.

Jak wynika z zebranego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił N.S. przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego od której to decyzji skarżąca, w wymaganym terminie, wniosła odwołanie. Organ I instancji nie przekazał jednak odwołania wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu lecz postanowieniem z dnia [...], na podstawie art.145 § 1 pkt.1 kpa, wznowił postępowanie. Następnie decyzją z tego samego dnia uchylił własną decyzję z [...] i przyznał N.S. prawo do dodatku mieszkaniowego zaś organ II instancji utrzymał w mocy tę decyzję. Prezydent Ł. wznowił zatem postępowanie, które nie zostało zakończone decyzją ostateczną. Od decyzji z [...] wniesione zostało bowiem odwołanie a więc nie można było wznowić tego postępowania. Obowiązkiem organu I instancji, w takim przypadku, było przekazanie akt sprawy wraz z odwołaniem organowi II instancji czego jednak nie uczyniono. Przekazanie akt organowi odwoławczemu nastąpiło dopiero po wydaniu decyzji z dnia [...] mimo, że N.S. nie odwoływała się od niej. W istocie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji (z [...]) mimo, że nie zostało złożone od niej odwołanie.

Reasumując decyzje organów administracji obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisu art.145 § 1 kpa gdyż organ I instancji wznowił postępowanie, które nie zostało zakończone decyzją ostateczną zaś organ odwoławczy utrzymał w mocy tę decyzję. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.2 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]

Nadto sąd stwierdził nieważność dwóch postanowień Prezydenta Miasta Ł. z [...] (nr [...] i [...]). Zgodnie bowiem z treścią art.135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z uwagi na to, iż niedopuszczalne było wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] postanowienie o wznowieniu tego postępowania jak i postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji z [...] zostały także wydane z rażącym naruszeniem prawa. Mając to na uwadze sąd stwierdził nieważność obu postanowień.

Wobec tego, iż skarga została uwzględniona zaś skarżącej przyznano prawo do dodatku mieszkaniowego, na podstawie art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

W ocenie sądu działania organu I instancji nie można potraktować jako uwzględnienie odwołania w oparciu o treść przepisu art.132 § 1 kpa. Wymieniony przepis uprawnia organ administracji I instancji do uchylenia lub zmiany własnej decyzji tylko wówczas gdy uwzględnia odwołanie w całości. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie. Odwołanie nie zostało bowiem uwzględnione w całości. N.S. w swoim odwołaniu kwestionowała bowiem m.in. fakt, iż od dochodu rodziny nie zostały odliczone alimenty jakie płaci jej syn. Organ I instancji w decyzji z [...] pominął tę kwestię a więc nie można uznać, iż odwołanie zostało uwzględnione w całości. W związku z czym wydanie przez organ I instancji decyzji z [...] nie można potraktować jako uwzględnienie odwołania w rozumieniu art.132 § 1 kpa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien rozpoznać odwołanie N.S. od decyzji z [...] Do chwili obecnej odwołanie to nie zostało bowiem rozpatrzone zaś decyzja z [...] nie jest ostateczna.