Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 562/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Asesor WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2006 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

S. A. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Z. z siedzibą T. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] utrzymującą w decyzję[...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, w części dotyczącej nałożonej kary pieniężnej 8 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz kary pieniężnej 200 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe półrocznej karty opłaty drogowej.

Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] sierpnia 2005 r. w m. C. na drodze krajowej nr [...] inspektorzy transportu drogowego przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów składającego się z pojazdu członowego marki [...] o nr rej. [...]oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...] stanowiącego własność skarżącego.

Pojazdem tym wykonywany był przewóz rzeczy z K. do T. Na podstawie okazanej przez kierowcę J. P. do kontroli faktury VAT nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. stwierdzono, że przedsiębiorca S. A. przewozi ładunek blachy ocynkowanej, rur i płaskowników z K. do T. zakupionych przez A. w T. Kierowca okazał ponadto do kontroli kserokopię zaświadczenia oraz kserokopię wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne wydanego na Z., kserokopię półrocznej karty opłaty drogowej oraz wykresówkę z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nie okazał natomiast wykresówek ani dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dni [...],[...], i [...] sierpnia 2005 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd. Na okazanej do kontroli wykresówce z dnia [...] sierpnia 2005 r. oznaczenie czasowe było natomiast nieprawidłowe, gdyż pojazd został zatrzymany do kontroli o godz. 13:00, a z wykresówki wynikało, że nastąpiło to o godz. 01:00.

Kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że przewozi towar z K. do T. zakupiony prze firmę A. Pojazd należy do S. A., który prowadzi działalność gospodarczą pod nazwa Z., u którego on jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę.

Kierowca podpisał protokół kontroli oraz protokół przesłuchania nie zgłaszając żadnych uwag, ani zastrzeżeń.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzona kontrolą wzywając go do przedstawienia między innymi licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy oraz umowy o pracę zawartej z J.P.

Skarżący w piśmie z dnia [...] września 2005 r. skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wyjaśnił, że samochód marki [...] o nr rej. [...]jest wprawdzie zarejestrowany na niego, ale faktycznie jest własnością S. i C. A.. Ponadto S. A. jest pełnomocnikiem Hurtowni A. będącej własnością C. A. Z. nie posiada natomiast licencji na wykonywanie transportu drogowego, gdyż nie świadczy zarobkowo usług transportowych, a przewóz w dniu [...] sierpnia 20005 r. odbywał się w ramach wspólnoty majątkowej małżeńskiej.

Do pisma załączona został poświadczona za zgodność z oryginałem przez notariusza kopia półrocznej karty opłaty drogowej wraz z kopią rachunku za jej zakup oraz kopia umowy o pracę zawartej z kierowcą J. P.

Decyzją z dnia [... września 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężna w łącznej wysokości 9 050 zł, w tym:

- karę pieniężna 8 000 zł na podstawie lp. 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji stwierdzając, że kontrolowany przewóz nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym;

- karę pieniężna 200 zł na podstawie lp. 1.4.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe półrocznej karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych;

- karę pieniężną 800 zł na podstawie lp. 1.11.11. ust. 1 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym za nieokazanie w czasie kontroli wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dni 8, 9 i 10 sierpnia 2005 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd;

- karę pieniężna 50 zł na podstawie lp. 1.11.9. ust. 4 lit. c załącznika do ustawy o transporcie drogowym za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego, gdyż oznaczenie czasowe na okazanej do kontroli wykresówce było niezgodne z urzędowym czasem kraju rejestracji.

Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego odnośnie nałożonej kary pieniężnej 8 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz odnośnie kary pieniężnej 200 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe półrocznej karty opłaty drogowej.

W uzasadnieniu odwołania stwierdził, że kontrolowany przewóz spełniał wszystkie warunki przewozu na potrzeby własne określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, gdyż ładunek na pojeździe był jego własnością. Wprawdzie faktura VAT nr [...] wystawiona została na jego żonę C. A., jednak nie zmienia to faktu, że on także jest właścicielem tego ładunku, a jego prawo własności wynika z art. 31 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Nie ma w tym wypadku znaczenia fakt, że każde z małżonków posiada odrębny wpis do ewidencji działalności gospodarczej i prowadzi przedsiębiorstwo pod własna nazwą.

Odnośnie natomiast nałożonej kary pieniężnej za brak w pojeździe półrocznej karty opłaty drogowej skarżący, powołując się na art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stwierdził, że z przepisu tego nie wynika obowiązek posiadania w pojeździe oryginału dowodu uiszczenia opłaty drogowej za korzystanie z dróg krajowych. Dowodem takim może więc być kserokopia karty opłaty drogowej, a taką kserokopię kierowca miał przy sobie.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że w momencie kontroli kierowca zatrudniony przez przedsiębiorcę Z. wykonywał usługę transportową przewożąc ładunek z przedsiębiorstwa S. Sp. z o.o. z siedziba w K. dla odbiorcy C. A. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A. z siedzibą w T. Zatem słusznie została nałożona kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji. Jednocześnie podkreślił, iż zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo do podstawowej działalności, niespełniający warunków o których mowa w art. 4 pkt 4 tej ustawy, jest wykonywaniem transportu drogowego i w związku z tym wymaga posiadania stosownej licencji.

Powołując się natomiast na art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych organ stwierdził, że kierowca powinien okazać w czasie kontroli prawidłowo wypełnioną kartę opłaty drogowej jako dowód uiszczenia opłaty drogowej. Kierowca w czasie kontroli okazał natomiast tylko kserokopię karty opłaty drogowej. Z uwagi jednak na to, że strona w toku postępowania administracyjnego przedstawiła potwierdzoną notarialnie za zgodność z oryginałem półroczną kartę opłaty drogowej organ I instancji nałożył tylko karę pieniężną 200 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej. Nie nałożył natomiast kary za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził ponadto, że prawidłowo została nałożona także kara pieniężna 800 zł za nieokazanie w czasie kontroli wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dni [...],[...] i [...] sierpnia 2005 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd, gdyż nieokazanie tych dokumentów stanowiło naruszenie art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestracyjnych stosowanych w transporcie drogowym oraz art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92 poz. 879). Z kolei okazanie prze kierowcę wykresówki z dnia [...] sierpnia 2005 r., na której oznaczenie czasowe było niezgodne z obowiązujący w Polsce czasem urzędowym stanowiło naruszenie art. 15 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821, a więc kara pieniężna w tym zakresie także został nałożona prawidłowo. Podkreślił przy tym, iż skarżący nie zakwestionował w odwołaniu ustaleń faktyczny odnośnie tych naruszeń.

W skardze wniesionej na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odnośnie nałożonej kary pieniężnej 8 200 zł pełnomocnik skarżącego zarzucił, że organ II instancji nie ustosunkował się w swojej decyzji do argumentów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, w szczególności tych dotyczących art. 31 k.r.o. Zgodnie natomiast z art. 31 k.r.o. przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich stanowią majątek wspólny i bez znaczenia jest tu fakt, iż każde z małżonków posiada odrębny wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

Obowiązujący w dacie kontroli przepis art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie stał natomiast na przeszkodzie temu, aby dowodem uiszczenia opłaty drogowej była kserokopia karty opłaty drogowej. Dopiero nowelizacja tego przepisu wprowadzona z mocą obowiązująca od dnia 21 października 2005 r. (a zatem po dacie kontroli) nałożyła na kierowcę obowiązek posiadania karty opłaty drogowej podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił jeszcze raz, że przewożony towar był własnością innego podmiotu, a więc przewóz musiał być potraktowany jako wykonywanie usługi transportowej, natomiast kserokopia karty opłaty drogowej nie zastępuje jej oryginału.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.

Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Skarga wniesiona przez S. A. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę, lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Przepis art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym stanowi z kolei, że transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, a określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4.

Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 w/w ustawy – podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Jak wynika z akt sprawy oraz treści skargi strona skarżąca nie kwestionuje stanu faktycznego ustalonego podczas kontroli, lecz czyni wyłącznie zarzut błędnej wykładni art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym stwierdzając, że przewóz wykonywany w trakcie kontroli spełniał wszelkie warunki przewozu na potrzeby własne, łącznie z warunkiem, że przewożone towary były własnością skarżącego

Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym posługuje się pojęciem "przedsiębiorcy" i mówi o tytule prawnym "przedsiębiorcy" do przewożonego towaru. Przepis ten zawiera bowiem warunek, iż w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione.

W świetle art. 14 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 z późn. zm.) przedsiębiorcą jest między innymi osobę fizyczna, która uzyskała wpis do Ewidencji Działalności Gospodarczej.

W niniejszej sprawie przedsiębiorcą wykonującym przewóz rzeczy był więc S. A. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Z. z siedzibą w T.

Przewożone towary były natomiast własnością innego przedsiębiorcy C. A. prowadzącej działalność gospodarcza pod nazwą A. siedzibą w T.

Za przedsiębiorcę, a więc także właściciela przewożonego towaru, w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym nie mogli być natomiast uznani S. i C. A. jako małżonkowie, a więc odwoływanie się w tym wypadku przez pełnomocnika skarżącego do art. 31 k.r.o. jest błędne i nie znajduje uzasadnienia w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W zaistniałym stanie faktycznym organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, iż skarżący nie wykonywał przewozu na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, a więc powinien posiadać licencję na wykonywanie transportu drogowego i w związku z tym zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł na podstawie załącznika lp. 1.1.1. do tej ustawy.

Art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym stanowi z kolei, że przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

W ust. 7 art. 42 tej ustawy zawarta została delegacja dla ministra właściwego do spraw transportu aby w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określił w drodze rozporządzenia rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty.

Na podstawie tej delegacji ustawowej wydane zostało przez Ministra Infrastruktury rozporządzenie z dnia 14 grudnia 2001 r .w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150 poz 1684 z późn. zm.).

Z § 4 tego rozporządzenia wynika, że uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 tego rozporządzenia.

Wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty.

Art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w wersji obowiązującej w dacie kontroli stwierdzał natomiast, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych.

Biorąc pod uwagę treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. organ administracji prawidłowo więc przyjął, że wyłącznym dowodem uiszczenia opłaty drogowej jest karta drogowa zakupiona i prawidłowo wypełniona.

Za dowód uiszczenia należnej opłaty drogowej organ nie mógł natomiast uznać okazanej przez kierowcę w czasie kontroli kserokopii półrocznej karty opłaty drogowej, nie potwierdzonej za zgodność z oryginałem.

Nie potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia dokumentu nie mogła bowiem zastąpić samego dokumentu i stanowić dowodu uiszczenia opłaty drogowej.

W świetle obowiązujących w dacie kontroli przepisów niezrozumiałe jest więc stanowisko pełnomocnika skarżącego, że dopiero zmiana art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, która weszła w życie z dniem 21 października 2005 r. nałożyła na kierowcę obowiązek posiadania karty opłaty drogowej podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego

Skarżący w toku postępowania administracyjnego przedstawił poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza półroczną kartę opłaty drogowej. Organ I instancji uwzględnił ten fakt i w związku z tym prawidłowo wymierzył karę pieniężną w wysokości 200 zł na podstawie lp. 1.4.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe półrocznej karty opłaty drogowej wykupionej najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień kontroli.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie nosi więc cech dowolności. Organ administracji wyczerpująco zbadał okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Wprawdzie w uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego nie odniósł się bezpośrednio do argumentów strony dotyczących zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 31 k.r.o., jednakże nie miało to wpływu na prawidłowość dokonanego przez ten organ rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.