Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1040/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 24 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 roku sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak nr [...] w przedmiocie odmowy umieszczenia w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] Nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1, art. 54, art. 59, art. 61, art. 106 ust. 1 i 2, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005r. w sprawie Domów Pomocy Społecznej (Dz.U., Nr 217, poz. 1837) odmówił Z. R. skierowania do Domu Pomocy Społecznej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołując się na treść art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, organ zaznaczył, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie sami pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Podkreślił, iż zgodnie z przepisem art. 54 ust. 1 prawo do umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności utrudniającej samodzielne funkcjonowanie w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Natomiast analiza ustalonego w sprawie Pana R. stanu faktycznego nie wskazuje by wnioskodawca spełniał niezbędne wymogi do skierowania do Domu Pomocy Społecznej, bowiem porusza się samodzielnie, jest częściowo zdolny do samodzielnego zaspakajania potrzeb życiowych, a zatem nie wymaga pomocy i opieki całodobowej. Posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni 50 m², wyposażone we wszystkie wygody ułatwiające codzienne funkcjonowanie. Nadto organ ustalił, iż Panu R. pomaga syn, który podobnie jak wnioskodawca mieszka w P., w szczególności zajmuje się zakupami, okoliczność ta została potwierdzona przez pracownika socjalnego podczas wywiadu środowiskowego w dniu 29 czerwca 2006r.

Odmawiając skierowania do Domu Pomocy Społecznej organ pouczył stronę o możliwości ponownego ubiegania się o przedmiotowe skierowanie w przypadku pogorszenia się stanu zdrowia. Wskazał również, iż w obecnej chwili proponuje pomoc w postaci usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania strony.

W terminie prawem przewidzianym Pan R. złożył odwołanie, wnosząc o zmianę decyzji i uznanie, że spełnia warunki do skierowania do Domu Pomocy Społecznej. Uzasadniając postawione wnioski strona przytoczyła argumentację organu zawartą w zaskarżonej decyzji i wskazała, iż jej zdaniem poczynione w sprawie ustalenia nie odpowiadają stanowi faktycznemu. Odwołujący się oświadczył, iż ma 83 lata, jest osobą schorowaną - lekarz prowadzący stwierdził postępującą miażdżycę i ogólne pogorszenie stanu zdrowia. Wyjaśnił, iż porusza się po mieszkaniu o dwóch laskach, z uwagi na fakt, iż mieszka na 3 piętrze od dwóch miesięcy nie opuścił mieszkania. Nadto nie jest w stanie przyrządzić sobie posiłków, a tym bardziej zrobić zakupów, zdany jest na pomoc sąsiadów i syna, lat 59, który nie ma rodziny, jednak sam również jest chory, ma kłopoty z chodzeniem i nie zawsze jest w stanie wyręczyć ojca. Dodał, iż czasami przez dłuższy czas nie je, nie bierze również leków, gdyż sam nie jest w stanie ich naszykować, często zdarza się, iż zapomina wyłączyć piec albo zamknąć drzwi wejściowe do mieszkania. Kilkakrotnie zasłabł w nocy i spędził noc na podłodze do czasu aż przyszła sąsiadka, która udzieliła pomocy. Reasumując wyraził zdanie, iż proponowana przez organ pomoc w postaci usług opiekuńczych doraźnie świadczonych w miejscu zamieszkania, przy obecnym stanie zdrowia, jest niewystarczająca, zaś decyzja omawiająca skierowania do Domu Pomocy Społecznej nader krzywdząca.

Wraz z odwołaniem strona złożyła zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 28 sierpnia 2006r., z którego wynika, iż "pacjent z postępującą miażdżycą, pogorszenie stanu zdrowia, porusza się po domu tylko, wymaga pomocy przy zakupach, przygotowywaniu posiłków".

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 2 ust.1, art. 54 ust. 1 i art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie organ odwoławczy powtórzył argumentację decyzji pierwszoinstancyjnej i wskazał na poczynione ustalenia stanu faktycznego. Wyjaśnił, iż Pan R. jest osobą starszą, wdowcem prowadzącym jednoosobowe gospodarstwo domowe, zajmuje mieszkanie własnościowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 2037,98 zł. Ustalono nadto, iż ma dwóch synów, jeden z nich mieszka w P. Drugi w W., jednak nie utrzymuje kontaktów z ojcem. Wnioskodawca cierpi na choroby wieku starczego, ma nadciśnienie, często jest osłabiony, porusza się o lasce, ale samodzielnie. Organ zaznaczył, iż w trakcie wywiadu środowiskowego, stronę odwiedził syn, który zrobił zakupy, ustalono nadto, iż Pana R. odwiedza wnuczka, która na stałe mieszka w Ł. Organ zwrócił uwagę, iż zdaniem pracownika socjalnego, który przeprowadził wywiad środowiskowy, strona "w miarę dobrze funkcjonuje w środowisku".

Kolegium podkreśliło, iż rozumie trudną sytuację strony, ale jednocześnie pragnie zaznaczyć, że ustawodawca wyraźnie określił, iż pomoc społeczna jest kierowana do osób, które bez pomocy z zewnątrz nie mogą przezwyciężyć trudnych sytuacji życiowych. Powołał treść art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego umieszczenie w domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki, stwierdzając, iż takiej opieki strona nie wymaga. Okoliczność tę, zdaniem organu, poza ustaleniami wywiadu środowiskowego potwierdza zaświadczenie wystawione w dniu 28 sierpnia 2006r. przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, załączone do odwołania. Z dokumentu tego wynika, iż strona "tylko wymaga pomocy przy zakupach i przygotowaniu posiłków". Kolegium stoi na stanowisku, iż przy zapewnieniu pomocy w postaci usług opiekuńczych Pan R. mógłby w miarę dobrze funkcjonować w swoim środowisku. Organ podkreślił, że stronie była przedstawiona propozycja udzielenia tego rodzaju pomocy, której jednak kategorycznie odmawiała.

W skardze z dnia 7 listopada 2006r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Pan R. wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] i powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Oświadczył, iż jego stan zdrowia pogarsza się z miesiąca na miesiąc, potwierdza to chociażby porównanie zaświadczeń lekarskich z miesiąca czerwca i opinii z miesiąca października 2006 roku. Z dokumentów tych wynika, że schorzenia skarżącego postępują i wymaga całodobowej opieki, gdyż obecnie nie opuszcza mieszkania, nie jest w stanie przygotować sobie posiłków i zaaplikować leków w odpowiednich dawkach. Strona wyjaśniła, iż odwiedziny syna, jak i wnuczki, nie są regularne, co powoduje, że zdana jest na pomoc sąsiadów, którzy nie zawsze mogą tej pomocy udzielić. Zarzuciła również, iż organ nie przeprowadził wywiadu środowiskowego wśród sąsiadów, co pozwoliłby na ustalenie jak rzeczywiście wygląda pomoc rodziny. Skarżący stoi na stanowisku, iż bez wątpienia spełnia przesłanki z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i powinien zostać skierowany do Domu Pomocy Społecznej. Nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować w swoim środowisku, a doraźne usługi opiekuńcze, proponowane przez organ, nie są w stanie zapewnić mu przezwyciężenia chociażby najprostszych sytuacji życiowych oraz zapewnić bezpieczeństwa i spokoju na resztę życia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do argumentów skarżącego Kolegium podkreśliło, iż organ I instancji w chwili wydawania decyzji dysponował pełnym i wyczerpującym materiałem dowodowym, posiadał m.in. zaświadczenie lekarza POZ z dnia 28 sierpnia 2006r., oświadczenie wnuczki, iż jest gotowa zamieszkać z dziadkiem celem zapewnienia mu opieki, ustalono nadto, że skarżącemu pomaga syn. W tej sytuacji za chybiony należy, zdaniem organu, uznać zarzut, iż nie przeprowadzono dowodu z zeznań sąsiadów na okoliczność częstotliwości odwiedzin syna i wnuczki. W kwestii zaświadczeń, na które w skardze powołuje się strona organ wskazał, iż oba dokumenty zostały wystawione już po wydaniu decyzji w sprawie i z tego względu nie mogą być analizowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić w całości lub części (art. 145 § 1 ust.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), stwierdzić jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ust. 2 w/w ustawy). Ewentualnie stwierdzić, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 3 w/w ustawy). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.

Podkreślić należy także, iż sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Przy czym należy jeszcze raz zwrócić uwagę, iż sądy administracyjne nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania spraw.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja wydana przez organ I instancji, naruszają szereg przepisów, które to naruszenia skutkują uchyleniem obu decyzji.

W pierwszej kolejności zaakcentować należy, iż postępowanie w przedmiocie wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej podlega ogólnym regułom postępowania administracyjnego. Z tego też względu postępowanie to winno być przeprowadzone z zachowaniem wszystkich reguł określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) powoływanej dalej jako kpa, m.in. w zgodzie z określoną w art. 7 w/w ustawy zasadą prawdy obiektywnej. Zgodnie z nią organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ ma zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością (art. 77 kpa) a samo postępowanie administracyjne prowadzić tak by pogłębić zaufanie obywateli do organów praworządnego państwa (art. 8 kpa). W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 75 §1 kpa), a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić (art. 107 § 3) w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1981r., sygn.akt SA 810/81, ONSA 1981/1/45). Wnikliwe i szczegółowe zebranie całego materiału sprawy a następnie jego obiektywna ocena jest tym bardziej istotna w sprawach, w których organy administracji działają w ramach tzw. uznania administracyjnego, gdzie organ orzeka na podstawie swojego uznania wykształconego po analizie materiału sprawy. Z kolei samo uzasadnienie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art.11 kpa). Powinno nadto umożliwiać organom nadzoru i sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia.

Przedmiotem rozpoznawanej przez Sąd skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą skierowania Z. R. do Domu Pomocy Społecznej. Podstawę prawną zaskarżonych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005r. w sprawie Domów Pomocy Społecznej (Dz.U., Nr 217, poz. 1837).

W myśl §8 ust. 1 w/w rozporządzenia do domu pomocy społecznej kieruje się na podstawie pisemnego wniosku osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej i rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego ośrodka pomocy społecznej, zawierającego w szczególności pisemne stwierdzenie braku możliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez rodzinę i gminę. Natomiast zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje "osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych". Ustawa wskazuje zatem, iż o konieczności umieszczenia w domu pomocy społecznej przesądza okoliczność, czy wnioskodawca wymaga całodobowej opieki w rozumieniu powyższego przepisu. Ustalenie, czy tak rzeczywiście jest, poprzedzone winno zostać przeprowadzeniem rodzinnego wywiadu środowiskowego. Konieczność przeprowadzenia przedmiotowego wywiadu wynika wprost z art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, gdzie ustawodawca wskazał, iż decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, który ma na celu ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej. Jak również powołanego już §8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie Domów Pomocy Społecznej i przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. Nr 77, poz. 672 ze zm.). W §7 ust. 1 tego rozporządzenia zostały wymienione dokumenty na podstawie, których ustala się sytuację rodzinną i majątkową wnioskodawcy i są to m.in. zaświadczenie o wysokości świadczeń emerytalnych, dowód otrzymania emerytury, zaświadczenie lekarskie, opinia dotycząca sprawności psychofizycznej osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Korzystając z możliwości, jakie daje powołana ustawa o pomocy społecznej oraz przepisy wykonawcze do tego aktu, Pan R. w dniu 29 czerwca 2006r. wystąpił z wnioskiem o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej. W tym też dniu przeprowadzony został rodzinny wywiad środowiskowy z wnioskodawcą i zebrane dodatkowe dokumenty. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który zdaniem organu przemawia za odmową udzielenia pomocy wynika, iż skarżący jest osobą starszą, 83 lata, wdowcem prowadzącym samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury, cierpi na postępującą miażdżycę, nadciśnienie i choroby wieku starczego. Korzysta z pomocy syna mieszkającego w P. i wnuczki, która na stałe mieszka w Ł., z drugim synem nie utrzymuje kontaktów od 29 lat. Pracownik socjalny stwierdził, iż strona porusza się o lasce, ale samodzielnie, myśli logicznie, nie wykazuje cech demencji starczej, potrzeby fizjologiczne zaspokaja samodzielnie. Jednakże z zaświadczenia lekarskiego, wydanego w czerwcu 2006 r., a załączonego do wniosku, wynika wprost, iż Pan R. wymaga ze względu na stan zdrowia całodobowej opieki na stałe. Lekarz stwierdził również brak przeciwwskazań do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Z kolei w opinii dotyczącej sprawności psychofizycznej osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej czytamy, iż brak jest pomocy ze strony rodziny, ale nie wymaga skierowania na pobyt stały do domu pomocy społecznej. Lektura powyższych dokumentów wskazuje na szereg nieścisłości, brak pełnej dokumentacji i jej wnikliwej oceny.

Jak już zostało wskazane okolicznością przesądzającą o umieszczeniu w domu pomocy społecznej jest ustalenie czy strona wymaga całodobowej opieki. W tym zakresie w aktach sprawy znajduje się, wspomniane wyżej, zaświadczenie lekarza chorób wewnętrznych z czerwca 2006r., wystawione dla potrzeb wniosku strony, z którego wyraźnie wynika, iż "wymaga ze względu na stan zdrowia całodobowej opieki na stałe" natomiast w opinii ośrodka pomocy społecznej czytamy, iż "nie wymaga skierowania na pobyt stały". Zestawienie tych dwóch dokumentów wskazuje na sprzeczność, która w żaden sposób nie została przez organy wyjaśniona. Wydaje się, że całkiem pominięto stanowisko lekarza, które w tej sytuacji ma znaczenie zasadnicze, bowiem pracownik socjalny nie jest w stanie samodzielnie ocenić stanu zdrowia i potrzeb strony z powodu braku kwalifikacji.

Jednocześnie należy zauważyć, iż z wywiadu środowiskowego wynika, że owszem, wnioskodawca, korzysta z pomocy rodziny, wnuczki i syna, jednak jest to pomoc doraźna.

Zauważyć również należy, iż w aktach sprawy znajduje się drugie zaświadczenie lekarskie wystawione przez tego samego lekarza chorób wewnętrznych z sierpnia 2006 roku, z którego wynika, iż skarżący cierpi na postępującą miażdżycę, ulega pogorszeniu jego stan zdrowia, porusza się po domu tylko, wymaga pomocy przy zakupach, przygotowywaniu posiłków. Powstaje pytanie, czemu organ odwoławczy, oparł swoje rozstrzygnięcie na tym dowodzie, chociaż zaświadczenie to zostało złożone już po wydaniu decyzji przez organ I instancji. W żaden sposób organ nie wyjaśnił, czemu ten sam lekarz wydaje dwie odmienne opinie, i czy rzeczywiście w sierpniu 2006 r. wnioskodawca nie wymagał całodobowej opieki, jeżeli w stosunku do czerwca 2006 r. jego stan zdrowia uległ pogorszeniu. Kolegium Odwoławcze nie zbadało tej kwestii, aprobując, jak się wydaje arbitralne stanowisko organu pierwszej instancji, że opieka całodobowa, dla skarżącego, nie jest wymagana. Działanie takie naruszało normę art. 80 kpa, gdyż organ miał obowiązek dokonać oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Z akt administracyjnych, w szczególności z porównania dat poszczególnych czynności wynika, iż wywiad środowiskowy z wnioskodawcą został przeprowadzony w dniu złożenia wniosku, z jego synem w dniu 11 sierpnia 2006r., wnuczką 16 sierpnia 2006r., jej mężem również 16 sierpnia 2006r., przy czym część dokumentów opatrzona jest datą 17 sierpnia 2006r. m.in. oświadczenia męża wnuczki, wnioski i opinie pracownika, który przeprowadzał wywiady z wnuczką i jej mężem. Również z pisma MOPS Filia Ł.-P. datowanego na dzień 17 sierpnia 2006r. wynika, iż organ ten przesyła "wywiad część II z załącznikami" do MOPS w P. Niewątpliwie, zatem część dokumentacji została zebrana już po wydaniu decyzji organu I instancji o odmowie skierowania do domu pomocy społecznej. Tym samym należy mieć zastrzeżenia co do rzetelności w gromadzeniu materiału dowodowego, który miał służyć ocenie wniosku strony.

W ustawie o pomocy społecznej w art. 2 ustawodawca wyjaśnił, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera zatem osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, natomiast rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Wszelkie kroki podejmowane na podstawie powołanej ustawy stanowią szeroko rozumianą pomoc zapewniającą wnioskodawcy zachowanie godności i możliwość funkcjonowania w społeczeństwie. Tym czasem wydaje się, że organy administracji, orzekające w niniejszej sprawie, całkiem pominęły wyjaśnienia samej strony, która pisała w odwołaniu, iż nie jest w stanie funkcjonować w życiu codziennym bez pomocy osób trzecich. Stan zdrowia i podeszły wiek powodują, iż przygotowanie posiłków i odpowiednich dawek leków stanowi duży problem.

O zaniedbaniach organów świadczy również fakt, iż w wywiadzie organ ustalił, iż skarżący ma 2 synów P. – który mieszka w P. i R., który mieszka w W. i strona nie ma z nim kontaktu od 29 lat. Natomiast wywiad środowiskowy został przeprowadzony z B. R. synem Z., z kolei wnuczka skarżącego podała, iż dziadek ma synów R. i B. Nieścisłości te oraz brak ich weryfikacji wskazują na pobieżne potraktowanie sprawy i brak szczegółowej analizy dokumentów.

Organy orzekające argumentowały, iż Pan Z. R. korzysta z pomocy syna i wnuczki, jednak w wywiadzie środowiskowym czytamy, iż strona nie może liczyć na pomoc ze strony rodziny, jeżeli już taką otrzymuje to okazjonalnie. Zaznaczyć należy, iż wnuczka mieszka w Ł., ma własną rodzinę, w tym dwoje małoletnich dzieci i nie jest w stanie zapewnić dziadkowi pełnej opieki. Nie można też wymagać, by odwiedzała skarżącego i zajmowała się jego domostwem w sytuacji, gdy ma własne, a do tego trudną sytuację materialną. Z kolei jeśli chodzi o pomoc syna, to pracownik socjalny, który udał się do B. R. w dniu 10 sierpnia 2006r. zastał go pod wpływem alkoholu i ocenił, że wywiad z nim nie był możliwy. O problemach syna z alkoholem informował również skarżący. W tej sytuacji trudno przyjąć, iż syn jest w stanie, w sposób odpowiedzialny, zapewnić pomoc starszemu i schorowanemu ojcu. Zdaniem Sądu organ orzekający w sprawach pomocowych powinien w sposób szczególnie rzetelny zebrać cały materiał w sprawie i indywidualnie ocenić przesłanki do wydania określonej treści decyzji. W celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, ustalenia wymaga w szczególności, jak często skarżący jest odwiedzany przez rodzinę, jak często korzysta z pomocy obcych sobie ludzi, czy opuszcza mieszkanie, czy i jakie kłopoty ma z poruszaniem, czy może sam opuszczać mieszkanie (mieszka na 3 piętrze). Rozważenia wymaga, zgłoszony przez stronę wniosek o przesłuchanie sąsiadów (stosownie do treści art. 75 § 1 kpa), którzy według relacji skarżącego, pomagają mu często i posiadają określoną wiedzę o sposobie i poziomie jego życia.

Organ wprawdzie zaproponował skarżącemu pomoc usługową ze strony pracownika socjalnego, jednak nie określił jak ta pomoc miałaby wyglądać, jaki miałby być jej zakres, częstotliwość i sposób świadczenia. Gdyby skarżący znał te okoliczności, w szczególności zakres obowiązków opiekuna, może wówczas odstąpiłby od zamiaru pobytu w domu pomocy społecznej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien dokładnie wyjaśnić wszystkie elementy stanu faktycznego, ustalonego na podstawie wszelkich dowodów, jakie mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem i rozważyć ich ocenę w świetle przesłanek wskazanych w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Wywiedzione w ten sposób stanowisko uzasadnić zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa, pamiętając, iż prawidłowo sformułowane uzasadnienie rozstrzygnięcia może przekonać stronę o jego zasadności. Organ powinien również zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu, przed wydaniem decyzji powiadomić o poczynionych ustaleniach, umożliwić zapoznanie się z nimi i ustosunkowanie się do tych materiałów (zgodnie z przepisem art. 10 § 1 i art. 81 kpa).

Reasumując, w ocenie Sądu, organy administracji publicznej I jak i II instancji naruszyły zasady postępowania określone w art. 7, art. 8, art. 10, art. 75 §1, art. 77 §1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.