Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 104/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 30
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi J. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, rozpatrując wniosek J.B., utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] umarzającą postępowanie w zakresie składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...] zł i ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł za okres [...] oraz od [...] do [...].

2. Dnia [...] do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w D. wpłynął wniosek J.B. o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...] do [...] oraz od [...] do [...].

2.1. We wniosku tym J.B. wskazał, iż zadłużenie z tytułu składek nie powstało z jego winy, lecz z powodu braku dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Oświadczył, iż ze względu na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną nie ma żadnej możliwości spłaty powyższych należności. Wskazał też, że jedynym jego źródłem utrzymania jest otrzymywany z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. zasiłek okresowy w kwocie [...] zł, a także okresowe zasiłki celowe oraz środki uzyskane z wykonywania prac społecznie użytecznych. Poza tym oświadczył, iż żyje w skrajnym ubóstwie, ogranicza do minimum wszelkie wydatki, nie posiada żadnego majątku. Stwierdził też, iż mieszka w lokalu, w którym brak jest instalacji wodnokanalizacyjnej, energii elektrycznej oraz gazu. Na koniec zaznaczył, że całkowite umorzenie zaległości składkowych pozwoli mu na podjęcie pracy choćby ze skromnym wynagrodzeniem bez konieczności dożywotniego spłacania należności podatkowych i składkowych, co zapewni godziwe zakwaterowanie i wyżywienie, a więc elementarne potrzeby każdego człowieka.

2.2. Do akt postępowania zostały dołączone następujące dokumenty: oświadczenie strony o stanie majątkowym, decyzja w sprawie nadania numeru NIP, zaświadczenie o numerze REGON, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, decyzja z dnia [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, zeznanie PIT-37 za 2007 r., wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...], [...] (którym orzeczono o zmianie decyzji ZUS z dnia [...], zwolnieniu ubezpieczonego z uiszczenia opłaty dodatkowej i oddaleniu odwołania od decyzji ZUS z dnia [...]), zawiadomienie o wszczęciu postępowań egzekucyjnych względem strony, zaświadczenia ze Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. i Powiatowego Urzędu Pracy w D.

3. Pismem z dnia [...] strona została poinformowana o wszczęciu postępowania w sprawie o umorzenie oraz o możliwości przedstawienia wszelkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem.

4. Dnia [...] wpłynęły do organu między innymi postanowienie Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] o ustaleniu sposobu korzystania przez stronę ze wspólnego mieszkania dzielonego z bratem L.R., aktu darowizny z dnia [...] ½ własności powyższego lokalu na rzecz strony oraz dowodów uiszczenia czynszu za ten lokal za okres [...].

5. Pismem z dnia [...] organ poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 3 dni od dnia doręczenia tej informacji.

6. Decyzją z dnia [...] nr [...] ZUS, działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanego dalej k.p.a.) oraz art. 30 i art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 z późn. zm., zwanej dalej u.s.u.s.), umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem strony w zakresie składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...] zł i ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł za okres [...] oraz od [...] do [...], ze względu na bezprzedmiotowość postępowania.

6.1. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że na mocy przepisu art. 30 u.s.u.s. została całkowicie wyłączona możliwość umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, niezależnie od wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 28 u.s.u.s., w tym również niezależnie od sytuacji osobistej i majątkowej zobowiązanego. Tym samym uznał, że występują podstawy do umorzenia postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość.

7. W piśmie z dnia [...] pełnomocnik strony złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, tj.:

1/ art. 6, art. 8, art. 9 zdanie drugie, art. 75 § 2, art. 83 § 3 k.p.a., nadużycie hipotezy przepisu art. 233 § 1, 2 i 6 k.k. oraz art. 7, art. 51 ust. 1 Konstytucji RP,

2/ art. 28 ust. 1 - 3a u.s.u.s. oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 - art. 12 § 1, art. 33 § 2, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 1 i 3 k.p.a.,

3/ art. 30 u.s.u.s. poprzez wyłączenie możliwości umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych i nie zastosowanie art. 42 ustawy o finansach publicznych.

7.1. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik zauważył, że wymaganie od wnioskodawcy składającego wniosek o umorzenie zadłużenia wypełnienia formularzy: "oświadczenie płatnika o sytuacji rodzinnej i możliwościach finansowych - uzupełnienie wniosku o umorzenie" oraz "oświadczenie dłużnika o stanie majątkowym" nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, które nie określają jak winny wyglądać formularze do składania wniosków o umorzenie lub jego uzupełnienia. Pełnomocnik zaznaczył, iż ZUS w ten sposób wymusił złożenie przez stronę dwóch formularzy, zawierających szczegółowe pytania o jego dane osobowe, stan rodzinny, majątkowy, zobowiązania i inne, a zgodnie z art. 51 ust. 1 Konstytucji RP nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawnienia informacji dotyczących jego osoby. Wskazał też, iż bezprawne było odbieranie od wnioskodawcy oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej zgodnie z art. 233 § 1 k.k. Stwierdził również, że odbierając oświadczenie od strony w formie formularza nie pouczono jej o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania, a zatem naruszono tym przepis art. 83 § 3 w związku z art. 75 § 2 k.p.a. Na okoliczność złożenia dokumentów pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, ewentualnie z przesłuchania w charakterze świadków pracowników organu pierwszej instancji, przyjmujących i załatwiających wniosek strony. Pełnomocnik wskazał także, iż ZUS w toku postępowania podjął szereg czynności procesowych służących pozyskiwaniu koniecznego materiału dowodowego mogącego stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Uzyskał, w ten sposób szczegółowe informacje dotyczące strony, w tym odnośnie: danych osobowych; stanu rodzinnego i majątkowego, w tym finansowego; prowadzonej działalności gospodarczej, w tym wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej; posiadania udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego; zadłużenia z tytułu czynszu wywołanego działaniem L.R., który także posiada udział w tym prawie i prowadzącego odrębne gospodarstwo domowe; nie posiadania żadnego majątku; ponoszonych wydatkach na podstawowe środki do życia; korzystania z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D.; braku pracy, z uwagi na bezskuteczne jej poszukiwanie (brak doświadczenia w wyuczonym zawodzie); stanu innych zaległości, zarówno publicznoprawnych (wobec ZUS), jak i cywilnoprawnych, a także o prowadzonych z tego tytułu egzekucjach; zeznania podatkowego za 2007 r.; posiadania samochodu osobowego marki [...].

7.2. Według pełnomocnika organ podejmując negatywną decyzję naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., gdyż uznał, że zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec strony nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne oraz że w razie podjęcia egzekucji z udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, uzyskane kwoty stanowiłyby ułamek wartości tego prawa, nie mający nic wspólnego z jego wartością rynkową i co nie przekraczałyby poniesionych kosztów egzekucyjnych.

7.3. Pełnomocnik stwierdził też, iż uzyskane przez ZUS informacje, dowody i materiały potwierdzają w sposób wykluczający jakiekolwiek wątpliwość fatalną, wręcz tragiczną sytuację osobistą i majątkową strony, która powstała i utrzymuje się bez jej winy. Powołując się na art. 28 ust. 3a u.s.u.s. uznał, że organ nie stosując tego przepisu wykazuje się bezdusznością, która przejawia się w niechęci do zauważenia, że zobowiązany ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to dla niego zbyt ciężkie skutki. Oświadczył przy tym, iż zobowiązany ze względu na trudną sytuację (niemożliwe do spłacenia zobowiązania, brak jakichkolwiek perspektyw) do dnia dzisiejszego nie założył rodziny i pozostaje kawalerem, mieszkając w urągających godności ludzkiej warunkach. Zdaniem pełnomocnika także niskie i dość wąskie wykształcenie zobowiązanego, czyli zasadnicze zawodowo - budowlane (monter wewnętrznych instalacji budowlanych), predysponuje go raczej do ciężkiej pracy fizycznej, a zważywszy na jego wiek - [...] lat, a także mając na uwadze brak doświadczenia, to nie może zapewnić mu realnej nadziei na uzyskanie pracy. Zaznaczył, że pozbawienie zobowiązanego udziału w prawie do lokalu spółdzielczego prowadziłoby bezpośrednio do jego bezdomności, albowiem nie ma on możliwości mieszkać w jakimkolwiek innym miejscu. Odnośnie posiadania samochodu osobowego oświadczył, iż organ zadowolił się tylko informacją z CEPiK, pomimo ewidentnego oświadczenia strony zawartego na formularzach, uzyskanych z naruszeniem prawa, o braku majątku oraz wbrew informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w D., który w piśmie z dnia [...] stwierdził, że zobowiązany nie posiada ruchomości kwalifikujących się do zajęcia. Pełnomocnik zarzucił, że organ nie przeprowadził dodatkowych dowodów wyjaśniających tę sprzeczność. Zauważył przy tym, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu [...] dokonał sprzedaży tego pojazdu za kwotę [...] zł, a na potwierdzenie tego przedłożył fakturę VAT z dnia [...] dokumentującą sprzedaż samochodu oraz potwierdzenie opłacenia kosztów egzekucyjnych. Pełnomocnik podkreślił, iż nie można dopatrzyć się w żadnym razie złej wiary czy choćby niefrasobliwości w zachowaniu zobowiązanego przy powstawaniu przedmiotowych zaległości, ponieważ wynikły one w sposób niezawiniony przez niego, lecz z powodu nie osiągania dochodu z działalności gospodarczej, co według pełnomocnika wynika z wyroku Sąd Okręgowego w K. z dnia [...]. Poza tym, zdaniem pełnomocnika, o braku lekceważenia obowiązku zapłaty składek świadczyły podjęte przez ubezpieczonego działania polegające na złożeniu wniosku o restrukturyzację i uiszczeniu opłaty restrukturyzacyjnej oraz podjęciu wpłaty bieżących składek. Podkreślił również, że organ podatkowy właściwy dla zobowiązanego, który otrzymał analogiczny wniosek o umorzenie wszystkich zaległości z tytułu podatków wraz z odsetkami za zwłokę mając do zbadania identyczny stan faktyczny i przeprowadzając również kompleksowe postępowanie dowodowe, dokonał całkowitego umorzenia wszystkich wnioskowanych zaległości. Na potwierdzenie powyższego pełnomocnik zobowiązanego przedłożył do akt sprawy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. nr [...] z dnia [...].

7.4. Dalej pełnomocnik stron wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania organ naruszył przepisy art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ nie poinformował strony o tym, w jaki praktyczny sposób może ona wziąć czynny udział w tym postępowaniu i wskutek tego strona poniosła ewidentną szkodę.

7.5. Pełnomocnik zobowiązanego zarzucił także organowi niewłaściwe zastosowanie art. 30 u.s.u.s., który powołując się na ten przepis umorzył postępowanie administracyjne w zakresie dotyczącym umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek. Zdaniem pełnomocnika przepis ten jedynie wyłącza w stosunku do składek finansowanych przez ubezpieczonych zastosowanie przepisów regulujących zasady i tryb, m.in. umarzania (art.28), jednakże nie stanowi wprost, iż nie podlegają one umorzeniu. Zatem, według pełnomocnika, zastosowanie winny znaleźć przepisy ustawy o finansach publicznych, które w art. 42 w sposób ogólny regulują umarzanie należności pieniężnych przypadających, m.in. państwowym funduszom celowym, do których zalicza się Fundusz Ubezpieczeń Społecznych zarządzany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia należności pełnomocnik zobowiązanego wniósł także o zawiadomienie prokuratora o toczącym się postępowaniu zgodnie z art. 183 § 2 k.p.a. celem zapewnienia aby postępowanie i rozstrzygnięcie było zgodne z prawem.

8. Pismem z dnia [...] organ poinformował pełnomocnika o treści przepisu art. 28 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. oraz o prawie do czynnego udziału w postępowaniu, o którym mowa w art. 10 § 1 k.p.a.

9. W piśmie z dnia [...] pełnomocnik stwierdził, że strona udokumentowała wszystkie okoliczności powoływane przez nią w toku postępowania i że złożyła do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o stwierdzenie jego bezskuteczności, którego kserokopię dołączyła do akt postępowania.

10. Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie tak jak organ pierwszej instancji.

11. W skardze z dnia [...] skarżący wnosząc o uchylenie powyższej decyzji podniósł co do zasady te same zarzuty, co we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

11.1. Dodatkowo powołał się na następujące zarzuty:

1/ brak podstawy prawnej do odbierania od strony oświadczenia w formie formularza pod rygorem odpowiedzialności karnej zgodnie z art. 233 § 6 k.k. oraz że organ nie zwrócił uwagi na to, iż zarzut naruszenia art. 83 § 3 k.p.a. został zgłoszony w kontekście art. 75 § 2 k.p.a. jako jedynej ewentualnie możliwej w postępowaniu administracyjnym podstawy prawnej do odbierania oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej,

2/ nie rozstrzygnięcia o całości żądania wniosku strony z dnia [...] poprzez nie odniesienie się do żądania umorzenia opłat dodatkowych wymienionych w załączniku do tego wniosku.

12. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie uznając, że skarga nie zawiera żadnego uzasadnienia stanowiska skarżącego, a jedynie ogólne stwierdzenia, które nie wnoszą do sprawy żadnych argumentów prawnych ani faktycznych uzasadniających zmianę zaskarżonej decyzji.

12.1. Na potwierdzenie swojego stanowiska zajętego w sprawie organ powołał się na "wypracowane piśmiennictwo i orzecznictwo" w tym zakresie w szczególności na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 11 lutego 2009 r., I SA/Ol 495/08. Z tego wyroku wynika, że jeżeli wniosek o umorzenie należności z tytułu składek obejmuje składki finansowane przez ubezpieczonych (pracowników), właściwym rozstrzygnięciem jest jedynie umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. ze względu na brak przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 u.s.u.s.

13. Na rozprawie dnia 5 maja 2010 r. skarżący wnosił i wywodził, jak w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14. Skarga nie jest zasadna.

15. Właściwość tutejszego Sądu do rozpoznania skargi na decyzję wydaną przez Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiotowej sprawie wynika z obowiązującego od dnia 11 października 2008 r. przepisu § 1 pkt 2 i § 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) wydanego na podstawie delegacji wynikającej z 13 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z poźn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) oraz faktu, że miejsce zamieszkania strony znajduje się na terenie działania tutejszego Sądu.

16. Przed podaniem powodów rozstrzygnięcia sądowego w niniejszej sprawie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Dlatego Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, a nie przy zastosowaniu innych kryteriów.

16.1. Aby stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa, czy to materialnego, czy procesowego prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych mających zastosowanie w sprawie, aby wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego.

17. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, wydanej w sprawie umorzenia postępowania w zakresie składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...] zł i ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł za okres [...] oraz od [...] do [...], należy stwierdzić, że jest ona zgodna z prawem.

17.1. Przepis art. 30 u.s.u.s. wyraźnie stanowi, że: do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29. W przepisie tym ustawodawca posłużył się sformułowaniem "nie stosuje się". Oznacza to, że w stosunku do wskazanych w nim należności wykluczone jest podjęcie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia opartego na art. 28 i art. 29 u.s.u.s. Dotyczy to każdego rodzaju rozstrzygnięcia merytorycznego zarówno pozytywnego dla wnioskodawcy, tj. umorzenia należności, jak i negatywnego, polegającego na odmowie ich umorzenia. W stosunku do tego rodzaju składek niedopuszczalne jest więc także badanie istnienia przesłanek umorzenia należności, przewidzianych w art. 28 u.s.u.s (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 11 lutego 2009 r., I SA/Ol 495/08, LEX nr 484050 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2006 r., III SA/Wa 2036/06, LEX nr 328195).

17.2. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w powyższych wyrokach, że jeżeli wniosek o umorzenie należności z tytułu składek obejmuje składki finansowane przez ubezpieczonych (pracowników), właściwym rozstrzygnięciem jest jedynie umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a., bowiem brak jest przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 u.s.u.s.

18. Jeśli wymienione przez organ w decyzji wydanej na etapie pierwszej instancji należności były finansowane przez ubezpieczonych (pracowników), czyli nie przez płatnika, co nie było kwestionowane w toku postępowania, to zachodziły podstawy do umorzenia w tym zakresie postępowania wszczętego wnioskiem strony. Należności te wolą ustawodawcy nie mogą podlegać umorzeniu. Natomiast odsetki od tych należności były już brane pod uwagę przy rozważeniu podstaw umorzenia. W ramach tego postępowania organ pierwszej instancji wydał decyzję odmowną dnia [...] nr [...], a po ponownym rozpatrzeniu sprawy i złożeniu skargi na decyzję wydaną w drugiej instancji dnia [...], Sąd wyrokiem z dnia 5 maja 2010 r., III SA/Gl 105/09 oddalił skargę.

19. W związku z tym wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego podniesione w skardze w ramach istnienia podstaw do umorzenia przedmiotowych należności należy uznać za bezprzedmiotowe.

19.1. Prowadząc postępowanie organy nie naruszyły też innych przepisów procesowych regulujących prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu w świetle zasady informowania strony o jej prawach i pogłębiania zaufania do organów administracji (art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 33 § 2 i art. 81 k.p.a.).

19.1.1. Organ prowadzący postępowanie, działając na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., pismem z dnia [...], jeśli chodzi o organ pierwszej instancji, i z dnia [...], w zakresie postępowania po wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zapewniał stronie czynny udział w postępowaniu informując ją o treści przepisów art. 28 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. ze wskazaniem obowiązku ciążącego na stronie polegającego na udokumentowaniu okoliczności uzasadniających umorzenie należności. Natomiast przed wydaniem decyzji w danej instancji odpowiednio pismami z dnia [...] i [...] strona, a później jej pełnomocnik byli pouczani o prawie wypowiedzenia się w zakresie zebranych dowodów. Wprawdzie po doręczeniu pisma z dnia [...] organ pierwszej instancji otrzymał pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] opisujące na dany moment stan prowadzonego postępowania egzekucyjnego, o którym nie poinformował strony przed wydaniem decyzji, ale już na etapie sporządzania wniosku dnia [...] pełnomocnik zapoznał się z całością zebranego materiału dowodowego, w tym poznał treści tego pisma, gdyż odwołał się do niego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z tym naruszenie przepisów postępowania nie pozbawiło strony możliwości obrony swojego stanowiska, czyli nie wystąpiło istotne naruszenie przepisów procesowych mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

19.1.2. Złożenie pełnomocnictwa w formie odrębnego pisma zamiast do protokołu nie stanowi naruszenia przepisu art. 33 § 2 k.p.a. Przeszkody jakie powstały po stronie organu w momencie udokumentowania umocowania, a które zostały opisane w skardze, nie wpłynęły na prawo pełnomocnika do reprezentowania strony tym postępowaniu. Tym samym naruszenie to nie można także uznać za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

19.1.3. Pismo z dnia [...], które opisuje pełnomocnik w skardze - a którego brak w aktach postępowania administracyjnego - ze względu na swoją treść nie może być uznane za zawierające ocenę prawną przedmiotu postępowania poprzedzającą wydanie decyzji w sprawie. Takie pismo jest tylko analizą stanu faktycznego i prawnego sprawy dokonaną przez określonego pracownika organu, w tym przypadku Zastępcę Kierownika Wydziału B.G. Nie jest to jakikolwiek akt władczy organu. Pismo to nie było podpisane przez osobę reprezentującą właściwy organ w ramach upoważnienia, tak jak sama decyzja, czyli Zastępcę Dyrektora B.J. W związku z tym nie naruszono przepisu art. 8 k.p.a., jak wskazywał pełnomocnik w skardze.

19.1.4. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia przepisu art. 12 § 1 k.p.a. poprzez załatwienie jednego wniosku o umorzenie zaległości w formie kilku decyzji, które miały inny przedmiot i podstawy załatwienia wszczętego postępowania w określonej części. Rozbicie to wynikało z konieczności zastosowania innych przepisów w stosunku do poszczególnych rodzajów zaległości z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych będących i nie będących płatnikami składek stosownie do art. 30 u.s.u.s., a tym samym wydania różnych rozstrzygnięć. Nie prowadziło to do przedłużenia postępowania i powstania kosztów, które nie mogłyby być zaakceptowane.

19.2. W przedmiotowej sprawie nie może być również zastosowany przepis art. 42 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 z późn. zm.) obowiązującej na dzień wydawania decyzji przez organy pierwszej i drugiej instancji. Wynika to wyraźnie z treści jego ust. 7, który stanowi: przepisów ust. 1- 6 nie stosuje się do należności, których umarzanie spłaty, odraczanie spłaty oraz rozkładania na raty określają odrębne przepisy. Takimi odrębnymi przepisami dotyczącymi poszczególnych ulg w ramach należności z tytułu ubezpieczenia społecznego, zdrowotnego i innych są przepisy stosowne przez organy w niniejszej sprawie. Jeśli hipoteza tej normy został wypełniona, to jej dyspozycja nakazuje "nie stosować" przepisów ust. 1 – 6 w całości. Na gruncie niniejszej sprawy i przy nie stosowaniu między innymi art. 28 u.s.u.s. nie można zgodzić się z tezą strony skarżącej, że w przypadku powstania luki prawnej, czyli gdy dane należności z mocy danego przepisu nie podlegają umorzeniu, należy ją wypełnić poprzez wskazanie na regulacje wynikające z przepisu art. 42 cytowanej wyżej ustawy o finansach publicznych. Jeśli ustawodawca w art. 30 u.s.u.s. ograniczył stosowanie pewnych przepisów, tj. art. 28 u.s.u.s., to w sposób negatywny wypowiedział się w tym zakresie w "odrębnych przepisach", o których mowa w art. 42 ust. 7 w/w ustawy o finansach publicznych. Tym samym w takim przypadku przepisy art. 42 ust. 1 – 6 tej ustawy nie będzie miał zastosowanie także do należności wyłączonych z umorzenia przepisem art. 30 u.s.u.s.

20. W związku z powyższym Sąd nie znajdując podstaw do uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji skargę oddalił stosownie do art. 151 P.p.s.a.