Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2212/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Rafał Stasikowski (spr.) del. WSA Rafał Wolnik Protokolant sekretarz sądowy Joanna Ołdakowska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 122/17 w sprawie ze skargi Gminy C. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [..] z dnia [..] stycznia 2017 r., znak: [..] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 122/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Gminy C. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [.]. z dnia [..] stycznia 2017 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 9 sierpnia 2016 r. Gmina C.wystąpiła do Starosty K. o wprowadzenie w ewidencji gruntów i budynków zmiany w części opisowej ewidencji obrębu [..] gm. C., w odniesieniu do działek nr [..] polegającej na wykreśleniu ujawnionej jako właściciela tych działek Gminy C.i wpisaniu w jej miejsce jako właściciela M. S.

Decyzją z dnia [..] listopada 2016 r. Starosta K. orzekł o odmowie wprowadzenia w/w zmiany. Organ stwierdził, że nie zaistniała żadna okoliczność uzasadniająca wprowadzenie żądanej zmiany. Zgodnie z decyzją Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia [..] sierpnia 2011 r. znak [..] zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów obrębu [..] jako działki nr [..] oraz [..] stanowiących własność M. S., w wyniku której wydzielono m.in. działki nr [..] pod drogi gminne, w/w działki zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przeszły na własność Gminy C.z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna, tj. z dniem [.]. września 2011 r. Decyzją z dnia [..] grudnia 2011 r. znak [..] Burmistrz Miasta i Gminy C.. zmienił pkt 3. w/w decyzji w ten sposób, że otrzymał on nowe brzmienie: "Z uwagi na to, że działki nr [..] wydzielone zostały na wniosek właściciela pod drogi gminne, zgodnie z art. 98 ust. 1 cyt. ustawy z mocy prawa przechodzą one na własność Gminy C. z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna". Potwierdza to obowiązujący w dacie zatwierdzenia podziału działek miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sołectwa [..] i części sołectwa [..], gm. C., zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w C. nr [..] z dnia [..] stycznia 2010 r., zgodnie z którym właścicielem działek nr 1[..], stanowiących drogi gminne, jest Gmina C.

Odwołanie od tej decyzji wniosła Gmina C., twierdząc, że Starosta K. błędnie powołał się na decyzję z dnia [..] grudnia 2011 r., której nieważność stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w części dotyczącej punktu 3. odnoszącego się do działek wydzielonych jako drogi. Nadto Gmina powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 922/15 stwierdzający nieważność uchwały Rady Miejskiej w C.z dnia [..] stycznia 2010 r.

Decyzją z dnia [..] stycznia 2017 r. [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ([..]WINGiK) w [..], po rozpatrzeniu odwołania Gminy C., utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia [..] listopada 2016 r.

Organ odwoławczy ustalił, że na podstawie ww. decyzji z [..] sierpnia 2011 r. oraz dokumentacji geodezyjnej dotyczącej podziału zaewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. dnia [..] lipca 2011 r. pod nr [..] wprowadzono w ewidencji gruntów obrębu [..] zmianę polegającą na ujawnieniu własności Gminy C. w odniesieniu do m.in. ww. działek. Następnie, decyzją z dnia [..] grudnia 2011 r. Burmistrz Gminy C. zmienił treść pkt. 3. swojej decyzji z dnia [.] sierpnia 2011 r., jednak rozstrzygnięcie dotyczące ww. działek wydzielonych pod drogi gminne nie uległo zmianie.

Dalej organ wskazał, że decyzją z dnia [.].] kwietnia 2013 r. SKO w K. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza MiG C. z dnia [..] sierpnia 2011 r. w części dotyczącej pkt. 3. odnoszącego się do działek wydzielonych pod drogi gminne, w tym ww. działek. Decyzją z dnia [..] kwietnia 2013 r. Kolegium stwierdziło również nieważność decyzji Burmistrza MiG C. z dnia [..] grudnia 2011 r., zmieniającej decyzję zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości nr ewid. [..]. W uzasadnieniu ww. decyzji Kolegium wyjaśniło, że art. 98 ust. 1 u.g.n., na który powołał się Burmistrz w decyzjach z [..] sierpnia 2011 r. i [..] grudnia 2011 r., nie reguluje podziału nieruchomości, lecz określa następujące z mocy prawa, ograniczone do określonych przypadków, cywilnoprawne skutki decyzji administracyjnej albo orzeczenia sądu o podziale nieruchomości. Zdaniem Kolegium, o tym, który z podmiotów wymienionych w art. 98 ust. 1 u.g.n. nabędzie z mocy tego przepisu własność działek gruntu, decydują ustalenia planu miejscowego, a skutek w postaci przejścia prawa własności następuje ex lege, bez potrzeby stwierdzania tego w drodze decyzji.

Powołując się na wyrys z rysunku planu miejscowego zatwierdzonego uchwałą z dnia [..] stycznia 2010 r. ustalono, że przedmiotowe działki, oznaczone symbolem KD-D1, zostały tam zaliczone do dróg gminnych klasy dojazdowej. Uchwałą z dnia [..] listopada 2013 r. przyjęto zmianę nr 1. planu miejscowego, zgodnie z którą ww. działki stanowią drogi wewnętrzne (KDW5).

Przywołując treść art. 29 ust. 1 oraz art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dalej u.p.z.p., organ stwierdził, że uchwała z dnia [.] listopada 2013 r. weszła w życie z dniem 14 stycznia 2014 r. Oznacza to, że w dacie wydania decyzji z dnia [..] sierpnia 2011 r. i w dacie kiedy stała się ostateczna ([..] września 2011 r.) obowiązywał plan miejscowy zatwierdzony uchwałą z dnia [.] stycznia 2010 r. W konsekwencji w dniu [..] września 2011 r., stosownie do treści art. 98 ust. 1 u.g.n., przedmiotowe działki stały się własnością Gminy C. Zmiana planu miejscowego zatwierdzona uchwałą z dnia [.] listopada 2013 r. nie zmieniła stanu prawnego, który powstał na mocy decyzji wydanej w oparciu o ustalenia planu miejscowego zatwierdzonego uchwałą z dnia [..] stycznia 2010 r.

Odnosząc się do kwestii stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nieważności uchwały z dnia [..] stycznia 2010 r. w całości, organ wskazał, że wyrok w sprawie II SA/Ke 922/15 nie jest jeszcze prawomocny.

Na koniec organ, przywołując treść art. 24 ust. 2b lit. c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, dalej u.P.g.k., § 44 i § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, stwierdził, że nieprawomocny wyrok WSA w Kielcach nie może być podstawą wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków, nie może być też podstawą do zawieszenia postępowania w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Skutki prawne, które powstaną po ewentualnym uprawomocnieniu się ww. wyroku, mogą być natomiast podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji w przyszłości.

Skargę od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła Gmina C.

Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że analiza art. 98 u.g.n., który był podstawą prawną decyzji z dnia [..] sierpnia 2011 r., prowadzi do wniosku, że powoduje on skutek prawny w postaci przejścia własności w sposób bezpośredni (z mocy prawa). Stanowi więc dopuszczalną w świetle konstytucyjnych zasad formę wywłaszczenia z mocy samego prawa, wprowadzając określony skutek prawny w postaci przejścia własności w przypadku uzyskania przez decyzję podziałową cechy ostateczności lub prawomocności. Wydzielone pod budowę dróg grunty przechodzą na własność podmiotu publicznoprawnego ipso iure, tym samym nie należy traktować przepisu art. 98 ust. 1 u.g.n. jako podstawy orzekania o przejściu tego prawa w drodze decyzji administracyjnej rozstrzygającej o podziale. Skutki prawne, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n., w postaci utraty własności lub prawa użytkowania wieczystego działek wydzielonych pod drogi publiczne nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ale są następstwem tej decyzji i nie ma na nie wpływu ani dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty, ani organ orzekający o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Kwestia przejścia własności ma więc w tym przypadku charakter cywilnoprawny i jest regulowana poprzez formułę skutku z mocy samego prawa, nie dając zarazem podstaw do rozstrzygania o niej w postępowaniu administracyjnym. Z okoliczności, że decyzja podziałowa wydana w warunkach określonych w art. 98 ust. 1 u.g.n. przesądza o przejściu własności, wcale nie wynika, że decyzja podziałowa ma o takim przejściu rozstrzygać. Wszelkie zaś potencjalne spory powstałe na gruncie art. 98 ust. 1 u.g.n. z uwagi na ich cywilnoprawny charakter leżą w wyłącznej gestii sądów powszechnych.

Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia okoliczność, że decyzją z dnia [..] kwietnia 2013 r. SKO w K. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza MiG C. z dnia [..] sierpnia 2011 r. w części dotyczącej pkt 3, odnoszącego się do działek wydzielonych pod drogi gminne, jak również okoliczność, iż decyzją z dnia [.] kwietnia 2013 r. Kolegium stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza MiG C. z dnia [..] grudnia 2011 r., zmieniającej decyzję zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości nr ewid. [..]. Przyczyną podjęcia powyższych rozstrzygnięć był pogląd, iż orzekanie w decyzji podziałowej o przejściu własności działek wydzielonych pod drogi jest dotknięte wadą nieważności z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (jako wydanej bez podstawy prawnej) – skoro przewłaszczenie nieruchomości zajętej pod drogę następuje z mocy prawa z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. O tym, który z podmiotów wymienionych w art. 98 ust. 1 u.g.n. nabędzie z mocy tego przepisu prawo własności działek gruntu, decydują zapisy planu lub w przypadku jego braku – postanowienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1 u.g.n.).

W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, w dniu 2 września 2011r,. tj. w dniu w którym stała się ostateczna decyzja o podziale, działki przeszły z mocy prawa na własność Gminy C.

Z powyższych powodów nie mogą doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonej decyzji zarzuty strony naruszenia art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 Kpa. Z akt sprawy wynika, iż wyrok WSA w Kielcach, na który powołuje się skarżąca jest prawomocny od dnia 18 października 2016r. Jakkolwiek ma rację strona, iż doszło do naruszenia w/w przepisów k.p.a., albowiem organy niesłusznie przyjęły, iż wyrok ten nie jest prawomocny w datach wydania decyzji, to naruszenie to nie miało zdaniem Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy. Jak wynika bowiem z wcześniej zaprezentowanych rozważań, kwestia nabycia własności w kontekście art. 98 u.g.n. ma charakter cywilnoprawny i tylko sądy powszechne są władne rozstrzygać wątpliwości w tym przedmiocie. Skarżąca nie może zatem oczekiwać, iż kluczowe ustalenia w żądanym zakresie zapadną w postępowaniu administracyjnym. Nawet prawomocny wyrok stwierdzający nieważność uchwały Rady Miejskiej w C. z dnia [..] stycznia 2010 r. nr [..] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mógłby skutkować wykreśleniem Gminy C. jako właściciela przedmiotowych działek i wpisaniu w jej miejsce jako właściciela M. S. Gmina nabyła bowiem własność działek z mocy prawa w dniu, w którym decyzja z dnia [..] sierpnia 2011 r. znak: [..] Burmistrza Miasta i Gminy C. stała się ostateczna, tj. w dniu [..] września 2011 r. Z uwagi na cywilnoprawny charakter nabycia własności w tym trybie, rozstrzyganie sporów powstałych na gruncie art. 98 u.g.n. należy do sądów powszechnych.

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniosła Gmina C., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez:

a. naruszenie przepisu art 151 p.p.s.a w związku z przepisem art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podczas dokonywania kontroli legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej

b. [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [..] z dnia [..] stycznia 2017 roku, znak: [..] utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia [.]. listopada 2016 roku, znak:[..] oddalił skargę i utrzymał w mocy decyzję, która została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. przepisu art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 roku., poz 1257, zwanej dalej k.p.a.) w związku z przepisem art. 77 § 1 k,p.a. w związku z przepisem art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie powoływanej przez Skarżącego okoliczności, iż na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 sierpnia 2016 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 922/15 stwierdzono nieważność uchwały Rady Miejskiej w C. z dnia [..] stycznia 2010 roku, nr [..] w przedmiocie miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego sołectwa [..] i części sołectwa [..], gmina C., a w konsekwencji nie zostały spełnione przesłanki do przejścia na rzecz Skarżącego z mocy prawa własności nieruchomości stanowiących działki nr [..] położone w obrębie [..], gmina C., gdyż dla celów ewidencji gruntów i budynków za wiążące należy uznać ustalenia zawarte w miejscowym pianie zagospodarowania przestrzennego Gminy C., który zatwierdzany został uchwałą Rady Miejskiej w C. z dnia [..] listopada 2013 roku, nr [..] zgodnie z którym przedmiotowe działki zostały zakwalifikowane jako drogi wewnętrzne, a nie jako drogi gminne;

c. naruszenie przepisu art. 151 p.p.s.a. w związku z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisem art. 134 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji skargi w granicach sprawy, w sytuacji gdy Skarżący wskazał, że na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 sierpnia 2016 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 922/15 stwierdzono nieważność uchwały Rady Miejskiej w C. z dnia [..] stycznia 2010 roku, nr [..] w przedmiocie miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego sołectwa [..] i części sołectwa [..], gmina C., a w konsekwencji nie zostały spełnione przesłanki do przejścia na rzecz Skarżącego z mocy prawa własności nieruchomości stanowiących działki nr [..] położone w obrębie [..], gmina C., gdyż dla celów ewidencji gruntów i budynków za wiążące należy uznać ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy C., który zatwierdzony został uchwałą Rady Miejskiej w C. z dnia [..] listopada 2013 roku, nr [..], według którego wskazane działki zostały zakwalifikowane jako drogi wewnętrzne, a ponadto zgodnie z wpisem zawartym w księdze wieczystej powadzonej dla wskazanych działek prawo własności ujawnione jest na rzecz Uczestnika M. S. a zatem konieczne jest dokonanie w tym zakresie aktualizacji zapisów w ewidencji gruntów i budynków

2. Na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na naruszeniu przepisu art. 145 § 1 lit. a) p.p.s.a w związku z przepisem art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629, zwanej dalej p.g.k.) w związku z § 45 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż żądana zmiana w ewidencji gruntów i budynków nie mogła zostać dokonana w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego, podczas gdy na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 sierpnia 2016 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 922/15, który stał się prawomocny z dniem 18 października 2016 roku, tj. w dacie wydania decyzji przez organ I i II instancji, stwierdzono nieważność uchwały Rady Miejskiej w C. z dnia [..] stycznia 2010 roku nr [..] w przedmiocie miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego sołectwa [.] i części sołectwa [..], gmina C., zatem Skarżący Gmina C. nie mogła nabyć z mocy prawa własności nieruchomości stanowiących działki nr [..] położone w obrębie [..], gmina C., a w konsekwencji do celów ewidencji gruntów i budynków za wiążące uznać należy ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy C., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w C. z dnia [..] listopada 2013 roku, nr [..], według którego wskazane działki zostały zakwalifikowane jako drogi wewnętrzne, zaś wnioskowana przez Skarżącego zmiana ma służyć zastąpieniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym i dostosowaniu ich stosownie do wpisu własności wynikającego z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowych nieruchomości ujawnionego na rzecz uczestnika postępowania M. S.

Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania zawartych w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez pominięcie okoliczności, że na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 sierpnia 2016 r. stwierdzono nieważność uchwały Rady Miejskiej w C. z dnia [. ]stycznia 2010 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa [..] i części sołectwa [..], Gmina C., a w konsekwencji nie zostały spełnione przesłanki do przejścia na rzecz skarżącego z mocy prawa własności nieruchomości stanowiących działki nr [..] położone w obrębie [..], gmina C., gdyż dla celów ewidencji gruntów i budynków za wiążące należy uznać ustalenia zawarte w miejscowym planie Gminy C., który zatwierdzony został uchwałą Rady Miejskiej w C. z dnia [..] listopada 2013 r., zgodnie z którym działki zostały zakwalifikowane jako drogi wewnętrzne, a nie drogi gminne.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, M.S. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. nie jest zasadny. Skarżąca kasacyjnie Gmina za pomocą tak sformułowanego zarzutu kasacyjnego zarzuca Sądowi I instancji brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy i pominięcie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 922/15, stwierdzającego nieważność uchwały Rady Miejskiej w C. z dnia [..] stycznia 2010 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa [..] i części sołectwa [..], gmina C., konsekwencją wydania którego, w ocenie skarżącej kasacyjnie, jest to, że dla celów ewidencji gruntów i budynków za wiążące należy uznać ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy C. z dnia [..] listopada 2013 r., zgodnie z którym w/w działki zostały zakwalifikowane jako drogi wewnętrzne.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wbrew ocenie skarżącej kasacyjnie, fakt wydania tego wyroku nie umknął uwadze Sądu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd uwzględnił, iż organy orzekające w sprawie błędnie uznały ten wyrok za nieprawomocny w dacie wydawania kwestionowanych decyzji, gdy tymczasem uzyskał on ten walor już w dniu 18 października 2016 r. Istotnym wnioskiem Sądu I instancji odnośnie tego wyroku jest jednak przede wszystkim to, że błąd organów nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem nawet uznanie waloru prawomocności wyroku w dacie wydawania zakwestionowanych decyzji nie mogłoby skutkować wykreśleniem Gminy C. jako właściciela przedmiotowych działek i wpisaniem w to miejsce M. S. Skutki prawne, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n., w postaci przejścia prawa własności działek wydzielonych pod drogi publiczne, były konsekwencją wydania decyzji podziałowej z dnia [..] sierpnia 2011 r. Działki o numerach wymienionych powyżej zostały wydzielone pod drogi gminne, co wynikało z punktu trzeciego tej decyzji oraz ustaleń planu miejscowego przyjętego uchwałą z dnia [..] stycznia 2010 r. Punkt trzeci decyzji został ostatecznie wyeliminowany z obrotu prawnego, gdyż przedmiotem decyzji nie mogło być orzekanie przez organ administracyjny co do przejścia prawa własności. Przejście prawa własności następuje bowiem w tym przypadku z mocy samego prawa, a sam wpis prawa własności w księdze wieczystej ma charakter deklaratoryjny (wyr. WSA w Gdańsku z 19 kwietnia 2018 r., sygn. II SA/Gd 61/18). Skutek nabycia własności działek przez Gminę C. nastąpił tym samym w dniu, w którym decyzja z dnia [..] sierpnia 2011 r. stała się ostateczna, tj. w dniu [..] września 2011 r. Wydzielenie przedmiotowych działek pod drogę publiczną w tym czasie odpowiadało ustaleniom planu miejscowego. Stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta i Gminy C.z dnia [..] stycznia 2010 r., choć rzeczywiście wywołuje skutek prawny ex tunc, to nie odnosi się on do skutków, które zostały wywołane w sferze prawa własności. Te były bowiem konsekwencją uzyskania przymiotu ostateczności przez decyzję podziałową z dnia [..] sierpnia 2011 r.

Przejście prawa własności działek przeznaczonych pod drogi gminne było skutkiem prawnym wywoływanym bezpośrednio przez decyzje podziałową. Nie było ono zaś skutkiem prawnym obowiązywania uchwały z dnia [..] stycznia 2010 r. w przedmiocie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla spornych nieruchomości. Ustalenia planu miejscowego mają istotne znaczenie w procedurze podziału nieruchomości, lecz są one ograniczone wyłącznie do skutków prawnych wynikających z art. 93 ust. 1 u.g.n. Warunkują one możliwość dokonania podziału nieruchomości. Bezpośredni skutek prawny w postaci podziału nieruchomości, a czasami również bezpośredni skutek prawny w sferze prawa prywatnego, taki jak określony w art. 98 ust. 1 u.g.n., wynika dopiero z decyzji podziałowej. Skutki prawne uchwalenia bądź stwierdzenia nieważności uchwały w przedmiocie miejscowego planu odnoszą się tylko do sfery posiadania mocy powszechnie obowiązującej przez plan miejscowy w przypadku uchwalenia lub jej utraty w przypadku stwierdzenia nieważności. Nie rozciągają się one natomiast na skutki wywołane decyzją podziałową, mimo, że podział dokonany został w oparciu o plan miejscowy.

Oznacza to, że prawomocność wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 922/15 z w dniu wydawania zakwestionowanych decyzji, nie mogła mieć wpływu na uwzględnienie wniosku Gminy C. o zmianę w ewidencji gruntów i budynków.

W kwestii tej wypowiadał się już wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny (vide wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r., I OSK 986/11). Pogląd ten jest podzielany także w niniejszej sprawie. Podstawowe znaczenie w sprawie ma treść decyzji podziałowej, bowiem to na podstawie tej decyzji dochodzi do wydzielenia działki gruntu z przeznaczeniem na drogi publiczne, które stosownie do art. 98 ust. 1 u.g.n. przechodzą na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna.

Zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 p.p.s.a. nie jest również zasadny. Używając sformułowania "w granicach danej sprawy" (art. 134 § 1 p.p.s.a.) ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym, a jej tożsamość określają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji lub postanowieniu stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. Sąd I instancji rozpoznał właściwą sprawę w jej granicach, dokonał gruntownej analizy sprawy, dając temu wyraz w obszernym i wyczerpującym uzasadnieniu swojego stanowiska. Normę art. 134 § 1 p.p.s.a. można naruszyć tylko wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy okoliczności i dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu, którego dotyczy skarga, popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca). Sąd I instancji uwzględnił bowiem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2016 r. i jego prawomocny charakter w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Odmienna ocena skarżącej kasacyjnie względem znaczenia tego wyroku dla rozstrzygnięcia sprawy nie może być podstawą zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Należy wyjaśnić, że kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy nie jest dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy", oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. Do naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., mogłoby dojść gdyby sąd I instancji wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie. To, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z oceną materiału dowodowego dokonaną przez Sąd I instancji, nie oznacza jednak, że doszło do naruszenia tego przepisu.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 45 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie jest zasadny. Zostało już zasygnalizowane, że kwestia nabycia własności w kontekście art. 98 u.g.n. ma charakter cywilnoprawny i tylko sądy powszechne są władne rozstrzygać wątpliwości w tym przedmiocie. Wbrew ocenie skarżącej kasacyjnie, ustalenia w tym zakresie nie zapadają w toku postępowania administracyjnego, bowiem właściwa jest tutaj wyłącznie droga postępowania przed sądem powszechnym. Art. 98 ust. 1 u.g.n., przewidujący przejście z mocy prawa działek, które w wyniku podziału zostały wydzielone pod drogi publiczne, nie stanowi podstawy do orzekania przez organ zatwierdzający podział w tym przedmiocie, tj. przejścia prawa bądź wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego (por. wyr. NSA z 20 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2681/12, dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przewidziana w art. 24 ust. 2b aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze czynności materialno- technicznej oraz aktualizacja operatu ewidencyjnego (§ 45 ust. 1 pkt 1 w/w Rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r.) mogłaby ewentualnie nastąpić po rozstrzygnięciu wątpliwości w kwestii nabycia własności przez sąd powszechny, bądź też wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podziałowej. Podnieść ponownie należy, iż przywoływany w tej sprawie wyrok WSA w Kielcach jest orzeczeniem, którego przedmiotem było rozstrzygnięcie ważności uchwały Rady Miasta i Gminy C. mającej za przedmiot przyjęcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzenie nieważności uchwały w przedmiocie przyjęcia planu miejscowego nie wywołuje skutków w sferze prawa rzeczowego. Decyzja podziałowa jest w dalszym ciągu częścią obowiązującego porządku prawnego, a zmiany w ewidencji dokonane zostało na jej podstawie. Decyzja ta wydzieliła w/w działki z przeznaczeniem pod drogi gminne, a w dniu w którym stała się ostateczna skutek w postaci przejścia prawa własności wystąpiło ipso iure. Tym samym ich cofnięcie nie nastąpiło w chwili prawomocnego stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta i Gminy C. z dnia [..] stycznia 2010 r.

Zauważyć także należy, iż ewidencja gruntów i budynków spełnią funkcję klasycznego rejestru rejestrującego zdarzenia dokonane mocą czynności prawnych czy też innych zdarzeń. Tym samym rejestr ten nie służy regulowaniu prawa własności, lecz rejestrowaniu zdarzeń prawnych dokonanych mocą innych czynności prawnych.

Na tej podstawie Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.