Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 729/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 271 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 40 par. 2, art. 44
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 178 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Borkowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia del. NSA Anna Maria Świderska, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Zrzeszenia Handlu i Usług (...) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2866/05 w sprawie ze skargi Zrzeszenia Handlu i Usług (...) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 31 lipca 2002 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Zrzeszenia Handlu i Usług (...) o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2002 r., III SA 2347/02.

W uzasadnieniu wyroku WSA opisał dotychczasowy przebieg sprawy wskazując, że NSA w Warszawie odrzucił opisanym wyżej postanowieniem skargę Zrzeszenia na decyzję Izby Skarbowej w W. z uwagi na nieuiszczenie w terminie wpisu sądowego.

W skardze o wznowienie postępowania Zrzeszenie Handlu i Usług (...) podniosło fakt nieotrzymania wezwania do wpisu sądowego oraz niedoręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu strona skarżąca zakwestionowała prawidłowość uznania skutku doręczenia po jednokrotnym awizowaniu przesyłki, powołując się na orzeczenie Sądu Najwyższego z 7 lipca 1999 r., III RN 27/99. Zrzeszenie podniosło, iż nie wiedziało o wezwaniu do uiszczenia wpisu ani o postanowieniu odrzucającym skargę i wskutek tego zostało pozbawione możliwości działania w rozumieniu przepisu art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./

Skarga ta została odrzucona przez WSA postanowieniem z dnia 29 lipca 2004 r., które w wyniku wniesionej przez Zrzeszenie skargi kasacyjnej zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając ponownie sprawę WSA w Warszawie wskazał, że w niniejszej sprawie strona podniosła, że została pozbawiona możliwości działania, w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ nie wiedziała o wezwaniu do uiszczenia wpisu ani o postanowieniu odrzucającym skargę. Uzasadniając swe stanowisko strona powołała się na argumentację zawartą w orzeczeniu Sądu Najwyższego z 7 lipca 1999 r., III RN 27/99 - OSNP 2000 nr 12 poz. 457.

Zdaniem Sądu, argumentacja zawarta w powoływanym postanowieniu Sądu Najwyższego nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym niniejszej sprawy, bowiem stany faktyczne tych spraw są różne.

W niniejszej sprawie, uznanie za doręczone wezwania do uiszczenia wpisu sądowego oraz postanowienia odrzucającego skargę było prawidłowe.

W sprawie, doręczyciel prawidłowo wypełnił urzędowy druk potwierdzenia odbioru, dlatego też należało uznać wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego oraz postanowienie o odrzuceniu skargi, za doręczone.

Odnosząc się zatem do podniesionego przez stronę, w skardze o wznowienie postępowania, zarzutu pozbawienia możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa należy stwierdzić, iż jest on niezasadny.

Dodatkowo Sąd wskazał, że niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków procesowych przez pełnomocnika procesowego doprowadziło w niniejszej sprawie do odrzucenia skargi przez Sąd. Korespondencja sądowa, była bowiem prawidłowo przekazywana na wskazany adres pełnomocnika strony. Pełnomocnik jednak nie podejmował otrzymywanej korespondencji.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Zrzeszenie Handlu i Usług (...) wniosło o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokowi zarzucono naruszenie:

1/ prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 1, 8, 178 ust. 1 i 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 40, 44 i 45 Kpa i art. 27 ust. 2 w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, a także art. 271 pkt 2 i art. 282 par. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/;

2/ przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie wprost przepisów art. 1, 8, 178 ust. 1 i 45 ust. 1 Konstytucji RP, 271 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271/ oraz art. 40, 44 i 45 Kpa i art. 27 ust. 2 w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i art. 282 par. 2 i 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

poprzez przyjęcie, że doręczenia pism sądowych były dokonywane na adres wskazany w skardze przez pełnomocnika strony i zostały doręczone mu skutecznie nie pozbawiając strony możliwości działania w niniejszej sprawie oraz nierozpatrzenie istoty sprawy poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w całości w związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisów prawa materialnego wymienionych w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zrzeszenia Handlu i Usług (...) na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 31 lipca 2002 r. (...) uchylającą w całości decyzję organu I instancji i określającą skarżącemu podatek dochodowy od osób prawnych, zaległość podatkową za rok 1999 oraz odsetki za zwłokę.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż Zrzeszenie nie otrzymało wezwania do uiszczenia wpisu, ani postanowienia o odrzuceniu skargi. Przesyłki te po jednokrotnym awizo zostały uznane przez Sąd za doręczone, jednakże zostały one wysłane na inny niż wskazany w skardze adres. W skardze wskazano na adres strony i nie podano innego adresu do korespondencji. Stąd wszystkie pisma Sąd powinien kierować imiennie na pełnomocnika na adres strony stosownie do art. 40, 44 i 45 Kpa.

Sąd wadliwie ocenił i rozpatrzył istotę sprawy ponieważ nie uznał za istniejące podstawy wznowienia postępowania z art. 271 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie strona nie wiedziała o wezwaniu do usunięcia braków ani o postanowieniu odrzucającym skargę i wskutek tego pozbawiona została możliwości działania w rozumieniu ww. przepisu. Sąd wysłał wezwanie na wadliwy adres nie podany w skardze jako adres do korespondencji.

Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że wniosek o wznowienie postępowania jest zasadny z obu wskazanych w niniejszej skardze kasacyjnej przyczyn i z tego powodu, że pisma sądowe kierowane były na wadliwy adres i z tego powodu, że były uznawane za doręczone mimo jednokrotnego awizo. Strona była więc pozbawiona możliwości działania. Natomiast różnica w wypełnieniu druku ma znaczenie drugorzędne i nie może wpływać na meritum rozstrzygnięcia w omawianej sprawie.

Sąd I instancji naruszył zasady postępowania nie stosując w niniejszej sprawie przepisów art. 8 ust. 2 Konstytucji.

Dyrektor Izby Skarbowej nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną ani wniosku co do postulowanego sposobu jej rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna i to z następujących powodów:

1. Jak to już wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego a wcześniej i Sądu Najwyższego /cytowanym we wszystkich komentarzach do p.p.s.a. i Kpa/ błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie to dwa odrębne sposoby naruszenia prawa materialnego.

Ze sformułowania podstawy kasacyjnej wynika, że Autor rozpatrywanej skargi nie dostrzega tego rozróżnienia.

2. W uzasadnieniu wyroku nie ma nawet śladu, by Sąd powołał którykolwiek ze wskazanych w zarzucie oznaczonym pkt 1 przepisów Konstytucji RP. Nie można skutecznie zarzucać wadliwej interpretacji określonych norm i wzorców konstytucyjnych jeżeli nie były one źródłem zastosowanego prawa oraz przedmiotem analiz i rozważań w zaskarżonym wyroku /por. wyrok NSA z 12 października 2004 r., FSK 535/04 - nie publ./.

3. Sąd I instancji nie interpretował art. 44 Kpa ograniczając się do przytoczenia jego treści w uzasadnieniu wyroku. Przepis ten był natomiast stosowany w postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia 8 listopada 2002 r. odrzucającym skargę.

4. Art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym również nie był stosowany w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania. W tym postępowaniu nie podlega kontroli sądu prawidłowość odrzucenia skargi; nie jest to bowiem postępowanie instancyjne. Sprawa podlegała rozpoznaniu wyłącznie w zakresie wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a.

5. Jest rzeczą ewidentną, że doręczenie skarżącemu wezwania o wpis było zgodne z unormowaniem art. 44 Kpa w jego ówczesnym /2003 rok/ brzmieniu. Twierdzenie, że mimo ustanowienia pełnomocnika i braku wskazania adresu dla doręczeń /jak to uczyniono w skardze kasacyjnej/ wezwanie należało doręczyć na adres strony pozostaje w tak jaskrawej sprzeczności z zasadą określoną w art. 40 par. 2 Kpa, że nie wymaga dalszych argumentów dla wykazania jego bezzasadności. Taki sposób doręczenia byłby równoznaczny z naruszeniem prawa mogącym w przyszłości uzasadniać wznowienie postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a.

6. Związanie sądów ustawą, wynikające z przywołanego w skardze kasacyjnej art. 178 ust. 1 Konstytucji RP wykluczało możliwość zakwestionowania przez Sąd administracyjny art. 44 Kpa z uwagi na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wydane zresztą na tle przepisów postępowania cywilnego. Zastosowanie przepisu rangi ustawowej zgodnie z jego treścią nie mogło zatem być uznane za naruszenie prawa. Jak prawidłowo ocenił Sąd I instancji nie naruszenie prawa regulującego kwestię doręczeń lecz "nienależyte wykonywanie obowiązków procesowych przez pełnomocnika procesowego doprowadziło ... do odrzucenia skargi przez Sąd".

Przesądza to o nieistnieniu przyczyny wznowienia postępowania.

Mając powyższe na uwadze należało - na podstawie art. 184 p.p.s.a. - orzec jak w sentencji.