Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1015/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23a ust. 9, art 30 ust. 2 pkt  1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia, że świadczenia rodzinne są świadczeniami nienależnie pobranymi i zobowiązania do zwrotu świadczeń -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa ( dalej: "organ I instancji" ) z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], nr [...] w sprawie:

I. ustalenia, że świadczenia rodzinne pobrane przez M. L. ( dalej: "Skarżąca") za okres od 1 września 2012r. do 30 października 2013r. w łącznej kwocie 5.860,00 zł są świadczeniami nienależnie pobranymi,

II. zobowiązania do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości: kwota główna- 5 860,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi do dnia zapłaty.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1, 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.; dalej: "u.ś.r.").

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 6 marca 2012r. Skarżąca wystąpiła do MOPS o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okres zasiłkowy 2011/2012.

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] marca 2012r. przyznał zasiłek rodzinny na okres od 1 marca 2012 r. do 31 października 2012 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego od 2 marca 2012r do 28 czerwca 2012 r.

W dniu 13 sierpnia 2012r. Skarżąca złożyła kolejny wniosek o dodatek z uwagi na fakt, że od 17 sierpnia 2012 r. do 31 sierpnia 2013 r. udzielono jej kolejnej części urlopu wychowawczego.

W związku z powyższym Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. zmienił pierwotną decyzję z dnia [...] marca 2012r. i przyznał zasiłek rodzinny od 1 marca 2012 r. do 31 lipca 2012 r., a następnie od 1 września 2012 r. do 31 października 2012 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego od dnia 1 września 2012r. do 31 października 2012 r.

Decyzją z dnia [...] września 2012r. Prezydent Miasta uznał że świadczenie rodzinne pobrane przez Skarżącą za okres od 1 sierpnia 2012r. do 31 sierpnia 2012 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi (strona dokonała zwrotu zasiłku ).

Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej ustalił, że w zakresie świadczeń rodzinnych od dnia 1 sierpnia 2012r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z podjęciem przez G. L. zatrudnienia na terenie Wielkiej Brytanii.

Wobec ustalenia powyższej okoliczności Prezydent Miasta :

- decyzją z dnia [...] marca 2015r., [...], po wznowieniu postępowania uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2012r. zmieniającą decyzję z dnia [...]marca 2012r. i umorzył postępowanie w tym zakresie,

- decyzją z dnia[...]czerwca 2015r., nr [...]uchylił z dniem 1 sierpnia 2012r. decyzję z dnia [...] marca 2012r.,

- decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...]uchylił decyzję z dnia [...] września 2012 r. w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od 1 sierpnia 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r.

Na kolejny okres zasiłkowy 2012/2013 Skarżąca założyła wniosek w dniu 1 października 2012 r. domagając się przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...]Prezydent Miasta przyznał Skarżącej zasiłek rodzinny na okres od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okres od 1 listopada 2012 r. do 31 sierpnia 2013 r.

W dalszej kolejności Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej ustalił, że w zakresie świadczeń rodzinnych od dnia 1 października 2013r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z podjęciem przez G. L. zatrudnienia na terenie Wielkiej Brytanii.

Wobec ustalenia powyższej okoliczności Prezydent Miasta decyzją z dnia[...] września 2014r., nr [...]uchylił z dniem 1 października 2013r. decyzję z dnia [...] października 2012r.

Kolejnym pismem z dnia 11 grudnia 2014r. Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej poinformował Prezydenta Miasta , że w sprawie Państwa L. przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z podjęciem przez G. L. zatrudnienia na terenie Wielkiej Brytanii mają zastosowanie od dnia 1 sierpnia 2012r., a nie jak wcześniej ustalono od dnia 1 października 2013r.

Wobec powyższego Prezydent Miasta po wznowieniu postępowań decyzją:

z dnia [...] marca 2015r. uchylił decyzję z dnia [...] września 2014r. i umorzył postępowanie administracyjne w tym zakresie.

z dnia [...] czerwca 2015r. uchylił decyzję z dnia [...] października 2012r. i umorzył postępowanie administracyjne w tym zakresie.

Następnie przekazał przedmiotowe wnioski wraz z ostatecznymi decyzjami, zgodnie z właściwością, Marszałkowi Województwa.

Pismem z dnia 2 września 2015r. Marszałek Województwa– wezwał Skarżącą do przedłożenia dokumentacji niezbędnej do rozpatrzenia jej wniosków z dnia 6 marca 2012r., 13 sierpnia 2012r., 1 października 2012r.

Powyższe pismo zostało skutecznie doręczone 10 września 2015r. wraz

z pouczeniem, że w przypadku niedostarczenia wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie przedmiotowy wniosek pozostanie bez rozpatrzenia, a pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia nie będzie tamować wszczęcia postępowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych i ich dochodzenia.

Z uwagi na bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu Marszałek Województwa pozostawił wnioski Skarżącej z dnia 6 marca 2012r., 13 sierpnia 2012r., 1 października 2012r. o ustalenie świadczeń rodzinnych na okres od 1 sierpnia 2012r. do 31 października 2013r. bez rozpoznania.

Pismem datowanym na dzień 19 listopada 2015 r. Marszałek Województwa zawiadomił Skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego o ustalenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. uznał za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne wypłacone za okres od 1 września 2012 r. do 31 października 2013 r.

Organy zgodnie przyjęły, że Skarżąca została prawidłowo pouczona o przesłankach przyznania świadczenia jak również o obowiązku informowania organu o wszystkich okolicznościach wpływających na zmianę przyznanego prawa, a mimo to nie poinformowała organu o wyjeździe męża za granicę w celach zarobkowych, w związku z czym pobrane przez nią świadczenia można uznać za pobrane nienależnie. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji nie jest skutkiem wadliwego stosowania prawa przez organy, lecz efektem zaniechania Skarżącej polegającego na nie dostarczeniu w zakreślonym do tego terminie dokumentu umożliwiającego ponowne ustalenie prawa do świadczeń, a wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotyczącej tego samego okresu zasiłkowego przez Prezydenta Miasta przestał istnieć akt legitymujący Skarżąca do pobierania świadczeń rodzinnych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. jako przesłanki nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wyłącznie dopuszczalnej w trybie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego organ wskazał, że jest on chybiony, z uwagi na to, że w przypadku nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – w zależności od zaistniałego stanu faktycznego – może mieć zastosowanie każda przesłanka wskazana przez ustawodawcę w art. 30 ust. 2 u.ś.r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. warunkuje uznanie świadczenia za nienależnie pobrane po pierwsze do świadczeń rodzinnych wypłaconych w przypadku, o którym mowa war 23a ust. 5 u.ś.r. ( na dzień orzekania przez Prezydenta Miasta w przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, o którym mowa w ust. 1, po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne), po drugie za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne. W związku z powyższym tylko i wyłącznie w przypadku spełnienia tych dwóch przesłanek łącznie, będzie miał zatasowanie art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. Organ wskazał, że gdyby przyjąć interpretację strony odwołującej niemożliwym byłoby dochodzenie nienależnie pobranych świadczeń w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku, gdy wyjazd członka rodziny nastąpił przed wydaniem decyzji przez organ, a strona zataiła ten fakt i organ nie wiedząc o swej niewłaściwości wydał decyzję, oraz gdy strona na mocy decyzji Marszałka Województwa bądź pozostawienia wniosku bez rozpoznania nie jest uprawniona do świadczeń w Polsce np. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego pomimo, że za granicą również ich nie pobiera.

W skardze Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej,

- art. 30 ust. 2 pkt 1 i 2 u.ś.r. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wskazanie ich jako podstawy prawnej.

Poprzez naruszenie wskazanych przepisów organ orzekł o nienależnie pobranym świadczeniu bez podstawy prawnej. W ocenie Skarżącej podstawą prawną w przypadku koordynacji przepisów zabezpieczeń społecznych jest wyłącznie art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r., na co powołano wyrok NSA z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1702/13.

W dalszej kolejności zarzucono naruszenie art. 30 ust. 2 pkt 1 i 2 u.ś.r., który w ocenie Skarżącej nie miał zastosowania w sprawie. W ten sposób doszło zdaniem Skarżącej do naruszenia art. 107 § 1 pkt 3 K.p.a., przez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U z 2012 r., poz. 1270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne badają, czy kwestionowana decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji.

Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji.

Przedmiotem kontroli jest decyzja ustalająca za nienależne świadczenia rodzinne pobrane przez Skarżącą za okres od 1 września 2012 r. do 31 października 2013 r. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za okres od 1 września 2012 r. do 31 sierpnia 2013 r. i zobowiązująca do ich zwrotu.

W sprawie bezsporne jest, że mamy do czynienia z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, Skarżąca nie zgłaszała w tym zakresie zarzutów.

Decyzjami z dnia: [...] marca 2012 r. Prezydent Miasta przyznał Skarżącej zasiłek rodzinny na okres od 1 marca 2012 r. do 31 października 2012 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego od 2 marca 2012 r. do 28 czerwca 2012 r.; z dnia 31 października 2012 r. na okres od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego.

Jednocześnie organ ustalił, że mąż Skarżącej G. L. od dnia 1 sierpnia 2012 r. podlegał ustawodawstwu brytyjskiemu w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. ( informacja Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2014 r.). Zaznaczyć przy tym należy, że Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej jest wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną działającą m.in. na podstawie ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 486), do której kompetencji należy m.in. załatwianie spraw dotyczących realizacji świadczeń rodzinnych w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego – na mocy stosownego upoważnienia Marszałka- a takie w sprawie wydano.

Zgodnie z art. 23 a ust. 5 u.ś.r.: w przypadku gdy marszałek województwa (...) ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenie rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Od tej chwili właściwym w sprawie świadczeń rodzinnych staje się marszałek województwa zarówno w zakresie orzekania o prawie do tych świadczeń na podstawie art. 21 u.ś.r.- art. 23 a ust. 6 u.ś.r. jak również w sprawie ustalania nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych – art. 23a ust. 9 u.ś.r. W świetle powyższego prawidłowo Prezydent Miasta uchylił decyzje w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku od momentu w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a następnie pismem z dnia 11 sierpnia 2015 r. przekazał wnioski wraz z dokumentacją w celu wydania przez Marszałka Województwa decyzji w sprawie świadczeń na podstawie art. 21 u.ś.r.

Przeprowadzona przez Sąd analiza wykazała, że wszystkie decyzje zostały prawidłowo wyeliminowane z obrotu prawnego.

Nie budzi zastrzeżeń Sądu, a również Skarżąca nie formułowała w tym zakresie zarzutów, że w sprawie orzekał właściwy organ.

Nie było również sporu co do zastosowania przez Marszałka Województwa. ustawodawstwa krajowego. Organ I instancji prawidłowo powołał art. 68 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 883/2004 ( Dz.U. UE.L z 2004 r., Nr 166, poz. 1) i art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 987/2005 ( Dz.U. UE.L 2009 r., Nr 284, poz. 1). Wynika to również z decyzji o właściwości z dnia 9 października 2015 ( akta administracyjne: k. 199 i n.).

Spór sprowadzał się natomiast do wskazania w podstawie prawnej decyzji art. 30 ust. 2 pkt 1 i 2 u.ś.r. w miejsce wyłącznie, zdaniem Skarżącej, właściwego art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r.

Zgodnie z cytowanym wcześniej przepisem art. 23 a ust ust. 9 u.ś.r. w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji, czyli jak w niniejszej sprawie, marszałek województwa ustala nienależnie pobrane świadczenia rodzinne, a art. 30 u.ś.r. stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 u.ś.r. za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się:

1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;

3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;

4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego;

5) świadczenia rodzinne wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję (...).

Na podstawie treści tego przepisu Skarżąca twierdzi, że wyłącznie dopuszczalny w trybie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r.- jako wyłącznie adresowany do organów działających w tym trybie.

Zarzut ten jest bezpodstawny i sprzeczny z zasadami wykładni.

Zgodnie z art. 23a ust. 9 u.ś.r. w sprawach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego marszałek województwa ustala nienależnie pobrane świadczenia, a art. 30 u.ś.r. stosuje się odpowiednio. "Odpowiednio" to wprost, z modyfikacjami bądź w ogóle. (por. uchwała SN z dnia 23 sierpnia 2006 r., III CZP 56/06, OSNC 2007, nr 3, poz. 43, OSP 2007, z. 12, poz. 141).

W niniejszej sprawie brak jest prawnego uzasadnienia dla stanowiska Skarżącej o wyłączeniu stosowania art. 30 ust. 2 u.ś.r. za wyjątkiem art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r.

Przepis art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. odnosi się bezpośrednio do sytuacji związanych z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Te z kolei określa art. 23 a ust. 2 wskazując, że chodzi o sytuację przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji lub po dniu jej wydania poza granicami RP. Zatem słusznie organ wywodzi, że nie dotyczy to sytuacji wyjazdu za granicę przed wydaniem decyzji.

Przyjęcie zatem interpretacji proponowanej przez Skarżącą prowadziłoby do pozostawienia pewnej kategorii nienależnych świadczeń poza możliwością dochodzenia ich zwrotu, a tym samym do nieusprawiedliwionego uprzywilejowania pewnej grupy osób.

Zatem już z tych powodów przyjętą przez Skarżącą interpretację o wyłącznym stosowaniu, w przypadku koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r., jako sprzeczną z zasadą równości społecznej, uznać należy za bezzasadną.

Wbrew twierdzeniom pełnomocnika Skarżącej nie znajduje ona również oparcia w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1702/13. NSA nie przesądził o wyłącznym zastosowaniu w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r., ale o możliwości jego zastosowania, nie wyłączając zastosowywania pozostałych, wymienionych w tym przepisie przypadków.

W ocenie Sądu użycie przez ustawodawcę w art. 23 a ust. 9 u.ś.r. zwrotu "odpowiednio" oznacza, że marszałek województwa stosuje art. 30 ust. 2 u.ś.r. w całości z uwzględnieniem ewentualnie powstałych różnic na tle koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Za takim stanowiskiem poza zaprezentowaną wykładnią systemową przemawiają również wyniki wykładni celowościowej.

Z istoty bowiem koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wynika, że ma ono na celu poddanie osób przemieszczających się we Wspólnocie systemom zabezpieczenia społecznego tylko jednego Państwa Członkowskiego w celu uniknięcia zbiegu mających tu zastosowanie przepisów ustawodawstw krajowych oraz komplikacji, które mogłyby z tego wynikać – motyw 16 wstępu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( WE) nr 883/2004.

Do współpracy w tym zakresie, na gruncie ustawodawstwa krajowego, został powołany marszałek województwa i nie ma ku temu żadnych prawnych podstaw by ograniczać jego kompetencje, tak w zakresie przyznania prawa do świadczeń, jak i do orzekania w sprawach nienależnych świadczeń.

W przypadku kolizji dwóch krajowych systemów zabezpieczenia społecznego: jeden z członków rodziny uprawniony jest do świadczeń rodzinnych według polskiego ustawodawstwa, a drugi jej członek przebywający w innym państwie Unii Europejskiej wyłącznie uprawnionym do orzekania jest marszałek województwa. Naruszenie właściwości rzeczowej skutkuje wadą nieważności postępowania, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.

Zmiana właściwości organu podyktowana jest wyłącznie potrzebą zapewnienia spójności systemów.

W ocenie Sądu organ prawidłowo powołał i zastosował przepisy.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r., o którego wyłączne stosowanie wnioskuje Skarżąca.

Zgodnie z tym przepisem za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się.:

"świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23 a ust. 5 u.ś.r., za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne".

Warunkiem stosowania art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. w zw. z art. 23a ust. 5 u.ś.r. jest jednoznaczne ustalenie, czy i jakie świadczenia rodzinne zostały przyznane i

wypłacone w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie, za który polskie organy wypłaciły świadczenia rodzinne ( w niniejsze sprawie w okresie od dnia 1 września 2012 r. do dnia 31 października 2013 r.)

Tymczasem pomimo uznania przez właściwą instytucję Wielkiej Brytanii męża wnioskodawczyni za osobę uprawnioną do świadczeń rodzinnych i przyznania mu tych świadczeń od dnia 26 sierpnia 2013 r. do nadal, ( uzasadnienie zawiadomienia o pozostawieniu wniosków M. L. bez rozpoznania przez Marszałka Województwa z dnia [...] października 2015 r.-k.205 ), świadczenia te w tym okresie nie zostały mu wypłacone- decyzja w sprawie właściwości z dnia 9 października 2015 r. ( k.199).

Przeprowadzone przez organ postępowanie dowiodło natomiast, że pobrane przez Skarżącą świadczenia rodzinne są świadczeniami nienależnie pobranymi na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 1 i 2 u.ś.r.

Składając wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2011/2012 w dniu 6 marca 2012 r. Skarżąca została pouczona o przesłankach przyznania zasiłku rodzinnego. W przedmiotowym wniosku nałożono na nią obowiązek niezwłocznego powiadomienia podmiotu realizującego świadczenie rodzinne między innymi o zmianie liczby członków, wyjeździe członka rodziny za granicę z wyjątkiem wyjazdu turystycznego, leczniczego lub związanego z podjęciem przez dziecka kształcenia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do zasiłku rodzinnego, co Skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem. Również w decyzji z dnia [....] marca 2012 r. przyznającej zasiłek rodzinny wraz z dodatkami została pouczona o treści art. 25 u.ś.r. zgodnie z którym w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych tj. uzyskaniu dochodu i wyjeździe członka rodziny poza granice RP osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia.

Pomimo tego pouczenia Skarżąca nie poinformowała organu o wyjeździe jej męża za granicę.

W ocenie Sądu kierowane do Skarżącej pouczenie było jasne i precyzyjne. Skarżąca kilkakrotnie zwracała się do organu z wnioskami o przyznanie świadczeń rodzinnych, każdorazowo podpisując tego rodzaju oświadczenia. Również doręczane jej decyzje zawierały pouczenia w tym zakresie. W takich okolicznościach nie można przyjąć, że nie była świadoma konieczności zgłaszania do urzędu wszelkich zmian mogących wpłynąć na zmianę przyznanego jej świadczenia, czy też grożących jej konsekwencji.

Ponadto słusznie organ dowodzi, że na skutek pozostawienia bez rozpatrzenia wniosków Skarżącej z dnia 6 marca 2012 r., 16 sierpnia 2012 r. i 1 października 2012 r. ( na skutek bezskutecznego upływu terminu przewidzianego do uzupełnienia braków wniosków)- zawiadomienie z dnia 9 października 2015 r. – przestał istnieć akt legitymujący Skarżącą do pobrania świadczeń rodzinnych – art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r.

Za prawidłowe Sąd uznał również wyliczenie wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych i odsetek, które wynikały z treści decyzji o przyznaniu świadczeń i prawidłowo zastosowanych przepisów: art. 359 § 1 ustawy z dnia 25 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 2008 r. w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych ( Dz.U. Nr 220, poz. 1434), których Skarżąca nie kwestionowała.

Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.