Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3755/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 29 ust. 1 pkt 1d w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Siegień, Sędzia NSA Małgorzata Miron, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 21 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 618/18 w sprawie ze skargi S.Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 września 2018r. w sprawie sygn. akt IV SA/Po 618/18 oddalił skargę S.Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia dokumentów.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S.Z., który na podstawie art.174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił naruszenie art.61 § 1 k.p.a. przez jego błędną wykładnię, ponieważ w jego ocenie, w sytuacji gdy istnieje potrzeba rozdzielenia postępowania administracyjnego na odrębne postępowania, czego skarżący w tej sprawie nie kwestionuje, organ winien umorzyć pierwotne postępowanie i zawiadomić o wszczęciu odrębnych postępowań.

Nadto na podstawie art.174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucono naruszenie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c tej ustawy w związku z art.7,art. 8, art. 9 , art.77 § 1, art.80 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy, przez niepełne ustalenie stanu faktycznego oraz jego błędną ocenę. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną nie ustalono prawidłowo objętości zbiornika, poprzez wykonanie rzeczywistych jego pomiarów. Nie jest wystarczające jej przeliczenie na podstawie gęstości paszy. W zbiorniku mogą być przechowywane pasze o różnej gęstości , co przy takim sposobie rozumowania oznaczałoby zmienną objętość zbiornika.

W oparciu o powołane podstawy kasacyjne strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zarządzeniem z dnia 27 lipca 2021 r. zawiadomiono strony o ograniczeniach w orzekaniu wynikających z przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.). Poinformowano także o zmianie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090). Zarządzeniem z dnia 2 września 2021 r., na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, skierowano sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na brak stanowiska stron w zakresie możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Na podstawie art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jej przesłanki - enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. - w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Zakres rozpoznania sprawy wyznacza zatem strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia zatem w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem postępowania przed Sądem pierwszej instancji było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2018r., którym uchylono postanowienie organu I instancji i na podstawie art.49b ust.2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. ( Dz.U. z 2017r.,poz.1332 ze zm.- stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji ; dalej powoływana jako "pr. bud.") i zobowiązano skarżącego, w związku z samowolnym wykonaniem silosu na paszę o wysokości 4 m i pojemności 5 ton usytuowanego na działce nr ew. [...] w Sz. P., do złożenia dokumentów wymaganych tym przepisem. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i zmienił ją eliminując rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie nałożenia na adresatów postanowienia obowiązku wstrzymania robót budowlanych, ponieważ nie były one prowadzone, ponadto uznał, że nieprawidłowym było nałożenie obowiązku złożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej przedmiotowego silosu na paszę, gdyż przymiot ostateczności takiej decyzji nie jest wymagany w postępowaniu legalizacyjnym.

Zgodnie z art. 49b ust.1 pr. bud. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast zgodnie z art. 49b ust.2 pr. bud. jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Jak wynika z art. 29 ust. 1 pkt 1d w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 pr. bud. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej w postaci naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 m3 i wysokości nie większej niż 7 m. Budowa takiego silosu wymaga jednak dokonania zgłoszenia.

Skargę kasacyjną oparto na twierdzeniu, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że wystosowanie do strony zawiadomienia o tym, że postępowanie w sprawie legalności poszczególnych obiektów budowlanych prowadzone będą pod różnymi numerami spraw, jest jednocześnie zawiadomieniem o wszczęciu postępowania wobec czego nie doszło do naruszenia art.61 § 1 k.p.a., a nadto, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że z naruszeniem przepisów postępowania określających obowiązki organów administracji w zakresie właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie ustalono na podstawie pomiarów, rzeczywistej objętości silosu, w związku z czym materiał dowodowy nie jest kompletny.

Stanowiska skarżącego kasacyjnie nie można podzielić.

Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. na podstawie art. 61 §1 k.p.a. z urzędu wszczął postępowanie administracyjne dotyczące budowy silosu, sposobu użytkowania budynku stodoły oraz budynku gospodarczego usytuowanych na działkach [...] i [...] w miejscowości Sz.P. Zawiadomienie o wszczęciu tego postępowania zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] października 2017r. W oparciu o przeprowadzoną kontrolę nieruchomości w dniu [...] listopada 2017r., w czasie której skarżący był obecny, organ I instancji ustalił, że na działce o numerze [...] zlokalizowano budynek inwentarsko-gospodarzy, budynek inwentarsko-składowy oraz silosy: jeden silos zbożowy typu BIN o pojemności około 80 ton oraz dwa silosy paszowe typu Argo o pojemności około 3 i 5 ton o maksymalnej wysokości 4m i 5,5 m. W tych okolicznościach organ I instancji wydzielił oddzielne postępowania administracyjne dla każdego z tych obiektów, w tym dotyczące przedmiotowego silosu, o czym skarżący został pisemnie zawiadomiony.

Ma rację Sąd pierwszej instancji, że ze względu na inny rodzaj każdego z tych obiektów budowlanych, odmienne okoliczności faktyczne służące za podstawę dalszych rozważań prawnych i możliwych rozstrzygnięć w świetle przepisów prawa budowlanego, uzasadnione było prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego odrębnych postępowań, co do każdego z nich. Podkreślić należy, że przepis art. 61 § 1 k.p.a. musi być interpretowany przez organ administracji publicznej w powiązaniu z przepisami prawa materialnego, które wyznaczają sposób i zakres prowadzenia postępowania w sprawach załatwianych w formie decyzji administracyjnej. Z tego względu Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, że rozdzielenie wszczętego z urzędu postępowania w sprawie legalności wzniesienia kilku obiektów budowlanych na odrębne postępowania dotyczące poszczególnych obiektów budowlanych nie narusza art.61 § 1 k.p.a. Rzeczą organu administracyjnego jest w takiej sytuacji zawiadomienie stron o wszczęciu danego (odrębnego) postępowania i stworzenie warunków umożliwiających im czynny udział w tym postępowaniu, które to wymogi w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione.

Nie jest także uzasadniony zarzut nieprawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wadliwe ustalenie pojemności silosu.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organy nadzoru budowlanego mają rację stwierdzając, że do wzniesienia przedmiotowego silosu wymagane było dokonanie zgłoszenia. Organ ustalił, że silos na paszę posiada wysokość 4 m i pojemność 5 ton. Natomiast w przeliczeniu na jednostkę w postaci metra sześciennego (m3), pojemność ta wynosi ok.7,5 m3. Słusznie Sąd pierwszej instancji wskazał, że skoro pojemność ta nie przekracza 30 m3, to jest to wystarczające do przyjęcia, że usytuowanie tego silosu wymagało dokonania zgłoszenia w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1d w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 pr. bud. W związku z tym zawarta w skardze kasacyjnej argumentacja odnośnie zmiennej objętości silosu w sytuacji obliczania jej na podstawie gęstości danej paszy, aczkolwiek nie można jej odmówić racji, nie ma znaczenia dla ostatecznego wyniku tej sprawy. Zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art.77 § 1 i 80 k.p.a. polegający na nieprawidłowym ustaleniu pojemności silosu nie jest zatem uzasadniony.

W sprawie nie ma sporu, co do tego, że skarżący kasacyjnie wybudował przedmiotowy silos na materiały sypkie bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Skutkowało to nałożeniem na niego przez organ nadzoru budowlanego, na podstawie 49b ust.2 pr. bud. obowiązku przedłożenia wskazanych dokumentów celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.