Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2739/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 176, art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3087/14 w sprawie ze skarg M. J. i A. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 3087/14 oddalił skargi M. J. i A. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia 2 marca 2011 r. M. J. wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej, że majątek B. położony na terenie gminy B., powiat r., stanowiący współwłasność K. i S. G. nie podpadał pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13), zwanego dalej "dekretem" lub "dekretem PKWN".

W wyniku przeprowadzonego postępowania w dniu [...] sierpnia 2012 r. Wojewoda [...] wydał decyzję, w której stwierdził że ww. majątek podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, ze względu na powierzchnię gruntów rolnych, która przekraczała 50 ha.

Od przedmiotowej decyzji Wojewody odwołania wniosły M. J. oraz A. B. podnosząc, że 3 stycznia 1933 r. zmarł K. G., a co za tym idzie przed 1 września 1939 r. nastąpił dział fizyczny majątku B..

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że przedmiotem prowadzonego postępowania jest majątek stanowiący byłą własność K. K. i S. małżeństwa G., który jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z dnia 28 marca 1945 r., w chwili przejęcia na cele reformy rolnej obejmował 55,5 ha. Z zapisu znajdującego się w wymienionym protokole wynika, że w skład majątku wchodziło m.in. 45 ha gruntów ornych, 2 ha łąk jednokośnych, 2 ha lasów i 5 ha ogrodów warzywnych. Zapis znajdujący się w protokole jednoznacznie pokazuje, że powierzchnia ogólna nieruchomości będącej przedmiotem postępowania nie przekraczała 100 ha, aczkolwiek powierzchnia użytków rolnych znajdujących się w ramach majątku była większa niż 50 ha, zatem należy przyjąć, że nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania spełniała normę obszarową. Organ zaznaczył, że przejęta nieruchomość spełniała cele określone w art. 1 część druga dekretu. Potwierdza to znajdujący się w aktach sprawy odrys szkicu gruntów majątku B. rozparcelowanych na podstawie dekretu i wykaz rozrachunkowy nabywców działek z rozparcelowanego majątku B. (przesłane przez Archiwum Państwowe W.). Dowodami na dokonanie parcelacji są także: sprawozdanie o wykonaniu reformy rolnej na terenie powiatu r., z dnia 13 kwietnia 1945 r. oraz wykaz rozparcelowanych majątków z dnia 13 kwietnia 1945 r. i wykaz potwierdzający wręczenie aktów nadania (wszystkie wymienione dokumenty pozyskane zostały z Archiwum Państwowego w Ł.). Dodatkowo dokonanie parcelacji majątku B. potwierdza wykaz resztówek powiatu R., stan na dzień 1 stycznia 1948 r. i uzupełniony wykaz rozparcelowanych majątków na podstawie dekretu, oba dokumenty przekazane przez Archiwum Akt Nowych w W.

Odnośnie kwestii podniesionych w odwołaniach organ stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że po śmierci K. G. cały majątek stanowiący przedmiot niniejszego postępowania przeszedł na własność S. G. (żony) oraz A. i Z. G. (synowie), czyli spadkobierców. Współwłasność majątku spadkowego oznacza, że każda rzecz wchodząca w skład spadku jest przedmiotem współwłasności spadkobierców dopóki nie zostanie przeprowadzony dział spadku. W aktach sprawy nie znajduje się żaden dokument poświadczający dokonanie faktycznego działu majątku B. przed wejściem w życie dekretu, organ przyjął więc, że pozostał on przedmiotem praw przysługujących spadkobiercom w ustalonych częściach. Obowiązujący w dacie śmierci spadkodawcy art. 232 Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego nie stanowił o tym, aby stwierdzenie nabycia spadku było równoznaczne z działem spadku, a jedynie ustalał krąg spadkobierców i ich ułamkowe części prawa do spadku. Organ zaznaczył, że wymieniony przepis stanowił wyłącznie o prawie dożywotniego użytkowania odpowiedniej części spadku małżonka pozostałego po zmarłym współmałżonku. Natomiast regulacja prawa spadkowego zawarta była w obowiązującym wówczas Kodeksie Napoleona, którego art. 815 ustanawiał prawo żądania działu spadku. Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że w stanie prawnym obowiązującym w chwili śmierci K. G., jak również w okresie późniejszym, majątek nabywany przez spadkobierców stanowił współwłasność, o ile nie został przeprowadzony dział spadku. Skoro więc w konkretnym przypadku dział spadku nie miał miejsca, to przedmiotowa nieruchomość ziemska musiała być traktowana jako całość, aczkolwiek pozostająca we współwłasności w częściach ułamkowych. Z tego względu organ przyjął, że będącą przedmiotem niniejszego postępowania nieruchomość należy traktować jako całość, na którą składały się współwłasności spadkobierców. Minister uznał, że oświadczenie Henryka Krajewskiego świadczy wyłącznie o sposobie użytkowania części dawnego majątku B. i w żadnej mierze nie może stanowić dowodu potwierdzającego dokonanie fizycznego podziału tego majątku.

W skardze na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. J. i A. B. podniosły kwestie właściwej wykładni przepisów dotyczących dziedziczenia w dacie otwarcia spadku oraz skutków jakie z tego wynikały.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zasadniczej w tej sprawie kwestii dziedziczenia spornej nieruchomości wskazał, że Sąd Powiatowy w R. postanowieniem z dnia [...] grudnia 1964 r. stwierdził, iż prawa spadkowe, w tym także prawa do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, po K. K. G. z mocy dziedziczenia ustawowego nabyli A. M. G., Z. S. G. w ½ części każdy z nich, z tym, że S. B. G., żonie spadkodawcy przysługiwało prawo dożywotniego użytkowania 1/3 części, co znajduje oparcie w z art. 232 Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego obowiązującego w dacie śmierci spadkodawcy tj. w 1933 r. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z mocy ustawy nie przesądzało o sposobie podziału odziedziczonego majątku, który do chwili działu stanowi współwłasność spadkobierców w częściach ułamkowych. Pomimo bowiem użytego przez ustawodawcę w przepisach spadkowych sformułowania "części" spadku, pojęcie to nie oznacza wyodrębnionego prawnie i faktycznie przedmiotu należącego dotychczas do masy spadkowej, lecz opisuje fragment praw przysługujących do masy spadkowej w postaci udziału w tych prawach. Wynika to z samej natury prawnej spadkobrania, polegającej na wejściu we wszystkie prawa i obowiązki spadkodawcy przez jego spadkobierców, jak również z faktu, iż problematyka działu spadku jest odrębnie regulowana w przepisach spadkowych, jako procedura służącą przyznaniu spadkobiercom praw do poszczególnych składników masy spadkowej. Dopóki więc nie nastąpi dział spadku, to spadek ten - jako całość - jest przedmiotem praw przysługujących wszystkim spadkobiercom w określonym udziale. Art. 232 Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego, wówczas obowiązujący, nie stanowił, aby stwierdzenie nabycia spadku było równoznaczne z działem spadku, a jedynie ustalał krąg spadkobierców, wskazując ułamkową część prawa do spadku jaki przypada spadkobiercom. Współwłasność należy przy tym rozumieć jako własność określonego prawa rzeczowego przysługującą kilku osobom, co oznacza, iż każdemu ze współuprawnionych przysługuje takie samo prawo, którego zakres może być tylko różny ze względu na sam sposób podziału wspólnego prawa, tzn. na wielkość udziałów w tym prawie. Dlatego też, współwłasność majątku spadkowego oznacza, że każda rzecz wchodząca w skład spadku jest przedmiotem współwłasności spadkobierców dopóki nie zostanie przeprowadzony dział spadku. Przy czym Sąd zaznaczył, że art. 232 stanowił wyłącznie o prawie do dożywotniego użytkowania odpowiedniej części spadku małżonka pozostałego po zmarłym współmałżonku.

Sąd wskazał, że regulacja prawa spadkowego zawarta była w obowiązującym wówczas Kodeksie Napoleona, którego art. 815 ustanawiał prawo żądania działu spadku. Podkreślił, że w polskim systemie prawnym zawsze obowiązywała instytucja współwłasności majątku spadkowego, przy czym w omawianym okresie opierała się ona na modelu romańskim wywodzącym się z prawa rzymskiego i funkcjonującym m.in. w prawie francuskim. Ustawodawstwo tego modelu regulowało stosunki pomiędzy współspadkobiercami na zasadach współwłasności w częściach ułamkowych, w przeciwieństwie do drugiego systemu, w którym przyjmowano wspólność majątku spadkowego jako wspólność łączną.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że w stanie prawnym obowiązującym w 1933 r., jak też w okresie późniejszym majątek nabywany przez spadkobierców stanowił współwłasność, o ile nie został przeprowadzony dział spadku. Skoro więc w konkretnym przypadku dział spadku nie miał miejsca, to przedmiotowa nieruchomość ziemska musiała być traktowana jako całość, aczkolwiek pozostająca we współwłasności w częściach ułamkowych. Taki stan prawny utrzymywał się niezależnie od tego czy gospodarstwo było użytkowane faktycznie w określonych częściach przez spadkobierców. Argumentacja skarżącej odnosząca się do faktycznego (a nie prawnego poprzez dział spadku) podziału nieruchomości, czy też kwestia spłaty kredytu hipotecznego, nie mogła zmienić stanu prawnego wynikającego z obowiązujących w tym okresie regulacji.

W konkluzji Sąd podzielił stanowisko organu, że przedmiotowy majątek, który składał się niemal wyłącznie z użytków rolnych (poza 0,5 ha zajętego pod zabudowania), nie mógł podlegać wyłączeniu spod działania art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika skarżącej, dotyczącego omyłki w imieniu popełnionej przez organ, Sąd wskazał, że omyłka ta nie miała żadnego wpływu na prawidłowość wydanych decyzji i nie jest podstawą do ich wzruszenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako P.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła A. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu oraz art. 2 pkt 2 obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 18 stycznia 1945 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, polegające na uznaniu, iż dokonany przed dniem 1 września 1939 r. podział fizyczny wywłaszczonej nieruchomości B. nie jest podziałem fizycznym rzeczy i nie stanowił przesłanki do uznania, iż przedmiotowa nieruchomość nie podlegała wywłaszczeniu,

2. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie skargi.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zwrócono uwagę na sposób nabycia przez małżonków K. i S. G. majątku B. - z aktu notarialnego wynika, że małżonkowie nabyli majątek w równych i niepodzielnych częściach. Podniesiono, że stosunki majątkowe miedzy małżonkami G. w dacie nabycia nieruchomości B., jak i śmierci K. G., podlegały regulacji Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego i mogły funkcjonować w ramach ustawowego ustroju majątkowego lub tez ustroju umownego wskazanego przez małżonków. W razie braku regulacji umownej stosunki te regulowało prawo - oddział II KCKP: o prawach i obowiązkach między małżonkami ze względu na ich stosunki majątkowe w przypadku nie zawarcia w tej mierze umowy. W takiej sytuacji przewidziano zasadę tzw. wyłączności majątkowej. Wyłączność majątkowa cechowała się istnieniem dwóch odrębnych majątków stanowiącego własność męża i drugiego -pozostającego własnością żony. Ustawodawca w art. 213-230 KCKP uregulował zasady funkcjonowania trzech najbardziej rozpowszechnionych pod rządami tego kodeksu małżeńskich ustrojów majątkowych. W oparciu o powyższe, skarżąca kasacyjnie wywiodła, że w analizowanym przypadku między małżonkami nie występowała wspólność ustawowa ale współwłasność łączna. Z chwilą śmierci K. G. przestała istnieć współwłasność łączna co spowodowało, iż nabyta część wskazywanej nieruchomości przez S. G. stała się jej samoistną nieruchomością, w pozostałej części po K. G. nastąpiło wstąpienie jego spadkobierców ale tylko do jego połowy w częściach ułamkowych. Sposób korzystania przez S. G. z części nieruchomości po zmarłym mężu w 1/3, jako prawo do dożywotniego użytkowania jest ograniczonym prawem rzeczowym i nie jest to współwłasność. Zdaniem skarżącej, doprowadziło to do tego, iż z dniem otwarcia spadku nastąpił podział fizyczny nieruchomości rolnej poprzez zniesienie współwłasności łącznej, a tym samym powstały dwie odrębne nieruchomości rolne.

W odniesieniu do zarzutu procesowego skarżąca kasacyjnie wskazała na nieuwzględnienie dowodów zgłaszanych przez uczestniczkę postępowania M. J., jak również pełnomocnika skarżącej (mapy geodezyjne nieruchomości B. wskazujące, iż występowały w niej zaznaczone osobnymi numerami działki). Skarżąca wskazała, iż nieruchomość po K. G., była przedzielona od nieruchomości S. G. drogą państwową, która do tej pory istnieje jako droga wojewódzka. Z podziału geodezyjnego nieruchomości na poszczególne działki przyjmuje się, że jest dokonany dział fizyczny danej nieruchomości. Skarżąca zarzuciła również nieprzeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków, co do sposobu władania i zarządzania nieruchomością w spadku po K. G. przez A. G., jak również nieodniesienie się do kwestii spłaty zadłużenia dokonanego w 1942 r. na rzecz Państwowego Banku Rolnego. Powyższe uchybienia skarżąca kasacyjnie zakwalifikowała jako naruszenie art. 3 P.p.s.a. Wskazała, że jest ono konsekwencją niepodania przez organy definicji podziału fizycznego nieruchomości, a przyjętym dowolnie przez te organy twierdzeniem, że taki podział nie nastąpił. Skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem WSA, iż podane w piśmie procesowym przez organ dane personalne jednego ze spadkobierców, jako dane nie dotyczące osoby biorącej udział w spadkobraniu są mało istotne w sprawie. Podniosła, iż taki stosunek do tego rodzaju kwestii powoduje, iż w wielu przypadkach przez sądy są krzywdzone osoby, które w danej sprawie nie powinny być określane w dokumentach lub uczestniczyć. W ocenie skarżącej kasacyjnie, takie stanowisko Sądu również narusza art. 3 P.p.s.a.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna.

Przepis art. 176 P.p.s.a. określa wymagania formalne jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna. Są one dwojakiego rodzaju, wymagania szczególne dla skargi kasacyjnej (§ 1 pkt 1-3), wymagania przewidziane w § 2 dla każdego pisma w postępowaniu sądowym. Wymagania szczególne (konstrukcyjne) przewidziane w § 1 mają również dwojaki charakter, a mianowicie na wypadek ich niespełnienia są usuwalne na stosowne wezwanie przewodniczącego lub nieusuwalne.

Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymóg oznaczenia zaskarżonego orzeczenia, wskazania, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia, oznaczenie zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Niespełnienie któregoś z tych wymogów (warunków) skutkuje wezwaniem wnoszącego skargę kasacyjną do ich usunięcia w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej (por. art. 177a P.p.s.a.).

Do drugiej grupy należy wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Ich brak jest nieusuwalny. (por. art. 178 w zw. z art. 177a P.p.s.a.).

Wymagania przewidziane w § 2 to: oznaczenie sądu, do którego skarga jest skierowana; podanie imienia i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie miejsca zamieszkania stron i ich pełnomocników lub adresu do doręczeń; oznaczenie rodzaju pisma, tzn. nadanie tytułu "skarga kasacyjna"; wskazanie sygnatury akt; wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia; zamieszczenie podpisu autora skargi kasacyjnej; wymienienie załączników, pełnomocnictwo; odpis lub odpisy skargi kasacyjnej; odpisy załączników; wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Prawidłowo sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej umożliwiają merytoryczne rozpoznanie sprawy, są warunkiem skutecznego podważenia kwestionowanego wyroku.

Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Należy więc w skardze kasacyjnej zamieścić konkretny przepis tj. jednostkę redakcyjną określonego aktu prawnego. Uzasadnienie kasacji powinno zawierać rozwinięcie zarzutów.

Zarzut "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany. Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie polega więc na zarzuceniu tzw. błędu subsumcji, tj. gdy ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający albo nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej.

Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, albo (w formie negatywnej) z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd, rozumiane jest, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu.

O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotny wpływ na wynik sprawy to taki w którym istnieje związek przyczynowy pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem wojewódzkiego sądu administracyjnego, który uzasadnia istnienie choćby hipotetycznej możliwości odmiennego rozstrzygnięcia sprawy.

Przepisami prawnomaterialnymi są przepisy regulujące bezpośrednio stosunki materialnoprawne (określają zachowanie podmiotów) oraz roszczenia wynikające tych stosunków (nakładają obowiązki i przyznają prawa lub uprawnienie). Przepisami procesowym są natomiast normy instrumentalne, które określają drogę i sposób dochodzenia uprawnień wynikających z norm materialnoprawnych.

Braki w zakresie wskazania podstaw kasacyjnych nie podlegają konwalidacji i czynią skargę kasacyjną nieskuteczną, uniemożliwiając dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia przez sąd kasacyjny. Wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, zostały naruszone, oznacza konieczność określenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego. Jeśli dany przepis posiada kilka jednostek redakcyjnych, to powinna być wskazana też konkretna jednostka redakcyjna tego przepisu.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie spełniała wyżej wymienionych wymogów. Wprawdzie zawarto w niej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego jednak sformułowania zarzutów nie można uznać za prawidłowe, tj mogące skutecznie podważyć kwestionowane rozstrzygnięcie.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należało, że iż skarżący kasacyjnie nie wskazał w sposób dostatecznie wyczerpujący przepisów, które w jego ocenie zostały naruszone w stopniu skutkującym zakwestionowaniem wyroku.

Zarzut naruszenia prawa materialnego ograniczony został do wskazania przepisu art. 2 ust. 1 lit. e oraz art. 2 ust. 2 dekretu PKWN poprzez wadliwą subsumcję i błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że dokonany przed dniem 1 września 1939 r. podział fizyczny nieruchomości nie jest podziałem fizycznym rzeczy i nie stanowił przesłanki do uznania, że sporny majątek nie podlegał wywłaszczeniu. W treści zarzutu nie wskazano przepisu, który umożliwiałby przyjęcie, że majątek B. podzielił się na dwie odrębne nieruchomości z chwilą śmierci K. G. Skarżący kasacyjnie nie wskazał jednostki redakcyjnej, która uprawniałaby do przyjęcia, że z dniem otwarcia spadku nastąpił podział fizyczny nieruchomości rolnej wskutek zniesienia współwłasności łącznej małżonków.

Wprawdzie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywiedziono, że stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami G. podlegały regulacji Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego, wskazano przepisy regulujące zdaniem autora tej skargi trzy najbardziej rozpowszechnione ustroje majątkowe małżeńskie, jednak nie wyodrębniono jednostki redakcyjnej, która stanowiłaby o rozdzielności majątków po śmierci małżonków w stopniu uniemożliwiającym przejęcie w trybie reformy.

Sąd II instancji nie może samodzielnie przypisać normy spośród wymienionych w kasacji.

Naczelny Sąd Administracyjnie wyjaśnia, że wadliwość zgłoszonej podstawy kasacyjnej jest czasami możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka zaskarżenia. Nie oznacza to jednak ciążącego na Sądzie II instancji obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną i ograniczać się musi do sytuacji wyjątkowych, gdy z uzasadnienia skargi kasacyjnej można bez trudu odczytać zarówno podstawy kasacji jak i jej uzasadnienie.

W odniesieniu do zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów procesowych Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że wskazany art. 3 § 1 P.p.s.a. to tzw. "przepis wynikowy". Stawiając zarzut jego naruszenia należało wskazać, jakie przepisy postępowania lub prawa materialnego zostały naruszone przez organ administracji publicznej, którego działanie zaskarżono, a które to naruszenie skutkować powinno uwzględnieniem skargi. Tymczasem skarżący kasacyjnie nie powiązał z tą regulacją żadnych naruszeń. Nie mogła ona zatem skutecznie podważyć poprawności wyroku. Odmienny od oczekiwanego wynik badania skargi nie stanowi o naruszeniu tej regulacji.

Mając na względzie powyższe, na zasadzie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną należało oddalić.