Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 374/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1, art. 135g ust. 1 i ust. 2, art. 134h ust. 2 pkt 1 i pkt2
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant specjalista Ewa Kielak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi L.M. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355, ze zm.), utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] października 2015 r. o uznaniu [...] L. M. winnym zarzucanego mu czynu i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

Do wydania powyższych orzeczeń doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Komendant [...] Policji wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] L. M., referentowi Wydziału [...] Komisariatu [...] Policji w W., obwiniając go o to, że: w dniu [...] kwietnia 2015 r. w W., w czasie wolnym od służby, będąc zobowiązanym do przestrzegania obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania oraz zasad etyki zawodowej policjanta, od obowiązku tego odstąpił w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości (I badanie - 0,96 mg/l, II badane - 0,94 mg/l - alkoholu w wydychanym powietrzu) kierował po drodze publicznej samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...], przez co działał na szkodę Policji jako formacji, w której służy, nie dbając o godność i dobre imię służby, a także o jej społeczny wizerunek, co stanowi przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 w zw. art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 23 "Zasad etyki zawodowej policjanta" stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3).

Równolegle do postępowania dyscyplinarnego w Prokuraturze Rejonowej [...] w W. prowadzone było śledztwo (sygn. akt [...]) o czyn z art. 178a § 1 Kk (dotyczące kierowania przez obwinionego samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] po drodze publicznej).

W dniu [...] kwietnia 2015 r. obwiniony udzielił pełnomocnictwa adwokatowi J. W. do reprezentowania go w postępowaniu dyscyplinarnym w charakterze obrońcy.

Obwiniony w toku przesłuchania w dniu [...] maja 2015 r. przyznał się do "kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu" i złożył obszerne wyjaśnienia. Podniósł w nich, m.in. że nie wprawił się świadomie w stan upojenia alkoholowego i w tym zakresie wniósł o przeprowadzenie dodatkowego badania zabezpieczonej krwi na obecność środków odurzających, gdyż jest przekonany, że zostały jemu one podstępnie udzielone, przez co nie miał świadomości ani możliwości pokierowania swoim postępowaniem.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. rzecznik dyscyplinarny odmówił uwzględnienia tego wniosku dowodowego z uwagi na fakt, iż wnioskowanej czynności nie można przeprowadzić z uwagi na nie zabezpieczenie w toku postępowania dyscyplinarnego próbki krwi obwinionego.

W dniu [...] sierpnia 2015 r. obrońca obwinionego złożył ponownie wniosek o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego poprzez przeprowadzenie dowodu z badania krwi obwinionego na obecność środków odurzających. Odpowiadając na ten wniosek w dniu [...] września 2015 r. rzecznik dyscyplinarny podniósł, iż tożsamy wniosek był już przedmiotem rozpatrzenia w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego i postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. odmówił jego uwzględnienia, co nie zostało zaskarżone. Wobec powyższego rzecznik dyscyplinarny wskazał, iż wniosek obrońcy z dnia [...] sierpnia 2015 r. o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego nie zostanie zrealizowany.

W dniu [...] września 2015 r. rzecznik dyscyplinarny wydał postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych i sporządził sprawozdanie z postępowania dyscyplinarnego. W sprawozdaniu tym wniósł o uznanie winnym [...] L. M. i wymierzenie mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

Komendant [...] Policji zatwierdził treść sprawozdania rzecznika dyscyplinarnego i wyznaczył termin stawienia się obwinionego do raportu na dzień [...] września 2015 r. na godz. 8.30. W dniu [...] września 2015 r. adwokat J. W. poinformował Komendanta [...] Policji, że obwiniony z uwagi na przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie będzie mógł uczestniczyć w raporcie, wnosząc jednocześnie o wyznaczenie nowego terminu raportu. Wobec powyższego Komendant [...] Policji wyznaczył nowy termin stawienia się obwinionego do raportu na dzień [...] października 2015 r. godz. 8.30, o czym obwiniony i jego obrońca zostali poinformowani w dniu [...] października 2015 r. W dniu [...] października 2015 r. adwokat J. W. poinformował Komendanta [...] Policji, że obwiniony w dalszym ciągu przebywa na zwolnieniu lekarskim, wnosząc o zmianę terminu raportu.

W dniu [...] października 2015 r. Komendant [...] Policji wydał orzeczenie nr [...], w którym uznał obwinionego [...] L. M. za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia Komendant [...] Policji szczegółowo opisał ustalony w postępowaniu dyscyplinarnym stan faktyczny wskazując, iż dowody zebrane w tym postępowaniu w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości potwierdzają, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. obwiniony kierował pojazdem marki [...] po drodze publicznej, znajdując się w stanie nietrzeźwości.

Przełożony dyscyplinarny nie dał wiary wyjaśnieniom obwinionego w zakresie podstępnego udzielenia mu środków odurzających, powodujących brak świadomości wprowadzenia się w stan upojenia alkoholowego, uznając je za niczym niepotwierdzoną wersję obronną nie zasługującą na uwzględnienie.

Rozpatrując stopień zawinienia [...] L. M. w zakresie popełnienia zarzucanego mu czynu, przełożony dyscyplinarny stwierdził, iż decydując się na spożycie alkoholu, a następnie kierując pojazdem, policjant przewidywał możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i co najmniej godził się na to. Obwiniony dopuszczając się popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego miał obiektywne możliwości przewidywania skutków swojego działania.

Odnosząc się do wymiaru kary Komendant [...] Policji uznał, że [...] L. M. zasługuje na wymierzenie najsurowszej kary dyscyplinarnej, tj. kary wydalenia ze służby, jako zasadnej i współmiernej do charakteru czynu i stopnia zawinienia. W ocenie przełożonego dyscyplinarnego popełnienie przez obwinionego zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego uniemożliwia dalsze pozostawienie go w służbie z uwagi na umyślność działania i rażący charakter naruszenia obowiązujących norm prawnych. Przełożony dyscyplinarny podkreślił, że status funkcjonariusza Policji w demokratycznym państwie w nierozerwalny sposób łączy się z koniecznością przestrzegania standardów praworządności i etyki zawodowej. Stawia to przed funkcjonariuszem wysokie wymagania etyczne wynikające z faktu, iż policjant będąc uprawnionym do stosowania określonych prawem przejawów władztwa wobec obywateli sam musi dawać przykład nienagannego zachowania. Specyfika zadań realizowanych przez policjantów wymaga od nich szczególnych predyspozycji psychicznych i fizycznych. Trudno w tym stanie rzeczy - jak podkreślił przełożony dyscyplinarny - akceptować w szeregach Policji funkcjonariusza, który wprowadza się w stan nietrzeźwości, a następnie decyduje się prowadzić samochód. Nadto według przełożonego dyscyplinarnego w sytuacji, gdy Policja prowadzi politykę prewencyjną zmierzającą do wyeliminowania patologicznych zachowań, w tym między innymi związanych z prowadzeniem pojazdów mechanicznych po użyciu alkoholu, niedopuszczalne jest, by funkcjonariusz Policji, nawet w czasie wolnym od służby, popełnił taki czyn. Naruszenie przez obwinionego powszechnie obowiązującego prawa bez wątpienia podważa zaufanie do Policji i godzi w społeczny wizerunek formacji, w której służy. Każdy bowiem policjant powinien dbać o dobre imię służby i strzec godności i honoru swojej formacji. [...] L. M. skompromitował się w oczach innych policjantów oraz sprzeniewierzył się przyjętym obowiązkom, co nie gwarantuje prawidłowej ochrony bezpieczeństwa ludzi, albowiem status funkcjonariusza publicznego wymaga właściwej, nienagannej postawy.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia obrońca obwinionego zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu dyscyplinarnemu:

1) brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności zaistniałych w sprawie poprzez całkowite pominięcie wyjaśnień obwinionego dotyczących jego braku umyślności podczas wprawienia się w stan nietrzeźwości spowodowanej prawdopodobnie przez nieświadome zażycie środków odurzających, które mogły zostać podane obwinionemu podczas spędzania wolnego czasu w miejscach powszechnie dostępnych tj. np. lokal "[...]";

2) zaniechanie przeprowadzenia czynności dowodowych wnioskowanych przez obronę na okoliczność nieświadomego zażycia środków odurzających przez obwinionego;

3) naruszenie dyspozycji art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, oraz całkowite pominięcie dyspozycji ust. 3 tego artykułu poprzez nieuwzględnienie okoliczności, które mogły mieć wpływ na złagodzenie wymiaru kary wobec obwinionego, co doprowadziło w rezultacie do wymierzenia rażąco niewspółmiernej kary w stosunku do zarzuconego przewinienia dyscyplinarnego i postawy obwinionego.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia zgodnie z dyspozycją art. 135j ust. 3 ustawy o Policji w celu uzupełnienia postępowania dyscyplinarnego - wobec braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy lub ewentualnie zgodnie z dyspozycją art. 135l ust. 1 ustawy o Policji uzupełnienie materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym i zmianę zaskarżonego orzeczenia na korzyść obwinionego poprzez złagodzenie orzeczonej kary dyscyplinarnej.

Komendant Główny Policji, po otrzymaniu odwołania, na podstawie art. 135m ust. 1 ustawy o Policji, powołał komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia.

Komisja ta uznała, że aby rozstrzygnąć przywoływaną przez obwinionego i jego obrońcę wątpliwość, co do okoliczność popełnienia czynu dyscyplinarnego, w zakresie braku umyślności po stronie obwinionego podczas wprawienia się w stan nietrzeźwości spowodowanej prawdopodobnie przez nieświadome zażycie środków odurzających, które mogły zostać podane obwinionemu podczas spędzania wolnego czasu, należy wystąpić do prokuratora T. K. z Prokuratury Rejonowej [...] w W. (prowadzącego śledztwo o sygn. akt [...]) o wyniki badań krwi obwinionego pobranej bezpośrednio po zdarzeniu drogowym na zawartość środków odurzających. Powyższej czynności komisja dokonała za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji (pismo z dnia [...] listopada 2015 r., [...]).

W odpowiedzi z dnia [...] listopada 2015 r., prokurator T. K. przedłożył do wykorzystania w postępowaniu dyscyplinarnym opinię kryminalistyczną z dnia [...] września 2015 r. z zakresu badań toksykologicznych, chemicznych i fizykochemicznych, wykonaną przez biegłego P. P. - specjalistę toksykologa, dotyczącą krwi pobranej od L. M. w dniu [...] kwietnia 2015 r. w związku ze zdarzeniem drogowym będącym przedmiotem sprawy.

Z wniosków wskazanej opinii wynikało, że nie stwierdzono w pobranej krwi obecności środków odurzających z grupy kokainy oraz opiatów, substancji psychotropowych z grupy pochodnych amfetaminy, w tym MDMA, metamfetaminy, PMA oraz PMMA i kannabinoli. Nie stwierdzono również pochodnych leków z grupy benzodiazepin, trój cyklicznych antydepresantów, neuroleptyków, leków znieczulających, przeciwbólowych oraz uspokajających i nasennych - mogących w sposób niekorzystny wpływać na zdolność psychomotoryczną osoby badanej. Stwierdzono natomiast w niewielkiej ilości (w stężeniu 69,7 - 71,3 ng/1) obecność kofeiny - organicznego związku chemicznego alkaloidu purynowego znajdującego się w surowcach roślinnych oraz ogólnie dostępnych produktach spożywczych.

Z uzupełnionym materiałem dowodowym przewodniczący komisji zapoznał obwinionego i jego obrońcę w dniu [...] listopada 2015 r. Obwiniony i obrońca, mając prawo w terminie 3 dni od dnia zapoznania się uzupełnionymi materiałami dowodowymi postępowania dyscyplinarnego do zgłoszenia wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu (Komendantowi Głównemu Policji) uwag dotyczących przeprowadzonych czynności dowodowych, podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko.

Po zapoznaniu się z materiałami postępowania komisja przedstawiła sprawozdanie, w którym zawarła wniosek o utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia.

Komendant Główny Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Komendanta [...] Policji.

Analizując zebrany w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy wyższy przełożony dyscyplinarny stwierdził, iż pozwala on na dokonanie oceny zaistniałego zdarzenia, a zarazem jest wystarczający do oceny zachowania obwinionego, w zakresie naruszenia przez niego Zasad etyki zawodowej policjanta.

W ocenie Komendanta Głównego Policji w przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym w sposób niebudzący wątpliwości dowiedziono, iż obwiniony popełnił zarzucone mu przewinienie dyscyplinarne. W sposób rzetelny i obiektywny ustalono stan faktyczny, niezbędny do prawidłowego rozpatrzenia sprawy, wyczerpując możliwości dowodowe istniejące w czasie prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, uwzględniając okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść obwinionego, jak też wyjaśniając wszystkie istotne okoliczności sprawy. W przedmiotowej sprawie nie doszukano się niedających się usunąć wątpliwości. Za wiarygodne i spójne należy uznać zeznania złożone przez wszystkich świadków przesłuchanych w toku postępowania dyscyplinarnego, w szczególności zeznania: P. J., R. C., D. G., P. S., K. F. i T. P., bowiem przedstawiony przez nich przebieg zdarzenia znajduje potwierdzenie w całości zebranego materiału dowodowego, w tym również w wyjaśnieniach obwinionego.

Zachowanie, którego dopuścił się [...] L. M., tj. kierowanie po drodze publicznej samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...]- znajdując się w stanie nietrzeźwości (I badanie - 0,96 mg/l, II badane - 0,94 mg/l - alkoholu w wydychanym powietrzu) - należy uznać za wysoce naganne i niedopuszczalne. Obwiniony jako funkcjonariusz z kilkuletnim stażem winien bowiem bezwzględnie przestrzegać przepisy prawa i nie powinien prowadzić pojazdu mechanicznego po drodze publicznej. Takie zdarzenia godzą w dobre imię Policji oraz nie sprzyjają kształtowaniu autorytetu i należytego wizerunku tej formacji. Charakter stosunku służbowego policjanta, polegający na szczególnym podporządkowaniu, oznacza, iż przewinienie dyscyplinarne można popełnić także poza godzinami służby. Z powyższych względów należy zgodzić się z przełożonym dyscyplinarnym, który wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że w sytuacji, gdy Policja prowadzi politykę prewencyjną zmierzającą do wyeliminowania patologicznych zachowań, w tym między innymi związanych z prowadzeniem pojazdów mechanicznych po użyciu alkoholu, niedopuszczalne jest, by funkcjonariusz Policji, nawet w czasie wolnym od służby, popełnił taki czyn.

Dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego wyższy przełożony dyscyplinarny stwierdził, iż działania obwinionego były zawinione. [...] L. M. bez wątpienia przewidywał bowiem, że po spożyciu alkoholu nie będzie mógł kierować pojazdem mechanicznym, gdyż znajdować będzie się pod jego wpływem. Pomimo tego kierował pojazdem mechanicznym i spowodował niebezpieczne zdarzenie drogowe, a takie zachowanie obwinionego nie służyło budowaniu zaufania do Policji oraz godziło w społeczny wizerunek formacji, w której służy. Zachowanie [...] L. M. świadczy o jego wyjątkowej nieodpowiedzialności.

Odnosząc się do wyjaśnień obwinionego Komendant Główny Policji stwierdził, iż nie zasługuje na uwzględnienie przyjęta przez obwinionego w toku postępowania dyscyplinarnego linia obrony, iż nie wprowadził się w sposób świadomy w stan upojenia alkoholowego, lecz podstępnie zostały mu udzielone środki odurzające, które spowodowały, że nie był w stanie pokierować swoim postępowaniem. Poza wyjaśnieniami obwinionego brak jest bowiem jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie wiarygodności jego wyjaśnień w tym zakresie.

Komendant Główny Policji zaznaczył przy tym, że komisja powołana do zbadania zaskarżonego orzeczenia uzupełniła materiał dowodowy o wnioskowany przez obwinionego i jego obrońcę dowód w postaci opinii kryminalistycznej z dnia [...] września 2015 r. z zakresu badań toksykologicznych, chemicznych i fizykochemicznych, wykonanej przez biegłego P. P. - specjalistę toksykologa, dotyczącej krwi pobranej od L. M. w dniu [...] kwietnia 2015 r. Opinia ta nie potwierdziła wersji przedstawianej przez obwinionego, iż mógł on znajdować się pod wpływem środków odurzających, które spowodowały, że nie był w stanie pokierować swoim postępowaniem.

Z powyższych względów brak jest podstaw do uznania za zasadne zarzutów obrońcy obwinionego zawartych w odwołaniu w zakresie braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności zaistniałych w sprawie. Wbrew też ocenie obrońcy obwinionego, przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie doszło do naruszenia przepisów prawa zawartych art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, w szczególności dyspozycji ust. 3 tego artykułu poprzez nieuwzględnienie okoliczności, które mogły mieć wpływ na złagodzenie wymiaru kary i wymierzenie kary rażąco niewspółmiernej.

Podniesiona przez obrońcę obwinionego okoliczność łagodząca nie zaistniała bowiem w przedmiotowej sprawie, gdyż jak wykazano wcześniej policjant popełnił przewinienie dyscyplinarne w sposób umyślny (przewidując możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, godził się na to, iż swoim zachowaniem dopuszcza się zawinionego naruszenia Zasad etyki zawodowej policjanta). Z tego powodu nie zaistniała wskazana przez obrońcę okoliczność wpływająca na złagodzenie wymiaru kary w postępowaniu dyscyplinarnym. Brak jest też jakichkolwiek podstaw, aby uznać, iż przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia doszło do wymierzenia obwinionemu kary rażąco niewspółmiernej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. Zdaniem wyższego przełożonego dyscyplinarnego rzecznik dyscyplinarny, jak i przełożony dyscyplinarny, uwzględnili w tym zakresie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Za przyjęciem powyższego stwierdzenia świadczy fakt, iż Komendant [...] Policji w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym przeprowadził szereg czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego. W materiale dowodowym znajdują się dowody odnoszące się nie tylko bezpośrednio do sprawstwa czynu, ale również do wszystkich innych okoliczności sprawy, których uwzględnienie niezbędne było do jej prawidłowego rozstrzygnięcia.

Komendant Główny Policji uwzględniając unormowania zawarte w art. 134h ustawy o Policji oraz charakter popełnionego przez obwinionego czynu uznał, że zastosowany przez Komendanta [...] Policji w rozstrzygnięciu wymiar kary stanowi odpowiednią reakcję na zachowanie [...] L. M. W ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego zastosowanie łagodniejszej kary w przypadku obwinionego skutkowałoby obniżeniem dyscypliny służbowej. Wymierzona obwinionemu kara dyscyplinarna wydalenia ze służby jest adekwatna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i uwzględnia dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ustawy o Policji. Uwzględnia zatem rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (złamanie Zasad etyki zawodowej policjanta), okoliczności jego popełnienia (w czasie wolnym od służby, w stanie nietrzeźwości), skutki, w tym następstwa dla służby (obwiniony dał negatywny przykład innym policjantom, a jego zachowanie spowodowało zaangażowanie do realizacji interwencji z jego udziałem znacznej liczby policjantów, którzy mogli być w tym czasie wykorzystani do wykonywania innych zadań), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków (rażące pogwałcenie zasad służbowych obowiązujących w Policji - kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości). Uwzględniono także zachowanie policjanta przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu (wiedza policjanta, iż jego zachowanie stanowi naruszenie powszechnie obowiązującego prawa, a jego zachowanie nie będzie służyło budowaniu zaufania do Policji oraz będzie godziło w społeczny wizerunek tej formacji, przyznanie się do winy) oraz dotychczasowy przebieg jego służby i pozytywne opinie służbowe.

W skardze na powyższe orzeczenie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik L. M. zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu Komendanta Głównego Policji:

1) obrazę przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie dyspozycji art. 134h ust. 1 ustawy o Policji poprzez zaniechanie uwzględnienia dyrektyw wymiaru kary wymienionych w tym przepisie, przy orzekaniu o karze wobec L. M., a w konsekwencji wymierzenie jej w stopniu rażąco niewspółmiernym w stosunku do zawinienia, oraz osobowości obwinionego;

2) obrazę przepisów postępowania poprzez naruszenie dyspozycji art. 135g ust. 1 ustawy o Policji poprzez uwzględnienie jedynie okoliczności przemawiających na niekorzyść skarżącego, przy jednoczesnym zaniedbaniu badania i uwzględnienia okoliczności przemawiających na jego korzyść;

3) obrazę przepisów postępowania poprzez naruszenie dyspozycji art. 135g ust. 2 zdanie drugie ustawy o Policji poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść skarżącego.

W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego w całości orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2015 r., a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, iż obwiniony przyznał się do popełnionego przez siebie błędu, nie utrudniał swym zachowaniem na żadnym etapie postępowania dyscyplinarnego, od samego początku współpracował z organami prowadzącymi postępowanie składając obszerne i wyczerpujące wyjaśnienia.

Powyższa postawa skarżącego została jednak uznana przez organ odwoławczy za okoliczność obciążającą.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ograniczył się jedynie do udowodnienia z góry założonej tezy organu pierwszej instancji. Wszelkie przedstawione argumenty w rozstrzygnięciach organów obu instancji przywoływały jedynie okoliczności świadczące na niekorzyść obwinionego, pomimo, iż fakt, że obwiniony sam przyznał się do dokonanego przewinienia dyscyplinarnego z jednoczesnym wskazaniem, iż nie było ono przez niego zawinione uznano za okoliczność obciążającą. Pełnomocnik podkreślił, iż skarżący nie neguje faktu, że w czasie wolnym od służby prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości. Podważa jedynie, z góry przyjętą tezę przez organy dyscyplinarne, iż nie zrobił tego w bezpośrednim zamiarze popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Dodatkowo, mając na uwadze twierdzenia obwinionego nie można także stwierdzić, iż godził się lub mógł przewidzieć skutki swojego działania, albowiem znajdował się on w stanie wyłączającym jego świadome postępowanie. Przy określeniu stopnia zawinienia pominięto zupełnie przyczynę, przez którą obwiniony wsiadł za kierownicę. Organ dyscyplinarny II instancji co prawda uzupełnił materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, jednakże przyjął tezę wynikającą z badania toksykologicznego obwinionego w sposób bezkrytyczny. Organ nie pochylił się nad faktem, iż niektóre ze środków odurzających, ze względu na procesy metaboliczne w organizmie człowieka rozkładają się dość szybko i nie pozostawiają śladu we krwi, a jedynie pozostają we włosach, czy paznokciach ze względu na zawartość w tych oto tkankach martwych kreatyny. Powyższej okoliczności organ dyscyplinarny nie wziął jednak pod uwagę pomimo, iż złożone przez obwinionego wyjaśnienia są spójne z zeznaniem świadka P. J.

W zebranym materiale dowodowym brak jest też jakichkolwiek danych osobowopoznawczych obwinionego, a w szczególności informacji o jego dotychczasowym przebiegu służby, co winno być wzięte pod uwagę przy wymiarze kary dyscyplinarnej. Powyższe zaniechanie świadczy o naruszeniu dyspozycji przepisu 135g ust. 1 w zw. z art. 135g ust. 2 zdanie drugie ustawy o Policji.

Orzeczenie organu II instancji zawiera wprawdzie stwierdzenie, iż organ uwzględnił dotychczasowy przebieg służby obwinionego i opinie służbowe o nim, jednakże nie wskazuje jakie to opinie i jakie to odbicie znalazło, gdy wymierzano karę dyscyplinarną obwinionemu. Jest to natomiast niezwykle istotne w świetle obowiązujących norm, albowiem wymierzona obwinionemu kara jest karą najostrzejszą, dlatego też winna być w sposób precyzyjny uzasadniona, nie zaś opierać się na wątłych, nieuzasadnionych wprost podstawach.

Pełnomocnik zaznaczył, iż obwiniony dotychczas pełnił swoją służbę w sposób należyty, nie był wcześniej karany, jest osobą koleżeńską oraz pozytywnie odbieraną przez swych współpracowników. Zdarzenie, które miało miejsce z jego udziałem, nie było właściwe, jednakże obwiniony ze względu na swój stan zdaje się, iż nie miał na nie większego wpływu. Nawet jeżeli organ dyscyplinarny powyższy argument uznaje jedynie jako linię obrony obwinionego, to i tak winien czynić zadość wymogom formalnym niezbędnym do wydania właściwej decyzji w przedmiotowej sprawie.

W konkluzji pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie organ nie zbadał sprawy w zakresie ustawowych dyrektyw wymiaru kary dyscyplinarnej oraz nie uwzględnił okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego, co skutkowało podniesieniem w decyzji organów I i II instancji argumentów przemawiających jedynie na niekorzyść obwinionego.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, iż w przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym zostało wykazane ponad wszelką wątpliwość, że skarżący popełnił zarzucane przewinienie dyscyplinarne. Organ zaznaczył jednocześnie, iż policjant przesłuchany w charakterze obwinionego przyznał się do popełnienia zarzucanego czynu. W świetle natomiast brzmienia art. 132a ustawy o Policji do popełnienia tego przewinienia dyscyplinarnego doszło w sposób zawiniony. Wbrew też zarzutom skargi, przy wymierzaniu kary uwzględniono unormowania zawarte w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji. Nie doszło także do naruszenia art. 134g ust. 2 zd. drugie ustawy o Policji, bowiem w sprawie "niedające się usunąć wątpliwości", o których mowa w tej normie prawnej, nie wystąpiły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Oceniając zaskarżone orzeczenie w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga L. M. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów oraz postępowanie w tych sprawach regulują przepisy Rozdziału 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015, poz. 355.). W zakresie nieuregulowanych w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się natomiast odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego (art. 135p ust. 1 ustawy o Policji).

Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zgodnie z kolei z przepisem art. 132a ww. ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant:

1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi;

2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

W świetle powyższego przepisu przewinienie dyscyplinarne policjanta może mieć charakter umyślny lub nieumyślny. Przy czym ustalenie umyślności bądź nieumyślności przewinienia dyscyplinarnego, warunkuje wystąpienie winy przy jego popełnieniu.

Przewinienie umyślne może być popełnione w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym. Zamiar bezpośredni polega na chęci popełnienia przewinienia. Zamiar ewentualny charakteryzuje się natomiast tym, że policjant nie chce popełnić określonego przewinienia, lecz mimo wszystko godzi się na jego popełnienie.

Nieumyślność przewinienia dyscyplinarnego polega z kolei na tym, że policjant nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia. W takiej sytuacji popełnienie przewinienia ma charakter nieumyślności spowodowanej niezachowaniem ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Dla stwierdzenia nieumyślności wymagane jest tym samym ustalenie, że przewinienie zostało popełnione wskutek niezachowania reguł ostrożności, a więc określony skutek można przypisać policjantowi tylko wtedy, gdy naruszył reguły postępowania, które miały chronić właśnie przed spowodowaniem tego skutku.

W ocenie Sądu, w świetle zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że skarżący dopuścił się popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego oraz, że do popełnienia tego przewinienia dyscyplinarnego doszło z winy umyślnej.

Skarżący w toku przesłuchania w charakterze obwinionego przyznał się do "kierowania pojazdem po drodze publicznej pod wpływem alkoholu" twierdził jednak, że nie wprawił się świadomie w stan upojenia alkoholowego, lecz według niego zostały mu podane podstępnie środki odurzające, przez co nie miał świadomości ani możliwości pokierowania swoim postępowaniem.

Powyższe twierdzenie skarżącego nie znalazło w żadnym razie potwierdzenia w zgromadzonym w postępowaniu dyscyplinarnym materiale dowodowym.

P. J. przesłuchany w toku postępowania dyscyplinarnego w charakterze świadka zeznał, że L. M. przyszedł w dniu [...] kwietnia 2015 r. wieczorem około godz. 23:00 do lokalu "[...]" w W., w którym on w tym dniu pracował za barem i przebywał tam do około godz. 2:00. Z tego co pamięta zamawiał kawę oraz napoje energetyczne. Na pewno nie zamawiał natomiast alkoholu (zeznania K 227-228 akt dyscyplinarnych).

Z kolei świadek R. C., który w chwili zdarzenia drogowego w dniu [...] kwietnia 2015 r. jechał razem ze skarżącym w jego samochodzie jako pasażer zeznał, że z [...] na [...] kwietnia 2015 r. pracował w barze "[...]" przy ul. [...] w W. do godz. 3:00. Około godz. 3:00 nad ranem w barze tym pojawił się L. M. i po zakończeniu przez niego pracy zaczęli pić alkohol w większym gronie znajomych. Nie jest jednak stanie powiedzieć kto pił i w jakich ilościach. Alkohol pili do około godz. 5:30, a potem nie pamięta co się z nim dalej działo. Następne, co pamięta to dopiero, gdy leżał na SOR w Szpitalu [...] (zeznania k- 211 akt dyscyplinarnych).

Na etapie postępowania odwoławczego przed Komendantem Głównym Policji komisja powołana do zbadania zaskarżonego orzeczenia uzupełniła materiał dowodowy o wnioskowany przez L. M. oraz jego obrońcę dowód w postaci opinii kryminalistycznej z dnia [...] września 2015 r. z zakresu badań toksykologicznych, chemicznych i fizykochemicznych, wykonanej przez biegłego P. P. - specjalistę toksykologa na zlecenie Prokuratury Rejonowej [...] w W., dotyczącej krwi pobranej od L. M. w dniu [...] kwietnia 2015 r. Opinia ta nie potwierdziła wersji przedstawianej przez skarżącego, iż mógł on znajdować się pod wpływem środków odurzających, które spowodowały, że nie był w stanie pokierować swoim postępowaniem.

Tym samym organ w świetle zgormadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego nie miał żadnych podstaw do tego, aby dać wiarę twierdzeniom skarżącego, iż wprowadził się w on stan upojenia alkoholowego w sposób nieświadomy, znajdując się pod wpływem podanych mu przez kogoś podstępnie środków odurzających.

Organ prawidłowo przypisał działaniu skarżącego winę umyślną z zamiarem ewentualnym, gdyż dopuszczając się popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego skarżący miał obiektywne możliwości przewidywania skutków swojego działania. Decydując się na spożycie alkoholu L. M. niewątpliwie przewidywał, że po spożywaniu alkohol nie będzie mógł kierować pojazdem mechanicznym, gdyż znajdować będzie się pod wpływem alkoholu. Pomimo to wsiadł za kierownicę i jechał samochodem po drodze publicznej powodując w efekcie niebezpieczne zdarzenie drogowe.

W ocenie Sądu jako nieuzasadniony należy ocenić podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy art. 135g ust. 1 i ust. 2 zd. 2 ustawy o Policji poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, a także zaniechanie rozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości na jego korzyść.

Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organy w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący oraz wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności sprawy. Organy obu instancji rozważyły też okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. W sprawie tej nie wystąpiły natomiast żadne nie dające się usunąć wątpliwości, które w świetle art. 135g ust. 2 zd. 2 ustawy powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść obwinionego. Twierdzenie skarżącego, iż wprowadził się w stan upojenia alkoholowego w sposób nieświadomy, organy słusznie uznały za przyjętą linię obrony, nie mającą żadnego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Wbrew też zarzutom skarżącego, wymierzona kara dyscyplinarna wydalenia ze służby jest adekwatna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i uwzględnia dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ustawy o Policji.

Wymierzając tę najsurowszą z katalogu kar dyscyplinarnych organy obu instancji wzięły pod uwagę rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, okoliczności jego popełnienia, skutki, w tym następstwa dla służby oraz rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków. Uwzględniono także zachowanie policjanta przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg jego służby i pozytywne opinie służbowe.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy wystąpiły okoliczności wymienione w art. 134h ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o Policji uzasadniające zaostrzenie kary. Nie wystąpiła natomiast żadna z okoliczności określonych w ust. 3 tego artykułu, która uzasadniałaby złagodzenie wymiaru kary.

Należy zgodzić się z Komendantem Głównym Policji, iż zachowanie, którego dopuścił się L. M., tj. kierowanie po drodze publicznej samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] - znajdując się w stanie nietrzeźwości (I badanie - 0,96 mg/l, II badane - 0,94 mg/l - alkoholu w wydychanym powietrzu) - należy uznać za wysoce naganne i niedopuszczalne. Skarżący jako funkcjonariusz z kilkuletnim stażem winien bezwzględnie przestrzegać przepisy prawa i nie powinien prowadzić pojazdu mechanicznego po drodze publicznej. Takie zdarzenia godzą w dobre imię Policji oraz nie sprzyjają kształtowaniu autorytetu i należytego wizerunku tej formacji. W sytuacji zaś, gdy Policja prowadzi politykę prewencyjną zmierzającą do wyeliminowania patologicznych zachowań, w tym między innymi związanych z prowadzeniem pojazdów mechanicznych po użyciu alkoholu, niedopuszczalne jest, by funkcjonariusz Policji, nawet w czasie wolnym od służby, popełnił taki czyn.

Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, iż na wymierzenie kary dyscyplinarnej funkcjonariuszowi Policji przede wszystkim wpływ ma waga czynu i stopień winy, zaś dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji.

Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji.

W ocenie Sądu analiza uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Głównego Policji prowadzi do wniosku, iż organ odwoławczy, wbrew zarzutom skargi, rozważył zachowanie funkcjonariusza po popełnieniu przypisanego mu czynu ( tj. przyznanie się do jego popełnienia), pomimo to uznał że z uwagi na charakter popełnionego czynu i stopień winy wymierzenie policjantowi najsurowszej z kar dyscyplinarnych jest celowe. W ocenie Sądu przedstawiona ocena wymiaru kary nie jest dowolna i znajduje uzasadnienie w okolicznościach sprawy. Należy zgodzić się z organem, iż nie można akceptować w szeregach Policji funkcjonariusza, który wprowadza się w stan nietrzeźwości, a następnie decyduje się w takim stanie prowadzić samochód.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Policji oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta [...] Policji odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.