Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1466/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 4 pkt 8, art. 20
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: "Refakturowanie" usług oznacza nic innego, jak "fakturowanie" usługi świadczonej przez podatnika podatku od towarów i usług przy pomocy osoby trzeciej.

Podatnik wykonujący usługę przy pomocy osoby trzeciej ma obowiązek jej refakturowania. Opodatkowaniu podlega bowiem wykonanie usługi na podstawie czynności wymienionej w art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nawet wtedy, gdy "fizycznie" dokonuje tego osoba trzecia.

Spółka dokonując refakturowania usług ubezpieczeniowych, zwolnionych od podatku od towarów i usług miała obowiązek rozliczania podatku naliczonego w sposób określony w art. 20 tej ustawy.

TEZY

"Refakturowanie" usług oznacza nic innego, jak "fakturowanie" usługi świadczonej przez podatnika podatku od towarów i usług przy pomocy osoby trzeciej.

Podatnik wykonujący usługę przy pomocy osoby trzeciej ma obowiązek jej refakturowania. Opodatkowaniu podlega bowiem wykonanie usługi na podstawie czynności wymienionej w art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nawet wtedy, gdy "fizycznie" dokonuje tego osoba trzecia.

Spółka dokonując refakturowania usług ubezpieczeniowych, zwolnionych od podatku od towarów i usług miała obowiązek rozliczania podatku naliczonego w sposób określony w art. 20 tej ustawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "R.L.P." S.A. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 20 kwietnia 2000 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20.04.2000 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy zakwestionowaną w odwołaniu "R.L.P." S.A. decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 8.12.1999 r. określającą kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 1999 r. w wysokości 515.250 zł oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie 79 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że strona wykonując usługi leasingowe opodatkowane podatkiem VAT refakturowała także usługi ubezpieczeniowe, traktując je jako zwolnione od podatku. Również jako zwolnione od podatku strona wykazała powyższe usługi w deklaracji VAT-7. Jednakże, pomimo dyspozycji zawartej w art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ strona pomniejszyła podatek należny o cały podatek naliczony przy zakupie towarów i usług/ nie rozliczając podatku naliczonego według zasad określonych w tym przepisie.

Zdaniem Izby Skarbowej, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 15 października 1998 r. III ZP 8/98 leasingodawca, który ubezpieczył samochód celem oddania go leasingobiorcy, świadczy usługę na rzecz leasingobiorcy, mimo że nie jest podmiotem uprawnionym do świadczenia usług ubezpieczeniowych. Zobowiązując się w umowie leasingowej do ubezpieczenia samochodu i do poniesienia kosztów tego ubezpieczenia leasingodawca świadczy leasingobiorcy inną usługę niż leasing. Z powyższego wynika, że refakturowanie usług ubezpieczeniowych jest bez wątpienia świadczeniem usług. Strona miała zatem obowiązek rozliczać podatek naliczony w sposób określony w art. 20 ust. 3 powołanej wcześniej ustawy o VAT.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca "R.L.P." S.A. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając, że naruszają one prawo poprzez błędne zastosowanie art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 27 ust. 6 powołanej wcześniej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i bezzasadne ustalenie, iż Spółka dokonywała sprzedaży usług ubezpieczeniowych dotyczących ubezpieczenia komunikacyjnego OC, podczas gdy Spółka jedynie refakturowała koszty ubezpieczeń zwolnionych z podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy.

Zdaniem strony skarżącej w świetle art. 4 pkt 1 i 8 ustawy o VAT nie sposób uznać refakturowania ubezpieczenia komunikacyjnego jako sprzedaży towarów, czy odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisów tej ustawy. Czynność refakturowania, jakkolwiek nie przewidziana wprost w ustawie, dopuszczona jest w praktyce obrotu gospodarczego, co nie oznacza jednak, że refakturowanie staje się jakąś usługą w rozumieniu ustawy, podlegającą postanowieniu art. 13 i nast. ustawy.

Błędnie też przyjęły organy obu instancji, że Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 października 1998 r. uznał czynność refakturowania jako świadczenie usług.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie ma racji strona skarżąca wywodząc w skardze, że nie sposób uznać refakturowania ubezpieczenia komunikacyjnego jako odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

"Refakturowanie" usług oznacza bowiem nic innego, jak "fakturowanie" usługi świadczonej przez podatnika podatku od towarów i usług przy pomocy osoby trzeciej.

Możliwość taka wynika zaś wprost z przepisów powołanej wcześniej ustawy.

Zauważyć bowiem trzeba, że stosownie do treści przepisu art. 5 ust. 4 ustawy w przypadku, gdy kilka podmiotów dokonuje sprzedaży tego samego towaru w ten sposób, że pierwszy z nich wydaje ten towar bezpośrednio ostatniemu w kolejności odbiorcy, przyjmuje się, że sprzedaży dokonał każdy z podmiotów biorących udział w obrocie.

Jest przy tym oczywiste, że zasada określona w tym przepisie znajduje zastosowanie również w przypadku odpłatnego świadczenia usług, ponieważ wynika to z treści art. 4 pkt 8 ustawy stanowiącego, że ilekroć w dalszych przepisach ustawy /a więc i w przepisie art. 5 ust. 4/ jest mowa o sprzedaży towarów - rozumie się przez to również odpłatne świadczenie usług.

Z powyższego wynika więc, że podatnik wykonujący usługę przy pomocy osoby trzeciej ma obowiązek jej refakturowania. Opodatkowaniu podlega bowiem wykonanie usługi na podstawie czynności wymienionej w art. 2 ustawy nawet wtedy, gdy "fizycznie" dokonuje tego osoba trzecia.

Trafnie przyjęły zatem orzekające w sprawie organy podatkowe, że skarżąca spółka dokonując refakturowania usług ubezpieczeniowych, zwolnionych od podatku od towarów i usług miała obowiązek rozliczania podatku naliczonego w sposób określony w art. 20 ustawy.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono, jak w sentencji.