Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1728/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130a
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 102
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...] w przedmiocie przyznania zwrotu kosztów koniecznych wydatków związanych z wykonaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2018 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpatrzeniu zażalenia R.S. na postanowienie Starosty [...] z [...] czerwca 2017 r., nr [...], w przedmiocie przyznania R.S. prowadzącemu parking depozytowy, jako dozorcy pojazdu samochodu osobowego marki [...] nr rej. [...], w okresie od dnia [...] maja 2010 r. do dnia [...] lipca 2012 r. kwoty [...] zł, na którą składają się: zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru [...] zł, wynagrodzenie za dozór [...] zł i holowanie pojazdu [...] zł - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, iż przyznać R.S., prowadzącemu parking depozytowy, jako dozorcy pojazdu samochodu osobowego marki [...] nr rej. [...], w okresie od dnia [...] maja 2010 r. do dnia [...] lipca 2012 r. kwoty [...] zł, na którą składają się: zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru [...] zł, wynagrodzenie za dozór [...] zł, holowanie pojazdu [...] zł.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że postanowieniem z [...] lutego 2013 r. Sąd Rejonowy w P. orzekł przepadek pojazdu marki [...]nr rej. [...], na rzecz Powiatu [...].

R.S. wystąpił z wnioskiem do Starosty [...] o rozliczenie wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór przedmiotowego pojazdu w okresie od [...] maja 2010 r. do [...] lipca 2012 r. z uwzględnieniem stawki dziennej [...] zł oraz wynagrodzenia za holowanie pojazdu w zryczałtowanej wysokości [...] zł.

Starosta [...] postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. nr [...] orzekł o przyznaniu R.S., prowadzącemu parking depozytowy, jako dozorcy pojazdu samochodu osobowego marki [...]nr rej. [...], w ww. okresie kwoty [...] zł, na którą składają się: zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru [...] zł, wynagrodzenie za dozór [...] zł, holowanie pojazdu [...] zł. W uzasadnieniu wskazano m.in. że zgodnie z otrzymaną dokumentacją (rozliczenie kosztów parkowania: faktury, umowy, polisy, decyzje w sprawie podatku), koszty utrzymania parkingu to [...] zł dziennie. Przeciętnie na parkingu znajdowało się ok. [...] pojazdów usuniętych z drogi. W związku z tym koszt parkowania jednego pojazdu wynosił [...] zł za dzień. Pojazd był przechowywany na parkingu przez [...] dni: [...] zł x [...] = [...] zł. Natomiast [...] zł za holowanie obejmuje koszty oraz wynagrodzenie za załadunek, holowanie z miejsca załadunku oraz rozładownie pojazdu na parkingu. Przedstawione dowody dotyczące ponoszenia kosztów są wystarczające i zasadne. W sprawie wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdu nie była zawarta żadna umowa, która regulowałaby wysokość należności. Zatem kwota [...] zł winna być uznana za godziwą zapłatę. R.S. posiadał podpisane umowy z Urzędem Skarbowym w [...], w których stawka za holowanie wynosiła [...] zł., a opłata parkingowa za 1 dobę przechowywania 5 zł. Wnioskowana przez skarżącego kwota [...] zł za dobę przechowywania jest zawyżona, prawie czterokrotnie większa od kwoty obowiązującej w tamtych latach, nieadekwatna do warunków, w których pojazd był przechowywany. W zaistniałych okolicznościach należało ustalić stawki opłat pobieranych za przechowywanie samochodów na innych parkingach strzeżonych w rejonie. Należało także mieć na względzie zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowywaniu, warunki sprawowania pieczy nad pojazdem, wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędna do jego przechowywania. Są dowody, że jeden z pojazdów przechowywanych na przedmiotowym parkingu został utracony w niewyjaśnionych okolicznościach.

Organ ustalił, że stawki miesięczne za przechowywanie pojazdu na parkingach strzeżonych znajdujących się w rejonie wynosiły po uśrednieniu [...] zł. Przedsiębiorcy ustalając wysokość stosowanej stawki uwzględniają w niej wszystkie koszty związane z dozorem oraz wynagrodzenie dozorcy, jak również zysk z działalności gospodarczej. Pomocniczo stosując przepisy Kodeksu cywilnego organ uznał, że R.S. zobowiązany był przechowywać pojazd w taki sposób, jaki wynika z właściwości przechowywanej rzeczy i z okoliczności oraz zachować przedmiot przechowania w stanie niepogorszonym. Zaś ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że pojazd poddany był działaniu czynników atmosferycznych, co doprowadziło do znacznej korozji poszczególnych elementów. Dozorca nie dokonywał zatem żadnych czynności, mających na celu zabezpieczenie pojazdu przed zniszczeniem, a tym samym obniżeniem jego wartości. Na miejscu postoju nie były czynione nakłady. Wokół pojazdu widoczne są trawa, krzewy, które przerastały elementy pojazdu. Podłoże nie nosiło istotnych śladów przygotowań do przechowywania pojazdu, teren nie był zadaszony. Zasadne było zatem określenie należności za przechowywanie pojazdu na poziomie 50% średniej stawki, obowiązującej w okresie sprawowania dozoru na parkingach w okolicy. Ponieważ średnia stawka wynosiła 200 zł miesięcznie, organ uznał za właściwą stawkę 100 zł miesięcznie. Pełnomocnik R.S złożył zażalenie na to postanowienie w części dotyczącej wynagrodzenia za dozór i w tym zakresie wniósł o orzeczenie co do istoty sprawy. Wskazał, że nie kwestionuje również przyjętej stawki [...] zł miesięcznie, lecz jej obniżenie o 50% w przypadku, gdy nie ma to uzasadnienia wobec tego konkretnego pojazdu. Ocena działania przechowawcy powinna dotyczyć konkretnej przechowywanej rzeczy. Odholowany na zlecenie policji omawiany pojazd marki [...]nr rej. [...], był już w chwili usunięcia praktycznie bezwartościowy. Twierdzenie, że pojazd był niewłaściwie przechowywany, jest zatem nieuzasadnione. Zakres obowiązków na parkingu depozytowym znaczenie przewyższa te leżące po stronie parkingów strzeżonych. Nie jest winą żalącego się, że pojazdy w wyniku zaniechań organów administracji pozostawały na parkingu zbyt długo. Na prawie wszystkich parkingach pojazdy przechowywane są pod gołym niebem. Zadaszony parking nie jest naturalnym sposobem przechowywania samochodów. Organ znał warunki przechowywania pojazdu i akceptował je. Nie było faktycznego spadku wartości pojazdu. Wynagrodzenie powinno być zatem przyznane w wysokości [...] zł za każdy miesiąc parkowania.

Po zapoznaniu się z zażaleniem i aktami sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO) zweryfikowało postanowienie organu I instancji. Stwierdziło, że wprawdzie zażalenie odnosi się tylko do części decyzji, to jednak Kolegium nie może ograniczyć rozstrzygnięcia tylko co do wysokości wynagrodzenia za dozór. W niniejszej sprawie postanowienie określa kwotę zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, na którą to kwotę składają się trzy składniki: konieczne wydatki związane z wykonywaniem dozoru, wynagrodzenie za dozór, koszt holowania pojazdu. Ewentualna zmiana wysokości jednego z tych składników powoduje konieczność zmiany wysokości całej kwoty, a więc niemożliwe jest wydanie postanowienia obejmującego tylko tę część rozstrzygnięcia, co do której wniesiono zażalenie. Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W myśl art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010r. Nr 152, poz. 1018) nowelizującej Prawo o ruchu drogowym z dniem 4 września 2010 r., Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Kolegium wskazało, że w rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, iż koszty przechowywania pojazdu ponosi Skarb Państwa. Powyższy przepis przesądza jedynie o odpowiedzialności Skarbu Państwa za zapłatę wskazanych kosztów, nie wskazuje jednak organu właściwego (statio fisci) do ich wypłaty.

W obrocie prawnym Skarb Państwa bierze udział przez tzw. stationes fisci, będące określonymi jednostkami organizacyjnymi. Każda czynność państwowej jednostki organizacyjnej jest de iure czynnością Skarbu Państwa (zasada jednolitości Skarbu Państwa). Jednostka organizacyjna Skarbu Państwa ma jedynie zdolność cząstkową, jej funkcją jest reprezentowanie interesów Skarbu Państwa i podejmowanie za niego czynności.

Zgodnie z art. 130a ust. 10f p.r.d., do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016, poz. 599), zwanej dalej ustawą egzekucyjną, z uwzględnieniem przepisów p.r.d.

Z uwagi na treść art. 13 ustawy nowelizującej w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 130a ust. 10h p.r.d., a zatem starosta nie wyda decyzji o zapłacie tych kosztów przez osobę będącą właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. W tej sytuacji, w kontrolowanej sprawie znajdzie zastosowanie art 102 § 2 ustawy egzekucyjnej w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017, poz. 265). Zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a) tego rozporządzenia, przepisy działu II rozdziału 6 ustawy egzekucyjnej dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Z kolei w myśl § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b), przepisy działu II rozdziału 6 ustawy egzekucyjnej dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do starostów w zakresie likwidacji ruchomości, które zostały przejęte na rzecz powiatu na podstawie przepisów p.r.d. Organ powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne wskazał, że w sytuacjach określonych w art. 13 ustawy nowelizującej, przyznanie kosztów przechowywania pojazdów dokonywane jest przez starostę, w oparciu o art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej w związku z § 3 pkt 1 lit. a) i § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Co jednocześnie nie sprzeciwia się poglądowi, że w takiej sytuacji staroście przysługuje regres stosunku do Skarbu Państwa o zwrot poniesionych kosztów przechowywania pojazdu.

W tym zakresie stanowisko Starosty [...] zawarte w zaskarżonym postanowieniu było zatem słuszne.

W zaskarżonym postanowieniu koszty przechowywania pojazdu zostały przyjęte na podstawie kalkulacji kosztów przedstawionych przez R.S. Jak wskazano, zgodnie z § 3 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości - stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. Zatem w sytuacjach, o których mowa w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego, zgodnie z mającym zastosowanie w tego rodzaju sprawach art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, (...).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy bezspornym jest, że dozorca – R. S. - wystąpił z takim żądaniem. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w art. 102 przewiduje dwa rodzaje roszczeń dozorcy: zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenie za dozór. Jeśli chodzi o zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, w postępowaniu administracyjnym należy ustalić rzeczywiste wydatki poniesione przez dozorcę na wykonywanie dozoru. Wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do danego dozorcy i określonego pojazdu. Ponadto z dyspozycji art. 102 § 2 u.p.e.a. wynika, że dozorca nie tylko powinien wskazać konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić sposób obliczenia tych kwot. Dopiero wtedy, gdy dozorca zgłaszający roszczenie z tytułu zwrotu wydatków koniecznych nie przedstawi żadnych dowodów i wyliczeń dotyczących wydatków poniesionych na dozór konkretnego pojazdu, konieczne jest ich ustalenie w drodze dowodów podejmowanych przez organ z urzędu. Dowody te w sprawach dozoru mogą odnosić się do kosztów ponoszonych przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1104/2012; z 13 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2239/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Kalkulacja poniesionych przez wnioskodawcę kosztów, niezależnie od składanych wyjaśnień, winna opierać się na dowodach, a więc dokumentach, potwierdzających okoliczność poniesienia przez skarżącego opisanych przez niego wydatków.

W analizowanej sprawie w aktach znajdują się dokumenty wskazujące na koszty utrzymania parkingu: umowa dotycząca wyrównywania, utwardzania, odśnieżania terenu, faktury za energie elektryczną, faktury za rejestratory, wydatki na ochronę, decyzje dotyczące podatków lokalnych i dowody ich uiszczenia, umowy użyczenia terenu o oświadczenia o płaceniu za nie podatku od nieruchomości, ubezpieczenia obiektów i pojazdów, ubezpieczenie działalności przedsiębiorcy. Dokumenty te pozwalają na obliczenie kosztów utrzymania parkingu na [...] zł dziennie. Przeciętnie na parkingu znajdowało się ok. [...] pojazdów. Zasadne zatem jest ustalenie kosztu parkowania jednego pojazdu na kwotę [...] zł dziennie. Ponieważ pojazd był przechowywany na parkingu przez [...] dni, koszt zwrotu koniecznych wydatków to [...] x [...] zł = [...] zł (tak jak obliczył organ pierwszej instancji).

Jeśli chodzi o wynagrodzenie za dozór, w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że przepis ort. 102 § 2 u.p.e.a. [ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji] nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia, co powoduje, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, dotyczące umowy przechowania. Zgodnie z art. 836 k.c. jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1104/2012 oraz z 13 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2239/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z akt sprawy, którymi dysponuje organ odwoławczy wynika, że w okolicznościach niniejszej sprawy zawarta została umowa z R.S., która określała wysokość wynagrodzenia za przechowanie pojazdów na parkingu depozytowym. Umowa ta była zawarta z innym podmiotem (z Urzędem Skarbowym w [...]), może być jednak wykorzystywana pomocniczo w niniejszej sprawie, ponieważ wskazuje, że przedsiębiorca spodziewał się, że w roku 2010 otrzyma za przechowywanie samochodu na parkingu [‘...] zł dziennie - to jest [...] zł biorąc pod uwagę miesiąc trzydziestodniowy. Cena tej usługi obejmowała zarówno ponoszone koszty (konieczne wydatki dozorcy) jak i zysk usługodawcy (wynagrodzenie dozorcy). Biorąc od uwagę, że R.S. otrzymuje zwrot kosztów w wysokości [...] zł za dobę, oznacza to, że spodziewane przez niego wynagrodzenie wynosiłoby [...] zł dziennie, czyli [...] zł miesięcznie.

Ponieważ pojazd dozorowany był na parkingu przez dłuższy czas, najodpowiedniejszym sposobem określania wynagrodzenia za dozór samochodu jest jednak zastosowanie miesięcznych stawek abonamentowych dotyczących długoterminowego przechowywania pojazdów. Stawki dobowe są częściej stosowanie przy krótszym okresie parkowania pojazdów. Przechowywanie pojazdu na parkingu nie wymagało dużej ilości miejsca, ponieważ samochód nie przemieszczał się i nie wykonywał manewrów na parkingu. Niska wartość pojazdu powodowała również brak dodatkowych kosztów na zapewnienie pokrycia dodatkowego ryzyka i szczególnej ochrony, koniecznej w przypadku pojazdów o znacznej wartości.

W analizowanej sprawie Starosta [...] ustalił, że w rejonie średnia miesięczna opłata za abonament miesięczny na parkingu wynosiła [...] zł. Jak wskazano wyżej, abonament ten pokrywał zarówno koszty dozoru, jak i wynagrodzenie prowadzącego parking. Należy pokreślić, że Kolegium wie z urzędu, że w pobliżu W. opłaty miesięczne są jeszcze niższe. W szczególności na Parkingu strzeżonym M.K. Parking Strzeżony "[...]" ul. [...] nr [...], [...] [...] wynosiły one w latach 2010-2016 – [...] zł, na parkingu [...]., ul. [...] nr [...], [...] [...] w latach 2015-2016 od [...] do [...] zł, na parkingu [...] ul. [...] nr [...], [...] [...] w latach 2010-2012 – [...] zł, w latach 2013-2015 – [...] zł miesięcznie (sprawa nr [...]).

Zdaniem Kolegium słusznie Starosta [...] wskazał, że warunki przechowywania pojazdu na parkingu prowadzonym przez R.S. pozostawiały wiele do życzenia. Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia wskazują, że przynajmniej zabiegi pielęgnacyjne dotyczące wegetacji dzikiej flory jeśli były wykonywane, to nie pozostawiły widocznych śladów. Dzikie zioła i krzewy przerastały pojazdy, śnieg zalegał wśród resztek roślin a plac nie był specjalnie utwardzony. Zdjęcia dokumentujące ten stan pokazują szerokie ujęcia terenu, logiczny jest zatem wniosek, że miejsce składowania samochodu marki [...]nr rej. [...] [...], w okresie od [...] maja 2010 r. do [...] lipca 2012 r., nie odbiegało na korzyść od udokumentowanego stanu.

Niezasadne jest również twierdzenie strony, że ze względu na stan pojazdu (spalenie) samochód nie wymaga specjalnej troski. Ustawodawca wprowadził obowiązek utylizacji samochodów przez wyspecjalizowane jednostki, aby zapobiec zanieczyszczaniu środowiska przez "dziką" degradację pojazdów. Zachowania skarżącego ochronie środowiska nie sprzyjały. Ponadto dozór pojazdów na parkingu prowadzonym przez R.S. musiał być niestaranny, ponieważ inny pojazd z parkingu zaginął.

Zdaniem Kolegium zasadne było twierdzenie organu pierwszej instancji, że dozorca nie wykonywał starannie swych obowiązków. Okoliczności te uzasadniają obniżenie wynagrodzenia dozorcy. Przyjęta przez Starostę kwota ryczałtowa [...] zł za miesiąc jest i tak wysoka w stosunku do opłat obowiązujących na innych parkingach jak i w stosunku do kwoty oczekiwanej przez przedsiębiorcę. Zważywszy na stan parkingu Kolegium rozważało jej obniżenie, jednakże odstąpiło od tego zważywszy na przepis art. 139 K.p.a.

Kolegium, wskazało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2227/17 oddalił skargę R.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] lipca 2017 r., znak [...] w przedmiocie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdów oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów. Skoro jednak przyjęto opłatę abonamentową za miesiąc przechowywania pojazdu, powinna ona obejmować również miesiąc maj 2010 r., ponieważ pierwszy dzień postoju pojazdu to [...] maja 2010 r. Opłata ryczałtowa obejmowałaby zatem [...] miesięcy. Kwota wynagrodzenia za dozór wynosiłaby zatem [...] x [...] zł = [...] zł.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł R.S., dochodząc zmiany zaskarżonego postanowienia i przyznania mu kwoty [...] zł oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. mogące mieć wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez wyciągniecie z zebranego materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających oraz dowolną ocenę materiału dowodowego, skutkująca błędnym uznaniem, że pojazd [...]nr rej. [...] w okresie od dnia [...].05.2010 r. do dnia [...].07.2010 r. przechowywany był przez skarżącego z nienależytą starannością;

2. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, tj. art. 102 § 1 i 2 ustawy u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w pominięciu, że dozorcy przysługuje wynagrodzenie za dozór konkretnej ruchomości, co w konsekwencji prowadziło do dokonania oceny staranności jego wykonania w oderwaniu od sposobu przechowania pojazdu [...]nr rej. [...].

Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Oceniając zaskarżone postanowienie pod względem zgodności z prawem sąd uznał, że kontrolowane postanowienie prawa nie narusza, dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.

Zarzuty skargi nie są uzasadnione.

Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu podlegało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2018 r. uchylające w całości postanowienie Starosty [...] z [...] czerwca 2017 r., nr [...] i orzekające co do istoty w przedmiocie przyznania zwrotu koniecznych wydatków za przechowywanie i dozór oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu samochodu osobowego marki [...]nr rej. [...], w okresie od dnia [...] maja 2010 r. do dnia [...] lipca 2012 r.

Organ przyznał wnioskującemu R.S. w całości kwotę [...] zł. Tymczasem skarżący nie zgadzając się z przyznaną mu kwotą i dochodził przyznania kwoty [...] zł.

Materialnoprawną podstawę rozpatrzenia wniosku skarżącego stanowił przepis art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej u.p.e.a.), § 3 pkt. 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 28 lutego 2011 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2011 r. Nr 46, poz. 237 ze zm.) oraz art. 130a ust. 10 f ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128).

Zgodnie z art. 102 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1 powołanej ustawy. Przy czym przepis ten nie określa jednocześnie żadnych kryteriów i zasad ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przyznanie wynagrodzenia i zwrot koniecznych wydatków powinno być odpowiednie do okoliczności dotyczących konkretnego dozorcy, parkingu i pojazdu, a więc odpowiednie do realiów konkretnego przypadku. Wydatki powinny być przy tym konieczne ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru. Ustalona należność powinna odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym na wykonywanie dozoru przez podmiot wykonujący dozór, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1214/08, LEX nr 513111, z 6 sierpnia 2009r, I OSK 1108/08, z 2 lipca 2008r, I OSK 62/08). Na dozorcy ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów. Dozorca nie tylko wskazuje konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić, w jaki sposób kwoty te zostały obliczone (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego : z 17 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 131/09 i z 28 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 464/10; z 6 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1108/08).

W przedmiotowej sprawie pojazd objęty wnioskiem strony z 9 września 2013 r. został usunięty z drogi [...] maja 2010 r. Przechowywany w K. na parkingu skarżącego był w okresie od [...] maja 2010 r. do [...] lipca 2012 r.

W aktach niniejszej sprawy znajdują się dokumenty wskazujące i umożliwiające oszacowanie kosztów utrzymania parkingu: umowa dotycząca wyrównywania, utwardzania, odśnieżania terenu, faktury za energie elektryczną, faktury za rejestratory, wydatki na ochronę, decyzje dotyczące podatków lokalnych i dowody ich uiszczenia, umowy użyczenia terenu o oświadczenia o płaceniu za nie podatku od nieruchomości, ubezpieczenia obiektów i pojazdów, ubezpieczenie działalności przedsiębiorcy. Dokumenty te pozwalają na obliczenie kosztów utrzymania parkingu na [...] zł dziennie. Przeciętnie na parkingu znajdowało się ok. [...] pojazdów: [...] zł / [...] aut = [...] zł - koszt utrzymania jednego auta dziennie.

Prawidłowo, w ocenie Sądu, organ ustalił koszt parkowania jednego pojazdu na kwotę [...] zł dziennie. Ponieważ pojazd był przechowywany na parkingu przez [...] dni, koszt zwrotu koniecznych wydatków to [...] x [...] zł = [...] zł (a zatem zgodnie kwotą jaką wyliczył organ).

Z akt sprawy, którymi dysponuje organ odwoławczy wynika również, że R. S. zawarł z Urzędem Skarbowym w P. umowę w podobnych okolicznościach sprawy, która określała wysokość wynagrodzenia za przechowanie pojazdów na parkingu depozytowym. Umowa ta była zawarta z innym podmiotem może jednak pomocniczo posłużyć w niniejszej sprawie do ustalenia wysokości wynagrodzenia za wykonany dozór, ponieważ wskazuje, że przedsiębiorca spodziewał się, że w roku 2010 otrzyma za przechowywanie samochodu na parkingu [...] zł dziennie - to jest [...] zł miesięcznie - biorąc pod uwagę miesiąc trzydziestodniowy. Cena tej usługi obejmowała zarówno ponoszone koszty (konieczne wydatki dozorcy), jak i zysk usługodawcy (wynagrodzenie dozorcy). Biorąc od uwagę, że R.S. otrzymuje zwrot kosztów w wysokości [...] zł za dobę, oznacza to, że spodziewane przez niego wynagrodzenie wynosiłoby [...] zł dziennie, czyli [...] zł miesięcznie.

Zgodzić się również należy z organem odwoławczym, że w związku z dozorowaniem pojazdu na parkingu przez dłuższy czas, najodpowiedniejszym sposobem określania wynagrodzenia za dozór samochodu jest zastosowanie miesięcznych stawek abonamentowych dotyczących długoterminowego przechowywania pojazdów. Stawki dobowe są częściej stosowanie przy krótszym okresie parkowania pojazdów. Przechowywanie pojazdu na parkingu nie wymagało dużej ilości miejsca, ponieważ samochód nie przemieszczał się i nie wykonywał manewrów na parkingu. Niska wartość pojazdu powodowała również brak dodatkowych kosztów na zapewnienie pokrycie dodatkowego ryzyka i szczególnej ochrony, koniecznej w przypadku pojazdów o znacznej wartości.

W analizowanej sprawie Starosta [...] ustalił, że w rejonie w którym znajduje się parking należący do R.S. średnia miesięczna opłata za abonament miesięczny na parkingu wynosiła ok. [...] zł. Jak już wskazano, abonament pokrywał zarówno koszty dozoru, jak i wynagrodzenie prowadzącego parking.

Za organem oraz w zgodzie z przedstawioną dokumentacją sprawy stwierdzić należy, że warunki przechowywania pojazdu na parkingu prowadzonym przez R. S. były złe. Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia wskazują, że przynajmniej zabiegi pielęgnacyjne dotyczące wegetacji dzikiej flory jeśli były wykonywane, to nie pozostawiły widocznych śladów. Dzikie zioła i krzewy przerastały pojazdy, śnieg zalegał wśród resztek roślin a plac nie był specjalnie utwardzony. Zdjęcia dokumentujące ten stan pokazują szerokie ujęcia terenu, logiczny jest zatem wniosek, że miejsce składowania samochodu marki [...]nr rej. [...], w okresie od [...] maja 2010 r. do [...] lipca 2012 r., nie odbiegało na korzyść od udokumentowanego stanu.

Niezasadne jest również twierdzenie skarżącego, że ze względu na stan pojazdu (mocno zniszczony pojazd z praktycznie najniższej możliwej klasy) samochód nie wymagał specjalnej troski, zaś organ w żaden sposób nie wykazał, że auto przechowywane było w niewłaściwy sposób.

Zdjęcia dokumentające wygląd samego parkingu oraz sposób przechowywania pojazdów na parkingu skarżącego wykazują brak jakiegokolwiek zainteresowania terenem, na którym przechowywane są pojazdy. Część pojazdów przechowywana jest w pozycji odwróconej "na dachu" lub "na bocznych drzwiach", co z całą pewnością nie wpływa na polepszenie ich jakości i dobrego utrzymania. Wokół wielu pojazdów rośnie dzika flora o wysokości ponad 1 metra zarastając praktycznie auta i uniemożliwiając ocenę, które auto stoi pomiędzy.

Zachowania skarżącego nie sprzyjały utrzymaniu aut w niepogarszającym się stanie. Prowadzony przez R.S. dozór pojazdów był niestaranny. Okoliczności te, jak słusznie podniósł organ drugiej instancji, uzasadniają obniżenie wynagrodzenia dozorcy. Przyjęta kwota ryczałtowa [...] zł za miesiąc jest i tak wysoka w stosunku do opłat obowiązujących na innych parkingach, jak i w stosunku do kwoty oczekiwanej przez przedsiębiorcę.

W ocenie Sądu, zważywszy na stan parkingu zasadnie Kolegium orzekło o ustaleniu uśrednionej stawki wynagrodzenia na kwotę [...] zł.

Zasadnie również organ odwoławczy dokonał przeliczenia i uznał miesiąc maj za czas za który dozorcy również należy się wynagrodzenie. Skoro bowiem przyjęto opłatę abonamentową za miesiąc przechowywania pojazdu, powinna ona obejmować również miesiąc maj 2010 r., ponieważ postój omawianego pojazdu rozpoczął się w maju 2010 roku. Opłata ryczałtowa obejmuje zatem 27 miesięcy. Kwota wynagrodzenia za dozór wynosiłaby zatem [...] x [...] zł = [...] zł.

Nie można się zgodzić z zarzutami skargi odnośnie naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. oraz prawa materialnego, tj. art. 102 § 1 i 2 ustawy u.p.e.a.

Organ dokonał prawidłowej wyceny w sprawie zarówno odnośnie kwoty za przechowywanie pojazdu, jak i kwoty wynagrodzenia za wykonany dozór omawianego pojazdu, a także prawidłowej oceny staranności wykonanego dozoru w odniesieniu do sposobu przechowania pojazdu. Za niezasadny należy zatem uznać zarzut naruszenia art. 102 § 1 i 2 ustawy u.p.e.a.

Ponadto, w toku niniejszego postępowania administracyjnego organ zebrał, rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy w sposób właściwy i dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Dał temu wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, które w pełni odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Kierując się powyższą argumentacją Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j.).