Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 530/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1230
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA Adam Lipiński Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spraw.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną 1. uchyla zaskarżaną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego A. T. kwotę 56 zł (słownie pięćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1230) w zw. z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (dalej jako Dyrektor KSSiP) z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Sprawiedliwości podniósł, iż A. T. został dopuszczony do udziału w konkursie na aplikację ogólną, który został przeprowadzony w dniach [...] i [...] października 2012 r. Z testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa wymieniony otrzymał [...] punktów. W związku z tym, że zgodnie z zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr 170/12/DSO z dnia 29 sierpnia 2012 r., warunkiem dopuszczenia do drugiego etapu konkursu było uzyskanie minimum 120 punktów, A. T. został dopuszczony do drugiego etapu konkursu pracy pisemnej sprawdzającej umiejętność stosowania argumentacji prawniczej, zasad wykładni oraz kwalifikowania stanów faktycznych. Z pracy pisemnej uzyskał [...] punktu, co spowodowało, że łączny wynik osiągnięty przez tego kandydata wyniósł [...] punktu.

Minister Sprawiedliwości zarządzeniem nr 29/12/DSO z dnia 5 marca 2012 r. wyznaczył limit 200 miejsc na aplikacji ogólnej. Mając na względzie to, że A. T. z osiągniętym wynikiem uplasował się na liście kwalifikacyjnej na [...] pozycji, Dyrektor KSSiP decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. odmówił przyjęcia wyżej wymienionego na aplikację ogólną, która rozpoczynała się w dniu [...] lutego 2013 r.

A. T. od powyższej decyzji wniósł odwołanie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyjęcie na aplikację ogólną odwołujący podniósł zarzut: 1) naruszenia § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powołania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz. U. Nr 67, poz. 556) przez wadliwe sformułowanie pytania testowego nr 52, co mogło nasunąć różne odpowiedzi włącznie z odpowiedzią udzieloną przez skarżącego, a także przez umieszczenie w teście konkursowym pytania nr 50, którego treść wykraczała poza ramy materii konkursowej określonej w § 5 ust. 2 wskazanego rozporządzenia; 2) niewłaściwej oceny przez członków komisji konkursowej pracy pisemnej skarżącego w ramach drugiego etapu egzaminu konkursowego, bowiem ocena ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z kryteriami przyjętymi przez komisję konkursową.

Minister Sprawiedliwości nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia, zespół konkursowy przygotowuje test konkursowy jednokrotnego wyboru sprawdzający wiedzę z następujących dziedzin: prawo konstytucyjne wraz z zagadnieniami ustroju sądów, prokuratury i innych organów ochrony prawnej; prawo cywilne materialne wraz z prawem rodzinnym i opiekuńczym; postępowanie cywilne; prawo pracy; prawo spółek handlowych; prawo karne materialne wraz z materialnym prawem wykroczeń; postępowanie karne; prawo administracyjne materialne: ustrój samorządu terytorialnego; postępowanie administracyjne; postępowanie sądowo-administracyjne; prawo gospodarcze publiczne: ustawa o swobodzie działalności gospodarczej; prawo międzynarodowe publiczne: prawo traktatów i międzynarodowa ochrona praw człowieka; prawo wspólnotowe: ustrój Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej. Natomiast pytanie nr 52 w teście sprawdzającym wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa brzmiało: "Zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, w zakresie stosunków majątkowych między małżonkami, wyrok unieważniający małżeństwo ma charakter: A. konstytutywny i wywiera skutki ex nunc, B. konstytutywny i wywiera skutki cx tunc, C. deklaratywny i wywiera skutki ex nunc, D. deklaratywny i wywiera skutki cx tunc.". Według klucza odpowiedzi jedyną odpowiedzią prawidłową na to pytanie jest odpowiedź A. (art. 21 k.r.o.), gdy tymczasem skarżący jako poprawną zaznaczył odpowiedź B. Organ zwrócił uwagę, że konstytutywny charakter wyroku unieważniającego małżeństwo oraz to, że wyrok taki wywiera w zakresie stosunków majątkowych między małżonkami skutki ex nunc aktualnie nie budzi żadnych wątpliwości w orzecznictwie ani w doktrynie (por. Henryk Dolecki (red.), Tomasz Sokołowski (red.) Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2010, Wydawnictwo Lex, teza 4 s. 82; Kazimierz Piasecki (red.) Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 4, s. 122). Dlatego też zasadnie przyjęto, że właściwą odpowiedzią na powyższe pytanie, wbrew temu co twierdzi skarżący, jest odpowiedź A.

Pytanie nr 50 w teście sprawdzającym wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa zaś brzmiało: "Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczące jurysdykcji oraz uznawania wykonania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej (Bruksela II bis) ma zastosowanie, bez względu na rodzaj sądu, w sprawach cywilnych dotyczących: A. ustalenia i zaprzeczenia rodzicielstwa. B. obowiązków alimentacyjnych, C. orzeczeń w sprawach adopcji, środków przygotowujących do adopcji, jak również unieważnienia i odwołania adopcji, D. pieczy nad dzieckiem i prawa do osobistej styczności z dzieckiem". Według klucza odpowiedzi jedyną odpowiedzią prawidłową na to pytanie jest odpowiedź D, zaś skarżący na to pytanie udzielił odpowiedzi A. Problematyka objęta wskazanym powyżej pytaniem jest problematyką z zakresu postępowania cywilnego, a zatem mieści się w wyliczeniu wskazanym w treści § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia.

Tym samym obie kwestionowane przez A. T. odpowiedzi (na pytania nr 50 i 52) wskazane w kluczu rozwiązań zatwierdzonym przez Ministra Sprawiedliwości były odpowiedziami merytorycznie prawidłowymi, zaś same pytania zostały sformułowane poprawnie i nie wykraczały poza zakres tematyczny wskazany w § 5 ust. 2 cytowanego rozporządzenia.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu odwołania organ II instancji stwierdził, że zarówno Dyrektor KSSiP, jak i Minister Sprawiedliwości nie zostali upoważnieni przez ustawodawcę do merytorycznej oceny prac pisemnych, nie mogą, zatem kontrolować sposobu oceny tych prac. Komisja konkursowa jako niezależne ciało powołane przez Ministra Sprawiedliwości na czas przeprowadzenia konkursu, składające się z wybitnych prawników, specjalistów z poszczególnych dziedzin prawa jest jedynym i wyłącznym podmiotem uprawnionym do merytorycznej oceny prac osób ubiegających się o przyjęcie na aplikację ogólną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 609/12).

Organ odwoławczy podkreślił, iż w postępowaniu związanym z naborem na aplikację ogólną możliwość wniesienia odwołania została przewidziana jedynie do decyzji Dyrektora KSSiP, który jednak nie przeprowadza i nie ustala ocen z obu etapów konkursu. Ponadto ani ustawa o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ani powołane powyżej rozporządzenie nie zawiera uregulowań dotyczących trybu zażaleniowego i odwoławczego od rozstrzygnięć komisji. Przepis art. 16 ust. 1 ustawy statuuje, że Minister Sprawiedliwości sprawuje ogólny nadzór merytoryczny nad aplikacją ogólną. W toku postępowania odwoławczego mogą być poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen wystawionych przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu. Minister Sprawiedliwości kontroluje także błędy w decyzji Dyrektora KSSiP, np. w kwestii błędnego ustalenia, że kandydat nie zostaje przyjęty na aplikację ogólną, mimo wysokiej pozycji na liście kwalifikacyjnej, ale nie ma, podobnie jak Dyrektor, uprawnień do merytorycznego podważenia ocen wystawionych przez komisję, o której mowa w powołanym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. Komisja konkursowa jest bowiem podmiotem niezależnym, nie ma też żadnego trybu odwoławczego od ocen dokonywanych przez komisję.

Reasumując Minister Sprawiedliwości nie stwierdził, ażeby komisja konkursowa dokonała oceny pracy pisemnej A. T. niezgodnie z kryteriami oceny pracy pisemnej w konkursie na aplikację ogólną w 2012 r., przekazanymi przewodniczącemu komisji konkursowej w dniu [...] października 2012 r. Wynik osiągnięty przez niego z obu etapów procedury konkursowej został ustalony prawidłowo, zaś ocena skarżącego co do merytorycznej trafności ocen dokonanych przez komisję konkursową co do warstwy merytorycznej sporządzonych przez niego prac pisemnych nie mogła być badana w niniejszym postępowaniu.

Decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2013 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżanej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora KSSiP z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżący podniósł zarzut naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 16 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez błędne przyjęcie przez Ministra Sprawiedliwości, iż nie został on upoważniony do merytorycznej oceny prac pisemnej sporządzonej przez skarżącego w ramach konkursu na aplikację ogólną; 2) art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 23 ust. 2 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez nierozpoznanie merytorycznie zarzutów postawionych przez skarżącego w odwołaniu; 3) art. 21 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zw. z § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2009 r., poprzez błędną interpretację przez Ministra Sprawiedliwości przepisów prawa, i uznanie, że odpowiedz skarżącego była nieprawidłowa; 4) § 5 ust. 2 tego rozporządzenia, poprzez błędne uznanie przez Ministra Sprawiedliwości, iż umieszczone w teście konkursowym pytania nr 50 nie wykraczało poza ramy materii konkursowej określonej § 5 ust. 2 wskazanego rozporządzenia; 5) art. 23 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez wydanie decyzji po terminie. Skarżący podniósł także zarzut naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 11 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z nie wszystkimi jej zarzutami należy się zgodzić.

Tryb i zasady przeprowadzania naboru na aplikację ogólną regulują przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1230 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków trybu przeprowadzania naboru kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1006).

Zgodnie z art. 17 powołanej ustawy, nabór na aplikację ogólną odbywa się w drodze konkursu składającego się z 2 etapów: 1) testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa, 2) pracy pisemnej sprawdzającej umiejętność stosowania argumentacji prawniczej, zasad wykładni oraz kwalifikowania stanów faktycznych (ust.1). Test oraz zadania w ramach pracy pisemnej ze wskazaniem form ich przygotowania opracowuje zespół konkursowy powołany, po uzyskaniu opinii Rady, przez Ministra Sprawiedliwości. Testy oraz zadania i formy ich przygotowania są zatwierdzane przez Ministra Sprawiedliwości (ust. 3). Konkurs zaś przygotowują komisje konkursowe powołane przez Ministra Sprawiedliwości (ust. 11).

W myśl przepisu § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia, zespół konkursowy przygotowuje: 1) test konkursowy jednokrotnego wyboru sprawdzający wiedzę z wymienionych dziedzin prawa; 2) zestaw prawidłowych rozwiązań zawartych w teście konkursowym, zwany dalej "kluczem rozwiązań"; 3) zadania w ramach pracy pisemnej, w postaci zestawu treści kazusów, po jednym z prawa prywatnego, prawa publicznego, ustrój Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej, a także prawa krajowego; 4) kryteria oceny pracy pisemnej; 5) wykaz tytułów aktów prawnych udostępnionych przez komisję konkursową.

Stosownie do przepisu § 15 ust. 2 tego rozporządzenia, test sprawdza komisja konkursowa, natomiast zgodnie z jego § 18 ust. 1, oceny każdej pracy pisemnej dokonują, niezależnie od siebie, dwaj członkowie komisji konkursowej. Każdy z nich wystawia ocenę w systemie punktowym, przy zastosowaniu skali od 0 do 25 punktów za każde zadanie, i sporządza pisemne uzasadnienie oceny, które dołącza się do protokołu z posiedzenia komisji. Liczba punktów przyznanych kandydatowi za pracę pisemną jest średnią ocen wystawianych przez obu członków komisji konkursowej.

Po przeprowadzeniu konkursu, jak stanowi przepis art. 18 ust. 1 ww. ustawy, komisja konkursowa przedstawia Dyrektorowi Krajowej Szkoły listę kwalifikacyjną kandydatów na aplikantów aplikacji ogólnej, zawierającą imiona i nazwiska kandydatów z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego kandydata i liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na tej liście wraz z dokumentacją oraz ogłasza listę kwalifikacyjną w Biuletynie Informacji Publicznej. O kolejności miejsca na liście kwalifikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez kandydatów z obu etapów konkursu (art. 18 ust. 2 zd. 1 ustawy). Zgodnie zaś z przepisem art. 19 ust. 1 tej ustawy, Dyrektor Krajowej Szkoły na podstawie listy kwalifikacyjnej ustala listę kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną zawierającą ich imiona i nazwiska. Na liście tej kandydaci są umieszczeni według kolejności miejsc zajmowanych na liście kwalifikacyjnej, w liczbie odpowiadającej limitowi przyjęć na aplikację ogólną wyznaczoną w danym roku. Wreszcie w myśl przepisu art. 23 ust. 1 ustawy, Dyrektor Krajowej Szkoły, po uzyskaniu informacji z Krajowego Rejestry Karnego o każdej osobie umieszczonej na liście, wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację ogólną.

Z akt sprawy wynika, iż skarżący przystąpił do konkursu na aplikację ogólną, który odbył się w dniach [...] i [...] października 2012 r. Z pierwszego etapu konkursu, tj. tekstu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa uzyskał [...] pkt, a z drugiego etapu konkursu, czyli pracy pisemnej sprawdzającej umiejętności stosowania argumentacji prawniczej, zasad wykładni oraz kwalifikowania stanów faktycznych, uzyskał [...] pkt. Łącznie uzyskał więc [...] pkt i został umieszczony na [...] miejscu listy kwalifikacyjnej kandydatów, sporządzonej przez komisję konkursową. W związku z tym, że Minister Sprawiedliwości zarządzeniem nr 29/12/DSO z dnia 5 marca 2012 r. w sprawie naboru na aplikację ogólną w 2012 r. wyznaczył limit 200 miejsc na tę aplikację, skarżący nie został na nią przyjęty.

Na gruncie wskazanego stanu faktycznego i prawnego sprawy Dyrektor KSSiP nie miał podstaw do wydania skarżącemu decyzji innej jak decyzja o odmowie przyjęcia na aplikację ogólną. Bowiem A. T. dopiero w odwołaniu zakwestionował poprawność sformowanych pytań testowych nr 50 i 52, jak też zarzucił niewłaściwą ocenę pracy pisemnej, wskutek czego jego praca została oceniona w sposób pozostający w sprzeczności z kryteriami przyjętymi przez komisję konkursową.

O ile zgodzić się należy z poglądem Ministra Sprawiedliwości w zakresie prawidłowości kwestionowanych przez skarżącego pytań testowych, albowiem stanowisko w tym względzie w sposób wyczerpujący przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należy w pełni podzielić, o tyle nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, iż Minister Sprawiedliwości, nie jest władny ingerować w meritum ocen wystawianych przez członków komisji konkursowej.

Takie stanowisko zostało skrytykowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 2396/12 (publik. https://cbois.nsa.gov.pl/doc/11FB1733EA) dokonał dogłębnej analizy prawnej przepisów w zakresie uprawnień Ministra Sprawiedliwości w rozpatrywaniu odwołań kwestionujących prawidłowość wystawienia oceny w systemie punktowym przez członków komisji za pracę pisemną kandydata.

W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA stwierdził, iż "... w dokumentach nazwanych "kryteriami oceny pracy pisemnej" dość dokładnie wymieniono elementy jakie powinna zawierać praca oraz przewidywany za nie limit punktów (np. 0-2) w ramach ich ogólnej liczby (25). Sporządzone przez oceniających pisemne uzasadnienia ocen, o których mowa w § 18 ust. 1 rozporządzenia (...) zostały przygotowane w oparciu o kryteria opracowane przez zespół konkursowy. Analiza "kryteriów oceny pracy pisemnej" wskazuje więc, że w ramach drugiego etapu konkursu kandydaci sporządzali pracę pisemną, w której pewne jej elementy podlegały oznaczonej obligatoryjnej punktacji i to niezależnie od uznania oceniającego. Tak zwany margines swobody oceniającego zależny od jego wiedzy, doświadczenia, indywidualnych wymagań mógł przejawiać się w przyjętych przez zespół konkursowy granicach. W rozpatrywanej przez Sąd I instancji sprawie organy uznały, że w ogóle nie mogą kwestionować, kontrolować i sprawdzać pracy konkursowej i prawidłowości przyznanej punktacji z uwagi na niezależność powołanej komisji konkursowej i ograniczone w tym zakresie kompetencje Dyrektora Krajowej Szkoły oraz Ministra. Sąd I instancji przyjął, że Dyrektor Szkoły ma zgodnie z § 9 rozporządzenia w odniesieniu do komisji zapewnić jedynie jej obsługę administracyjną i techniczną. Jest to stanowisko błędne, wyraz "jedynie" nie pojawia się w tym przepisie, a analiza przepisów ustawy i rozporządzenia nie wskazuje, aby rola Dyrektora Krajowej Szkoły w stosunku do komisji sprowadzała się wyłącznie do wymienionych w tym przepisie czynności. Z art. 19 ustawy wynika, że to Dyrektor na podstawie listy kwalifikacyjnej ustala listę kandydatów zakwalifikowanych na aplikację, a następnie w oparciu o art. 23 ust. 1 wydaje decyzję w sprawie przyjęcia kandydata z listy. (...) przepis art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 uprawniają, a w ocenie Sądu również zobowiązują organ do dokonania ustaleń w zakresie prawidłowości ustalenia wyników konkursu. Zagwarantowanie kandydatowi w ustawie (art. 21 ust. 2) prawa do wniesienia odwołania do Ministra, a następnie skargi do sądu powinno umożliwiać kwestionowanie przyznanej punktacji. (...) w przeciwnym wypadku prawo do odwołania byłoby iluzoryczne. Ostatecznie nie można wykluczyć, że członek komisji wskutek zwyczajnej omyłki błędnie ustali punktację. Opracowane przez zespół konkursowy "kryteria oceny pracy pisemnej" oraz sporządzane przez oceniających pisemne uzasadnienia ocen mają na celu przede wszystkim umożliwienie Dyrektorowi Krajowej Szkoły oraz Ministrowi Sprawiedliwości prawidłowe ustalenie stanu faktycznego dla potrzeb wydania rozstrzygnięcia w zakresie miejsca kandydata na liście i przyjęcia na aplikację. W ramach tych ustaleń mieści się również prawidłowość wystawienia oceny w systemie punktowym przez członka komisji za pracę pisemną kandydata sporządzoną w ramach drugiego etapu konkursu".

Tym samym NSA przesądził, iż nie ma podstaw do takiego ograniczania kompetencji odwoławczej Ministra Sprawiedliwości, że uniemożliwia mu to skontrolowanie oceny pracy pisemnej kandydata przez członka komisji w zakresie przyjętych kryteriów oceny. Przeciwny pogląd prowadzi do naruszenia art. 16 ust. 1 powołanej ustawy.

W nawiązaniu do zasad konstytucyjnych NSA przywołał wyrok z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 1461/11, w którym wskazano, iż: "Jedną z zasad przyjętych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest zasada dwuinstancyjności, ustanowiona w art. 78, który stanowi, że "Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa". Realizacją tej zasady jest regulacja w art. 23 ust. 2 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury prawa odwołania: "Od decyzji, o której mowa w art. 1, przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia". Minister Sprawiedliwości ma rozpoznać odwołanie, co wyznacza obowiązek szczegółowego rozpoznania zarzutów wywiedzionych w odwołaniu. Dla wyznaczenia granic odwołania podstawowe znaczenie ma art. 16 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, który stanowi, że "Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską". Ta kompetencja do sprawowania nadzoru merytorycznego ma znaczenie prawne dla rozpoznania odwołania przez rozważenie stawianych zarzutów merytorycznych. Nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym jest interpretacja przepisów prawa prowadząca do fikcji prawa odwołania. Fikcja rozpoznania odwołania to przytoczenie przepisów prawa i stwierdzenie braku kompetencji do merytorycznego rozpoznania odwołania (...). O ile Minister Sprawiedliwości nie jest właściwy do zmiany oceny, to podjęcie wyjaśnienia przez członków komisji prawidłowości przez ustosunkowanie się do zarzutów w odwołaniu daje podstawy do rozpoznania odwołania. Zarówno z przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, jak i z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków (...) nie ma podstaw prawnych do wyprowadzenia ograniczeń co do kontroli zasadności przyjętej oceny przez członków komisji konkursowej".

Zaprezentowane powyżej stanowisko NSA skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. W analizowanym przypadku Minister Sprawiedliwości nie rozpatrzył odwołania skarżącego w pełnym zakresie zarzutów przedstawionych we wniesionym od decyzji organu I instancji środku zaskarżenia. Tym samym, nie tylko naruszył powyżej wskazane przepisy prawa materialnego, ale również nie zrealizował dyspozycji art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Z tego powodu zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym.

Mając na względzie, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja organu I instancji (albowiem na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego wynik pracy pisemnej skarżącego nie był kwestionowany, a zatem i weryfikowany przez Dyrektora KSSiP), Minister Sprawiedliwości będzie obowiązany merytorycznie ocenić, czy ocena pisemnej pracy skarżącego wystawiona przez członków komisji konkursowej była zgodna z przyjętymi kryteriami ocen. Wynik tych ustaleń będzie dopiero determinował końcowy sposób załatwienia sprawy.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 152 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach zaś orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 ww. ustawy procesowej.