Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 572/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
article: art. 3 pkt 4 i 5, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit.a, art. 40a ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2006 nr 171 poz 1225
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2014 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt k.p.a., art. 21, art. 40a ust. 1 pkt 3, w związku z art. 3 pkt 4 i 5, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.) – dalej ustawa o jakości handlowej, art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności

i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225, z późn. zm.), art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 16

i art. 17 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady prawa żywnościowego powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. L 031, 01/02/2002 P. 0001- 0024) - dalej rozporządzenie (WE) 178/2002, po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez spółkę H. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], wymierzającej H. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za wprowadzenie do obrotu nieprawidłowo oznakowanych 4 partii napojów bezalkoholowych:

[...]

utrzymał w mocy powyższą decyzję.

Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniach [...]kwietnia 2013 r., na podstawie upoważnienia wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...], przeprowadzono kontrolę jakości handlowej produkowanych napojów bezalkoholowych w spółce H. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej skarżąca). W toku kontroli sprawdzono W trakcie kontroli sprawdził oznakowanie następujących 4 partii napojów bezalkoholowych

[...]

i stwierdził nieprawidłowości, polegające na podaniu na etykietach obu rodzajów napoju nazwy handlowej [...] oraz umieszczeniu napisu o treści [...]

W związku z powyższymi ustaleniami, [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...], po wszczęciu postępowania administracyjnego, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w oparciu o art. 40a ust. 4 oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, art. 104 k.p.a. w związku z art. 4 ust 1, art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej, art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 wymierzył karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za wprowadzenie do obrotu nieprawidłowo oznakowanych następujących 4 partii napojów bezalkoholowych:

[...]

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżąca spółka wniosła o uchylenie

w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w I instancji w całości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a., ze względu na bezprzedmiotowość wydania decyzji, biorąc pod uwagę, iż zgodnie z zapewnieniem złożonym przez skarżącą w postępowaniu kontrolnym - według stanu na dzień [...] czerwca 2013 r., stan magazynowy ww. napojów wynosił zero, ewentualnie

o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy,

z uwzględnieniem zarzutów wskazanych powyżej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzuciła naruszenie:

- art. 9 i 10 k.p.a. w związku z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ obowiązku informowania i wyjaśniania stronie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy w szczególności brak prawidłowego zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej - pismo zatytułowane "Zawiadomienie

o wszczęciu postępowania" nie wskazywało podstawy prawnej dla wymierzenia kary pieniężnej,

- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędna ocenę zebranego materiału dowodowego, co spowodowało naruszenie art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 10 lit. b, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej oraz art. 45 ust. 2 i art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 47 ust. 1 oraz art. 48 ust. 1 ustawy

o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 77 k.p.a., poprzez poczynienie ustaleń faktycznych nieznajdujących oparcia w dowodach zgromadzonych

w sprawie, błędną interpretację i przyjęcie, że oznakowanie napojów [...] jest niezgodne z ww. przepisami, a w konsekwencji uznanie, że skarżąca wprowadziła konsumenta w błąd poprzez błędne znakowanie produktu,

- art. 5, art. 8, art. 16 i art. 17 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż skarżąca dopuściła się praktyki wprowadzającej w błąd konsumenta poprzez zastosowanie nazwy mogącej wprowadzić konsumenta w błąd - z zaznaczeniem, że ta podstawa prawna została wskazana dopiero w decyzji,

- art. 40a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez nałożenie na skarżącą kary za wprowadzenie do obrotu produktów nieodpowiadających jakości handlowej, podczas gdy skarżąca nie dopuściła się takiego naruszenia, ponieważ oznakowanie kwestionowanych produktów odpowiadało prawu i nie wprowadzało konsumenta w błąd, co powodowało konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła m.in., że opis podobnie jak nazwa handlowa [...] nie może wprowadzać konsumenta w błąd co do pochodzenia przedmiotowego napoju. Opis składa się z osobnych wyrażeń, które powinny być odczytywane osobno, ponieważ są one zamieszczone w osobnych wierszach. [...] stanowi ogólne stwierdzenie odwołujące się do ogólnych skojarzeń konsumenta, który przyrodę, środowisko naturalne kojarzy z pozytywnymi wartościami. Zapis ten

w ocenie skarżącej jest neutralny i nie odwołuje się do konkretnego regionu. Nazwa [...]" nawiązuje do obszaru [...], większego niż obszar parku narodowego i położonego w sąsiedztwie miejsca poboru wody. Ponadto oznakowanie nie odwołuje się do nazwy miejscowości [...].

Wskazując na zapis § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych (Dz. U. z 2011 r., Nr 85 poz. 466), skarżąca podniosła, że wskazana powyżej nazwa handlowa zbieżna jest z nazwą ujęcia, z którego czerpana jest woda do produkcji ww. produktów, a nazwa miejsca lub miejscowości albo nazwy im pochodne, zgodnie z powyżej wskazanym § 7 mogą być użyte jako nazwa handlowa wody pod warunkiem, że odnoszą się do wody wydobywanej w tym miejscu, miejscowości lub sąsiadującym regionie (ust. 1), a ich użycie nie wprowadzi w błąd co do miejsca wydobywania wody (ust. 2). Wobec powyższego, dozwolone jest użycie przymiotnika [...]dla nazwy handlowej wody wydobywanej w [...], który to znajduje się w rejonie sąsiadującym z [...].

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...]grudnia 2013 r., Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych (GIJHARS), w oparciu

o wskazane powyżej przepisy ustawy o jakości handlowej oraz o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz przepisy unijne, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych z dnia [...]czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z zapisami rozporządzenia (WE) 178/2002, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością - zapobieganie oszukańczym lub podstępnym praktykom; fałszowaniu żywności, oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Zatem przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej oznakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić konsumenta w błąd.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej, do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Przywołując treść art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, GIJHARS wskazał, że zarówno nazwa handlowa [...] oraz opis znajdujący się na etykiecie, stanowi oznakowanie produktu, w związku z tym zarówno nazwa jak i opisy znajdujące się na etykiecie nie powinny wprowadzać konsumenta w błąd.

Tymczasem przeprowadzona kontrola wykazała, że w oznakowaniu ww. napojów bezalkoholowych zastosowano nazwę handlową [...], a także następujący opis [...] podczas gdy woda użyta do produkcji napoju pochodziła z ujęcia w miejscowości [...], a producent nie posiadał dokumentów potwierdzających, iż użyte do produkcji zioła pochodzą z terenu [...]. Nadto, przymiotnik [...] jest przymiotnikiem utworzonym od nazwy miejscowości - [...], zgodnie z przyjętymi zasadami tworzenia przymiotników od nazw miejscowości, a termin "zdrój" oznacza miejsce w ziemi skąd wytryskuje woda, strumień wypływający z tego miejsca, źródło, strumień. Tym samym nazwa przedmiotowych napojów może sugerować, iż woda źródlana będąca bazą napojów jest czerpana z ujęcia w [...], gdyż nie ma wyraźnej i czytelnej informacji, iż woda do produkcji pobierana jest z ujęcia w [...].

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, GIJHARS uznał, że oznakowanie przedmiotowych napojów bezalkoholowych jest niezgodne z wymaganiami art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej, stanowi, że nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy

o bezpieczeństwie żywności i żywienia - odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego, lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie, skarżąca spółka H. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzuciła naruszenie:

- art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędna ocenę zebranego materiału dowodowego, co spowodowało naruszenie art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 10 lit. b, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 45 ust. 2 i art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 47 ust. 1 oraz art. 48 ust. 1 ustawy

o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

- art. 77 k.p.a. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych nieznajdujących oparcia

w dowodach zgromadzonych w sprawie, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że skarżąca dokonała oznakowania napojów [...] niezgodnego z ww. przepisami, a w konsekwencji uznanie, że skarżąca wprowadziła konsumenta w błąd poprzez błędne znakowanie towaru,

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji mimo braku zawiadomienia skarżącej o zebraniu - w ocenie organu - całości materiału dowodowego, co uniemożliwiło skarżącej pełnego udział w postępowaniu, ustosunkowania się do materiału dowodowego w sprawie oraz zajęcia końcowego stanowiska w sprawie.

Uzasadniając powyższe zarzuty, skarżąca za błędne uznała stanowisko organu, jakoby nazwa handlowa produktu oraz umieszczony na etykiecie komunikat marketingowy miały wprost sugerować, ze woda użyta do produkcji (będąca bazą napoju) była czerpana z ujęcia w [...], a ekstrakt ziół miął pochodzić tylko

i wyłączne z ziół zebranych na terenie [...]. Tymczasem zapis [...] stanowi ogólne stwierdzenie odwołujące się do ogólnych skojarzeń konsumenta, który przyrodę, środowisko naturalne kojarzy z pozytywnymi wartościami, co jest zgodne z rzeczywistością, bowiem zakwestionowane napoje produkowane są na bazie naturalnej wody mineralnej z otworu o nazwie [...] oraz naturalnego ekstraktów z ziół. Zapis ten jest neutralny – nie odwołuje się do jakiegoś konkretnego regionu geograficznego. Sam fakt umieszczenia w pierwszej linijce tekstu [...] również jest zgodny z prawdą, ponieważ ww. napoje produkowane są w [...], który niewątpliwie znajduje się na terenie [...].

W odpowiedzi na skargę GIJHARS podtrzymał stanowisko zajęte

w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., nr 269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym

w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym

i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] czerwca 2013 r., nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, w tym unormowań wskazanych zarówno w ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, jak i rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury

w zakresie bezpieczeństwa żywności. Zdaniem Sądu, organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, nie dopuściły się również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Kontrolując w pierwszej kolejności zarzuty skarżącej, odnoszące się do naruszeń przepisów postępowania, w tym w szczególności naruszenia art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 10 k.p.a., poprzez błędna ocenę zebranego materiału dowodowego, jak również wydanie decyzji mimo braku zawiadomienia skarżącej

o zebraniu całości materiału dowodowego - co uniemożliwiło skarżącej pełnego udziału w postępowaniu - Sąd uznał je za nieuzasadnione.

Z analizy akt administracyjnych wynika, że skarżąca pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. została poinformowana w jakiej sprawie zostało wszczęte postępowanie administracyjne z urzędu oraz miała zagwarantowane prawo czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. W dniu [...] kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami sprawy, natomiast po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2013 r., skarżąca została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed jej ostatecznym rozstrzygnięciem przez organ II instancji, w terminie 7 dni od dnia odbioru pisma. Zawiadomienie zostało odebrane

w dniu [...] listopada 2013 r., a zatem skarżąca miała możliwość skorzystania

z przysługującego jej prawa wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów dotyczących oceny zebranego materiału dowodowego, w działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie

o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Zdaniem Sądu, również pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Według skarżącej, opis podobnie jak nazwa handlowa [...] nie może wprowadzać konsumenta w błąd co do pochodzenia zakwestionowanych napojów. Opis składa się z osobnych wyrażeń, które powinny być odczytywane osobno, ponieważ są one zamieszczone w osobnych wierszach. [...] stanowi ogólne stwierdzenie odwołujące się do ogólnych skojarzeń konsumenta, który przyrodę, środowisko naturalne kojarzy z pozytywnymi wartościami. Zapis ten w ocenie skarżącej jest neutralny i nie odwołuje się do konkretnego regionu. Nazwa [...]nawiązuje do obszaru [...], większego niż obszar parku narodowego i położonego w sąsiedztwie miejsca poboru wody. Ponadto – zdaniem skarżącej -oznakowanie nie odwołuje się do nazwy miejscowości [...].

Tymczasem organy Inspekcji Handlowej Artykułów Rolno–Spożywczych uznały, że oznakowanie, tj. nazwa handlowa [...] w połączeniu z opisem [...], może wprowadzać konsumenta w błąd poprzez wywoływanie skojarzeń z [...].

W zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że "[...] jest przymiotnikiem utworzonym od nazwy miejscowości - [...], zgodnie z przyjętymi zasadami tworzenia przymiotników od nazw miejscowości, a termin "zdrój" oznacza miejsce w ziemi skąd wytryskuje woda, strumień wypływający z tego miejsca, źródło, strumień. Tym samym nazwa ww. napojów może sugerować, iż woda źródlana będąca bazą napojów jest czerpana z ujęcia w [...], jednocześnie skarżąca, jako producent zamieszczając na etykiecie opis [...], nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że użyte do produkcji zioła pochodzą z [...].

Z tym stanowiskiem należy się zgodzić, bowiem oznakowanie przedmiotowych napojów jest niezgodne z wymaganiami art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy

o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Zdaniem Sądu, nie można zarzucić Inspekcji Handlowej Artykułów Rolno–Spożywczych dowolności w ocenie oznakowania spornych napojów, jako wprowadzającego w błąd konsumenta.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zarówno nazwa, jak i szata graficzna zastosowana na etykiecie produktu należą do pierwszych informacji, jakie docierają do świadomości konsumenta, wpływając na jego wybór. Ponadto, konsument ma dostęp jedynie do informacji zawartych na etykiecie artykułu, których nie może zweryfikować w oparciu o inne dokumenty. Zatem użycia nazw [...]

nie należy oceniać w oderwaniu od pozostałych oznaczeń zawartych na etykietach analizowanych napojów - [...]. Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że tak oznaczone napoje bezalkoholowe produkowane przez skarżącą mogą wprowadzać konsumentów w błąd.

Jak już nadmieniono w części historycznej, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów, w tym ma przeciwdziałać praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd. W rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 171, poz. 1206) praktykę rynkową - do której zaliczyć można oznakowywanie środków spożywczych - uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy (w tym także zakupu), której inaczej by nie podjął. Chodzi zatem o wszelkie komunikaty mogące prowadzić do mylnych wyobrażeń o oznaczonych nimi produktach, a w konsekwencji skłonić konsumenta do nabycia produktu, którego w innych okolicznościach (to jest gdyby wiedział o rzeczywistym charakterze produktu) by nie nabył. Jak stanowi natomiast art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym m.in. jego właściwości, składu, metod wytwarzania lub produkcji. Oznakowanie to (oznaczenie), by mogło być uznane za wprowadzające w błąd, nie musi wprowadzać w błąd faktycznie, wystarczy jedynie, że powstanie ryzyko (potencjalna możliwość) wprowadzenia w błąd. Przesłanką oznakowania wprowadzającego w błąd jest jego (potencjalny) wpływ na decyzję konsumenta co do nabycia towaru; zatem błąd musi mieć charakter istotny, to jest dany przekaz musi mieć zdolność do kierowania zachowaniami rynkowymi konsumentów, przy czym oceny w tym względzie należy dokonywać, kierując się modelem przeciętnego konsumenta. Model ten zakłada, że przeciętny konsument jest osobą należycie poinformowaną, uważną i racjonalną, wykazującą odpowiedni stopień krytycyzmu wobec działań, których jest adresatem (por. A. Szymecka – Wesołowska - Komentarz do art. 46 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia

w Lex Omega). Nawet jednak przyjęcie po stronie przeciętnego konsumenta cech należytego poinformowania, należytej uwagi i racjonalności – przez co powinien on potrafić wykorzystać posiadaną wiedzę do samodzielnej analizy adresowanych do niego przekazów rynkowych – nie upoważnia producenta do stosowania oznaczeń, które wprowadzają/mogą wprowadzać konsumenta w błąd.

W niniejszej sprawie, nazwy handlowe [...] oceniane łącznie z opisami znajdującymi się na etykietach tych napojów, w ocenie Sądu, mogą wprowadzać konsumentów w błąd co ich właściwości, składu i miejsca pochodzenia.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości, w przypadku artykułu rolno-spożywczego będącego środkiem spożywczym, nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, który mówi, że nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego,

a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.

Jednocześnie, oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego

i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz

w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego (art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia).

Mając na uwadze powyższe regulacje prawne, w oparciu o analizę dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych (w tym protokołu kontroli), wskazać należy, że oznakowania napojów [...] wraz z umieszczonymi na etykietach opisami [...] są oznakowaniami nieprawidłowymi, bowiem konsument może odnieść mylne wrażenie, że ww. napoje zostały wyprodukowane na bazie wody pochodzącej ze źródła w [...], podczas gdy woda do produkcji pobierana jest

z ujęcia (studni) w [...], o czym brak wyraźnej i czytelnej informacji na etykietach. Ponadto, skarżąca zamieszczając na etykiecie opis [...], nie posiadała dowodów potwierdzających, że użyte do produkcji zioła pochodzą z [...], a przeprowadzona kontrola wykazała, że ekstrakty ziół, jakimi wzbogacone są ww. napoje, są dostarczane przez zewnętrznego kontrahenta skarżącej.

W ocenie Sądu, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych, wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Nadto oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wyczerpującej oceny, a swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Uwaga ta odnosi się również do uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie wymierzonej kary pieniężnej.

Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej

w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. W myśl art. 40a ust. 5 tej ustawy, ustalając wysokość kary, organ uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów. Organ nakładając karę pieniężną powinien uwzględnić wszystkie kryteria wskazane w tym przepisie. Zdaniem Sądu organy obydwu instancji w sposób prawidłowy zastosowały w sprawie przepis art. 40a ust. 5, a uzasadnienie wysokości nałożonej kary jest klarowne.

Reasumując, działanie organów w tej sprawie było zgodne z obowiązującym

w Polsce porządkiem prawnym, a także z prawem wspólnotowym wynikającym

z przepisów rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 28 stycznia 2002 r.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd

z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę