Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 887/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2007 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2004r. Urząd Patentowy RP udzielił prawa ochronnego na znak towarowy słowno – graficzny BALCERZAK Junior [...] na rzecz M. B. Od wymienionej decyzji został złożony przez S. Sp. z o. o. sprzeciw. Sprzeciwiający podniósł, że przedmiotowe prawo ochronne udzielone zostało z naruszeniem art. 131 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 131 ust. 2 pkt 1, art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) - zwanej dalej "Prawo własności przemysłowej".

Zdaniem sprzeciwiającej spółki niedopuszczalne było udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, gdyż naruszone zostały normy zwyczajowo przyjęte w działalności gospodarczej. Powołała przy tym art. 131 ust. 1 pkt 2 Prawa własności przemysłowej, zgodnie z którym nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które są sprzeczne z dobrymi obyczajami. Zdaniem strony sprzeciwiającej się, dobre obyczaje to normy zwyczajowe stosowane w działalności gospodarczej, które powinny być przestrzegane zarówno przez osoby fizyczne jak i podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Podkreśliła również, że pojęciem tym posługuje się ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Sprzeciwiająca spółka wskazała, iż od 1998r. posługuje się, za zgodą K. B. poprzednio głównego udziałowca tej spółki, w obrocie gospodarczym nazwiskiem [...]. Natomiast uprawniony ze spornego prawa ochronnego M. B. jest większościowym udziałowcem oraz Prezesem Zarządu spółki powstałej w 2002r. o nazwie E. Sp. z o. o., pierwotnie E. Sp. z o. o.

Obydwa przedsiębiorstwa prowadzą działalność gospodarczą polegającą na produkcji i sprzedaży wyrobów wędliniarskich. Tym samym, zdaniem sprzeciwiającej się, zmiana nazwy spółki na zawierającą słowo "Balcerzak", faktyczne użytkowanie jej w obrocie, świadczą o nieuczciwym wykorzystaniu renomy oznaczenia "BALCERZAK". Sprzeciwiająca się spółka wskazała również, że Sąd Okręgowy w [...] w wyroku z dnia [...] listopada 2004r., zobowiązał E. do zaniechania oznaczania słowno – graficznym znakiem obejmującym słowo "BALCERZAK" wszelkich miejsc prowadzenia przez niego działalności gospodarczej oraz wszelkich towarów sprzedawanych przez tę spółkę. Zdaniem sprzeciwiającej się spółki, wszystkie te okoliczności świadczą o możliwości zastosowania w tej sprawie art. 131 ust. 1 pkt 2 Prawa własności przemysłowej.

Jej zdaniem, uprawniony miał świadomość funkcjonowania w obrocie sprzeciwiającej się spółki oraz faktu, że jej produkty cieszą się określoną renomą i uznaniem wśród odbiorców. Ten stan faktyczny wypełnia również, zdaniem sprzeciwiającej się spółki, przesłanki wskazane w art. 131 ust. 2 pkt 1 Prawa własności przemysłowej.

Sprzeciwiająca się spółka podkreśliła również, że za niedopuszczalnością udzielenia ochrony dla spornego znaku towarowego przemawia art. 131 ust. 1 pkt 1 Prawa własności przemysłowej. W tym miejscu wskazano na istnienie umowy, zgodnie z którą sprzeciwiająca się spółka używa spornego oznaczenia jako nazwy przedsiębiorstwa. Jest ona również ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym, należy do dóbr niematerialnych spółki i jest chroniona w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego. Na poparcie tego stanowiska sprzeciwiająca się spółka powołała orzeczenia Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. W jej opinii, doszło do naruszenia prawa do firmy, ponieważ w dacie zgłoszenia do ochrony spornego znaku, w którym występuje element "BALCERZAK" wnoszący sprzeciw prowadził działalność gospodarczą w Polsce, a prawo do firmy istniało już w 1998 roku. Ponadto, zdaniem skarżącej spółki, używanie oznaczenia "BALCERZAK" w spornym znaku, [...], jest bez znaczenia. Sprzeciwiająca się spółka wskazała, że właśnie samo to oznaczenie jest od lat utożsamiane w tej dziedzinie działalności gospodarczej z przedsiębiorstwem wnoszącego sprzeciw, jako produkującego wyroby wysokiej jakości również przy pomocy słowa "BALCERZAK".

Zdaniem sprzeciwiającej się spółki doszło do naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 Prawa własności przemysłowej. Spółka wskazuje, że jest uprawniona od 16 października 2000 r. do używania znaku słowno – graficznego BALCERZAK I SPÓŁKA nr [...]. Znak ten jest w jej ocenie podobny do spornego znaku BALCERZAK JUNIOR [...]. Dokonała w tym względzie swojej oceny, i wskazała, że sporny znak implementuje w swojej treści oznaczenie sprzeciwiającej się "BALCERZAK" dodając do niego słowo "JUNIOR". Przy czym, w jej ocenie pierwszoplanowe znaczenie ma słowo "BALCERZAK" a słowo "JUNIOR" nie pełni tu funkcji wyróżniającej, bowiem samo znaczenie tego słowa sugeruje, że jest to kolejne oznaczenie należące do sprzeciwiającego się lub do jego spółki powiązanej z przedsiębiorstwem wnoszącego sprzeciw. Na poparcie swojego stanowiska przedstawiła poglądy doktryny, które definiują podobieństwo towarów. Porównała również te znaki pod względem wizualnym, szaty i kompozycji graficznej. Te wszystkie argumenty, w ocenie sprzeciwiającej się spółki, świadczą o naruszeniu art. 132 ust. 2 pkt 2 Prawa własności przemysłowej.

Sprzeciwiająca się spółka wskazała również, że przedmiotowy znak jest znakiem renomowanym. Jej zdaniem, znak towarowy BALCERZAK I SPÓŁKA, a w szczególności oznaczenie "BALCERZAK" uzyskało renomę dzięki wieloletniemu używaniu w obrocie oraz wysokiej jakości oznaczanych tak produktów. Na potwierdzenie tej okoliczności przedłożono dowody w postaci wydruków prasowych, reklamowych a także potwierdzenie otrzymanych wyróżnień, certyfikatów i oświadczenie o prowadzonej reklamie. Wykazane okoliczności składają się na określoną pozycję oznaczenia "BALCERZAK". Podkreślono także, że kwestia renomy była przedmiotem ustaleń Sądu Okręgowego w [...]. Stąd też funkcjonowanie w obrocie znaku spornego podobnego do znaku wnoszącego sprzeciw prowadzi do postawienia zarzutu nieuczciwego działania, wykorzystującego sprawdzone w obrocie oznaczenia pozwalające zdobyć odbiorców dla swoich towarów. Celem takiego działania ma być minimalizowanie kosztów związanych z wprowadzeniem znaku (i towaru) do obrotu, a to prowadzi do rozwodnienia siły oddziaływania znaku renomowanego. Sytuacja ta wypełnia, zdaniem sprzeciwiającej się, przesłankę art. 132 ust. 2 pkt 3 Prawa własności przemysłowej.

W odpowiedzi na powyższy sprzeciw, uprawniony przedstawił swoje stanowisko w sprawie. W opinii uprawnionego, sprzeciw jest bezzasadny. Wskazał, że sprzeciwiająca się celowo pominęła przepisy art. 135 i art. 156 ust. 1 pkt 1 Prawa własności przemysłowej. W opinii uprawnionego, przepisy te mają w tej sprawie charakter lex specialis. Jak podkreślił uprawniony, zgodnie z art. 135 ww. ustawy udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy dla określonych towarów nie stanowi samoistnej podstawy do odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak dla towarów identycznych lub podobnych innego przedsiębiorcy tylko dlatego, że zawiera on identyczne lub podobne oznaczenie odnoszące się do dóbr osobistych, [...]. Jego zdaniem, słowo "BALCERZAK" [...], a używanie go do oznaczenia swoich wyrobów jest wyrazem odpowiedzialności i świadczy o dbałości o jakość wyrobów. Wskazał również, że uprawniony jest spadkobiercą rodzinnej tradycji wytwarzania produktów mięsnych, o czym mają świadczyć również dowody przedstawione przez sprzeciwiającą się spółkę.

[...].

Ponadto uprawniony wskazał, że dowody świadczące o renomie sprzeciwiającej się spółki pochodzą z okresu, kiedy właścicielem i Prezesem Zarządu był K. B., natomiast w mniejszym stopniu dotyczą sprzeciwiającej się spółki. Uprawniony podkreślił brak zasadności zarzutu naruszenia renomy przez sporny znak, ponieważ jego zdaniem, znak renomowany musi spełniać dwa warunki; być powszechnie znany i używany do oznaczania wyrobów o wyjątkowych walorach jakościowych. Ten natomiast nie spełnia tych warunków.

Uprawniony zwrócił również uwagę na różnice w warstwie graficznej obu znaków. Wskazał, że jedynym podobnym elementem jest słowo "BALCERZAK". Do używania tego słowa, [...], uprawniony ma prawo. Wskazał również, że klasyfikacja wiedeńska obu znaków wskazuje na ich znaczące różnice. Natomiast wykorzystanie przez oba znaki czcionki łacińskiej, koloru białego i czerwonego nie stanowi o ich podobieństwie. Uprawniony wskazał również na różnice obu znaków, które w jego opinii są widoczne w warstwie graficznej, w szczególności polegające na wykorzystaniu przez znak sporny koloru złotego oraz rysunku korony, a także różnice w warstwie słownej znaków "BALCERZAK I SPÓŁKA" i "BALCERZAK JUNIOR".

Zdaniem uprawnionego, wszystkie odmienne elementy zostały wprowadzone przez uprawnionego ze spornego znaku w celu odróżnienia tych znaków.

Z powodu uznania sprzeciwu za bezzasadny, sprawa została przekazana do rozpatrzenia w trybie postępowania spornego.

Na rozprawie pełnomocnik wnoszącego sprzeciw wskazał, że oba znaki towarowe są podobne, w szczególności w odniesieniu do klasy 18, gdzie towary są komplementarne. Podkreślił, że art. 135 i art. 156 Prawa własności przemysłowej powołane przez pełnomocnika uprawnionego nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Pełnomocnik wnoszącego sprzeciw przedstawił, jako dowód działania w złej wierze uprawnionego, okoliczności, z których wynika, że w dniu [...] lutego 2003r. przedsiębiorstwo E., którego M. B. jest udziałowcem, zgłosiło do ochrony znak towarowy BALCERZAK JUNIOR za nr [...]. Zgłoszenie tego znaku miało miejsce na miesiąc wcześniej niż zgłoszenie znaku spornego. Zdaniem pełnomocnika sprzeciwiającego, zgłoszenie spornego znaku miało na celu obejście prawa. Ponadto pełnomocnik sprzeciwiającego podkreślił, że podmiotem dokonującym zgłoszenia znaku [...] było przedsiębiorstwo E., później firma ta została zmieniona na E. Sp. z o.o. W ocenie sprzeciwiającego wszystkie te okoliczności wskazują na uzyskanie spornego prawa w złej wierze. Powtórzył również zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 3 Prawa własności przemysłowej, dodając jako uzasadnienie tego stanowiska fakt, że znak sporny jest używany przez uprawnionego w tym samym miejscu - miejscowości (przy tej samej ulicy). Natomiast dodanie w znaku słowa, "JUNIOR", może wskazywać na istniejące powiązania rodzinne i uznanie za wspólne pochodzenie i powiązania organizacyjne.

Pełnomocnik uprawnionego potwierdził swoje stanowisko o oddalenie niniejszego sprzeciwu. Podkreślił, że na skutek procesów sądowych toczących się między stronami oba oznaczenia były rozróżniane przez wszystkich z sąsiedztwa. Przyznał, że podobieństwo dotyczące elementu "BALCERZAK" rzeczywiście istnieje, natomiast jego zdaniem zastosowanie słowa "JUNIOR" mającego charakter wyróżniający powoduje, iż znaki te są niepodobne. Tym samym przedsiębiorstwa jego zdaniem mogły funkcjonować na rynku równolegle.

Urząd Patentowy RP po rozważeniu stanowisk stron, unieważnił prawo ochronne na znak towarowy BALCERZAK JUNIOR [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, jeżeli zostały zgłoszone w złej wierze w celu uzyskania ochrony. Wyjaśnił, że dokonanie zgłoszenia znaku towarowego w warunkach istnienia złej wiary jest bezwzględną przeszkodą rejestracji znaku towarowego. Podkreślił, że zła wiara nie została zdefiniowana w ustawie Prawo własności przemysłowej. Organ wskazał na stanowisko doktryny w tej sprawie.

Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie wnoszący sprzeciw wykazał, że zgłaszając sporny znak uprawniony wiedział, że znak ten zawiera element "BALCERZAK", który to element występuje w znaku towarowym sprzedanym wraz z przedsiębiorstwem przez ojca uprawnionego ze spornego prawa na rzecz wnoszącego sprzeciw. Fakt sprzedaży przedsiębiorstwa był znany uprawnionemu i w żaden sposób nie został zakwestionowany.

Podkreślono, że zgłoszenie spornego znaku wystąpiło w całej sekwencji zdarzeń, których skutkiem było udzielenie prawa wyłącznego na sporny znak. Chodzi tutaj o wykorzystanie procedury umożliwiającej w trybie międzynarodowej rejestracji znaku towarowego, w oparciu o zgłoszenie znaku z wcześniejszym pierwszeństwem BALCERZAK JUNIOR [...] i uzyskania ochrony na sporny znak. Przy czym zgłoszenia tego znaku dokonało przedsiębiorstwo E. Jedynym udziałowcem tego przedsiębiorstwa był M. B. uprawniony ze spornego prawa. Następnie nazwa tego przedsiębiorstwa została zmieniona, poprzez dodanie słów "Balcerzak Junior". Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że uprawniony orientował się w sytuacji związanej ze sprzedażą przedsiębiorstwa przez jego ojca i jednocześnie podjął działania, których celem było uzyskanie prawa wyłącznego na swoją rzecz. Tym samym organ nie dał wiary w wyjaśnienia pełnomocnika uprawnionego i stwierdził, że zgłoszenie znaku towarowego BALCERZAK JUNIOR [...] nastąpiło w warunkach złej wiary.

Organ uznał również, że w sprawie niniejszej doszło do naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 1 Prawo własności przemysłowej. Zdaniem organu sprzeciwiający korzysta z prawa do ochrony dóbr osobistych. W ocenie organu, nazwa przedsiębiorstwa jest dobrem osobistym związanym z identyfikacją takiego przedsiębiorstwa wówczas, gdy ją indywidualizuje. W przedmiotowej sprawie sporny znak towarowy w swej zasadniczej i dominującej części pokrywa się z najistotniejszym elementem nazwy przedsiębiorstwa sprzeciwiającego, pod którą prowadzi on działalność gospodarczą. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że tym najważniejszym elementem jest słowo "BALCERZAK".

Organ wskazał, że wnoszący sprzeciw podniósł zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 Prawo własności przemysłowej. W sprawie niniejszej znak sporny BALCERZAK JUNIOR [...] jest przeznaczony do oznaczania towarów w klasach 18, 29 i 30 natomiast znak BALCERZAK I SPÓŁKA [...] obejmuje ochroną towary sklasyfikowane w klasie 29. Zatem podobieństwo towarów w klasie 29 nie budzi wątpliwości. Natomiast towary chronione spornym prawem [...] w pozostałych klasach, zdaniem organu są towarami podobnymi, ponieważ podobieństwo tych towarów wynika z uzupełniającego charakteru.

Podobieństwo spornych znaków organ rozpatrywał z uwzględnieniem warstwy fonetycznej, znaczeniowej oraz wizualnej. Uznał, że oba znaki posiadają brzmienie zgodne z zapisem litrowym słów użytych w znakach, a w związku z tym są także dobrze odbierane (warstwa fonetyczna). Pierwszy element porównywanych znaków - słowo "Balcerzak" jest identyczny. Organ wskazał również na podobieństwa i różnice warstw wizualnych obydwu znaków. Zdaniem organu, analizowane znaki w płaszczyźnie graficznej, są różne. Podkreślił jednak, że w znakach tych dominującym elementem jest słowo "BALCERZAK". Analizując warstwę znaczeniową obydwu znaków, organ uznał, że słowo to nie posiada znaczenia. Natomiast słowa "JUNIOR" oraz "SPÓŁKA" nie posiadają charakteru wyróżniającego, gdyż wskazują odpowiednio na osobę do 18 roku życia, lub na formę prawną przedsiębiorstwa. Dlatego też, w ocenie organu, słowa "JUNIOR" i "SPÓŁKA" nie różnicują w sposób dostateczny dwóch porównywanych znaków. W tym stanie rzeczy organ uznał, że elementem dominującym i wyróżniającym w obu porównywanych znakach jest słowo "Balcerzak", nie niwelują jego charakteru użyte słowa "junior" oraz "spółka", a także warstwa graficzna porównywanych znaków. W tej sytuacji organ przyjął, że występujące podobieństwo towarów oraz podobieństwo samych oznaczeń pozwalają na uznanie, że przeciwstawione znaki są podobne.

Wnoszący sprzeciw wskazał również zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 3 Prawa własności przemysłowej. W niniejszej sprawie organ stwierdził, że wraz ze zbyciem przez K. B. przedsiębiorstwa pozbawił się możliwości powoływania się na jakiekolwiek uprawnienia związane z tym przedsiębiorstwem. Stąd też wnoszący sprzeciw nabywając to przedsiębiorstwo wraz ze znakiem towarowym przejął również wszystkie pozytywne wyobrażenia dotyczące tego znaku.

W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie art. 131 ust. 1 pkt 2 Prawa własności przemysłowej. Zdaniem organu ani treść ani też forma przedstawieniowa znaku spornego BALCERZAK JUNIOR [...] nie jest sprzeczna z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami.

Od wymienionej decyzji, pełnomocnik M. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP. W skardze podniesiono, że zaskarżona decyzja narusza art. 131 ust. 2 pkt 1, art. 131 ust. 1 pkt 1 , art. 132 ust. 2, art. 132 ust. 2 pkt 3 oraz art. 156 ust. 1 pkt 1 Prawa własności przemysłowej.

W skardze podtrzymano dotychczasowe stanowisko przedstawione w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP. Wskazano dodatkowo, że zgodnie z art. 47 Konstytucji RP ochronie podlega cześć i dobre imię. W związku z powyższym nazwisko będące dobrem osobistym podlega ochronie zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Biorąc pod uwagę swobodę działalności gospodarczej każdy, w opinii pełnomocnika skarżącego, może ją prowadzić pod własnym nazwiskiem. Zdaniem skarżącego, stanowisko to potwierdza również art. 156 Prawa własności przemysłowej, przepisy Wspólnoty Europejskiej, jak również doktryna prawnicza.

Pełnomocnik skarżącego wskazał, że Urząd Patentowy RP dokonał niewłaściwej interpretacji art. 131 ust. 2 pkt 1 Prawa własności przemysłowej, uznając, że sporny znak towarowy został zgłoszony w złej wierze. [...]. Potwierdził również, że wiedział o istnieniu przedsiębiorstwa posługującego się identycznym nazwiskiem. Dlatego też w znaku towarowym zawarł słowo "JUNIOR", które miało je odróżnić od funkcjonującego na rynku znaku towarowego.

Ponadto pełnomocnik skarżącego nie zgadza się również ze stanowiskiem Urzędu Patentowego RP dotyczącym oceny podobieństwa obydwu znaków. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, stanowisko organu, w którym dla oceny podobieństwa nie ma znaczenia fakt, że oznaczenie to [...], jest niezgodne z art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 156 ust. 1 pkt 1 Prawa własności przemysłowej. Również przy porównywaniu obydwu znaków towarowych nie uwzględniono całej ich treści zarówno pod względem językowym jak i obrazowym. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, obydwa znaki towarowe zawierają elementy graficzne odróżniające je.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego, pełnomocnik uczestnika postępowania – S. Sp. z o. o. przedstawił swoje stanowisko w tej sprawie. Zdaniem pełnomocnika uczestnika postępowania, przedstawione w skardze zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji są bezpodstawne. W jego opinii, nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Prawa własności przemysłowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno – graficzny BALCERZAK JUNIOR [...] zostało wszczęte na skutek sprzeciwu S. Sp. z o.o. w S.

Z przepisu art. 246 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej wynika, że podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji. Ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku do ochrony.

W niniejszej sprawie przedmiotowy znak towarowy został zgłoszony do ochrony w dniu [...] marca 2003 roku tj. pod rządami ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U z 2003r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), wobec czego przepisy tej ustawy stanowią podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na przedmiotowy znak towarowy.

W złożonym sprzeciwie z dnia [...] kwietnia 2005 roku, S. Sp. z o.o. w S. podniosły zarzut naruszenia przez sporne prawo ochronne przepisów, art. 131 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 131 ust. 2 pkt 1 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Swoje stanowisko uzasadniły naruszeniem przez przedmiotowy znak towarowy wcześniejszego prawa uczestnika postępowania do znaku towarowego "BALCERZAK I SPÓŁKA" [...]. Tenże znak towarowy korzysta z prawa ochrony nie tylko jako znak towarowy zarejestrowany z wcześniejszym pierwszeństwem, ale także jako znak towarowy cieszący się renomą i uznaniem wśród odbiorców. Rejestracja przedmiotowego znaku narusza także, zdaniem wnoszącego sprzeciw, jego prawa do firmy, albowiem korzysta on z pierwszeństwa używania oznaczenia BALCERZAK w obrocie. W dacie zgłoszenia do rejestracji spornego znaku z jedynym wyróżniającym elementem BALCERZAK, S. Sp. z o.o. prowadził działalność gospodarczą w Polsce, a prawo do firmy istniało już od 1998 roku. Nadto sporny znak towarowy jest podobny do znaku towarowego wnoszącego sprzeciw. Został on przeznaczony do oznaczania identycznych towarów z towarami wnoszącego sprzeciw. Podobieństwo znaków i identyczność towarów oznaczonych przedmiotowym znakiem towarowym skutkuje istnieniem realnego niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców towarów, co do ich pochodzenia. Wnoszący sprzeciw wskazał na kryteria oceny podobieństwa towarów. Nadto podniósł, że zgłoszenie przedmiotowego znaku zostało dokonane w złej wierze i sprzecznie z dobrymi obyczajami.

Zatem, w jego ocenie, nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do udzielenia prawa ochronnego na znak [...].

Zgodnie z art. 255 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz.U. z 2003r., poz. 1117 ze zm.) Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy w postępowaniu spornym. Przepis art. 256 ust. 1 Prawa własności przemysłowej odsyła, w zakresie postępowania spornego, do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, stosowanych odpowiednio.

W postępowaniu administracyjnym funkcjonuje zasada prawdy obiektywnej, wyprowadzona z art. 7 i 77 kpa. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest więc wyczerpująco zbadać wszystkie okoliczności faktyczne sprawy tak, aby właściwie zastosować normę prawa materialnego. Te obowiązki organu administracji publicznej odnoszą się także do Urzędu Patentowego orzekającego w trybie postępowania spornego. Organ ten zobligowany jest także do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych, z tym jednak, że dotyczy to tych okoliczności, których istnienie zostanie wykazane przez podmiot dochodzący unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy.

Obowiązkiem Urzędu Patentowego było więc zbadać sprawę. Zbadać sprawę oznacza wyjaśnić, czy w świetle powołanych okoliczności spełnione zostały przesłanki do udzielenia prawa ochronnego na znak [...]. Winien więc dokonać badania podobieństwa towarów, badania podobieństwa samych znaków towarowych i oceny, czy stopień podobieństwa znaku i towarów może rodzić niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców, winien ocenić także, czy przedstawione fakty i wskazane na ich poparcie dowody w istocie wskazują na renomowany charakter znaku. Zadaniem Urzędu Patentowego było również wyjaśnienie, czy w świetle przedstawionych faktów i dowodów rejestracja przedmiotowego znaku nastąpiła z naruszeniem prawa do firmy, a także samo jego zgłoszenie zostało dokonane w złej wierze.

Z tych obowiązków Urząd Patentowy, w sprawie niniejszej, się wywiązał.

W ocenie sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, tak materialnego jak i procesowego, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W zaskarżonej decyzji nastąpiło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ przedstawił także argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym Urząd Patentowy zastosował właściwe prawo materialne. Wskazał i przytoczył obowiązujące przepisy dotyczące unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Ustalony stan faktyczny odniósł do norm prawa materialnego, a mianowicie art. 131 ust. 2 pkt 1, art. 131 ust. 1 pkt 1, art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz.U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.).

Sąd podziela dokonane przez organ ustalenia i ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonaną subsumcję materiału dowodowego i mających zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Skarżący M. B. w złożonej skardze zarzuca Urzędowi Patentowemu wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa, a mianowicie art. 131, 132 i 156 ustawy Prawo własności przemysłowej. Kwestionuje podobieństwo oznaczeń "BALCERZAK I SPÓŁKA" oraz "BALCERZAK JUNIOR". [...].

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Urząd Patentowy rozstrzygnął jedynie, czy konkretny znak towarowy, słowno-graficzny "BALCERZAK JUNIOR" [...] posiadał zdolność rejestrową. Przedmiotem postępowania przed Urzędem Patentowym nie było ani prawo do nazwiska, ani prawo do firmy (nazwy przedsiębiorstwa). Zaskarżona decyzja w żaden sposób nie naruszyła więc prawa skarżącego do posługiwania się przez niego oznaczeniem BALCERZAK w obrocie gospodarczym, jako oznaczeniem prowadzonego przedsiębiorstwa. Stanowisko skarżącego, jakoby Urząd Patentowy nie mógł odmówić rejestracji na jego rzecz jakiegokolwiek znaku towarowego wykorzystującego słowo "BALCERZAK" jest błędne, albowiem nazwa (firma) przedsiębiorstwa nie może być tożsama ze znakiem towarowym, a przepisy Prawa własności przemysłowej dopuszczają możliwość odmowy przyznania prawa ochronnego na znak towarowy tożsamy z nazwiskiem zgłaszającego.

Znak towarowy służy do odróżniania określonych rodzajów towarów pochodzących z określonego przedsiębiorstwa. Nazwa (firma) natomiast indywidualizuje przedsiębiorstwo w obrocie prawnym. W konsekwencji, fakt posiadania przez skarżącego prawa do posługiwania się oznaczeniem BALCERZAK jako ewentualną firmą przedsiębiorstwa w żadnym razie nie skutkuje nieograniczonym prawem posługiwania się tym oznaczeniem w charakterze znaku towarowego, wyróżniającego produkowane i oferowane towary.

Zgodnie z art. 135 ustawy Prawo własności przemysłowej udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy dla określonych towarów nie stanowi samoistnej podstawy do odmowy zarejestrowania znaku dla towarów tego samego rodzaju innego przedsiębiorcy tylko dlatego, że zawiera on takie samo lub podobne oznaczenie odnoszące się do dóbr osobistych, w szczególności nazwisko właściciela.

W przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy uznał, iż rejestracja spornego znaku towarowego nie jest możliwa nie tylko z uwagi na wcześniejsze prawo wyłączne S. Sp. z o.o. w S. do oznaczania znakiem towarowym "BALCERZAK I SPÓŁKA" Sp. z o.o. [...], ale także z uwagi na fakt jego zgłoszenia w złej wierze oraz naruszenia praw osobistych spółki w postaci prawa do firmy. Tym samym fakt, iż element unieważnionego znaku towarowego jest tożsamy z nazwiskiem skarżącego nie może skutkować uznaniem, że rejestracja znaku towarowego "BALCERZAK JUNIOR" [...] nastąpiła zgodnie z obowiązujący prawem, a zaskarżona decyzja w tym zakresie nie narusza art. 135 ustawy Prawo własności przemysłowej.

M. B. opiera swoją skargę na zarzucie naruszenia art. 156 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Stosownie do treści art. 156 Prawa własności przemysłowej,

1. Prawo ochronne na znak towarowy nie daje uprawnionemu prawa zakazywania używania przez inne osoby w obrocie:

1) ich nazwisk;

2) oznaczeń wskazujących w szczególności na cechy i charakterystykę towarów, ich rodzaj, ilość, jakość, przeznaczenie, pochodzenie czy datę wytworzenia lub okres przydatności;

3) zarejestrowanego oznaczenia lub oznaczenia podobnego, jeżeli jest to konieczne dla wskazania przeznaczenia towaru, zwłaszcza gdy chodzi o oferowane części zamienne, akcesoria lub usługi;

4) zarejestrowanego oznaczenia geograficznego, jeżeli prawo do jego używania przez te osoby wynika z innych przepisów ustawy.

2. Używanie oznaczeń wskazanych w ust. 1 jest dozwolone tylko wówczas, gdy odpowiada ono usprawiedliwionym potrzebom używającego i nabywców towarów i jednocześnie jest zgodne z uczciwymi praktykami w produkcji, handlu lub usługach.

Przepis ten nie wprowadza przesłanki rejestrowalności znaku towarowego. Regulacja art. 156 odnosi się wyłącznie do kwestii używania oznaczenia (nazwiska) przez osobę trzecią w obrocie, co wynika wprost z jego treści. Odmienna interpretacja art. 156 ustawy byłaby sprzeczna z jego treścią.

Także i zarzuty odnoszące się do naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów art. 131 ust. 1 pkt 1, art. 132 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej nie są uzasadnione.

Trafnie organ uznał, że rejestracja znaku towarowego "BALCERZAK JUNIOR" [...] naruszyła prawa osobiste w postaci prawa do firmy uczestnika postępowania – S. Sp. z o.o. w S. Zgodzić się należy z wnoszącym sprzeciw, że to słowo (oznaczenia) "Balcerzak" indywidualizuje osobę prawną w obrocie prawnym. Korzysta zatem z ochrony przewidzianej kodeksem cywilnym. Nie bez znaczenia jest przedmiot działalności uczestnika postępowania, który jest tożsamy z zakresem towarów, dla oznaczenia których przeznaczony jest sporny znak. W konkluzji uprawnionym jest twierdzenie, że odbiorcy mogą zostać wprowadzeni w błąd, co do pochodzenia towarów oznaczonych znakiem towarowym "BALCERZAK JUNIOR" od przedsiębiorstwa, które identyfikowane jest w obrocie jako "BALCERZAK". Wzmacnia powyższe niebezpieczeństwo wyraz "JUNIOR" użyty w spornym znaku. Wskazuje bowiem na powiązania kapitałowe bądź osobowe między "Balcerzakiem" a "Balcerzakiem Juniorem".

Tym samym zarzut naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 1 ustawy jest bezzasadny.

Skarżący zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy Prawo własności przemysłowej podnosząc, iż porównywane znaki towarowe nie są podobne.

Urząd Patentowy dokonał oceny podobieństwa obu zarejestrowanych znaków zgodnie z ustalonymi zasadami oceny podobieństwa towarów objętych ochroną oraz podobieństwa oznaczeń służących do oznaczania towarów. W swej ocenie odniósł się do tych elementów użytych w znakach, które posiadają charakter dominujący i wyróżniający. Przyjął, że elementami wyróżniającymi i dominującymi w chronionych znakach jest słowo BALCERZAK. Dodatkowe elementy w obu znakach: spółka i junior nie posiadają charakteru wyróżniającego i nie niwelują słowa BALCERZAK. Nie posiadają więc samodzielnej zdolności rejestrowej. Urząd Patentowy dokonał też oceny warstwy graficznej obu znaków. Zgodzić się należy z organem, że wprawdzie koncepcja wizualna obu znaków jest odmienna, jednakże elementem wspólnym i dominującym zarazem jest słowo BALCERZAK. Podkreślenia wymaga, że literatura i orzecznictwo wypracowało zasadę, że przy ocenie podobieństwa oznaczeń z punktu widzenia odbiorców, w znakach słowno-graficznych pierwszorzędne znaczenie mają elementy słowne.

Skarżący przyznał, że oznaczeniem JUNIOR dodanym do oznaczenia BALCERZAK zamierzał odwołać się do tradycji rodzinnej. Przyznał sukces rynkowy odniesiony przez swojego ojca K. B. Fakty te dowodzą w rzeczywistości renomy znaku towarowego "BALCERZAK I SPÓŁKA". Niezależnie od tego, dowody przedłożone przez uczestnika postępowania niezbicie dowodzą renomy znaku. Rejestrując sporny znak, celem skarżącego było więc w istocie czerpanie korzyści z renomy i pozycji rynkowej oznaczeń wypromowanych przez S. Sp. z o.o. w S. Zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy Prawo własności przemysłowej jest więc nietrafny.

M. B. kwestionuje także uznanie przez Urząd Patentowy, że jego zgłoszenie zostało dokonane w złej wierze. Organ dopuścił się więc naruszenia art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Także i ten zarzut nie jest zasadny.

Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji podkreślił, że okoliczności faktyczne związane ze zgłoszeniem znaku (nie zostały zakwestionowane przez skarżącego) wskazują na to, że skarżący M. B. był świadomy, iż zgłoszony przez niego znak BALCERZAK JUNIOR [...] jest identyczny w wyróżniającym i dominującym elemencie jak znak, do którego uprawniony jest wnoszący sprzeciw. Powyższa okoliczność w powiązaniu z sekwencją zdarzeń związanych ze zgłoszeniem spornego znaku oraz faktem sprzedaży, znanym przecież skarżącemu, dowodzą jego złej wiary w zgłoszeniu spornego znaku. Ocena Urzędu Patentowego w tym zakresie jest więc prawidłowa. Znajduje swoje uzasadnienie w przedstawionych okolicznościach sprawy. Nie jest w żadnym razie dowolna.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.