Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 117/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36[4] ust. 1 i 10, art. 36[5] ust. 2 i 3, art. 36[8] ust. 12
journal: Dz.U. 2014 poz 637
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] października 2014 r. nr [...] – Komisja Egzaminacyjna przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19-21 marca 2014 r. (dalej: Komisja II stopnia), na podstawie art. 368 ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 637 z późn. zm.; dalej: u.r.p.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267; dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania M.S. (dalej: skarżący, zdający) utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w Toruniu (dalej także jako: Komisja), w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego.

Z akt sprawy wynika, że z przeprowadzonego w dniach 19-21 marca 2014 r. egzaminu radcowskiego, zdający uzyskał ocenę:

• dostateczną z zakresu prawa karnego,

• dostateczną z zakresu prawa cywilnego,

• niedostateczną z zakresu prawa gospodarczego i

• dostateczną z zakresu prawa administracyjnego.

Powołując się na treść przepisu art. 366 ust. 2 u.r.p. Komisja w dniu [...] kwietnia 2014 r. podjęła uchwałę nr [...], w której stwierdziła, że mając na uwadze uzyskane przez zdającego oceny, uzyskał on wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.

Odwołanie do powyższej uchwały pismem z dnia [...] maja 2014 r. do Komisji II stopnia wniósł zdający, który zarzucił naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego tj. art. 365 ust.2 w zw. z art. 364 ust.1 i 7 u.r.p. poprzez naruszenie przez komisję egzaminacyjną zasad oceny prac egzaminacyjnych i oparcie się wyłącznie przy dokonywaniu tej oceny na Opisie istotnych zagadnień, niewłaściwe zastosowanie art. 364 ust. 10 w zw. z art. 365 ust.2 u.r.p. poprzez pominięcie wskazanej w ustawie gradacji ocen cząstkowych uzależnionych od wskazanych w ustawie płaszczyzn oceny prac egzaminacyjnych, art. 7,8,77 i 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez egzaminatorów oceny pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa gospodarczego z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, w sposób dowolny, polegający na przyjęciu, że sporządzona praca zasługuje na ocenę negatywną, podczas gdy sporządzona praca jest poprawna pod względem formalnym, zawiera właściwie zinterpretowane i zastosowane przepisy prawa i przytoczone poglądy doktryny, a także pomimo, że sporządzona została w sposób uwzględniający interes i wytyczne reprezentowanej strony.

Podnosząc powyższe, zdający wniósł o zmianę oceny cząstkowej z zadania z zakresu prawa gospodarczego przez ustalenie oceny wyższej niż ocena niedostateczna oraz stwierdzenie, że zdający uzyskał wynik pozytywny z egzaminu radcowskiego a także uchylenie uchwały nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014r. i w tym zakresie wydanie uchwały pozytywnej.

Komisja II stopnia po rozpatrzeniu sprawy uchwałą z dnia [...] października 2014r. znak: [...] utrzymała skarżoną uchwałę w mocy.

W uzasadnieniu uchwały Komisja II stopnia wskazała na przepisy prawa regulujące postępowanie przed tą Komisją oraz wywiodła, że jest ono postępowaniem szczególnym, którego zakres strona określa w odwołaniu, a Komisja kontroluje tylko tę część egzaminu, która została zakwestionowana przez stronę. Odniosła się do kryteriów ocen zadań egzaminu radcowskiego oraz podkreśliła, że ustawodawca, mając na uwadze cel i charakter egzaminu zawodowego, przy ocenie prac z egzaminu radcowskiego dopuszcza możliwość różnego, acz prawidłowego rozwiązania tych samych zadań, dlatego w art. 365 ust. 2 u.r.p. jedynie wyszczególnił najważniejsze kryteria oceny prac pisemnych z tych części egzaminu. Ponadto stwierdziła, że określone w przytoczonym przepisie kryteria muszą być spełnione łącznie, bo tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Jednocześnie Komisja II stopnia dodała, że dokonując oceny prac z egzaminu radcowskiego, należy kierować się wskazówkami zawartymi w tym przepisie, odnosząc je indywidualnie do każdej pracy.

Komisja II stopnia w uzasadnieniu uchwały przytoczyła opinie egzaminatorów dotyczące pracy egzaminacyjnej zdającego z prawa gospodarczego i wskazała problemy prawne zaprezentowane w zadaniu egzaminacyjnym oraz podniosła, że Komisja II Stopnia nie podziela zarzutów podniesionych w odwołaniu a dot. pracy z zakresu prawa gospodarczego. W ocenie Komisji II stopnia nawet przy dostrzeżeniu pozytywnych elementów pracy skarżącego uchybienie polegające na niewykonaniu zadania poprzez pominięcie ponad 50% roszczeń przysługujących powodów, nie daje wystarczających podstaw do stwierdzenia, że skarżący jest prawidłowo przygotowany do samodzielnego świadczenia pomocy prawnej w sposób przewidziany ustawą o radcach prawnych, zwłaszcza, że ogólny poziom pracy nie jest na tyle wysoki, aby niwelował tak istotny błąd. Komisja wskazała, że zdający nie potrafi w prawidłowy sposób ocenić pod względem prawnym konsekwencji wskazanych w zadaniu egzaminacyjnym, zachowań stron stosunku zobowiązaniowego, dając tym samym wyraz temu, że nie opanował w wystarczającym stopniu materiału prawniczego. Komisja podniosła, że pozbawienie mocodawcy możności zaspokojenia znacznej części przysługujących mu roszczeń jest poważnym mankamentem, nie pozwalającym na uznanie, że egzaminowany jest odpowiednio przygotowany do świadczenia samodzielnej pomocy prawnej, tym bardziej że zupełnie pominięto w pracy omówienie wszystkich istotnych kwestii prawnych. Komisja wskazała, że praca egzaminacyjna aby mogła zostać oceniona pozytywnie, musi spełniać przynajmniej w dostatecznym stopniu wszystkie kryteria wymienione w art. 365 ust. 2 u.r.p. przy czym organ podkreślił, że tak surowa regulacja, ma na celu ochronę interesu społecznego, ma ona bowiem gwarantować dopuszczenie do wykonywania zawodu zaufania publicznego osób, których przygotowanie pod względem samodzielności i należytej wiedzy nie może budzić wątpliwości. Komisja podkreśliła również, że celem egzaminu radcowskiego jest m. in. weryfikacja znajomości prawa przez zdających a zatem ocena pracy nie polega na rozważeniu, czy w praktyce można byłoby dokonać innych czynności, które konwalidowałyby występujące uchybienia i doprowadziłyby do zaspokojenia roszczeń mocodawcy w najszerszym możliwym zakresie.

Pismem z dnia [...] grudnia 2014r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej.

Skarżący zaskarżonej uchwale zarzucił:

1/ naruszenie art. 365 ust. 2 oraz art. 364 ust. 1 u.r.p.. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierzetelnym i nieobiektywnym sprawdzeniu w toku postępowania odwoławczego przygotowania prawniczego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z naruszeniem ustawowych kryteriów oceny z pominięciem merytorycznej oceny prawidłowości zadania, które zostało postawione egzaminowanym;

2/ niewłaściwe zastosowanie art. 364 ust.10 w zw. z art. 365 ust.2 u.r.p. poprzez pominięcie wskazanej w ustawie gradacji ocen cząstkowych, uzależnionych od wskazanych w ustawie płaszczyzn oceny prac egzaminacyjnych, podczas, gdy Komisja Egzaminacyjna powinna w przypadku niespełnienia części warunków opisanych w "Opisie istotnych zagadnień" dokonać ewentualnie jedynie obniżenia oceny, zamiast ustalić automatycznie negatywny wynik z części prawa gospodarczego;

3/ naruszenie art. 7,8,11,77 § 1 i 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i art. 368 ust.12 u.r.p., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na :

- rażąco dowolnym ustaleniu stanu faktycznego w oderwaniu od zebranego w sprawie materiału dowodowego,

- brak odniesienia się w uzasadnieniu do części zarzutów podniesionych w toku postępowania przed Komisją II stopnia,

- nieprzedstawienie merytorycznej argumentacji przemawiającej za uznaniem zarzutów z odwołania za niezasadne, co połączone było z brakiem należytego wyjaśnienia przez komisję II stopnia zasadności przesłanek, którymi kierowała się przy załatwianiu sprawy,

- wydanie uchwały zawierającej wewnętrznie sprzeczną treść uzasadnienia, podczas, gdy uchwała Komisji II stopnia powinna być wydana po rozważeniu (i uzewnętrznieniu tego aktu w jej uzasadnieniu) wszystkich twierdzeń i zarzutów podniesionych w odwołaniu i może utrzymywać zaskarżoną uchwałę w mocy jedynie w razie uznania i szczegółowego uzasadnienia stanowiska, że żaden z zarzutów podniesionych w odwołaniu nie może prowadzić do podważenia zaskarżonej decyzji;

4/ naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. oraz § 5 ust.2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009r. w sprawie komisji egzaminacyjnej drugiego stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nierozpatrzenie wszystkich podniesionych przez skarżącego zarzutów oraz brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, czy została sporządzona pisemna opinia dotycząca zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu, wraz ze stanowiskiem członka Komisji referującego sprawę, czy członkowie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia zapoznali się z merytoryczną analizą podniesionych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów oraz stanowiskiem członka Komisji sporządzającym opinię i czy został sporządzony protokół posiedzenia komisji odwoławczej.

W uzasadnieniu skarżący szczegółowo opisał podnoszone zarzuty w szczególności wskazując, iż Komisja II stopnia, pomijając sformułowania zawarte w poleceniu egzaminacyjnym, nie odnosząc się w ogóle do części zarzutów postawionych w odwołaniu, lapidarnie skontestowała wnioski skarżącego odmawiające mu prawa do przyjętego przez niego rozumowania, które zostało opisane w odwołaniu i które jest logicznie poprawne. Skarżący wyjaśnił, że zgodnie z oczekiwaniami mocodawcy i założeniami zadania – nie należało dochodzić tych należności, co do których istniała możliwość podniesienia przez pozwanych skutecznego zarzutu przedawnienia a taka zdaniem skarżącego istniał w zakresie należności wynikającej z faktury 120/02/2011, co do kwoty 30.000zł -która została zabezpieczona hipoteką, bowiem mimo zabezpieczenia tej należności hipoteką jest ona nadal należnością w stosunku do której dłużnik może podnieść skuteczny zarzut przedawnienia. Skarżący wskazał również, że nie objęcie w/w kwoty pozwem w żaden sposób nie pogorszyło sytuacji powoda bowiem powód w każdym czasie jest uprawniony do wytoczenia takiego powództwa (licząc się z ograniczeniem na podstawie art. 319 k.p.c. w wyroku kończącym sprawę). Skarżący przyznał, iż nie objął pozwem również roszczenia o zapłatę kwoty 13.306,30zł tytułem części odsetek ustawowych od kwoty 80.000zł zaspokojonej w dniu 30 czerwca 2012r., co wynikało z przyjętej przez niego interpretacji zadania, gdyż zgodnie z pkt I opisu istotnych zagadnień pozwem miały być objęte jedynie te wierzytelności, które istnieją w sensie materialnym i nie wygasły na skutek ich zaspokojenia. Skarżący przyjął natomiast, że wierzyciel Jan Nowak składając dłużnikowi oświadczenie "potwierdzenie salda" zwolnił dłużnika z długu w zakresie konieczności zapłaty powyższych odsetek, gdyż wyraźnie wskazał, że całość długu sprowadza się do kwoty 20.000 złotych. Odsetki zaś od zapłaconej kwoty 80.000zł z chwilą dokonania zapłaty stały się świadczeniem samoistnym a zatem gdyby wolą Jana Nowaka było uzyskanie ich zapłaty to winien był je wskazać w "potwierdzeniu salda" po stronie należności niezapłaconych, co zdaniem skarżącego oznaczało, że Jan Nowak wyraził jednoznaczną rezygnacje z ich dochodzenia.

Skarżący podkreślił również, że skierowanie pozwu w postępowaniu nakazowym stanowiło wyraz działania w najlepiej rozumianym interesie strony – dawało bowiem możliwość zapłacenia niższej opłaty sądowej oraz możliwość uzyskania tytułu zabezpieczenia już z chwilą wydania nakazu zapłaty. A zatem zaproponowane rozwiązanie nie było zgodne z Opisem istotnych zagadnień dołączonym dla egzaminatorów do zadania, jednak wynikało z logicznej analizy i interpretacji zadania.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia w odpowiedzi na skargę podtrzymała stanowisko i argumentacje zawartą w skarżonej uchwale i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną uchwałę z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.

Kontrolując zaskarżoną uchwałę pod kątem powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy wydawaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia przez Komisję II stopnia przepisów w sposób mogący mieć wpływ na wynik tego postępowania.

Z art. 365 ust. 2 u.r.p. wynika, że oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie, dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych. Przepis ten w ust. 3 stanowi, że każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego. Z ust. 4, omawianego przepisu wynika, że ostateczną ocenę z pracy pisemnej danego zadania z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów.

W niniejszej sprawie egzaminatorzy oceniający pracę Skarżącego z prawa gospodarczego wystawili oceny cząstkowe niedostateczne, w wyniku czego średnia arytmetyczna z wystawionych ocen cząstkowych była oceną negatywną.

Z art. 365 ust. 2 u.r.p. wynika ponadto, że oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dokonują dwaj egzaminatorzy, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopiero spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w przywołanym powyżej przepisie, pozwala na wystawienie oceny pozytywnej z danej części egzaminu radcowskiego.

W wyroku z 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1929/12 (CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny analizując relację przepisów art. 365 ust. 2 oraz 364 ust. 10 ustawy o radcach skonstatował, że: "W zależności od stopnia przygotowania do wykonywania omawianego zawodu przez osobę przystępującą do egzaminu wynik ten powinien być jeden, pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej)".

Tytułem wyjaśnienie należy dodać, że Sąd nie jest kolejną komisją egzaminacyjną, która ocenia pracę Skarżącego. Zadaniem Sądu jest kontrola prawidłowości prowadzonego postępowania i wydanego rozstrzygnięcia w świetle obowiązującego stanu prawnego, w tym czy ocena dokonana przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia nie ma cech dowolności, uwzględniając kryteria z art. 365 ust. 2 u.r.p., wytyczające merytoryczne granice oceny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2006 r. sygn. akt I GSK 1421/05, www.orzeczenia.nas.gov.pl)

Analiza pracy egzaminacyjnej Skarżącego oraz uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, pozwala stwierdzić, że Komisja Egzaminacyjna, oceniając ponownie pracę Skarżącego nie wykroczyła poza granice określone w przywołanym przepisie. Zaskarżona uchwała zawiera merytoryczną ocenę pracy egzaminacyjnej Skarżącego, zgodną z opiniami dwóch egzaminatorów, którzy wystawili oceny cząstkowe niedostateczne. W uchwale zostały wskazane prawidłowe elementy pracy Skarżącego, jak również błędy w niej zawarte, których charakter przesądził o ocenie niedostatecznej. Komisja Egzaminacyjna II stopnia słusznie podniosła za egzaminatorami, że Zdający nie zauważył, a w każdym bądź razie sporządzona praca na to nie wskazuje, że w zadaniu egzaminacyjnym oprócz kwoty 20.000 zł, o którą wnosił w pozwie, powinien był on dochodzić również kwoty 30.000 zł oraz odsetek od kwoty 80.000 zł. Brak wniesienia pozwu w tym zakresie w realiach poleceń egzaminacyjnych a w szczególności wnoszenia pozwu o wszystkie niezaspokojone wierzytelności, które nie uległy przedawnieniu, może świadczyć o tym, że Zdający nie posiada jeszcze stosownej wiedzy w zakresie przedawnienia należności. Zasadnie również, zdaniem Sądu, organ przyjął w tych warunkach, że Zdający nie potrafi w sposób prawidłowy ocenić pod względem prawnym konsekwencji wskazanych w zadaniu egzaminacyjnym zachowań stron stosunku zobowiązaniowego, co wskazuje, iż nie opanował on w stopniu wystarczającym niezbędnego materiału prawniczego by można było uznać, że jest odpowiednio przygotowany do świadczenia samodzielnej pomocy prawnej. Pozbawienie mocodawcy możliwości zaspokojenia znacznej części przysługujących mu roszczeń (ponad 50%) jest bowiem poważnym mankamentem wskazującym na nie opanowanie stosownej wiedzy by móc świadczyć profesjonalną pomoc prawną.

Sąd zauważa Także, że o ile powód może występować o każde z roszczeń odrębnym pozwem, to z polecenia egzaminacyjnego z zakresu prawa gospodarczego jednoznacznie wynikało, że zdający miał wnosić o wszystkie roszczenia, które nie zostały przedawnione. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, Komisja II stopnia prawidłowo podniosła, że zadaniem zdającego było przygotowanie jednego pozwu obejmującego wszystkie nieprzedawnione roszczenia. Powyższe wskazuje również, że Zdający nie zadbał w sposób należyty o interes klienta i że takie działanie należy rozpatrywać w kategorii działania na niekorzyść strony, którą Zdający reprezentował.

Na marginesie jedynie w tym miejscu Sąd wskazuje, że zarówno egzaminatorzy jak i Komisja II stopnia oceniają pracę Zdającego w takiej postaci w jakiej ją sporządził i oddał podczas egzaminu. Wszelkie kwestie i elementy, których Zdający w pracy nie zamieścił oraz założenia, które przyjął, a których nie wyjaśnił w swojej pracy, siłą rzeczy nie mogą być ocenione, a w przypadku kiedy powinny znaleźć się w pracy, ich brak przemawia na niekorzyść Zdającego. Egzaminatorzy oraz Komisja II stopnia, nie mogą bowiem domyślać się założeń poczynionych przez Zdającego, czy też podejmować je za Niego.

Za niezasadny należy również uznać zarzut dot. niewłaściwego zastosowania art. 364 ust.10 w zw. z art. 365 ust.2 u.r.p. poprzez pominiecie wskazanej w ustawie gradacji ocen cząstkowych. W rozpatrywanej sprawie ocena konkretnego pisma została uzasadniona w sposób wystarczający przez egzaminatorów i mimo surowości, nie narusza ona zasad swobodnej oceny, w którą Sąd nie może ingerować. Komisje egzaminacyjne mają bowiem prawo, po dokonaniu subsumcji, do wybrania rozwiązania optymalnego ze względu na przyjęty przez siebie punkt widzenia (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Zakamycze 2005, s. 364). Wybór danego rozwiązania, które jest równowartościowe prawnie wobec innych dopuszczalnych przez ustawę, nie jest zupełnie dowolny i swobodny. Ograniczony jest on przez przepisy prawa materialnego (w tym wypadku przez przepisy ustawy o radcach prawnych, zwłaszcza art. 364 ust. 1 oraz art. 365 ust. 2) oraz przepisy proceduralne (zgodnie z art. 368 ust. 12 u.r.p. odpowiednio stosowane przez Komisję II stopnia przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego). Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o radcach prawnych nie nakładają na egzaminatorów obowiązku wypracowania jednolitych zasad i kryteriów wystawiania ocen. Z uwagi na potencjalną możliwość różnego aczkolwiek prawidłowego rozwiązania tych samych zadań prac pisemnych ustawodawca nie wprowadził wzorca ocen a jedynie kryteria oceny tych prac, które zostały określone w art. 365 ust. 2 u.r.p. i które muszą być spełnione łącznie, bo tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Egzaminatorzy dokonując oceny pracy z poszczególnych części egzaminu kierują się wskazówkami w tym przepisie zawartymi, odnosząc je indywidualnie do każdej pracy. Sąd w tym zakresie wskazuje również na pogląd NSA zaprezentowany w wyroku z dnia 27 lutego 2014r. sygn. II GSK 1959/12 , z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1037/12 oraz z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt II GSK 1340/12 (CBOSA), który to pogląd niniejszy skład orzekający w całości podziela, a z którego wynika, m. in. że :

- uchwała w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego nie jest decyzją wydawaną w ramach uznania administracyjnego, lecz należy ją zakwalifikować do grupy decyzji związanych;

- nie wszystkie błędy pracy egzaminacyjnej z poszczególnych części od drugiej do piątej egzaminu radcowskiego popełnione przez osobę zdającą mogą dopuszczać wartościowanie tej pracy w ramach skali określonej w art. 364 ust. 10 pkt 1) lit. a) - d) ustawy o radcach prawnych, bowiem stwierdzenie błędu, którego ciężar gatunkowy dyskwalifikuje pracę, skutkować będzie wyłącznie oceną negatywną;

- dokonując oceny pracy egzaminacyjnej, egzaminatorzy i komisja egzaminacyjna podejmująca uchwałę o wyniku egzaminu, muszą rozważyć ciężar gatunkowy błędów popełnionych przez osobę zdającą i ocenić je w perspektywie wypełnienia przez pracę wszystkich kryteriów oceny wskazanych w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych.

- gdy proponowane rozwiązanie nie zabezpiecza interesu strony reprezentowanej przez zdającego egzamin to nawet poprawne rozwiązanie zadania pod względem formalnym i materialnoprawnym, nieuwzględniające interesu strony, którą zgodnie z zadaniem zdający egzamin reprezentuje, świadczy o braku przygotowania do należytego wykonywania zawodu radcy prawnego

Sąd uznał również za niezasadne zarzuty związane z naruszeniem przepisów proceduralnych. Jak bowiem wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz treści uzasadnienia zaskarżonej uchwały Komisji II stopnia, organ zbadał i wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy. Przyjęte przez Komisję II stopnia stanowisko zostało w sposób wyczerpujący i jasny przedstawione w uzasadnieniu uchwały ze szczególnym uwzględnieniem wyjaśnienia, dlaczego ilość i waga wskazanych mankamentów pracy egzaminacyjnej sporządzonej przez skarżącego nie pozwoliła na uwzględnienie odwołania i wystawienia pozytywnej oceny z egzaminu radcowskiego.

Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej uchwały wskazuje jednoznacznie, że Komisja II stopnia dokonała samodzielnej oceny zadania egzaminacyjnego pod kątem problemów prawnych występujących w zadaniu i opracowania prawidłowego rozwiązania zadania, tj. odnoszącego się w sposób najpełniejszy do wszystkich zidentyfikowanych problemów prawnych. W tym miejscu Sąd wskazuje, że konieczność uwzględnienia słusznego interesu obywateli w toku postępowania administracyjnego wyrażona w art. 7 k.p.a. nie może prowadzić do oceny materiału dowodowego zgromadzonego w tym postępowaniu wyłącznie w celu uwzględnienia interesów strony. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do zanegowania w postępowaniu administracyjnym obowiązującej zasady prawdy obiektywnej oraz wskazywałoby, że regulacje dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego i reguły oceny dowodów są zbędne.

Sąd wskazuje również, że nie została naruszona norma art. 107 § 3 k.p.a., gdyż fakt nie odniesienia się przez Komisję II Stopnia do wszystkich stawianych w odwołaniu zarzutów nie narusza wskazanego przepisu, gdyż w uzasadnieniu uchwały Komisja w sposób precyzyjny i niebudzący wątpliwości przedstawiła argumenty i przepisy przemawiające za uznaniem, że wynik egzaminu został ustalony prawidłowo. Zgodzić się bowiem należy w tym zakresie z poglądem NSA zaprezentowanym w wyroku z dnia 2 grudnia 2011r. sygn.. II GSK 2333/11 (CBOSA), w którym Sąd wskazał, że nie odniesienie się do wszystkich argumentów odwołania, jeżeli wskazane i objaśnione przez organ w uzasadnieniu decyzji okoliczności przesądzają o trafności decyzji, nie narusza przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd zauważa również, że w aktach sprawy znajduje się sporządzona pisemna opinia dot. zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu wraz ze stanowiskiem członka Komisji referującego sprawę a także wyciąg z protokołu z posiedzenia Komisji odwoławczej, z którego jednoznacznie wynika, że SSA R.I. zreferował sprawę oraz przedstawił sporządzoną przez siebie pisemną opinię dot. zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu wraz ze stanowiskiem. Po referacie, jak wynika z w/w protokołu, miała miejsce dyskusja, po której członkowie Komisji jednogłośnie poparli opinię referenta co do niepodwyższenia oceny uzyskanej przez M.S.

Powyższe wskazuje zatem, że zarzut podniesiony w tym zakresie jest nieuzasadniony szczególnie, że z przepisu zarówno ustawy o radcach prawnych jak również wskazywanego przez skarżącego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (jt. Dz.U. z 2014r. Nr 1193 dalej: rozporządzenie z 24 września 2009r.), w tym w szczególności § 5 ust.2 i 3, nie wynika by Komisja miała obowiązek zawarcia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia informacji: co do sporządzenia pisemnej opinii dot. zasadności poszczególnych zarzutów wraz ze stanowiskiem członka komisji referującego sprawę oraz co do sporządzenia protokołu z posiedzenia Komisji. Dokumenty te winny być oraz zostały w niniejszej sprawie sporządzone i stanowią materiał dowodowy, co nie oznacza jednak, że w uzasadnieniu uchwały winna znajdować się informacja o ich sporządzeniu.

W świetle powyższego, nie można zgodzić się z zarzutem Skarżącego, że materiał dowodowy sprawy nie został w pełni prawidłowo rozpatrzony przez organ II instancji oraz że organ ten nie rozpatrzył i nie odniósł się w sposób wyczerpujący do wszystkich zarzutów i twierdzeń sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu. Sąd stwierdza, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia wnikliwie przeanalizowała pracę Skarżącego oraz odniosła się do wszystkich istotnych w sprawie kwestii. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organ dokonał analizy wszystkich błędów pracy Skarżącego z zakresu prawa gospodarczego i uczynił to mając na uwadze ustawowe kryteria oceny. Uzasadnienie uchwały wyjaśnia powody jej podjęcia. Przywołano stosowne przepisy prawa, wyjaśniono motywy rozstrzygnięcia. Zaskarżona uchwała została wydana w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Na marginesie wypada dodać, iż o istotności danego błędu zawartego w pracy nie decyduje fakt, czy został on dostrzeżony przez obu egzaminatorów lecz jego merytoryczne znaczenie.

Sąd nie dopatrzył się zatem zarzucanego naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7,8,11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. a także § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 24 września 2009r.

Sąd stwierdza, że zarówno Komisja Egzaminacyjna II stopnia jak i egzaminatorzy, dokładnie i merytorycznie uzasadnili swoją ocenę, w oparciu o kryteria zawarte w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach. Przypomnienia wymaga, że praca egzaminacyjna powinna spełniać łącznie wszystkie kryteria zawarte w tym przepisie co sprawia, że wymogi uzyskania oceny pozytywnej z egzaminu radcowskiego są bardzo rygorystyczne. Mankamenty pracy Skarżącego, wytknięte przez Komisję wskazują, że Skarżący nie spełnił tych wymogów. Pozwala to stwierdzić zatem, że opinie sporządzone przez egzaminatorów, na podstawie których została wydana uchwała I instancji oraz uchwała Komisji II stopnia nie miały charakteru dowolnego. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 365 ust. 2 w związku z art. 364 ust. 1 ustawy o radcach.

Surową ocenę pracy egzaminacyjnej wymuszają przepisy ustawy o radcach (art. 365 ust. 2, jak i art. 364 ust. 1). Zgodnie z przepisem art. 364 ust. 1 ustawy o radcach, egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania. W tym miejscy wypada przytoczyć stwierdzenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z przytaczanego już wyroku z 13 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1929/12: "Celem tego postępowania jest przede wszystkim sprawdzenie przygotowania prawniczego osoby przystępującej do tego egzaminu pod względem zdolności do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania. W postępowaniu dotyczącym ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego obowiązkiem organów administracyjnych jest ochrona interesu publicznego, który w tym wypadku należy rozumieć, jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane". Z analizy pracy egzaminacyjnej Skarżącego wynika, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia miała podstawy do przyjęcia, że Skarżący nie wykazał się przygotowaniem prawniczym do wykonywania zawodu w sposób należyty i samodzielny, w związku z czym negatywna ocena z egzaminu nie stanowi naruszenie art. 364 ustawy o radcach.

Sąd, po zbadaniu, czy Komisja Egzaminacyjna II stopnia w niniejszej sprawie dopuściła się uchybień w procesie oceny pracy Skarżącego, nie stwierdził naruszeń mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zaskarżona uchwała została podjęta z uwzględnieniem obowiązującego prawa po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed