Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 770/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 art. 77 §, art. 80, art. 105 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i c
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 8
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2004 nr 257 poz 2573
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na  środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na  środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/E. Podrazik /-/ J. Szaniecka /-/A. Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...]z dnia [...] maja 2008 r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umorzył z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności montażu bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej przy ul. [...]w P. (dz. nr [...], ark. [...], obręb [...]).

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na następujący stan faktyczny. W dniu 31 października wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania pismo R. R. dotyczące samowolnego montażu bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. [...], obręb [...]); organ I instancji w dniu 7 listopada 2007 r. przeprowadził niezapowiedzianą kontrolę na przedmiotowej działce, w wyniku której stwierdził, iż na budynku znajduje się maszt antenowy telefonii komórkowej; następnie w toku postępowania ustalono, iż na dachu budynku znajdują się dwa maszty antenowe, a z informacji uzyskanych z Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. wynika, że inwestor nie dokonał zgłoszenia, ani nie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę.

W dniu 10 grudnia 2007 r. organ nadzoru budowlanego I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie legalności montażu bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej przy ul. [...] w P .

W dniu 11 stycznia 2008 r. do organu nadzoru budowlanego I instancji wpłynęło pismo pełnomocnika (kancelarii prawnej) inwestora, w którym wniesiono o umorzenie postępowania na podstawie art. 105 kpa, jako bezprzedmiotowego.

W piśmie tym wskazano, iż faktycznie zrealizowana stacja bazowa obejmuje 2 maszty antenowe o wysokości niższej niż 3 metry na istniejącym budynku, instalowane na ww. masztach 3 anteny sektorowe (na wysokości 12,5-14,6 m npt i o mocy EIRP w przedziale 892-913 W każda) i 5 radiolinii (na wysokości 11,6-13,8 m npt), urządzenie sterujące o wysokości poniżej 3 m instalowane na istniejącym budynku.

W dniu 6 lutego 2008 r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili zapowiedzianą pisemnie kontrolę na działce przy ul. [...] w P. w wyniku której ustalono, iż na dachu budynku przy ul. [...] w P. zainstalowano dwa maszty: jeden o wysokości 2,84 m - mierzonej od powierzchni dachu nadbudówki, na której masz został zainstalowany, do jego wierzchołka - na północno-zachodniej części dachu od strony ul. [...]j, na maszcie zainstalowane są dwie anteny sektorowe skierowane zgodnie ze szkicem znajdującym się w aktach sprawy PINB (organ zaznaczył, iż wykonano fotografie tabliczek znamionowych, które potwierdzają, że urządzenia te odpowiadają opisanym w sprawozdaniu nr [...] opracowanym przez mgr K. W.); drugi maszt znajduje się na południowo - wschodniej części dachu od strony ul. [...] (zgodnie ze szkicem znajdującym się w aktach PINB), ma wysokość 2,92 m mierzona od powierzchni dachu do wierzchołka masztu (organ zaznaczył, iż wykonano fotografie tabliczek znamionowych, które potwierdzają, że urządzenia te odpowiadają opisanym w sprawozdaniu nr [...]opracowanym przez mgr K. W.); ponadto według oświadczenia przedstawiciela inwestora, który uczestniczył w czynnościach kontrolnych, wymienione urządzenia zostały zainstalowane pomiędzy 24 października 2007 r. a 6 grudnia 2007 r.; na dachu przy nadbudówce znajduje się również szafa o wysokości 1,90 m wraz zespołem urządzeń telekomunikacyjnych, która jest przytwierdzona do ściany nadbudówki.

Postanowieniem Nr [...] z dnia 6 marca 2008 r. Stowarzyszenie A zostało dopuszczone przez organ I instancji do udziału w postępowaniu na prawach strony.

Pismem z dnia 12 marca 2008 r. Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P. udzielił organowi I instancji informacji, iż przedsięwzięcie przedstawione w "Analizie kwalifikacyjnej do wykonania raportu o oddziaływaniu na środowisko" opracowanej w październiku 2007 r. nie kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko; ponadto inwestycja ta, ani jej zasięg oddziaływania nie leży bezpośrednio ani w pobliżu obszaru objętego programem ochronnym Natura 2000. Ponadto organ I instancji wskazał na stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P., zawarte w piśmie z dnia 28 marca 2008 r. (wyrażone w związku z pismem organu I instancji z dnia 5 marca 2008 r. wskazującego na sprawozdania nr [...]oraz nr [...]z badań pól elektromagnetycznych zakresu 01 MHz - 60 GHz, sporządzone po zainstalowaniu przedmiotowej stacji bazowej) co do tego, że stacje bazowe telefonii komórkowej stanowiące urządzenia emitujące pola elektromagnetyczne o wartościach podanych w załączonych sprawozdaniach z badań, nie są instalacjami zaliczanymi do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Przy tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji powołując się na treść art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) uznał, iż zgłoszeniu właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń o wysokości powyżej 3 m oraz urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będące instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zaliczanymi do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy.

W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia powyżej wymienionych przepisów. Zdaniem organu inwestor nie miał obowiązku dokonać zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru montażu przedmiotowych masztów i anten, ani tym bardziej obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organ podkreślił, iż maszty oraz szafa z zespołem urządzeń telekomunikacyjnych zamontowane na budynku przy ul. [...] w P. mierzą poniżej 3 m, zatem nie spełniają wymogów z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b powołanej ustawy. Po przeanalizowaniu zebranego materiału i w oparciu o opinie Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P. oraz Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. organ I instancji uznał, iż przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji organ uznał, iż zachodzą podstawy do umorzenia postępowania, bowiem brak jest przedmiotu postępowania, brak sprawy administracyjnej którą organ ten byłby zobowiązany załatwić, z tego względu postępowanie należało uznać za bezprzedmiotowe. Ponadto organ zauważył, iż wydana decyzja stanowi jednocześnie odpowiedź na zarzuty sformułowane w piśmie z dnia 29 marca 2008 r. przez pełnomocnika Stowarzyszenia A .

Z powyższą decyzją nie zgodziło się wyżej wymienione Stowarzyszenie, które w odwołaniu domagało się uchylenia tej decyzji, której zarzuciło naruszenie art. 7, art. 15, art. 77, art. 80, art. 105, art. 107 § 3 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a także art. 3 pkt 1 i ust. 9, art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane i § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie oraz § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. W uzasadnieniu podkreślono, iż: organ nadzoru budowlanego obowiązany był merytorycznie rozpatrzyć sprawę; przedmiotowa stacja wymagała wydania decyzji środowiskowej, decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i pozwolenia na budowę. Na poparcie swojego stanowiska odwołujący wskazał liczne orzeczenia sądów administracyjnych.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. ([...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na wejście w życie w dniu 31 sierpnia 2007 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2007 r. Nr 158, poz. 1105) oraz złożenie przez inwestora do akt sprawy sprawozdania z badań (nr [...]oraz nr [...]) pól elektromagnetycznych zakresu 0,1 KHZ - 60 GHz dla stacji bazowej UMTS telefonii komórkowej P4 Sp. z o.o. nr [...] w P. przy ul. [...], opracowane dla celów BHP i dla celów ochrony środowiska. Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane roboty polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych nie wymagają pozwolenia na budowę, jeżeli zaś roboty takie dotyczą urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będące instalacjami w rozumieniu Prawa ochrony środowiska, zaliczanymi do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy, a urządzenie przekracza 3 m wysokości, to roboty te objęte są obowiązkiem zgłoszenia z art. 30 ust. 1 pkt 3b i c ustawy Prawo budowlane; na potwierdzenie takiego stanowiska organ przywołał pogląd WSA w Opolu, wyrażony między innymi w wyroku z dnia 22 listopada 2007 r., II SA/Op 386/07. Przywołując treść art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c powołanej ustawy oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) organ stwierdził, iż przedmiotowa inwestycja nie spełnia przesłanek, od których uzależnione jest powstanie obowiązku zgłoszenia robót właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Organ odwoławczy podkreślił, iż w zakresie oddziaływania inwestycji na środowisko wypowiedział się właściwy organ - Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P. w piśmie z dnia 12 marca 2008 r. jednoznacznie wskazując, że przedmiotowa inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko i nie leży bezpośrednio w pobliżu obszaru objętego programem ochronnym Natura 2000. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie uchybił art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, bowiem przeprowadził wszystkie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, w którym przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne zgodnie z art. 107 § 3 kpa; ponadto organ ten nie naruszył art. 105 kpa gdyż w sprawie nie ma przesłanek do władczego działania organu nadzoru budowlanego. Ponownie wskazując na art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy Prawo budowlane oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. organ II instancji podkreślił, iż brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, zatem organ I instancji nie mógł rozstrzygać co do istoty sprawy. Organ odwoławczy nie doszukał się także w postępowaniu organu I instancji naruszenia art. 15 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W odpowiedzi na zarzut pomięcia przez organ I instancji przepisów art. 46 ust. 2, ust. 4, pkt 2-9, ust. 4a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska organ II instancji stwierdził, iż w świetle art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy Prawo budowlane oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 powołanego rozporządzenia powyżej wymienione przepisy Prawa ochrony środowiska nie mają zastosowania do przedmiotowej inwestycji.

Z rozstrzygnięciem organu II instancji nie zgodziło się Stowarzyszenie A w P., które w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie: przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, art. 77 poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 80 poprzez uznanie okoliczności sprawy za udowodnione bez wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, art. 105 § 1 poprzez jego zastosowanie, art. 107 § 3 poprzez pominięcie uzasadnienia faktycznego decyzji, art. 145 § 1 pkt 4 poprzez wystąpienie w sprawie przesłanek sformułowanych w tym przepisie; art. 3 pkt 1 oraz ust. 9, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane i § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie oraz § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. Przy tak sformułowanych zarzutach skarżący podmiot domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż jego stanowisko oparte jest w całości na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które zostało zignorowane przez organy administracji. Skarżący podkreślił, iż w szczególności interpretacja art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego dokonana przez organy administracji nie jest zgodna z orzecznictwem NSA, bowiem budowa masztu telefonii komórkowej nie stanowi robót budowlanych polegających na montażu urządzenia będącego elementem wyposażenia budynku, maszt taki nie stanowi elementu wyposażenia budynku (wyrok z dnia 7 października 2005 r., II OSK 89/05 i wyrok z dnia 24 kwietnia 2008 r., II GSK 62/08). Zdaniem skarżącego stacja bazowa telefonii komórkowej jest "obiektem budowlanym" w świetle art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie oraz § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy realizacji których jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru budowlanego. W ocenie skarżącego zrealizowanie przedmiotowej inwestycji wymagało wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz pozwolenia na budowę; antena wraz z konstrukcjami wsporczymi, trasą kablową i urządzeniem sterującym stanowi niezależny obiekt telekomunikacyjny i nie spełnia funkcji użytkowej dla budynku. Ponadto w przekonaniu skarżącego organ II instancji nie odniósł się do żadnego zarzutu strony (dowodu) zawartego w odwołaniu, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarżący wyraził pogląd, iż właściciel nieruchomości jest stroną postępowania, jeżeli ponadnormatywne pole elektromagnetyczne występuje nad jego działką (przy czym nie ma znaczenia, na jakiej wysokości to pole występuje); na poparcie swojego stanowiska skarżący wskazał art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 143 i art. 144 Kodeksu cywilnego oraz orzecznictwo sądów administracyjnych; w jego przekonaniu w sprawie zaszły przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa z uwagi na brak ustalenia wszystkich stron postępowania. Skarżący domagał się także stwierdzenia przez organ, czy pole elektromagnetyczne o wartościach ponadnormatywnych nie wykracza poza teren, do którego inwestor ma tytuł prawny i czy nie powstały ograniczenia w zagospodarowaniu terenów sąsiednich.

Skarżący wyraził także pogląd, że w sprawie niezasadnie zastosowano umorzenie postępowania, bowiem strony były zainteresowane jego wynikiem merytorycznym, a kwestie wydania decyzji środowiskowej lub jej braku powinno rozstrzygać się w formie decyzji administracyjnej. Wskazując na orzeczenia WSA w Warszawie skarżący stwierdził, iż organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest do wskazania konkretnej odległości od środka elektrycznego wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny, w której znajdują się miejsca dostępne dla ludności; nie tylko obszary, które owa oś "przebija", ale także miejsca np. pod anteną - w tym wypadku na poziomie terenu. W ocenie skarżącego w toku postępowania konieczne jest określenie w formie graficznej szerokości głównej wiązki promieniowania, wskazanie konkretnej odległości od środka elektrycznego w przestrzeni oddziaływania głównej wiązki promieniowania anteny - miejsc dostępnych dla ludzi wzdłuż osi głównej tej wiązki i dokonanie kwalifikacji inwestycji zgodnie z § 5 rozporządzenia, który zawiera szczegółowe uwarunkowania związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, a wymienionego w § 3, do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Zdaniem skarżącego opieranie się przez organy nadzoru budowlanego na pismach innych organów nie ma umocowania, bowiem w niniejszej sprawie obowiązuje wymóg uzyskania decyzji środowiskowej.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ podkreślił, wskazując na art. 29 ust. 2 pkt 15 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 b i c Prawa budowlanego, iż budowa przedmiotowej stacji, której maszty nie przekraczają 3 m i która nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia zamiaru wykonania inwestycji.

Pismem z dnia 17 stycznia 2009 r. Stowarzyszenie "B" z siedzibą w Rz. wniosło o dopuszczenie tego podmiotu, jako organizacji społecznej, do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym na prawach uczestnika. W piśmie tym zarzucono zaskarżonej decyzji między innymi naruszenie: art. 7, art. 77, art. 105, art. 80, art. 84, art. 107 § 3 kpa; art. 3 pkt 1 i w zw. z art. 7, art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane i § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r.; art. 46 ust. 1, art. 46a ust. 4 pkt 1 oraz 4 w zw. z art. 49 ust. 3 w powiązaniu z art. 51 ust. 2, ust. 8 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z § 2 pkt 2, § 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko; art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane w zw. z art. 28 kpa w zw. z art. 135 ustawy prawo ochrony środowiska.

W piśmie z dnia 29 stycznia 2009 r. inwestor C Sp. z o.o. w W. nie podzieliła zarzutów skargi, przedstawiła argumenty przeciwko zasadności poszczególnych zarzutów skargi i powołała się na wyjaśnienia Ministerstwa Środowiska do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. (Dz.U. Nr 158, poz. 1105) zamieszczone na stronie internetowej tego urzędu, wskazujące, iż główna wiązka promieniowania to wielkość wektorowa, a poniżej niej mogą występować miejsca dostępne dla ludności.

Postanowieniem z dnia 12 marca 2009 r. Sąd na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuścił do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika Stowarzyszenie "B" w Rz., które w piśmie z dnia 28 lutego 2009 r. przedstawiło dalsze argumenty na poparcie skargi, między innymi co do tego, że organ nie ustalił stron postępowania oraz, że organ nie ustalił czy wokół terenu inwestycji występują jakieś miejsca dostępne dla ludności w jakich faktycznie odległościach. W ocenie uczestnika konieczne jest ustalenie mocy katalogowej anteny sektorowej i przyjęcie jej maksymalnej pracy na sektor, to jest około 8 tysięcy W dla oceny wpływu na środowisko. Ponadto uczestnik zarzucił organowi, iż nie ustalił konkretnej odległości od środka elektrycznego wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anten i nie wskazał źródła takich ustaleń, a uznał, że w odległości przewidzianej w rozporządzeniu w odniesieniu od środka elektrycznego anteny nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. W piśmie zarzucono również brak ustosunkowania się do zgromadzonych dowodów, w tym opinii co do kwalifikowania inwestycji jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca aktualnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z tą zasadą sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też zawartą w skardze argumentacją. Zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżących.

W niniejszej sprawie, która dotyczy umorzenia postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego w sprawie legalności wykonania inwestycji w postaci bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku przy ul. [...] w P., istotne jest to, czy organy nadzoru budowlanego trafnie uznały, iż nie ma podstaw do prowadzenia postępowania bowiem nie zaistniała samowola budowlana w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i postępowanie z tej przyczyny, jako bezprzedmiotowe, należało umorzyć stosownie do treści art. 105 § 1 kpa.

Obowiązujący w dacie zainstalowania urządzeń przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b prawa budowlanego wymagał zgłoszenia robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. Biorąc pod uwagę niesporne wyniki pomiarów dwóch masztów służących jako konstrukcja nośna anten sektorowych, dokonanych w czasie kontroli w dniu 6 lutego 2008 r., stwierdzić należy, iż zamontowanie przedmiotowych urządzeń nie wymagało zgłoszenia w trybie art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b powołanej ustawy. Sąd podziela pogląd, że anteny, maszty antenowe wraz z ich konstrukcją wsporczą oraz innym elementami składają się na jedno urządzenie stanowiące całość techniczną (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 grudnia 2007 r., II SA/Gl 798/07, LEX nr 382708).

W ocenie Sądu organ II instancji nie poczynił jednoznacznych ustaleń faktycznych celem zbadania, czy przedmiotowa inwestycja wymagała zgłoszenia w trybie art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania przedmiotowych urządzeń telekomunikacyjnych.

Przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy Prawo budowlane w tej dacie stanowił, iż zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy.

Rozstrzygnięcie, czy przedmiotowa inwestycja ze względu na swoje parametry i sposób oddziaływania zaliczała się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymagało m.in. ustalenia zgodnie normami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U.04.257.2573., zm.2005.06.08, zm.2007.08.31.) jakiej mocy pole elektromagnetyczne mają emitować anteny stacji bazowej oraz w jakiej odległości od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny znajdują się miejsca dostępne dla ludności.

Organ odwoławczy na parametry takie nie wskazał, nie wynikają one także ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Organ II instancji ograniczył się do powołania opinii Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P. z dnia 12 marca 2008 r., w której stwierdzono, iż inwestycja przedstawiona w analizie kwalifikacyjnej do wykonania raportu o oddziaływaniu na środowisko nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, oraz stanowiska Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. z dnia 28 marca 2008 r., iż stacje bazowe telefonii komórkowej emitujące pola elektromagnetyczne o wartościach podanych w sprawozdaniach z badań nie są instalacjami zaliczanymi do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Stanowiska powyżej zacytowanych organów nie wskazują jednoznacznie na parametry urządzeń, które zamontowano na dachu budynku przy ul. [...] w P., które jednocześnie można byłoby odnieść do konkretnych zapisów rozporządzenia wykonawczego z dnia 9 listopada 2004 r., wydanego przez Radę Ministrów na podstawie art. 51 ust. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), a mianowicie przepisów § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 powołanego rozporządzenia wykonawczego. Z akt sprawy wprawdzie wynika, iż po zainstalowaniu przedmiotowych urządzeń telekomunikacyjnych zostały wykonane w dniu 14 grudnia 2007 r. pomiary pól elektromagnetycznych zakresu 0,1 KHZ - 60 GHz dla stacji bazowej UMTS telefonii komórkowej P4 Sp. z o.o. nr [...] w P. przy ul. [...]- sprawozdania z badań nr [...]oraz nr [...] (k. 181-174 i k. 173-166 akt adm.), ale zostały one wykonane na cele BHP i ochrony środowiska i odnoszą się do wymogów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. Nr 217, poz. 1833) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. Nr 192, poz. 1883) oraz powołanych Polskich Norm (z zapisów na str. 2 sprawozdania nr 071202005/2/BHP wynika, iż dotyczy ochrony pracy w polach i promieniowaniu elektromagnetycznym o częstotliwości 0d 0 Hz do 300 GHz). Wprawdzie Sąd nie widzi podstaw by kwestionować prawidłowość tych badań, jednakże z uwagi na brak zamieszczenia w nich istotnych w świetle rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r parametrów nie sposób przyjąć, by tak sprawozdania jak i wydana na ich podstawie opinia Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska mogły stanowić podstawę do przyjęcia, że zrealizowane urządzenia nie stanowią przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Analiza kwalifikacyjna do wykonania raportu o oddziaływaniu na środowisko z października 2007 r. dla stacji bazowej telefonii komórkowej sieci P4 nr POZ0043 (k. 87-92 akt administracyjnych) oraz wydana na jej podstawie opinia Urzędu Miasta P. z dnia 12 marca 2008 r., nie mogły także stanowić podstawy takich ustaleń. Analiza kwalifikacyjna, przekazana Urzędowi została wykonana przed realizacją przedmiotowej inwestycji, na potrzeby innego postępowania, a jej ocena prowadzi w zasadzie do wniosku, że dotyczy ona anten innego typu, niż faktycznie zamontowane. W jej treści sporządzający ją posługuje się określeniem antena typu AS02 (k.88 akt administracyjnych), w sytuacji, gdy w opisanych wyżej sprawozdaniach zrealizowane anteny określono jako typ K 742215 (k. 176, 168 akt administracyjnych)

W aktach sprawy brak jakichkolwiek danych umożliwiających ustalenie w jakiej odległości od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny znajdują się miejsca dostępne dla ludności.

W tym stanie stwierdzić należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, by w sprawie ustalono istotne okoliczności, a dotyczące parametrów zainstalowanych urządzeń telekomunikacyjnych, niezbędnych do ustalenia, czy wykonanie robót związanych z ich realizacją wymagało zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej w trybie powoływanego art. 30 ust. 1pkt. 3 lit.c prawa budowlanego.

Zdaniem Sądu powyższe oznacza, że organ II instancji zaniechał podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Tym samym dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa.

Nie zamieszczenie w decyzji istotnych ustaleń stanu faktycznego stanowi także naruszenie przepisów art. 107 § 3 kpa.

W konsekwencji, co zostało już podkreślone organ odwoławczy przedwcześnie uznał, iż w sprawie brak jest przedmiotu postępowania (to jest nie doszło do samowoli budowlanej) i zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania w myśl art. 105 §1 kpa.

Stwierdzone naruszenia prawa procesowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy uzasadnione jest uchylenie zaskarżonej decyzji i dlatego orzeczono jak w pkt. I sentencji wyroku.

Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien mieć na względzie poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania, co oznacza konieczność ustalenia parametrów zrealizowanej inwestycji, które można byłoby odnieść do zapisów rozporządzenia wykonawczego z dnia 9 listopada 2004 r., w szczególności zaś przepisów § 2 ust.1pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 celem stwierdzenia, czy inwestycja ta jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko i czy prace związane z jej realizacją wymagały w istocie zgłoszenia właściwemu organowi w trybie art. 30 ust. 1 pkt. 3lit.c w analizowanym brzmieniu.

Organ winien przy tym pamiętać, że dokonane ustalenia zgodnie z art. 107 § 3 kpa winny mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonej przez siebie decyzji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy, zaś o wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 tej ustawy.

/-/ E.Podrazik /-/ J.Szaniecka /-/A.Łaskarzewska

MK