Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 714/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 185 § 1, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia NSA Anna Lech Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. D. i A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1263/10 w sprawie ze skargi T. D. i A. J. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej solidarnie na rzecz T. D. i A. J. kwotę 414 (czterysta czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1263/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. D. i A. J. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Szef Wydziału Zakwaterowania MON w dniu [...] marca 1958 r. decyzją imiennego nakazu przydziału kwatery Nr [...] przydzielił kpt. C. M. z rodziną, tj. z żoną, dwójką dzieci i matką lokal mieszkalny nr [...] położony w Warszawie przy ulicy [...] (obecnie [...]). Następnie w związku z przydziałem C. M. lokalu mieszkalnego w nowym miejscu pełnienia służby, tj. w Gliwicach, Kierownik Garnizonowej Administracji Mieszkań nr [...] Warszawa [...] w dniu [...] lutego 1982 r. decyzją Nr [...] wezwał C. M. ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami, tj. K. M. - żona, T. M. – syn, pasierbicę – T. K. (obecnie D.) – oraz jej córkę A. K. (obecnie J.), do dobrowolnego zwolnienia ww. lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w razie niezwolnienia lokalu, w dniu [...] marca 1982 r. zostanie dokonane przymusowe usunięcie osób i ruchomości. Organ podał, że przymusowe usunięcie T. K. (D.) z córką A. nastąpi do lokalu w Gliwicach przy ulicy [...].

Od tej decyzji T. K. (D.) odwołała się do Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego Warszawa, który decyzją z dnia [...] czerwca 1982 r. Nr [...] uchylił ww. decyzję w części dotyczącej przekwaterowania T. K. (D.) do Gliwic i postanowił przekwaterować ją z rodziną do zastępczego pomieszczenia mieszkalnego wskazanego przez Szefostwo.

Pismem z dnia [...] lutego 2002 r. Wicedyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] WAM w Warszawie wskazał T. D. zamienny lokal mieszkalny nr [...] przy ulicy [...] w Warszawie, na którego przyjęcie ww. nie wyraziła zgody.

Pismem z dnia [...] stycznia 2004 r. organ zaproponował T. D. inny lokal mieszkalny przy ulicy [...] w Warszawie, na którego przyjęcie ww. również nie wyraziła zgody.

W dniu [...] czerwca 2007 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w Warszawie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w trybie przepisu art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w Warszawie zobowiązał T. D., W. D., A. J. i J. J. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w Warszawie oraz do uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, jak również zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia 1 lipca 2004 r. do dnia zwolnienia lokalu.

Od powyższej decyzji odwołała się T. D. oraz pozostałe strony do Prezesa WAM, który decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w Warszawie ustalił, że W. D. zmarł w dniu [...] maja 2008 r. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. umorzył postępowanie administracyjne w stosunku do W. D., uznając je za bezprzedmiotowe.

Decyzją z dnia [...] października 2009 r., Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie, zobowiązał T. D., A. J. oraz J. J. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w Warszawie oraz do uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu bez tytułu prawnego, za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia tego lokalu.

Od tej decyzji odwołanie wniosły T. D. i A. J. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. - dalej Kpa) przez to, że postępowanie, którego dotyczy zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. Zaskarżonej decyzji zarzuciły ponadto naruszenie art. 7, art. 10 § 1 w związku z art. 77 Kpa oraz art. 80 i art. 81 Kpa, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zarzuciły również naruszenie art. 37a powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z powodu nierozważenia przez organ czy przepis ten może być stosowany w stosunku do stron postępowania. Wskazały ponadto, że w decyzji nie wskazano konkretnej kwoty opłaty za używanie lokalu ani nie podano sposobu jej wyliczenia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie, nr [...] z dnia [...] października 2009 r. zobowiązującą T. D., A. J. oraz J. J. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w Warszawie oraz do uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu bez tytułu prawnego, za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia tego lokalu.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowy lokal zajmowany jest przez T. D., A. J. i J. J. bez tytułu prawnego. Organ przypomniał, że Kierownik Garnizonowej Administracji Mieszkań nr [...] Warszawa [...] w dniu [...] lutego 1982 r. decyzją Nr [...] wezwał m.in. T. D. oraz A. J. do dobrowolnego zwolnienia ww. lokalu mieszkalnego. Na skutek wniesionego przez T. D. odwołania Szef Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego Warszawa, decyzją Nr [...] uchylił ww. decyzję w części dotyczącej przekwaterowania T. D. do Gliwic i postanowił przekwaterować wymienioną z rodziną do zastępczego lokalu mieszkalnego, wskazanego przez właściwy organ, co nie oznacza, że z powyższych decyzji można wywodzić prawa T. D. do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Następnie powołując się na art. 37a powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP organ podał, że osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są zobowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia stosownych opłat. Wskazał również, że przepisem szczególnym w stosunku do art. 37a ust. 2 i art. 45 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest art. 45 ust. 3 powołanej ustawy, zgodnie z którym przymusowego wykwaterowania nie stosuje się do kobiety w ciąży, małoletniego, niepełnosprawnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.) lub ubezwłasnowolnionego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałego, obłożnie chorego – osobę, która dysponuje dokumentami urzędowymi lub zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym stan zdrowia, w którym chory bez narażenia życia lub zdrowia nie może prowadzić normalnej egzystencji, a w szczególności nie jest zdolny do podjęcia żadnej pracy, wydanym nie wcześniej niż 1 miesiąc przed wykonywaniem przymusowego wykwaterowania, emeryta i rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej, Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM występuje wobec takich osób z pozwem o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego, orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, wezwanie do udziału w procesie gminy oraz określenie odszkodowania. Organ podał, że jak wynika z akt sprawy, strony postępowania nie należą do kręgu osób wskazanych w art. 45 ust. 3 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, co powoduje, że organ zobowiązany jest wydać decyzję w oparciu o art. 37a ust. 1 i 2 powołanej ustawy. Wskazał też, że tryb postępowania określony powyższymi normami prawnymi nie jest trybem fakultatywnym, lecz obligatoryjnym, w sytuacji zaistnienia stanu faktycznego określonego w tych przepisach. Powoduje to, że organ I instancji zobligowany był do wydania decyzji zobowiązującej strony do opróżnienia zajmowanego lokalu bez tytułu prawnego i uiszczenia należnych opłat oraz odszkodowania.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odniósł się również do zarzutu pełnomocnika stron odnośnie umorzenia postępowania i wskazał, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2009 r. dotyczy postępowania administracyjnego toczącego się wobec zmarłego W. D., co oznacza, że decyzja, o której mowa umorzyła postępowanie w sprawie zajmowania lokalu bez tytułu prawnego jedynie wobec jednej ze stron.

Za bezzasadny organ uznał również zarzut naruszenia art. 10 § 1 Kpa w związku z art. 77 oraz art. 80 i 81 Kpa bowiem pismem z dnia [...] lutego 2009 r. pełnomocnik stron został poinformowany o ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji. Organ podał, że również w dalszym postępowaniu pełnomocnik stron był informowany o brzmieniu art. 10 § 1 Kpa i wynikających z tego przepisu uprawnieniach. Organ poinformował również, że jednocześnie z decyzją, stronom postępowania, doręczone zostało pismo wskazujące wysokość miesięcznej opłaty za lokal, kwoty należnego odszkodowania za bezumowne zajmowanie lokalu mieszkalnego i wysokość opłat pośrednich związanych z używaniem lokalu mieszkalnego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły T. D. i A. J. Wniosły o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji zarzucając jej naruszenie, w sposób rażący, art. 156 § 1 pkt 3 Kpa oraz przepisów, na podstawie których je wydano. Wniosły również o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniosły, że w sprawie o opróżnienie zajmowanego lokalu zakończono już wcześniej postępowanie decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 1982 r., w której Kierownik GAM nr [...] Warszawa [...] rozstrzygnął już sprawę zajmowanego lokalu i w tej części decyzja jest niewątpliwie ostateczna od dnia [...] czerwca 1982 r. Podał też, że decyzja ta była następnie korygowana wskutek wniesionego odwołania - w części dotyczącej lokalu mieszkalnego, do jakiego T. D. miała być przekwaterowana wraz z córką – przez ostateczną decyzję Nr [...] Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego Warszawa z dnia [...] czerwca 1982 r. Oznacza to zatem, zdaniem pełnomocnika skarżących, że organ wydając obecnie decyzję nakazującą opróżnienie lokalu oraz zapłatę odszkodowania, wydał ją w warunkach objętych dyspozycją art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Pełnomocnik skarżących wskazał ponadto, że organ w swojej decyzji z dnia [...] października 2009 r. ani w żadnej innej decyzji, nie wskazał lokalu zamiennego, do którego winno nastąpić przekwaterowanie skarżących, zgodnie z wymienioną wcześniej ostateczną decyzją Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego Warszawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 2005 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), zgodnie z którym osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania (ust. 1). W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań (ust. 2). Sąd zwrócił uwagę na sformułowanie użyte w ust. 2 przytoczonego przepisu "wydaje decyzję", które oznacza, że organ zobowiązany jest do wydania decyzji, o ile zostanie spełniona przesłanka określona w ust. 1, jaką jest - zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. Przepis art. 37a powołanej ustawy jest konsekwencją zmian, które weszły w życie w dniu 1 lipca 2004 r., wprowadzonych ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), która w art. 10 wprowadziła zapis, że przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.), nie stosuje się do lokali będących w dyspozycji WAM. Tego rodzaju rozwiązanie prawne uzasadnia treść art. 37a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i jest wyrazem swoistego sankcjonowania przez ustawodawcę przypadków zajmowania lokali, pozostających w dyspozycji organów Agencji, przez osoby, które nie legitymują się tytułem prawnym. Wprowadzając omawiany przepis, ustawodawca zdecydował się zatem na jednorazowe i łączne załatwienie kwestii bezprawnego zajmowania lokalu mieszkalnego, znajdującego się w zasobach Agencji, przyjmując wymóg spełnienia tylko jednej przesłanki. Tą przesłanką jest zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego.

Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił, że skarżące nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Bezspornym jest bowiem, iż T. D. i jej córka A. J. nie posiadają tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w Warszawie. Tytuł ten posiadał bowiem wyłącznie C. M., jako żołnierz zawodowy, na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej Nr [...] z dnia [...] marca 1958r.

Szefa Wydziału Zakwaterowania MON. Skarżąca i jej córka A. J. została w przydziale tym uwzględniona jedynie przy obliczaniu należnej C. M. powierzchni mieszkalnej lokalu, co nie stanowi o posiadaniu samoistnego prawa do tego lokalu. Następnie, w związku z przydziałem C. M. lokalu mieszkalnego w nowym miejscu pełnienia służby, tj. w Gliwicach, Kierownik Garnizonowej Administracji Mieszkań nr [...] Warszawa [...] w dniu [...] lutego 1982 r. decyzją nr [...] wezwał C. M. ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami, tj. K. M. - żona, T. M. – syn, pasierbicę – T. K. (obecnie D.) – oraz jej córkę A. K. (obecnie J.), do dobrowolnego zwolnienia ww. lokalu mieszkalnego. Od tej decyzji T. K. (D.) odwołała się do Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego Warszawa, który decyzją z dnia [...] czerwca 1982 r. Nr [...] uchylił ww. decyzję w części dotyczącej przekwaterowania T. K. (D.) do Gliwic i postanowił przekwaterować ją z rodziną do zastępczego pomieszczenia mieszkalnego wskazanego przez szefostwo. Pismem z dnia [...] lutego 2002 r. Wicedyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] WAM w Warszawie wskazał T. D. zamienny lokal mieszkalny nr [...] przy ulicy [...] w Warszawie, na którego przyjęcie zainteresowana nie wyraziła zgody. Kolejnym pismem z dnia [...] stycznia 2004 r. organ zaproponował T. D. inny lokal mieszkalny przy ulicy [...] w Warszawie, na którego przyjęcie ww. również nie wyraziła zgody.

Sąd podkreślił, że uchylenie decyzji, w części dotyczącej skarżących w zakresie obowiązku wykwaterowania z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w Warszawie, decyzją z dnia [...] czerwca 1982 r. Nr [...] nie oznacza, że nabyły one tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Pomimo dwukrotnej propozycji ze strony organu skarżące nie przyjęły też lokalu zastępczego, co oznacza, że stan prawny do zajmowania powyższego lokalu nie został uregulowany na korzyść skarżących, co powoduje, że zamieszkują one w nim bez tytułu prawnego. Należy podkreślić, że samo zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu, a nawet ponoszenie kosztów jego utrzymania, nie czyni skarżących osobami posiadającymi prawo do tego lokalu. Z tego powodu organ był zobligowany treścią powyższego przepisu do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań.

Sąd nie podzielił zarzutu skarżących, dotyczącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Pełnomocnik skarżących wskazując na naruszenie tego przepisu uznał, że organ wydając obecnie decyzję z dnia [...] października 2009 r. o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w Warszawie orzekł w sprawie, w której wydana już była decyzja ostateczna. Sąd nie podziela tego zarzutu bowiem decyzja Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań nr [...] Warszawa [...] z dnia [...] lutego 1982 r. Nr [...], którą wezwał C. M. ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami do dobrowolnego zwolnienia ww. lokalu mieszkalnego została uchylona, decyzja z dnia [...] czerwca 1982 r. Nr [...] w części dotyczącej przekwaterowania T. K. (D.) wraz z córką. Tak więc poza zaskarżoną obecnie decyzją oraz decyzją organu I instancji, w obrocie prawnym nie funkcjonuje decyzja nakazująca T. D. i A. J. opuszczenie wskazanego wyżej lokalu.

Odnosząc się do zarzutów o konieczności zapewnienia skarżącym lokalu zastępczego Sąd wskazał, że sprawa ta nie jest obecnie przedmiotem rozpoznawania, co nie oznacza, że skarżące nie mogą z takim roszczeniem wystąpić w stosunku do organu.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosły T. D. i A. J. zaskarżając wyrok w całości wniosły o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

- naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – Dz. U. , nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (i w opinii skarżących miało), to jest przepisów:

1. - art. 141 § 4 zdanie pierwsze ppsa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c

ppsa w zw. z art. 156 § 3 Kpa i art. 107 § 3 Kpa z powodu nie określenia stanu sprawy przyjętego w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku przez Sąd i przyczyn, dla których owe ustalenia zostały zaakceptowane (stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd za ustalony w postępowaniu sądowo-administracyjnym), z uwagi na co też ocena przyjętej podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zaskarżanym wyroku - w relacji do nie ujawnionych jako przyjętych sądowych ustaleń faktycznych w sprawie - nie jest możliwa, a w każdym razie jednoznaczna i utrudnia zgłaszanie zarzutów, a dalej dokonywanie oceny zarzutów zawartych w przedkładanej skardze kasacyjnej,

2. - art. 151 ppsa z powodu oddalenia skargi strony, pomimo że skarżone decyzje rażąco naruszały przepisy, w oparciu o które dokonano w nich rozstrzygnięć w przedmiocie ustanowienia po raz wtóry wbrew art. 16 § 1 Kpa (już ustalonego w 1982r.) obowiązku opróżnienia lokalu w Warszawie przy ul. [...] (a przy tym zwłaszcza w okolicznościach, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa)

oraz pomimo – gdy chodzi o ustalenie obowiązku uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat - nie skonkretyzowania w sentencji decyzji tych obowiązków wobec skarżących i akceptowaniu powielenia w sentencji decyzji brzmienia przepisu, który wszak wymagał dookreślenia kto tymi obowiązkami jest obciążony i w jakim zakresie oraz w jakiej wysokości na dzień wydania decyzji,

3. - art. 145 § 1 pkt 1a oraz art. 152 i 132 ppsa, ktore winny znaleźć

zastosowanie w ten sposób, że wydana w II instancji zaskarżana decyzja

Prezesa WAM z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań oraz poprzedzająca ją decyzja w I instancji Dyrektora Oddziału Regionalnego w Warszawie WAM z dnia [...] października 2009 r. podlegały uchyleniu jako naruszające art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP , z uwagi na art. 16 § 1 Kpa w związku z decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 1982 r. Kierownika GAM nr [...] Warszawa [...] (w części dotyczącej tam definitywnie określonego obowiązku skarżących zwolnienia, a więc w innej konwencji wyrażenia tej samej powinności – opróżnienia lokalu w Warszawie przy ul. [...]) oraz decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego – uchylająca obowiązek ustalenia ich przymusowego przekwaterowania do lokalu w Gliwicach i w to miejsce ustalenia ich obowiązku przymusowego przekwaterowania w wypadku nie zwolnienia zajmowanego lokalu do zastępczego pomieszczenia mieszkalnego wskazanego przez Szefostwo Służby Zakwaterowania i

Budownictwa Garnizonu Stołecznego, co oznacza zamieszkiwanie w lokalu pod tak określonym tytułem prawnym, aż do ziszczenia się wskazanego w decyzji warunku, a nie bez tytułu prawnego.

- naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa) z powodu błędnego przyjęcia, że skażone organy I i w II instancji prawidłowo za podstawę

materialnoprawną swoich decyzji stosowały przepis art. 37a ustawy z dnia 22

czerwca 2005 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem wskazany przepis nie mógł być podstawą rozstrzygnięcia organów, skoro ostateczną decyzja Nr [...] z dnia [...] lutego 1982 r. Kierownika GAM nr [...] Warszawa [...] wezwano płk C. M. ze wspólnie zamieszkałymi z nim osobami tj. K. M., T. M., T. K. ( obecnie D.), A. K. (obecnie J.) do dobrowolnego zwolnienia osobnej kwatery stałej w Warszawie przy ul. [...] i przekazania kluczy od tej kwatery do GAM nr [...] w terminie do [...] marca 1982 r., natomiast decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego zmieniono drugie z rozstrzygnięć pomieszczonych w decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 1982 r. o dokonaniu w dniu [...].03.1982 r. o godz. 10.00 przymusowego przekwaterowania osób zajmujących lokal w Warszawie przy ul. [...] –T. K. (obecnie D.) z córką A. K. (obecnie J.) - w przypadku nie zwolnienia kwatery do wskazanego w decyzji dnia [...] marca1982 r. - do osobnej kwatery stałej w Gliwicach otrzymanej przez płk C. M. i zmiana taka polegała na uchyleniu decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 1982 r. - w części dotyczącej przekwaterowania T. K. (obecnie D.) do Gliwic i rozstrzygnięciu o przekwaterowaniu wymienionej wraz z rodziną (córką A. K., obecnie J.) do zastępczego pomieszczenia mieszkalnego wskazanego przez Szefostwo Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego, które to rozstrzygnięcie ma charakter ostateczny i sankcjonuje prawnie od dat wydania decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. legalne zamieszkiwanie Skarżących w lokalu w Warszawie przy ul. [...] przynajmniej dopóty, dopóki Szefostwo Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego nie zarządzi ich przekwaterowania do zastępczego lokalu mieszkalnego wskazanego przez to Szefostwo.

Uzasadniając zarzuty skarżące podniosły m. in., że w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę skarżących Sąd nie przedstawił jaki stan faktyczny został przyjęty przez ten Sąd i stanowi podstawę ocen prawnych pomieszczonych w uzasadnieniu tego wyroku. Co najwyżej można się domyślać niektórych elementów takich ustaleń z powodu stosowanych argumentów, jednakowoż nie jest to materia miarodajna dla oceny poprawności, ocen prawnych zawartych u uzasadnieniu wyroku dla Sądu II instancji , któremu przychodzi rozpoznać skargę kasacyjną. Brak jasności do stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd powoduje, że

nie jest w ogóle jasne, czy i na ile uprawniony jest pogląd prawny Sądu, iż nie zachodzi (wbrew zarzutom pełnomocnika skarżących) przypadek objęty dyspozycją art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Jasne jest (gdy tylko zapozna się treść opisaną w dokumencie), że decyzja Nr [...] Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszań Warszawa [...] z dnia [...] lutego 1982 r. składa się z dwu elementów rozstrzygnięcia. I tak decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 1982 r. (w pierwszym elemencie) wzywa płk C. M. ze wspólnie zamieszkałymi z nim osobami tj. K. M. (żoną), T. M. (synem), T. K. (obecnie D., pasierbicą), A. K. (obecnie J., wnuczką) do dobrowolnego zwolnienia osobnej kwatery stałej w Warszawie przy ul. [...] i przekazania kluczy od tej kwatery do GAM nr [...] w terminie do [...] marca 1982 r. Ten element decyzji stał się ostateczny bowiem w tym zakresie decyzja Nr [...] nie została zmieniona wskutek odwołania T. D. i jej córki. Zmieniony został przez organ II instancji drugi element decyzji nr [...], bowiem decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. Szefostwo Służby zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego zmieniono

rozstrzygnięcie o dokonaniu w dniu [...] marca 1982 r. o godz. 10.00 przymusowego

przekwaterowania osób zajmujących lokal w Warszawie przy ul. [...]

- T. K. (obecnie D.) z córką A. K. (obecnie

J.) - w przypadku nie zwolnienia kwatery stałej - do osobnej kwatery stałej w Gliwicach otrzymanej przez płk C. M. Dokonana zmiana polegała na uchyleniu decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 1982 r. – w części dotyczącej przekwaterowania T. K. (obecnie D.) do Gliwic i na rozstrzygnięciu w to miejsce o przekwaterowaniu wymienionej wraz z rodziną do zastępczego pomieszczenia mieszkalnego wskazanego przez Szefostwo Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego. To rozstrzygnięcie decyzji w II instancji ma również charakter ostateczny i sankcjonuje prawnie od daty wydania decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. legalne zamieszkiwanie Skarżących w lokalu w Warszawie przy ul. [...] przynajmniej dopóty, dopóki Szefostwo Służby zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego nie zarządzi ich przekwaterowania do zastępczego lokalu mieszkalnego wskazanego przez to Szefostwo.

Skarżące kasacyjnie wskazały, że decyzji Nr [...] Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego nie zmieniono, ani nie stwierdzono jej nieważności, dlatego uprawniony treścią tej decyzji jest pogląd, że Szefostwo Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego nie wskazało skarżącym do zasiedlenia (zamieszkania) innego "zastępczego pomieszczenia mieszkalnego" (przy czym nazwa lokalu nie jest tutaj i nie była obojętna). Wskazanie takie nie nastąpiło też decyzją administracyjną. Zamieszkiwanie skarżących w lokalu w Warszawie przy ul. [...] nie mogło być bezprawne, bowiem zostało usankcjonowane treścią pozostającej w dalszym ciągu w obrocie prawnym decyzji Nr [...]. Część decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 1982 r. która nie została zmieniona decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. pozostaje w obrocie prawnym dotycząc oczywiście obowiązku (także skarżących) zwolnienia kwatery w Warszawie przy ul. [...]. W tej sytuacji zaś w całości usprawiedliwiony jest pogląd, że decyzje Prezesa WAM z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego w Warszawie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Nr [...] z dnia [...] października 2009 r., dotycząc już wcześniej skutecznie ustalonego obowiązku skarżących co do zwolnienia (opróżnienia) lokalu, funkcjonują w towarzystwie przecież wcześniej wydanej i ostatecznej decyzji Kierownika GAM Nr [...] Warszawa [...] z dnia [...] lutego1982 r. Nr [...] i przez to aktualizowany był zarzut o naruszeniu przez organy WAM je wydające przepisów art. 156 § 1 pkt 3 Kpa w związku z art. 107 § 1 i § 3 Kpa w związku z art. 16 § 1 Kpa.

Skarżące podniosły także, iż Sąd I instancji stosując w takich okolicznościach przepis art. 151 ppsa. zamiast przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przy uchybieniu przepisowi art. 141 § 1 ppsa dokonuje rozstrzygnięcia uprawniającego skarżące do wnioskowania uchylenia tego wyroku.

Zdaniem skarżących wyrok Sądu I instancji narusza przepis art. 151 ppsa albowiem Sąd oddalił skargę skarżących mimo, że zaskarżone decyzje rażąco naruszały przepisy, w oparciu o które dokonano w nich rozstrzygnięć w przedmiocie ustanowienia po raz wtóry wbrew art. 16 § 1 Kpa (już ustalonego w 1982 r.) obowiązku opróżnienia lokalu w Warszawie przy ul. [...] (a przy tym, zwłaszcza w okolicznościach, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa) ale również z uwagi na naruszenie art. 37 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W decyzjach ustalono bowiem obowiązek uiszczania opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat bez skonkretyzowania w sentencji decyzji tych obowiązków wobec skarżących. Wysokość należnych opłat i odszkodowań musi być w decyzji konkretnie wskazana (kwotowo) i uciekanie się jedynie do wskazania zasady ustalania tej wysokości (z ust. 1 art. 37a) z zastosowaniem przy tym operacji rachunkowych i uwzględniania poza sentencją decyzji różnych płynnych czynników, mających jednak wpływ na ostateczną wartość należnych opłat i odszkodowań, nie odpowiada dyspozycji ust. 2 przytoczonego przepisu ustawy i jawnie go narusza.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania.

Badając stosownie do treści art. 183 § 2 ppsa zaistnienie, którejkolwiek z przesłanek nieważności, w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń w rozpoznawanej sprawie .

W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymagała kwestia, czy zaskarżona decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego Warszawa z dnia [...] czerwca 1982 r. Nr [...]. Skarżące kasacyjnie konsekwentnie w toku postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego zarzucały, że sprawa opróżnienia lokalu w Warszawie przy ul. [...] została rozstrzygnięta wskazaną wyżej decyzją Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego Warszawa, w związku z czym zaskarżona decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej została wydana w warunkach nieważności, określonych w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa.

Wskazać należy, że stwierdzenie czy konkretna sprawa administracyjna została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną należy ustalić, czy występuje tożsamość sprawy zdeterminowana przez elementy podmiotowe i przedmiotowe sprawy oraz podstawę prawną uprzedniego rozstrzygnięcia. Tożsamość sprawy administracyjnej wyznaczają elementy decydujące o tożsamości skonkretyzowanego w decyzji stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów tego stosunku, identyczność przedmiotu stosunku (czyli węzła praw i obowiązków stron stosunku) oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej (por. T. Woś W: T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wyd. Lexis Nexis Warszawa 2009 str. 567 oraz wyroki: NSA z 27 kwietnia 2010 r. sygn. II GSK 1005/08, wyrok NSA z 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 864/10).

Jednocześnie trzeba mieć na względzie, że tożsamość sprawy w postępowaniu administracyjnym występuje także wtedy, gdy zmieni się wprawdzie akt stanowiący podstawę prawną decyzji, lecz zachowana zostanie ciągłość regulacji prawnej praw i obowiązków stron postępowania administracyjnego.

Należy zauważyć także, że organ administracji, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że kwestia tożsamości sprawy nie stanowiła dla Sądu I instancji zagadnienia istotnego, mającego jakiekolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z rozważań Sądu wynika, że decyzja Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań nr [...] Warszawa [...] z dnia [...] lutego 1982 r. Nr [...], którą wezwał C. M. ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami do dobrowolnego zwolnienia osobnej kwatery stałej w Warszawie przy ul. [...] została uchylona, decyzją z dnia [...] czerwca 1982 r. Nr [...] w części dotyczącej przekwaterowania T. K. (D.) wraz z córką. Tak więc zdaniem Sądu poza zaskarżoną obecnie decyzją oraz decyzją organu I instancji, w obrocie prawnym nie funkcjonuje decyzja nakazująca T. D. i A.J. opuszczenie wskazanego wyżej lokalu.

Z takim stanowiskiem Sądu I instancji nie można się zgodzić, zwłaszcza, że w uzasadnieniu wyroku brakuje własnych ustaleń i argumentacji popierającej tą tezę.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa i na co wskazują także skarżące kasacyjnie, że decyzją Nr [...] Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszań Warszawa [...] z dnia [...] lutego 1982 r. składa się z dwu elementów rozstrzygnięcia. I tak po pierwsze, decyzja Nr [...] z dnia [...] lutego 1982 r. wzywa płk C. M. ze wspólnie zamieszkałymi z nim osobami tj. K. M. (żoną), T. M. (synem), T. K. (obecnie D., pasierbicą), A. K. (obecnie J., wnuczką) do dobrowolnego zwolnienia osobnej kwatery stałej w Warszawie przy ul. [...] i przekazania kluczy od tej kwatery do GAM nr [...] w terminie do [...] marca 1982 r. Po drugie, wskazuje, że w przypadku nie zwolnienia kwatery stałej w dniu [...] marca 1982 r. o godz. 10.00 osoby wskazane w decyzji zostaną przymusowo przekwaterowane do kwatery stałej w Gliwicach, otrzymanej przez płk C. M. przy ul. [...]. Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego, zmieniła jedynie rozstrzygnięcie organu I instancji o dokonaniu przymusowego przekwaterowania T. K. (obecnie D.) z córką A. K. (obecnie J.) - w przypadku nie zwolnienia kwatery stałej - do zastępczego pomieszczenia mieszkalnego wskazanego przez Szefostwo Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu Stołecznego. Już tylko z tego względu w rozpoznawanej sprawie należało zająć się badaniem tożsamości sprawy.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymaga rozważenia kwestii tożsamości sprawy. Pominięcie tego zagadnienia przez Sąd I instancji stanowi naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 151 i art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę, że rozstrzygnięcia wymaga kwestia tożsamości sprawy przedwczesne są rozważania dotyczące zagadnienia naruszenia art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2005 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż jest to zagadnienie merytoryczne mogące podlegać ocenie tylko wówczas, kiedy okaże się, że nie zachodzi tożsamość spraw.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1 ppsa.