Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 714/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6q
journal: Dz.U. 2019 poz 2010
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
article: art. 120, 121, 124, 127, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 229
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2021 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B. L. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...] - wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2020r., poz. 1325, ze zm. - zwanej w skrócie "O.p."), art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 6h, art. 6i, art. 6j, art. 6m, art. 6o, art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2019 r., poz. 2010 z późn. zm. - w skrócie "ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach") - Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w wyniku rozpoznania odwołania B. L., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], którą określono B. L. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 rok na nieruchomości położonej w miejscowości w D. przy ul. [...] - w kwocie [...]zł miesięcznie, tj. w łącznej kwocie [...]zł,

W uzasadnieniu Organ odwoławczy wyjaśnił, że na mocy postanowienia z dnia 12 kwietnia 2021 r., wydanym z upoważnienia Wójta Gminy D., wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie określenia B. L. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w miejscowości w D. przy ul. [...] na rok 2020 w związku z niedopełnieniem obowiązku złożenia deklaracji.

Wskazał, że decyzją z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy D., określono B. L. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rok 2020 z nieruchomości położonej w miejscowości w D. przy ul. [...] w kwocie [...]zł miesięcznie, to jest łącznie w kwocie [...]zł.

Następnie wyjaśnił, że w odwołaniu od powyższej decyzji Organu I instancji B. L. (dalej: "Strona", "Skarżąca") podniosła, że brak jest aktu prawnego, z którego wynika wzór obowiązującej w Gminie deklaracji w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co uniemożliwia mieszkańcowi złożenie deklaracji, a tym samym nie realizuje się przesłanka braku złożenia deklaracji i podstawy wystawienia tytułu wykonawczego.

Wyżej opisaną decyzją z dnia [...].07.2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Organ odwoławczy) utrzymało w mocy ww. decyzję Organu I instancji.

W pierwszej kolejności Organ odwoławczy wskazał, że z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że na właścicielach nieruchomości ciąży m.in. obowiązek wyposażenia nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, a także zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi (art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach).

Dalej także wyjaśnił, że do obowiązków gminy należy zaś zorganizowanie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach).

Wskazał, że właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy są zobowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach).

Wskazał także, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewiduje w art. 2 ust. 1 pkt 4 definicję legalną właściciela nieruchomości nakazując rozumieć przez właściciela nieruchomości także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.

Wyjaśnił, że obowiązek ponoszenia opłaty powstaje z momentem zamieszkania na nieruchomości pierwszego mieszkańca (art. 6i pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Właściciel nieruchomości zamieszkanej jest zobowiązany złożyć wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi) deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca (art. 6m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach).

Wskazał przy tym, że z informacji z rejestru gruntów - wydruk z dnia 02 grudnia 2020 r. wynika, że Strona jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym stanowiącej działkę nr [...] obr. D. ul. [...] . Oznacza to, że zgodnie z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach na Stronie ciąży obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a wcześniej złożenia deklaracji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Wyjaśnił, że Organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie określenia Stronie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdyż nie została złożona deklaracja, a następnie wydał decyzję określającą Stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...]zł miesięcznie, tj. łącznie w kwocie [...]zł, uwzględniając przy obliczeniu opłaty średnie miesięczne zużycie wody ustalone na podstawie informacji otrzymanych od Wodociągów Z. Sp. z o.o. w G. oraz stosując stawkę opłaty dla odpadów selekcjonowanych.

Wskazał, że Strona w odwołaniu kwestionuje podstawę wydania decyzji przez Organ I instancji, ponieważ wzór deklaracji w Gminie nie odpowiada przepisom.

Odnosząc się do tego zarzutu odwołania, Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Podstawą wydania decyzji jest zatem - jak wskazał Organ odwoławczy - nie złożenie deklaracji przez właściciela nieruchomości zamieszkanej, to jest nie zastosowanie się przez niego do przepisów ustawy utrzymaniu czystości i porządku w gminach, które normują ten obowiązek (art. 6m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Wskazał przy tym, że na terenie Gminy D. obowiązuje uchwała nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] września 2020 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości. Do uchwały załączony jest wzór deklaracji. Par. 2 pkt 4 uchwały dotyczący dokumentu załączanego do deklaracji nie ma zastosowania, gdyż stwierdziło jego nieważność Kolegium RIO w S. (uchwała nr XXVII. [...] z dnia [...] listopada 2020 r.).

Jak z powyższego wynika - jak dalej wskazał Organ odwoławczy - na terenie Gminy D. obowiązują przepisy prawa miejscowego określające wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Wskazał przy tym, że podnoszona przez Stronę kwestia treści deklaracji oferowanej przez Gminę, i jej ewentualnej niezgodności ze wskazaną wyżej uchwałą, nie wyłącza ustawowego obowiązku złożenia przez właściciela nieruchomości deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jak również nie wpływa na przewidzianą w ustawie konsekwencję nie złożenia deklaracji w postaci wydania przez organ decyzji określającej właścicielowi nieruchomości wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie bowiem z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciele nieruchomości zamieszkanych mają obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wysokość tej opłaty wynika z deklaracji składanej przez właściciela, bądź w razie jej braku z decyzji określającej wysokość opłaty. Jeśli nieruchomość jest zamieszkana, nie ma prawnej możliwości, aby nie była opłacana opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Tym bardziej, że z uzyskanej przez Organ I instancji informacji wynika, że z nieruchomości Strony odbierane były odpady (podanie J. z M. z dnia [...] kwietnia 2021 r.).

W związku z powyższym Kolegium uznało, że prawidłowo postąpił Organ I instancji określając wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 r., gdyż opłata ta nie została obliczona przez właściciela nieruchomości w deklaracji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2021 r., Strona, reprezentowana przez pełnomocnika (radcę prawnego), wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, a także przeprowadzenie dowodu z potwierdzenia przelewu z dnia 14.10.2020 r. na okoliczność uiszczenia opłaty za odbiór odpadów za rok 2020 w kwocie [...]zł (załączonego do skargi), zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. art. 6, 7 i 8 K.p.a. przez naruszenie przez organ administracyjny zasady legalizmu, zasady praworządności oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,

2) przepisu prawa materialnego, tj. art. 6m ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (zwanej dalej "ustawą") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie

przejawiające się uznaniem, iż mieszkaniec Gminy D. może złożyć deklarację na podstawie uchwały Rady Gminy D. z dnia [...] września 2020 roku (obowiązującej od dnia 1 stycznia 2021 roku) podczas gdy uchwała ta nie obowiązywała jeszcze w trakcie biegu terminu, o którym mowa w treści ww. przepisu, na złożenie deklaracji v za rok 2020.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącej przypomniał, że decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2021 r. określającą Skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w miejscowości D. przy ul. [...] w kwocie [...]zł miesięcznie, tj. łącznie w kwocie [...]zł.

Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją wskazując, że w zakresie zarzutów proceduralnych decyzja ta jest wadliwa w świetle treści art. art. 6, 7 i 8 K.p.a. przez naruszenie przez organ administracyjny zasady legalizmu, zasad praworządności oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Jak wskazała, wynikająca z art. 6 K.p.a. zasada legalizmu oznacza, że wszelkie działania organu muszą być legalne i muszą być dokonywane w ramach obowiązujących przepisów, czy to rangi konstytucyjnej, ustawowej czy miejscowej (akty prawa miejscowego).

Nadto, organy administracyjne mają również obowiązek przestrzegania zasady praworządności (art. 7 K.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 K.p.a.).

Pełnomocnik Skarżącej przy tym wskazał, że normy wynikające z tych przepisów są podstawowymi jakie przestrzega organ przy rozpoznawaniu sprawy administracyjnej i przy dokonywaniu czynności prawa administracyjnego. Tymczasem organy obu instancji akceptują sytuację, w której gmina oferuje niegodny z prawem wzór deklaracji,

zmodyfikowany poza procedurą do tego przeznaczoną. Organ II instancji dodatkowo zaznaczył, że okoliczność ta nie ma żadnego wpływu na istnienie po stronie mieszkańca obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z czym nie sposób się zgodzić. Oczywiste jest wprawdzie, że mieszkaniec powinien uiszczać opłaty za gospodarowanie odpadami, ale nie może to mieć miejsca kosztem zasad legalizmu oraz praworządności. Nie można bowiem oczekiwać od mieszkańca, że będzie stosował "starą", niezgodną z prawem deklarację, tylko po to, aby opłaty za gospodarowanie odpadami były uiszczane. Należy bowiem oczekiwać od organu stosownej inicjatywy mającej na celu doprowadzenie do sytuacji zgodnej z prawem, co będzie służyć również pogłębianiu zaufania obywateli do organów administracji publicznej.

Skarżąca podkreśliła przy tym, że uchwała nr [...] z dnia [...] października 2016 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości jest podstawowym aktem prawnym, który pozwala mieszkańcowi na realizację ustawowego obowiązku w postaci złożenia deklaracji "śmieciowej". Wskazała, że integralną częścią tej uchwały jest deklaracja. Oznacza to, że w sensie prawnym zarówno uchwała, jak i deklaracja, są ze sobą połączone i kompetencje do ustanowienia zarówno uchwały, jak i załącznika w postaci deklaracji, posiada wyłącznie rada gminy. W treści deklaracji, stanowiącej załącznik do uchwały z dnia 27 października 2016 r., wskazano wyraźnie w części E. l, że w przypadku poboru wody przy użyciu wodomierzy należy wskazać: A) średnie miesięczne zużycie wody, B) średnie miesięczne zużycie wody bezpowrotnie zużytej, a w ten sposób wyliczone miesięczne kwoty opłat (A i B) należy zsumować celem ustalenia końcowej miesięcznej kwoty opłaty. Tymczasem oferowana przez Gminę deklaracja, nie jest tożsama z deklaracją uchwaloną ww. uchwałą Rady Gminy, gdyż w jej treści zostały wykreślone pozycje dotyczące opłaty ustalonej na podstawie średniego miesięcznej zużycia wody bezpowrotnie zużytej (B) oraz zsumowania pozycji A i B, zaznaczając, że wynika to z częściowego stwierdzenia przez Regionalną Izbę Obrachunkową w S. nieważności uchwały Rady Gminy z dnia [...] maja 2019 r. Nr [...] W istocie, doszło do częściowego stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy z dnia [...] maja 2019 r., ale Regionalna Izba Obrachunkowa nie obejmowała swoim rozstrzygnięciem uchwały Rady Gminy z dnia [...] października 2016 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji, więc rozstrzygnięcie Izby nie mogło w żaden sposób wpłynąć na tą ostatnią uchwałę ani tym bardziej na załącznik do tej uchwały w postaci deklaracji. W związku z tym doszło do przekroczenia zakresu umocowania przez Wójta Gminy D., która to dokonała tej niezgodnej z prawem zmiany deklaracji, wchodząc tym samym w kompetencje rady gminy. Zaznaczyła Skarżąca przy tym, że zasada legalności powoduje, że żaden z organów nie może wchodzić w kompetencje innych organów, ani też poza jakąkolwiek procedurą dokonywać korekty aktów prawnych innych organów.

W zaistniałej sytuacji, zdaniem Skarżącej, należało oczekiwać podjęcia niezwłocznie stosownej inicjatywy, mającej na celu uchwalenie przez Radę Gminy nowego aktu prawnego w przedmiocie określenia wzoru nowej deklaracji, która spełniałaby wymogi zaistniałe na skutek wydania rozstrzygnięcia przez Regionalną Izbę Obrachunkową, tak aby jak najszybciej możliwe było wypełnianie przez mieszkańców deklaracji dostosowanej, w sposób zgodny z prawem, do nowej sytuacji prawnej spowodowanej tym rozstrzygnięciem. Rada Gminy miała na to kilka miesięcy. Skoro jednak nie doszło do wydania nowej, prawidłowej uchwały rady gminy w terminie pozwalającym na złożenie przedmiotowej deklaracji, obecnie zaistniała sytuacja powoduje, że nie było możliwe złożenie w ustawowym terminie deklaracji za 2020 rok, gdyż deklaracja stanowiąca załącznik do uchwały Rady Gminy z dnia 27 października 2016 r. jest już nieaktualna, a wzoru zmodyfikowanego przez Wójta [...] nie można było użyć z uwagi na jego modyfikację w sposób sprzeczny z prawem i to przez organ nie posiadający kompetencji w tym zakresie.

Następnie pełnomocnik Skarżącej podniósł, że z zarzutem naruszenia ww. przepisów postępowania wiąże się zarzut naruszenia prawa materialnego, gdyż na gruncie rozpoznawanej sprawy, prawidłowe procedowanie przez organ administracyjny powinno umożliwić poprawne zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Wskazał, że zgodnie z art. 6m ust. 2 ustawy, w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, a opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiścić za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. Tymczasem w tym ustawowym, 10-dniowym terminie, obowiązywała nieaktualna deklaracja, o której mowa wyżej. Skoro bowiem organ uznaje za zmianę danych zużycie wody za rok 2019, to termin na złożenie deklaracji upływał w dniu 10 lutego 2020 r. Prowadzi to do wniosku, że w określonym ustawowym terminie mieszkaniec nie miał możliwości zrealizowania, wynikającego z ustawy, obowiązku złożenia deklaracji, a co za tym idzie organ nie może określić mieszkańcowi wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nie można bowiem uznać, że mieszkaniec wypełnił przesłankę "niezłożenia deklaracji" w terminie, skoro z przyczyn obiektywnych nie miał takiej możliwości wobec braku odpowiedniego, zgodnego z prawem wzoru deklaracji. Dlatego też, jak wskazała Skarżąca, nie można zgodzić się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, gdzie stwierdzono, że Strona może złożyć deklarację na podstawie uchwały Rady Gminy D. z dnia 24 września 2020 r., obowiązującej od dnia 1 stycznia 2021 r. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że uchwała ta nie obowiązywała podczas biegu 10-dniowego terminu na złożenie deklaracji za rok 2020. Deklaracja, stanowiąca załącznik do tej uchwały, na którą się powołuje organ II instancji, może być zatem obecnie podstawą do złożenia oświadczenia za lata 2021 i następne.

Pełnomocnik Skarżącej zwrócił także uwagę na fakt, że deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał przy tym, że nie może budzić wątpliwości, że wystawienie tytułu wykonawczego musi mieć oparcie w przepisach prawa, a jego legalność jest badana przez organ egzekucyjny nie tylko na wniosek, ale i z urzędu, a ponadto, jego zgodność z prawem podlega również kognicji sądu administracyjnego. Nie może budzić wątpliwości, że brak prawidłowej deklaracji, która miałaby umocowanie w przepisach prawa, powodowałoby uznanie, że ewentualne prowadzenie egzekucji na podstawie zmodyfikowanej przez Wójta [...] deklaracji jest co najmniej wątpliwie, a w praktyce sprzeczne z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego i egzekucyjnego. Dlatego też kwestia wydania aktu prawnego, zawierającego prawidłowy i zgodny z przepisami prawa wzór deklaracji była bardzo istotna nie tylko dla etapu ustalania opłat, ale również dla etapu egzekucji.

Końcowo, dodatkowo pełnomocnik Skarżącej wskazał, że Skarżąca uiściła w dniu 14 października 2020 r. opłatę za odbiór odpadów za rok 2020 w kwocie [...]zł, czego Organy obu instancji nie wzięły pod uwagę. Opłata ta została dokona w oparciu o ostatnią złożoną, a także zgodną z prawem deklaracją. Skarżąca przy tym podkreśliła, że nie chodzi Jej o nieuiszczanie opłaty za odbiór odpadów, ale o uiszczanie tej opłaty w oparciu o zgodne z prawem przepisy prawa miejscowego oraz prawidłową deklarację w sprawie odpadów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wskazując dodatkowo, że w sprawie wystąpiła bowiem podstawa prawna, tj. art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z racji nie złożenia deklaracji. Nie zmienia tego zapłata opłaty, gdyż ustawa wymaga złożenia deklaracji z obliczona kwotą opłaty, a w razie jej braku stanowi o wydaniu decyzji określającej wysokość opłaty.

Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest zasadna, Sąd bowiem, w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, stwierdził, że Organy podatkowe obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego dla uchylenia zaskarżonego aktu ustawodawca wymaga w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a."). W konsekwencji tego wystąpiła uprawniona podstawa do uchylenia decyzji Organów podatkowych obu instancji.

Wyjaśnić przy tym należy, że sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 P.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (przepis art. 57a nie ma zastosowania w niniejszej sprawie).

W myśl zaś art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli sądowej, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...].05.2021 r., określającą Skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 rok na nieruchomości położonej w miejscowości w D. przy ul. [...] - w kwocie [...]zł miesięcznie, tj. w łącznej kwocie [...]zł.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w podstawie prawnej sentencji ww. decyzji Organu I instancji, oprócz wskazania przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i przepisów O.p., nadto wskazano uchwały Rady Gminy D., tj. uchwałę Nr [...] z dnia [...].11.2012 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (...), uchwałę Nr [...] z dnia [...].2019 r., uchwałę Nr [...] z dnia [...].10.2016 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, uchwałę Nr [...] z dnia [...].11.2015 r. w sprawie określenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz uchwałę Nr [...] Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia [...]06.2019 r.

W badanej sprawie w kontekście zarzutu skargi co do wadliwie zaoferowanej Skarżącej deklaracji, istotna jest wyżej przytoczona uchwała Nr [...] z dnia [...].10.2016 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Z. z 2016 r., poz. 4225), której integralną częścią jest deklaracja, stanowiąca je załącznik, stosownie do § 1 ust. 1 tej uchwały. Do tej bowiem uchwały Organ I instancji, a w szczególności do jej załącznika w postaci deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, odniósł się w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia w spornej kwestii co do sposobu ustalenia wysokości opłaty, wskazując na jej pozycję "Wyjaśnienia" odnoszącą się do rozumienia określenia "średniego miesięcznego zużycia wody".

Wskazać jednakże należy, że na tym etapie postępowania - tj. postępowania sądowego zainicjowanego skargą B. L. na powyższą decyzję SKO w S. z dnia [...].07.2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...].05.2021 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 rok - brak jest podstaw do poddania wyżej opisanej uchwały Rady Gminy D. z dnia [...].10.2016 r. kontroli sądowej co do jej zgodności z prawem. Z akt sprawy nie wynika również, by ta uchwała została zaskarżona do sądu lub uchylona, czy też, by została stwierdzona jej nieważność w trybie nadzoru przewidzianego przepisami ustawy o samorządzie gminnym. Uchylenie uchwały oznacza wyeliminowanie jej z porządku prawnego ze skutkiem od daty jej uchylenia (ex nunc), natomiast stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). Skoro jednak uchwała ta nie jest przedmiotem skargi, ani też nie została wyeliminowana z obiegu prawnego, nie budzi zatem wątpliwości, że stanowi m. in. podstawę oceny czynności prawnych podjętych na podstawie tego aktu. Oznacza to tym samym, że uchwała ta obowiązuje i wywołuje skutki prawne w okresie jej obowiązywania w stosunku do jej adresatów, jak również ma oczywisty wpływ na kształtowanie konkretnych stosunków prawnych na terenie Gminy D..

Jednak Organ odwoławczy, utrzymując w mocy ww. decyzją Organu I instancji z dnia [...].05.2021 r., wskazał na inną jeszcze uchwałę Rady Gminy D., a mianowicie, na uchwałę Nr [...] z dnia [...].09.2020 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Z. z 2020 r., poz. 4224), która jak wynika z jej § 6, weszła w całości w życie z dniem 01 stycznia 2021 r. i z tym też dniem, na mocy § 5 tej uchwały, utraciła moc ww. uchwała Nr [...] Rady Gminy D. z dnia 27.10.2016 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości.

Wobec tego, zaistniała podstawa do przyjęcia, że uchwała Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...].10.2016 r. (która - jak wyżej wskazano - obowiązywała do dnia 31.12.2020 r.) jest elementem obowiązującego porządku prawnego (systemu prawa), w oparciu o który Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu, jakim jest w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2021 r. w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 rok.

Podkreślić przy tym należy, że akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP) zajmują określone miejsce w systemie źródeł prawa, który w Polsce zbudowany jest hierarchicznie. Najważniejszym źródłem prawa jest Konstytucja RP, następnie ratyfikowane umowy międzynarodowe i ustawy. Wszystkie zaś akty wykonawcze (rozporządzenia, akty prawa miejscowego) jako akty normatywne niższego rzędu winny być zgodne ze wskazanymi aktami prawnym wyższego rzędu. Wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz zasada prymatu nad nim ustawy w hierarchii źródeł prawa, obligują organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego do wydawania tych aktów w granicach upoważnienia ustawowego w celu uszczegółowienia regulacji ustawowych. Regulacje zaś zawarte w akcie prawa miejscowego (tutaj uchwała) mają na celu uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, przy czym także kształtują prawa i obowiązki ich adresatów.

W oparciu zatem o obowiązujące przepisy, w tym ww. uchwałę Nr [...] Rady Gminy D. z dnia 27.10.2016 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, obowiązującą do dnia 31 grudnia 2020 r., rozstrzygać należy zdarzenia prawne, które wystąpiły w czasie obowiązywania tej uchwały i jej stosowania.

Przechodząc zatem do oceny legalności zaskarżonej decyzji, z uwagi na zarzut skargi co do naruszenia przepisów postępowania zawartych w K.p.a., w pierwszej kolejności należy wskazać, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, a wynika to z art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2019 r., poz. 2020 z późn. zm.- zwanej w skrócie "ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach").

W myśl ww. art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta (...). Oznacza to, że w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się, z mocy powołanego art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa (O.p.), przy czym regułę tę uzupełniono m. in. zastrzeżeniem, że: "uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta". Wyraźne zakreślenie kręgu podmiotów dysponujących uprawnieniami organów podatkowych nakazuje zatem przyjąć, że wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi przysługuje z mocy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach prawo wyłączności działania w tych sprawach jako organ podatkowy. Podmioty te są zatem umocowane z mocy tej ustawy do realizowania kompetencji przysługujących organowi podatkowemu, jednakże bez prawa delegowania ich w ramach dekoncentracji zewnętrznej. Przepisom ustawy - Ordynacja podatkowa, operującej w art. 13 terminem "organu podatkowego", nie jest bowiem znana taka konstrukcja, zaś w świetle art. 143 § 1 O.p., dopuszczalne jest jedynie upoważnienie funkcjonariusza celnego lub pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w imieniu organu i w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń (dekoncentracja wewnętrzna). Zatem, z mocy art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - wójt, burmistrz, prezydent miasta nie mogą innym podmiotom przekazać kompetencji organu podatkowego do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi, prowadziłoby to wówczas do nieuprawnionego rozszerzenia zakresu podmiotów ustanowionych przez ustawodawcę jako organy podatkowe w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Tym samym Sąd stwierdził - w kontekście zarzutu co do przekroczenia kompetencji przez Wójta [...], podniesionego w uzasadnieniu skargi - że zaskarżona decyzja została wydana i podpisana w ramach kompetencji Wójta Gminy D., a więc przez uprawniony podmiot, gdyż przez kierownika Wydziału ds. Gospodarki Odpadami Komunalnymi i Egzekucji, tj. mgr A. B., działającej z upoważnienia Wójta Gminy D..

Skarga jednak zasługiwała na uwzględnienie, zaskarżona decyzja została bowiem wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności z naruszeniem zasady legalizmu (praworządności) przewidzianej w art. 120 O.p., zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa zawartej w art. 121 § 1 O.p., a także innych przepisów postępowania, tj. art. 124 O.p. (zasady przekonywania strony) oraz art. 127 O.p. (zasady dwuinstancyjności postępowania) oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.

Zgodnie z art. 120 O.p., organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, natomiast w myśl art. 121 § 1 O.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Z kolei przepis art. 124 O.p. stanowi, że organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.

Natomiast norma postępowania organów zawarta w art. 127 O.p. statuuje zasadę dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania sprawa będzie we wszystkich jej aspektach ponownie rozpoznana przez organ drugiej instancji. Rodzi to w konsekwencji obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Istota dwuinstancyjnego postępowania polega zatem na tym, że organ odwoławczy zobowiązany jest do rozpoznania istoty sprawy w postępowaniu odwoławczym, gdy na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego doszło do dokonania niezbędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy i nie zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego w trybie art. 229 O.p. Dwukrotność rozstrzygnięcia sprawy oznacza konieczność pokrywania się ustaleń faktycznych organów obydwóch instancji. Organ odwoławczy nie może zastępować organu pierwszej instancji w jego czynnościach postępowania. Jeżeli organ odwoławczy będzie w swoim rozstrzygnięciu powoływał się na nowe okoliczności faktyczne, a więc ustalenia, które nie miały oparcia w ujawnionych ustaleniach przed pierwszą instancją, wykracza już wówczas poza zakres swoich uprawnień. Gdy organ odwoławczy w zasadniczy sposób zmienia ustalenia organu pierwszej instancji, utrzymując przy tym decyzję w mocy, dochodzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności przez odebranie podatnikowi jednej instancji do obrony jego praw. Gdy organ odwoławczy w swojej decyzji powołał się na okoliczności, które nie zostały ujawnione przez organ pierwszej instancji, wówczas takie rozstrzygnięcie pozbawia podatnika jednej instancji, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego (art. 127 O.p.).

Natomiast zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 O.p., decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś stosownie do § 4 tego artykułu, uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z kluczowych i koniecznych elementów decyzji. Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz argumenty przemawiające za przyjęciem określonej oceny, winny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, i to w taki sposób, aby adresat tej decyzji, a także sąd dokonujący kontroli legalności aktu, miał możliwość zweryfikować zasadność oceny organu w oparciu o powołane dowody (udokumentowane okoliczności) i przyczyny, dla których niektóre dowody zostały uznane za wiarygodne, a innym odmówiono wiarygodności. Niezbędne jest też wykazanie, jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia meritum sprawy mają dowody wskazane przez organ w uzasadnieniu decyzji. Tylko decyzja spełniająca te wymogi może w pełni realizować zasady ogólne postępowania wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 121 § 1 O.p.) oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 124 O.p.). Innymi słowy, decyzja kierowana do strony, powinna w swoim uzasadnieniu przedstawiać kompletną i spójną informację co do tego, jakie elementy zadecydowały o takim określeniu praw lub obowiązków strony, które wskazano w rozstrzygnięciu.

Podkreślić należy, że zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów jest jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego (art. 121 O.p.). Nie zostanie ona zrealizowana, jeśli np. organ niestarannie, z pominięciem reguł określonych przepisami prawa, sporządzi uzasadnienie decyzji. Zasadę tę należy traktować nie tylko jako postulat ustawodawcy wobec organów orzekających w sprawie, ale jako przesłankę oceny ich działania, a to oznacza, że naruszenie tej zasady może stanowić wystarczającą podstawę do uchylenia aktu administracyjnego, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów O.p. Strona postępowania, aby móc działać w zaufaniu do organu, musi znać przesłanki, jakimi kierował się organ wydając swoje rozstrzygnięcie. Dlatego równie istotne, jak przestrzeganie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, jest przestrzeganie zasady przekonywania strony (art. 124 O.p.). Zgodnie z zasadą przekonywania organ powinien wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ nie wyjaśni stronie wyczerpująco, jakie okoliczności faktyczne i prawne zadecydowały o rozstrzygnięciu meritum sprawy, a które argumenty podnoszone przez stronę i dlaczego nie miały znaczenia. Właściwie sformułowane uzasadnienie decyzji, jasno wyartykułowane przesłanki, stanowiące podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia, jest jednym z istotnych warunków wpływających na umocnienie praworządności w administracji publicznej.

Wskazać przy tym należy, że w wyroku z dnia 28 kwietnia 2000 r., sygn. akt I SA/Łd 269/98, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli uzasadnienie decyzji ostatecznej jest wadliwe w ten sposób i z tego powodu, że nie spełnia celów i przesłanek art. 210 § 4 O.p., sąd administracyjny nie jest uprawniony, ani też zobowiązany do tego, aby w uzasadnieniu wydanego wyroku uzasadnić rozstrzygnięcie sprawy za organ. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1067/09, stwierdzając, że sąd administracyjny nie może kontrolować tego, czego w zaskarżonym akcie nie ma, ani też uzupełniać dostrzeżone braki tych aktów. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego wkraczania w sferę "administrowania" zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów administracyjnych.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie spełnia standardów określonych wyżej wskazanymi przepisami O.p. W szczególności decyzja Organu odwoławczego w swojej konstrukcji jest niejasna, chaotyczna i składa się z luźnych zdań, które nie tworzą logicznej całości. Z kolei materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza stanu faktycznego sprawy, jaki organ zarówno I instancji, jak i organ odwoławczy, przyjęły za podstawę faktyczną i prawną swojej oceny. W aktach administracyjnych brak jest uchwał Rady Gminy D. wskazywanych przez te Organy, przy czym Organ I instancji w swojej decyzji z dnia [...].05.2021 r., zarówno w podstawie prawnej, jak i w jej uzasadnieniu, powołuje w istocie sporu co do obowiązującego wzoru deklaracji tylko uchwałę Nr [...] Rady Gminy D. z dnia 27.10.2016 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, zaś Organ odwoławczy, akceptując ww. decyzję Organu I instancji z dnia [...].05.2021 r., wskazał na inną uchwałę Rady Gminy D., a mianowicie, uchwałę Nr [...] z dnia 24.09.2020 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji (...), która zgodnie z jej § 6, weszła w całości w życie dopiero z dniem 01 stycznia 2021 r., i z tym też dniem, na mocy § 5 tejże uchwały, utraciła moc wskazywana przez Organ I instancji ww. uchwała Nr [...] Rady Gminy D. z dnia 27.10.2016 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty (...). Oznacza to, że w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 rok, której dotyczy zaskarżona decyzja, znajduje zastosowanie uchwała Nr [...] Rady Gminy D. z dnia 27.10.2016 r. (obowiązująca do dnia 31.12.2020 r.), a nie wskazana przez Organ odwoławczy uchwała Nr [...] z dnia 24.09.2020 r., ta bowiem, jak wyżej wykazano, moc obowiązującą uzyskała dopiero z dniem 01 stycznia 2021 r., tym samym nie mogła być podstawą ustalania wysokości tej opłaty za 2020 rok.

Okoliczność tę Skarżąca kwestionowała już w odwołaniu wskazując, że oferowana jej przez Gminę deklaracja nie jest deklaracją uchwaloną uchwałą RG D. z dnia 27.10.2016 r. oraz, że ta uchwała nie była także przedmiotem rozstrzygnięcia Regionalnej Izby Obrachunkowej, a więc i to rozstrzygnięcie nie mogło mieć wpływu na treść tej uchwały, ani tym bardziej na załącznik do tej uchwały w postaci deklaracji.

Dla Organu odwoławczego wystarczające do wydania zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję Organu I instancji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, było bezrefleksyjne wskazanie, że:

"Na terenie Gminy D. obowiązuje uchwała nr [...] Rady Gminy D. z dnia 24 września 2020 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości. Do uchwały załączony jest wzór deklaracji. Par. 2 pkt 4 uchwały dotyczący dokumentu załączanego do deklaracji nie ma zastosowania, gdyż stwierdziło jego nieważność Kolegium RIO w S. (uchwała nr XXVII. [...] z dnia 18 listopada 2020 r.).

Jak z powyższego wynika, na terenie Gminy D. obowiązują przepisy prawa miejscowego określające wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Podnoszona przez Stronę kwestia treści deklaracji oferowanej przez Gminę, i jej ewentualnej niezgodności ze wskazaną wyżej uchwałą, nie wyłącza ustawowego obowiązku złożenia przez właściciela nieruchomości deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jak również nie wpływa na przewidzianą w ustawie konsekwencję nie złożenia deklaracji w postaci wydania przez organ decyzji określającej właścicielowi nieruchomości wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie bowiem z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciele nieruchomości zamieszkanych mają obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wysokość tej opłaty wynika z deklaracji składanej przez właściciela, bądź w razie jej braku z decyzji określającej wysokość opłaty. Jeśli nieruchomość jest zamieszkana, nie ma prawnej możliwości, aby nie była opłacana opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Tym bardziej, że z uzyskanej przez Organ I instancji informacji wynika, że z nieruchomości Strony odbierane były odpady (podanie J. z M. z dnia 15 kwietnia 2021 r.).

W związku z powyższym Kolegium uznało, że prawidłowo postąpił organ I instancji określając wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 r., gdyż opłata ta nie została obliczona przez właściciela nieruchomości w deklaracji.".

Bezrefleksyjne przytaczanie innych ustaleń niż wskazanych w rozstrzygnięciu Organu I instancji, a przy tym bez ich analizy co do zastosowania w badanej sprawie, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania przewidzianej w art. 127 O.p.

Poza tym, w ocenie Sądu, nie można uznać rozstrzygnięcia Organu odwoławczego za poprawne logicznie i wypełniające zasadę wyjaśniania wyrażoną w art. 124 O.p. w kontekście zarzutów odwołania. Rozstrzygnięcie to w istocie sporu ma charakter autorytatywny. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w żaden sposób Organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego "prawidłowo postąpił organ I instancji określając wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 r.", a przecież był to zasadniczy zarzut odwołania. Jeżeli ocena zawarta w uzasadnieniu decyzji jest niespójna, a przedstawiony stan faktyczny nieczytelny, uzasadnienie nie może spełnić wskazanych wcześniej funkcji, co musi skutkować uchyleniem takiej decyzji, co w niniejszej sprawie stanowiło przyczynę uchylenia zaskrzonej decyzji.

Jednakże, z uwagi na zarzut skargi co do zaoferowania Skarżącej deklaracji, która nie jest tożsama z deklaracją, stanowiącą załącznik do uchwały Rady Gminy D. z dnia 27.10.2016 r. (do czego Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), a także podniesioną w skardze okoliczność zapłaty przez Skarżącą w dniu 14.10.2020 r. spornej opłaty za 2020 rok w kwocie [...]zł, w oparciu o ostatnią złożoną deklarację - należało także uchylić decyzję Organu I instancji z dnia [...].05.2021 r. w celu zweryfikowania zasadności uiszczenia opłaty w tej wysokości.

Zatem, ponownie rozpoznając sprawę Organ - uwzględniając wiążącą Go sądową ocenę prawną sprawy i kierując się wskazaniami Sądu, stosownie do art. 153 P.p.s.a. - przeprowadzi postępowanie wyjaśniające dokładnie stan faktyczny sprawy, w szczególności odniesie się do obowiązującej w roku 2020 deklaracji i jej treści, w oparciu o którą zweryfikuje wysokość opłaty uiszczonej przez Skarżącą w dniu 14.10.2020 r. w kwocie [...]zł (za 2020 rok), wskazując na dowody, na podstawie których dokonano ustaleń faktycznych, co winno znaleźć oparcie w aktach sprawy, a także racje prawne, które legły u podstaw rozstrzygnięcia meritum sprawy, co winno znaleźć wyraz w jego uzasadnieniu.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał zarzuty skargi za uzasadnione, i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji jako naruszające przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nadto, Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na rzecz strony skarżącej w kwocie łącznej [...] zł, obejmującej uiszczony wpis stosunkowy od skargi w kwocie [...]zł, wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej (radcy prawnego) z tytułu zastępstwa procesowego w kwocie [...]zł (§ 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) oraz uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa procesowego ([...] zł).

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 09 września 2021 r. wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wiązanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.).

Powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl