Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 472/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Spółki S.A. i Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 września 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 591/19 w sprawie ze skargi K.K. i J.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 września 2019 r. II SA/Kr 591/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.S. i J.S., uchylił decyzję Wojewody [...]z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...] oraz zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżących K.S. i J.S. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżony wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych.

Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. znak: [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce S.A.. pozwolenia na budowę dla inwestycji pn. budowa budynku handlowo-usługowego wyposażonego w instalacje wewnętrzne (elektryczną, wod.-kan., przeciwpożarową, wentylacyjno-klimatyzacyjną, grzewczą, niskoprądową, odgromową) wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci: wewnętrznego układu komunikacyjnego z 27 miejscami postojowymi, stojaka na rowery, miejsca gromadzenia odpadów stałych, billboardu, muru oporowego oraz instalacji zewnętrznych (kanalizacji sanitarnej z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, kanalizacji deszczowej z separatorem oraz zbiornikami retencyjno-odparowującymi, wodociągowej, elektroenergetycznej linii zasilającej oraz oświetlenia zewnętrznego z latarniami) w miejscowości K., na działkach o nr ew. [...].

Po rozpatrzeniu odwołania K.K. i J.K., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...], na podstawie - art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. - zwanej dalej: k.p.a.) umorzył postępowanie odwoławcze.

Wojewoda w uzasadnieniu decyzji wskazał, że projektowana inwestycja znajdowała się po północnej stronie dz. nr [...], będących własnością odwołujących się, zaś projektowany budynek miał znajdować się w odległości [...] m od budynku oznaczonego [...], znajdującego się na dz. nr [...], dz. nr [...] nie była zabudowana, zaś na dz. nr [...] był budynek [...] w odległości ok. [...] m. Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego, projektowana inwestycja ze względu na tę odległość, jak i jej wielkość, funkcję, przeznaczenie, formę, konstrukcję i sposób usytuowania na działce, nie będzie powodować, w odniesieniu do nieruchomości odwołujących się, żadnych ograniczeń w zakresie naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jak i nasłonecznienia pokoi. Podkreślono bowiem, że według informacji zawartej w projekcie na str. 11, w ocenie projektanta obszar oddziaływania projektowanej inwestycji mieścić się będzie w całości na działce, na której został zaprojektowany. Organ odwoławczy stwierdził brak występowania na działkach odwołujących się osób, oddziaływania wpływającego na sposób zagospodarowania ich nieruchomości.

Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 13 września 2019 r. II SA/Kr 591/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r. oraz orzekł o kosztach postępowania.

Jak wskazał w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji, obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z planowanym przedsięwzięciem będą mieścić się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony w prawie budowlanym nie został uzależniony od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekraczać będzie ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. W konsekwencji obszar oddziaływania obiektu nie może być utożsamiany tylko i wyłącznie z brakiem zachowania przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi czy też przepisami odrębnymi, w tym w szczególności z zakresu ochrony środowiska, m in. dotyczącymi ochrony przed hałasem, zanieczyszczeniami powietrza i innymi. Obiekt budowlany może wprowadzać określone ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza jeszcze, że jego realizacja będzie niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi oraz przepisami odrębnymi, a w związku z tym, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę. Przymiot strony ma bowiem zagwarantować możliwość kontroli prawidłowości przebiegu postępowania i obrony swych praw podmiotom, których nieruchomości potencjalnie mogą być przez przyszłą inwestycję zagrożone w tym sensie, że będzie ona w jakikolwiek sposób na te nieruchomości oddziaływała.

W ocenie Sądu I instancji charakter przedmiotowej inwestycji, w szczególności zaś jej rozmiar i funkcja uzasadniają udział skarżących K.K. i J.K. w charakterze strony w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dla ww. zamierzenia inwestycyjnego. Z analizy akt postępowania administracyjnego wynika bowiem, że dwie działki skarżących (dz. nr [...]), w tym jedna zabudowana budynkiem oznaczonym jako [...] (dz. nr [...]), bezpośrednio graniczą z terenem inwestycji, zaś działka zabudowana domem jednorodzinnym oznaczonym na mapie do celów projektowych jako [...] (dz. nr [...]) graniczy z terenem inwestycji za pośrednictwem dz. nr [...] zabudowanej budynkiem gospodarczym, do której bezpośrednio przylega. W konsekwencji można zatem przyjąć, że taka konfiguracja działek skarżących sprawia, iż stanowią one pewną funkcjonalną całość bezpośrednio graniczącą z terenem inwestycji. Działki te podobnie jak działki objęte terenem inwestycji ujęte zostały w obowiązującym na tym obszarze miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy K. w granicach administracyjnych Gminy, uchwalonym przez Radę Gminy K. [...], jako grunty o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zagrodową (symbol M 4) - § 14 ust. 1 ww. planu. Zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 1 ww. planu, jako użytkowanie dopuszczalne na określonych w ust. 1 i 2 terenach ustalono możliwość lokalizacji pojedynczych obiektów i urządzeń usług komercyjnych wbudowanych lub wolnostojących na wydzielonej części działki (w tym agroturystycznych lub komplementarnych dla rolnictwa), przy zachowaniu zasady braku uciążliwości wprowadzonego programu. Tym samym, nie ulega wątpliwości, iż projektowana inwestycja polegająca na budowie budynku handlowo-usługowego o planowanej powierzchni zabudowy [...] m² wraz z infrastrukturą towarzyszącą z uwagi na jej charakter, odbiega od przewidzianego w tym obszarze podstawowego sposobu zagospodarowania terenu (budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne i zagrodowe) i zgodnie z ustaleniami planu zostaje potencjalnie dopuszczona, jedynie pod warunkiem nieuciążliwości tego rodzaju obiektu. Dlatego też w ocenie Sądu, skarżący już z tego tytułu, jako właściciele nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem tej inwestycji, powinni mieć prawo wzięcia udziału w przedmiotowym postępowaniu jako jego strony, aby móc skontrolować czy w postępowaniu tym dochowano zgodności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności zaś z przepisami prawa regulującymi kwestie oddziaływania inwestycji na działki usytuowane w jej bezpośrednim sąsiedztwie. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie, interes prawny skarżących legitymujący ich do udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wywodzony powinien być zatem przede wszystkim z przepisów z zakresu prawa cywilnego (w tym art. 140 i art. 144 kodeksu cywilnego) oraz z charakteru inwestycji, który powinien być zbadany pod kątem przesłanki nieuciążliwości wobec nieruchomości skarżących, o której jest mowa w akcie prawa miejscowego przytoczonym powyżej , na co powoływali się skarżący już w treści wniesionego odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2018 r.

Organ odwoławczy nie poczynił również wystarczających ustaleń w odniesieniu do immisji podnoszonych przez skarżących, a konkretnie dotyczących poziomu hałasu, a oparł się w tym względzie jedynie na ustaleniach projektanta, zgodnie z którymi nie będą one wychodziły poza teren działek, na których ma być realizowana inwestycja. W szczególności zaś za tego rodzaju własne ustalenia organu nie może być uznane lakoniczne stwierdzenie niepoparte stosowną argumentacją, że "organ odwoławczy dokonał sprawdzenia prawidłowości wskazań projektanta i potwierdza brak występowania na działkach odwołujących się osób, oddziaływania wpływającego na sposób zagospodarowania ich nieruchomości" oraz ogólne przyjęcie, że te (dotyczące hałasu) i inne podnoszone przez skarżących immisje świadczą jedynie o posiadanym przez nich interesie faktycznym. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie rozważył z należytą starannością wpływu opisanych wyżej warunków na nieruchomości sąsiednie, należące do skarżących, w szczególności w zakresie ochrony przed hałasem z § 323 i § 324 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065).

Z postanowień projektu budowlanego nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, czy przy określaniu zakresu oddziaływania obiektu w odniesieniu do dopuszczalnego poziomu hałasu uwzględniono lokalizację agregatów chłodniczych, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że oddziaływanie w tym zakresie będzie zamykało się w granicach terenu inwestycji. Tymczasem uciążliwości związane z potencjalnym przekroczeniem dopuszczalnych norm hałasu stanowią z całą pewnością o zasadności przyznania przymiotu strony skarżącym w przedmiotowej sprawie, będących właścicielami sąsiednich nieruchomości, od strony której inwestor zaplanował również zbiorniki retencyjno-odparowujące, do których mają być odprowadzane wody opadowe i roztopowe, a których ewentualne oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie nie zostało przez organ odwoławczy należycie ocenione.

W skardze kasacyjnej Wojewoda [...] zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:

- art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U z 2019 r., poz. 1186; zwanej dalej: p.b.) poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż skarżącym, jako właścicielom działek nr [...], przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący są właścicielami nieruchomości, które nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem pozwolenia na budowę oraz realizacja inwestycji nie spowoduje jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu ich nieruchomości, a tym samym nie posiadają interesu prawnego legitymującego ich do uznania za stronę postępowania;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na tym że przepis ten został zastosowały w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie powinien zostać zastosowany, a w konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i daje podstawę do wydania tej decyzji, a w szczególności dokonana analiza materiału dowodowego wykazała, że Skarżącym nie przysługuje przymiot strony postępowania;

- art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że art. 151 p.p.s.a. nie został zastosowany pomimo, iż w stanie faktycznym i prawnym sprawy zaistniały podstawy do jego zastosowania i oddalenia skargi.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący kasacyjnie podkreślił, że aby uznać właściciela nieruchomości za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę należy ustalić, czy należąca do niego nieruchomość znajduje się na terenie wyznaczonym na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego w otoczeniu przedmiotowego obiektu budowlanego, przy czym przepisy te wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Ponadto należy rozróżnić dwa pojęcia, a mianowicie: "oddziaływanie na nieruchomość" i "oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie". Tylko drugie z tych pojęć stanowić będzie podstawę do ustalenia interesu prawnego strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Nawet sama potencjalna, teoretyczna możliwość ograniczeń w sposobie zagospodarowania działki wskutek powstania w sąsiedztwie obiektu budowlanego, bez potrzeby konkretyzowania rodzaju danego ograniczenia i realności jego powstania w okolicznościach danej sprawy, nie wystarcza do zaliczenia tej działki w obręb oddziaływania obiektu.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy organy administracji architektoniczno - budowlanej wykazały, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji nie obejmuje działki skarżących oraz nie powoduje ograniczenia (nawet potencjalnego) w zagospodarowaniu ich nieruchomości. Skarżący upatrują istnienie interesu prawnego do udziału w postępowaniu, jak podnoszą z "negatywnym wpływem na ludzi i środowisko", a obawy skarżących dotyczą przede wszystkim "kwestii związanych z hałasem, wzmożonym ruchem samochodowym, zanieczyszczeniem nawierzchni drogowej oraz odorem i szczurami". Zdaniem Wojewody świadczy to wyłącznie o posiadaniu interesu faktycznego, który nie jest wystarczający do uznania, że skarżącym przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do stanowiska Sądu I instancji, iż organ oparł się na danych podanych przez projektanta w kwestii uciążliwości z powodu hałasu, bez poczynienia własnych ustaleń, wojewoda stwierdził, że projektant złożył oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Projektant zgodnie z art. 20 p.b., ponosi pełną odpowiedzialność za sporządzenie projektu budowlanego zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Ponadto zlecenie wykonania pomiarów nie jest możliwe przed wykonaniem i oddaniem do użytkowania projektowanego obiektu. Strony skarżące nie przedstawiły żadnych dowodów na poparcie swoich obaw, a organ odwoławczy, bazując na swoim doświadczeniu, ocenił, że tego rodzaju działalność nie generuje uciążliwości w zakresie hałasu, które mogłyby wpłynąć na sposób zagospodarowania działek sąsiednich. Wskazywana przez Sąd potencjalna możliwość przekroczenia norm hałasu, w świetle informacji podanych przez uprawnionego projektanta, nie wystąpi. Podobnie oddziaływanie zbiorników retencyjnych, zagłębień w powierzchni terenu do okresowego gromadzenia wód opadowych w celu umożliwienia jej odparowania, należy ocenić jako nie wykraczające poza granice inwestycji, w sposób wpływający na sposób zagospodarowania nieruchomości sąsiednich.

W skardze kasacyjnej Spółka S.A. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:

1. art. 28 ust. 2 w zw. art. 3 pkt 20 p.b. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że K. i J.K. przysługuje status strony w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji skarżącej Spółki;

2. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Wojewoda nie rozważył z należytą starannością sprawy, także w zakresie oddziaływania inwestycji podczas, gdy treść uzasadnienia decyzji Wojewody zawiera szczegółowe wyjaśnienie przyczyn rozstrzygnięcie w tym zakresie, powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w konsekwencji doprowadziło do uchylenia decyzji Wojewody.

Skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem wyrażanym przez Sąd I instancji, że tylko z faktu samego sąsiadowania z inwestycją, skarżącym przysługuje status strony. O przymiocie strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę decyduje nie tylko stosowny tytuł do nieruchomości mieszczącej się w obszarze oddziaływania, ale również pojawienie się ograniczeń w zagospodarowaniu danej nieruchomości wynikających z realizacji planowanego obiektu.

Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji planowana inwestycja objęta pozwoleniem na budowę ze swej istoty nie może generować zakłóceń w skali powodującej ograniczenia w zagospodarowaniu. Inwestycja nie powoduje także uciążliwości poprzez przekroczenie standardów emisyjnych (w tym tych dotyczących hałasu), a także planowana inwestycja nie jest co istotne zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze lub znacząco oddziaływać na środowisko. Jak wynika z projektu agregaty zostały zaprojektowane na dachu nad salą sprzedaży, a nie na ścianie szczytowej od strony nieruchomości skarżących, a biorąc pod uwagę usytuowanie budynku mieszkalnego wysoce wątpliwym jest czy w ogóle zachodzi jakiekolwiek potencjalne zagrożenie w zakresie uciążliwości związanej z hałasem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi kasacyjne zasługiwały na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.

Istota zarzutów podniesionych w obu skargach kasacyjnych opiera się na kwestionowaniu stanowiska Sądu I instancji, że K.K. i J.K. przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji pn. budowa budynku handlowo-usługowego wyposażonego w instalacje wewnętrzne (elektryczną, wod.-kan., przeciwpożarową, wentylacyjno-klimatyzacyjną, grzewczą, niskoprądową, odgromową) wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci: wewnętrznego układu komunikacyjnego z 27 miejscami postojowymi, stojaka na rowery, miejsca gromadzenia odpadów stałych, billboardu, muru oporowego oraz instalacji zewnętrznych (kanalizacji sanitarnej z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, kanalizacji deszczowej z separatorem oraz zbiornikami retencyjno-odparowującymi, wodociągowej, elektroenergetycznej linii zasilającej oraz oświetlenia zewnętrznego z latarniami) w miejscowości K., na działkach o nr ew. [...].

Dlatego wskazać trzeba, że krąg stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę określa się na podstawie art. 28 ust. 2 p.b. Z przepisu tego wynika, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Art. 28 ust. 2 p.b. wymienia dwie przesłanki, od których wystąpienia zależny jest status jednostki jako strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę:

– po pierwsze, tytuł prawny do nieruchomości;

– po drugie, położenie nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu.

Wskazany w cytowanym przepisie obszar oddziaływania obiektu został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 p.b. i jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.

Z regulacji powyższej wynika, że w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć obszar w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy i konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji.

Stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, których możliwość zagospodarowania zostanie ograniczona przez projektowaną inwestycję. Nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający wbrew obowiązującym przepisom jej zagospodarowanie, w tym zabudowę. Niezbędne jest zatem wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej, ze względu na powstanie projektowanej zabudowy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2021 r., II OSK 403/21, z 16 maja 2019 r., II OSK 1655/17, czy z 25 września 2018 r., II OSK 2352/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2022 r., II OSK 2043/19, LEX nr 3392388).

Sąd I instancji przyjął, że skarżącym przysługuje prawo własności nieruchomości o nr [...], w tym jedna zabudowana budynkiem oznaczonym jako [...] (dz. nr [...]), bezpośrednio graniczą z terenem inwestycji oraz zabudowana domem jednorodzinnym oznaczonym na mapie do celów projektowych jako [...] (dz. nr [...]) granicząca z terenem inwestycji za pośrednictwem dz. nr [...]. Zdaniem Sądu I instancji z tego tytułu, jako właściciele nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem tej inwestycji, skarżący powinni mieć prawo wzięcia udziału w przedmiotowym postępowaniu jako jego strony, aby móc skontrolować czy w postępowaniu tym dochowano zgodności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującymi przepisami prawa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejsze skargi kasacyjne, ocena Sądu I instancji w tym zakresie została jednak dokonana w oderwaniu od normy wynikającej z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. Nie jest bowiem tak, że samo położenie nieruchomości skarżących w sąsiedztwie nieruchomości, na której realizowana będzie inwestycja przesądza, o przyznaniu skarżącym statusu strony postępowania. Niezbędnym było wykazanie, że cechy i parametry tej inwestycji powodują, że oddziałuje ona na nieruchomość skarżących w taki sposób, iż kształtować będzie potencjalny sposób jej zagospodarowania. Tego typu oddziaływania Sąd I instancji nie ustalił, bowiem nie wykazał powszechnie obowiązujących przepisów ograniczających sposób zagospodarowania nieruchomości skarżących w wyniku realizacji spornej inwestycji. Nie jest w tym zakresie wystarczające samo powołanie się przez Sąd I instancji na przepisy § 323 i § 324 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy te dotyczące ochrony przed hałasem i same w sobie nie ograniczają skarżących w sposobie zagospodarowania będących ich własnością nieruchomością, w wyniku realizacja spornej inwestycji. Niezrozumiałym jest przy tym stanowisko Sądu I instancji, który zarzuca Wojewodzie, że z zatwierdzonego przez niego projektu budowlanego nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, czy przy określaniu zakresu oddziaływania obiektu w odniesieniu do dopuszczalnego poziomu hałasu uwzględniono lokalizację agregatów chłodniczych, by potem stwierdzić, że hałas powodowany przez te agregaty przemawia za przyznaniem skarżącym statusu strony postępowania. Jak natomiast trafnie zaznacza skarżąca kasacyjnie Spółka z projektu wynika, że agregaty zostały zaprojektowane na dachu nad salą sprzedaży, a nie na ścianie szczytowej od strony nieruchomości skarżących, co poddaje w wątpliwość czy w ogóle zachodzi jakiekolwiek potencjalne zagrożenie w zakresie uciążliwości związanej z hałasem. Podobnie jest w przypadku wskazanego przez Sąd I instancji zbiornika retencyjnego. Samo jego usytuowanie w pobliżu nieruchomości skarżących nie oznacza jeszcze, że wpłynie w jakiś sposób na sposób zagospodarowania nieruchomości sąsiednich.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny jako zasadne ocenił podniesione w skargach kasacyjnych zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 28 ust. 2 w zw. art. 3 pkt 20 p.b.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania.