Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 972/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Bujko Roman Ciąglewicz Protokolant Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 974/05 w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje od Skarbu Państwa radcy prawnemu T. G. kwotę 146,40 zł (sto czterdzieści sześć złotych czterdzieści groszy) w tym zawierającą stawkę podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 974/05 oddalił skargę W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] odmawiającą przyznania zasiłku stałego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył motywy decyzji ostatecznej, z których wynikało, iż W. B. wniosła do Kierownika OPS w [...] żądanie przyznania zasiłku stałego. W wyniku postępowania ustalono, że W. B. jest osobą niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy, co stwierdzono orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS oraz orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Razem z córką, uczęszczającą do klasy III Liceum Profilowanego i posiadającą orzeczoną niepełnosprawność w stopniu lekkim, prowadzi gospodarstwo domowe. Dochód tej rodziny stanowi emerytura W. B. w kwocie 576,47 zł oraz świadczenie rodzinne w kwocie 231 zł, czyli łącznie 786,47 zł, co stanowi miesięcznie na osobę 398,23 zł. Wnioskodawczyni nie spełnia ustawowych kryteriów dochodowych. Zasiłek stały przewidziany w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przysługuje bowiem, gdy dochód nie przekracza 316 zł na osobę w rodzinie. Kolegium stwierdziło, że organy pomocy społecznej udzielają stronie finansowego wsparcia.

Skargę na decyzję ostateczną wniosła W. B. nie stawiając konkretnych zarzutów. Zdaniem skarżącej ma prawo ubiegać się o zasiłek stały za okres wsteczny i bieżący, bowiem niskie świadczenie emerytalne nie pozwala na utrzymanie i edukację córki. Obie z córką doznały nie z własnej winy uszczerbku na zdrowiu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Oddalając skargę Wojewódzki Sad Administracyjny uznał, iż dokonana kontrola nie wykazała naruszenia prawa.

Podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), w myśl którego zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Świadczenie to ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że tylko spełnienie łącznie wszystkich kryteriów, od których ustawa o pomocy społecznej uzależnia przyznanie zasiłku stałego, stwarza gwarancje jego przyznania. Obok przesłanki całkowitej niezdolności do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, niezbędne jest, by dochód osoby ubiegającej się o zasiłek stały oraz dochód na osobę w rodzinie były niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, określonego zgodnie z zasadami zawartymi w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Według powołanego przepisu prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91 przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie".

Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego wynika, iż W. B. otrzymuje świadczenie emerytalne (576,47 zł), którego wysokość przekracza kwotę kryterium dochodowego określonego w ustawie (316 zł), jak również dochód na osobę w tej rodzinie (394,73 zł), kwotę tak ustalonego kryterium przekracza. Wprawdzie Kolegium popełniło błąd w obliczeniu łącznego dochodu rodziny podając kwotę 784,47 zł zamiast kwotę 789,47 zł, niemniej jednak pomyłka ta nastąpiła na korzyść strony i nie miała wpływu na zasadność podjętego rozstrzygnięcia.

W tych okolicznościach brak zatem podstaw do uznania, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmawiając W. B. przyznania prawa do zasiłku stałego, naruszyło przepisy prawa procesowego bądź materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą ppsa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła W. B., reprezentowana przez radcę prawnego T. G., ustanowiona z urzędu i zaskarżając wyrok w całości zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej przez przyjęcie, iż skarżącej nie przysługuje zasiłek stały.

Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz zasądzenia wynagrodzenia na rzecz radcy prawnego w kwocie 146,40 zł. W uzasadnieniu skargi powołano się na to, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną, chorą i całkowicie niezdolną do pracy. Samotnie wychowuje niepełnosprawną córkę, obecnie studentkę. Skarżąca przekracza wprawdzie kwotę kryterium dochodowego określonego w ustawie, to jednak zachodzą szczególne okoliczności związane z bardzo trudną sytuacją materialną. Wydatki na wyżywienie, ubranie, leki oraz naukę córki są znaczne i z tego względu skarżąca nie jest w stanie utrzymać siebie oraz córki z uzyskanego dochodu. Z uwagi na te szczególne okoliczności zasiłek stały winien być przyznany.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, iż podniesiony zarzut naruszenia przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) przez błędną wykładnię nie jest trafny. W myśl tego przepisu zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Z wadliwych ustaleń poczynionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, niekwestionowanych przez skarżącą wynika, iż skarżąca, będąc osobą niepełnosprawną i prowadzącą gospodarstwo domowe razem z córką dysponuje miesięcznym dochodem w kwocie 799,42 zł. Uzyskiwana przez nią emerytura w wysokości 576,47 zł przewyższa kryterium dochodowe, ustalone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy na kwotę 316,73 zł, jak również dochód na osobę w tej rodzinie, wynoszący 394,73 zł, przekracza to kryterium. Prawidłowo w takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji przyjął, iż dopiero spełnienie łącznie warunków określonych w powołanym przepisie stwarza uprawnienia organu do przyznania zasiłku stałego. Niespełnienie przez stronę warunku posiadania dochodu poniżej kryterium dochodowego, mimo niepełnosprawności strony i trudnych warunków materialnych lub życiowych wyłącza możliwość skorzystania z takiej formy pomocy.

Z powyższych względów należało uznać, iż zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, zaś skarga kasacyjna jako nieposiadająca usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy ppsa.

O przyznaniu wynagrodzenia Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) przyznając wynagrodzenie zgodnie z wnioskiem.