Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 81/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 554
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] września 2018 r., znak: [...], działający z upoważnienia Wójta Gminy Kierownik GOPS na podstawie art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018 r. poz. 554 ze zm., dalej powoływana jako ustawa o pomocy) odmówił Z. D. umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych w okresie zasiłkowym od [...] września 2013 r. do [...] września 2018 r. w kwocie 43.314,10 zł, z czego należność główna stanowi 37.853,16 zł, odsetki ustawowe na dzień wydania decyzji, tj. [...] września 2018 r. - 5460,94 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ opisując przebieg postępowania i przywołując istniejący stan faktyczny stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. Organ zaznaczył, że stan zdrowia strony nie wyklucza podjęcia zatrudnienia, co może wpłynąć na poprawę sytuacji dochodowej. Ponadto organ wskazał, że to na ojcu dzieci ciąży obowiązek płacenia zasądzonych alimentów, a podjęcie ich wypłat "zastępczo" przez organ właściwy nie zwalnia w żadnym wypadku z obowiązku alimentacji wobec dzieci z zachowaniem niezwykłej staranności i rzetelności dłużnika - ojca, w poszukiwaniu źródła dochodu uwzględniającego te zobowiązania. W tych okolicznościach wniosek o umorzenie należności nie zasługiwał na uwzględnienie i zastosowanie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie było uzasadnione.

Od ww. decyzji Z. D. złożył odwołanie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że jego sytuacja zdrowotna i materialna umożliwia mu spłatę wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podczas gdy ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie nawet częściowo uregulować ciążących zobowiązań. Odwołujący wskazując na stan zdrowia, konieczność leczenia, ponoszone koszty związane z leczeniem stwierdził, że ocena jego sytuacji przez organ I instancji w tym zakresie jest dla niego krzywdząca i odbiegająca od stanu faktycznego. Jego zdaniem znaczne pogorszenie stanu zdrowia i brak rokowań na jego poprawę uzasadniało umorzenie należności w całości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz.1257 ze zm., dalej powoływana jako K.p.a.) w zw. z art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych osobom uprawnionym z funduszu alimentacyjnego reguluje art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Z sytuacją dochodową wnioskującego bez wątpienia wiąże się stan zdrowotny danej osoby, bo tylko po jego uwzględnieniu można mówić o możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Przy ustalaniu możliwości zarobkowych i majątkowych bierze się pod uwagę nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane, lecz i te, które osoba zobowiązana do alimentacji mogłaby uzyskać przy dołożeniu należytej staranności oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych. Powyższe oznacza, że umorzenie w całości lub w części należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu łącznie z odsetkami może być dokonane jedynie wówczas, gdy ocena całokształtu okoliczności dotyczących sytuacji finansowej i rodzinnej dłużnika pozwoli uznać, że wystąpiła szczególna sytuacja uprawniająca do wnioskowania o takiej potrzebie.

Organ wskazał, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego zapada w ramach tak zwanego uznania administracyjnego. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 K.p.a., załatwienie sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne, choć nie nakazuje organowi spełnienia każdego żądania wnioskodawcy, to nie pozwala mu jednak na dowolność w załatwieniu sprawy.

Dalej organ wyjaśnił, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności od [...].04.2015 r. do [...].05.2019 r. ze wskazaniem możliwości zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej. Jest rozwiedziony, zamieszkuje u byłej żony bez ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania. Użytkuje i pobiera opłaty unijne na gospodarstwo rolne o pow. 1,68 ha, nie płaci czynszu dzierżawnego. Dochód strony stanowi zasiłek stały w kwocie 604 zł miesięcznie. W związku ze stanem zdrowia ponosi koszty leczenia około 80 zł miesięcznie. Ponadto płaci dobrowolne alimenty na rzecz dziecka - syna z drugiego związku - w kwocie 200 zł. Finansowo korzysta z pomocy matki. Nie jest zarejestrowany w biurze pracy.

Z powyższych okoliczności wynika bezsprzecznie trudna sytuacja wnioskodawcy zarówno pod względem materialnym jak i stanu zdrowia. Jednakże okoliczności te nie czynią same w sobie podstawy do zastosowania tak daleko idącej pomocy, o jaką wnioskuje odwołujący się. Strona, mimo znamionujących jej sytuację uciążliwości, winna wykazać aktywność w poprawie swojej sytuacji. Posiadana niepełnosprawność nie dyskwalifikuje do podjęcia pracy przystosowanej do osób niepełnosprawnych, skorzystania z doradztwa zawodowego, szkoleń itp. Mimo posiadanego stopnia niepełnosprawności strona w ramach swoich możliwości może poczynić starania pozyskania zatrudnienia przystosowanego do osób niepełnosprawnych. Służyć temu może zarejestrowanie w biurze pracy i podjęcie starań w zakresie odpowiedniego zatrudnienia czy też innej formy aktywizacji.

W myśl treści art. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U z 2018 r. poz. 511 ze zm.), osoba niepełnosprawna zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu ma prawo korzystać z usług lub instrumentów rynku pracy na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1065 ze zm.).

Obowiązkiem odwołującego się jest stałe podejmowanie działań zmierzających do poprawy tej sytuacji, a tym samym pozwalających na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Orzecznictwo sądowo-administracyjne niejednokrotnie wskazywało, że zarówno powody zdrowotne, jak i samo bezrobocie nie mogą być uznane za wystarczające do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Stan zdrowia dłużnika (w istocie niewykluczający możliwości podjęcia pracy zarobkowej) nie stanowi sam w sobie przesłanki, która umożliwiłaby umorzenie należności z tytułu świadczeń nienależnie wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej.

Z cyt. art. 30 ust. 2 ustawy można wywnioskować, że ustawodawca przewidział trzy rozwiązania dla dłużnika alimentacyjnego, które winny przyczyniać się do poprawy jego sytuacji. Dłużnik ten może więc wystąpić o odroczenie spłaty występującego zadłużenia, o rozłożenie na raty, a w ostateczności o umorzenie występującego zadłużenia. Zamieszczenie w przywołanym przepisie wymienionych możliwości poprawy sytuacji dłużnika alimentacyjnego równoznaczne jest z tym, że stosowane one winny być w określony sposób, a mianowicie począwszy od środka wywołującego najmniejszy skutek aż po środek wywołujący skutek największy. Z tego też powodu dłużnik alimentacyjny ma do wykorzystania w pierwszej kolejności przysługującą mu możliwość odroczenia terminu spłaty występującego zadłużenia lub rozłożenia tej spłaty na raty, a dopiero w ostateczności uzasadnione jest wystąpienie o umorzenie występującej należności. Na gruncie niniejszej sprawy odwołujący się zaniechał złożenia wniosku co do dwóch pierwszych możliwości przewidzianych w przepisie, składając od razu wniosek najdalej idący w skutkach, czyli wniosek o umorzenie należności. Wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego (lub świadczeń z nim związanych) mają zaś charakter wyjątkowy i jako takie, zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi, powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający. Działające w imieniu państwa organy administracji publicznej nie mogą pochopnie umarzać należności, gdyż sytuacja materialna dłużnika może w przyszłości ulec zmianie w wyniku podjęcia płatnej pracy bądź zaistnienia innych zdarzeń powodujących przysporzenie w majątku dłużnika. Zatem trudna sytuacja materialna dłużnika w dacie orzekania w przedmiocie umorzenia należności nie musi oznaczać umorzenia owych należności. Zaś odmowa umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego nie przekreśla jego prawa do ubiegania się o umorzenie tych należności w przyszłości.

Z zasady subsydiarności, której wyraz daje art. 72 ust. 2 i Preambuła do Konstytucji RP, wynika, że Państwo udziela pomocy dopiero wówczas, gdy rodzice nie są w stanie zapewnić środków na utrzymanie dziecka. Uprawnionym do świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest samo dziecko, na które dłużnik obowiązany jest spełnić świadczenie alimentacyjne. We wstępie do ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ustawodawca wskazał, że: "Wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji". Dłużnik alimentacyjny musi zatem liczyć się z tym, że Państwo będzie dochodzić zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego biorąc pod uwagę nie tylko ważny interes skarżącego, lecz również interes społeczny.

Skargę na powyższą decyzję złożył Z. D. wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W/w decyzji skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu że jego aktualna sytuacja zdrowotna, materialna i finansowa umożliwia mu spłatę wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podczas gdy ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie nawet częściowo uregulować ciążących na nim zobowiązań.

W ocenie skarżącego spełnia on przesłanki zaistnienia szczególnej sytuacji, która uprawnia do umorzenia należności w całości, ewentualnie w części. W uzasadnieniu wniosku o umorzenie należności podnosił fakt, że od marca 2013 r. jest leczony psychiatrycznie ze względu na silną depresję, co zostało potwierdzone zaświadczeniami lekarskimi, kartą leczenia szpitalnego, informacją o przebytej rehabilitacji leczniczej i orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. W dalszym ciągu zgodnie z zaleceniami lekarskimi kontynuuje konsekwentnie proces leczenia, ponieważ bardzo zależy mu na całkowitym powrocie do zdrowia, ustabilizowaniu trudnej sytuacji rodzinnej, która powoduje depresję i w praktyce uniemożliwia mu podjęcie jakiejkolwiek pracy. Leczenie psychiatryczne i przyjmowanie określonej grupy leków specjalistycznych wyklucza go z rynku pracy. Nie można mu zarzucić, że nie podejmuje żadnych działań skierowanych na wyleczenie depresji i stabilizację życia rodzinnego. Powrót do zdrowia i w konsekwencji powrót do czynnego życia zawodowego jest jego celem.

Obecnie uzyskiwane dochody nie wystarczają nawet na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Na leczenie zdiagnozowanej choroby ponosi znaczne koszty związane z zakupem lekarstw i wizyty u lekarzy specjalistów.

W jego przypadku takie okoliczności jak znaczne pogorszenie stanu zdrowia psychicznego i brak rokowań na jego poprawę uzasadnia umorzenie należności w całości.

W piśmie z [...].08.2019 r. skarżący podtrzymał argumentację zawartą w skardze. Dodatkowo wyjaśnił, że jego dochody (zasiłek) wynoszą jedynie 645 zł miesięcznie, z czego 230 zł spłaca jako alimenty na rzecz GOPS-u w B. oraz 10 zł przekazuje komornikowi, za energię elektryczna płaci ok. 80 zł miesięcznie, ponosi koszty opłat za śmieci i wodę w wysokości ok. 30 zł, na lekarstwa wydaje ok. 100 zł miesięcznie, a pozostałą kwotę ok. 200 zł przeznacza na wyżywienie. Obecnie można określić, że żyje w ubóstwie, bowiem uzyskiwany zasiłek nie wystarcza nawet na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb egzystencjalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej powoływana jako P.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 554 z późn. zm.), dalej jako "ustawa", zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Niekwestionowanym było bowiem to, że nie zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 30 ust. 1 ustawy.

Decyzja wydawana na podstawie cyt. art. 30 ust. 2 ustawy ma, jak słusznie podkreśliło SKO, charakter uznaniowy, o czym przesądza użyte przez ustawodawcę sformułowanie "organ może umorzyć". Oznacza to sytuację, w której właściwy organ administracji ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, z jednej strony może bowiem umorzyć należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, z drugiej zaś może odmówić zastosowania tego rodzaju ulgi. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza przy tym dowolności. Jak zgodnie przyjmuje się, działanie organu doznaje ograniczenia już w samej normie prawnej, wprowadzającej uznanie poprzez wyznaczenie ram w konkretnej kategorii spraw, wynika również z zasad i celów określonych w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a także z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 K.p.a., uzupełnionej regulacją art. 77 § 1 K.p.a. Organ powinien wykazać, że nie ma podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku strony, przy uwzględnieniu przesłanek stawianych przez ustawodawcę.

W rozpoznawanej sprawie przesłankami umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które stanowiły podstawę wniosku, są sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika alimentacyjnego (związana również z jego problemami zdrowotnymi), co wynika wprost z treści art. 30 ust. 2 ustawy. Uwzględnienie sytuacji dochodowej i rodzinnej musi polegać na ustaleniu, czy i jakie dochody posiada dłużnik alimentacyjny, jakie ma możliwości uzyskiwania dochodów, jakie wydatki ma konieczne do poniesienia, jaka jest jego sytuacja rodzinna, czy prowadzi gospodarstwo domowe sam, czy z innymi członkami rodziny, czy i jaki ma to wpływ na budżet dłużnika itp. Ustalenie tych okoliczności i poddanie ich analizie pozwala na załatwienie sprawy co do jej istoty - umorzenie, bądź odmowę umorzenia (por. m.in. wyrok NSA z 21.06.2016 r., I OSK 2311/14).

Sądowa kontrola uznania administracyjnego ograniczona jest wyłącznie do oceny tego, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona jedynie w wypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok WSA w Warszawie z 27.06.2007 r., II SA/Wa 694/07).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd nie stwierdził tego rodzaju uchybień. Organy w sposób wyczerpujący zgromadziły materiał dowodowy i poddały go pełnej i prawidłowej ocenie, nie naruszając granic uznania administracyjnego. W tym miejscu podkreślić należy, że umorzenie należności na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego obowiązku alimentacyjnego. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone są "w zastępstwie" osoby zobowiązanej, która ze względu na aktualnie trudną sytuację życiową nie jest w stanie podołać ciążącemu na niej obowiązkowi alimentacyjnemu. Już w preambule do ustawy zaznaczono, że dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem wskazanych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym członków ich rodziny, a wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji.

Pomoc państwa w opisanym zakresie zmierza więc przede wszystkim do ochrony dóbr osób uprawnionych do alimentacji tak, aby poprzez brak środków z tytułu alimentów nie pozostały pozbawione podstawowego zabezpieczenia materialnego. Pomoc ta nie jest zaś nakierowana na zwolnienie osoby zobowiązanej z obowiązku alimentacyjnego wobec osób uprawnionych, który to obowiązek wynika z przepisów prawa. Zobowiązania alimentacyjne rodziców względem dzieci, które wynikają z art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mają charakter obligatoryjny i zwolnić się z nich można tylko w szczególnie wyjątkowych sytuacjach (por. wyrok NSA z 9.02.2016 r., I OSK 1549/14).

W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że skarżący nie wykazał istnienia takich okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem, choćby częściowym, ciążącego na nim zobowiązania. Dla oceny przesłanek umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego istotna jest przy tym nie tylko okoliczność, czy dłużnik aktualnie może wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, ale i to, czy w przyszłości dłużnik będzie mógł spłacać dług alimentacyjny (por. wyrok NSA z 22.06.2016 r., I OSK 2429/14). Słusznie zwróciło uwagę SKO, że sytuacja materialna skarżącego może w przyszłości ulec zmianie w wyniku podjęcia płatnej pracy bądź zaistnienia innych zdarzeń powodujących przysporzenie w majątku dłużnika.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego dawała organom podstawę do przyjęcia, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności, aby konieczne było umorzenie zaległości alimentacyjnych. Istotnie, skarżący jest osobą bezrobotną, jednakże ani wiek (47 lat), ani stan zdrowia nie wskazują, że istnieją trwałe przeszkody do podjęcia zatrudnienia. Niewątpliwie skarżący ma problemy zdrowotne, co potwierdza orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, w którym został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja dotycząca stanu zdrowia skarżącego. Należy jednak podkreślić to, że skarżący może pracować w zakładzie pracy chronionej (vide orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, k. 15 akt adm.), lecz pomimo tego nie zarejestrował się jako osoba bezrobotna. Postawa taka wymaga szczególnego podkreślenia, ponieważ skarżący dobrowolnie rezygnuje z prób podjęcia zatrudnienia. Nie można w tym zakresie uznać za zasadne jego twierdzeń, że jego stan zdrowia de facto uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. Gdyby tak było, wynikałoby to z treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Należy podkreślić, że w szczególności w ostatnim okresie szanse znalezienia pracy są coraz większe z uwagi na deficyt pracowników na rynku pracy. Organ odwoławczy słusznie w tym zakresie odwołał się do ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która stanowi o pomocy ze strony Państwa w podejmowaniu zatrudnienia przez osoby niepełnosprawne.

Skarżący jest osobą samotną, w wieku produkcyjnym, zamieszkuje u byłej żony, posiada wyuczony zawód ([...]) oraz wykonywany zawód ([...]) (vide informacja o przebytej rehabilitacji leczniczej, k. 2 akt adm.) i doświadczenie zawodowe. W orzecznictwie wskazuje się, że dla zwolnienia się z tego obowiązku dłużnik winien wskazać na okoliczności szczególne, wykraczające poza przyczyny przejęcia obowiązku alimentacyjnego przez Państwo (por. wyrok NSA z 21.11.2017 r., I OSK 1100/17, wyrok WSA w Łodzi z 13.06.2017 r., II SA/Łd 1030/16).

W realiach niniejszej sprawy trudno znaleźć obiektywne przesłanki wyłączające skarżącego z możliwości znalezienia zatrudnienia, zwłaszcza, że aktualnie, jak to wskazano wyżej, na rynku to pracodawcy poszukują pracowników, a nie odwrotnie. Samo zatem uzyskiwanie niskich dochodów bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Brak środków finansowych na pokrycie należności z powodu bezrobocia mógłby skutkować zastosowaniem art. 30 ust. 2 ustawy tylko wtedy, gdyby zobowiązany z uwagi na okoliczności od niego niezależne, np. chorobę uniemożliwiającą pracę (w dodatku nie rokującą poprawy stanu zdrowia), czy inne okoliczności losowe powodujące pogorszenie sytuacji życiowej i niemożność zarobkowania, nie był w stanie podjąć zatrudnienia, co w niniejszej sprawie nie zostało wykazane. W tym miejscu należy podkreślić, że sam skarżący w swoich pismach twierdzi, że w określonych okolicznościach istnieją szanse na jego powrót do zdrowia.

Reasumując, organ trafnie więc uznał, że brak jest podstaw do uznania sytuacji skarżącego za wyjątkową w znaczeniu, o jakim mowa powyżej, a w konsekwencji, aby zasadne było umorzenie całości lub choćby części zobowiązania, w szczególności biorąc pod uwagę to, że skarżący nie podejmuje wysiłków mających na celu znalezienie pracy.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.