Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 448/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 71a par. 9
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja, Sędziowie WSA Bożena Pindel, Teresa Randak (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w I. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) orzeka, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu zażalenia A Sp. z o.o. z siedzibą w I. z dnia [...], na postanowienie Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] o nr [...], mocą którego określono wysokość nieprzekazanej wierzytelności w kwocie [...] zł wraz z dalszymi odsetkami, należnej zobowiązanemu B Sp. z o.o. od A Sp. z o.o., zajętej zawiadomieniem z dnia [...] nr [...], działając w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej w skrócie: "K.p.a.") oraz art. 17, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 71 a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r. poz.1015 ze zm.; dalej w skrócie: "u.p.e.a." lub ustawa egzekucyjna"), utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

Wskazane wyżej postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W toku egzekucji prowadzonej wobec B Sp. z o.o. z siedzibą w C., Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S., działając jako organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności przysługujących zobowiązanej Spółce od A Sp. z o.o. z siedzibą w I. Zawiadomienie o zajęciu doręczone zostało dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 20 stycznia 2011 r.

Pismem z dnia 25 stycznia 2011 r. Spółka A poinformowała organ egzekucyjny, że nie posiada wobec B Sp. z o.o. żadnych wierzytelności.

Z tych względów przeprowadzono w dalszej kolejności kontrolę, w której ustalono m.in., że;

1. B na dzień dokonania zajęcia przysługiwały wierzytelności od A z tytułu wystawionych faktur. Do wierzytelności tych nie kierował egzekucji żaden inny organ;

2. Dłużnik nie dokonywał wypłat tytułem zajętej wierzytelności, gdyż kompensował wierzytelności na podstawie wystawionych not obciążeniowych z wierzytelnościami z tytułu faktur wystawionych przez Spółkę B; Kwota objęta wystawionymi notami obciążeniowymi, a co za tym idzie nie przekazana Spółce B wynosi [...] zł.

W toku kontroli stwierdzono również że:

1. brak jest dowodu doręczenia not obciążeniowych Spółce B;

2. nie przedstawiono umowy pomiędzy stronami dotyczącej współpracy handlowej w zakresie dostaw katod;

3. na kwoty na jakie opiewają noty obciążeniowe składają się straty rzeczywiste oraz utracone korzyści;

4. notą nr [...] z dnia 10 września 2010 r. obciążono Spółkę B stratami rzeczywistymi i utraconymi korzyściami poniesionymi z tytułu braku dostaw za okres od września do grudnia 2010.

W związku z ustaleniami dokonanymi w toku kontroli, postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. określił wysokość nieprzekazanej wierzytelności w kwocie [...] zł wraz z dalszymi odsetkami.

Pismem z dnia 10 lutego 2012r. Spółka A złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie, bądź zmianę poprzez uznanie, że Spółka A nie posiada zobowiązań wobec Spółki B w dacie 17 stycznia 2011r. W uzasadnieniu zażalenia strona podnosiła, że w toku prowadzonej kontroli realizacji zajęcia ani kontrolowany, ani też jego pełnomocnik nie byli proszeni o żadne dokumenty potwierdzające nadanie korespondencji dotyczącej kompensaty wierzytelności pomiędzy Spółką A, a Spółką B. Ponadto, skarżąca kwestionowała ustalenia organu egzekucyjnego w zakresie braku dowodów doręczenia oświadczeń o kompensacie. Strona podnosiła, że organ egzekucyjny nie podważył w żaden sposób zasadności oraz wysokości obciążenia firmy B notami zawierającymi wyliczenie szkód poniesionych w związku z nienależytą realizacją umowy, a jedynym zarzutem jest rzekomy brak oświadczenia o potrąceniu i uniemożliwienie zapoznania się z treścią not i oświadczeń przez firmę B, który w ocenie strony był całkowicie chybiony. Strona dołączyła do zażaleń kserokopie oświadczeń o dokonanych kompensatach i potwierdzenia ich odbioru oraz wyciągi z dzienników podawczych. W związku z powyższym, strona uznając postanowienie za wydane w oparciu o fałszywą tezę o nieskuteczności potrącenia, wniosła o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia.

W wyniku rozpatrzenia ww. zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w K., postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchylił w całości postanowienie Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia zwrócono uwagę, że jeżeli wierzytelności zostały skutecznie skompensowane to nie mogły nadal istnieć w dniu dokonania zajęcia. Co więcej, organ egzekucyjny zakwestionował prawidłowość dokonanych kompensat nie odnosząc się jednak do daty dokonania zajęcia i nie wykazując związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy kompensatami z roku 2010 a brakiem realizacji zajęcia dokonanego w styczniu 2011, nie żądając przy tym żądnych dokumentów od stron ewentualnych kompensat, do czego zobowiązują zasady ogólne postępowania administracyjnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. wydał w dniu [...] postanowienie nr [...], mocą którego określił wysokość nieprzekazanej wierzytelności w kwocie [...] zł wraz z dalszymi odsetkami.

W zażaleniu na ostatnie z przywołanych postanowień, Spółka A zarzuciła naruszenie art. 504 Kodeksu cywilnego (dalej "K.c.) oraz nieuwzględnienie faktu uchylenia zajęcia z dnia 9 września 2010 r. W uzasadnieniu zażalenia zwrócono uwagę, że organ egzekucyjny nie wskazał związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy kompensatą z roku 2010, a brakiem realizacji zajęcia dokonanego w styczniu 2011 r. Dalej zauważono, że istotną okolicznością w sprawie pomijaną milczeniem przez organ egzekucyjny, jest fakt, że zajęcie z dnia 9 września 2010 r. zostało uchylone przez Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S., a tym samym nie wywiera skutków w obrocie prawnym. Zatem, w ocenie Strony w pełni znajduje zastosowanie zasada z art. 504 K.c., stanowiąca o generalnej zasadzie dopuszczalności potrącenia mimo zajęcia. Kolejną kwestią, z która nie zgadza się strona jest ustalenie, iż ww. zajęcie zostało jej doręczone w dniu 13 września 2010 r., bowiem takie stwierdzenie, organ egzekucyjny oparł tylko i wyłącznie na podstawie pocztowego zbiorowego dowodu odbioru, podczas, gdy ze zwrotnego potwierdzenia wynika, że zajęcie zostało odebrane dopiero w dniu 16 września 2010r. Strona zarzuciła nadto, iż organ egzekucyjny nie wskazał, dlaczego nie uznaje daty widniejącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, ani dlaczego przyjął za datę doręczenia datę zbiorczego protokołu, który jest jedynie dokumentem technicznym. Spółka podkreśliła dalej, iż organ egzekucyjny nie kwestionuje zasadności i wysokości wierzytelności Spółki, przedstawionej do potrącenia, a zarzuca jedynie nieskuteczność jej potrącenia, a strona uważa, że z prawnego punktu widzenia takie twierdzenie jest również nieuzasadnione i przywołuje art. 504 K.c. W oparciu o ten przepis strona uznała, iż nawet przyjmując, że zajęcie z dnia 9 września 2010 r. nie zostałoby uchylone, to oświadczenie o potrąceniu byłoby i tak skutecznie złożone, a zatem wywierałoby ono wpływ na zajęcie z dnia 17 stycznia 2011 r.

W wyniku analizy zażalenia oraz akt sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej także jako "organ nadzoru") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. (patrz postanowienie z dnia [...]; wskazane na wstępie niniejszego uzasadnienia).

W motywach rozstrzygnięcia wskazano w pierwszej kolejności na treść art. 71 a § 1 ustawy egzekucyjnej oraz art. 71a § 9 tej ustawy. Na ich gruncie organ nadzoru stwierdził, że zasadnym jest wydanie przez Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej wierzytelności należnej zobowiązanemu B Sp. z o.o. od A Sp. z o.o. Wyjaśnił dalej, iż wierzytelności, które przysługiwały B Sp. z o.o. od A Sp. z o.o. z tytułu wystawionych faktur nie zostały skutecznie skompensowane, a mianowicie wskazał, iż z potwierdzenia odbioru wynika, że dokonane zawiadomieniem z dnia 9 września 2010 r. zajęcie wierzytelności przysługujące firmie B Sp. z o.o. od A Sp. z o.o. zostało odebrane przez B Sp. z o.o. w dniu 13.09.2010r., a przez A Sp. z o.o. w dniu 16 września 2010 r. Z kolei informacja przesłana przez Pocztę Polską S.A., która doręczała ww. korespondencję do A Sp. z o.o. wskazuje, że ze zbiorowego dowodu odbioru wynika, że przesyłka doręczona została w dniu 13 września 2010 r. - co potwierdza podpis zarówno pracownika A Sp. z o.o., jak i pracownika Poczty Polskiej S.A. Odnosząc się do podniesionego w tej kwestii zarzutu, organ nadzoru zauważył, iż zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a., który to przepis ma zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w związku z art. 18 u.p.e.a. - dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Natomiast § 2 stanowi, iż przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4. Pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone. Jak się okazało w przedmiotowej sprawie, dokumenty źródłowe dotyczące doręczenia przesyłki tj. z pocztowy zbiorowy dowód odbioru zawiera odrębne zapisy od naniesionych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Zatem, organ miał prawo przyjąć jako dowód w sprawie dane źródłowe dotyczące doręczenia przesyłki.

Dalej, organ egzekucyjny wskazał, jakie były przyczyny - w ocenie A Sp. z o.o. - niezrealizowania w całości przez Spółkę zajęcia z dnia 9 września 2010 r. jak też całkowitego braku realizacji zajęcia z dnia 17 stycznia 2011r., a mianowicie, iż doszło do wcześniejszego potrącenia i rozliczenia istniejących wierzytelności przysługujących B Sp. z o.o. z naliczonymi A Sp. z o.o. względem B Sp. z o.o. należnościami i z czego one wynikały, a następnie, że Spółka dokonała potrącenia wzajemnych wierzytelności poprzez wystawienie not obciążeniowych. W niniejszej sprawie, ostatnia nota obciążeniowa nr [...] z dnia 10 września 2010 r. na kwotę [...] euro dotyczyła okresów, co do których w chwili jej wystawienia nie nadszedł jeszcze okres ich wymagalności. Ponadto, jak słusznie zauważył organ egzekucyjny, wskazując na informację uzyskaną z Biura Zarządzania Ryzykiem i Zgodnością Poczty Polskiej S. A., zawiadomienie o potrąceniu z wierzytelności B Sp. z o.o. określone w nocie obciążeniowej nr [...] zostało doręczone osobie upoważnionej przez ww. Spółkę w dniu 15 września 2010 r. w placówce oddawczej Poczty Polskiej S.A. przez pracownika poczty.

Zestawiając zatem, datę doręczenia A Sp. z o.o. zawiadomienia z dnia 9 września 2010 r., co miało miejsce w dniu 13 września 2010r., z doręczeniem zawiadomienia wystawionego przez A Sp. z o.o. o potrąceniu z wierzytelności B Sp. z o.o. określone w nocie obciążeniowej nr [...], które doręczono B Sp. z o.o. w dniu 15 września 2010 r., organ nadzoru stwierdził, za organem egzekucyjnym, iż nie doszło do skutecznego potrącenia pomiędzy podmiotami, gdyż doręczenie zawiadomienia o potrąceniu nastąpiło 2 dni po skutecznym doręczeniu zajęcia wierzytelności.

W świetle powyższego, na A Sp. z o.o. ciąży obowiązek realizacji zajęcia dokonanego przez Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S.

W skardze z dnia 4 marca 2013 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomoncik A Sp. z o.o. zarzucił organowi nadzoru naruszenie art. 71a § 9 u.p.e.a. oraz art. 8 K.p.a. Na gruncie tych naruszeń pełnomocnik wystąpił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa prawnego wg norm przypisanych.

W uzasadnieniu skargi ponownie zasygnalizowano, że Spółki B i A dokonały skutecznej kompenstaty swoich wzajemnych zobowiązań w dniu 15 września 2010 r. Z tych względów na dzień złożenia oświadczenia, tj. 17 stycznia 2011 r. skarżąca Spółka nie posiadała żadnych zobowiązań wobec dłużnika organu egzekucyjnego. Pełnomocnik zauważył, że w dniu dokonania kompensaty nieistniało żadne skuteczne zajęcie wierzytelności dokonane przez organ, które obligowałoby skarżącą Spółkę do przelania istniejącego zobowiązania pieniężnego wobec B Sp. z o.o. na konto organu egzekucyjnego.

Z ostrożnosci procesowej pełnomocnik podniósł również zarzut, że zawiadomienie o zajęciu z dnia 9 września 2010 r. zostało doręczone Spółce w dniu 16 września 2010 r., a nie jak przyjął organ egzekucyjny w dniu 13 września 2010 r., przywołując przy tym art. 39 K.p.a.

Odpowiadając na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o obowiązujace przepisy prawa, na podstawie stanu faktycznego opisanego w postanowieniu i w oparciu o dokumenty przedłożone przez organ pierwszej instancji. W zasakrżonym postanowieniu wyjaśniono nadto, z których dokumentów jako dowodowów organ nie skorzystał i dlaczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli narusza przepisy prawa, w sposób uzasadniający wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ).

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności w kwocie [...] zł wraz z odsetkami należnej zobowiązanemu B Sp. z o.o. od A Sp. z o.o.

Przyjdzie wskazać, że oba postanowienia zostały wydane na podstawie art. 71a § 9 p.e.a. W myśl tego przepisu, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. Do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 p.e.a., niezbędne jest łączne zrealizowanie dwóch przesłanek: dłużnik zajętej wierzytelności musi uchylać się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu oraz jednocześnie to uchylanie się musi mieć charakter bezpodstawnego. Nie można zatem wydać postanowienia, o jakim mowa w tym przepisie, jeżeli dłużnik co prawda uchylał się od przekazania wierzytelności, ale miał do tego podstawy. Obie te okoliczności - fakt uchylania się oraz bezpodstawność takiego działania - muszą być ocenione przez organy egzekucyjne obu instancji.

W badanej sprawie zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy skupiły swoje rozważania na dokonanym zajęciu z dnia 9 września 2010 r., które to zajęcie zostało uchylone przez organ egzekucyjny pismem z dnia 29 września 2010 r. Oznacza to, na co zwrócono uwagę w skardze, że doszło do uchylenia skutków zajęcia wierzytelności z dnia 9 września 2010 r. Nie ma przy tym – w świetle uchylenia zajęcia – prawnego znaczenia, w którym dniu zajęcie to zostało doręczone skarżącej Spółce. Zdaniem Sądu, ocena bowiem istnienia przesłanek określonych w art. 71 a § 9 p.e.a. winna nastąpić na dzień dostarczenia skarżącej Spółce zawiadomienia z dnia 17 stycznia 2011 r. o zajęciu wierzytelności a więc na dzień 20 stycznia 2011 r. Błędy w działaniu organów administracji nie mogą bowiem obciążać stron postępowania, a to oznacza, że fakt uchylenia przez organ egzekucyjny zajęcia z dnia 9 września 2010 r. winien być uwzględniony w procedowaniu organu.

W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że strona skarżąca nie przekazała zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Została zatem spełniona pierwsza z omówionych przesłanek wydania postanowienia na podstawie art. 71a § 9 p.e.a. Sporne było natomiast, czy to nieprzekazanie miało charakter bezpodstawnego. Organy egzekucyjne oceniły, że również i ta przesłanka została zrealizowana, uzasadniając to faktem, że nota obciążeniowa nr [...] z dnia 10 września 2010 r. obejmowała obciążenie Spółki B stratami rzeczywistymi i utraconymi korzyściami poniesionymi z tytułu braku dostaw za okres od września do grudnia 2010 r. Argumentacja ta mogłaby mieć znaczenie – w świetle art. 498 § 1 K.c. – w sytuacji, gdyby nie doszło do uchylenia zajęcia z dnia 9 września 2010 r. Dokonanie ponownego zajęcia w dniu 17 stycznia 2011 r. wymagało od organu oceny istnienia w/w przesłanki w dniu doręczenia tego zajęcia skarżącej Spółce, a nie w miesiącu wrześniu 2010 r.

Wymaga przy tym zaakcentowania, że badając, czy dłużnik zajętej wierzytelności w sposób zasadny uchylił się od jej przekazania, organy egzekucyjne muszą uwzględnić między innymi unormowania dotyczące potrącenia wierzytelności wzajemnych (art. 498 § 1 k.c.), czy też możliwości potrącenia wierzytelności zajętych (art. 504 k.c.). Warto wskazać na pogląd, zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z którym zwolniona z egzekucji na podstawie art. 13 § 1 p.e.a., a uprzednio zajęta w trybie art. 89 § 1 p.e.a. wierzytelność, w stosunku do której dłużnik zajętej wierzytelności dokonał potrącenia z własną wierzytelnością zgodnie z art. 498 § 1 k.c., nie jest wierzytelnością, w stosunku do której można było przyjąć, iż bezpodstawnie uchylił się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w rozumieniu art. 71a § 9 i art. 71b p.e.a. (zob. wyrok z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 751/06, Lex Omega nr 352029). Jeżeli zatem dłużnik podnosi zarzut, zgodnie z którym dokonał potrącenia zajętej wierzytelności, rzeczą organów jest ocenienie czy:

- po pierwsze, czy potrącenie było skuteczne w świetle wskazanych przepisów k.c.,

- po drugie, czy dokonane potrącenie nie stanowiło bezpodstawnego uchylania się w rozumieniu art. 71a § 9 p.e.a.

Istnienie bądź nie tych okoliczności należy przy tym ocenić w odniesieniu do dnia, w którym zawiadomienie o zajęciu dotarło do dłużnika zajętej wierzytelności.

Powyższa konstatacja ma uzasadnienie w wyroku NSA z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2221/10, w którym sformułowano pogląd, że:

"1. Zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" (art. 71a § 9 u.p.e.a.) należy interpretować jako przesłankę prawną a nie faktyczną. Innymi słowy, uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn faktycznych, np. trudnej sytuacji ekonomicznej, będzie stanowiło podstawę do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty.

2. Zastosowanie dyspozycji art. 71b u.p.e.a. jest prostą konsekwencją zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 71a § 9 i wydanego na jego podstawie postanowienia o wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności" (LEX, nr 1244185).

Ujmując rzecz inaczej, organ egzekucyjny ma obowiązek ocenienia istnienia przesłanki "bezpodstawnego uchylenia się" z uwzględnieniem prawnych regulacji dotyczących instytucji potrącenia oraz daty doręczenia stronie skarżącej zawiadomienia o dokonanym zajęciu wierzytelności. Data bowiem dokonania zajęcia przekłada się bowiem na ocenę "bezpodstawnego uchylania się" w aspekcie nie tylko faktycznym (doręczenia zajęcia) ale także prawnym (istnienia wierzytelności w tej dacie).

Rozpatrując sprawę ponownie, organy egzekucyjne zastosują się do wyżej wskazanej wykładni przepisów p.e.a. W szczególności zaś ich rzeczą będzie dokonanie oceny, czy w świetle art. 71 a § 9 p.e.a. nieprzekazanie kwoty wierzytelności stanowiło bezpodstawne uchylenie się strony skarżącej. Ocena tej przesłanki będzie wymagała z kolei oceny, czy w dniu zajęcia wierzytelność ta istniała.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł jak w punkcie I. wyroku, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Na zasadzie art. 152 p.p.s.a. orzeczono w punkcie II., że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.