Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 92/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 153,
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 30 ust. 2,
journal: Dz.U. 2007 nr 192 poz 1378
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...].


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. M.K. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o całkowite, bądź częściowe umorzenie zadłużenia z tytułu wypłaconych w okresie od dnia [...] r. do [...] r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz jej córki W.K. w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami, do zwrotu których została zobowiązana decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r.

Uzasadniając powyższy wniosek strona podała, że od [...] lat jest osobą bezrobotną, nie posiada żadnego źródła utrzymania ani dochodu, nie posiada także majątku ani żadnych oszczędności. Jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym "[...] stopniem niepełnosprawności". W [...] r. zmuszona została do opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania, w którym mieszkała wraz z mężem i dziećmi. Od tego momentu egzystuje dzięki pomocy najbliższej rodziny, tj. ojca, z którym mieszka oraz braci, którzy zapewniają jej "dach nad głową" i wyżywienie w zamian za opiekę nad ojcem i niepełnosprawnym bratem. Wnioskodawczyni nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy, gdyż nie posiada stałego, ani tymczasowego miejsca zamieszkania. Były mąż sprzedał dom, w którym wspólnie z nim wnioskodawczyni mieszkała i była zameldowana. Toczyło się przeciwko wnioskodawczyni postępowanie karne zainicjowane przez byłego męża, które zakończyło się wydaniem wyroku uniewinniającego, a przedłużający się proces uniemożliwił podjęcie chociażby pracy dorywczej.

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. odmówił M.K. umorzenia w całości i w części należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz W.K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. uchyliło ww. decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, celem wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i przeanalizowania sytuacji rodzinnej i dochodowej wnioskodawczyni.

Kolejną decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. ponownie odmówił M.K. umorzenia w całości i w części przedmiotowych należności. Kolegium rozpoznając odwołanie skarżącej od tego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpatrujący sprawę organ I instancji decyzją z dnia [...] r., odmówił M.K. umorzenia w całości oraz w części przedmiotowych należności, zaś Kolegium rozpatrując odwołanie skarżącej decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

M.K. nie zgadzając się z przedmiotową decyzją złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., który wyrokiem z dnia 8 października 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 272/15 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Sąd badając sprawę uznał, że brak jest podstaw do formułowania twierdzeń organu, że sytuacja skarżącej może ulec poprawie, organy takich okoliczności nie wykazały. Zdaniem tego Sądu, organy nie dopełniły wymogu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie wykazały w dostateczny sposób, że skarżąca znajduje się w sytuacji życiowej, której mimo przeciwnościom jest w stanie samodzielnie sprostać i w konsekwencji regulować obciążające ją należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Sąd podkreślił, że każdorazowo należy dokonać oceny sytuacji faktycznej wnioskodawcy, według stanu aktualnego na datę orzekania. Tymczasem organy argumentację odmowną oparły na przekonaniu

o potencjalnej możliwości znalezienia pracy przez skarżącą. Stwierdzenie organu, że skarżąca była wcześniej aktywna zawodowo i poszukuje pracy (której nie może znaleźć od [...] lat), nie stanowi oczywistego dowodu dla odmowy uwzględnienia jej wniosku. Organ uznając możliwości zarobkowania skarżącej, powinien wykazać realność tych twierdzeń, mając na uwadze ograniczenia skarżącej wynikające z jej niepełnosprawności, wykształcenia, możliwości aktywizacji zawodowej oraz analizy rynku pracy, na którym ona funkcjonuje. Nie bez znaczenia dla wyniku sprawy jest sytuacja rodzinna skarżącej, której organ nie badał wnikliwie. Sąd podkreślił konieczność rozważenia, czy z uwagi na stan zdrowia ojca oraz niepełnosprawność brata, skarżąca w ogóle byłaby w stanie podjąć zatrudnienie. Ponadto zwrócił uwagę, że organ odwoławczy pominął w swych rozważaniach argumentację strony, która wskazała, że jej niepełnosprawność jest powiązana z niedosłyszeniem i niewyraźną mową, co miało stanowić niezależną od niej przyczynę niemożności znalezienia pracy.

Sąd zobowiązał rozstrzygające w sprawie organy do rozważenia, czy interes ogólny sprzeciwia się w tej sprawie uwzględnieniu indywidualnego interesu strony, przy uwzględnieniu przedstawionych przez M.K. danych odnośnie sytuacji majątkowej i rodzinnej, a ponadto ocenić realne możliwości znalezienia przez skarżącą zatrudnienia, z uwagi na jej indywidualną sytuację, tj. wykształcenie, niepełnosprawność (zaburzenia słuchu i mowy), opiekę sprawowaną nad niepełnosprawnym bratem. Organ winien także uwzględnić powołaną w skardze, okoliczność, że ojciec skarżącej zmarł w [...]r., co może mieć wpływ na i tak trudną sytuację skarżącej.

Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 12 ust. 1 i ust. 2, art. 30 ust. 2 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego Prezydent Miasta S. odmówił M.K. umorzenia w całości oraz w części należności w wysokości [...] zł z tytułu wypłaconych w okresie od [...] r. do dnia [...] r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną W.K., wraz z ustawowymi odsetkami.

Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji podniósł, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu, ma charakter wyjątkowy

i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku, a nadto nie ma perspektyw poprawy i zmiany tej sytuacji. W ocenie organu, istotna jest nie tylko okoliczność czy dłużnik aktualnie może wywiązać się

z ciążącego na nim obowiązku, ale i to czy w przyszłości będzie mógł spłacać dług.

Uwzględniając powyższe pismem z dnia [...] r. znak: [...] Prezydent Miasta S. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej R. z prośbą o ustalenie aktualnej sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawczyni. W oparciu o nadesłaną odpowiedź oraz akta sprawy organ ustalił, że aktualna sytuacja dochodowa skarżącej jest trudna, bowiem jest osobą bezrobotną i nie posiada żadnego innego źródła dochodu. Od [...] r. jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy, co w ocenie organu świadczy o chęci i gotowości do pracy. Ponadto organ ustalił, że od [...] r. skarżąca świadczyła pracę, co w jego ocenie świadczy o braku podstaw do przyjęcia, że istniejąca od [...] roku życia niepełnosprawność jest przeszkodą w zakresie podjęcia zatrudnienia. Aktualnie wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwoma braćmi oraz ciotką – M.G., z którymi mieszka. Organ wskazał, że skarżąca w związku z brakiem dochodu nie partycypuje w utrzymaniu mieszkania.

W oparciu o oświadczenie M.K. z dnia [...] r. organ ustalił, że jej brat – A.Z. jest opiekunem prawnym drugiego z braci – J.Z., legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tych okolicznościach organ uznał, że skarżąca nie sprawuje opieki nad żadnym członkiem rodziny.

Organ stwierdził, że aktualnie jedyny powód dla którego wnioskodawczyni nie wywiązuje się z nałożonego na nią obowiązku stanowi brak pracy, a w konsekwencji brak dochodu. Uznanie skarżącej za osobę bezrobotną wskazuje, że niepełnosprawność skarżącej w zakresie zaburzenia słuchu i mowy nie stanowi przeszkody w aktywnym poszukiwaniu pracy. W tych okolicznościach, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie ma możliwości poprawy swojej sytuacji dochodowej. Podobnie brak jest podstaw do przyjęcia, że trudności na rynku pracy, brak tej pracy i spowodowana tym trudna sytuacja finansowa to okoliczności szczególne i wyjątkowe, stanowiące przesłankę do umorzenia przedmiotowych należności.

W ocenie organu, skarżąca ma możliwości w zakresie aktywnego poszukiwania pracy, celem polepszenia swojej sytuacji dochodowej, a następnie spłaty należności. Powyższe, zdaniem organu, wymaga od skarżącej aktywności na rynku pracy i współpracy z urzędem pracy np. w zakresie podniesienia lub uzupełnienia kwalifikacji zawodowych, które mogłyby zwiększyć szanse skarżącej w zakresie znalezienia odpowiedniego zatrudnienia. Brak efektu w zakresie podjęcia zatrudnienia przez ostatnie lata, w ocenie organu, nie może stanowić wyznacznika na lata kolejne, a ponadto brak jest podstaw do przyjęcia założenia, że ta sytuacja ma charakter trwały.

Wobec powyższego organ nie znalazł uzasadnienia dla zastosowania "najszerszej" ulgi w postaci umorzenia należności, z uwagi na wystąpienie naruszenia interesu publicznego.

Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie M.K. złożyła odwołanie, w którym zarzuciła organowi I instancji, że pomimo dostrzeżenia jej trudnej sytuacji życiowej spowodowanej brakiem pracy i własnego źródła utrzymania, stwierdził jednocześnie, iż ma możliwość poprawy sytuacji dochodowej i spłaty zadłużenia.

Zdaniem odwołującej się, są to tylko teoretyczne założenia, że skoro pracowała i jest zarejestrowana w PUP to ma możliwość spłaty żądanej kwoty. Zwróciła uwagę, że w latach [...], kiedy pracowała, mieszkała w K., w którym to mieście jest o wiele więcej miejsc pracy w porównaniu do obecnego jej miejsca zamieszkania.

Podkreśliła, że brak zatrudnienia jest całkowicie od niej niezależny, bowiem związany jest z jej niepełnosprawnością oraz faktem zamieszkiwania w miejscu, które nie jest rozwinięte przemysłowo.

Dodatkowo odwołująca powołała się na wyrok WSA w S. w sprawie

o sygn. akt II SA/Sz 272/15, w którym Sąd rozpatrując jej skargę na uprzednią decyzję Kolegium stwierdził, że organ uznając możliwość zarobkowania skarżącej, powinien wskazać realność tych twierdzeń mając na uwadze ograniczenia skarżącej, wynikające z jej niepełnosprawności, wykształcenia, możliwości aktywizacji zawodowej oraz analizy rynku pracy, na którym funkcjonuje. Zdaniem odwołującej się, organ pomimo podjęcia kolejnych rozstrzygnięć powiela wskazany w uchylonych decyzjach argument odnoszący się do możliwości znalezienia przez nią pracy i poprawienia sytuacji majątkowej.

W powołanych okolicznościach strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, co do istoty sprawy.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 27 i 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy powtórzył ustalony przez organu I instancji stan faktyczny sprawy wskazał, że skarżąca jest osobą rozwiedzioną, ukończyła Zasadniczą Szkołę Zawodową w K. w zawodzie krawiec-szwacz (oświadczenie strony z dnia [...]r.). Jednocześnie Kolegium zwróciło uwagę, że w karcie rejestracji bezrobotnego podano, że odwołująca ukończyła Zasadniczą Szkołę Budowlaną w K., jednakże nie wskazano w niej zawodu wyuczonego.

Kolegium podkreśliło, że skarżąca ma [...] lat oraz wyuczony zawód. Przyjęcie, że odwołująca nie może wykonywać każdego rodzaju pracy nie stanowi okoliczności uzasadniającej uwzględnienie wniosku. Wskazanego stwierdzenia nie zmienia fakt, że strona od [...] lat pozostaje bez pracy, bowiem powyższe nie wyklucza możliwości podjęcia pracy odpowiadającej jej warunkom fizycznym. Organ odwoławczy uznał, że rejestracja skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy od dnia [...] r. stanowi zbyt krótki okres do stwierdzenia braku propozycji pracy dla skarżącej.

W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącej, uzasadniające umorzenie żądanej kwoty w całości lub w części, z uwagi na realną perspektywę znalezienia zatrudnienia, wiek odwołującej oraz niepełnosprawność, która nie dyskwalifikuje jej na rynku pracy.

W świetle powołanych okoliczności organ stwierdził, że umorzenie długu alimentacyjnego stałoby w sprzeczności z interesem społecznym, zaś organy administracji publicznej nie mogą umarzać należności, dopóki istnieją niewykorzystane możliwości ich wyegzekwowania.

M.K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie o uchylenie tej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 30 ust. 2 i ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów i błędne zastosowanie, poprzez uznanie na podstawie zebranego materiału dowodowego, że w niniejszym przypadku brak jest przesłanek do umorzenia w całości, bądź w części należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego,

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieustosunkowanie się do podnoszonych przez skarżącą argumentów, a tym samym niezbadanie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Ponadto zarzuciła oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na czysto hipotetycznym, nie znajdującym podstaw w zebranym materiale dowodowym założeniu, że będzie mogła w przyszłości znaleźć jakiekolwiek zatrudnienie, dające jej możliwość spłaty zadłużenia, o którego umorzenie obecnie wnosi.

Skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie istotną i decydującą jest okoliczność jej trwałego bezrobocia, ponieważ poszukuje pracy od [...] lat, czyli od momentu przeprowadzki z K. do R. Niemniej, w ocenie organów, przesłanka braku zatrudnienia nie jest przesłanką trwałą, bowiem w niedługim czasie może ona ulec zmianie, mimo że nie zmieniła się od [...] lat. Strona zarzuciła organowi brak wskazania realnych okoliczności tej zmiany, czy też faktycznych przesłanek świadczących o możliwości znalezienia przez nią zatrudnienia. Jednocześnie zwróciła uwagę, że organy, prognozując na temat jej możliwości nie analizują wykształcenia, które posiada, zdobytego zawodu czy też niepełnosprawności, a ich argumentacja odnosi się do wcześniejszej aktywności zawodowej skarżącej, która w ich ocenie świadczy o realnej możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia.

Zdaniem skarżącej, stanowisko organów obu instancji nie jest uzasadnione, bowiem oparte zostało na zdarzeniu przyszłym i niepewnym. Organy powinny dogłębnie przeanalizować sytuację dochodową skarżącej, co oznacza, że argumentem przemawiającym za odmową umorzenia, nie może być twierdzenie, że istnieje jedynie potencjalna możliwość znalezienia przez nią zatrudnienia.

Ponadto skarżąca zarzuciła organom błędne ustalenie stanu faktycznego

w związku z uznaniem, że aktualnie zamieszkuje wraz z dwoma braćmi oraz ciotką, bowiem M.G. (ciotka) mieszka wraz ze swoim synem w osobnym mieszkaniu, zaś fakt codziennego przebywania u skarżącej związany jest z pomocą w opiece nad niepełnosprawnym bratem skarżącej.

W ocenie skarżącej, ciągłe, błędne ustalenia faktyczne wskazują na to, że jej sytuacja życiowa (rodzinna i materialna) jest na siłę poprawiana, celem uzasadniania odmowy umorzenia zaległych należności. W tym miejscu skarżąca zwróciła uwagę, że nie posiada stałego miejsca zameldowania. Ponadto nie jest prawdą, aby jako osoba bezrobotna była zarejestrowana dopiero od [...] r., bowiem o czym organy nie wspomniały, wcześniej była zarejestrowana w Urzędzie Pracy w K.

Powyższe okoliczności, zdaniem skarżącej, prowadzą do konkluzji, że organ po raz kolejny błędnie ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie, a tym samym nie ustosunkował się w sposób pełny do jej bieżącej sytuacji dochodowej i rodzinnej.

Końcowo skarżąca podała, że w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawodawca nie wskazał jakiego czasookresu ma dotyczyć analiza sytuacji dochodowej i rodzinnej. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, kierując się ogólnymi zasadami postępowania organy obowiązane były uwzględnić

i przeanalizować stan bieżący, aktualny, a nie przyszły.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia

7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) zwanej dalej "ustawą". W myśl art. 30 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności

z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami

w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Podkreślenia wymaga, że rozpoznanie przedmiotowej skargi ma miejsce

w ramach szczególnego związania wynikającego z sądowego orzeczenia wydanego uprzednio w sprawie. Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Ponownie orzekając w niniejszej sprawie Sąd miał na względzie ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 272/15. W wyroku tym, uchylającym decyzje organów obu instancji, Sąd zakwestionował, jako niewyjaśnione, ustalenia organów odnoszące się do przesłanek warunkujących umorzenie przedmiotowych należności, o których mowa w art. 30 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, czyli sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawczyni przy przyjęciu potencjalnej możliwości znalezienia pracy przez skarżącą, a następnie spłaty długu, zarzucając organom niewykazanie realności tego stwierdzenia przy uwzględnieniu ograniczeń skarżącej wynikających z jej niepełnosprawności, wykształcenia, możliwości aktywizacji zawodowej oraz analizy rynku pracy, na którym ona funkcjonuje.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności

z prawem wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Organy obu instancji odmawiając uwzględnienia wniosku M.K. w zakresie umorzenia należności z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń kolejny raz oparły swoją argumentację na przekonaniu o potencjalnej możliwości znalezienia pracy przez skarżącą (w przyszłości), a następnie spłaty zadłużenia z osiągniętego dochodu.

Zgodzić się należy z twierdzeniami skarżącej odnośnie ponownego niewyjaśnienia przez organy jej aktualnej sytuacji dochodowej i rodzinnej.

Podkreślenia wymaga, że organy prognozując możliwość znalezienia pracy przez skarżącą nie ustaliły jednoznacznie jaki zawód ona wykonuje (pomimo dostrzeżenia dwóch dokumentów, w których kwestia ta została odmiennie przedstawiona). Organy powołały się bowiem zarówno na oświadczenie skarżącej z dnia [...] r. (k. [...] akt administracyjnych), w którym wskazała, że ukończyła Zasadniczą Szkołę Zawodową w K. w zawodzie krawiec – szwacz, jak również na kartę rejestracji bezrobotnego z dnia [...] r. (k. [...] akt administracyjnych), w której wskazano na ukończenie przez M.K. – Zasadniczej Szkoły Zawodowej Budowlanej w K. przy jednoczesnym braku wskazania w powołanej karcie zawodu wyuczonego.

Za nieznajdujące uzasadnienia należy w takiej sytuacji uznać stanowisko Kolegium, które powołując się na "wyuczony zawód" skarżącej uznało, że ma ona "realną perspektywę" znalezienia pracy. Podkreślenia wymaga, że Kolegium formułując powyższy wniosek, miało na uwadze jedynie uprzednią aktywność zawodową skarżącej w latach [...] r. natomiast nie odniosło się do podniesionego w odwołaniu argumentu dotyczącego nieuwzględnienia aktualnego miejsca zamieszkania skarżącej, czyli – R. oraz analizy rynku pracy w tej miejscowości. Jednocześnie organ odgórnie przyjął, że trudności na rynku pracy nie stanowią okoliczności szczególnej i wyjątkowej stanowiącej przesłankę do umorzenia przedmiotowych należności. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że organ pominął ocenę wyrażoną w wyroku Sądu w sprawie II SA/Sz 272/15, w którym podniesiono, że stwierdzenie wcześniejszej aktywności zawodowej skarżącej nie stanowi oczywistego dowodu dla odmowy uwzględnienia jej wniosku.

Zdaniem Sądu, za niewyjaśnioną należy uznać również sytuację zdrowotną skarżącej, przy ustaleniu której organ powołał się na orzeczenie Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia. Z treści orzeczenia jednoznacznie wynika, że inwalidztwo skarżącej istnieje od [...] roku życia oraz, że została zaliczona do [...] grupy inwalidzkiej, jednakże wnioski co do wskazań dotyczących wykonywania pracy, w ocenie Sądu, są nieczytelne. W powołanych okolicznościach za przedwczesne należy uznać twierdzenia organu odnoszące się do niepełnosprawności skarżącej w zakresie zaburzenia słuchu i mowy jako niestanowiącej przeszkody w aktywnym poszukiwaniu pracy. Na marginesie jedynie należy wskazać, że orzeczenie pochodzi z [...] r. wobec czego stan zdrowia skarżącej od tego czasu mógł ulec pogorszeniu, jednak nie poczyniono jakichkolwiek czynności celem ustalenia, czy skarżąca występowała po tej dacie o ustalenie stopnia niepełnosprawności z tego powodu.

Ponadto wbrew wskazaniom zawartym w wyroku z dnia 8 października 2015 r. organy nie zbadały wnikliwie okoliczności dotyczących sytuacji rodzinnej skarżącej

w związku ze sprawowaniem opieki nad bratem – J.Z. – legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w kontekście możliwości podjęcia przez nią ewentualnego zatrudnienia. Ustalenie przez organy faktu przyznania opieki sądowej nad J.Z. drugiemu z braci skarżącej – A.Z. nie jest wystarczające dla przyjęcia, że realna, faktyczna opieka sprawowana jest tylko przez tego brata, w kontekście oświadczenia skarżącej zawartego we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie, w którym wskazała, że jest na utrzymaniu rodziny w zamian za sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym bratem. W ocenie Sądu, za nieznajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym należy uznać ustalenia organów, jakoby strona nie sprawowała opieki nad żadnym członkiem rodziny. Nie ustalono ponadto należycie osób, z którymi prowadzi obecnie wspólne gospodarstwo domowe skarżąca. Wśród tych osób wymieniono bowiem jej ciotkę M.G., jednakże sama skarżąca podaje w skardze, że wymieniona w domu zamieszkiwanym przez stronę jest jedynie gościem. Co prawda w karcie informacyjnej z dnia [...] r., podpisanej przez M.K. wskazano jako osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym jej ciotkę jednakże zważywszy na rodzaj niepełnosprawności skarżącej i związane z tym utrudnienia w komunikowaniu się z nią, kwestia ta wymaga wnikliwego wyjaśnienia.

Za trafne należy uznać zatem argumenty skarżącej odnoszące się do powielenia przez organy administracji publicznej poprzedniego stanowiska, wyrażonego w uchylonych uprzednio rozstrzygnięciach, sprowadzającego się do przyjęcia istnienia potencjalnej możliwości znalezienia przez skarżącą zatrudnienia, które to twierdzenia nie zostały poparte analizą w kontekście jej wykształcenia, zdobytego zawodu, a także sytuacji zdrowotnej i rodzinnej. Zgodzić się należy ze skarżącą, że wbrew wskazaniom Sądu (wyrażonym w wyroku z dnia 8 października 2015 r.), aby przy rozstrzyganiu poddać ocenie aktualną sytuację faktyczną wnioskodawczyni, organy odmawiając umorzenia należności ponownie powołały się na hipotetyczne, przyszłe zdarzenie – czyli potencjalną możliwość znalezienia zatrudnienia.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, okoliczności stanowiące podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie nie zostały w należyty sposób wyjaśnione. Podkreślenia wymaga, że rzeczą Sądu nie jest poszukiwanie argumentów przemawiających za zasadnością stanowiska organu, bowiem z treści powołanych na wstępie uzasadnienia przepisów procedury wynika, że sądy administracyjne powołane są do kontroli działań organów administracji publicznej, a tym samym nie mogą ich w tych działaniach zastępować.

Powielenie przez organy stanowiska wyrażonego w uprzednio wydanych,

a następnie uchylonych przez Sąd rozstrzygnięciach, wskazuje na niewykonanie przez organy obu instancji wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 8 października 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 272/15, które dotyczyły sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i które miały na celu uniknięcie błędów już popełnionych, co stanowi o naruszeniu przez organy art. 153 ustawy p.p.s.a. Wobec stwierdzonych naruszeń art. 153 oraz przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) - które uniemożliwiły poprawną weryfikację twierdzeń skarżącej, co do jej bieżącej sytuacji, a zatem mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji stosownie do art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a.

Z uwagi na uchybienia natury procesowej polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, poza zakresem rozważań Sądu w niniejszej sprawie pozostają merytoryczne zarzuty skargi z uwagi na to, że rozważania w tym zakresie byłyby przedwczesne.

Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy rzeczą organów obu instancji powinno być uwzględnienie przedstawionego stanowiska Sądu, oraz podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czyli analizy aktualnej sytuacji osobistej, zdrowotnej oraz rodzinnej M.K. Następnie organy powinny dać temu wyraz w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, mając na uwadze, takie ujęcie motywów decyzji, aby strona mogła zrozumieć zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.