Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 695/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 48a ust. 2, art. 48a ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: art. 37 ust. 5
journal: Dz.U. 2007 nr 59 poz 404
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - tekst jednolity.
article: art. 45 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 330
law: Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 325/16 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą we W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia

7 lutego 2017 r., sygn. V SA/Wa 325/16 oddalił skargę A Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą we W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

A Sp. z o.o. Sp. k. (dalej jako "Skarżąca". "Strona") przekazała za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniosek Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za październik 2013 r.

Decyzją z [...] maja 2015 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. miesiąc.

W uzasadnieniu organ pierwszej I instancji wskazał, iż na podstawie analizy dokumentacji przedstawionej przez stronę, ustalił że na dzień złożenia wniosków Wn-D wartość niepokrytych strat Spółki przekroczyła 50% wysokości kapitału zarejestrowanego, w tym wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy przekroczyła 25% wysokości tego kapitału. W związku z powyższym w ocenie organu strona spełniła przesłankę z pkt 10 lit. b Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. U. UE.C z 2004r. Nr 244, poz. 2, ze zm., dalej: "Wytyczne wspólnotowe"). Tym samym, zgodnie z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych pomoc ze środków Funduszu ( Dz.U. z 2011r., Nr 127, poz. 721, z późn. zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji") pomoc w formie dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych nie mogła jej udzielona ze względu na jej trudną sytuację ekonomiczną.

Po rozpoznaniu odwołania, Minister zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 oraz Wytycznych wspólnotowych.

Minister podkreślił, iż Strona w formularzach Inf-o-PP dołączonych do wniosków Wn-D oświadczyła w części A pkt 6, że należy do kategorii przedsiębiorstw innych niż wskazane w pkt 1-3. Wobec powyższego, przy ocenie sytuacji finansowej Strony organ odwoławczy zastosował definicję przedsiębiorstwa zagrożonego określona w pkt. 10 Wytycznych wspólnotowych.

Organ odwoławczy wskazał, iż wartość zarejestrowanego kapitału Spółki wynosiła 6 000 000 zł, zaś strata odnotowana w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn-D za październik 2013 r. wyniosła 6 734 903,53 zł (co stanowi 112,25 % kapitału Spółki). W taki zaś stanie rzeczy w ocenie Ministra, zbędną była analiza dodatkowych przesłanek wyrażonych w pkt. 11 warunkujących uznanie przedsiębiorstwa za zagrożone, w przypadku gdy nie spełnia ono warunków zawartych w pkt. 10 Wytycznych wspólnotowych.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż bada on sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy - to co wynika z art. 37 ust. 5 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej i art. 26a ustawy o rehabilitacji. Z kolei w myśl motywu 36 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 za datę przyznania pomocy należy uznać dzień w którym beneficjent nabył prawo do przyjęcia pomocy zgodnie z przyjętym krajowym systemem prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę spółki wskazał, że organy obydwu instancji prawidłowo przyjęły, że w przypadku skarżącej wystąpiła ww. sytuacja, o której mowa w pkt 10 lit. b Wytycznych wspólnotowych.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ w sposób wystarczający przeanalizował sytuację finansową spółki pod kątem wystąpienia utraty kapitału. Wskazał bowiem powołując się na dokumenty przedstawione przez stronę, że wartość zarejestrowanego kapitału spółki wynosiła 6 000 000 zł, wartość straty odnotowanej w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku za październik 2013 r. wyniosła 6 734 903,53 zł, co stanowi o utracie w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku za ww. miesiąc 112,25 % kapitału Spółki. Powyższe dane pochodzą od samej spółki, wynikają z jej sprawozdań i nie są w żaden sposób kwestionowane przez którąkolwiek ze stron.

Tym samym nie ulegało wątpliwości Sądu I instancji, że strona spełnia przesłankę określoną w pkt 10 lit. b Wytycznych wspólnotowych, a więc pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń za okres wskazany we wniosku nie może zostać udzielona.

WSA podkreślił, że spełnienie powyższej przesłanki jest w świetle Wytycznych wspólnotowych wystarczające do uznania przedsiębiorcy za znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Wbrew twierdzeniom strony organy nie muszą badać innych przesłanek – w tym tych wymienionych w pkt 11 Wytycznych. Badanie ich bowiem jest możliwe tylko wtedy, gdy nie zachodzą przesłanki wymienione w pkt 10 – świadczy o tym treść przepisu: "Nawet gdy nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w pkt 10, przedsiębiorstwo może nadal być uznane za zagrożone, w szczególności gdy występują typowe oznaki, takie jak rosnące straty, malejący obrót, zwiększanie się zapasów, nadwyżki produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto. W niektórych poważnych przypadkach, przedsiębiorstwo może już znajdować się w sytuacji niewypłacalności lub być przedmiotem zbiorowego postępowania upadłościowego prowadzonego zgodnie z prawem krajowym. W tej ostatniej sytuacji, niniejsze wytyczne stosuje się do każdej pomocy przyznanej w kontekście takiej procedury, która prowadzi do utrzymania przedsiębiorstwa na rynku. W każdym przypadku przedsiębiorstwo zagrożone kwalifikuje się do pomocy tylko wtedy, gdy ewidentnie nie może odzyskać płynności dzięki środkom własnym lub środkom uzyskanym od właścicieli/akcjonariuszy lub ze źródeł rynkowych" (podkreślenie Sądu). Innymi słowy przepis ten rozszerza możliwości uznania dla potrzeb pomocy publicznej przedsiębiorcy za znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej, a nie je zawęża, jak to wywodzi strona.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego zastosowania w sprawie art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji oraz przepisów rozporządzenia nr 800/2008 do przedsiębiorcy nie znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej Sąd I instancji wskazał, że spółka, co wynika z dokumentów przedstawionych przez stronę, znajdowała na dzień złożenia wniosku w trudnej sytuacji ekonomicznej uniemożliwiającej wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres październik 2013 r.

Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącej dotyczącej nie wzięcia pod uwagę dalszej działalności spółki i jej rozwoju to Sąd zaznaczył, że ocena sytuacji ekonomicznej podmiotu ubiegającego się o pomoc jest badana na dzień złożenia wniosku. Zatem wspominana przez skarżącą intensyfikacja działalności i perspektywy rozwoju spółki nie odnoszą się do spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U z 2007r. nr 59, poz. 404 ze zm.), który stanowi, że podmiot ubiegający się o pomoc (...) jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy. Zatem ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej po dniu złożenia wniosku nie ma znaczenia dla przyznania pomocy.

W skardze kasacyjnej skarżąca spółka domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2019 poz. 2325; dalej: ppsa) zarzucono:

a) naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie:

- art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 1 ppsa, art. 3 § 1 i 2 ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa , przez przeprowadzenie przez WSA postępowania sądowego jedynie w ograniczonym zakresie tj. w granicach wskazanych przez IPSP w skardze z dnia 29 stycznia 2016 r., a tym samym brak kompleksowego/wszechstronnego zbadania legalności działań MRPiPS oraz PFRON przy uwzględnieniu zasada określonych w art. 6 kpa, 7 kpa, 8 kpa, 11 kpa oraz art. 77 § 1 kpa (brak ponownego zbadania sprawy w "całości", wykraczając poza zarzuty sformułowane przez IPSP w skardze).

- 151 ppsa w zw. z art. 1 ppsa, art. 3 § 1 i 2 ppsa, art. 134 § 1 ppsa oraz 145 § 1 pkt 1 lit a i c ppsa w zw. z art. 6, art. 7 kpa, 8 kpa oraz art. 77 § 1 kpa, przez przyjęcie, że zarówno postępowanie przed MRPiPS, jak i PFRON, objęło prawidłowo ustalony i zupełny stan faktyczny sprawy w zakresie oceny rzekomej trudnej sytuacji ekonomicznej IPSP za okres sprawozdawczy październik 2013 r., w sytuacji gdy analiza zgromadzonych w aktach dokumentów nie potwierdza, aby w przeprowadzonych postępowaniach wyjaśniających weryfikowano kwestie przynależności IPSP do Grupy Kapitałowej A oraz ocenę jaki wpływ miała ta przynależność na sytuację ekonomiczną IPSP w okresie spornym między stronami. Powyższe doprowadziło do bezzasadnego zastosowania przez WSA art. 151 ppsa i przyjęcie, że skarga powinna ulec oddaleniu, w sytuacji gdy przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy i prawidłowej wykładni art. 26 a ust. 9 a pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej ustawa o rehabilitacji) oraz art. 48a ust. 2 i 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z pkt 15 preambuły rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (dalej rozporządzenie Nr 800/2008) w zw. z art. 3 lit a - d Załącznika nr! do rozporządzenia 800/2008, jak również w zw. z pkt 9-13 Komunikatu Komisji - Wytyczne Wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (dalej Wytyczne Wspólnotowe), WSA winien zastosować art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ppsa tym samym uchylić zaskarżoną decyzję MRPiPS i poprzedzającą ją decyzję PERON i skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez organy administracji państwowej.

b) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, mianowicie:

- art. 26 a ust. 9 a pkt 1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 48a ust. 2 i 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z pkt 15 preambuły rozporządzenia 800/2008 w zw. z art. 3 lit a- d Załącznika nr I do rozporządzenia 800/2008, jak rownież w zw. z pkt 9 - 13 Wytycznych Wspólnotowych w odniesieniu do art. 1 ppsa, art. 3 ust. 1 ppsa, art. 134 ppsa oraz art. 145 par. 1 pkt 1 lit a ppsa, przez błędną wykładnię powołanych przepisów i uznanie, że IPSP należącą do Grupy Kapitałowej A, kwalifikować należy jako przedsiębiorstwo zagrożone według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej. Nieprawidłowa wykładnia przyjęta przez WSA podczas badania legalności działań MRPiPS oraz PERON, związana była przyjęciem, że zastosowaniu powinna mieć zawężona definicja przedsiębiorstwa zagrożonego (odniesienie się jedynie do pkt 10 lit. b Wytycznych Wspólnotowych), a tym samym nieuwzględnienie okoliczności związanych z funkcjonowaniem IPSP w ramach Grupy Kapitałowej A, która to w spornym okresie miała dobrą sytuację ekonomiczną i fakt

przynależności do wyżej wskazanej jednostki gospodarczej sanował złą sytuację samej IPSP.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia.

Organ nie skorzystał z prawa udzielenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania określone w § 2 powołanego przepisu, co pozwoliło na rozpoznanie sprawy w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi kasacyjnej i stosownie do art. 193 zd. drugie p.p.s.a. – przedstawienia motywów rozstrzygnięcia, w odniesieniu do tych zarzutów.

Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1, art. 3 § 1 i 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 26a ust. 9a pkt 1 i art. 48 ust. 2 i 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 3 lit. a) – d) zał. nr 1 do rozporządzenia 800/2008 oraz pkt 9 – 13 wytycznych wspólnotowych). Strona podniosła, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w ograniczonym zakresie oraz przyjął, że przeprowadzone przez organy postępowanie wykazało, że była ona w trudnej sytuacji ekonomicznej, gdy tymczasem z analizy zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby została zweryfikowana przynależność strony do Grupy A.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była odmowa wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za poszczególne miesiące (tu: październik 2013 r.). Według organu na dzień złożenia wniosków Wn-D za poszczególne okresy rozliczeniowe wartość niepokrytych strat spółki przekraczała 50 % wartości kapitału zarejestrowanego, a wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy – 25 % wysokości tego kapitału. Co wskazywało na trudną sytuację ekonomiczną spółki i wyczerpanie przesłanki z pkt 10 lit. b) wytycznych wspólnotowych. W związku z tym, stosownie do art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji pozbawiało to stronę możliwości uzyskania wnioskowanego dofinansowania.

W myśl przepisów ustawy o rehabilitacji pracodawcy przysługiwało ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego (art. 26a ust. 1).

Prezes Zarządu Funduszu był zobowiązany wydać decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w przypadkach, o których mowa w art. 48a ust. 3 (art. 26a ust. 9a pkt 1), a więc dla pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą: 1) znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej; 2) na którym ciąży obowiązek zwrotu pomocy, wynikający z wcześniejszych decyzji Komisji Europejskiej, uznających pomoc za niezgodną z prawem oraz ze wspólnym rynkiem i 3) jeżeli udzielenie pomocy w formie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia skutkowałoby przekroczeniem kwoty 10 mln euro rocznej pomocy na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych u tego pracodawcy.

Środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji stanowiły pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008. Według 15 preambuły rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, zastosowanego w sprawie, pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie tych wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia. Pomoc na rzecz tych przedsiębiorstw należy zatem wyłączyć z zakresu obowiązywania niniejszego rozporządzenia. Aby ograniczyć swoje obciążenie administracyjne, państwa członkowskie, przyznając MŚP pomoc objętą niniejszym rozporządzeniem, powinny zastosować uproszczoną, w porównaniu z wytycznymi, definicję zagrożonego przedsiębiorstwa. Ponadto, dla celów niniejszego rozporządzenia MŚP, które działają krócej niż trzy lata, nie powinny być w tym okresie uważane za zagrożone, chyba że zgodnie z ustawodawstwem krajowym podlegają zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności. Zastosowane uproszczenia nie powinny wpływać na fakt kwalifikowania się tych MŚP do otrzymania na mocy przywołanych wytycznych pomocy nieobjętej niniejszym rozporządzeniem ani na fakt kwalifikowania się, na mocy niniejszego rozporządzenia, dużych przedsiębiorstw jako przedsiębiorstw zagrożonych, do których stosuje się pełną definicję zawartą w wytycznych.

Z kolei według postanowień wytycznych wspólnotowych nie istnieje definicja wspólnotowa "przedsiębiorstwa zagrożonego". Jednakże dla celów niniejszych wytycznych, Komisja uważa przedsiębiorstwo za zagrożone, jeżeli ani przy pomocy środków własnych, ani środków, które mogłoby uzyskać od właścicieli/akcjonariuszy lub wierzycieli, nie jest ono w stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych prawie na pewno doprowadzą to przedsiębiorstwo do zniknięcia z rynku w perspektywie krótko- lub średnioterminowej (pkt 9). Dla celów tych wytycznych, z zasady i niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, jest ono w szczególności uznane za zagrożone w następujących okolicznościach: a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki, jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub c) niezależnie od rodzaju spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej (pkt 10).

W stanie sprawy strona w formularzu dołączonym do wniosku Wn – D zaznaczyła, że wysokość niepokrytych strat nie przekracza 50 % wysokości kapitału zarejestrowanego, a także że wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie przekraczała 25 % wysokości tego kapitału, a więc inaczej niż ustalił organ, według którego strata z ostatnich 12 miesięcy wynosiła za październik 2013r. 112,25 % przekraczając tym samym dopuszczalną wysokość niepokrycia strat w kapitale zarejestrowanym spółki. Strona zaznaczyła również, że jest członkiem grupy kapitałowej, co w jej ocenie obligowało organ do zbadania sytuacji ekonomicznej spółki w szerszym aspekcie niż uczynił to organ i do czego błędnie przychylił się Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu. Jej zdaniem organ powinien był uwzględnić treść pkt 13 wytycznych wspólnotowych, który dopuszcza udzielenie pomocy przedsiębiorcom wchodzącym w skład tzw. grup kapitałowych. Wskazała, że punkt ten stanowi, że przedsiębiorstwo należące lub przejęte przez większą grupę kapitałową w normalnych warunkach nie kwalifikuje się do pomocy w celu ratowania lub restrukturyzacji, z wyjątkiem sytuacji, w której można wykazać, że trudności przedsiębiorstwa są wewnętrzne i nie są wynikiem arbitralnej alokacji kosztów w ramach grupy oraz że te trudności są zbyt poważne, aby mogły być przezwyciężone przez samą grupę. W przypadku, gdy zagrożone przedsiębiorstwo tworzy podmiot zależny, podmiot ten będzie, wraz z kontrolującym go zagrożonym przedsiębiorstwem, uważany za grupę i może otrzymać pomoc zgodnie z warunkami ustanowionymi w niniejszym punkcie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony przez wnoszącą skargę kasacyjną pogląd, skądinąd słuszny, nie znajduje jednak odniesienia do stanu sprawy.

Stosownie do obowiązującej w tym zakresie regulacji organ bada sytuację ekonomiczną wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy (por. art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach udzielania pomocy publicznej; tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 1808 ze zm. oraz motyw 36 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji). Co oznacza, że wszelkie informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy wraz z popierającymi je dokumentami powinny być dostarczone wraz z wnioskiem. Dopiero bowiem kompletny i prawidłowo wypełniony wniosek stanowi podstawę wypłaty dofinansowania. Z treści wniosków składanych za poszczególne miesiące nie wynika, aby organ miał podstawę do podejmowania czynności w celu wyjaśnienia sytuacji wnoszącej skargę kasacyjną na tle grupy kapitałowej, do której przynależy. Wprawdzie strona, jak wcześniej zostało zauważone, zaznaczyła w składanych przez siebie wnioskach, że jest jedną ze spółek należących do Grupy Kapitałowej A, niemniej jednak polepszenia swojej sytuacji ekonomicznej upatrywała w działaniach podejmowanych we własnym zakresie. Strona nie przedłożyła też odpowiednich dokumentów, chociażby skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej, na podstawie których organ mógłby ocenić ogólną sytuację grupy. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił w tym względzie zapatrywań strony, co do tego, że skoro skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej jest powszechnie dostępne, jako podlegające publikacji, to strona była zwolniona z jego przedłożenia organowi. Obowiązek dostarczenia odpowiednich dokumentów spoczywa na stronie ubiegającej się o dofinansowanie. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że sama możliwość skorzystania z pomocy grupy kapitałowej może mieć znaczenie jedynie na przyszłość, a nie przy rozpoznawaniu bieżącego wniosku. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w piśmie UOKiK z [...] października 2016 r., na które powołuje się wnosząca skargę kasacyjną. Działania przedsiębiorcy zmierzające do dokapitalizowania przedsiębiorstwa celem restrukturyzacji powinny mieć realny wymiar, efektem czego jest poprawa sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy. Dopiero osiągniecie tego stanu pozwala na uzyskanie dofinansowania. Celem przyznawanego dofinansowania nie jest bowiem wspieranie przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, a jedynie wspieranie przedsiębiorstw ze względu na cel jaki one realizują (zatrudnianie osób niepełnosprawnych).

Z powyższych względów, gdyby nawet przyjąć, jak podnosi wnosząca skargę kasacyjną, że prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego, a zwłaszcza art. 26a ust. 9a pkt 1 i art. 48 ust. 2 i 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 3 lit. a) – d) zał. nr 1 do rozporządzenia 800/2008 oraz pkt 9 – 13 wytycznych wspólnotowych, powinna prowadzić do wniosku, że ocena sytuacji ekonomicznej wnoszącej skargę kasacyjną powinna być dokonana z uwzględnieniem sytuacji ekonomicznej grupy kapitałowej, do której ona przynależy, to z uwagi na stan faktyczny sprawy brak było podstaw do takich działań ze strony organu. Ustalenia organu w tym zakresie muszą się opierać na konkretnych zdarzeniach, a nie prawdopodobnych.

Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania ujęty w pkt a) petitum skargi kasacyjnej. Sądy administracyjne nie dokonują ustaleń faktycznych, a jedynie stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) dokonują kontroli zaskarżonych aktów administracyjnych pod względem zgodności z prawem, co polega na badaniu, czy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie narusza reguł postępowania administracyjnego oraz czy ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada rzeczywistości. Nadto sąd bada, czy organ prawidłowo wyłożył i zastosował prawo materialne. Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji odpowiada tym kryteriom. Wbrew wyrażonemu w skardze kasacyjnej poglądowi Sąd pierwszej instancji orzekał w granicach sprawy, w zgodzie z art. 134 § 1 p.p.s.a. W swoich rozważaniach Sąd odniósł się do istoty sprawy, natomiast brak podzielenia stanowiska skarżącej nie świadczy o tym, że Sąd nie zbadał w pełnym zakresie zaskarżonego aktu. Strona powołała w ramach tego zarzutu przepisy, tj. art. 1 p.p.s.a. – reguluje zakres obowiązywania prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. – zakres właściwości sądów administracyjnych, ale nie wykazała, aby doszło do ich naruszenia. Sąd pierwszej instancji nie naruszył też pozostałych przepisów p.p.s.a. wymienionych w skardze kasacyjnej. Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 p.p.s.a. mają charakter wynikowy, a więc ich odpowiednie zastosowanie zależy od wyników przeprowadzonej przez Sąd kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego. Wnosząca skargę kasacyjną nie wykazała, aby doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub – naruszenia prawa materialnego. Stąd, za prawidłowe należało uznać zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji art. 151 p.p.s.a.

Za niezasadny należało też uznać zarzut błędnej wykładni prawa materialnego. Oceny tej, wobec braku skutecznego podważenia ustaleń faktycznych, należało dokonać na podstawie stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzekania przez Sąd pierwszej instancji. W ramach zarzutu natury materialnej nie można bowiem podnosić argumentacji zmierzającej do zakwestionowania ustaleń faktycznych sprawy, do czego w istocie zmierza autor skargi kasacyjnej. Przez błędną wykładnię prawa materialnego należy rozumieć nieprawidłowe rozumienie danej normy prawnej, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie prawa – mylne przyporządkowanie danej normy prawnej do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Czasami niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego może wynikać z błędnej jego wykładni, niemniej jednak żadna z wymienionych form naruszenia prawa nie może służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych, co ma miejsce w tej sprawie. Strona podnosząc ten zarzut zmierza w istocie do podważenia ustaleń organu na okoliczność złej sytuacji ekonomicznej spółki. Tymczasem, ze względu na wyraźne rozdzielenie podstaw kasacyjnych w art. 174 p.p.s.a., zarzut naruszenia prawa materialnego nie może stanowić właściwej płaszczyzny do kwestionowania stanu faktycznego sprawy. Z tego względu należało uznać, że organ prawidłowo zastosował art. 26a ust. 9a pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 48a ust. 2 i 3 pkt 1 tej ustawy, co prawidłowo zaaprobował Sąd pierwszej instancji.

Podsumowując, skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.