Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 72/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 149 § 1 pkt 1 i 3, art. 149 § 1a, art. 149 § 2, art. 151, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. S., R. S. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Inspektor Sanitarny do pełnego rozpoznania wniosku skarżących z dnia 07 sierpnia 2017 r. w zakresie pkt 18 oraz pkt 15 w części dotyczącej odnotowania epidemii chorób, co do których obowiązek szczepień istnieje na terenie Polski; 2. stwierdza, że Inspektor Sanitarny dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie oddala skargę; 4. zasądza od Inspektor Sanitarny na rzecz skarżących kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. S. i R. S. (zwani dalej: wnioskodawcami, skarżącymi,) pismem z dnia 7 sierpnia 2017r. zwrócili się do Inspektor Sanitarny z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie:

1. "Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce?

2. Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu szczepionki tetraxi?

3. Jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje - w zakresie pytania 1 oraz 2)

4. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

5. Proszę o podanie składu ww. szczepionek (m.in. tiomersal, aluminium, możliwe zanieczyszczenia wirusowe i inne) i wyjaśnienie wpływu tych składników na organizm dziecka oraz możliwych reakcji alergicznych osobno dla każdej szczepionki

6. Proszę o informacją, które ze szczepionek zostały wyprodukowane w oparciu o linie komórkowe z aborcji

7. W jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok?

8. Czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (Stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia).

9. Czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej? Jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to proszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie podlega kontroli?

10. Czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki)?

11. Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?

12. Od którego roku dane te są gromadzone?

13. Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy? Jeśli nie to w których są dobrowolne?

14. Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób ogłoszono epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?

15. Wedle Światowej Organizacji Zdrowia wszczepialność na Ukrainie nie przekracza 50%, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele [...] poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion - Czy w związku z powyższym odnotowaliście Państwo epidemie chorób, których przymus dotyczy wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju?

16. Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzg.gov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38,1 (supl. 1): S17-S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz)?

17. Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

18. Czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Inspektor Sanitarny została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?".

Inspektor Sanitarny (dalej PPIS w Z.) pismem z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] i [...] udzielił wnioskodawcy odpowiedzi. W pkt 1 pisma wskazano, iż zgłoszeń Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych do PPIS w Z. dokonują od 2007r. podmioty lecznicze, które wykonują obowiązkowe i zalecane szczepienia ochronne dzieci i młodzieży. W ty, okresie zarejestrowano 10 Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych. W 2007r. zarejestrowano 1 NOP szczepionka skojarzona 1 Infanrix + IPV + HIB - błonica, tężec, krztusiec, ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis) oraz heamophilus influenzae typ B. W 2008 roku 3 NOP po 3 DTP - błonica, tężec, krztusiec, 2 Hepavax Gene 0,5ml - wirusowe zapalenie wątroby typu B oraz 2 ACT - HIB - heamophilus influenzae typ B, w 2009 roku wystąpiły 2 NOP po szczepionce skojarzonej 1 Infanrix + IPV + HIB - błonica., tężec, krztusiec, ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis) oraz heamophilus influenzae typ B, 1 DTP - błonica, tężec, krztusiec, 1 Imovax Polio - ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis ) oraz 1 Hiberix - heamophilus influenzae typ B. W 2011 roku wystąpił 1 NOP po podaniu 1 DTP - błonica, tężec, krztusiec, 1 Euvax - B oraz 1 Hiberix - heamophilus influenzae typ B, w 2013 roku 1 NOP po 1 Infanrix DTaP - DTaP -błonica, tężec, krztusiec-acelularny. W 2016 roku wystąpił 1 NOP po BCG - szczepienie przeciwko gruźlicy. W roku 2017 wystąpił 1 NOP po DTP - błonica, tężec, krztusiec. PPIS w Z. wskazał również, że dane z całego kraju są publikowane na strome Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu Higieny w zakładce meldunki epidemiologiczne "Szczepienia ochronne w Polsce".

W pkt 2 wskazano, że na terenie powiatu złotowskiego nie odnotowano Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu szczepionki Tetraxim.

W pkt 3 wskazano, że wszystkie Niepożądane Odczyny Poszczepienne zostały zakwalifikowane przez lekarzy jako łagodne bez zmiany kwalifikacji.

W pkt 4 poinformowano, że nie zostały odnotowane przypadki śmiertelne.

W pkt 5 wskazano, iż zgodnie z art.17 ust.11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (j.t. Dz.U.2016 poz. 1866 ze zm. – dalej u.z.z.z.) Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. Zaś ust. 10 art.17 zobowiązuje Ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby,kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne,sposób przeprowadzania szczepień ochronnych, tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5, wzory zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4, książeczki szczepień oraz karty uodpornienia, sposób prowadzenia dokumentacji, o której mowa w ust 8 pkt 1 i jej obiegu, wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiazkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania.

W pkt 6 Inspektor Sanitarny poinformował, że nie dysponuje informacjami na temat ewentualnych badań nowo narodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko urodziło się z wrodzoną odpornością.

W pkt 7 i 8 wskazano, że gromadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego statystyki wynikają z prowadzonego przez PSSE w Z. powiatowego rejestru zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych na dany rok kalendarzowy. Okres przechowywania danych zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U. Nr 254, poz.1711 ze zm.), wynosi 10 lat od dnia zgłoszenia odczynu poszczepiennego. W PSSE w Z. ww. dane są przechowywane - od 2007roku.

W pkt 9 PPIS w Z. wskazał, że ma prawny obowiązek działania w zakresie egzekwowania obowiązkowych szczepień ochronnych w oparciu o prawo krajowe nie zaś w oparciu o prawo obowiązujące na terenie innych krajów Unii Europejskiej.

W pkt 10 poinformowano, że w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej w roku 2004 nie odnotowano epidemii chorób w związku ze swobodnym przepływem osób w ramach Unii Europejskiej.

W pkt 11 ustosunkowując się do wątpliwości dotyczących szczepień zwrócono uwagę na pozycję pt." Wakcynologia" wydanie II z 2007r. pod redakcją W.Magdzika, D.Naruszewicz- Lesiuk, A.Zielińska oraz innych autorów, stronę internetową Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu Higieny (NIZP-PZH). Poinformowano również, iż w Polsce nadzór nad jakością szczepionek sprawuje Zakład Badania Surowic i Szczepionek NIZP-PZH prowadząc coroczne kontrole jakości bezpieczeństwa szczepionek znajdujących się w obrocie na zlecenie Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego. Dane epidemiologiczne [...] Zakresie dostępne są na stronie NIZP-PZH w biuletynie "Szczepienia Ochronne w Polsce".

W pkt 12 i 13 wskazano, że organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej na bieżąco zapoznaje się i analizuje orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i posiada informacje o wnoszonych skargach na działalność Państwowych Inspektorów Sanitarnych.

Powyższe pismo doręczone zostało wnioskodawcom w dniu 18 sierpnia 2017 r.

M. S. i R. S. uznając, że powyższe pismo nie stanowi informacji publicznej udzielonej zgodnie z wnioskiem wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność PPIS w Z., żądając zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej; stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości i zasądzenia kosztów postępowania uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. W uzasadnieniu skargi opisano dotychczasowy przebieg postępowania i wskazano, że w zakresie pytania 1 i 2 organ jedynie odesłał do stron internetowych [...] oraz [...] i nie udzielił żądanych informacji w zakresie ilości odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP). W zakresie pytań od 3 do 8 organ jedynie odesłał do książki "Wakcynologia" pod red. Prof. dr hab. n. Med. W. M. i in. Podkreślić należy, iż została ona wydana ponad 10 lat temu, tj. w 2007 r., więc zawiera nieaktualne na dzień wystosowania wniosku informację. Co więcej, jej rozdział "Niepożądane odczyny poszczepienne", gdzie zdaniem organu miała znajdować się odpowiedź na pytanie dotyczące charakteru zgłoszonych NOP i przypadków śmiertelnych, zawiera jedynie informacje dot. najczęstszych możliwych objawów występujących w poważnych NOP w danych grupach wiekowych oraz listę niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP), których zgłaszanie jest zalecane przez WHO. Brak jest tam informacji na temat charakteru zaistniałych i odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych, w tym po podaniu szczepionek Engerix, Pentaxim, MMR oraz Priorix. Nie ma też informacji czy po podaniu szczepionek przeciwko wymienionym w pytaniu nr 1 chorobom były odnotowane przypadki śmiertelne czy też nie. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż od treści odpowiedzi na te pytania zależy moja decyzja jako rodzica jakimi szczepionkami należy zaszczepić dziecko, aby maksymalnie zminimalizować możliwość wystąpienia u niego niepożądanych odczynów poszczepiennych. Nadto w zakresie pytań 5-8 wskazana publikacja nie zawiera żądanej informacji.

Wobec powyższego PPIS w Z. wykonując czynności naruszył art. 6 k.p.a. jak i naruszył przepisy dotyczące udostępniania informacji publicznej. Organ nie rozpoznał bowiem prawidłowo wniosku i nie udzielił odpowiedzi na postawione pytania stanowiące informację publiczną.

W odpowiedzi na skargę PPIS w Z. wniósł o oddalenie skargi wskazując, że w ustawowym terminie 14 dni udzielił odpowiedzi na wszystkie zadane pytania zgodnie ze stanem posiadanej wiedzy i które w jego ocenie stanowią informację publiczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż złożona w sprawie niniejszej skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej P.p.s.a.), zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku skarg na bezczynność organu w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Przechodząc do oceny zasadności przedmiotowej skargi wskazać należy, że w myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest bezczynność organu związana z udostępnieniem informacji publicznej.

Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 764 - dalej u.d.i.p.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Sąd administracyjny orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu administracji publicznej na gruncie u.d.i.p, nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności, a więc nie bada merytorycznej zasadności podjętego działania. Sąd ten ma natomiast obowiązek dokonania oceny, biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy, czy rzeczywiście organ (podmiot wykonujący zadania publiczne) pozostaje w bezczynności (por. wyroki NSA: z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08, z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 2051/09, z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II GSK 827/09, niepubl., dostępne w CBOSA; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2013, s. 585). Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli zatem podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego udzielił informacji publicznej i której się ona domagała, to oznacza, że brak jest podstaw do uznania, że podmiot ten pozostaje w bezczynności.

W kontrolowanej sprawie pozostaje poza sporem ,że stosowny wniosek skarżąca złożyła , zaś adresat wniosku na przedmiotowy wniosek zareagował i pismem z dnia 16 sierpnia 2017r. nr [...] i [...] udzielił skarżącym odpowiedzi. Analiza treści powyższego pisma, w kontekście złożonej skargi na bezczynność organu wymaga stwierdzenia, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku automatycznego udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on stwierdzić, czy jest on w posiadaniu wnioskowanej informacji, a następnie czy przepisy komentowanej ustawy znajdują zastosowanie w danej sytuacji.

Oceniając zatem pod względem podmiotowym złożony przez skarżących wniosek wskazać należy, że podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej. Nie ulega wątpliwości ,że organem władzy publicznej w rozumieniu art.4 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. jest organ PPIS. Informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3, 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (j.t. Dz.U. z 2017, poz. 1261) w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie, stanowią bowiem informację publiczną.

Mając powyższe na uwadze należy sprawdzić czy pytania objęte zakresem wniosku złożonego przez skarżących stanowią informację publiczną, czy PPIS w Z. był zobowiązany do udzielenia wnioskowanej przez stronę informacji oraz czy udzielił informacji zgodnie z wnioskiem.

Odnosząc się szczegółowo do poszczególnych pytań zawartych we wniosku o udzielenie informacji publicznej złożonego przez skarżących należy w pierwszej kolejności stwierdzić, iż przesłana skarżącym odpowiedź PPIS w Z. zawiera 13 punktów, co przy wniosku zawierającym 18 pytań wymaga szczegółowej analizy udzielonych odpowiedzi i ustalania czy zawierają one informacje, których udzielania domagali się skarżący.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że PPIS w Z., wbrew stanowisku skarżących udzielił szczegółowej odpowiedzi na pytania 1 – 4. W odpowiedzi na pyt. 1 poinformowano, że zgłoszenia NOP do PSSE w Z. dokonywane są od 2007r. przez podmioty lecznicze, które wykonują obowiązkowe i zalecane szczepienia ochronne dzieci i młodzieży. PPIS w Z. w tym okresie zarejestrował łącznie 10 NOP po szczepieniach wskazanymi z nazwy szczepionkami przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostrym nagminnym porażeniu dziecięcym (poliomyelitis), heamophilus influenzae typ B, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. W pozostałym zakresie (obszar całej Polski) odesłał do informacji udzielanych przez NIZP-PZH.

Organ udzielił również skarżącym odpowiedzi na pytanie dotyczące ilości odnotowanych NOP po podaniu szczepionki Tetraxim (pytanie 2 wniosku), charakteru odnotowanych NOP (pytanie 3 wniosku), ilości odnotowanych przypadków śmiertelnych (pytanie 4 wniosku). Z treści pisma z dnia 16 sierpnia 2017r. wynika również, że PPIS w Z. odpowiedzi na pytania nr 11 i 12 udzielił w pkt. 7 i 8.

Odpowiedzi na pytania nr 7 i 8 zawarto zaś w pkt 5 i 6 pisma. W tym miejscu wskazać należy, że zagadnienie poruszone pytaniu nr 8 związane jest zakresem obowiązkowych badań kwalifikacyjnych, wynikających z art. 17 ust. 2 u.z.z.z., poprzedzających szczepienia ochronne, nadzór nad którymi mają organy inspekcji sanitarnej. Informacje o przeprowadzeniu takich badań mogą wynikać z dokumentacji gromadzonej w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 2 pkt 6 u.z.z.z. w zgłoszeniu wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego wskazuje się dane o stanie zdrowia i inne informacje niezbędne do sprawowania nadzoru nad występowaniem odczynów poszczepiennych, zgodnie ze współczesną wiedzą medyczną. Powyższe przesądza o publicznym charakterze takiej informacji. Jeśli organ nie posiada takich informacji winien był wskazać to w sposób jednoznaczny w piśmie, stanowiącym odpowiedź na wniosek. PPIS w Z. poinformował, że nie dysponuje informacjami na temat ewentualnych badań nowo narodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko urodziło się z wrodzoną odpornością, nie można mu więc zarzucić, ze pozostał bezczynny w zakresie zadanego pytania.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż informacje dotyczące sytuacji epidemiologicznej kraju, jako należące do obowiązków inspekcji sanitarnej zgodnie z art. 5 pkt 1 ustawy o inspekcji w zw. z art. 24 ust.1 i nast. u.z.z.z., stanowią informację publiczną. Przy czym odróżnić należy informacje o sytuacji epidemiologicznej od informacji o procedurze zbierania tej informacji, jak i podmiotach uczestniczących w tej procedurze. Ta ostania kwestia wynika bowiem z przepisów u.z.z.z. W istocie więc pytanie zawarte pkt. 7 pisma zmierzało do uzyskania informacji o przepisach prawa, które nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Warszawie: z dnia 12 marca 2015 r, sygn. akt II SAB/Wa 989/14, z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 79/13, z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 347/10 – zob. CBOSA, I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, U.d.i.p. WK 2015, t. 6 do art. 6). Dostęp do treści aktów prawnych (z wyjątkiem aktów nieogłoszonych i ich projektów) regulowany jest odrębnym aktem prawnym, tj. ustawą z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1523). Powyższe uwagi odnoszą się również do pytań z pkt 9 i 10 wniosku dotyczących podlegania rejestru zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych kontroli sądowej i skutków prawnych stwierdzenia ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego.

Jeśli chodzi o pytania zawarte w pkt 5 i 6, na które PPIS nie udzielił odpowiedzi wskazać należy, iż skarżącym nie chodzi o informację publiczną, co wiedzę natury farmaceutycznej dotyczącą składu i procesu wytwarzania szczepionek, których adresatem winien być producent szczepionek.

Jeśli chodzi o pytanie zawarte w pkt. 13 wniosku dotyczące informacji o obowiązkowych szczepieniach obowiązujących w krajach Unii Europejskiej, stwierdzić należy, że odpowiedź na tak sformułowane pytanie nie mieści się w pojęciu informacji publicznej i nie daje się przyporządkować żadnej z kategorii wskazanych przykładowo w art. 6 u.d.i.p. Treść regulacji prawnych dotyczących szczepień obowiązujących w innych krajach Unii Europejskiej, w ramach ich prawa wewnętrznego, nie została wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też wykonywania władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Wymogu przeprowadzenia analiz prawa obcego nie sposób wyprowadzić z jakiegokolwiek przepisu u.d.i.p., względnie innych ustaw (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 99/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt IV SAB/Po 50/17- zob. CBOSA). W konsekwencji powyższego takiej samej oceny należało również dokonać w odniesieniu do pytania zawartego w pkt. 14 wniosku, odpowiedź na nie wymaga bowiem znajomości przepisów obowiązujących w krajach Unii Europejskiej.

Odnosząc się do pytań zawartych w pkt 16 i 17 wniosku wskazać należy, że również one nie dotyczą informacji mieszących się w pojęciu informacji publicznej, gdyż nie odnoszą się do faktów, lecz wiedzy organów na temat orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu oraz stanowiska wyrażanego przez niektórych przedstawicieli nauki, co do występowania nieodnotowywanych powikłań poszczepiennych. Ma to tyle istotne znaczenie, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie wnioskiem o udzielenie informacji publicznej mogą być pytania o określone fakty, o stan zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 2445/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt IV SAB/Po 41/17 – CBOSA).

Mając powyższe na uwadze, uwzględniając fakt, iż pytania nr 5, 6, 9, 10, 13, 14, 16 i 17 nie dotyczą informacji publicznej, stwierdzić należy, że PPIS w Z. nie udzielając na nie odpowiedzi nie popadł w bezczynność.

Niewątpliwie natomiast organ był zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt. 15 wniosku w zakresie sytuacji epidemiologicznej w kraju, mianowicie czy po 11 czerwca 2017 r. ogłoszono epidemie chorób, co do których szczepienia w Polsce są obowiązkowe. W tym miejscu wskazać należy, że z tych samych przyczyn co w odniesieniu do pytania związanego z przepisami dotyczącymi szczepień ochronnych w krajach Unii Europejskiej, organ nie był zobowiązany do wskazywania, czy stwierdzono epidemie chorób, co do których obowiązek szczepień istnieje na Ukrainie. W ocenie Sądu informacją publiczną była również informacja o ewentualnych skargach złożonych do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu w związku z działalnością PPIS w Z. tj. w zakresie pytania z pkt 18 wniosku. W tym zakresie organ nie udzielił żadnej odpowiedzi.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności nie udzielając w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi na pytania zawarte w pkt 18 wniosku oraz w pkt 15 wniosku w zakresie wyżej wskazanym. Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznał iż PPIS w Z. rozpoznając wniosek skarżących z dnia 7 sierpnia 2017 r. dopuścił się bezczynności (pkt 2 wyroku) i na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał tenże organ do załatwienia wniosku w zakresie w jakim doszło do bezczynności organu (pkt 1 wyroku).

Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., będzie bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Jak wynika z akt sprawy Organ odpowiedział bowiem na większość pytań co do których można było uznać, iż dotyczą informacji publicznej. Tym samym zachowanie organu nie nosiło cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. Z powołanych powyżej przyczyn skarga podlegała oddaleniu w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. ( pkt 3 wyroku ).

O należnych skarżącej kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając uiszczony wpis w wysokości [...] zł.