Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1820/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 632  Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt II SA/ Kr 1820/ 02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka – Duda ( spr. ) Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski WSA Krystyna Daniel Protokolant :Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skargi D.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2002 r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek D. P. z dnia [...].2002r., złożony w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...], w piśmie z dat [...] 2002r. oznaczonym jako prośba o przyznanie zapomogi finansowej i wypłaty środków na zakup węgla. W piśmie tym wnioskodawczyni podnosiła, że w miesiącu [...] 2001 r. na zakup węgla otrzymałam [...] zł. dalszą część pieniędzy cel obiecywano jej wypłacić w najbliższym czasie - co nie nastąpiło, jak również wskazywała, że jej sytuacja zdrowotna i życiowa jest Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w [...] doskonale znana, a aktualnie nie posiada żadnych środków finansowych na podstawowe leczenie tak ciężkiej choroby jak cukrzyca.

Decyzją nr [...] z dnia [...].2002r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działając z upoważnienia Rady Miejskiej w [...] (Uchwała Nr [...]. z [...].1992r.) oraz na podstawie art. 104, 107 i 108 k.p.a. w związku z art. 32 ust. l, 2 i art. 43 ust. l ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /tekst jednolity z 1998r. Dz.U.Nr 64 poz. 414 z późniejszymi zmianami/ orzekł o udzieleniu D. P. pomocy w postaci zasiłku celowego w wysokości [...] zł. na częściowe pokrycie zakupu opalu i leków, wskazując w uzasadnieniu na stwarzający ku powyższemu podstawę oraz materiał dowodowy. W decyzji zawarto pouczenia dotyczące płatności zasiłku, treści art. 34ust. 4a art. 45 ustawy o pomocy społecznej oraz możliwości i sposobie wniesienia odwołania. Wydając powyższą decyzję organ pierwszej instancji zgromadził w aktach sprawy: aktualizacja wywiadu środowiskowego u D. P. przeprowadzonego dnia [...] 2002r., oświadczenie zainteresowanej o sytuacji materialno-bytowej z dnia [...].2002r., kserokopię orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...].2000r. dotyczącego wnioskodawczyni, kserokopię orzeczenia Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...].2002r. o odmowie zaliczenia K. S. do osób niepełnosprawnych.

We wniesionym w terminie odwołaniu od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] nr [...] 2002r. z dnia [...].2002r. D. P. zarzucała, że powyższe decyzja wydana została z naruszeniem przysługujących jej praw. Uzasadniając ten zarzut skarżąca podnosiła , iż pomoc Finansowa w postaci zasiłku celowego w wysokości [...] zł. na częściowe pokrycie kosztów opału i lekarstw jest niewystarczająca na moje potrzeby jako inwalidy umiarkowanego stopnia niepełnosprawność. Wskazywał dalej , że przy wydaniu decyzji pominięto ważne okoliczności mające wpływ na kontynuowanie wypłacania skarżącej każdego miesiąca stałego zasiłku wyrównawczego w wysokości [...] zł., który otrzymywała do miesiąca [...] tego roku, a był on wypłacany do czasu ważności jej orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na fakt, że [...] bieżącego roku skarżąca złożyła do Orzecznika o stopniu niepełnosprawności wniosek o przekwalifikowanie do znacznego stopnia niepełnosprawności, uzyskując krzywdzące orzeczenie po utrzymaniu w ciągu dalszym umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, od którego wniosła w dniu [...].2002r. odwołanie do Sądu Pracy w [...] sygn. , a termin rozprawy wyznaczono na [...] .2002r., MOPS w [...] wykorzystując ten fakt przerwał wypłacanie wspomnianego wyżej zasiłku. Obecnie zbywa się skarżącą jednorazowym wypłaceniem zasiłku celowego w kwocie [...] mającym wystarczyć na zakup niezbędnych lekarstw, które musi stale wykupywać w związku cukrzycą I-go stopnia i całym szeregiem innych poważnych schorzeń. Skarżąca wskazywała, że jest samotną matką wychowującą dwuletniego syna, który także niedomaga na stan wzroku ponieważ odziedziczył chorobę matce.

Przedstawiając odwołanie wraz z aktami sprawy organowi drugiej instancji Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] przesłał temu podmiotowi oraz wnioskodawczyni pismo z dnia [...].2002r. w którym przedstawiono ustalenia dotyczące sytuacji życiowej skarżącej, pomocy udzielanej jej w 2001 r., i 2002r, oraz ograniczonych możliwości udzielania takiej pomocy terenie objętym bezrobociem, w związku ze stale pogarszającą się sytuacją materialną zamieszkujących go rodzin.

Decyzją z. dnia [...].2002r. sygn akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. l, art. 2, art 3, art.4, art. 32 ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) oraz art. 2 i art. 17 ust. l ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § l pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1999r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 13, poz 115), po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...].2002r. odwołania D. P. od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...].2002r. znak [...]- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, iż zgodnie z art. l ust. l cytowanej na wstępie ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia, zaś art.2 przewiduje, iż celem pomocy społecznej jest między innymi zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin. Uwzględniając powyższe i zarzuty odwołania, po zapoznaniu się z aktami sprawy Samorządowe kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Wskazało w tym zakresie, że stosownie do art. 4 ust. l ustawy powyższej ustawy prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza ustalonej przepisami prawa kwoty, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 3 pkt 2-11, którymi są cytowanej m.in. - bezrobocie, bezdomność, długotrwała choroba, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zaś stosownie do art. 32 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Jak wynika z akt sprawy D. P. jest matką samotnie wychowującą syna, mającą orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Źródłem utrzymania rodziny skarżącej są zasiłek stały wyrównawczy, zasiłek rodzinny, alimenty, które dają łączny dochód w wysokości [...] zł. Kryterium dochodowe ustalone na podstawie art. 4 ust. l ustawy o pomocy społecznej dla jej rodziny to kwota 610,00zł., a zatem dochód rodziny skarżącej nie przekracza ustalonego kryterium dochodowego. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji słusznie zadecydował o przyznaniu D. P. zasiłku celowego, zaś uzyskana przez stronę pomoc mieści się w granicach zaspokojenia niezbędnej pomocy bytowej. Wnioskodawczyni pozostaje pod stałą opieką Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], który systematycznie w miarę własnych możliwości finansowych stara się pomóc jej rodzinie. Chociaż niewątpliwie zakres udzielonej pomocy jest niewystarczający dla rozwiązania poważnych trudności życiowych skarżącej należy jednak zauważyć, iż wielkość udzielonej pomocy uwarunkowana jest nie tylko potrzebami, ale również możliwościami pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało uchylenie przedmiotowej decyzji za nieuzasadnione, a przede wszystkim niecelowe, gdyż rodzina skarżącej spełnia przesłanki do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z dyspozycją art. 139 k.p.a., organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej, a uchylenie tejże decyzji spowodowałoby naruszenie treści tego zakazu.

Wnosząc w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].2002r. sygn akt [...] D. P. zarzucała, że zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza jej interes prawny oraz prawa materialne przez błędną wykładnię i niewłaściwe za stosowanie, w szczególności: art.138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego (pz.U.z 2000r.Nr.98, poz. 1071 ) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17.02.1999r. w sprawie obszarów właściwości SKO ( Dz.U.Kr. 13-póz.l 15 i dalsze ); art. 4 ust l oraz dot. okoliczności wymienionych w art.3 pkt 2-11 cytowanej ustawy. Skarżąca wnosiła o zmianę zaskarżonej decyzji, ewentualnie - o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi D. P. Podnosiła, że obie wydane decyzje są bezprzedmiotowe, a to dlatego iż nie zwrócono w nich uwagi na zasadnicze kwestie odnoszące się do meritum sprawy. W szczególności, składając wniosek do KOPS w [...] skarżąca domagała się wypłacania jej zasiłku stałego-wyrównawczego oraz pomocy docelowej pomimo nie przedłożenia aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności , od którego odwołała się do Sądu w Krakowie ubiegając się o przyspieszenie terminu rozprawy. W wyniku tego zapadło postanowienie Sądu, który uznał niepełnosprawność skarżącej na trwale w stopniu znacznym. Skarżąca podnosiła, że jej dwuletni syn jest także dzieckiem niepełnosprawnym z powodu dziedziczenia cukrzycy po swojej matce, cierpi na narząd wzroku, który gwałtownie się pogarsza, ma zeza, dowodami tego są stosowne zaświadczenia lekarzy specjalistów okulistów, a przy tak zrozumiałym i wymownym kalectwie Powiatowy Zespół d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] pomija te fakty i nie zalicza go do żadnego stopnia inwalidztwa. Skarżąca określała jako skandal kontynuowanie z uporem sprawy odwoławczej oraz niezależnie od postanowienia Sądu sygnalizowała dostrzeganą pilną potrzebę rychłego powiadomienia stosownych władz centralnych i nagłośnienia tych daleko idących paradoksów szkodliwych społecznie w mas mediach, z uwagi na popełniane przestępstwa, niegospodarność starostw powiatowych dbanie wyłącznie o własne dobro ze szkodą dla ludzi biednych. Jak zarzucała skarżąca Kierownik MOPS w [...] w decyzji z dnia [...].2002r. pisze nieprawdę, że od dwóch lat korzystam ona systematycznie z pomocy MOPS, bo o ile jest Faktem, że jakaś tam pomoc trafia do skarżącej, to jest ona symboliczna, każda bez mała należna jej pomoc jest konsekwentnie okrojona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji z analogicznym uzasadnieniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .

Zgodnie z treścią art. 97 par. l ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. — oznaczana dalej jako p.p.s.a.) uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( .art. 134 p.p.s.a. ). Kontrola ta dokonywana jest z uwzględnieniem stanu prawnego wówczas obowiązującego, zaś następuje w granicach sprawy.

W sprawie niniejszej, która dotyczy wyłącznie postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek D. P. z dnia [...].2002r., złożony w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...], w piśmie z dat [...].2002r., oznaczonym jako prośba o przyznanie zapomogi finansowej i wypłaty środków na zakup węgla kontroli podlega wyłącznie prawidłowość wydania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].2002r. sygn. akt [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...][...] z dnia [...]. 2002r. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż pismo skarżącej inicjujące postępowania w przedmiotowej sprawie zostało prawidłowo zakwalifikowane jako wniosek o przyznanie zasiłku celowego. Nie prowadzi do odmiennych wniosków jego oznaczenia, w uzasadnieniu którego wskazano jedynie na brak środków finansowych na zakup opału i lekarstw zażywanych przez skarżącą na cukrzycę. Zawarte w skardze zarzuty, które mają wskazywać na niezrozumienie przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] istoty sprawy są bezzasadne, zaś dalsze nawiązujące do bezprawnego zaniechania wypłat skarżącej zasiłku wyrównawczego, negatywnej oceny sprawności prowadzonych przez inne organy postępowań, dokonywanej przez nie w procesie stosowania prawa błędnej kwalifikacji stanu zdrowia syna skarżącej, czy związane z nagannym ich postępowaniem oraz sytuacją panującą w kraju -pozostają poza rozważaniami w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnem, jako niezwiązane z przedmiotem sprawy. Nie zasługują również na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia art.!38§l pkt l k.p.a., rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17.02.1999r. w sprawie obszarów właściwości SKO, a także art.4 ust. l oraz art.3 pkt 2-11 o pomocy społecznej, przy czym wskazać należy, iż w kontekście regulacji zawartych w powyższych przepisach zarzuty te nie zostały przez D. P.

Mając na uwadze powyższe oraz przedstawione na wstępie okoliczności dotyczące przebiegu postępowania administracyjnego należy uznać , iż nie zachodzą w sprawie rozważane z urzędu okoliczności stwarzające podstawę do stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej lub drugiej instancji z przyczyn wskazanych w art. 156 §1 k.p.a., zaś zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odpowiada prawu. O ile budzi zastrzeżenia decyzja Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] nr [...] z dnia [...].2002r. jako nie posiadająca dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego, znajdującego się dopiero w skierowanym do D. P. oraz organu drugiej instancji piśmie z dnia [...].2005r., o tyle za prawidłową należy uznać decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].2002r. sygn. akt [...], które jako organ odwoławczy posiadało nie tylko kompetencje kontrolne, ale uprawnione było do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wskazane orzeczenie zostało wydane zgodnie z przepisami o właściwości, z uwzględnieniem odpowiedniej podstawy prawnej, na podstawie zgromadzonego w postępowaniu przed organem pierwszej materiału dowodowego, zaś sama decyzja spełnia wymogi przewidziane w art. 107 l i 3 k.p.a. Uwzględniając w szczególności, iż skarżąca nie podnosiła w odwołaniu, że przyznania kwota zasiłku celowego nie jest wystarczająca dla zakupu opału i leków, lecz koncentrowała zarzuty na argumentach przemawiających za dalszym wypłacaniem jej zasiłku wyrównawczego, należy uznać uzasadnienie faktyczne oraz prawne decyzji organu drugiej instancji za prawidłowe i dostateczne, także co do stosowania art. 4 ust. oraz art. 3 pkt 2-11 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślenia wymaga, iż art. 32 ust. 2-5 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej wymienia cele, na jakie może być przyznany zasiłek celowy. Wyliczenie to ma charakter przykładowy, zaś treść przepisu jednoznacznie wskazuje , że ta forma pomocy społecznej nie jest przewidziana na pokrywanie pełnych całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą, lecz ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy, jak również iż odnosi się do danej osoby, a nie członków jej rodziny. Z brzmienia tego przepisu wynika nadto , że decyzja podejmowana w tej kwestii przez organ administracji ma charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego. Nie znaczy to , że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny, bowiem jest związany przepisami ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § l k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. Jak wynika z art. 7 k.p.a., działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela - o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków, zaś art. 77 § l k.p.a. nakłada na organa administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W sprawie niniejszej już organ pierwszej instancji na podstawie zgromadzonego materiału, uznał że skarżąca spełnia kryteria dochodowe uprawniające do korzystania z pomocy społecznej, przy czym wbrew twierdzeniom skargi z podpisanego własnoręcznie oświadczenia D. P. z dnia [...].2002r. wynika, że nie do lutego, lecz jeszcze w [...] 2002r. utrzymywała się z synem między innymi z zasiłku wyrównawczego. O ile sytuacja wyżej wymienionej w [...] 2002r. do daty wydania zaskarżonej decyzji uległa pogorszeniu na skutek niewypłacania jej zasiłku wyrównawczego, powyższe pozostaje bez wpływu na przyjęcia, że spełnia kryteria dochodowe uprawniające do ubiegania się o zasiłek celowy na doraźny cel związany z zakupem opału lekarstw, zaś skoro w odwołaniu nie podnosiła, że przyznana na te właśnie a nie inne cele ze środków pomocy społecznej kwota [...] zł. jest niewystarczająca, nie może skutecznie zarzucać, że zaskarżona decyzja narusza jej prawa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.