Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 341/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 1 pkt 3,  art. 81c ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA - Władysław Kulon /sprawozdawca/ Sędzia WSA - Alicja Palus Protokolant - Ewa Dworzyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. K. P. [...]-[...] we W. na decyzję D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli oraz sporządzenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. (dalej - DWINB), zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] r., nr[...], po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. K.P. [...]-[...] we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U z 2013 r., poz. 267), (dalej k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej - PINB) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przeprowadzenia kontroli oraz sporządzenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że stan faktyczny i prawny sprawy, w której zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie kształtuje się następująco.

Do PINB dla miasta W. wpłynęła skarga mieszkańca nieruchomości przy ulicy K. P. [...]-[...] we W. traktująca o pęknięciach ścian budynku, zaś jako przyczynę przedmiotowych pęknięć wskazano w skardze roboty budowlane prowadzone na terenie sąsiedniej posesji przy ulicy K. P. [...]-[...]. W ramach badania zasadności skargi w dniu 2 października 2013 r. przeprowadzono kontrolę, dokumentując poczynione ustalenia w protokole nr [...]. W celu zebrania dokumentów związanych ze stanem technicznym obiektu, w dniu [...] r., PINB wydał postanowienie nr[...], którym na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) wezwał zarządcę do przedłożenia następujących dokumentów:

- protokołów z ostatniej okresowej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego przeprowadzonych na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 1 Prawo budowlane w zakresie elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu,

- protokołów z ostatniej okresowej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego przeprowadzonych na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawo budowlane - polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego,

- książki obiektu budowlanego,

- uprawnień osób przeprowadzających okresową kontrolę obiektu (uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności osób przeprowadzających czynności kontrolne budynku wraz z zaświadczeniami o przynależności do izby samorządu zawodowego aktualnych na dzień przeprowadzonych kontroli,

- umowy o wykonywanie czynności zarządzania przedmiotową nieruchomością lub innego dokumentu, z którego wynika tytuł prawny do sprawowania zarządu nieruchomością wspólną.

W postanowieniu zawarto również wezwanie do wskazania zarządu oraz przekazania uchwały o jego wyborze.

Przekazana w ramach realizacji postanowienia dokumentacja oraz ustalenia kontroli uzasadniały w ocenie organu konieczność interwencji nadzoru budowlanego, zatem po wszczęciu postępowania i skierowaniu stosownego zawiadomienia o tym fakcie, w dniu [...] r. przeprowadzono dowód z oględzin. W protokole oględzin odnotowano szereg nieprawidłowości dokonując opisu zarówno usterek związanych z elementami konstrukcyjnymi obiektu jak też występujących w poszczególnych lokalach mieszkalnych, nadto załączono dokumentację fotograficzną potwierdzającą istniejący stan faktyczny. W protokole oględzin odnotowano również stanowisko zarządcy wskazujące na to, że przyczyną uszkodzeń budynku są roboty budowlane prowadzone na terenie posesji przy ulicy K. P. [...]-[...] we W. W ocenie zarządcy to inwestor robót winien opracować ekspertyzę techniczną budynku i naprawić szkody powstałe w wyniku robót.

W oparciu o zebrany materiał dowodowy organ nadzoru budowlanego I instancji w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 62 ust. 3 w związku z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej - stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym przy ulicy K. P. [...]-[...] we W.:

- przeprowadzenie kontroli przedmiotowego budynku w trybie 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia - i sporządzenie z przeprowadzonej czynności stosownego protokołu,

- sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy ulicy K. P. [...]-[...] we W. - w szczególności odnoszącej się do stanu technicznego elementów, konstrukcyjnych obiektu budowlanego (stropów, ścian nośnych, występujących pęknięć i rys pionowych i poziomych na ścianach zewnętrznych budynku w obrębie wszystkich kondygnacji); konstrukcji dachu i drewnianej podłogi na strychu (widoczne ślady zawilgocenia, wykwity solne i korozja biologiczna elementów drewnianych); nieszczelności pokrycia dachowego (dachówka nad częścią mansardową jest rozwarstwiona, przebarwiona i złuszczona, widoczne prześwity oraz przecieki); balkonów znajdujących się na elewacji frontowej i tylnej (odsłonięte i skorodowane belki stalowe stanowiące element konstrukcyjny balkonów, ubytki tynku i szpałdowania, nieszczelne izolacje, brak sprawnego odwodnienia balkonów i uszkodzenie obróbek blacharskich); elewacji budynku (odparzeń i ubytków tynków, cegieł i spoinowania, znaczne zawilgocenia ścian w poziomie posadowienia budynku); obróbek blacharskich dachu i elewacji; fundamentów (izolacja pionowa i pozioma ścian fundamentowych); izolacji ścian piwnicy oraz nieprawidłowości i uszkodzeń występujących w lokalach mieszkalnych stwierdzonych w trackie kontroli i oględzin nieruchomości (zarysowania i spękania pionowe, poziome i włoskowate okładzin ścian wewnętrznych i nośnych, stropów, nadproży okiennych i drzwiowych, wyboczenie stolarki okiennej i drzwiowej).

W sentencji decyzji zawarto również wymogi dotyczące kontroli i ekspertyzy wskazując, iż ekspertyza techniczna powinna wskazywać przyczyny powstawania ww. nieprawidłowości, ocenić ich wpływ na stan techniczny obiektu (bezpieczeństwo użytkowania i konstrukcję obiektu), oraz wskazać zakres i sposób usunięcia występujących nieprawidłowości poprzez wskazanie konkretnych czynności (robót budowlanych) jakie należy wykonać, aby doprowadzić przedmiotowy obiekt do odpowiedniego stanu technicznego. Powinna być ona sporządzona przez osobę/osoby posiadające odpowiednie przygotowanie zawodowe oraz uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, mogące sprawować samodzielne funkcje techniczne w budownictwie. Do opracowania należy załączyć dokumenty potwierdzające posiadanie uprawnień oraz zaświadczenia o przynależności osób sporządzających powyższe opracowanie do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Z kolei z przeprowadzonej kontroli, należy sporządzić stosowny protokół, do którego należy dołączyć uprawnienia osób przeprowadzających ww. kontrolę (oryginały, bądź uwierzytelnione kopie) oraz zaświadczenia o przynależności do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Organ decyzyjny w treści rozstrzygnięcia zawarł nakaz bezzwłocznego przedłożenia dokumentów po ich sporządzeniu.

Na uzasadnienie wydanego nakazu podano zły stan techniczny obiektu potwierdzony zarówno protokołami kontroli okresowych, jak też udokumentowany protokołem oględzin sporządzonych przez organ. W protokole kontroli okresowej z 2009 r. wskazano na konieczność wykonania remontu: balkonów wraz z wyszpałdowaniem dwuteowników, wymianą obróbek blacharskich i odwodnienia balkonów oraz remontu tarasu nad wykuszem od strony podwórka (posadzka całkowicie zniszczona kruszy się, następuje zalewanie lokalu piętro niżej); pokrycia dachowego - widoczne braki dachówek oraz miejscowe rozluźnienie, stan techniczny dachówek wskazuje na duży stopień zużycia (dachówka jest przebarwiona i wskazuje miejscowe złuszczenia); rynien i rur spustowych - widoczne odkształcenia i korozja, częściowa niedrożność rur spustowych od strony podwórka (zmurszenie tynków); obróbki blacharskie - korozja obróbki ogniomuru na ścianie szczytowej (stan zły); elewacji zewnętrznej miejscowe ubytki i przebarwienia wypraw tynkarskich na elewacji frontowej - zły stan techniczny obróbek blacharskich balkonów i wykusza na froncie budynku, na ścianie szczytowej występuje degradacja tynków spowodowana brakiem odprowadzania wód opadowych (korozja obróbek blacharskich ogniomuru), na elewacji tylnej stwierdzono zniszczenie tynków występujących w miejscach narażonych na opady atmosferyczne w okolicach rur spustowych, płyt balkonowych; schodów zewnętrznych od zaplecza budynku (uszkodzone stopnice).

W protokole kontroli pięcioletniej zalecono dokonanie naprawy tynków na kominach ponad połacią dachu, impregnację więźby dachowej, uzupełnienie tynków na klatce schodowej (wokół świetlika wymienić na nowe - zalania spowodowane nieszczelnością świetlika) oraz wymienić uszkodzone tynki w obrębie przestrzeni strychowej zniszczone w wyniku ich zalewania i zawilgocenia. Natomiast protokół okresowej kontroli rocznej oceniono jako ogólny, lakoniczny i niezawierający zaleceń w zakresie prac remontowych do wykonania celem usunięcia nieprawidłowości występujących w stanie technicznym, co nie spełnia wymagań rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. z 1999r. Nr 74, poz. 836 z późn. zm.). Odnośnie książki obiektu budowlanej wskazano, że nie zawiera ona jakichkolwiek wpisów dotyczących wykonanych prac remontowych.

PINB dla miasta W. odnosząc się do przyczyn złego stanu technicznego budynku podał, że jest on w znacznej mierze wynikiem długotrwałych zaniedbań właściciela obiektu zaś część stwierdzonych nieprawidłowości i usterek, związanych z rysami i pęknięciami szczególnie widocznymi na elewacji tylnej oraz rysami i pęknięciami i odspojeniami stwierdzonymi w poszczególnych lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ulicy K. P. [...]-[...] we W., może mieć związek z robotami budowlanymi prowadzonymi na terenie sąsiedniej nieruchomości przy ulicy K.P. [...]-[...] we W. Wskazując na nieodpowiedni stan budynku jako przesłankę wydania nakazu na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane podano, że wydana decyzja nie kończy postępowania administracyjnego, lecz służy zgromadzeniu materiału dowodowego, w oparciu o który organ wyda nakaz usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku.

Powyższa decyzja została oprotestowana odwołaniem Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. K. P. [...]-[...] we W. reprezentowanej przez zarządcę M.G. - właściciela [...] "[...]" Zarządzanie Nieruchomości z siedzibą we W., zastępowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. W odwołaniu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wnioski poparto zarzutami naruszenia przepisów k.p.a., a to art. 7, art. 11 i 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 61, art. 62 i art. 50 ustawy Prawo budowlane.

Na uzasadnienie odwołania podano, że zgłoszenia kierowane do organu o fakcie pękania ścian w budynku związane były z powadzonymi na sąsiedniej posesji robotami budowlanymi. Potwierdzono wynikające z protokołów kontroli okresowych nieprawidłowości w budynki, które wymagają usunięcia, lecz podano, że wymaga to zgromadzenia środków przez właścicieli lokali. Żądanie wszczęcia postępowania w ocenie autora odwołania nie miało jednak spowodować weryfikacji stanu technicznego budynku, lecz doprowadzić do sprawdzenia zasadności zgłoszeń zagrożenia życia i zdrowa spowodowanych spękaniami powstałymi po rozpoczęciu robót budowlanych na sąsiedniej posesji. Co do prowadzenia kontroli w zakresie już stwierdzonych uszkodzeń w budynku stwierdzono, że działanie to jest bezpodstawne, skoro protokoły kontroli zawierają wskazanie jakie usterki należy mieć na uwadze i usunąć je w przyszłości. Nakaz przeprowadzenia ekspertyzy nieprawidłowości już stwierdzonych w protokole w połączeniu z powstałymi ostatnio spękaniami, bez podania podstawy prawnej nakazania sporządzenia takiej ekspertyzy uznano za godzący w poczucie praworządności. Wskazano, że Wspólnota wie o konieczności dokonania szeregu napraw i remontów w budynku i zbiera na to fundusze lecz została zobowiązana do sporządzania ekspertyzy, której przedmiotem mają być spękania ścian powstałe w okresie po rozpoczęciu robót budowlanych przez sąsiada Wspólnoty. Zdaniem autora odwołania organ pominął wnioski i skargi strony i nie zastosował art. 50 Prawa budowlanego, pomimo widocznych i ostatecznie stwierdzonych w zaskarżonej decyzji oznak działania na sąsiedniej posesji. Z kolei pominięcie twierdzeń mieszkańców i zarządcy uznano za naruszenie art. 11 i art. 77 k.p.a..

Twierdzenia odwołania związane z uzasadnieniem decyzji dotyczyły także uznania przez organ, że powstałe zagrożenie życia i zdrowia wynikło ze stanu technicznego budynku, który istniał przed rozpoczęciem budowy na sąsiedniej posesji. Ustalenia takie zdaniem Wspólnoty są błędne, ponieważ zagrożenia zdrowia i życia wynikają z prowadzonych w sąsiednim budynku robót budowlanych. Z tej przyczyny organ winien wydać nakaz w trybie art 50 Prawa budowlanego i skierować go do inwestora prowadzącego roboty na posesji sąsiedniej.

DWINB rozpoznając wniesiony środek zaskarżenia decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczył tok postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, by następnie wskazać i przeanalizować przepisy prawa materialnego związane z utrzymaniem obiektu budowlanego. Oceniając zaskarżoną odwołaniem decyzję DWINB stwierdził, że jest ona wynikiem prawidłowych ustaleń dokonanych przez organ w toku postępowania w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy ulicy K.P. [...]-[...] we W. i rzetelnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem organu odwoławczego, stwierdzone w trakcie oględzin nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu nie budzą wątpliwości i mogą stwarzać zagrożenie w zakresie jego bezpiecznego użytkowania. Nieprawidłowości związane są w szczególności ze złym stanem pokrycia dachowego: (dachówka nad częścią mansardową jest rozwarstwiona, przebarwiona i złuszczona, widoczne prześwity oraz przecieki), balkonów (odsłonięte i skorodowane elementy konstrukcyjne balkonów, brak szpałdowania, luźne i skorodowane obróbki blacharskie), liczne rysy i spękania ścian zewnętrznych w obrębie wszystkich kondygnacji, odparzenia i zawilgocenia tynku na ścianie elewacji tylnej i w poziomie posadowienia obiektu (kapilarne podciąganie wilgoci) oraz ścianie szczytowej (odpadające płaty tynku, ubytki cegieł i spoinowania, brak obróbek blacharskich ogniomuru na ścianie szczytowej). Nieprawidłowości dotyczą również stanu technicznego obróbek blacharskich (dachu, elewacji, balkonów, wykusza), rynien i rur spustowych, schodów zewnętrznych od strony podwórza, świetlika w obrębie ostatniej kondygnacji, schodów wewnętrznych oraz spękanie murków schodów. Zły stan obiektu wynika także z protokołu kontroli okresowej, gdzie wskazano na konieczność wykonania remontu: balkonów wraz z wyszpałdowaniem dwuteowników, wymianą obróbek blacharskich i odwodnienia balkonów oraz remontu tarasu nad wykuszem od strony podwórka (posadzka całkowicie zniszczona kruszy się, następuje zalewanie lokalu piętro niżej); pokrycia dachowego - widoczne braki dachówek oraz miejscowe rozluźnienie, stan techniczny dachówek wskazuje na duży stopień zużycia (dachówka jest przebarwiona i wskazuje miejscowe złuszczenia); rynien i rur spustowych - widoczne odkształcenia i korozja, częściowa niedrożność rur spustowych od strony podwórka (zmurszenie tynków); obróbek blacharskich - korozja obróbki ogniomuru na ścianie szczytowej (stan zły); na elewacji zewnętrznej miejscowe ubytki i przebarwienia wypraw tynkarskich na elewacji frontowej - zły stan techniczny obróbek blacharskich balkonów i wykusza na froncie budynku, na ścianie szczytowej występuje degradacja tynków spowodowana brakiem odprowadzania wód opadowych (korozja obróbek blacharskich ogniomuru), na elewacji tylnej stwierdzono zniszczenie tynków występujących w miejscach narażonych na opady atmosferyczne w okolicach rur spustowych, płyt balkonowych; schodów zewnętrznych od zaplecza budynku (uszkodzone stopnice). Dodatkowo w protokole kontroli okresowej zalecono dokonanie naprawy tynków na kominach ponad połacią dachu, impregnację więźby dachowej, uzupełnienie tynków na klatce schodowej oraz wymianę uszkodzonych tynków w obrębie przestrzeni strychowej zniszczonych w wyniku ich zalewania i zawilgocenia.

Organ odwoławczy odnosząc się do stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy ulicy K. P. [...]-[...] we W. uznał ustalenia organu I instancji dotyczące zagrożenia dla dóbr prawnie chronionych, w szczególności bezpieczeństwa mienia jako wyczerpanie hipotezy normy prawnej zawartej w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Z tej przyczyny wykluczono słuszność zarzutu Wspólnoty dotyczącego bezzasadnego nałożenia na nią obowiązku przeprowadzenia kontroli w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz sporządzenia ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny elementów budynku. Jako nietrafny uznano pogląd zamieszczony w odwołaniu, że przyczynami nieprawidłowości występujących w obrębie nieruchomości są roboty budowlane wykonywane w obiekcie budowlanym przy ulicy K. P. [...]-[...] we W. Organ II instancji jasno jednak wyartykułował pogląd, iż część stwierdzonych nieprawidłowości i usterek związanych z rysami i pęknięciami szczególnie widocznymi na elewacji tylnej oraz rysami i pęknięciami i odspojeniami stwierdzonymi w poszczególnych lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ulicy K.P. [...]-[...] we W. może mieć związek z robotami budowlanymi prowadzonymi na terenie sąsiedniej nieruchomości przy ulicy K.P. [...]-[...] we W., niemniej jednak DWINB zauważył, że zgodnie z art 61 Prawa budowlanego to na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego spoczywa obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu. Zgodnie z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1- 7". Nadto w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c wskazano, że obiekt budowlany winien zapewniać bezpieczeństwo użytkowania. Tak więc na właścicielu budynku spoczywa obowiązek zapewnienia jego bezpiecznego użytkowania. Obciążenie Wspólnoty jako właścicielki budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. K. P. [...]-[...] we W. obowiązkiem przeprowadzenia kontroli w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny elementów rzeczonego obiektu znajduje uzasadnienie w art. 62 ust 3 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego, a zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Kontynuując uzasadnienie DWINB podał, że nie ma znaczenia kto ponosi odpowiedzialność za zły stan techniczny obiektu budowlanego, a w szczególności czy jest on następstwem wadliwie wykonanych robót budowlanych na sąsiedniej nieruchomości, ponieważ organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego nie bada przyczyn, dla których obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Ujawniając stan owego zagrożenia organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku. Wykluczono także możliwość określenia przez organy w toku prowadzonego postępowania odpowiedzialności za przyczyny, które spowodowały niewłaściwy stan techniczny budynku. Oceniając podniesiony w odwołaniu zarzut zbędności nałożonego obowiązku, nie podzielono jego trafności wskazując, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Z kolei wywiązanie się z nakazu i przedłożenie żądanej dokumentacji pozwoli na określenie stanu technicznego budynku i będzie warunkować możliwość podjęcia dalszych kroków w formie przewidzianych prawem rozstrzygnięć.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. K. P. [...]-[...] we W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego podniesiono zarzut naruszenia:

- art. 7 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie z pominięciem obowiązku stania na straży praworządności i niezastosowanie zasady prawdy obiektywnej, w szczególności poprzez nie rozpoznanie złożonego odwołania w zakresie zgłoszonych naruszeń przez PINB przy wydawaniu decyzji nr [...] dotyczących art.7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 §1 i 3 k.p.a. oraz art. 50 Prawa budowlanego w zakresie wskazanym w odwołaniu,

- art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w związku z niewłaściwym zastosowaniem art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie w sposób wyczerpujący, a przez to błędne i bezpodstawne ustalenie oraz przyjęcie, iż stan faktyczny uzasadnia wydanie decyzji w przedmiocie nakazania Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. K. P. [...]-[...] we W.przeprowadzenia kontroli budynku oraz przeprowadzenia ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny budynku, bez uwzględnienia faktu pojawienia się spękań na ścianach i problemach z otwieraniem okien i drzwi po rozpoczęciu robót budowlanych na sąsiedniej posesji i interwencji w tym zakresie zarówno członków wspólnoty jak i zarządcy nieruchomości oraz istnienia dokumentacji technicznej prawidłowo prowadzonej stwierdzającej rzeczywisty stan budynku, który jest faktycznie zły,

- art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek wydania decyzji w zakresie utrzymania nakazu sporządzenia ekspertyzy technicznej bez wskazania podstawy prawnej

- art. 73 Prawa budowlanego poprzez pominięcie aspektu możliwości zaistnienia w budynku przy ul. K. P. [...]-[...] we W. katastrofy budowlanej i nie uwzględnienie tego z urzędu przez organ pomimo, że zgłoszenia, wnioski, stwierdzenia M.G. jak i mieszkańców budynku, że spękania pojawiły się nagle po rozpoczęciu robót budowlanych (wykopów) na posesji sąsiedniej, co wskazuje że roboty te są przyczyną pękania ścian w budynku oraz, że obejmują one ściany nośne oraz stropy, i że strona czyli Wspólnota nie uczestniczyła w procedurze uzyskania przez inwestora – K. O. B. - pozwolenia na budowę i nie wyrażała zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane,

- niezastosowania art. 50 ustawy Prawo budowlane.

Na uzasadnienie skargi podano informacje kierowane do nadzoru budowlanego o fakcie pękania ścian w budynku, gdzie jako przyczynę wskazywano prowadzone na sąsiedniej posesji roboty, w tym głębokie wykopy. Na skutek informacji PINB przeprowadził kontrolę potwierdzającą wystąpienie "rys", "zarysowań" i "spękań". Autor skargi jako bezsporne uznał, że budynek przy ul. K.P. [...]-[...], zgodnie z zapisami w protokołach kontroli stanu technicznego za lata 2009 i 2012, wykazuje szereg nieprawidłowości, które muszą zostać usunięte, zaś stan techniczny budynku jest zły. Jednakże do czasu rozpoczęcia inwestycji na działce sąsiedniej nie występowały takie zjawiska jak spękania, rysy czy zarysowania na ścianach i sufitach. Wskazano na gromadzenie środków na usunięcie nieprawidłowości i podano, że przedmiotem postępowania związanego z kontrolą zainicjowaną przez zarządcę i mieszkańca nie miała być weryfikacja stanu technicznego ogólnego budynku i zapisów protokołu kolejnych kontroli, lecz sprawdzenie zasadności zgłoszeń zagrożenia życia i zdrowia spowodowanych spękaniami powstałymi po rozpoczęciu robót budowlanych na sąsiedniej posesji i powstającymi w wyniku tych robót. Jak wywodzono w skardze intencją zgłoszeń było zbadanie przez organ czy nie doszło do katastrofy budowlanej w rozumieniu art 73 Prawa budowlanego, natomiast organ nałożył obowiązki w trybie art. 62 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie uwzględniając, że kontrole stanu technicznego zgodnie z art. 62 Prawa budowlanego są w budynku przeprowadzane czego dowodem są protokoły kontroli.

Kwestionując uzasadnienie decyzji zarzucono brak wypowiedzenia się przez organ do żądań zawartych w zawiadomieniach i oparcie rozstrzygnięcia o art. 62 Prawa budowlanego, w sytuacji, gdy podstawą interwencji były spękania na ścianach i stropach, które w ocenie zainteresowanych stanowią zagrożenie życia i zdrowia mieszkańców i organ powinien rozważyć czy zdarzenie nie jest katastrofą budowlaną. Zdaniem skarżącej organy pominęły ten aspekt i nakazano sporządzanie kolejnego protokołu kontroli, który jedynie powtórzy zalecenia. Podano także, iż nakazanie Wspólnocie przeprowadzenia ekspertyzy nieprawidłowości już stwierdzonych w protokole w połączeniu z powstałymi ostatnio spękaniami, bez podania podstawy prawnej nakazania sporządzenia takiej ekspertyzy kłóci się z poczuciem praworządności. PINB powinien uwzględniając wnioski i skargi strony zastosować art. 50 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w kwestionowanej decyzji.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 27 sierpnia 2014 r. pełnomocnicy skarżącej i organu podtrzymali stanowiska zajęte w pismach procesowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i musiała zostać oddalona.

Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia należy przypomnieć, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kp.a. lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia kryterium legalności w niniejszej sprawie jest zaskarżona decyzja DWINB we W., którą utrzymano w mocy decyzję PINB dla miasta W. w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli budynku polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania tego budynku oraz sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego.

Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że ustawa Prawo budowlane normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Utrzymanie obiektów budowlanego precyzyjnie opisane zostało w rozdziale 6 ustawy, gdzie w art. 62 ust. 3 podano, że właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.

Przenosząc wyżej wskazane zapisy prawa materialnego na grunt badanej sprawy zauważyć należy, że zaszły wszelkie ustawowe przesłanki uprawniające, a nawet obligujące, organy nadzoru budowlanego do władczej interwencji objawiającej się wydaniem zaskarżonych rozstrzygnięć. Czynności dowodowe przeprowadzone przez PINB dla miasta W. pozwoliły na ustalenie, że stan techniczny obiektu budowlanego jest niewątpliwie nieodpowiedni. Do przyjęcia takiego stanowiska organ miał podstawy nie tylko w oparciu o własne ustalenia poczynione w trakcie oględzin lecz przemawiały za tym dokumenty przestawione przez Wspólnotę, a związane z kontrolami okresowymi. Jakkolwiek sama nieodpowiedniość stanu technicznego obiektu budowlanego nie stanowi jedynej podstawy do wydania nakazu związanego zarówno z przeprowadzeniem kontroli jak też ze sporządzeniem ekspertyzy technicznej, zebrane przez organy administracyjne akta sprawy dowodzą, że spełniona jest także przesłanka w postaci możliwości zaistnienia zagrożeń, o których mowa w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Ustawodawca dając organom nadzoru budowlanego możliwość nakazania sporządzenia i przedłożenia konkretnych dokumentów uzależnił taki nakaz od stwierdzenia zagrożeń życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Co prawda w przywołanym przepisie dość ogólnie odniesiono się do rodzaju zagrożeń, jednak rolą organów nie jest bezwarunkowe ich wykazanie lecz wystarczające jest odniesienie się do możliwości ich wystąpienia.

Sąd w składzie orzekającym zwrócił uwagę na fakt, że w zakresie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nie tylko zebrano wystarczający i w istocie jednoznaczny materiał dowodowy ale okoliczność ta nie jest kwestionowana przez Wspólnotę. Co więcej, w pismach inicjujących postępowanie, w toku postępowania administracyjnego, w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a nawet w samej skardze na decyzję organu odwoławczego, Wspólnota potwierdza zły stan budynku, wskazuje bowiem na fakt istnienia zagrożenia dla dóbr prawnie chronionych, wynikający właśnie ze złego stanu obiektu oraz podaje, że gromadzone są środki na usunięcie nieprawidłowości. Nie powinno zatem budzić zastrzeżeń to, iż organ nadzoru budowlanego dochodząc do przekonania o złym stanie budynku podejmuje rozstrzygnięcie ukierunkowane na eliminację zagrożeń i doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Pamiętać przecież należy, że decyzja wydana w oparciu o art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nie kończy sprawy w znaczeniu administracyjnym. Nakaz przedłożenia opracowań stanowi jedynie pewien etap postępowania, ponieważ jak wyjaśnia to organ I instancji, ekspertyza techniczna powinna wskazywać przyczyny powstawania nieprawidłowości, ocenić ich wpływ na stan techniczny obiektu (bezpieczeństwo użytkowania i konstrukcję obiektu), oraz wskazać zakres i sposób usunięcia występujących nieprawidłowości poprzez wskazanie konkretnych czynności (robót budowlanych) jakie należy wykonać, aby doprowadzić przedmiotowy obiekt do odpowiedniego stanu technicznego. Zatem sporządzenie i przedłożenie dokumentów, o których mowa w decyzji będzie stanowić podstawę do wydania decyzji przewidzianej w art. 66 Prawa budowalnego stanowiącego o nakazie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Oceniając słuszność zarzutów skargi Sąd zwrócił uwagę na oczekiwania Wspólnoty dotyczące jednoznacznego określenia przyczyn złego stanu obiektu, a w zasadzie potwierdzenia, że leżą one po stronie inwestora wykonującego roboty budowlane na sąsiedniej nieruchomości oraz nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej i przeprowadzenia kontroli na tego inwestora. Analiza wydanych w sprawie decyzji pozwala na przyjcie, że zarówno PINB dla miasta W., jak też DWINB wyczerpująco odniosły się do tego zagadnienia wyjaśniając zarówno sam tryb prowadzonego postępowania jak też okoliczności wskazania adresata nakazu.

W tym miejscu rozważań przypomnieć przyjdzie, że niewątpliwie istniejące nieprawidłowości posiadają złożone przyczyny. Zdecydowana część nieprawidłowości wynika z zaniedbań spowodowanych brakiem bieżących konserwacji i remontów. Widoczne są też nieprawidłowości w postaci spękań, rys i odspojeń, których źródło należy zweryfikować. Zarówno organ I jak i II instancji podają, że ten stan rzeczy ,,może mieć związek z robotami budowlanymi prowadzonymi na sąsiedniej nieruchomości". Stosując przepisy prawa materialnego organ administracyjny musiał jednak uwzględnić to, że do określenia przyczyn i zakresu nieprawidłowości niezbędne jest sporządzenie profesjonalnych opracowań, a temu właśnie celowi służy nakaz sporządzenia opracowań, o których mowa w kwestionowanej decyzji.

Żądania skargi i odwołania, aby to do inwestora prowadzącego roboty budowlane na sąsiedniej nieruchomości skierować nakaz nie znajdują uzasadnienia. Organy nadzoru budowlanego kierując nakaz wynikający z przepisów prawa materialnego dotyczących utrzymania obiektów budowlanych muszą posługiwać się katalogiem podmiotów, do których ów nakaz może być skierowany, zaś przepisy rozdziału 6 Prawa budowlanego wszelkie obowiązki związane z utrzymaniem obiektów budowlanych wiążą z właścicielem lub zarządcą obiektu budowlanego nie pozostawiając w tym względzie innej możliwości.

Rolą Sądu będzie wreszcie ocena słuszności prowadzenia przez służby nadzoru budowlanego postępowania w trybie przepisów Prawa budowlanego dotyczących utrzymania obiektów, zamiast jak żąda tego, zresztą niekonsekwentnie, strona postępowania, w trybie art. 50 czy 73 ustawy. Przepisy art. 50-52 Prawa budowlanego dotyczą interwencji służb nadzoru budowlanego w sytuacji robót budowlanych prowadzonych z naruszeniem obowiązujących przepisów, a z kolei art. 73-79 określają tryb postępowania w razie katastrofy budowlanej. Co do zasady, w myśl art. 61 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W orzecznictwie administracyjnym utrwalił się z kolei pogląd, że ze względu na policyjny charakter czynności organów nadzoru budowlanego, podejmowanych dla ochrony interesu publicznego, to niewątpliwie postępowanie tych organów wszczynane jest wyłącznie z urzędu, - por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu (sygn. akt II SA/Op 64/12), - LEX nr 1163187. Bez względu na charakter wszczęcia postępowania, (z urzędu czy na wniosek strony), należy zwrócić uwagę na informacje jakie posiadał PINB dla miasta W. w zakresie przedmiotowego obiektu w dacie wszczęcia postępowania, ([...]r. - zawiadomienie o wszczęciu postępowania). Zły stan budynku wynikał z protokołów kontroli okresowych przekazanych organowi w dniu [...]r., a także z samodzielnych ustaleń organu zawartych w protokole kontroli z dnia [...] r. W tej sytuacji wobec zaistnienia przesłanek wskazujących na konieczność interwencji wynikającej z nieodpowiedniego stanu technicznego okazała się ona nieodzowna, a zatem należało wszcząć postepowanie w tym zakresie.

Poruszany szeroko w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak też w skardze problem odpowiedzialności za nieprawidłowości w budynku oraz zagadnienie prowadzenia robót budowlanych na sąsiedniej nieruchomości istotnie nie zostały wyjaśnione w wydanej decyzji lecz zdaniem składu orzekającego nie stanowi to mankamentu kwestionowanego aktu administracyjnego. Służby nadzoru budowlanego działają w oparciu o prawem przyznane kompetencje, zaś sprawy rozstrzygają w formie aktu administracyjnego. Zagadnienia związane z procesem inwestycyjnym i utrzymaniem obiektów budowlanych rozpoznawane są w ściśle określonym trybie. DWINB w uzasadnieniu skarżonej decyzji wyraził akceptowany przez Sąd pogląd, iż nie mogła zostać w toku postępowania uwzględniona sprawa odpowiedzialności za przyczyny niewłaściwego stanu technicznego budynku mieszkalnego. Wyjaśnić trzeba, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ jest obiekt budowlany. Ustawodawca nie zawarł w normach prawa budowlanego uprawnienia dla organu administracyjnego do orzekania o zakresie odpowiedzialności. Nie należy jednak zakładać, że ta sfera zjawisk związanych czy to z utrzymaniem obiektów, czy wręcz z procesem inwestycyjnym, pozbawiona została jakichkolwiek regulacji w innych dziedzinach prawa poza Prawem budowlanym. Ewentualne roszczenia związane ze szkodą spowodowaną procesem inwestycyjnych podlegają kognicji sądów powszechnych w ramach wywiedzionego powództwa. Nie mogło stanowić przedmiotu rozważań organów administracyjnych w toku prowadzonego postępowania zagadnienie, w stosunku do którego ustawodawca nie przyznał mu kompetencji. Wspomnieć trzeba, że nawet próby uregulowania tych kwestii w akcie administracyjnym sprowadziły by na niego skuteczny zarzut rażącego naruszenia prawa, prowadzący wprost do konieczności eliminacji z obrotu prawnego.

Wychodząc nieco poza ramy postępowania, lecz odnosząc się do zarzutów skargi, należy zwrócić uwagę, że PINB dla miasta W. informacje wynikające z zawiadomienia mieszkańca, wniosku Wspólnoty, a także uzyskane w toku czynności wyjaśniających uczynił przedmiotem dwóch postępowań. Prowadzone było postępowanie dotyczące stanu technicznego budynku przy ul. K.P. [...]-[...] we W., a także w sprawie robót związanych z budową budynku przy ul. K. P. [...]-[...] we W. Informacja o tym fakcie wynika z pisma PINB z dnia [...] r. o znaku[...], kierowanego do DWINB, a dotyczącego przekazania odwołania od decyzji organu I instancji wraz z aktami administracyjnymi. W tej sytuacji nie tylko nieskuteczny jest zarzut, że organ nie przeprowadził stosownego postępowania we właściwym trybie odnośnie prowadzonych robót, ale właśnie w toku tego wspomnianego postępowania mogły być poruszane zagadnienia nurtujące Wspólnotę odnośnie wpływu realizacji zamierzenia inwestycyjnego na nieruchomość Wspólnoty.

Nie znalazły uznania Sądu zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przepisów procedury administracyjnej. Postępowanie prowadzone w sprawie nie nosi znamion naruszenia zasady prawdy obiektywnej czy praworządności. Organy poprzedziły wydane rozstrzygnięcia działaniami polegającymi na zebraniu materiału dowodowego, dokonały jego wszechstronnej analizy i oceny, zaś same decyzje spełniają wymogi wynikające z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Niezadowolenie strony z treści wydanego rozstrzygnięcia nie jest podstawą do wykazania jego wadliwości, w sytuacji gdy wydane zostało ono zgodnie z zasadami procedury administracyjnej i spełnia wymogi wynikające z ww. przepisu.

Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacjami prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.