Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2272/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c,  art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2009 r. nr[...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Administracji i Cyfryzacji na rzecz skarżącej Gminy K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...] października 2009 r. oraz stwierdził nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1995 r. nr[...].

Zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o następujący stan sprawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 1995 r. nr[...] , zwaną dalej "decyzją komunalizacyjną" - wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) – Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę K. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej B. jako działka nr [...] (aktualnie ozn. jako działka nr[...]), obręb K. uregulowanej w księdze wieczystej nr[...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr[...]. Decyzja komunalizacyjna nie została zaskarżona i stała się prawomocna.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej wystąpił C. Związek "S. " w likwidacji wskazując, iż na mocy decyzji Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] października 1981 roku m. in. działka nr [...]została przekazana na własność C. Związkowi "S.".

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Organ wyjaśnił, że nie zostały mu przedstawione żadne dokumenty wskazujące na fakt, iż działka nr [...] powstała z działki nr [...] i nie może opierać się jedynie na przypuszczeniach w powyższej kwestii. Decyzja Wojewody będąca przedmiotem zaskarżenia przez wnioskodawcę dotyczy bowiem działki nr[...]. Zaś w wykazie nieruchomości, stanowiącym załącznik do decyzji Ministra Finansów z dnia [...] października 1981 r. nr [...] wymieniono działkę nr [...].

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2009 r. wystąpił C. Związek "S. " w likwidacji – zarzucając, iż decyzja została wydana bez przeprowadzenia przez organ wystarczającego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie, czy działka nr [...] powstała z działki nr[...].

W dniu 15 lutego 2010 r. do akt sprawy wnioskodawca złożył pismo wyjaśniające wraz ze sprawozdaniem z wykonania analizy geodezyjnej operatu ewidencji gruntów powiat [...] , gmina K., obręb[...], działki nr[...], przeprowadzonej przez geodetę uprawnionego mgr inż.G. K.. Z powyższego sprawozdania wynika, że dawna działka nr [...] aktualnie zawiera się w działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i części działki nr [...] oraz nr [...]. Wraz ze sprawozdaniem przedstawiono szkic zakresu granic byłej działki nr[...].

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...] października 2009 r. oraz stwierdził nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1995 r., nr[...]. Minister uznał, że analiza wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz dokumentacji zgromadzonej przez organ i wnioskodawcę w wyniku postępowania wyjaśniającego wykazała nowe, istotne dla sprawy okoliczności, które doprowadziły do zmiany jego stanowiska. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, iż decyzja Wojewody [...] odnośnie działki nr [...] wydana została z naruszeniem prawa, ponieważ w dniu 27 maja 1990 roku opisywana działka nie stanowiła własności Skarbu Państwa, a tym samym nie podlegała działaniu przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku – Przepisy wprowadzające (...).

Minister ustalił, że decyzją Ministra Finansów z dnia [...] października 1981 roku nr [...] w sprawie przekazania nieruchomości na własność C. Związkowi "S." w zamian za majątek byłych spółdzielni zdrowia, została przekazana na własność C. Związkowi "S. " działka nr ewid. [...] (miejsce położenia nieruchomości – K.). Stosownie bowiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 sierpnia 1973 roku w sprawie zasad i trybu przekazywania majątku spółdzielni zdrowia zrzeszonym w Centrali Rolniczych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" wydziałom zdrowia i opieki społecznej prezydiów rad narodowych (Dz. U. Nr 33, poz. 194) - nieruchomości i pozostały majątek spółdzielni zdrowia zrzeszonych w C. podlegały odpłatnemu przekazaniu na własność Państwa, za przekazany zaś majątek C. otrzymywała na własność, jako równowartość, nieruchomości państwowe objęte wykazem uzgodnionym z Ministrem Finansów. Wspomniana decyzja Ministra Finansów jest decyzją ostateczną, wydaną w postępowaniu jednoinstancyjnym. Tym samym przedmiotowa działka została wyłączona spod działania przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku.

Decyzja Ministra Finansów w sprawie przekazania nieruchomości na własność C. Związkowi "S. ", w zamian za majątek byłych spółdzielni zdrowia, była podstawą do ujawnienia w księgach wieczystych własności objętych wykazem nieruchomości. Brak zaś wpisu prawa własności nabytych nieruchomości w księdze wieczystej i rejestrze ewidencji gruntów - jak ma to miejsce w opisywanej sprawie - nie powoduje jego utraty, a w konsekwencji nie prowadzi do komunalizacji tej nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Organ dodał, że stanowisko takie prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 kwietnia 1996 r., sygn. akt I SA 281/95.

Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] wniosła Gmina K. zarzucając jej: 1) rażące naruszenie prawa przez jego błędną wykładnię i zastosowanie, a w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 17 i 20 ust.1 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r.; 2) art.156 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 28 kpa; 3) art. 156 § 2 in fine w zw. z art. 158 § 2 kpa oraz art. 107 § 3 kpa. W skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2009 r., nr [...].

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 928/10 oddalił skargę Gminy K. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że C. Związek "S." w likwidacji wystąpił z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej – powołując się na to, że na datę komunalizacji, tj. 27 maja 1990 r. przedmiotowa działka nie stanowiła własności Skarbu Państwa, bowiem opisywana działka stał się na mocy decyzji Ministra Finansów z dnia [...] października 1981 r. własnością C. Związku "S. ". Sąd zauważył, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych - zwanej dalej "ustawą", zobowiązuje do potwierdzenia nabycia danego mienia przez gminę, jeśli zostały spełnione określone warunki: 1) uwzględniono stan faktyczny i prawny mienia z dnia wejścia tego przepisu w życie, tj. na dzień 27 maja 1990 r.; 2) mienie wnioskowane do skomunalizowania winno stanowić wówczas własność Skarbu Państwa i należeć (w rozumieniu tego przepisu) do jednego z podmiotów w tym przepisie wymienionych; 3) mienie objęte wnioskiem nie może podlegać wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Zdaniem WSA w Warszawie, wobec istnienia w obrocie prawnym decyzji Ministra Finansów z dnia [...] października 1981 r., nr[...], mocą której przeniesiono własność przedmiotowej działki ze Skarbu Państwa na C. Związek "S.", nie było podstaw prawnych do komunalizacji tej działki na rzecz Gminy K. Nieruchomością tą Skarb Państwa władał jako osoba nieuprawniona, bowiem w rzeczywistości grunt ten był stale cudzą własnością. Nie ujawnienie zaś prawa własności przez "S" w księdze wieczystej nie spowodowało jego utraty (tak: NSA w wyroku z dnia 8 listopada 1994 r., sygn. akt I SA 784/94 niepubl.).

W ocenie Sądu, fakt ten stanowił niewątpliwie przypadek rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zasadniczym bowiem sensem instytucji stwierdzenia nieważności jest wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji, a tym samym zniesienie skutków prawnych, które ta decyzja wywołała, chyba że są to skutki nieodwracalne (art. 156 § 2 kpa) – które w niniejszej sprawie nie zachodzą.

WSA w Warszawie stwierdził, że organy orzekające w sprawie prawidłowo wzięły pod uwagę fakt, że "S." złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej w wyjątkowej sytuacji - będąc jednocześnie w posiadaniu nabytego w dobrej wierze prawa do użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Sąd zaznaczył, że instytucja nieodwracalności skutków prawnych służy ochronie osób trzecich. Jednakże w przedmiotowej sprawie nie występują osoby trzecie - dla których stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej niosłoby bezpośrednie skutki prawne. Orzeczenie w niniejszej sprawie zgodnie z art. 156 § 2 oraz art. 158 § 2 kpa wywołałoby zaistnienie sytuacji, w której nie doszłoby do ochrony, a do naruszenia praw nabywcy nieruchomości. Polegałaby ona na stanie, w którym nie można oddać nieruchomości prawowitemu właścicielowi, bo on sam jest jej użytkownikiem wieczystym.

Sąd uznał, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadnił przekonująco swoje decyzje nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów i zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej Gminy K., wyrokiem z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt I OSK 776/11 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 928/10 i przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA wskazał, że skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona w zakresie w jakim zarzuca Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oparcie się w zaskarżonym wyroku o błędnie ustalony stan faktyczny sprawy, skutkujący nieprawidłową oceną decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2010 r., nr [...]. Sąd wyższej instancji uznał za nieprawidłowe ustalenie przez sąd pierwszej instancji w zakresie skutków wywołanych decyzją komunalizacyjną, w zakresie w jakim WSA w Warszawie przyjął że cyt. "organy orzekające w sprawie prawidłowo wzięły pod uwagę fakt, że S. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej w wyjątkowej sytuacji – będąc jednocześnie w posiadaniu nabytego w dobrej wierze prawa do użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Instytucja nieodwracalności skutków prawnych służy ochronie osób trzecich. Jednakże w przedmiotowej sprawie nie występują osoby trzecie – dla których stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej niosłoby bezpośrednie skutki prawne".

NSA zauważył, że powyższe ustalenie pozostaje z resztą w sprzeczności z

wcześniejszym fragmentem uzasadnienia, w którym Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustala, że to C. "S. " wystąpił z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.

Sąd wyższej instancji przyznał rację skarżącemu kasacyjnie, że w niniejszej sprawie nie istnieje tożsamość podmiotu wnioskującego o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z podmiotem na rzecz którego zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. NSA wskazał, że wnioskodawca w niniejszej sprawie, tj. C. "S." w likwidacji stanowi podmiot odrębny od "S. ", w użytkowaniu wieczystym której pozostaje skomunalizowana nieruchomość. Zdaniem NSA, oznacza to, że podmiot na rzecz którego ustanowione zostało prawo użytkowania wieczystego nieruchomości stanowi osobę trzecią w odniesieniu do której stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej wywoła określone skutki prawne.

NSA stwierdził, że dla dokonania pełnej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien zatem ocenić na podstawie art. 156 § 2 Kpa charakter tych skutków z uwzględnieniem faktu, że skomunalizowana nieruchomość pozostaje w użytkowaniu wieczystym "S" w K. Zdaniem NSA, przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocena tego zagadnienia jako oparta na błędnie ustalonym stanie sprawy jest z oczywistych powodów także błędna, co uzasadnia zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) w zw. art. 156 § 2 Kpa oraz przywołanymi w skardze kasacyjnej przepisami ustawy - Prawo spółdzielcze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że rację ma Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, że decyzja komunalizacyjna Wojewody [...]z dnia [...] stycznia 1995 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych – zwanej dalej ustawą.

Sąd zauważa, że w dacie 27 maja 1990 r. Skarb Państwa, mimo, że figurował w księdze wieczystej Kw nr [...] jako właściciel działki nr[...], to – obiektywnie rzecz biorąc - nie był właścicielem tego gruntu. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] października 1981 r., nr [...] Minister Finansów przekazał m.in. nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] (z której pochodzi późniejsza działka nr[...] – Analiza geodezyjna operatu ewidencji gruntów sporządzona przez geodetę G. K.) na własność C. Związkowi "S.", działając na podstawie § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 sierpnia 1973 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania majątku spółdzielni zdrowia zrzeszonym w Centrali Rolniczych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" wydziałom zdrowia i opieki społecznej prezydiów rad narodowych (Dz. U. Nr 33, poz. 194). Zmiana stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości dokonana w tym szczególnym trybie nastąpiła, mimo braku wpisu prawa własności do księgi wieczystej. W świetle ówczesnego prawa (tak jest i obecnie) wpis prawa własności do księgi wieczystej, mimo, że miał charakter obowiązkowy (art. 35 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), to jednak będąc wpisem o charakterze deklaratoryjnym, nie stanowił przesłanki nabycia prawa własności nieruchomości. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że decyzja Ministra Finansów [...] weszła do obrotu prawnego, skoro dysponuje jej odpisem C. Związek "S." w likwidacji oraz że stała się ostateczna, ponieważ nie została zaskarżona wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (pismo Ministerstwa Finansów z dnia 29 kwietnia 2009 r., nr([...]). Wykaz nieruchomości stanowiący załącznik do decyzji [...] sporządził Zarząd [...] "S." (pismo Ministerstwa Finansów z dnia 25 lutego 2010 r., nr[...]). Skoro zatem Związek [...] "S", nabył prawo własności działki nr [...]z której pochodzi komunalizowana działka nr[...], to był stroną postępowania o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...].

Wobec tego zasadne jest stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, że rażąco naruszała art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacja z mocy samego prawa mienia obejmującego prawo własności do nieruchomości oznaczonej jako działka nr[...], stanowiącego majątek odrębnej od Skarbu Państwa osoby prawnej będącej organizacją spółdzielczą (art. 44 ówczesnego Kodeksu cywilnego) – Związku [...] "S". Takie samo stanowisko zajął w innej sprawie dotyczącej legalności komunalizacji mienia zainicjowanej przez Związku [...] "S." Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt I OSK 141/11, opubl. CBOSA).

W ponownie rozpoznawanej sprawie sądowoadministracyjnej istota problemu sprowadza się natomiast do tego, czy kwestionowana decyzja komunalizacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa. Odnosząc się do tego zagadnienia należy przywołać treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r., sygn. III AZP 4/92 (OSNCP 1992/12/211), w której stwierdzono, że "Jeśli obrót nieruchomościami poprzedzony był wydaniem decyzji administracyjnej lub przeniesienie własności nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej, a decyzja obciążona jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji." W uzasadnieniu zawarto m. in. stwierdzenie, że jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. Nie oznacza to, że jest to nieodwracalność absolutna, że występuje totalna niemożność przywrócenia poprzedniego stanu prawnego w ramach całego porządku prawnego. Jest to nieodwracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego, w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji. Decyzja wywoła wobec tego skutek prawny nieodwracalny wtedy, gdy ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji. Tak samo skutek prawny decyzji, który może być odwrócony na podstawie norm prawa prywatnego przez sąd, dla organu administracji publicznej - tylko ze względu na zakres jego kompetencji - będzie nieodwracalny.

Należy zauważyć, że podobnie w uzasadnieniu uchwały NSA z dnia 23 lutego 1998 r., sygn. OPS 6/97 (ONSA 1998/2/40) zwrócono uwagę, że kompetencje organów administracyjnych - ze względu na nieodwracalność skutków prawnych - nie pozwalają na pozbawienie praw tych podmiotów, których prawo własności lokali i użytkowania wieczystego ułamkowej części gruntu są następstwem zdarzenia cywilnoprawnego (umowy sprzedaży i umowy o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste).

W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1995 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne polegające na ustanowieniu w formie aktu notarialnego na rzecz osoby trzeciej – Spółdzielni "S. " w K. prawa użytkowania wieczystego obciążającego grunt oznaczony jako działka nr [...] (obejmującego dawną działkę nr [...]). Z akt sprawy wynika bowiem, że po wydaniu decyzji komunalizacyjnej nastąpił obrót cywilnoprawny zabudowanym gruntem oznaczonym jako działka nr [...] (dawna działka nr [...]) poprzez oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste Gminnej Spółdzielni "S." w K. wraz z nieodpłatnym przeniesieniem na rzecz Spółdzielni własności budynków wybudowanych ze środków własnych Spółdzielni oraz odpłatnym przeniesieniem na Spółdzielnię znajdujących się na gruncie budynków Gminy K. (umowa z dnia [...] grudnia 1997 r., Rep. A[...]). Prawo użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] (pismo Starosty Powiatowego z dnia [...] grudnia 2008 r., nr[...]).

Badanie zatem wystąpienia w niniejszej sprawie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji komunalizacyjnej powinno obejmować sytuację, która istniała w chwili wydania decyzji stwierdzającej jej nieważność. Stan faktyczny sprawy nie pozostawia wątpliwości, iż do momentu wydania zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] pozostawała w obrocie prawnym, a więc ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na działce nr [...] nie naruszało prawa. W konsekwencji uniemożliwia to stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, bowiem do nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa należy zaliczyć zbycie nieruchomości w formie aktu notarialnego na rzecz osób trzecich, chronionych rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (por. np. wyroki wydane w sprawach o sygn. akt: I OSK 187/10, I OSK 1110/10, I OSK 1631/10 – opubl. CBOSA). Zasada ta dotyczy także ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

W opinii Sądu w niniejszej sprawie rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroniąca Spółdzielnię nie została wyłączona, ponieważ z treści umowy z dnia [...] grudnia 1997 r. wynika, że była ona czynnością prawną w ramach której rozliczone zostały wzajemne zobowiązania majątkowe Gminy K. i [...] "S." w K. (zobowiązania dotyczyły nakładów związanych z wybudowaniem budynków na gruncie ozn. jako dz. nr [...] i na działkach gruntu nr:[...], [...],[...]). W związku z tym należało uznać, że rozporządzenie zawarte w powyższej umowie miało charakter odpłatny, skoro na podstawie tej umowy obie strony osiągnęły określone korzyści majątkowe.

Wobec powyższego Sąd uznał, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdzając nieważność decyzji komunalizacyjnej w warunkach wywołania przez tę decyzję nieodwracalnych skutków prawnych działał z naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 156 § 2 Kpa, a powyższe naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Sąd - mając na uwadze przepis art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – postanowił uchylić decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] października 2009 r., ponieważ w toku postępowania nadzorczego organ naczelny nie wyjaśnił pochodzenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], tj. tego, czy działka ta pochodzi z nieruchomości oznaczonej jako działka nr[...], przez co w istotny sposób naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta kwestia została dopiero wyjaśniona w postępowaniu odwoławczym.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Administracji i Cyfryzacji zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku, a następnie wyda rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 Kpa.

Mając to wszystko na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 15;3:, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.