Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 522/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 26
journal: Dz.U. 2018 poz 992
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie : WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant : starszy referent Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi "Firma A z siedzibą w Sieradzy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 marca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów – po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej "Firma A w Sieradzy kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 13 marca 2019 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), art. 26 ust. 1-2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 992) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570) i § 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 198 poz. 1925), po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2019 r. odwołania Firma A z siedzibą w miejscowości S. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia 18 stycznia 2019 r., znak [...]: 1. Uchylającej decyzję ostateczną Wójta Gminy S. z dnia 18 sierpnia 2016 r., znak: [...], umarzającą postępowanie w sprawie składowania odpadów na działce numer [...] w miejscowości Ł., 2. Nakazującej Firma A w siedzibą w miejscowości S. usunięcie składowanego na działce nr [...] w miejscowości Ł., gmina S. (w północnej jej części) mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (zgodnie z obowiązującym katalogiem odpadów – odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 80) z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo- żużlowe), w ilości ok. 41000 m3 (tj. wszystkich składowanych odpadów), w terminie trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, 3. Usunięcia odpadów wymienionych w pkt 2 należy dokonać przekazując je do unieszkodliwienia firmie mającej stosowne uprawnienia i pozwolenia do tego typu działalności, 4. Transport odpadów należy zlecić podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenie w zakresie transportu odpadów – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Wystąpieniem z dnia 29 września 2015 r., znak: [...], Kierownik Delegatury w T. [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. zwrócił się do Wójta Gminy S. o wszczęcie postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania dla Firma A w S. , posiadacza mieszaniny odpadowego fluorku wapnia z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych, znajdujących się na terenie działki nr [...] w miejscowości Ł. – decyzji w trybie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. W uzasadnieniu wystąpienia wyjaśniono, że w trakcie kontroli przeprowadzonej na terenie działki nr [...] w miejscowości Ł. k. T. ustalono, że właścicielem tej działki jest "Firma C w P., a pełnomocnikiem S. G. P. C., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma B. W trakcie kontroli przedstawiono umowę dzierżawy zawartą w dniu 12 marca 2013 r. (z mocą obowiązywania od 1 stycznia 2013 r.), pomiędzy G. P. C., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Firma B, a Firma A Przedmiotem w/w umowy była dzierżawa terenu nieruchomości składającej się z działek o nr ewid. [...] i [...] w m. Ł. k. T., na czas oznaczony, tj. do dnia 31 grudnia 2013 r., z możliwością jej przedłużenia, pod warunkiem wspólnego potwierdzenia w formie pisemnej do dnia 15 listopada 2013 r. woli kontynuowania dzierżawy. W związku z nieprzedłużeniem terminu obowiązywania umowy dzierżawy i nie uporządkowaniem w określonym w umowie terminie nieruchomości – działki o nr ewid. [...], wydzierżawiający został obciążony wymienioną w § 7.2 umowy dzierżawy karą umowną. W przytaczanym wystąpieniu stwierdzono, że przeprowadzona kontrola wykazała, iż w północnej części działki o nr ewidencyjnym [...], na powierzchni około 8500 m2, znajdują się hałdy materiału w formie stałej, o barwie ziemisto - brunatnej. W ramach przeprowadzonej laboratoryjnej identyfikacji zgromadzonego materiału ustalono, że jest to substancja posiadająca odczyn alkaliczny, o dużej zawartości związków wapnia i fluoru. Na podstawie informacji udzielonych przez Firma A ustalono, że jest to mieszanina odpadowego fluorku wapnia (zgodnie z obowiązującym katalogiem odpadów – odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 80) z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo - żużlowe). Ilość odpadów zgromadzona na terenie działki o nr ewid. [...] oszacowana została na około 50000 m3. Przeprowadzona kontrola wykazała nadto, że w okresie 2008 r. i 2009 r. Firma A prowadziła na terenie kopalni kruszywa w m. Ł. działalność związaną z odzyskiem szlamów fluorku wapnia, z terenu byłych Zakładów [...] w K.. W/w odpady powstawały w procesie otrzymywania tomasyny i fosforanu paszowego metodą termiczną w latach 1973 – 1993. Głównym składnikiem szlamów był fluorek wapnia (CaF2), którego zawartość w suchej masie osiąga poziom 80%. Na zlecenie Firma A w maju 2008 r. wykonane zostało przez Politechnikę [...] – Instytut Chemii i Technologii Nieorganicznej w K. opracowanie pn. "Wykorzystanie szlamów fluorku wapnia do wytwarzania kompozytu przeznaczonego do rekultywacji składowiska odpadów, niwelacji terenu, budowy wałów, nasypów drogowych i kolejowych, podbudowy dróg i mostów". Według tego opracowania głównymi składnikami odpadów wytworzonych na terenie byłych Zakładów [...]" w K. były: fluorek wapnia – CaF2, wodorotlenek wapnia – Ca(OHh)2 oraz powstający w reakcji z C02 z powietrza węglan wapnia – CaC03. Badania metodą dyfrakcji rentgenowskiej oraz spektroskopii w podczerwieni wykazały również obecność fosforanu wapnia – Ca3(P04)2 oraz siarczanu wapnia – CaSO4. Na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że odzysk odpadów o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 80 – odpadowy fluorek wapnia na terenie działki o nr ewid. [...] w m. Ł. prowadzony był przez Firma A w okresie od 15 września 2008 r. do dnia 11 maja 2009 r. W okresie tym Zakład przewiózł własnym transportem kołowym oraz środkami transportu wynajętego łącznie 60910,46 Mg odpadów o kodzie 06 09 04 z terenu byłych Zakładów [...] w K. do miejsca prowadzenia odzysku w m. Ł. (działka o nr ewid. [...]). Na podstawie kart przekazania odpadów ustalono, że z powyższej ilości do końca 2008 r. dostarczono i dokonano odzysku 18870,88 Mg odpadu, natomiast w okresie 2009 r. (do dnia 11 maja 2009 r.) – 42039,58 Mg. Odzysk odpadów o kodzie 06 00 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 80 – odpadowy fluorek wapnia prowadzony był na utwardzonym płytami betonowymi terenie działki o nr ewid. [...] metodą R5 – recykling lub regeneracja innych materiałów nieorganicznych i polegał na uśrednianiu w/w odpadu z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo - żużlowe). Uśrednianie odpadów prowadzone było przy pomocy mobilnego zestawu betoniarskiego EURO LINE MCE (mieszalnik cementowo-emulsyjny), o wydajności 150-250 Mg/h, aż do uzyskania stałej konsystencji kompozytu o nazwie Stabirol. Na podstawie przedłożonej ewidencji odpadów ustalono, że w procesie odzysku wykorzystano łącznie 36987,42 Mg mieszanki popiołowo - żużlowej, która dostarczana była z Elektrowni [...] w T. oraz wytwórni mas bitumicznych należących do Firma A S.A. w T.. W trakcie kontroli przedstawiono opracowanie pn. "Badania popiołów fluidalnych i żużli paleniskowych z Elektrowni [...] w T. w zakresie stwierdzającym spełnienie norm ekologicznych dotyczących przemysłowego wykorzystania w technologiach górniczych". W trakcie kontroli ustalono również, że część wytworzonego kompozytu wykorzystana została jako materiał podsypkowy pod podbudowy dróg w ramach inwestycji realizowanych głównie przez Firma A natomiast pozostała część została "zhołdowana" w północnej części działki o nr ewid. [...] w m. Ł. . Według oświadczenia prezesa Zarządu Firma A, proces polegający na zmieszaniu w/w odpadów został przeprowadzony w m. Ł. i zakończony w maju 2009 r. Część wytworzonego kompozytu o nazwie Stabirol przewieziono na teren działki o nr ewid. [...] w m. Ł. k. T., gdzie magazynowany jest on do chwili obecnej.

W następstwie przytoczonego wyżej wystąpienia WIOŚ, pismem z dnia 13 października 2015 r. Wójt Gminy S. zawiadomił Firma A wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie składowania odpadów na działce numer [...] w Ł. , gmina S.. W dniu 10 listopada 2015 r. przeprowadzone zostały z udziałem Firma A oględziny. Ustalono, iż na działce [...] w Ł. składowane są odpady – mieszaniny odpadowego fluorku wapnia z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych. W dniu oględzin na północnej części działki nr [...], na powierzchni ok. 8500 m2, znajdowała się hałda materiału w formie stałej o barwie ziemisto brunatnej. Obecny w trakcie oględzin Prezes Firma A P. W. oświadczył, że umowa najmu pomiędzy Firma A a G. C. Firma B dotyczyła składowania eko-kruszywa i "komponentu rekultywacyjnego" jako produktu wykorzystywanego w budownictwie drogowym. Na działce nr [...] w Ł. nigdy nie były składowane żadne odpady, a istniejące hałdy to komponent rekultywacyjny z przeznaczeniem do budownictwa drogowego i rekultywacji terenów niekorzystnie przekształconych oraz niwelacji terenów. W dniu 16 listopada 2015 r. przez Firma A przedłożone zostały: kserokopie decyzji Starosty [...] zezwalających na odzysk odpadów, opracowanie Politechniki [...] pt. "Wykorzystanie szlamów fluorku wapnia do wytwarzania kompozytu przeznaczonego do rekultywacji składowiska odpadów, niwelacji terenu, budowy wałów, nasypów drogowych i kolejowych, podbudów dróg i autostrad", kserokopia potwierdzenia uiszczenia kwoty 250000 zł na rachunek [...], kserokopia wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 31 sierpnia 2015 r. (V GC 118/15), kserokopia propozycji ugody podjętej przez Firma A, kserokopia umowy dzierżawy zawartej w T. z dnia 12 marca 2013 r. (z mocą od 1 stycznia 2013 r.) pomiędzy G. P. C., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą firmą Firma B a Firma A

Decyzją z dnia 21 stycznia 2016 r. Wójt Gminy S. nakazał Firma A w S. usunięcie składowanych na działce nr [...] w miejscowości Ł. gmina S. mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (zgodnie z obowiązującym katalogiem odpadów – odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 80) z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo-żużlowe), w ilości ok. 50000 m3, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji (pkt 1), usunięcia odpadów wymienionych w pkt. 1 należy dokonać przekazując je do unieszkodliwienia przedsiębiorcy mającemu stosowne uprawnienia i pozwolenia do tego typu działalności (pkt 2), przekazanie winno być potwierdzone kartą przekazania odpadów (pkt 3), transport odpadów należy zlecić podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenie w zakresie transportu odpadów (pkt 4).

Na skutek odwołania Firma A Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 7 kwietnia 2016 r., znak [...], uchyliło powyższą decyzję Wójta Gminy S. z dnia 21 stycznia 2016 r. w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Powodem rozstrzygnięcia kasacyjnego było to, że postępowanie zostało przeprowadzone bez udziału użytkownika wieczystego działki Skarbu Państwa oznaczonej numerem [...] w Ł. , na której składowane są odpady, tj. bez udziału "Firma C z siedzibą w P..

W toku ponownego rozpatrywania sprawy, po zawiadomieniu "Firma C z w P., w dniu 7 lipca 2016 r. organ przeprowadził wizję terenu działki [...] w miejscowości Ł.. Ustalono, że od ostatnich oględzin przeprowadzonych w dniu 10 listopada 2015 r. stan faktyczny w zakresie ilości składowanego komponentu rekultywacyjnego uległ zmianie. Składowana masa komponentu rekultywacyjnego zmniejszyła się o ok. 15000 m3. Odpad ten został wywieziony przez firmę drogową na zlecenie i za zgodą G. C. w okresie od kwietnia do maja 2016 r. P. W. Prezes Firma A oświadczył, że tego samego rodzaju materiał był przedmiotem sprzedaży przez tę firmę z przeznaczeniem pod budowę i utwardzenie terenu. G. C. oświadczył, że nie poczuwa się do własności komponentu składowanego na działce [...] w miejscowości Ł.. Usuwanie przez niego składowanego komponentu jest spowodowane przygotowywaniem działki do sprzedaży. Oświadczył również, że do końca 2017 r. komponent rekultywacyjny składowany na tej działce zostanie usunięty i zagospodarowany. Strony podtrzymały twierdzenie, że składowany na działce [...] w Ł. "komponent" nie jest odpadem w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, o czym świadczą przedstawione w przedmiotowej sprawie zezwolenia, ekspertyzy i badania. W dniu 26 lipca 2016 r. G. C. przestawił fakturę z dnia 6 kwietnia 2016 r. na sprzedaż komponentu rekultywacyjnego pod nazwą "podspóła budowlana" firmie firma D. w G. a firma Firma A przedstawiła fakturę na sprzedaż komponentu rekultywacyjnego pod nazwą "Eko kruszywo" osobie fizycznej.

Wójt Gminy S., decyzją z dnia 18 sierpnia 2016 r., znak [...], umorzył prowadzone z urzędu postępowanie w sprawie składowania odpadów na działce nr [...] w miejscowości Ł.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano w szczególności: "W stwierdzonym po ponownej wizji w terenie stanie faktycznym koniecznym stało się ustalenie, czy znajdujący się na działce [...] w/ miejscowości Ł. komponent rekultywacyjny jest odpadem w rozumieniu obowiązujących przepisów i należy wydać decyzję nakazującą jego usuniecie. Niewątpliwie, co wykazało postępowanie wyjaśniające strony zamierzają pozbyć się zgromadzonej na działce mieszaniny odpadowego fluorku wapnia z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych z mieszanką popiołowo-żużlową poprzez sprzedaż innym podmiotom, które wykorzystają komponent w budownictwie komunikacyjnym do budowy dolnych warstw nasypu na co przedstawili stosowne dokumenty. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego ustalonego w przedmiotowej sprawie organ stwierdza, iż brak jest jednoznacznych i nie budzących wątpliwości przesłanek do uznania, że zgromadzony na działce nr [...] w miejscowości Ł. komponent rekultywacyjny jest odpadem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Zgodnie z art. 26 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. O ile tego nie uczyni, to Wójt w drodze decyzji wydanej z urzędu nakazuje mu usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Zatem do wydania decyzji na podstawie art. 26 ustawy o odpadach niezbędne jest spełnienie dwóch przesłanek; aby odpady były składowane w miejscu do tego nieprzeznaczonym i były uznane za odpady. W niniejszej sprawie, wprawdzie komponent rekultywacyjny składowany jest w miejscu do tego nieprzeznaczonym (zgodnie z ustaleniami obowiązującego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, działka ta przeznaczona jest pod rozmieszczenie obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2), jednak w uznaniu organu składowany komponent nie może być uznany za odpad. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów, w związku z tym należało postępowanie umorzyć w oparciu o art. 105 § 1 kpa, jako bezprzedmiotowe". Decyzja ta, wobec niewniesienia odwołania przez żadną ze stron postępowania, stała się decyzją ostateczna.

W dniu 11 października 2017 r. do Wójta Gminy S. przesłane zostało przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wystąpienie – informacja o wynikach kontroli przeprowadzonej w dniach 12 lipca 2017 r. i 11 sierpnia 2017 r. na terenie działki numer [...] w miejscowości Ł., gmina S.. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że w ramach przeprowadzonych czynności kontrolnych w dniu 12 lipca 2017 r. dokonano wraz z pełnomocnikiem Firma C w P. (właściciela działki) wizji na terenie północnej części działki o nr ewid. [...] w m. Ł. k. T., w trakcie której stwierdzono, że na powierzchni około 8270 m2 w/w nieruchomości gruntowej znajdują się hałdy materiału w formie stałej, o barwie ziemisto - brunatnej. Hałdy częściowo porośnięte są zielenią trawiastą oraz samosiejkami drzew i krzewów. Przypomniano, iż w trakcie wcześniejszych kontroli przeprowadzonych w okresie 12 listopada 2014 r. – 24 lutego 2015 r. na terenie należącym do Firma C ustalono, że w północnej części działki o nr ewid. [...] w m. Ł. k/T. znajdowały się hałdy mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (zgodnie z obowiązującym katalogiem odpadów – odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 04) z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo - żużlowe). Ilość odpadów zgromadzonych na terenie działki o nr ewid. [...] oszacowana została na około 50000 m2. W/w odpady dostarczone zostały na rozpatrywany teren przez Firma A Ustalono bowiem, że okresie 2008 r. i 2009 r. Firma A prowadziła na terenie kopalni kruszywa w m. Ł. , gmina W. działalność związaną z odzyskiem szlamów fluorku wapnia, z terenu byłych Zakładów [...] w K.. W/w odpady powstawały w procesie otrzymywania tomasyny i fosforanu paszowego metodą termiczną w latach 1973 – 1993. Głównym składnikiem szlamów jest fluorek wapnia (CaF2), którego zawartość w suchej masie osiąga poziom 80%. Na zlecenie Firma A w maju 2008 r. wykonane zostało przez Politechnikę [...] – Instytut Chemii i Technologii Nieorganicznej w K. opracowanie pn. "Wykorzystanie szlamów fluorku wapnia do wytwarzania kompozytu przeznaczonego do rekultywacji składowiska odpadów, niwelacji terenu, budowy wałów, nasypów drogowych i kolejowych, podbudów dróg i mostów". Według w/w opracowania głównymi składnikami odpadów wytworzonych na terenie byłych Zakładów [...] w K. były: fluorek wapnia – CaF2, wodorotlenek wapnia – Ca(OH)2, oraz powstający w reakcji z C02 z powietrza węglan wapnia – CaC03. Badania metodą dyfrakcji rentgenowskiej oraz spektroskopii w podczerwieni wykazały również obecność fosforanu wapnia – Ca3(P04)2 oraz siarczanu wapnia – CaS04. Odzysk odpadów o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 04 – odpadowy fluorek wapnia prowadzony był na terenie działki o nr ewid. [...] w m. Ł. , gmina W. i polegał na uśrednianiu w/w odpadów z mieszankami popioło - żużlowymi z kotłów fluidalnych (odpad o kodzie 1001 80 – mieszanki popiołowo - żużlowe). Część wytworzonego kompozytu wykorzystana została jako materiał podsypkowy pod podbudowy dróg w ramach inwestycji realizowanych głównie przez Firma A natomiast pozostała część została zhałdowana w północnej części działki o nr ewid. [...] w m. Ł. oraz w północnej części działki o nr ewid. [...] w m. Ł. , gmina S., gdzie składowany jest on do chwili obecnej. Zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach pod pojęciem odpadów rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Biorąc pod uwagę to, że od końca 2013 r. Firma A nie posiada tytułu prawnego do działki numer [...] w m. Ł. , gmina S., gdzie składowana jest mieszanina odpadowego fluorku wapnia (odpady o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 04 oraz kodzie 10 01 80 – mieszanki popiołowo - żużlowe), a w/w substancja składowana jest na tym terenie przez okres około 4 lat, bez jednoznacznego wskazania możliwości jej wykorzystania, należy uznać ją za odpad. Ze względu na to, że nie nastąpiło przekazanie odpadów następnemu uprawnionemu, aktualnym jego posiadaczem jest Firma A W trakcie przeprowadzonej w dniach 12 lipca 2017 r. – 11 sierpnia 2017 r. kontroli ustalono nadto, że aktualny użytkownik terenu działek o nr ewid. [...] i [...] w m. Ł. k. T. – G. P. C., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma B, w okresie od kwietnia do maja 2016 r. przekazał około 9000 m3 znajdującego się na terenie działki nr [...] mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (co stanowi około 18% odpadów znajdujących się na tym terenie) do firmy firma D w G.. Brak jednak wymaganej karty przekazania odpadu. Od tego czasu nie przekazano znajdujących się na terenie działki nr [...] odpadów odbiorcom zewnętrznym. W piśmie tym wskazano nadto, że Sąd Rejonowy w T. prawomocnymi wyrokami (sygn. akt II W 3450/16 z dnia 14 października 2016 r. oraz sygn. akt II W 3388/16 z dnia 14 grudnia 2016 r.) uznał P. W., prezesa Zarządu Firma A – za winnego popełnienia wykroczeń: 1) z art. 174 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, tj. magazynowania odpadów na działce o nr ewid. [...] w m. Ł. , tj. mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 04) z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo - żużlowe), przez okres dłuższy niż 3 lata (mieszanina odpadów magazynowana jest od dnia 10 lipca 2009 r.), co stwierdzono w trakcie kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w K. w dniu 22 czerwca 2016 r.; 2) z art. 175 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, tj. przekazywania odpadów, tj. mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 04) z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo - żużlowe), osobie fizycznej, niezgodnie z wymaganiami określonymi w art. 27 w/w ustawy o odpadach, co ustalono w trakcie kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w K. – Delegaturę w T. w dniach 2 kwietnia 2016 r. i 30 maja 2016 r. na terenie działki o nr ewid. [...] w m. W. , gmina K. (protokół z kontroli Nr TAR [...], [...]). Tym samym Sąd jednoznacznie uznał, że wytworzona przez Firma A mieszanina odpadowego fluorku wapnia (odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 04) z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo - żużlowe) znajdująca się na terenie działki o nr ewid. [...] w m. Ł. , gmina W., której część przewieziona została i składowana jest na działce o nr ewid. [...] w m. Ł. , gmina S., jest odpadem. Biorąc powyższe pod uwagę [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł ponowne o wszczęcie postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania dla Firma A – posiadacza mieszaniny odpadowego fluorku wapnia z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych, znajdujących się na terenie działki o nr ewid. [...] w m. Ł. k. T., gmina S. – decyzji o której stanowi art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Pismem z dnia 24 października 2017 r. Wójt Gminy S. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie składowanych odpadów na działce nr [...] w miejscowości Ł., zawiadamiając równocześnie o terminie oględzin wyznaczonych na dzień 20 listopada 2017 r. W trakcie przeprowadzonych z udziałem P. W. (Prezesa Zarządu Firma A oraz G. C. oględzin terenu działki nr [...] w miejscowości Ł. ustalono: "Od ostatnich oględzin w dniu 07.07.2016 została usunięta część nasypu w ilości 9000 m3. W dniu oględzin na działce znajduje się koparka, widoczne świeżo wybrane miejsce odpadu – komponentu. Ani Pan W. ani Pan C. nie wiedzą, kto postawił koparkę i wybiera odpad. Żaden z Panów (ani Pan W. ani Pan C. ) nie poczuwają się do odpadu i nie zamierzają ich usuwać. Pan W. oświadczył, że nie jest to odpad, tylko komponent rekultywacyjny znajdujący zastosowanie w budownictwie".

Wójt Gminy S., decyzją z dnia 8 grudnia 2017 r., znak: [...], nakazał Firma A w S. usunięcie składowanej na działce nr [...] w miejscowości Ł. gmina S. mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (zgodnie z obowiązującym katalogiem odpadów – odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 80) z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo- żużlowe), w ilości ok. 50000 m3, w terminie trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji (pkt 1), wskazał, że usunięcie odpadów wymienionych w pkt. 1 należy dokonać przekazując je do unieszkodliwienia firmie mającej stosowne uprawnienia i pozwolenia do tego typu działalności (pkt 2), transport odpadów nakazał zlecić podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenie w zakresie transportu odpadów (pkt 3). W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż z wystąpienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i załączonych niego wyroków sądów tj. wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt II W 3450/16, wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II W 3388/16, i wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 30 marca 2017 r. sygn. akt II Ka 80/17, wynika, że wytworzona przez Firma A mieszanina odpadowego fluorku wapnia (odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 0903 i 06 09 80) z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo-żużlowe) składowana na działce [...] w Ł. jest odpadem, a ich posiadaczem jest Firma A W dalszej części uzasadnienia wskazano, że wytwórcą jak i posiadaczem powyższych odpadów (składowanych na działce nr [...]) jest Firma A, która w okresie od 2008 r. do 2009 r. nawiozła hałdy odpadów na przedmiotową działkę. Z zawartej umowy dzierżawy przedstawionej we wcześniej prowadzonym postępowaniu wynika, że obowiązkiem Firma A było uporządkowanie terenu nieruchomości po zakończeniu dzierżawy. Fakt zapłacenia 250000 zł na rzecz Firma B tytułem kary umownej za nieuporządkowanie nieruchomości nie zwalnia natomiast Firma A z konieczności usunięcia nawiezionych hałd. Nadto, pomimo przedstawienia przez Spółkę opracowania Politechniki [...] "Wykorzystanie szlamów fluorku wapnia do wytwarzania kompozytu przeznaczonego do rekultywacji składowiska odpadów, niwelacji terenu, budowy wałów, nasypów drogowych i kolejowych, podbudów dróg i autostrad" w żadnym z takich działań nie znalazł zastosowania komponent rekultywacyjny, który jest składowany na działce [...] w Ł. od 7 lat.

Na skutek odwołania Firma A Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 9 lutego 2018 r., znak [...], uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy S. z dnia 8 grudnia 2017 r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano w szczególności, że również decyzja umarzająca postępowanie definitywnie kończy postępowanie i organ administracyjny jest nią związany (art. 110 k.p.a.). Przyjęta w procedurze administracyjnej konstrukcja umorzenia postępowania w drodze decyzji powoduje, iż stabilność decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania korzysta z tej samej ochrony jak każda inna decyzja. Wzruszenie zatem decyzji umarzającej postępowanie może nastąpić jedynie w jednym z nadzwyczajnych trybów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Decyzja rozstrzygająca co do istoty sprawę, w której decyzją ostateczną postępowanie umorzono, jest nieważna – art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. – res iudicata. Decyzja Wójta Gminy S. z dnia 8 grudnia 2017 r. dotyczy tego samego przedmiotu, podjęta została w tym samym stanie prawnym, regulowanym treścią art. 26 ust. 1-6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz w niezmienionym stanie faktycznym sprawy w stosunku do rozstrzygniętego decyzją Wójta Gminy S. z dnia 18 sierpnia 2016 r. W obu postępowaniach brały również udział te same podmioty, uznane przez organ za strony tegoż postępowania. Powoduje to, że zaskarżona decyzja z dnia 8 grudnia 2017 r. jest obarczona kwalifikowaną wadą, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną), co powoduje obowiązek jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania powtórnie wszczętego. Organ odwoławczy wskazał przy tym na konieczność rozważenia możliwości wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie.

Wójt Gminy S., decyzją z dnia 18 stycznia 2019 r., znak [...], działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, uchylił decyzję ostateczną Wójta Gminy S. z dnia 18 sierpnia 2016 r., znak [...], umarzającą postępowanie w sprawie składowania odpadów na działce numer [...] w miejscowości Ł. (pkt 1), nakazując Firma A w siedzibą w miejscowości S., usunięcie składowanego na działce nr [...] w miejscowości Ł., gmina S. (w północnej jej części) mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (zgodnie z obowiązującym katalogiem odpadów – odpadu o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 80) z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo-żużlowe), w ilości ok. 41000 m3 (tj. wszystkich składowanych w tym miejscu odpadów), w terminie trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji (pkt 2), zaznaczając, że usunięcia odpadów wymienionych w pkt. 2 należy dokonać przekazując je do unieszkodliwienia firmie mającej stosowne uprawnienia i pozwolenia do tego typu działalności (pkt 3), a transport odpadów zlecić podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenie (pkt 4). W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że postanowieniem z dnia 20 listopada 2018 r. Wójt Gminy S. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 18 sierpnia 2016 r. Analizując zasadność wznowienia postępowania w świetle przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. stwierdzono, że w sprawie ujawnione zostały nowe istotne okoliczności faktyczne, które istniały dacie wydania decyzji z dnia 18 sierpnia 2016 r. o umorzeniu postępowania, nieznane organowi orzekającemu. Okoliczności te zostały ujawnione w trakcie prowadzonego postępowania zakończonego decyzją z dnia 8 grudnia 2017 r., która to decyzja została uchylona decyzja SKO z dnia 9 lutego 2018 r., a postępowanie zostało umorzone. Są to okoliczności faktyczne wynikające z wydanych wyroków Sądu Rejonowego w T. z dnia 14 października 2016 r., a potwierdzające, że w dacie wydania decyzji wyżej powołanej na działce [...] w miejscowości Ł. składowane były odpady przywiezione przez Firma A z miejscowości Ł. z działki [...]. A zatem wyrokami tymi ustalone zostało jednoznacznie, iż materiały przywiezione i składowane na działce [...] w Ł. są odpadami, jak również, że przywiezione zostały przez Firma A jako ich posiadacza. Te okoliczności dawały podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., mimo iż same wyroki wydane zostały już po wydaniu decyzji. W trakcie czynności wznowieniowych przeprowadzono wizję w terenie w dniu 10 grudnia 2018 r., o której poinformowane zostały wszystkie strony, jednak prawidłowo powiadomione nie wzięły w niej udziału. Wizja w terenie potwierdziła, że na działce [...] w Ł. , w północnej jej części, nadal są składowane hałdy materiału w formie stałej o barwie ziemisto brunatnej jest to mieszanina odpadowego fluorku wapnia (zgodnie z obowiązującym katalogiem odpadów – odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 80) z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo- żużlowe), w ilości ok. 41000 m3. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, organ gminy w drodze decyzji nakazuje posiadaczowi odpadów usuniecie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji. Do zastosowania wyżej przywołanego przepisu konieczne jest zatem ustalenie, czy zgromadzony na działce materiał jest odpadem w rozumieniu ustawy o odpadach i jest składowany w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania, a także ustalenie podmiotu zobowiązanego do usunięcia odpadów. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach przez wytwórcę odpadów rozumie się każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie wytwórcą, jak i posiadaczem odpadów składowanych na działce jest Firma A , która w okresie od 2008 r. do 2009 r. nawiozła hałdy odpadów na przedmiotową działkę. Z zawartej umowy dzierżawy przedstawionej we wcześniej prowadzonym postępowaniu wynika, że obowiązkiem Firma A było uporządkowanie terenu nieruchomości po zakończeniu dzierżawy. Z umowy nie wynika natomiast, iż fakt zapłacenia 250000 zł na rzecz Firma B tytułem kary umownej za nieuporządkowanie nieruchomości zwalnia Firma A z konieczności usunięcia nawiezionych hałd. Działka nr [...] w Ł. nie jest przeznaczona do składowania lub magazynowania odpadów. Zgodnie bowiem z ustaleniami obowiązującego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy S. działka ta przeznaczona jest pod rozmieszczenie obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2. Zalegająca na działce nr [...] położonej w Ł. hałda stanowi mieszaninę odpadowego fluorku wapnia (zgodnie z obowiązującym katalogiem odpadów – odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 060903 i 06 09 80) z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo-żużlowe). Pomimo przedstawienia przez Firma A opracowania Politechniki [...] "Wykorzystanie szlamów fluorku wapnia do wytwarzania kompozytu przeznaczonego do rekultywacji składowiska odpadów, niwelacji terenu, budowy wałów, nasypów drogowych i kolejowych, podbudów dróg i autostrad" w żadnym z takich działań nie znalazł zastosowania komponent rekultywacyjny i jest on składowany na działce [...] w Ł. od 8 lat. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach ilekroć w ustawie jest mowa o odpadach – rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W tym przypadku posiadacz odpadów Firma A jest zobowiązany do ich usunięcia.

Odwołanie od powyżej decyzji Wójta Gminy S. z dnia 18 stycznia 2019 r. wniosła Firma A, zarzucając zaskarżonej decyzji, iż została wydana niezgodnie ze stanem faktycznym oraz naruszeniem prawa, gdyż: 1) została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania, które w rzeczywistości było wznowieniem postępowania zakończonego prawomocną decyzją w tej samej sprawie, w sytuacji kiedy, nie pojawiły się żadne nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji; 2) materiał składowany na działce nr [...] położonej w miejscowości Ł. nie jest odpadem, lecz komponentem rekultywacyjnym; 3) została skierowana do podmiotu niebędącego aktualnie w chwili wydawania decyzji posiadaczem odpadów; 4) zaskarżona decyzja narusza dyspozycję zawartą w art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach.

Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 13 marca 2019 r., którą utrzymało zaskarżoną decyzję Wójta Gminy S. w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania oraz poczynione ustalenia faktyczne i wskazał w szczególności, że – jak wynika z załączonych w poczet materiału dowodowego sprawy wyroków Sądu Rejonowego w T. (sygn. akt: II W 3450/16 z dnia 14 października 2016 r. oraz sygn. akt: II W 3388/16 z dnia 14 grudnia 2016 r.) oraz Sądu Okręgowego w T. (sygn. akt: II Ka 520/16 z dnia 15 lutego 2017 r. oraz sygn. akt: II Ka 80/17 z dnia 30 marca 2017 r.) – prezes Zarządu Firma A – prawomocnie uznany został za winnego popełnienia wykroczeń: 1) z art. 174 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, tj. magazynowania odpadów na działce nr ewid. [...] w m. Ł. , tj. mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (odpad o kodzie – 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 04) z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo - żużlowe), przez okres dłuższy niż 3 lata (mieszanina odpadów magazynowana jest od dnia 10 lipca 2009 r., co stwierdzono w trakcie kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w K. w dniu 22 czerwca 2016 r.; 2) z art. 175 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, tj. przekazywania odpadów, tj. mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 04) z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo – żużlowe), osobie fizycznej, niezgodnie z wymaganiami określonymi w art. 27 w/w ustawy o odpadach, co ustalono w trakcie kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w K. – Delegaturę w T. w dniach 27 kwietnia 2016 r. i 30 maja 2016 r. na terenie działki o nr ewid. [...] w m. W. , gmina K. (protokół z kontroli Nr TAR [...], sygnatura [...]). Tym samym w przeprowadzonym postępowaniu sądowym przesądzone zostało, że wytworzona przez Firma A mieszanina odpadowego fluorku wapnia (odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 04) z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo – żużlowe) znajdująca się na terenie działki o nr ewid. [...] w m.. gmina W., której część przewieziona została i składowana jest na działce o nr ewid. [...] w m. Ł. , gmina S., jest odpadem. Tymczasem Wójt Gminy S. ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzją z dnia 18 sierpnia 2016 r., [...], orzekł o umorzeniu prowadzonego z urzędu postępowania w sprawie składowania odpadów na działce nr [...] w miejscowości Ł., argumentując w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia: "(...) składowany komponent nie może być uznany za odpad. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów, w związku z tym należało postępowanie umorzyć w oparciu o art. 105 § 1 kpa, jako bezprzedmiotowe". Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie wznawia się, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przyczyną wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. są więc "okoliczności faktyczne" lub "dowody" nie znane organowi, który wydał decyzję. Nie ma przy tym znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, aby tylko rzecz dotyczyła faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. Stąd też okoliczność, iż wyroki Sądu skazujące Prezesa Zarządu Firma A z siedzibą w miejscowości S. za wykroczenie związane z magazynowaniem mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (odpadu o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 80) z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo - żużlowe), oraz wykroczenie w związku z przekazaniem tegoż odpadu osobie fizycznej, a więc niezgodnie z wymaganiami określonymi w art. 27 ustawy o odpadach – zapadły po dacie wydania przez Wójta Gminy S. ostatecznej decyzji z dnia 18 sierpnia 2016 r. (umarzającej prowadzone postępowanie w sprawie składowania odpadów), nie może stanowić przeszkody do wznowienia postępowania zakończonego w/w ostateczną decyzją. Podstawą wznowienie postępowania w tym przypadku jest bowiem nie okoliczność ujawnienia tychże wyroków (nowych dowodów), a nowych faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. Wobec ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji Wójta Gminy S. z dnia 18 sierpnia 2016 r. o umorzeniu postępowania, nieznanych organowi, który wydał tę decyzję, organ ten (Wójta Gminy S.) zasadnie wznowił z urzędu postępowanie zakończone wyżej przywołaną ostateczną decyzją z dnia 18 sierpnia 2016 r., [...], i ponownie przeprowadził postępowanie w sprawie składowania odpadów na działce numer [...] w miejscowości Ł..

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, zgodnie z którym posiadacz osiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). Jeżeli posiadacz odpadów nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, z której jest obowiązany usunąć odpady, władający powierzchnią ziemi jest obowiązany umożliwić posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z tej nieruchomości, a w przypadku wykonania zastępczego decyzji – organowi egzekucyjnemu (ust. 4). Władającemu powierzchnią ziemi przysługuje od posiadacza odpadów wynagrodzenie za udostępnienie nieruchomości (ust. 5). W decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów; 2) rodzaj odpadów; 3) sposób usunięcia odpadów (ust. 5). W każdym więc przypadku stwierdzenia składowania lub magazynowania odpadów przez ich posiadacza w miejscu, które nie stanowi składowiska odpadów lub nie zostało określone w sposób wyraźny jako miejsce magazynowania odpadów, organ o którym mowa w art. 26 ust. 2 cyt. wyżej ustawy, jest zobowiązany nakazać ich usunięcie z tego miejsca jako z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Stosownie do legalnej definicji zawartej w art. 3 pkt 19 ustawy "posiadaczem odpadów" jest: wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów. Przepis ten ustanawia również domniemanie, wedle którego "władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości". Ustawa o odpadach nie zawiera definicji pojęcia władającego powierzchnią ziemi. Pojęcie to definiuje natomiast ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Stosownie do art. 3 pkt 44 tej ustawy, pod pojęciem "władającego powierzchnią ziemi" rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem – podmiot ujawniony jako władający. Domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów, zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami zdejmuje zatem z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był faktycznym wytwórcą odpadów. Nie pozwala im jednak zignorować dowodów wskazujących na wytwórcę odpadów. Posiadaczem odpadów, do którego można skierować decyzję dotyczącą ich usunięcia, nie jest bowiem jedynie osoba faktycznie władająca nieruchomością, na której one się znajdują, jest nim również ich wytwórca, zdefiniowany odpowiednio w art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy.

Kontynuując argumentację Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również oświadczenia złożonego przez prezesa Zarządu Firma A [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska wynika, iż Firma A w okresie 2008 r. i 2009 r. prowadziła na terenie kopalni kruszywa w m. Ł. działalność związaną z odzyskiem szlamów fluorku wapnia z terenu byłych Zakładów [...] w K.. Część wytworzonego wówczas "kompozytu rekultywacyjnego" o nazwie Stabirol przewieziono na teren działki o nr ewid. [...] w m. Ł. k. T., gdzie magazynowany jest on do chwili obecnej. Powyższe daje podstawy do przyjęcia, że Firma A jako wytwórca "kompozytu rekultywacyjnego" uznanego przez organ I instancji za odpad – jest jego posiadaczem i przysługuje jej przymiot strony prowadzanego postępowania. W ocenie organu odwoławczego zarzut Firma A z siedzibą w S. o "skierowaniu decyzji do podmiotu nie będącego posiadaczem odpadów" jest bezzasadny. Prawidłowa wykładnia art. 26 ustawy z 2012 r. o odpadach wymaga odniesienia się do pojęcia "posiadacza odpadów", zdefiniowanego w art. 3 ust. 3 pkt 19 tej ustawy jako "wytwórca odpadów" bądź "osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów". Domniemanie, na podstawie którego nakaz wydany na podstawie art. 26 ust. 2 i 3 ustawy z 2012 r. o odpadach może być skierowany do właściciela nieruchomości (gdzie znajdują się odpady), powinno być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie innego podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Umowy cywilnoprawne nie mogą powodować i nie powodują zmiany treści przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Składowany na działce nr [...] położonej w miejscowości Ł. "komponent rekultywacyjny" stanowi odpad. Decydujące znaczenie dla kwalifikacji określonego przedmiotu (substancji) jako odpadu ma kwestia związana z jego "pozbywaniem się" przez posiadacza, które może być, jak się przyjmuje, działaniem faktycznym ("pozbywa się"), zamierzonym ("pozbyć się zamierza") lub nakazanym ("do którego pozbycia się jest obowiązany"). W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE wskazuje się, że zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako odpadów w rozumieniu dyrektywy w sprawie odpadów wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia wyrazu usuwać (pozbywać się). Wyrazy te powinny być interpretowane nie tylko w świetle zasadniczego celu dyrektywy, którym jest ochrona zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi przez zbieranie, transport, unieszkodliwianie, magazynowanie oraz składowanie odpadów, ale także w świetle tego, że polityka Unii w dziedzinie środowiska naturalnego stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego. Wynika z tego, że ww. wyrażenia, a zatem również i pojęcie odpad, nie mogą być interpretowane w sposób zawężający. Z tego między innymi względu zauważa się, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. O uznaniu za odpad wytworzonej przez Firma A mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 04) z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo - żużlowe), znajdującej się na terenie działki o nr ewid. [...] w m. Ł. , gmina W., której część przewieziona została i składowana jest obecnie na działce o nr ewid. [...] w m.. gmina S., wskazują zresztą przywoływane już wyżej wyroki Sądu Rejonowego i Okręgowego w T. prawomocnie uznające prezesa Zarządu Firma A za winnego m.in. popełnienia wykroczenia z art. 174 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, tj. magazynowania odpadów na działce o nr ewid. [...] w m. Ł. , tj. mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 04) z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo - żużlowe). W ocenie organu odwoławczego nie doszło do naruszenia art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach.

Pismem z dnia 16 kwietnia 2019 r. Firma A w S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 marca 2019 r. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji niezgodność ze stanem faktycznym oraz rażące naruszenie prawa, gdyż: 1) została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania, które w rzeczywistości było wznowieniem postępowania zakończonego prawomocną decyzją w tej samej sprawie, w sytuacji kiedy nie pojawiły się żadne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji; 2) materiał składowany na działce nr [...] położonej w miejscowości Ł. nie jest w rzeczywistości odpadem, lecz komponentem rekultywacyjnym; 3) została skierowana do podmiotu nie będącego aktualnie w chwili wydawania decyzji posiadaczem odpadów; 4) zaskarżona decyzja narusza dyspozycję zawartą w art. 26 ust 1 ustawy o odpadach. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej; na zasadzie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił także decyzję organu I instancji.

1. Powszechnie przyjmuje się, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą, wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego (zob. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016, s. 638). Odstępstwo od zasady ne bis in idem i od zasady trwałości decyzji ostatecznej jest tu zatem podyktowane nie tyle wadliwością samego rozstrzygnięcia, ile wadliwością poprzedzających je czynności procesowych (por. E. Mzyk, Wznowienie postępowania administracyjnego, Warszawa – Zielona Góra 1994, s. 19). Przedmiot postępowania prowadzonego na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania jest złożony, ponieważ obejmuje – ściśle biorąc, może obejmować – dwie odmienne kwestie prawne; powstanie tudzież aktualność i potrzeba rozstrzygnięcia drugiej jest przy tym uwarunkowana sposobem, w jaki rozstrzygnięta zostanie pierwsza. W każdym przypadku uruchomienia instytucji wznowienia postępowania od razu pojawia się kwestia istnienia przyczyn opisanych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. W dalszej kolejności, i tylko w wypadku pozytywnych ustaleń co do przyczyn wznowienia postępowania, wyłania się, niejako na dalszym planie, kwestia, której dotyczyła decyzja wydana w toku instancji i która wobec uchylenia tej decyzji musi być rozstrzygnięta na nowo. Idzie tu oczywiście o sprawę administracyjną – tę samą sprawę administracyjną, która była już wcześniej przedmiotem czynności jurysdykcyjnych. "W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania dopuszczalne jest wyłącznie rozstrzygnięcie tożsamej pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną" (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, tamże, s. 695).

Zanim jednak dojdzie do wznowienia postępowania w konkretnej sprawie muszą zostać zweryfikowane przesłanki jego dopuszczalności – przesłanki rozumiane jako warunki, od których zależy samo uruchomienie odnośnego trybu nadzwyczajnego. Kształtują się one różnie w zależności od tego, czy wznowienie ma nastąpić z urzędu, czy też na żądanie strony. Zawsze należy do nich zakończenie sprawy decyzją ostateczną (art. 145 § 1 ab initio k.p.a.) oraz brak przepisu szczególnego wyłączającego dopuszczalność wznowienia postępowania. W tym drugim przypadku dodatkowo trzeba brać pod uwagę: legitymację składającego podanie, zachowanie terminu do złożenia podania oraz wskazanie w podaniu okoliczności odpowiadającej przyczynie wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 12 lipca 2011 r., II OSK 2598/10, LEX nr 1083642). Niespełnienie przesłanek, o których mowa, jest podstawą do wydania postanowienia odmownego, przewidzianego w art. 149 § 3 k.p.a.; gdyby zaś organ z takich czy innych przyczyn wszczął (wznowił) postępowanie podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z 18 lutego 2011 r., II OSK 176/10, CBOSA; wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 czerwca 2011 r., II SA/Bd 464/11, LEX nr 1085635; E. Klat-Górska, L. Klat-Wertelecka, Odmowa wznowienia postępowania administracyjnego, Samorząd Terytorialny 2006, nr 7-8, s. 121).

2. W niniejszym przypadku wznowienie postępowania nastąpiło z urzędu, przeto jego dopuszczalność uwarunkowana była jedynie brakiem przepisu szczególnego wyłączającego taką możliwość oraz zakończeniem sprawy decyzją ostateczną. Te stricte formalne przesłanki wznowienia postępowania zostały spełnione. W szczególności warto tu podkreślić, że decyzją kończącą sprawę (ściśle biorąc, postępowanie w sprawie) jest nie tylko decyzja, która rozstrzyga sprawę co do istoty, ale także decyzja, na mocy której następuje umorzenie postępowania w sprawie.

W tym kontekście niepodobna jednak nie zauważyć, że w okolicznościach niniejszego przypadku – niejako w tle – pozostawała jeszcze inna kwestia, a mianowicie pytanie o to, czy decyzja o umorzeniu postępowania tworzy stan rei iudicatae i tym samym, dopóki pozostaje w obrocie prawnym, stanowi przeszkodę do podjęcia czynności procesowych "w tej samej sprawie" na nowo (ilekroć następczo okaże się, że kompetencja jurysdykcyjna organu administracji jednak była i jest aktualna). Innymi słowy, chodzi o to, czy wzruszenie w trybie nadzwyczajnym takiej decyzji jest w ogóle potrzebne i czy rzeczywiście warunkuje "powrót" do sprawy. Kwestia ta jest różnie rozstrzygana w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie. W ocenie Sądu, nie można w tej mierze sformułować uniwersalnej, kategorycznej oceny – wszak charakter decyzji o umorzeniu postępowania bywa różny: wprawdzie niekiedy ma ona wymiar li tylko procesowy i jest wydawana tylko celem formalnego zakończenia postępowania, ale wcale często ma silną konotację materialną i jest wyrazem konstatacji o braku podstaw do pozytywnej konkretyzacji określonej normy. Wtedy jawi się ona jako właściwy dla postępowania wszczętego z urzędu surogat czy też odpowiednik decyzji odmownej (kojarzonej na ogół tylko z postępowaniem wszczętym na wniosek) – wtedy też nie można negować zdolności kreowania przez nią stanu rei iudictae. Istotę podjętego rozstrzygnięcia należy przy tym rekonstruować z uwzględnieniem jego uzasadnienia. "Uzasadnienie (...) jest integralną, równoprawną częścią całej decyzji i przesądzenie w nim o treści jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków adresata aktu wiąże tak samo, jak przesądzenie o nich w części zwanej rozstrzygnięciem" (por. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2006, s. 320).

Oceniając przez pryzmat powyższych uwag decyzję Wójta Gminy S. z dnia 18 sierpnia 2016 r. o umorzeniu postępowania prowadzonego w sprawie składowania odpadów na działce nr [...] w miejscowości Ł., stwierdzić należy, że zawarte w niej rozstrzygnięcie jest wynikiem subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod hipotezę normy materialnej; wyraża stanowisko organu I instancji, że stan faktyczny opisany w tej hipotezie nie ziścił się. Można zatem powiedzieć, iż organ I instancji zastosował prawo materialne w taki sam sposób, w jaki stosuje to prawo, ilekroć wydaje decyzję "odmowną". W konsekwencji zasadne było stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia 9 lutego 2018 r. – w zakresie, w jakim organ odwoławczy wskazał na niedopuszczalność ponownego orzekania w odnośnej sprawie administracyjnej bez wyeliminowania z obrotu prawnego wspomnianej decyzji Wójta Gminy S. z dnia 18 sierpnia 2016 r.

3. We wznowionym postępowaniu organ administracji publicznej zobowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać istnienie przyczyn wznowienia. Zważywszy na użycie przez ustawodawcę w art. 149 § 2 k.p.a. liczby mnogiej, przyjąć należy, że powinna być przy tym brana pod uwagę każda z nich; jeżeli jednak wznowienie nastąpiło z urzędu, a nie zachodzi przypadek określony w art. 184 § 4 k.p.a. ani okoliczności opisane w art. 61 § 2 k.p.a., poza zakresem rozpoznania organu muszą pozostać przyczyny uwarunkowane żądaniem strony (art. 145 § 1 pkt 4, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.). Stwierdziwszy brak przyczyn wznowienia postępowania, organ nie czyni dalszych ustaleń, lecz od razu przechodzi do etapu orzekania, w którym odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej. Z kolei ustalenia pozytywne co do choćby jednej przyczyny wznowienia postępowania uzasadniają przystąpienie do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej uprzednio decyzją ostateczną, jednakowoż z uwzględnieniem terminów określonych w art. 146 k.p.a.

Badając przyczyny wznowienia postępowania organy obu instancji zwróciły uwagę na fakt, że wyrokami Sądu Rejonowego w T. (sygn. akt: II W 3450/16 z dnia 14 października 2016 r. oraz sygn. akt: II W 3388/16 z dnia 14 grudnia 2016 r.) oraz Sądu Okręgowego w T. (sygn. akt: II Ka 520/16 z dnia 15 lutego 2017 r. oraz sygn. akt: II Ka 80/17 z dnia 30 marca 2017 r.) – prezes Zarządu Firma A – prawomocnie uznany został za winnego popełnienia wykroczeń: 1) z art. 174 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, tj. magazynowania odpadów na działce nr ewid. [...] w m. Ł. , tj. mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (odpad o kodzie – 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 04) z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo - żużlowe), przez okres dłuższy niż 3 lata (mieszanina odpadów magazynowana jest od dnia 10 lipca 2009 r., co stwierdzono w trakcie kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w K. w dniu 22 czerwca 2016 r.; 2) z art. 175 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, tj. przekazywania odpadów, tj. mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 04) z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo – żużlowe), osobie fizycznej, niezgodnie z wymaganiami określonymi w art. 27 w/w ustawy o odpadach, co ustalono w trakcie kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w K. – Delegaturę w T. w dniach 27 kwietnia 2016 r. i 30 maja 2016 r. na terenie działki o nr ewid. [...] w m. W. , gmina K. (protokół z kontroli Nr TAR [...], sygnatura [...]). Tym samym – zdaniem organów obu instancji – w przeprowadzonym postępowaniu sądowym przesądzone zostało, że wytworzona przez Firma A mieszanina odpadowego fluorku wapnia (odpad o kodzie 06 09 04 – poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 04) z mieszankami popiołowo - żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 – mieszanki popiołowo – żużlowe) znajdująca się na terenie działki o nr ewid. [...] w m. Ł. , gmina W., której część przewieziona została i składowana jest na działce o nr ewid. [...] w m. Ł. , gmina S., jest odpadem (inaczej niż przyjęto w umorzonym postępowaniu administracyjnym).

Zdaniem organów obu instancji powyższe pozwala na konstatację, że wyszła na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna, nieznana organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Sąd stanowiska tego nie podziela. Zdaniem Sądu, wymienione wyroki świadczą jedynie o tym, że tożsame i znane organom już wcześniej okoliczności faktyczne zostały odmiennie ocenione w innym, prowadzonym później postępowaniu jurysdykcyjnym (wykroczeniowym). Następcza, odmienna ocena znanych organom w chwili orzekania okoliczności faktycznych – nawet dokonana autorytatywnie w postępowaniu sądowym – sama przez się nie wyczerpuje przyczyny wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W tym kontekście warto zwrócić uwagę na to, że w świetle powszechnie przyjmowanych w doktrynie poglądów proces jurysdykcyjnego stosowania prawa – zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu sądowym – składa się z kilku etapów, w szczególności ustalania stanu faktycznego, ustalania normy prawnej, ich subsumpcji oraz rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach. Kwalifikacja danej substancji lub przedmiotu jako odpad w prawnym rozumieniu tego słowa to nie ustalanie stanu faktycznego, lecz jego subsumcja – weryfikacja tego stanu pod względem zgodności z hipotezą wchodzącej w rachubę normy prawnej. Ponieważ pojęcie "odpadu" pojawia się zarówno w hipotezie normy prawa administracyjnego, stosowanej przez organ administracji, jak i w hipotezie normy prawa wykroczeń (normy sankcjonującej), stosowanej przez sąd karny – oba te podmioty, na użytek podejmowanej przez siebie decyzji (wyroku), mogą przeprowadzać ową subsumpcję. W okolicznościach niniejszego przypadku jej wynik okazał się za każdym razem inny, co jednak samo przez się nie wskazuje na żadną nową okoliczność faktyczną. Nowa okoliczność faktyczna, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wiąże się nierozerwalnie z pierwszym etapem stosowania prawa – ustalaniem stanu faktycznego – a nie z oceną tego stanu przez pryzmat norm prawnych. Nic nie wskazuje na to, aby w postępowaniu sądowym (wykroczeniowym) jakąś nową istotną okoliczność ujawniono (w każdym razie nie wynika to z akt niniejszej sprawy) – a zatem podstawą różnych rozstrzygnięć nie jest odmienny zakres wiedzy o faktach, lecz odmienny wynik subsumcji tych faktów pod hipotezę czy też hipotezy stosowanych norm materialnych. Taka sytuacja może skłaniać ewentualnie do rozważenia, czy ongiś nie doszło do naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie – ale w niniejszym postępowaniu Sąd nie jest władny wypowiadać się co do tej kwestii; wypada jedynie zauważyć, że ewentualne naruszenie prawa materialnego nie podlega sanowaniu w trybie wznowienia postępowania. Zupełnie na marginesie warto też dodać, że wyroki sądowe zrelatywizowane są do działań podejmowanych na innych działkach niż działka, o której mowa w sprawie niniejszej.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zebrany dotychczas materiał dowodowy nie pozwala – wbrew przyjętemu przez organy obu instancji założeniu – na skonstatowanie przyczyn wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy S. z dnia 18 sierpnia 2016 r. o umorzeniu postępowania prowadzonego w sprawie składowania odpadów na działce nr [...] w miejscowości Ł.; w szczególności dotyczy to przyczyny opisanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kwestia istnienia przyczyn wznowienia odnośnego postępowania – wszystkich przyczyn, które mogą być brane pod uwagę z urzędu – wymaga jednak jeszcze kompleksowego wyjaśnienia; dotychczasowy brak takiego wyjaśnienia należy uznać za naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy za nieprawidłowe, a co najmniej przedwczesne należy uznać przejście przez organy do kolejnej fazy postępowania wznowionego, tj. do ponownego rozpatrywania i rozstrzygania sprawy co do istoty. Skoro kwestia istnienia przyczyn wznowienia postępowania pozostaje otwarta, również Sąd – na obecnym etapie – nie może odnosić się do tych twierdzeń organów tudzież twierdzeń skarżącej, które wiążą się z owym ponownym rozpatrywaniem i rozstrzyganiem sprawy co do istoty.

4. Zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne w zakresie, w jakim korelują one z niniejszym uzasadnieniem. Ocena dalej idących zarzutów, zorientowanych na materialnoprawną "istotę" sprawy, jawi się obecnie jako zbędna czy też przedwczesna – z powodów wyżej wskazanych.

5. W ponownym postępowaniu w sprawie organ obowiązany będzie ponownie wyjaśnić i rozważyć kwestię istnienia przyczyn wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy S. z dnia 18 sierpnia 2016 r. o umorzeniu postępowania prowadzonego w sprawie składowania odpadów na działce nr [...] w miejscowości Ł. – z uwzględnieniem oceny prawnej sformułowanej w niniejszym wyroku. W zależności od wyniku tych czynności organ albo wyda na tym etapie rozstrzygnięcie kończące postępowanie wznowione, albo przejdzie do kolejnego jego etapu, tj. do ponownego rozpatrywania i rozstrzygania sprawy co do istoty.

Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku oparciu o art. 200 i 205 p.p.s.a.