Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 784/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 138, art. 136
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Stanisław Śliwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skarg Województwa [...] i Szpitala [...] w R. na decyzję Wojewody[...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej Województwa [...] kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej Szpitala [...] w R. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. zarządza zwrot na rzecz strony skarżącej Województwa [...] kwoty 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg Województwa [...] i Szpitala [...] w R. jest decyzja Wojewody[...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, którą wydano w następującym stanie sprawy:

Podaniem z [...] listopada 2007 r. J.K., działający także imieniem M.S., A.K., K.K. i A.K. zwrócili się do Prezydenta Miasta [....] o zwrot wywłaszczonych nieruchomości oznaczonych w dacie wywłaszczenia jako działki ewidencyjne nr 50/3, 50/4 i 50/5 położone w dawnym obrębie [....] w R. Organ ustalił, że wnioskodawcy są następcami prawnymi poprzedniej właścicielki, a objęte wnioskiem działki obecnie odpowiadają częściom działek nr 56/27 (objętej odrębnym postępowaniem) i nr 56/15, 56/31, 56/34, 56/6, 56/7, 56/9, 154 i 156. W toku postępowania Prezydenta Miasta [...] trzykrotnie wydawał rozstrzygnięcia o odmowie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uchylone następnie w postępowaniu odwoławczym decyzjami Wojewody [...]

Kolejną decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości położonych w R. oznaczonych jako niewydzielone części działek ewidencyjnych nr 56/15 o pow. 0, 3327 ha, nr 56/31 o pow. 0, 6396 ha, nr 56/6 o pow. 0, 2188 ha, nr 56/34 o pow. 10, 3799 ha, nr 56/7 o pow. 0, 1785 ha, nr 56/9 o pow. 0,0225 ha, stanowiących własność Województwa [...] w użytkowaniu Szpitala [...] w R. oraz o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zwrotu niewydzielonych części działek nr 154 i nr 156, stanowiących własność osób fizycznych.

Organ ustalił, że na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1975 r., Skarb Państwa nabył od Z.K. w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18 poz. 94 ze zm.) działki objęte wnioskiem o zwrot, niezbędne do realizacji inwestycji pn. "Budowa Zespołu Szpitali [...] w R.", objętej decyzją "Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w [...]" z dnia [...] kwietnia 1975 r. nr [...] zatwierdzającą plan realizacyjny tego przedsięwzięcia. W toku oględzin ustalono ponadto, że na objętych wnioskiem o zwrot nieruchomościach znajdują się: na części działki nr 56/15 - pas zieleni oraz wyasfaltowany parking ogrodzony trwałym ogrodzeniem, na części działki nr 56/16 (obecnie części działki nr 56/31) – pas zieleni o szerokości 10 m, asfaltowy ciąg pieszo – jezdny o szerokości 4 m z lampami oświetleniowymi oraz przecinającym działkę pasem zieleni o szerokości 20 m, na części działki nr 56/22 (obecnie części działki nr 56/34) - droga wewnętrzna, pasy zieleni wraz z nasadzeniami roślinnymi, brama wjazdowa, lampa oświetleniowa, pozostałości kortu tenisowego, chodnik z płyt chodnikowych oraz przyziemne lampy sygnalizacyjne położonego w pobliżu lądowiska śmigłowców, ogrodzenie z siatki metalowej, na części działki nr 56/7 - magazyn czasowego składowania odpadów poszpitalnych (wcześniej magazyn ziemiopłodów), wyasfaltowany wjazd do tego budynku oraz ogrodzenie metalowe, na części działki nr 56/9 studnie S-1 i S-1 Bis terenu chronionego wraz z trwale z gruntem związanym ogrodzeniem i bramą wejściową. Ponadto na objętej wnioskiem nieruchomości znajduje się sieć uzbrojenia podziemnego instalacji technicznych obsługujących szpital, kanał przejściowy łączący budynku szpitalne z budynkiem histopatologii, kanały przekazowe, w których przebiega sieć techniczna. Na części zaś działki nr 56/22 (obecnie części działki nr 56/34) przebiega strefa bezpieczeństwa lądowiska śmigłowców, natomiast na działce nr 56/9 znajdują się strefy ochrony pośredniej i bezpośredniej studni głębinowych S-1 i S-1 Bis.

W następstwie uznania, że cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminie przewidzianym w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej "U.g.n.") organ I instancji odmówił zwrotu wymienionych w decyzji nieruchomości.

W odniesieniu do działek nr 154 i nr 156, powołując art. 229 U.g.n. uznał, że postępowanie w sprawie zwrotu należy umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Po rozpoznaniu odwołania od decyzji od organu I instancji, złożonego przez J.K., A.K. oraz A.K. reprezentowanych przez radcę prawnego R.K., w którym zarzucono nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i w efekcie błędne przyjęcie, że na wywłaszczonej nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia, Wojewoda [...] opisaną na wstępie decyzją uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie poczynił wystarczających ustaleń co do szczegółowego przeznaczenia nieruchomości objętych postępowaniem ignorując tym samym wskazania zawarte w uprzednio podjętych rozstrzygnięciach organu odwoławczego. Powołując się na upływ czasu i związane z tym trudności w zebraniu dowodów z dokumentów, podkreślano w nich konieczność dopuszczenia wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w szczególności zeznań świadków. Uchybienia te oraz nieustalenie terminów podjęcia prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia skutkowały niekompletnością materiału dowodowego i nienależytym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy w kontekście ustalenia przesłanek zwrotu określonych w art. 137 U.g.n. Do naruszenia przepisów postępowania doszło także poprzez nieustalenie czy w odniesieniu do działek nr 154 i nr 156 spełnione zostały przesłanki, określone w art. 229 U.g.n., a w szczególności, czy ustanowione na nich prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r. W wytycznych dla organu I instancji Wojewoda wskazał także na konieczność zaznaczenia na wyrysie z mapy ewidencyjnej oraz na załącznikach graficznych do planu realizacyjnego inwestycji, nieruchomości objętych postępowaniem zwrotowym – zarówno granic nieruchomości wywłaszczonej, jak i obecnie istniejących działek, których części znajdują się w tych granicach.

Ze skargami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną na wstępie decyzję Wojewody wystąpili Szpital [...] w R. zarzucając naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej "K.p.a.") polegające na błędnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz Województwo [...], zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. art. 80 K.p.a. polegające na błędnej ocenie materiału dowodowego i niedostatecznym wyjaśnieniu okoliczności faktycznych sprawy, a także naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 136 ust. 1 i 3 w zw. z art. 137 ust. 1 U.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia. Zwrócili się o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniach skarg podniesiono podobną argumentację wskazując, że na objętych postępowaniem działkach, stanowiących nierozerwalną część kompleksu szpitalnego, zrealizowano w pełni cel wywłaszczeni, rozumiany szeroko jako działania służące ochronie zdrowia. Wskazano, że obejmująca obszar 15 ha budowa "Zespołu Szpitali [...] w R." to inwestycja, na którą składają się nie tylko budynki szpitalne, ale także budynki pomocnicze oraz infrastruktura towarzysząca (ciągi piesze, jezdne, media studnie głębinowe tereny zielone), podlegająca ciągłej rozbudowie i modyfikacjom, tak w zakresie lokalizacji zaplanowanych zadań, jak i poprzez wprowadzanie nowych inwestycji. W ocenie skarżących w toku oględzin geodeta określił granice nieruchomości objętych wnioskiem oraz ustalił szczegółowy sposób ich zagospodarowania, a rozmiar i charakter inwestycji nie pozwala na bardziej precyzyjne określenie celu wywłaszczenia. Skarżący zakwestionowali możliwość precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego na podstawie zeznań świadków, którzy w chwili obecnej mają 70 – 90 lat. Wskazali, że z uwagi na rozmiar i zasięg czasowy inwestycji brak jest większości dokumentów jej dotyczących. W świetle powyższego zgormadzony przez organ I instancji materiał dowodowy uznać należy za kompletny, a dokonane ustalenia za wystarczające do wydania orzeczenia o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Pełnomocnik Województwa [...] w piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. podniósł dodatkowo, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jest wystarczający do należytego jej wyjaśnienia. Powołano się na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 12 sierpnia 2015 r., w sprawie o sygn. II SA/Rz 237/15, gdzie stwierdzono, że przy ocenie realizacji budowy szpitala należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków szpitalnych ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę całego kompleksu szpitalnego. Natomiast istota zbędności, polega według skarżącego na tym, że cel publiczny nie jest i nie był realizowany. Podkreślono także, iż Sąd w bliźniaczej sprawie orzekł, że nie zostały spełnione przesłanki faktyczne i prawne określone w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi zostały przez Sąd uwzględnione, bowiem okazały się zasadne.

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Wojewoda wydał kontrolowaną decyzję m.in. w oparciu o przepisy rozdziału 6 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782 z późn. zm.; zwana dalej u.g.n.). Zdolność administracyjnoprawną do stosowania tego przepisu Organ prawidłowo wywiódł z treści art. 216 ust. 1 u.g.n. bowiem nieruchomość objęta wnioskiem została nabyta przez Skarbu Państwa na podstawie umowy przewidzianej przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r., Nr 11, poz. 79; zwana dalej ustawą o trybie wywłaszczania nieruchomości). Przedmiot sprawy został właściwie przez organy ustalony stosownie do treści wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej.

W roszczenie o zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wyposaża byłego właściciela lub jego prawnego następcę art. 136 ust. 3 u.g.n. Roszczenie to uznaje się za uzasadnione wówczas, gdy wywłaszczona nieruchomość stosownie do art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W art. 137 ust. 1 u.g.n. ustawodawca postanowił, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W orzecznictwie podkreśla, iż regulacje art. 136 i art. 137 u.g.n. stanowią prawną barierę przed przedwczesnym albo pochopnym wywłaszczeniem nieruchomości z punktu widzenia jej niezbędności dla zrealizowania celu wywłaszczenia. Za zbędną na cel wywłaszczenia uznać należy w świetle tych regulacji także taką nieruchomość jak również jej część, która nie była przeznaczona na ten cel. Dotyczy to w szczególności sytuacji gdy granice przestrzenne celu wywłaszczenia nie obejmowały nieruchomości wywłaszczonej. Przypomnieć należy, iż w myśl art. 136 ust. 1 u.g.n. nieruchomość może zostać użyta jedynie na cel wywłaszczenia, co prowadzi do wniosku, że nieruchomość nie przeznaczona ramami przestrzennymi celu wywłaszczenia nie może być użyta na ten cel.

W niniejszej sprawie Wojewoda [...] w sposób nieuzasadniony zastosował przepis art. 138 § 2 K.p.a. Przypomnieć w tym miejscu należy, że na podstawie tej regulacji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W oparciu o art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może wydać tzw. decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające w ogóle nie wyjaśnił okoliczności sprawy albo przeprowadził postępowanie w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wymaga dodania, że w myśl art. 136 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Zdaniem WSA, podane w decyzji przyczyny nie uzasadniały w niniejszej sprawie zastosowania przez Wojewodę art. 138 § 2 K.p.a. Podane w niej wytyczne mogłyby doprowadzić do wydania przez Organ pierwszej instancji decyzji naruszającej prawo.

Po pierwsze, Wojewoda zarzucił Organowi pierwszej instancji nie precyzyjne ustalenie co dokładnie miało zostać zrealizowane na nieruchomości objętej postępowaniem zwrotowym. Precyzyjne wskazywanie, jakie elementy przyszłego szpitala miały być wykonane na poszczególnych nieruchomościach nie było niezbędne do końcowego załatwienia sprawy zwrotu, czyli do zastosowania art. 136 ust. 1 u.g.n., który stanowi : nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Otóż odbieganie lokalizacji celu wywłaszczenia od zaplanowanego w planie realizacyjnym, nie ma bowiem wpływu na ocenę zrealizowania celu wywłaszczenia, jeżeli cel ten został zrealizowany w granicach planu (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r., o sygn. I OSK 2755/13). WSA podziela stanowisko SN wyrażone w uchwale 7 Sędziów z dnia 27 stycznia 1988 r., o sygn. III AZP 11/87, OSNC 11/88/149, w której wyraźnie wskazano, że należy odróżnić zmianę celu wywłaszczenia od modyfikacji tego celu; zmianą celu jest jakościowa zmiana inwestycji określonej w decyzji wywłaszczeniowej, konkretyzującej cel wywłaszczenia nieruchomości; modyfikację celu wywłaszczenia pociąga za sobą modyfikacja inwestycji mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, czyli niezmieniająca jego charakteru. Ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów w postaci decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1975 r., nr [...], zatwierdzonego tą decyzja planu realizacyjnego, wynika ponad wszelką wątpliwość, że planowany do wykonania Zespół Szpitali [...] w R. był inwestycją złożoną, składającą się z szeregu elementów określonych co do treści i położenia w/w dokumentach. Z względu na tą złożoność nie można żadną miarą wykluczyć możliwości by na terenie przeznaczonym pod Zespół Szpitali [...] w R. w trakcie realizacji inwestycji nastąpiły zmiany co do ich konkretnego położenia części tej inwestycji stanowiące modyfikacje, a nie zmianę celu publicznego (zob. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2014r. II OSK 846/13).

Zdaniem WSA, stanowi realizację celu wywłaszczenia jaką jest budowa szpitala każdoczesne przeznaczenie nieruchomości pod jej zagospodarowanie, związane funkcjonalnie z tą inwestycją. Natomiast to, że pierwotne przeznaczenie nieruchomości było w ramach tak złożonej inwestycji nieco inne, a później je zmieniono, to nie można uznać, że doszło do zmiany celu wywłaszczenia, pod warunkiem, że istnieje jednocześnie związek wzniesionych obiektów z przeznaczeniem całej inwestycji czyli budową Zespołu Szpital i[...]. Jeżeli takiego związku brak, to wówczas konieczne jest stwierdzenie niedopuszczalnej zmiany celu wywłaszczenia nieruchomości (por. NSA w wyroku z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. I OSK 1663/12). Z tej przyczyny prowadzenie szczegółowych ustaleń co miało być realizowane na nieruchomości objętej postępowaniem zwrotowym, nie było niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zaś wskazanie tego braku jako podstawy uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania stanowiło naruszenie art. 138 § 2 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Po drugie, zdaniem Wojewody [...] Organ pierwszej instancji nie poczynił wystarczających ustaleń w zakresie terminów w jakich zostały podjęte na nieruchomości prace związane z realizacją celu wywłaszczenia. Według treści zaskarżonej do WSA decyzji, ustalenia takie mają znaczenie ze względu na ramy czasowe realizacji inwestycji, od której uzależniona jest możliwość orzeczenia jej zwrotu, określone w treści art. 137 u.g.n. Wobec takiego stanowiska Wojewody, wymaga zauważenia, że kwestia terminu podjęcia prac na nieruchomościach wywłaszczonych nie ma znaczenia dla oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, jeżeli cel ten w chwili złożenia wniosku został osiągnięty. Organ odwoławczy nie zakwestionował w swej decyzji ustalenia Prezydenta Miasta [...] o wybudowaniu w latach 1980 – 1990 r. Zespołu Szpitali [...]; jego zdaniem nie wyjaśniono tego kiedy rozpoczęto pracę z tym celem związane. Tymczasem, użyte w art. 137 ust. 1 u.g.n. sformułowanie "pomimo upływu" oznacza, że roszczenie o zwrot zgłoszone przed upływem wymienionych w tym przepisie terminów nie może być uwzględnione przez organ. W orzecznictwie sądów administracyjnych jako utrwalone uznaje się stanowisko, iż sformułowania "pomimo upływu" określonego czasu od określonego momentu, nie da się inaczej odczytywać, jak tylko jako przesłanki podlegającej badaniu aktualnie przez organ. Sformułowanie powyższe nie stanowi o spoczywającym na organie obowiązku ustalenia, czy rozpoczęcie prac lub realizacja celu wywłaszczenia nastąpiły w terminie odpowiednio 7 czy 10 lat od daty ostateczności decyzji wywłaszczeniowej, jak chciał tego Wojewoda [...] kasując decyzję Prezydenta Miasta [...].. WSA za w pełni trafny uznaje pogląd, iż nieruchomość nie staje się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany po upływie wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. terminów (zob. min. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 21 marca 2013 r., sygn. IV SA/Po 73/13, WSA w Krakowie z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. II SA/Kr 1118/08). Dlatego uznać należało, że Wojewoda błędnie intepretując art. 137 ust. 1 u.g.n., dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 K.p.a., skoro pomimo niezakwestionowania realizacji celu wywłaszczenia, wskazał na konieczność ustalenia terminu rozpoczęcia prac otwierających budowę Szpitala.

Po trzecie, pojawił się w decyzji Wojewody wyraźny zarzut niewyjaśnienia przez Prezydenta Miasta [...] tego czy w stosunku do działek o nr 154 i 156 doszło do spełnienia przesłanek opisanych w art. 229 u.g.n. decydujących o możliwości umorzenia postępowania zwrotowego. Tymczasem Organ pierwszej instancji na stronie 5 uzasadnienia swej decyzji, wyjaśnia dokładnie z jakich działek powstały w/w działki i kiedy nastąpiło ujawnienie prawa użytkowania wieczystego tych działek w księgach wieczystych. Z tych ustaleń wynika, że w odniesieniu do działki nr 154 w obr. [...], prawo wieczystego użytkowania zostało wpisane w księgę wieczystą Kw. Nr [...], Dzkw. [...] w dniu 12 maja 1989 r., zaś w przypadku działki o nr 156 w obr. [...] prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej Kw. Nr [...], Dzkw. [...] w dniu 25 maja 1988 r. Również w zakresie tego zarzutu Wojewoda nie zakwestionował prawidłowości ustaleń co do podstaw zastosowania art. 229 u.g.n. W szczególności nie wykazał nieprawdziwości tego co na temat wpisów w księgach wieczystych ustalił Prezydent Miasta [...] Dlatego także i ta podstawa uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] nie mieściła się w przepisie art. 138 § 2 K.p.a., co doprowadziło do ustalenia przez Wojewodę niewłaściwego wyniku sprawy.

Z tych przyczyn, WSA obowiązany był stwierdzić, że Wojewoda [...] podając w swej decyzji przyczyny uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] nie wykazał podstaw uprawniających do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Wskazane przez niego braki postępowania wyjaśniającego nie stanowiły o nieustaleniu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, zaś podane w decyzji wytyczne mogłyby doprowadzić do wydania decyzji naruszającej prawo. W tych okolicznościach nie można było wykluczyć innego sposobu zakończenia sprawy zwrotu nieruchomości. Z powodu naruszenia art. 138 § 2 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd obowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

W przypadku uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia, Organ odwoławczy będzie obowiązany uwzględnić przyjęte wyżej stanowisko na temat interpretacji przepisów prawa normujących zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a ponadto dokonana oceny czy nieruchomości objęte postępowaniem zwrotowym są zbędne na cel wywłaszczenia. Powinno to nastąpić poprzez ustalenie czy wywłaszczona nieruchomość w granicach planu realizacyjnego została wykorzystana na cel publiczny w postaci budowy Zespołu Szpitali [...] a więc czy sposób zagospodarowania nieruchomości odpowiada temu na co została ona wywłaszczona w tym czy stan były lub istniejący nieruchomości pozostaje w funkcjonalnym związku z przeznaczeniem całej inwestycji. Określenie granic przestrzennych wywłaszczenia winno przy tym nastąpić w oparciu o znajdujący się w aktach zatwierdzony plan realizacyjny.

Te wszystkie wyłożone względy musiały zadecydować o uchyleniu decyzji Wojewody na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach niniejszego postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zaś o zwrocie nadpłaconego wpisu na podstawie art. 225 p.p.s.a.