Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 988/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37 ust.  1 i 2 art.  1
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art.  145   par. 1  pkt 1 lit. a,  art. 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...]Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 37 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "u.p.s." - przyznał J. N. zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej od dnia 1 czerwca 2016 r. do dnia 31 maja 2017 r. w kwocie 604,00 zł oraz określił, że w okresie od 1 czerwca do 31 grudnia 2016 r. strona otrzyma zasiłek w formie bonów żywnościowych na kwotę 400 zł , zaś pozostałą kwotę przekazem pocztowym. Organ uznał, że strona spełnia przesłanki do otrzymania przedmiotowego świadczenia, które ze względu na problem alkoholowy zostało częściowo przyznane w formie niepieniężnej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. N. domagając się zmiany wydanego rozstrzygnięcia i przyznanie mu zasiłku stałego od daty zaliczenia go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Podniósł, że po upływie ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności został skierowany do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, który orzeczeniem z dnia [...]r. uznał go za osobę niepełnosprawną w stopniu lekkim, konsekwencją czego była utrata prawa do zasiłku stałego. Od tego orzeczenia złożył odwołanie i Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia [...]r. uchylił zaskarżone orzeczenie i zaliczył go do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego. Na tej podstawie przyznano mu prawo do zasiłku stałego jednak od dnia 1 czerwca 2016 r. W ocenie odwołującego się decyzja jest dla niego krzywdząca, gdyż prawo do zasiłku stałego uzyskał wskutek uchylenia orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzeczenia o Niepełnosprawności, czyli z dniem 18 marca 2016 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postepowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie ustaliło, że J. N. posiadał orzeczenie o zaliczeniu go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do stycznia 2016 r. W dniu 15 stycznia 2016 r. ww. złożył w Powiatowym Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności (dalej: PZON) wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia. Orzeczeniem PZON z dnia [...]r. został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności na okres do 31 marca 2018 r. W dniu 23 marca 2016 r. J. N. złożył do organu I instancji wniosek o przyznanie mu zasiłku okresowego, który decyzją z dnia [...] r. został mu przyznany na okres od 1 marca do 30 czerwca 2016 r. w wysokości 317 zł. Dalej Kolegium ustaliło, że na skutek wniesionego odwołania od orzeczenia PZON z dnia [...] r. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] (dalej: WZON) uchylił zaskarżone orzeczenie i zaliczył J.N. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 maja 2017 r. Następnie 2 czerwca 2016 r. J.N. złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego, uchylenia zasiłku okresowego za czerwiec 2016 r., przyznanie prawa do pobytu w domu noclegowym, usług w dziennym domu pomocy społecznej oraz kontynuację usług opiekuńczych i specjalistycznych. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku nie posiadał żadnego dochodu. W odpowiedzi na ten wniosek organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję, uchylił z dniem 1 czerwca 2016 r. decyzję o przyznaniu zasiłku okresowego oraz przyznał pozostałe wnioskowane świadczenia.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s., zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Stosownie natomiast do art. 6 pkt 1 u.p.s., całkowita niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Następnie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 102 ust. 1 u.p.s., świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, lub jej przedstawiciela. Natomiast przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej (art. 106 ust. 1 u.p.s.) Stosownie do art. 106 ust. 3 u.p.s., świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku, gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.

Mając na względzie powyższe regulacje Kolegium stwierdziło brak możliwości przyznania zasiłku stałego za okres sprzed złożenia wniosku, ponieważ brak jest podstawy prawnej do takiego rozstrzygnięcia, co dotyczy także sytuacji, gdy orzeczenie o niepełnosprawności ustala stopień niepełnosprawności na okres sprzed złożenia wniosku. Kolegium wyjaśniło, że żaden przepis ustawy o pomocy społecznej nie przewiduje możliwości przyznania zasiłku stałego za okres sprzed złożenia wniosku. Przyznanie takiego świadczenia musiałoby się opierać na wyraźnej podstawie prawnej, której nie można domniemywać. Kolegium stwierdziło, że J.N. wniosek o przyznanie zasiłku stałego złożył w organie I instancji w dniu 2 czerwca 2016 r., zatem nie było żadnych podstaw do przyznania mu wnioskowanego świadczenia z datą uznania go przez WZON za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym na skutek odwołania od decyzji PZON. Natomiast sam fakt posiadania uprawnień do zasiłku stałego nie jest równoznaczny z ubieganiem się o to świadczenie, zaś na stronie leży obowiązek złożenia stosownego wniosku, jeżeli zamierza ubiegać się o konkretne świadczenie. Reasumując Kolegium uznało decyzję organu I instancji za prawidłową nie znajdując podstaw do jej uchylenia.

W skardze na powyższą decyzję J. N. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta K. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 107 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący zasadniczo powtórzył argumentację zawartą uprzednio w odwołaniu akcentując, że w obu wydanych w sprawie decyzjach zupełnie pominięto okoliczność, że złożenie wniosku o przyznanie zasiłku stałego było możliwe dopiero po zmianie wadliwej decyzji administracyjnej, która warunkowała prawo do tego świadczenia. Podniósł, że bez jego winy wskutek wadliwej decyzji wniosek ten mógł zostać złożony dopiero w maju 2016 r.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle wyżej przytoczonych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie mogą się ostać, bowiem zapadły z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 163 ze zm.), zwanej dalej jak dotychczas "u.p.s.". Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy, zasiłek stały przysługuje: pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; a także pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Natomiast stosownie do treści art. 37 ust. 2 u.p.s. zasiłek stały ustala się w wysokości: w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 604 zł miesięcznie; w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie.

Wskazać należy, że zasiłek stały jest świadczeniem o charakterze obligatoryjnym. Oznacza to, że właściwy organ nie posiada żadnej swobody w zakresie przyznania tego świadczenia, gdyż jego uzyskanie uzależnione jest jedynie od kumulatywnego spełnienia przez osoby warunków wynikających z art. 37 ust. 1 u.p.s. tj. pełnoletność osoby ubiegającej się o zasiłek, niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy (spowodowana niepełnosprawnością) oraz uzyskiwanie dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego. Spełnienie tych przesłanek powoduje, że świadczenie musi zostać przyznane.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że J.N. jest osobą pełnoletnią, legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, co w świetle definicji z art. 6 pkt 1 u.p.s. oznacza, iż jest osobą całkowicie niezdolną do pracy a nadto, że spełniona została przesłanka kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Na tej podstawie organy obu instancji uznały, że J. N. spełnia ustawowe warunki określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.s. uprawniające do przyznania zasiłku stałego i przyznały mu zasiłek stały. Spór w niniejszej sprawie dotyczy natomiast prawidłowości ustalenia początku okresu, od którego świadczenie powinno zostać przyznane.

Organy przyjęły, że wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją złożony został w dniu 2 czerwca 2016 r., co skutkowało z kolei przyznaniem świadczenia począwszy od dnia 1 czerwca 2016 r. W tym to zakresie organy powołały się na przepis art. 106 ust. 3 u.p.s.. Zgodnie z treścią tego uregulowania (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji przez organy obu instancji) świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku, gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.

Ustawa o pomocy społecznej nie różnicuje daty przyznania i wypłaty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Jak wynika z treści wyżej wskazanego przepisu, co do zasady, datę od której wnioskodawcy, spełniającemu przesłanki określone w art. 37 ust. 1 u.p.s. przysługuje zasiłek stały wyznacza dzień (miesiąc) złożenia do właściwego organu wniosku o zasiłek stały z wymaganymi załącznikami, a więc m.in. z orzeczeniem ustalającym znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany został pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że przepis art. 106 ust. 3 u.p.s. dotyczy tylko sytuacji, gdy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest wnioskiem wszczynającym postępowanie o przyznanie zasiłku stałego po raz pierwszy. Nie ma on natomiast zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek zmierzający do dalszego uzyskiwania przyznanego już wcześniej świadczenia. W szczególności zaś przepis ten nie ma zastosowania, gdy zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do świadczenia, a potrzeba złożenia kolejnego wniosku powstała w związku z koniecznością uzyskania następnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 29 września 2006 r., sygn. I SA/Wa 1253/06, WSA w Bydgoszczy z dnia 5 marca 2009 r., sygn. II SA/Bd 851/08, WSA w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. IV SA/Po 312/08, z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. IV SA/Po 334/16, WSA w Bydgoszczy z 18 tycznia 2017 r. sygn. II SA/Bd 1077/16 wyrok NSA z 16 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 353/05; dostępne w orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wskazał, że w takim przypadku datą wszczęcia postępowania jest moment złożenia pierwotnego wniosku, o ile niepełnosprawność - potwierdzona orzeczeniem właściwego zespołu d/s orzekania o niepełnosprawności - istnieje przez cały okres (tak np. wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2001r. sygn. I SA 2324/00, Lex 54541, z dnia 20 lipca 2001r. sygn. akt I SA 2550/00 Lex 53939). Wprawdzie orzecznictwo NSA dotyczyło kwestii przyznawania renty socjalnej, ale z uwagi na bardzo zbliżony charakter tego świadczenia do obecnego zasiłku stałego, zasada ta znajduje zastosowanie także w przypadku tego zasiłku i nie pozbawia aktualności tej tezy fakt, iż była podjęta w starym stanie prawnym, gdyż odnosiła się do treści przepisu art. 43 ust 6 poprzednio obowiązującej ustawy o pomocy społecznej, który ma swój odpowiednik w art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 stycznia 2016 r. korzystał z zasiłku stałego ze względu na orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. W dniu 15 stycznia 2016 r., a więc jeszcze przed końcem okresu na jaki zasiłek stały został przyznany, a tym samym przed upływem okresu na jaki ustalono stopień niepełnosprawności, skarżący złożył do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Po rozpoznaniu tego wniosku organ orzeczniczy wydał w dniu [...] r. orzeczenie zaliczając J. N. do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Natomiast na skutek wniesionego przezeń odwołania Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] (dalej: WZON) uchylił zaskarżone orzeczenie i zaliczył go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 maja 2017 r, przy czym z orzeczenia wynika, że niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym datuje się od 5 grudnia 2012 r.

Z powyższego wynika, że niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym nie została przerwana i istniała również po wygaśnięciu uprzedniej decyzji przyznającej stronie zasiłek stały od 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 stycznia 2016 r. w związku z upływem okresu obowiązywania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, tj. od 1 lutego 2016 r. do dnia złożenia kolejnego wniosku o przyznanie zasiłku stałego, tj. 2 czerwca 2016 r. W okresie tym skarżący korzystał także ze świadczeń z pomocy społecznej ze względu na brak dochodu. Okoliczności te wskazują zatem że we wskazanym okresie zostały spełnione ustawowe przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.s., uprawniające do przyznania tego świadczenia.

W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organów, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie miał zastosowania przepis art. 106 ust. 3 u.p.s., określający początek przyznania i wypłacania zasiłku. Wniosek skarżącego z dnia z 2 czerwca 2016 r. o ustalenie prawa do zasiłku stałego nie był bowiem pierwszym wnioskiem w sprawie i nie wszczynał on nowego odrębnego postępowania. Jak wskazano złożenie tego wniosku wiązało się z koniecznością uzyskania następnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawność, w związku z tym powinien zostać potraktowany jako wniosek o kontynuację uprzednio przyznanego świadczenia.

Natomiast zastosowana przez organy wykładnia przepisu art. 106 ust. 3 u.p.s. w zakresie zasiłku stałego, prowadzi do wniosków niezgodnych z rzeczywistymi intencjami ustawodawcy. Przyjmując bowiem, że dopiero od dnia złożenia wniosku o dalszą wypłatę świadczenia można przyznać zasiłek stały, błędne orzeczenia organów lub ich opóźnienia zawsze obciążałyby stronę, uniemożliwiając jej uzyskanie należnego świadczenia. Stosowanie reguły z art. 106 ust. 3 u.p.s., w przypadku świadczeń zależnych od niepełnosprawności strony, która musi być stwierdzona orzeczeniem lekarza orzecznika, prowadziłoby do wydawania rozstrzygnięć krzywdzących stronę stosującą się do nakazu przeprowadzenia badania, którego wynik wskutek opóźnienia lekarza orzecznika odsunął w czasie formalne złożenie wniosku (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 312/08, dostępne w orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednakowoż jak wskazał NSA w wyroku z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. I OSK 743/05 opóźnienie w prawidłowym określeniu stopnia niepełnosprawności, spowodowanego przez organy orzekające, nie może ujemnie wpływać na prawa strony, która ostatecznie została uznana za spełniającą warunki ustawowe.

Niezależnie od powyższego badając kwestię legalności zastosowania w niniejszej sprawie przez organy obu instancji przepisu art. 106 ust. 3 u.p.s. należy ponadto mieć na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt SK 19/14 orzekł, że przepis ten w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku stałego osobie całkowicie niezdolnej do pracy, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie mającej innych środków utrzymania, prawo do zasiłku ustala się począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek, jest niezgodny z art. 67 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu Trybunał przyznał, że nieprawidłowo skonstruowano tryb nabycia tych świadczeń - sposób jego kształtowania sprawia, że może upłynąć długi okres od spełnienia przesłanek (niepełnosprawność i brak dochodu) do czasu realizacji prawa. Przyjmując, że świadczenia z pomocy społecznej przysługują po spełnieniu przesłanek, należy je przyznawać od chwili ich wystąpienia. Jeżeli osoba wystąpiła o stwierdzenie niepełnosprawności, a następnie ze względu na tę niepełnosprawność, powodującą brak środków utrzymania, występuje o zasiłek stały, świadczenie to powinno zostać jej przyznane od dnia stwierdzenia niepełnosprawności uniemożliwiającej podjęcie pracy (po stwierdzeniu, że niepełnosprawność jest źródłem braku dochodu). Przyznanie zasiłku stałego z datą późniejszą byłoby możliwe, gdyby organ stwierdził, że wystąpienie niepełnosprawności nie od razu łączyło się z brakiem środków utrzymania, a tylko z utratą dochodu z pracy.

Zauważyć należy, że wprawdzie powyższy wyrok odnosi się do osób legitymujących się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednakże biorąc pod uwagę, że z brzmienia art. 6 pkt 1 u.s.p. wynika, że osobą całkowicie niezdolną do pracy jest również osoba legitymująca się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, skutki powyższego wyroku rozciągać będą się także na osoby o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, nie mające środków utrzymania.

Jednocześnie dodać należy, że w przywołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzono wprawdzie, że przepis wymieniony art. 106 ust. 3 u.p.s., w zakresie wskazanym w wyroku, traci moc obowiązującą z upływem 31 grudnia 2016 r. Natomiast zdaniem Sądu istniały przesłanki uzasadniające niezastosowanie wspomnianego przepisu, mimo że uchylenie jego mocy odroczono w czasie. Trzeba mieć bowiem na względzie , że akt normatywny uchylony (w całości lub w części) na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, niezależnie od odroczenia utraty jego mocy obowiązującej, traci cechę domniemania konstytucyjności. Wzruszenie tego domniemania następuje już z momentem ogłoszenia wyroku Trybunału (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt: P 1/05, OTK-A 2005, nr 4, poz. 42; z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt: K 8/07, OTK-A 2007, nr 3, poz. 26; z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt: K 2/07, OTK-A 2007, nr 5, poz. 48). Z tą też chwilą nie ma już żadnych wątpliwości, że taki akt nie spełnia standardów konstytucyjnych. Wskazać w tym miejscu również należy na stanowisko Sądu Najwyższego przyjęte w wyroku z dnia 23 marca 2007 r.(publ. OSNP 2008, z. 5- 6, poz. 61), że odroczenie na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie oznacza, iż przepis uznany za niezgodny z Konstytucją musi być stosowany do daty wskazanej przez Trybunał. Nie jest bowiem tak, że do tego dnia jest on zgodny z Konstytucją, a od tego dnia staje się on niezgodny, mimo że Trybunał orzeka na podstawie aktualnego stanu prawnego. Przepis uznany za niekonstytucyjny, ma ten charakter od dnia jego wydania i jako akt niższej rangi nie powinien być stosowany do dnia jego wejścia w życie. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach wskazywał, że nie ma logicznych przesłanek, by kończyć postępowanie na podstawie "chwilowo" konstytucyjnych przepisów, a następnie wznawiać zakończone w ten sposób postępowania. Takie działanie sądów byłoby dysfunkcjonalne (por. wyrok SN z dnia 5 czerwca 2007 r., sygn. akt: I PK 6/07, OSNP 2008, nr 15-16, poz. 213 oraz wyroki NSA z dnia 23 lutego 2006r., sygn. akt II OSK 1403/05; z dnia 7 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1969/08).

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że wydanie w niniejszej sprawie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a, o czym orzeczono w sentencji. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, bowiem skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ( art. 239 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.), a nadto nie wykazał aby poniósł inne niezbędne koszty postępowania sądowego (art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a

Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji zobligowany jest zastosować przepisy ustawy o pomocy społecznej do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i w oparciu o wyżej przedstawione poglądy uwzględnić stanowisko Sądu, co do daty początkowej przyznania i wypłaty zasiłku stałego.

Uzupełniająco wyjaśnić należy, iż Sąd miał na uwadze, iż z dniem 1 stycznia 2017 r. weszły w życie przepisy nowelizujące przepis art. 106 u.p.ś. w zakresie ustalenia prawa do zasiłku stałego z uwagi na niezdolność do pracy. Nowelą z dnia 2 grudnia 2016 r. (Dz.U. 2016 r., nr 2174) do art. 106 dodano pkt 7-11 regulujące postępowanie w przypadku złożenia wniosku o zasiłek stały przez osobę nie legitymującą się w momencie złożenia tego wniosku stosownym orzeczeniem potwierdzającym całkowitą niezdolność do pracy. Przepisy te, jak też przepisy przejściowe, nie dotyczą natomiast sytuacji, gdy do wniosku o zasiłek stały, złożonego przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, zostało już załączone stosowne orzeczenie. Stąd też przepisy te nie mogą być zastosowane w niniejszej sprawie, bowiem nie usuwają w pełni wątpliwości wskazanych w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.