Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 461/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2005-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 250 § 2
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 26
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
article: art. 69 ust. 1, art. 70, art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 247 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, asesor sądowy Urszula Wiśniewska, Protokolant Magdalena Buczek, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi C. Sp. z o. o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2004r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 3.020 zł (trzy tysiące dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2004r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. zarządził na rzecz P. Sp. z o. o. w T. zwrot należności celnych w kwocie 153.736,80 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż w dniu [...] 2004r. w Urzędzie Celnym w T. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci kompletnej linii technologicznej do produkcji batonów z jednoczesnym naliczeniem kwoty wynikającej z długu celnego w wysokości 153.736,80 zł. Pismem z dnia [...] 2004r. importer wystąpił z wnioskiem o uznanie powyższego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i ponowne określenie kwoty długu celnego z zastosowaniem stawki celnej obniżonej. Naczelnik Urzędu Celnego w T. decyzją z dnia [...] 2004r. nr [...] uwzględnił wniosek strony uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił kwotę długu celnego w wysokości 0 zł, ze względu na zastosowanie w sprawie retrospektywnych środków taryfowych. Konsekwencją powyższego było uwzględnienie wniosku Spółki z dnia [...] 2004r. w zakresie zwrotu należności celnych.

Od powyższej decyzji organu I instancji z dnia [...] 2004r. Spółka wniosła odwołanie żądając jej uchylenia w części pomijającej dokonanie zwrotu odsetek i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy. Zarzuciła naruszenie przepisów art. 121, art. 122, art. 139, art. 140, art. 187 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, art. 250 § 2, 3 i 5 oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Uważa, iż decyzja została wydana przez organ celny bez zapoznania się i rozpatrzenia całości materiału dowodowego. W uzasadnieniu decyzji organ celny pominął fakt, iż stronie należy się zwrot nadpłaty należności celnych wraz z odsetkami, pomimo że należności celne nie zostały wnioskodawcy zwrócone w terminie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji o zwrocie nadpłaty cła. Ponadto, decyzja została wydana z przekroczeniem terminów określonych w ustawie, co spowodowało, że stronie nie zwrócono należnej nadpłaty przez ponad 8 miesięcy. W sprawie brak jest rozstrzygnięcia w przedmiocie wypłaty dla wnioskodawcy odsetek obliczonych według zasad i w wysokości określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych liczonych od kwoty 153.736,80 zł począwszy od dnia [...] 2004r.

Decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 250 Kodeksu celnego i wskazał, że podstawę zaskarżenia decyzji stanowi przekonanie strony, iż w sprawie upłynął 3-miesięczny termin określony w art. 250 § 2, w związku z czym przysługują jej odsetki wynikające z § 4 tego artykułu. Organ podał, iż za decyzję, od daty doręczenia której jest liczony termin 3 miesięcy na dokonanie zwrotu należności celnych, strona uważa rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] 2004r. uznające zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określające kwotę długu celnego w wysokości 0 zł. Organ uznał takie stanowisko i zarzut naruszenia art. 250 § 2 Kodeksu celnego za bezpodstawny. Stwierdził, iż Spółka dokonała błędnej wykładni przepisu art. 250 § 2 Kodeksu celnego, w konsekwencji uznała, że od 22 lipca 2004r. przysługują jej odsetki za zwłokę. Organ przyznał, iż rzeczywiście w tym dniu upłynęły 3 miesiące od dnia wydania decyzji, ale decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe, nie zaś od decyzji orzekającej zwrot należności celnych, do której nawiązuje ustawodawca w treści art. 250 § 2 Kodeksu celnego. Decyzja orzekająca o zwrocie należności celnych wydana została w dniu 14 grudnia 2004r., zaś przelew tych należności na konto strony nastąpił w dniu 04 lutego 2005r. z zachowaniem 3-miesięcznego terminu określonego w przepisie art. 250 § 2 Kodeksu celnego. Dopiero przekroczenie terminu 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. nr [...] z dnia [...] 2004r. obligowałoby organ celny do zwrotu należności celnych wraz z odsetkami wynikającymi z przepisu art. 250 § 4 Kodeksu celnego.

Organ II instancji nie przychylił się także do żądania strony w zakresie wypłaty odsetek na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego, ze względu na sugerowany przez stronę błąd popełniony przez organ celny. Według organu, Naczelnik Urzędu Celnego w T. dokonał przyjęcia zgłoszenia celnego i objął towar wnioskowaną procedurą. Skoro na organie tym spoczywał ustawowy obowiązek dokonania ustalenia kwoty należności celnych w sprawie, to był także odpowiedzialny za prawidłowe wykonanie tej czynności. Nie można mówić o jakimkolwiek błędzie Naczelnika Urzędu Celnego w T. w sytuacji, gdy działał on na wyraźny wniosek importera w postaci wymienionego zgłoszenia celnego. Naczelnik Urzędu Celnego w T. przyjął zgłoszenie celne uznając za prawidłowe zawarte w nim informacje, tym samym czyniąc zadość żądaniu strony zawartemu w dokumencie JDA SAD. Zwrócił uwagę, że ustawodawca w art. 250 § 3 Kodeksu celnego, dopuścił wypłatę odsetek wyłącznie w sytuacji popełnienia przez organ celny błędu polegającego na niewłaściwym ustaleniu kwoty należności celnych, co w sprawie nie miało miejsca.

Organ odwoławczy za bezpodstawny uznał także zarzut nieuzasadnionego przedłużania postępowania w sprawie. Wskazał, iż wydając postanowienie z dnia 10 grudnia 2004r. podające nowy termin załatwienia sprawy, organ celny uczynił zadość przepisowi art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, wedle którego organ podatkowy jest zobowiązany do zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie, podania przyczyn niedotrzymania terminu i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy. W sytuacji, gdy sprawa nie została załatwiona we właściwym terminie lub w terminie ustalonym na podstawie art. 140, stronie zgodnie z art. 141 § 1 tej ustawy służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Organ podatkowy wyższego stopnia uznając ponaglenie za uzasadnione wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w T. postępowanie przeprowadzone przed wydaniem decyzji, której dotyczy odwołanie, czyniło zadość zasadom postępowania administracyjnego.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w sposób prawidłowy zebrano i oceniono materiał dowodowy, a także w sposób wyczerpujący uzasadniono podstawy rozstrzygnięcia wskazując przyczyny dokonania wnioskowanego zwrotu cła z jednoczesnym powołaniem przepisu art. 250 § 2 Kodeksu celnego informującego o terminie 3 miesięcy na dokonanie zwrotu, który został zachowany.

Mając na uwadze zaistniały stan faktyczny, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, ze względu na brak przesłanek uzasadniających wnioskowany przez stronę zwrot odsetek powstałych od należności celnych podlegających zwrotowi.

Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zwracając się o uchylenie decyzji organu II instancji w całości i poprzedzającej decyzji wydanej w I instancji z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji z powodu wydania ich z naruszeniem przepisów o właściwości.

Skarżąca wnosząc o uchylenie decyzji zarzuciła naruszenie art. 139 § 1 w zw. z art. 140 Ordynacji podatkowej przez brak rozpoznania sprawy w terminie jednego miesiąca od dnia wszczęcia postępowania, pomimo że sprawa nie wymagała prowadzenia postępowania dowodowego i nie powiadomienie strony o przyczynach niemożności dotrzymania terminu oraz o nowym terminie do rozpoznania sprawy. Uważa, iż naruszono art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej przez bezzasadne zawieszenie postępowania postanowieniem z dnia [...] 2004r., pomimo uprawomocnienia się decyzji z dnia [...] 2004r. określającej wysokość należności celnych. Nie było więc podstaw do zawieszenia postępowania, co przyznał organ II instancji uchylając postanowienie o zawieszeniu postępowania.

Zaskarżona decyzja rażąco narusza także art. 87 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Traktat dotyczący przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004r. Nr 90, poz. 864) oraz art. 6 ust. 2 i art. 241 Rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny przez to, że organ celny nie stosuje obowiązującego prawa unijnego, pomimo że jest związany postanowieniami Traktatu akcesyjnego.

Zadaniem skarżącej rażąco naruszono art. 67 ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622) w zw. z art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, bowiem organ celny błędnie przyjmuje, że jedynie od wydania decyzji orzekającej zwrot należności celnych (art. 67 ust. 2) biegnie 3-miesięczny termin na jej wykonanie. Spółka uważa, iż z art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 stosowanego w zw. z art. 67 ust. 2 ustawy Prawo celne wynika, że termin 3-miesięczny na wykonanie decyzji orzekającej o zwrocie cła biegnie też od dnia, w którym organ celny zobowiązany jest wydać decyzję orzekającą o zwrocie cła. Przepis art. 67 ust. 2 ustawy Prawo celne organ celny stosuje bez związku z art. 6 ust. 2 Rozporządzenia, co stanowi naruszenie prawa materialnego. Norma zawarta w przepisach art. 67 ust. 2 Prawa celnego w zw. z art. 6 ust. 2 w/w Rozporządzenia ma charakter ius cogens, a więc organ zobowiązany był w terminach określonych w art. 139 Ordynacji podatkowej do wydania decyzji w sprawie zwrotu należności celnych, w przypadku nie wydania decyzji w terminie. Termin do wykonania decyzji liczyć należy od dnia kiedy decyzja winna zostać wydana. Wykonanie decyzji powinno więc nastąpić w maksymalnym terminie 5 miesięcy od dnia złożenia wniosku o zwrot należności celnych, tj. maksymalnie do dnia [...] 2004r. Od dnia [...] 2004r. lub od tego maksymalnie wyznaczonego terminu należy uważać, że decyzja nie została wykonana w terminie i naliczać odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych. Organ błędnie uznał, że stronie nie należą się odsetki od dnia, kiedy decyzja winna zostać wydana, podczas gdy sam fakt znalezienia się organu w zwłoce powoduje obowiązek wypłaty odsetek dla strony. Błędne jest przyjęcie, że organ, który dopuścił się rażącej zwłoki w rozpoznaniu wniosku strony nie odpowiada za szkodę i nie jest zobowiązany do wypłaty odsetek.

Nadto podniosła, że naruszono art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez to, że organ celny w celu uniknięcia konsekwencji prawnych bezprawnego działania wykorzystał swoją pozycję procesową w stosunku do strony i rozstrzygnął wątpliwości prawne na korzyść Skarbu Państwa (in dubio pro fisci). Takie działanie należało uznać za sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawa.

Skarżąca wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji w całości zarzuciła, iż organ celny zastosował nieobowiązujący już art. 262 ustawy Kodeks celny, pomimo że ustawa ta została uchylona 31 kwietnia 2004r. Organ powinien zastosować art. 241 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, gdy tymczasem zastosował w sprawie zwrotu cła dotychczasowe przepisy proceduralne. Uważa, że dokonano błędnej wykładni art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne, albowiem "sprawami dotyczącymi długu celnego" w rozumieniu tego przepisu są sprawy dotyczące tylko i wyłącznie wniosku w zakresie zgłoszenia celnego. Procedura zwrotu należności celnych powinna być przeprowadzona według w/w Wspólnotowego Kodeksu Celnego i w/w rozporządzenia wykonawczego, a nie jak organ zastosował na podstawie ustawy Kodeks celny. W konsekwencji decyzję w sprawie o zwrot należności celnych wydał niewłaściwy organ, bowiem właściwym organem w sprawie procedury zwrotu cła - według obowiązującego stanu prawnego w dniu 14 grudnia 2004r. - jest Naczelnik Urzędu Celnego, a nie Dyrektor Izby Celnej. Organ celny odwoławczy powinien był przekazać właściwemu organowi decyzję określającą prawidłową kwotę wynikającą z długu celnego i właściwy organ powinien wydać decyzję o zwrocie należności celnych. Organ celny błędnie przyjął, że w przypadku, gdy sam dopuszcza się rażącej zwłoki w rozpoznaniu wniosku i jest w zwłoce w wykonaniu decyzji nie odpowiada za szkodę, którą strona ponosi oraz błędnie uznaje, że stronie nie należą się odsetki ustawowe, podczas gdy sam fakt znalezienia się organu w zwłoce powoduje wypłatę odsetek dla strony.

W art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne nie zostały zdaniem strony zamieszczone przepisy, co do postępowania i zasad zwrotu należności celnych, a jedynie, co do określenia kwoty długu celnego. Skoro więc przepis przejściowy nie reguluje procedury zwrotu cła to oznacza, że nowy akt prawny (wspólnotowy) należy stosować do procedury zwrotu cła. Pojęcie "dług celny" oznacza zgodnie z definicją art. 4 pkt 9) Rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny "nałożony na osobę obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie), które stosuje się do towarów określonych zgodnie z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi".

Pod pojęciem "do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał", o którym mowa w przepisie art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne należy rozumieć jedynie sprawy dotyczące złożonego organom celnym zgłoszenia celnego na dokumencie SAD, gdyż dług powstał na skutek złożenia takiego wniosku zgłoszenia celnego, zaś nie należy rozumieć tego jako sprawy dotyczące złożonego wniosku o zwrot należności celnych. Postępowanie w sprawie udzielenia zwrotu należności celnych jest odrębnym od postępowania zgłoszeniowego postępowaniem, wszczętym wskutek złożenia odrębnego wniosku. Wspomniany art. 26 nie reguluje więc zdaniem skarżącej spraw dotyczących wniosku w sprawie udzielenia zwrotu uiszczonych należności celnych, ponieważ sprawa dotyczy dwóch odrębnych wniosków. Wobec tego do sprawy dotyczącej wniosku o zwrot cła nie można stosować dotychczasowych przepisów proceduralnych. Przepisy dotychczasowe można jedynie stosować do spraw dotyczących zgłoszenia celnego.

Podpisując Traktat akcesyjny w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003r. Polska przyjęła, że kwestia zwrotu cła, powstałego przed przystąpieniem zostanie uregulowana przez przepisy krajowe.

Artykuł 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne nie reguluje sprawy dotyczącej wniosku o zwrot należności celnych. Oznacza to, że wolą ustawodawcy polskiego jest, by procedura zwrotu odbywała się według unijnych przepisów. Nie można postawić znaku równości między postępowaniem w sprawie zgłoszenia celnego, a postępowaniem w sprawie wniosku o zwrot cła. Są to bowiem odrębne postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto odniósł się do zarzutu skarżącej, iż organ celny wydał swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] 2005r. w oparciu o nieistniejące przepisy ustawy Kodeks celny stwierdził, że zgodnie z art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne dotychczasowe przepisy ustawy Kodeks celny należy stosować do wszystkich spraw dotyczących długu celnego powstałego przed dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, tj. przed dniem 01 maja 2004r., w tym także w sprawie zwrotu długu celnego. Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie sam dług celny, jego uiszczenie przez stronę oraz wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu nastąpiły pod rządami ustawy Kodeks celny. Istotnym jest również, że cła przed dniem akcesji stanowiły dochód Skarbu Państwa.

Za całkowicie chybiony organ uznał zarzut naruszenia art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej przez to, iż Dyrektor Izby Celnej w T. w postępowaniu odwoławczym mógł stwierdzić nieważność decyzji z dnia [...] 2004r. Z treści art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, iż organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej. Za oczywiste organ uznał, iż rozstrzygnięcie z dnia [...] 2004r. nie było ostateczne, skoro strona w ustawowym terminie zaskarżyła je do organu wyższej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nakazującą wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w T. utrzymująca w mocy decyzję tego organu zarządzającą zwrot należności celnych w kwocie 153.736,80 zł wynikających z długu celnego powstałego na skutek sprowadzenia przez skarżącą na polski obszar celny kompletnej linii technologicznej do produkcji batonów.

Istotnym jest ustalenie, czy właściwym do rozpatrzenia wniosku i wydania decyzji w przedmiocie zwrotu należności celnych był Dyrektor Izby Celnej w T., jak wywodzi organ, czy też, jak podnosi strona skarżąca właściwym był Naczelnik Urzędu Celnego w T. Należy wskazać, iż sprawa prowadzona była pod rządami różnych przepisów. Dopuszczenie do obrotu towaru w postaci kompletnej linii technologicznej do produkcji batonów z jednoczesnym naliczeniem kwoty wynikającej z długu celnego w wysokości 153.736,80 zł nastąpiło w dniu [...] 2004r., a zatem pod rządami ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), natomiast oba rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej w T. w sprawie zwrotu należności celnych zapadły w czasie obowiązywania ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.).

Rozpatrując kwestię właściwości organów celnych należy mieć na uwadze treść art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), na podstawie którego, "Przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej".

Sąd podziela stanowisko organu, iż sprawa zwrotu należności celnych w związku z uznaniem zgłoszenia celnego z dnia [...] 2004r. za nieprawidłowe i określeniem kwoty wynikającej z długu celnego w wysokości 0 zł mieści się w pojęciu spraw "dotyczących długu celnego", o których mowa w art. 26 ww. ustawy. Ustawodawca użył dość szerokiego sformułowania w zakresie określenia spraw, do których mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. W pojęciu sprawy "dotyczące długu celnego" niewątpliwie mieści się sprawa zwrotu należności celnych, o którym to zwrocie stanowi przepis art. 250 § 2 Kodeksu celnego. W związku z tym, iż w zaskarżonej sprawie objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci kompletnej linii technologicznej z jednoczesnym naliczeniem kwoty wynikającej z długu celnego miało miejsce [...] 2004r., a tym samym przed uzyskaniem przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, to sprawę należało rozpatrzyć z uwzględnieniem przepisów obowiązujących przed datą 01 maja 2004r.

Nie budzi wątpliwości, iż przez przepisy dotychczasowe należy rozumieć przepisy prawa materialnego zawarte w Kodeksie celnym i wydanych na jego podstawie rozporządzeniach. Określają one między innymi sposób i datę powstania długu celnego, ustalają osoby zobowiązane do uiszczenia należności. Powstaje pytanie, czy pojęcie "przepisy dotychczasowe" obejmuje także przepisy kompetencyjne upoważniające do wydania decyzji w sprawie zwrotu należności celnych.

Sąd w obecnym składzie wyraża pogląd, iż do przepisów dotychczasowych, o których mowa w art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne nie należy zaliczać przepisów kompetencyjnych, upoważniających do wydania decyzji. Jeżeli wolą ustawodawcy byłoby, aby organy zachowały określone kompetencje w zakresie spraw, do których były uprawnione przed 01 maja 2004r., to powinien w tym zakresie zawrzeć wyraźny zapis w przepisach przejściowych. Takiego przepisu brak w ustawie wprowadzającej ustawę - Prawo celne. W związku z tym, w zakresie właściwości organy obowiązane są stosować przepisy ustawy Prawo celne. Począwszy od 01 maja 2004r. zagadnienie właściwości organów zostało uregulowane w rozdziale 5 tej ustawy. Stosownie do art. 69 ust. 1 w postępowaniu celnym organami właściwymi są:

1) naczelnik urzędu celnego - jako organ pierwszej instancji;

2) dyrektor izby celnej - jako:

a) organ odwoławczy od decyzji naczelnika urzędu celnego,

b) organ pierwszej instancji w sprawach określonych w przepisach prawa celnego oraz przepisach odrębnych,

c) organ odwoławczy od decyzji wydanych przez ten organ w pierwszej instancji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej;

3) minister właściwy do spraw finansów publicznych - jako:

a) organ pierwszej instancji w sprawach stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji ostatecznej dyrektora izby celnej,

b) organ odwoławczy od decyzji wydanych przez ten organ w pierwszej instancji oraz decyzji, o których mowa w art. 70 ust. 2 pkt 2.

Przepisy art. 70 cytowanej ustawy określają, w jakich sprawach właściwy jest dyrektor izby celnej.

Analiza przywołanych przepisów Prawa celnego oraz powołanych w nich poszczególnych przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego i rozporządzenia wykonawczego do tego Kodeksu nie pozwala stwierdzić, iż począwszy od 01 maja 2004r. dyrektor izby celnej jest nadal organem właściwym w sprawie rozstrzygania o zwrocie należności celnych. Ustawodawca nie upoważnił tego organu do załatwiania w pierwszej instancji spraw z zakresu zwrotu należności celnych. W związku z tym w sprawie objętej zaskarżoną decyzją - począwszy od 1 maja 2004r. - właściwy jest Naczelnik Urzędu Celnego w T. stosownie do art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo celne.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Niewątpliwie "innymi przepisami" są przepisy art. 247 zawarte w dziale IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Na podstawie art. 247 § 1 pkt 1 tej ustawy organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do postępowania w sprawach celnych w związku z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne, zgodnie z którym "Do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego." W zaskarżonej sprawie doszło do naruszenia przepisów o właściwości, bowiem decyzję wydał Dyrektor Izby Celnej, a powinien Naczelnik Urzędu Celnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 cyt. ustawy.