Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2375/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21, art. 40 a ust. 4 i ust. 5, art. 40a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu partii produktu nieodpowiadającej jakości handlowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej także: "GIJHAR-S") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (także: "Wojewódzki Inspektor") z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] wymierzającą spółce I. Sp. z o.o. z/s. w G. (także: "skarżąca", "spółka", "producent") karę pieniężną w wysokości 5.000,00 (pięć tysięcy) złotych za wprowadzanie do obrotu partii 27.006,00 kg produktu rybnego mrożonego o nazwie "[...]"[...] a'21 kg nieodpowiadającej jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej, ze względu na wady oznakowania polegające na:

1) użyciu nieprawidłowego oznaczenia handlowego gatunku ryby [...], tj. niezgodnego z wykazem oznaczeń handlowych przyjętych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (podano: "[...]", zamiast: "[...]");

2) nieprecyzyjnym podaniu daty produkcji oraz daty minimalnej trwałości, tj. podano: "data produkcji: 08/2011 - 09/2011, najlepiej spożyć przed końcem: 08/2013- 09/2013".

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniach [...] lutego i [...] marca 2012 r. inspektorzy z [...] w G. przeprowadzili kontrolę w I. Sp. z o.o. w zakresie jakości handlowej przetworów rybnych (vide: protokół kontroli nr [...] z dnia [...] marca

2012 r.). W toku kontroli, sprawdzono oznakowanie partii 27.006,00 kg produktu rybnego mrożonego o nazwie "[...]"[...] a' 21 kg (dane identyfikujące partię: [...]). W wyniku kontroli stwierdzono:

1) użycie nieprawidłowego oznaczenia handlowego gatunku ryby [...], tj. niezgodnego z wykazem oznaczeń handlowych przyjętych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (podano: "[...]" zamiast "[...]":

2) nieprecyzyjne podanie w oznakowaniu daty produkcji oraz daty minimalnej trwałości, tj. podano: data produkcji: "08/2011 - 09/2011, najlepiej spożyć przed końcem: 08/2013 - 09/2013".

Z protokołu kontroli wynika, że strona usunęła wskazane naruszenia jeszcze w dniu kontroli.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. strona skarżąca przekazała uwierzytelnioną kopię bilansu za rok 2011 wraz z rachunkiem zysków i strat za okres 1 stycznia 2011 r. - 31 grudnia 2011 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych działając na podstawie art. 21 i art. 40 a ust. 4, art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], którą wymierzył I. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 5.000,00 zł., za wprowadzenie do obrotu partii 27.006,00 kg produktu rybnego mrożonego o nazwie "[...] a' 21 kg (dane identyfikujące partię: [...]), nieodpowiadającej jakości handlowej określonej w przepisach ze względu na wady oznakowania polegające na:

1) użyciu nieprawidłowego oznaczenia handlowego gatunku ryby [...], tj. niezgodnego z wykazem oznaczeń handlowych przyjętych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (podano: "[...]", zamiast: "[...]"), co stanowi naruszenie art. 4 ust. 1 lit. a w zw. z art. 4 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 104/200 oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji rynku rybnego (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 168 ze zm.);

2) nieprecyzyjnym podaniu daty produkcji oraz daty minimalnej trwałości, tj. podano: "data produkcji: 08/2011 - 09/2011, najlepiej spożyć przed końcem: 08/2013- 09/2013", co było niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm. - dalej: "ustawa o jakości handlowej").

Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, ustalając wysokość kary uwzględnił stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów.

Wojewódzki Inspektor ustalił, że wartość brutto przedmiotowej partii produktu ustalona w oparciu o podaną przez producenta w toku kontroli cenę sprzedaży wynosi 411.166,35 złotych.

Organ I instancji ustalił także, że według dokumentów finansowych, skontrolowane przedsiębiorstwo uzyskało przychód w wysokości 75.751.874,18 złotych.

Ponadto organ zauważył, że w toku postępowania przed organem I instancji strona nie kwestionowała ustaleń faktycznych opisanych w protokole kontroli.

Organ I instancji, powołując się na treść art. 3 i art. 4 ustawy o jakości handlowej stwierdził, że wymagania jakościowe w zakresie oznakowania towaru wynikają wprost z przepisów o jakości handlowej.

Nadto wyjaśnił, że z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Organ I instancji wyjaśnił, że według art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914), oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Natomiast artykuł 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia stanowi, że środki spożywcze muszą być oznakowane w sposób zrozumiały dla konsumenta, napisy muszą być wyraźne, czytelne i nieusuwalne, umieszczone w widocznym miejscu, a także nie mogą być w żaden sposób ukryte, zasłonięte lub przesłonięte innymi nadrukami lub obrazkami. Organ powołał się na art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 104/2000 z dnia 17 grudnia 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów w myśl którego produkty określone w art. 1 lit. a) mogą być oferowane do sprzedaży detalicznej konsumentowi końcowemu, bez względu na sposób wprowadzenia do obrotu, tylko jeżeli właściwe oznakowanie lub etykieta wskazuje handlowe oznaczenie gatunku. Stosownie do art. 4 ust. 2 rozporządzenia, do celów ust. 1 lit. a) Państwa Członkowskie, nie później niż do dnia 1 stycznia 2002 r., sporządzą i opublikują wykaz oznaczeń handlowych przyjętych na ich terytorium, przynajmniej w

odniesieniu do wszystkich gatunków wymienionych w załącznikach I-IV do niniejszego rozporządzenia. Organ wyjaśnił, że wykaz zawiera naukową nazwę każdego gatunku, nazwę w języku urzędowym lub językach urzędowych danego Państwa Członkowskiego i, jeśli jest to stosowne, inną nazwę lub nazwy przyjęte i stosowane lokalnie bądź regionalnie. Przywołał brzmienie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o organizacji rynku rybnego, zgodnie z którym minister właściwy do spraw rybołówstwa prowadzi wykaz oznaczeń handlowych przyjętych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 104/2000. Zwrócił uwagę na treść art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, na podstawie którego obrót to czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.). W ocenie organu I instancji, obrotem jest posiadanie żywności w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucja i inne formy dysponowania.

Mając na uwadze powyższe, organ I instancji uznał, że przedsiębiorca wprowadził towar do obrotu, a towar ten nie spełniał wymagań w zakresie jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej, ze względu na wady oznakowania (użycie nieprawidłowego oznaczenia handlowego gatunku [...] oraz nieprecyzyjne podanie daty produkcji oraz daty minimalnej trwałości).

W ocenie organu I instancji, skarżąca spółka wprowadzając do obrotu przedmiotową partię produktu rybnego mrożonego, która mogła być uznana za pełnowartościowy produkt, ze względu na niespełnienie wymagań w zakresie jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej, przedsiębiorca nie zachował należytej staranności, jaka wymagana jest od profesjonalisty. Organ wyjaśnił także, że podmiot wprowadzający towar do obrotu, jest zobowiązany postępować z rozwagą i pełnym zaangażowaniem, by nie dopuścić do naruszeń obowiązujących norm prawnych. W ocenie organu, producent nie podjął skutecznych działań mających na celu eliminację wyrobów nieodpowiadających wymaganiom jakościowym. Natomiast wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej stanowi czyn zagrożony karą pieniężną.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500,00 zł.

Na podstawie art. 40a ust. 4 ww. ustawy, kary pieniężne, o których mowa w ust. 1-3 wymierza, w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzenia kontroli wojewódzki inspektor.

Wg art. 40a ust. 5, ustalając wysokość kary organ Inspekcji uwzględnia:

- stopień szkodliwości czynu,

- stopień zawinienia,

- zakres naruszenia,

- dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku art. rolno- spożywczych i wielkości jego obrotów.

Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uznał, że stopień szkodliwości czynu nie jest znaczny.

Oceniając stopień zawinienia organ I instancji uznał, że stronie nie można przypisać winy umyślnej, ale można zarzucić niedbalstwo, jako że nie podjęła skutecznych działań mających na celu eliminację wyrobów nieodpowiadających wymaganiom jakościowym. W ocenie organu, producent jako profesjonalista nawet jeżeli nie przewidywał, że jego produkt nie odpowiada wymaganiom jakościowym w zakresie jakości handlowej, powinien i mógł to przewidzieć.

Organ nadmienił także, iż art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej nie uzależnia nałożenia kary od stwierdzenia winy po stronie wprowadzającego do obrotu, we wprowadzeniu do obrotu artykułu niespełniającego jakości handlowej. Odpowiedzialność określona w tym przepisie ma charakter obiektywny i przesłanką przyjęcia tej odpowiedzialności jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. Dokonana powyżej ocena winy stanowi jedynie wypełnienie nakazu ustawowego z art. 40a ust. 5, tj. obowiązku uwzględnienia przy ustalaniu wysokości kary stopnia zawinienia.

Biorąc pod uwagę wielkość i wartość partii produkcyjnej objętą niniejszą decyzją Wojewódzki Inspektor uznał, że zakres naruszenia jest znaczny.

Organ I instancji badając przesłanki określone w art. 40a ust. 4 ww. ustawy wskazał, że działalność podmiotu w zakresie jakości handlowej przetworów rybnych była kontrolowana już w 2010 r. W wyniku przeprowadzonej wówczas kontroli wyrobów rybnych i stwierdzonych naruszeń, organ administracji decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. wymierzył karę pieniężną w wysokości 2.500,00 zł.

Organ I instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie na wymiar kary pieniężnej nałożonej w wyniku stwierdzonych naruszeń znaczący wpływ miały obroty osiągnięte w 2011 r. w wysokości 75.751.874,18 zł.

Organ ponadto wyjaśnił, że na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy kary pieniężne wymierza się w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej, lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Organ I instancji wyjaśnił, że korzyścią majątkową jest wartość wyrażona w pieniądzu za jaką producent zbył, lub która mogłaby zostać uzyskana poprzez wprowadzenie tych produktów do obrotu. W niniejszej sprawie korzyścią majątkową ustaloną przez organ I instancji jest kwota 411.166,35 zł, co oznacza, że maksymalna wysokość kary mogłaby wynosić 2.055.831,75 zł. Organ nadmienił, że wymierzona kara pieniężna w wysokości 5.000,00 złotych stanowi 0,24% kary maksymalnej.

Organ wyjaśnił, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 40a ust. 3 ustawy, zgodnie z którym kto wprowadza do obrotu produkt tego samego rodzaju, który nie odpowiada jakości handlowej ze względu na tę samą wadę, podlega karze pieniężnej ustalonej - w zależności od stwierdzonej wady - zgodnie z ust. 1 pkt 3 lub 4, podwyższonej o wysokość kar nałożonych w okresie 24 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.

Organ zauważył, że przy wymierzaniu kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia, wziął pod uwagę działania strony mające na celu dostosowanie oznakowania produktów do wymagań określonych przepisami prawa (dokonane jeszcze w dniu kontroli), jednakże nie mógł dokonać nadzwyczajnego złagodzenia kary lub odstąpić od jej wymierzenia.

Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji, ewentualnie o zmianę przedmiotowej decyzji w części dotyczącej wysokości kary pieniężnej i wymierzenie kary pieniężnej w najniższej możliwej wysokości, tj. w kwocie 500 zł.

Strona zarzuciła, iż okoliczności wskazane w decyzji przez organ I instancji nie uzasadniają wymierzenia jej kary pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł.

Strona podniosła, iż dokonana przez organ I instancji ocena przesłanek wynikających z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych (w szczególności stopnia szkodliwości czynu i stopnia zawinienia) uzasadnia, jej zdaniem, wymierzenie kary pieniężnej w jak najniższej wysokości. Zdaniem spółki pozostałe przesłanki, o których mowa w art. 40a ust 5 ww. ustawy również uzasadniają zastosowanie jak najniższego wymiaru kary.

Strona w odwołaniu wskazała, iż dokonując wykładni art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, trzeba wziąć pod uwagę kolejność kryteriów ustalania wysokości wymierzonej kary, zastosowaną przez ustawodawcę, tj. stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów, bowiem kolejność ta stanowi wskazówkę dla podmiotu stosującego ten przepis, a oznacza, że organ winien w pierwszej kolejności brać pod uwagę stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, a dopiero w dalszej kolejności zakres naruszenia i dotychczasową działalność. Zdaniem strony stopień szkodliwości czynu był znikomy. Co więcej podkreśliła, że nie wykazano winy umyślnej, tylko niedbalstwo skarżącej. Zdaniem skarżącej, oba te kryteria uzasadniają wymierzenie kary w jak najniższej wysokości.

Strona stwierdziła, iż organ I instancji błędnie zastosował kryterium uzależniające wysokość kary od wielkości obrotów. Zdaniem strony intencją ustawodawcy nie było bezpośrednie powiązanie wielkości wymierzonych kar z wielkością obrotów. Strona podnosi, iż taka wykładnia przepisu prowadziłaby do sytuacji, w której za te same naruszenie przepisów przez dwa podmioty różniące się jedynie wielkością obrotu zostałaby wymierzona diametralnie różna wysokość kar administracyjnych.

Ponadto strona podniosła, iż jej zdaniem błędne oznakowanie polskiej nazwy artykułu przez nazwanie go "[...]", a nie "[...]", nie mogło skutkować wprowadzeniem konsumenta w błąd, gdyż na opakowaniu został wskazany obszar połowów (FAO 41 - wschodnie wybrzeże Ameryki Południowej), z którego wynikało, iż jest to [...].

Strona podkreśliła, że nieprawidłowości stwierdzone w oznakowaniu przedmiotowej partii ryb zostały usunięte w dniu kontroli, co wynika z protokołu kontroli.

Spółka z całą stanowczością stwierdziła, że wymierzona kara w wysokości 5000,00 złotych jest niewspółmierna w stosunku do naruszeń wykazanych w protokole kontroli, a zatem - jej zdaniem - adekwatne do stwierdzonych naruszeń będzie wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 500,00 złotych, o co zawnioskowała.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], wskazaną na wstępie,

- działając na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm. - dalej: k.p.a.), art. 21 i art. 40a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 lit. a oraz art. 47 ust. 1 art. 48 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2065/2001 z dnia 22 października 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 104/2000 w zakresie informowania konsumentów o produktach rybołówstwa i akwakultury (Dz. U. L 278 z 23.10.2001, str. 6, z późn. zm.), art. 4 ust. 1 lit. a i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 104/2000 z 17 grudnia 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury (Dz. Urz. WE L 017 z 21.01.2000, str. 22-52 Polskie wydanie specjalne: Rozdział 4 Tom 4).

- utrzymał w mocy decyzję [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nakładającą na I. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 5.000,00 złotych.

Organ II instancji przyjął stan faktyczny ustalony przez organ I instancji. Przyjął, że przedsiębiorca wprowadził towar do obrotu i towar ten nie spełniał wymagań w zakresie jakości handlowej określonej przepisami ustawy o jakości handlowej, ze względu na wady oznakowania (użycie nieprawidłowego oznaczenia

handlowego gatunku ryby [...] oraz nieprecyzyjne podanie daty produkcji i daty minimalnej trwałości). Odniósł się szczegółowo do zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Podkreślił, że oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i nie wzbudzający wątpliwości konsumenta.

Organ II instancji wskazał, że krajowy wykaz handlowy gatunków ryb oraz wodnych bezkręgowców wprowadzanych do obrotu na rynek polski; o którym mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 104/2000 w pozycji 104, zawiera polską nazwę oraz nazwę naukową ryby z gatunku ([...]) co zobowiązuje podmioty do bezwzględnego stosowania ww. nazwy: "[...]" w oznakowaniu ryb tego gatunku wprowadzanych do obrotu. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji stwierdził, że producent wprowadzając do obrotu ryby ma obowiązek w oznakowaniu stosować nazwy wskazane w krajowym wykazie handlowym gatunków ryb oraz wodnych bezkręgowców wprowadzanych do obrotu na rynek polski, niezależnie od prawidłowo zastosowanej nazwy łacińskiej. Ponadto nadmienił, że krajowy wykaz handlowy gatunków ryb oraz wodnych bezkręgowców wprowadzanych do obrotu na rynek polski zawiera 8 gatunków ryb z rodzaju [...], co dodatkowo wskazuje, iż zastosowanie pełnej nazwy gatunku jest niezbędne w celu jednoznacznej identyfikacji gatunku ryb z rodzaju [...] wprowadzanych do obrotu.

Organ II instancji wyjaśnił, że wymierzając karę administracyjną miał na uwadze fakt, że konsument jest słabszym uczestnikiem rynku i jako bezpośredni odbiorca środków spożywczych ma prawo oczekiwać, iż informacja dotycząca nazwy zakupywanego produktu pozwoli mu odróżnić dany rodzaj produktu od innych podobnych artykułów rolno-spożywczych.

Organ stanowczo nie zgodził się z twierdzeniem strony wyrażonym w odwołaniu, iż podanie niepełnej nazwy gatunku, tj. "[...]" przy równoczesnym wyszczególnieniu pełnej nazwy łacińskiej oraz wskazaniu w oznakowaniu kraju pochodzenia, tj. "Argentyna" oraz obszaru połowu "FAO 41", wyklucza możliwość wprowadzenia konsumenta w błąd co do gatunku przedmiotowej partii ryb.

Nadto organ wyjaśnił, że zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, datę minimalnej trwałości w oznakowaniu opakowanego środka spożywczego podaje się, określając w kolejności dzień, miesiąc i rok, z tym że w przypadku środków spożywczych o trwałości:

- od 3 do 18 miesięcy można podać jedynie miesiąc i rok,

- powyżej 18 miesięcy można podać jedynie rok.

Organ zauważył, że ustawodawca wskazał precyzyjnie sposób w jaki producent winien oznakować datę minimalnej trwałości, tj.: po zastosowaniu określenia "najlepiej spożyć przed końcem" podać datę ze wskazaniem miesiąca i roku (§ 11 ust. 2 ww. rozporządzenia). Natomiast w przedmiotowej sprawie producent po zastosowaniu określenia "najlepiej spożyć przed końcem", wskazał "08/2013; 09/2013", co oznacza w opinii organu, iż nie określił precyzyjnie daty minimalnej trwałości poprzez wskazanie dwóch dat, tym samym należy stwierdzić, iż zastosowany przez producenta sposób oznakowania daty minimalnej trwałości jest niezgodny z wymaganiami wskazanymi w rozporządzeniu w sprawie znakowania środków spożywczych.

Organ odniósł się do informacji skarżącej o usunięciu w dniu kontroli stwierdzonych nieprawidłowości w oznakowaniu przedmiotowej partii ryb. Stanął na stanowisku, że podjęte przez producenta działania korygujące, wprowadzające zmiany w oznakowaniu przedmiotowego artykułu rolno-spożywczego, mogą mieć wpływ na wyniki kontroli przeprowadzanych w przyszłości. Nie mają natomiast wpływu na wyniki przeprowadzonej kontroli w konsekwencji, której zostało wszczęte postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji.

Następnie odniósł się do zarzutu, że oznakowanie opakowań tej partii było już przedmiotem kontroli w dniu [...] listopada 2011 r. Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych w S., podczas której ten organ nie stwierdził żadnych uchybień w oznakowaniu opakowań jednostkowych i zdecydował o dopuszczeniu przedmiotowych artykułów do obrotu. Główny Inspektor wyjaśnił, że fakt niestwierdzenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS nieprawidłowości w oznakowaniu przedmiotowej partii ryb, nie może skutkować brakiem wskazania nieprawidłowości w kolejnej kontroli (przeprowadzonej tym razem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS). Zauważył, że decyzje wydane uprzednio nie mają wpływu na decyzje następne.

Przywołał treść art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zgodnie z którym kto wprowadza do obrotu artykuły rolno- spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Wprowadzenie na rynek (stosownie do art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002) oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Powyższe oznacza, że jeśli została przeprowadzona kontrola, w trakcie której stwierdzono, że podmiot wprowadził do obrotu artykuły niespełniające wymagań jakości handlowej, Wojewódzki Inspektor JHARS ma obowiązek wymierzyć mu karę pieniężną, która nie może być niższa niż 500 zł (pięćset złotych).

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że nie jest możliwe odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w przypadku wprowadzenia przez podmiot do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów.

Organ odwoławczy stanowczo podkreślił - wbrew twierdzeniu strony - że kolejność oceny przesłanek z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (tj.: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów) nie wpływa na wysokość wymierzanej kary pieniężnej. Organ ustalając wysokość kary uwzględnił poszczególne przesłanki, przy czym szacując wysokości kary pieniężnej nie kierował się kolejnością ich uszeregowania przez ustawodawcę lecz wynikiem samej oceny.

[...] wyjaśnił, że gdyby intencją ustawodawcy była gradacja poszczególnych przesłanek, to byłoby to jednoznacznie wskazane w ustawie o jakości handlowej. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo wziął pod uwagę wielkość i wartość zakwestionowanej partii. Tymczasem przy ocenie zakresu naruszenia wziął pod uwagę rodzaj i ilość stwierdzonych nieprawidłowości. Nadto, w ocenie Głównego Inspektora stwierdzone nieprawidłowości, tj. zastosowanie w oznakowaniu przedmiotowej partii ryb niepełnej nazwy oraz nieprecyzyjne wskazanie daty produkcji i terminu przydatności do spożycia świadczy o średnim zakresie naruszenia.

Odnośnie stopnia szkodliwości organ II instancji wskazał, że wielkość zakwestionowanej partii ryb wyniosła 27.006,00 kg, o wartości 411.166,35 zł. W ocenie organu odwoławczego, skarżąca wprowadzając do obrotu ww. partię produktu, naruszyła lub mogłaby naruszyć interes ekonomiczny znacznej grupy konsumentów.

Zdaniem organu II instancji, niedochowanie należytej staranności wymaganej od przedsiębiorcy w zakresie jakości handlowej wprowadzanych do obrotu artykułów, świadczy o zawinionym działaniu producenta. Główny Inspektor podzielił stanowisko organu I instancji wskazujące, iż stwierdzone nieprawidłowości wynikają z zaniedbania, a nie wskazują na oszukańcze działanie producenta. W ocenie organu II instancji - [...] prawidłowo uznał popełnione wykroczenie jako nieumyślne. Oceniając dotychczasową działalność podmiotu zauważył, że producent w 2010 r., był już ukarany karą pieniężną (w wysokości 2.500,00 zł) z tytułu wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości.

Jak wskazano wyżej kary pieniężne na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł.

Organ II instancji podkreślił, że wobec wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana z danej partii produktu - maksymalna wysokość kary w niniejszej sprawie mogłaby wynosić 2.055.831,75 zł. Ponownie zwrócił uwagę na to, że wymierzona przez organ I instancji kara pieniężna w wysokości 5.000,00 zł, stanowi zaledwie 0,24 % kary maksymalnej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 w/w ustawy.

Mając na uwadze poczynione rozważania, organ II instancji uznał, iż wymierzona przez organ I instancji kara pieniężna w wysokości 5.000,00 zł jest adekwatna do stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia, jakiego dopuścił się przedsiębiorca. Kara pieniężna we wskazanej wysokości stanowi - w ocenie organu II instancji - odczuwalną dolegliwość dla skarżącej pozostając jednocześnie w jej możliwościach finansowych.

Organ wyjaśnił również, iż wysokość kary powinna spełniać swoją funkcję prewencyjną - winna być wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych, oraz funkcję represyjną - stanowić poważną dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego. W ocenie Głównego Inspektora kara wymierzona w tej sprawie nie może mieć symbolicznego charakteru, tym bardziej, że strona była już karana za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych niespełniających wymogów jakości handlowej.

Pismem dnia [...] listopada 2012 r. I. Sp. z o.o. z siedzibą w G., wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] z dnia [...] września 2012 r.

Powyższą decyzję zaskarżyła w części dotyczącej wysokości wymierzonej kary.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych.

Jednocześnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej kary, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem skarżącej fakty stwierdzone w toku postępowania administracyjnego nie uzasadniały wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 5000,00 złotych. Strona ponowiła argumentację (zawartą uprzednio w odwołaniu), iż dokonując wykładni art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, trzeba wziąć pod uwagę kolejność kryteriów ustalania wysokości wymierzonej kary, zastosowaną przez ustawodawcę, tj. stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów, bowiem kolejność ta stanowi wskazówkę dla podmiotu stosującego ten przepis, i oznacza, że organ winien w pierwszej kolejności brać pod uwagę stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, a dopiero w dalszej kolejności zakres naruszenia i dotychczasową działalność. Zdaniem strony stopień szkodliwości czynu był znikomy. Co więcej podkreśliła, że nie wykazano winy umyślnej, tylko niedbalstwo skarżącej. Zdaniem skarżącej oba te kryteria uzasadniają wymierzenie kary w jak najniższej wysokości.

Nadto zauważyła, że organ administracji błędnie zastosował kryterium uzależniające wysokość kary od wielkości obrotów. Zdaniem skarżącej powiązanie takie prowadziłoby do nieusprawiedliwionego karania większych i prężniejszych przedsiębiorstw, co powodowałoby nierówne (w zależności od wielkości) traktowanie podmiotów gospodarczych funkcjonujących na rynku.

Zdaniem skarżącej niemożliwe jest wprowadzenie konsumentów w błąd poprzez podanie na opakowaniu jedynie nazwy: "[...]" bez dodania określenia "[...]". Zauważyła, że na opakowaniu skarżąca podała kraj pochodzenia "Ameryka Południowa" i obszar połowów jako: "FAO 41", czyli wschodnie wybrzeże Ameryki Południowej, co w jej opinii pozwalało zidentyfikować gatunek ryby jako morszczuka argentyńskiego, a błędne oznaczenie nazwy handlowej oferowanego produktu zdaje się - w ocenie skarżącej - nie wpływać na błędną ocenę konsumenta co do rzeczywistej zawartości opakowania.

Skarżąca wskazała, że ta partia towaru podlegała już kontroli granicznej [...] w S., podczas której nie stwierdzono żadnych uchybień w oznaczenia opakowań.

Skarżąca wskazała także, że nieprawidłowości w oznaczeniu opakowań wykryte w trakcie kontroli zostały usunięte jeszcze w dniu ich stwierdzenia przez organ. Strona zauważyła, że nawet organ administracji podniósł, że takie zachowanie byłoby przesłanką do rozważenia nadzwyczajnego złagodzenia kary lub odstąpienia od jej wymierzenia, gdyby ustawodawca przewidział taką możliwość.

Strona stanowczo podkreśliła, że kara w wysokości 5000 złotych jest niewspółmierna w stosunku do stwierdzonych naruszeń.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2013 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2375/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. strona skarżąca podniosła, że organ w przedmiotowej sprawie ewidentnie stosuje niekonsekwentną wykładnię przepisów prawa stawiając interes Skarbu Państwa nad interesem strony postępowania. Skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu, iż do art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie można stosować zaproponowanej przez nią wykładni (kolejności), gdyż ustawodawca nie wskazał dosłownie możliwości gradacji przesłanek wskazanych w tym artykule. Zauważyła, że organ stwierdza, iż zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 kary w przypadku naruszenia prawa żywnościowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające - a zatem organ powołuje się na dodatkowe funkcje kary administracyjnej: represyjną i prewencyjną kary, które nie zostały wskazane dosłownie w przepisach prawa przez ustawodawcę. W ocenie skarżącej, wykładnię art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej forsowaną przez organ należy odrzucić jako niezwykle jednostronną i nie dającą się pogodzić z zasadami logiki i podstawowymi zasadami interpretacyjnymi.

Skarżąca odniosła się do twierdzenia organu w sprawie szczególnej sytuacji konsumenta jako słabszego uczestnika rynku. Zdaniem skarżącej, stanowisko organu jest niekonsekwentne. Z jednej bowiem strony organ przyjmuje, iż pomimo prawidłowego wskazania łacińskiej nazwy produktu, "Argentyny" - jako kraju pochodzenia oraz obszaru połowów: "FAO 41" tj. wschodniego wybrzeża Ameryki Południowej konsument został wprowadzony w błąd. Z drugiej strony przyjmuje, że przeciętny konsument ma świadomość istnienia wykazu oznaczeń Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i wyszczególnienia w nim 8 gatunków [...]. Zdaniem strony, rozumowanie organu jest nielogiczne.

Skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu, że jakiekolwiek odstępstwo od oznaczenia produktu wskazanego w przedmiotowym wykazie doprowadzi do błędu w odbiorze oznaczenia. W opinii skarżącej, niemożliwym było wprowadzenie w przedmiotowej sprawie konsumenta w błąd co do rodzaju produktu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] września 2012 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, w tym unormowań wskazanych zarówno w ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jak również w ustawie o organizacji rynku rybnego (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 168 ze zm.), czy też regulacji zawartych w aktach prawa wspólnotowego, jak również przepisów procesowych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomimo faktu, iż strona skarżąca zaskarżyła decyzję [...] w części dotyczącej wysokości nałożonej kary (co stanowi spór w niniejszej sprawie), to mając na uwadze powyższe WSA w Warszawie rozpoznał sprawę w jej granicach, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi. Sąd zauważa, że mimo tego, że skarżąca zakwestionowała jedynie wysokość kary administracyjnej nałożonej przez organy obu instancji, to należało szczegółowo zbadać przebieg postępowania administracyjnego i legalność stwierdzonych naruszeń, bowiem miały one wpływ na wymiar orzeczonej kary.

Na wstępie rozważań merytorycznych Sąd stwierdza, że zarówno Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, jaki i [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych rozstrzygając w tej sprawie nie dopuścili się jakiejkolwiek obrazy art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej.

Wskazać też należy, że jednym z celów ustawy o jakości handlowej jest ochrona konsumentów, którzy nie mają adekwatnych instrumentów, dla ochrony swych praw przed nieuczciwymi praktykami handlowymi.

Dlatego, w ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo założyły, że kary wymierzane w tego rodzaju sprawach, uwzględniając kryteria ich wymierzenia przewidziane w art. 40a ust. 5 powołanej ustawy, nie mogą mieć symbolicznego charakteru, tym bardziej, że strona była już karana za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych niespełniających wymogów jakości handlowej (o czym szczegółowo w dalszej części uzasadnienia).

I tak, w protokole kontroli prawidłowo stwierdzono użycie nieprawidłowego oznaczenia handlowego gatunku ryby [...], tj. niezgodnego z wykazem oznaczeń handlowych przyjętych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (podano: "[...]", zamiast: "[...]"), nieprecyzyjnym podaniu daty produkcji oraz daty minimalnej trwałości, tj. podano: "data produkcji: 08/2011-09/2011, najlepiej spożyć przed końcem: 08/2013-09/2013". Tego strona na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała.

Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej jakość handlowa to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii indukcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, pakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Należy przyjąć, że niespełnienie wymagań w zakresie znakowania artykułu rolno - spożywczego jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej.

Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, uprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze muszą spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeśli w przepisach o jakości handlowej zostały one określone. W myśl art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, "wprowadzanie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

W świetle art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. W myśl art. 46 ust 1 pkt 1 lit. a, w/w ustawy oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej, w przypadku artykułu rolno-spożywczego będącego środkiem spożywczym, nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Natomiast stosownie do art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.

Należy zwrócić uwagę, że art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2065/2001, stanowi, że wymagane informacje dotyczące handlowego oznaczenia, metody produkcji i obszaru połowu są dostępne na każdym etapie wprowadzania do obrotu danych gatunków. Informacje te wraz z nazwą naukową danych gatunków są zapewnione poprzez oznakowanie lub opakowanie produktu lub poprzez dokumenty handlowe towarzyszące towarom, włączając faktury.

Prawidłowo przyjęły organy obu instancji, że istnieje konieczność zapewnienia

konsumentom minimalnej ilości informacji o głównych cechach produktów, a na Państwach Członkowskich spoczywa odpowiedzialność przyjęcia w tym celu wykazu zatwierdzonych nazw, stosowanych na ich terytorium w odniesieniu do handlu danymi produktami.

Podkreślić należy, że art. 4 ust. 1 ww. rozporządzenia stwierdza, że produkty określone w art. 1 lit. a)-c) mogą być oferowane do sprzedaży detalicznej konsumentowi końcowemu, bez względu na sposób wprowadzenia do obrotu, tylko jeżeli właściwe oznakowanie lub etykieta wskazuje: handlowe oznaczenie gatunku; metodę produkcji (złowione w morzu, wodach śródlądowych bądź wyhodowane), obszar połowu.

Sąd zauważa, że kontrolowana partia ryb nie została w omawiany sposób oznaczona, a zatem nie spełniała powyższych wymagań - co stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego, na podstawie których organ prawidłowo wymierzył skarżącej karę pieniężną.

Należy zauważyć, że zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia do celów ust. 1 lit. a - Państwa Członkowskie, nie później niż do dnia 1 stycznia 2002 r., sporządzą i opublikują wykaz oznaczeń handlowych przyjętych na ich terytorium, przynajmniej w odniesieniu do wszystkich gatunków wymienionych w załącznikach l-IV do niniejszego rozporządzenia. Wykaz zawiera naukową nazwę każdego gatunku, nazwę w języku urzędowym lub językach urzędowych danego Państwa Członkowskiego i, jeśli jest to stosowne, inną nazwę lub nazwy przyjęte i stosowane lokalnie bądź regionalnie. Wykaz oznaczeń handlowych, o którym mowa powyżej jest opublikowany w formie wykazu udostępnionego na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Organ prawidłowo zauważył, że krajowy wykaz handlowy gatunków ryb oraz wodnych bezkręgowców wprowadzanych do obrotu na rynek polski, o którym mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 104/2000 w pozycji 104, zawiera polską nazwę oraz nazwę naukową ryby z gatunku [...] ([...]) co zobowiązuje podmioty do bezwzględnego stosowania ww. nazwy w oznakowaniu ryb tego gatunku wprowadzanych do obrotu.

Sąd mając na uwadze powyższe rozważania stwierdza, że producent wprowadzając do obrotu ryby ma obowiązek w oznakowaniu stosować nazwy wskazane w krajowym wykazie handlowym gatunków ryb oraz wodnych bezkręgowców wprowadzanych do obrotu na rynek polski, niezależnie od prawidłowo zastosowanej nazwy łacińskiej. Krajowy wykaz handlowy gatunków ryb oraz wodnych bezkręgowców wprowadzanych do obrotu na rynek polski zawiera 8 gatunków ryb z rodzaju [...]. Zatem w ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, iż zastosowanie pełnej nazwy gatunku jest niezbędne w celu jednoznacznej identyfikacji gatunku ryb z rodzaju [...] wprowadzanych do obrotu.

Sąd zgadza się z opinią organu, iż konsument jest słabszym uczestnikiem rynku i jako bezpośredni odbiorca środków spożywczych ma prawo oczekiwać, iż informacja dotycząca nazwy kupowanego produktu pozwoli mu odróżnić dany rodzaj produktu od innych podobnych artykułów rolno-spożywczych.

Jednakże abstrahując od pozycji konsumenta jako uczestnika rynku, Sąd stwierdza, że przepisy prawa bezwzględnie wymagają właściwego podawania nazwy ryb zgodnie z wykazem nazw ustalonym przez państwo członkowskie. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, konsument ma prawo wymagać od producenta właściwego jednoznacznego wskazania nazwy ustalonej dla danego gatunku ryby. Brak tej nazwy wprowadza konsumenta w błąd, poprzez niejednoznaczną charakterystykę danego wyrobu.

W związku z poczynionymi rozważaniami, Sąd nie może zgodzić się z twierdzeniem strony wyrażonym w skardze i piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2013 r., iż podanie niepełnej nazwy gatunku, tj. "[...]" przy równoczesnym wyszczególnieniu pełnej nazwy łacińskiej oraz wskazaniu w oznakowaniu kraju pochodzenia, tj. "Argentyna" oraz obszaru połowu FAO 41, wyklucza możliwość wprowadzenia konsumenta w błąd, co do gatunku przedmiotowej partii ryb.

Ponadto jeśli chodzi o umieszczenie daty minimalnej trwałości środków spożywczych - Sąd zauważa, że zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia w sprawie znakowania, datę minimalnej trwałości w oznakowaniu opakowanego środka spożywczego podaje się, określając w kolejności dzień, miesiąc i rok, z tym że w przypadku środków spożywczych o trwałości od 3 do 18 miesięcy można podać jedynie miesiąc i rok. Nie budzi wątpliwości, że organ w wyniku kontroli stwierdził, że na opakowaniu partii ryb producent nieprecyzyjnie (niezgodnie z wymogami rozporządzenia) oznaczył termin jej trwałości wskazując jedynie: "data produkcji: 08/2011 - 09/2011, najlepiej spożyć przed końcem: 08/2013-09/2013".

Należy zauważyć, iż ustawodawca wskazał precyzyjnie sposób w jaki producent winien oznakować datę minimalnej trwałości, tj.: po zastosowaniu określenia "najlepiej spożyć przed końcem" podać datę ze wskazaniem miesiąca i roku (§ 11 ust. 2 ww. rozporządzenia).

Sąd zauważa postawę producenta, który jeszcze w dniu kontroli dostosował oznaczenia partii ryb do wymogów prawa, jednakże podjęte przez producenta działania korygujące nie mają wpływu na wyniki przeprowadzonej kontroli, w konsekwencji której zostało wszczęte postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji.

Odnośnie argumentu skarżącej, że przedmiotowa partia ryb była już kontrolowana przez inny organ administracji publicznej, który nie stwierdził żadnych naruszeń w oznakowaniu opakowań jednostkowych i zdecydował o dopuszczeniu przedmiotowych artykułów do obrotu, w ocenie Sądu nie może skutkować brakiem wskazania nieprawidłowości w kolejnej kontroli (przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS). Sąd wyjaśnia także, że każda sprawa administracyjna jest zindywidualizowana, a więc wydawana w konkretnych okolicznościach faktycznych, w stosunku do określonego naruszenia.

Sąd mając na uwadze prawidłowo określony stan faktyczny sprawy, może przejść do rozpatrzenia zarzutu skargi dotyczącego niewspółmierności kary pieniężnej nałożonej na skarżącą w wyniku stwierdzonych uchybień.

I tak, wyjaśnienia wymaga, że art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej przewiduje, że kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Natomiast stosownie do art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Powyższe w sposób jednoznaczny oznacza, że jeśli została przeprowadzona kontrola, w trakcie której stwierdzono, że podmiot wprowadził do obrotu artykuły niespełniające wymagań jakości handlowej, Wojewódzki Inspektor JHARS ma obowiązek wymierzyć mu karę pieniężną, która nie może być niższa niż 500 zł (pięćset złotych). W ocenie Sądu, [...] Wojewódzki Inspektor JHARS postąpił prawidłowo, wymierzając odwołującemu się karę pieniężną za wprowadzanie do obrotu artykułów nieodpowiadających wymaganiom jakości handlowej. W ocenie Sądu, nie możliwe jest odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w przypadku wprowadzenia przez podmiot do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, bowiem ustawa nie przewiduje takiego rozwiązania.

Odnośnie zarzutu skarżącej w kwestii nie zastosowania przez organ "gradacji przesłanek" zawartych w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych - Sąd stwierdza, że organ ustalając wysokość kary uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów - a powyższe przesłanki stanowią równorzędne elementy składowe oceny całkowitej. Mając powyższe na uwadze, Sąd nie zgadza się z opinią skarżącej jakoby, kolejność oceny ww. przesłanek wpływa na wysokość wymierzanej kary pieniężnej. Zdaniem Sądu, organ szacując wysokość kary pieniężnej nie kieruje się kolejnością uszeregowania ww. przesłanek przez ustawodawcę lecz wynikiem samej oceny. Zdaniem Sadu, należy stwierdzić, że organy wymierzając karę pieniężną prawidłowo dokonały oceny przesłanek, przy której nie kierowały się kolejnością, przesłanek wskazanych przez ustawodawcę w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, bowiem wskazana kolejność przesłanek wymierzenia kary pieniężnej nie decyduje o pierwszeństwie którejś z nich. Należy tylko wskazać, że jeśli intencją ustawodawcy byłaby gradacja poszczególnych przesłanek, zostałoby to jednoznacznie wskazane w przedmiotowej ustawie.

Organy obu instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego doszły do przekonania, że stopień szkodliwości czynu nie jest znaczny.

Natomiast oceniając stopień zawinienia organy uznały, że stronie nie można przypisać winy umyślnej, ale można zarzucić niedbalstwo, jako że nie podjęła skutecznych działań mających na celu eliminację wyrobów nieodpowiadających wymaganiom jakościowym, nadto producent jako profesjonalista powinien i mógł przewidzieć, że oznaczenie w ten sposób partii ryb może nie spełniać wymagań określonych prawem. Abstrahując od powyższego organ powołując się na orzeczenie WSA w Warszawie o sygn. akt VI SA/Wa 126/10 prawidłowo przyjął, że odpowiedzialność określona w art. 40a ust. 5 ustawy ma charakter obiektywny i przesłanką przyjęcia tej odpowiedzialności jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu.

Ponadto, biorąc pod uwagę wielkość i wartość partii produkcyjnej objętą niniejszą decyzją organy - w ocenie Sądu - prawidłowo uznały, że zakres naruszenia jest znaczny.

Sąd zauważa, że organ I jak i II instancji wzięły pod uwagę także dotychczasową działalność producenta, bowiem wskazały, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w lutym 2010 r. WIJHAR-S stwierdził wprowadzenie produktu rybnego mrożonego "[...]", nieodpowiadającej jakości handlowej ze względu na wady oznakowania i wymierzył karę pieniężną w wysokości 2500 złotych (str. 6 decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r.). W niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo nie zastosował rygoru art. 40 a ust. 3 ustawy o jakości handlowej, a organ II instancji zasadnie przyznał mu rację.

Organy prawidłowo ustaliły (na podstawie złożonego do akt administracyjnych bilansu - pismo z dnia [...] kwietnia 2012 r. - k. 49-52) wysokość obrotów osiągniętych w 2011 r. przez skarżącą spółkę to kwota: 75.751.874,18 złotych.

Nadto, Wojewódzki Inspektor ustalił, że wartość brutto przedmiotowej partii produktu ustalona w oparciu o podaną przez producenta w toku kontroli cenę sprzedaży wynosi 411.166,35 złotych. Powyższe zostało potwierdzone przez organ II instancji w toku postępowania odwoławczego.

Sąd podkreśla jednocześnie, że NSA wyrokiem z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 684/11 sprecyzował pojęcie wartości korzyści majątkowej w rozumieniu art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z 2000 r. o jakości handlowej. Stwierdził, że odpowiada ona wartości detalicznej artykułów rolno-spożywczych, która mogłaby być uzyskana poprzez wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających jakości handlowej określonej w § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 ze zm.).

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że organ prawidłowo ustalił, że wartość korzyści majątkowej wynosi 411.166,35 złotych i od niej uzależnił wymiar kary administracyjnej.

Zaznaczyć należy, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna co do zasady ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (tak m.in.: D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Podnieść trzeba, iż z uwagi na dolegliwość finansową, kary orzekane przez sądy wykazują podobieństwo do kar pieniężnych nakładanych przez organy administracji. Istota tkwi jednakże w odmiennych funkcjach, które spełniają obie formy represji państwa. Kara administracyjna nie jest bowiem odpłatą za popełniony czyn, lecz stanowi środek przymusu służący zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt P 19/06 - stwierdził, iż odpowiedzialność karnoadministracyjna to odpowiedzialność typu represyjno- porządkowego, będąca przejawem interwencjonizmu państwowego w sferach, jakie uznane zostały przez ustawodawcę za szczególnie istotne. Odpowiedzialność ta, oparta na zasadzie winy obiektywnej, może posługiwać się sankcjami bezwzględnie oznaczonymi i wówczas przybiera postać odpowiedzialności ustawowej. Ma zastosowanie do osób fizycznych, prawnych, oraz jednostek nieposiadających osobowości prawnej. Trybunał wskazał, iż postępowanie represyjne różni od postępowania nierepresyjnego to, że wiążą się z nim inne cele i funkcje niż ze stosowaniem środków prawnych o charakterze prewencyjno-ochronnym i zabezpieczającym. Trybunał wyraźnie zaznaczył w tym kontekście, iż art. 42 ust. 1-3 Konstytucji RP odnosi się tylko do odpowiedzialności karnej i postępowania karnego i nie powinien być rozciągany na wszelkie inne postępowania, w których stosowane są jakiejkolwiek sankcje i dolegliwości, albowiem prowadziłoby to do zakwestionowania całej filozofii winy i odpowiedzialności na gruncie prawa cywilnego i administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny stwierdził jednocześnie, iż w prawie administracyjnym sankcja odgrywa bardzo ważną rolę, gdyż przez zapowiedź negatywnych konsekwencji jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych, zapewnia ich poszanowanie i efektywne urzeczywistnienie. Dzięki temu normy sankcjonujące motywują adresatów norm sankcjonowanych do postaw legalistycznych.

W konsekwencji - kierując się wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego zawartymi m.in. w przedmiotowym orzeczeniu z dnia 15 stycznia 2007 r. - należy przyjąć, iż istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarówno przepisy prawa unijnego, jak również powołane w spornych decyzjach organów obu instancji regulacje krajowe, nie uzależniają nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie od ustalenia winy (odpowiedzialność obiektywna).

Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów, które nie dostosowały sposobu oznaczenia produktów rybnych do wymogów, które nakładają na nich przepisy prawa, jest konsekwencją samego faktu ich naruszenia. W ocenie Sądu, obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji. Taka formuła odpowiedzialności powoduje, że w tego typu sytuacjach zasada domniemania niewinności nie znajduje zastosowania. Podstawową przesłanką odpowiedzialności jest w takim układzie odniesienia bezprawność czynu rozumiana, jako zachowanie sprawcy niezgodne z przepisami prawa.

Z obowiązujących powszechnie unormowań prawa krajowego wynika bezspornie, iż organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa - mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji.

Wyjaśnić należy także, że każda z kar pieniężnych nakładanych przez organ może pełnić zarówno funkcję represyjną jak i prewencyjną przy czym może to być zarówno prewencja ogólna, stanowiąca sygnał dla innych podmiotów o nieopłacalności pewnych zachowań sprzecznych z ustawą jak i prewencja szczególna, mająca na celu zniechęcenie konkretnego przedsiębiorcy (osoby fizycznej) do sankcjonowanych ustawą czynów w przyszłości.

Nakładanie kary w trybie określonym w ustawie o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych następuje w drodze uznania administracyjnego, co oznacza, że o rzeczywistej (ostatecznej) ich wysokości decyduje każdorazowo organ, uwzględniając kryteria wskazane w art. 40a ust. 5 przedmiotowej ustawy, jak również kierując się ogólnym założeniem że nakładana sankcja powinna spełniać funkcję zarówno represyjną jak i prewencyjną. Uznanie administracyjne dotyczy wysokości kary pieniężnej oraz samego faktu jej nałożenia. Uznanie administracyjne jest instytucją materialnego prawa administracyjnego, szczególną formą wykonywania przepisów prawa, która polega na tym, że nie ustawodawca, lecz organ stosujący przepisy prawa uwzględnia indywidualne warunki dla wydania decyzji (Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz).

W ocenie Sądu, należy w konsekwencji uznać, iż organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny.

W ocenie Sądu, organy obu instancji' prawidłowo i rzetelnie przeanalizowały przesłanki mające wpływ na wysokość kary administracyjnej, a także przedstawiły w sposób szczegółowy motywy wymierzenia kary administracyjnej w wysokości 5.000,00 złotych.

Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób szczegółowo określony przez normę prawną zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.