Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3889/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne~Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 15 zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 września 2020 r., sygn. akt: II SA/Po 772/19 w sprawie ze skargi D.C. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia [..] lipca 2019 r., nr [..], znak: [..] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od skarżącego D.C. na rzecz Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 września 2020 r., sygn. akt: II SA/Po 772/19 oddalił skargę D.C. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia [..] lipca 2019 r., nr 10/2019, znak: [..] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

D.C. zwrócił się pismem z dnia 25 lutego 2019 r. do Dyrektora Aresztu Śledczego w Z. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazania "ilości sztuk korespondencji urzędowej", którą Areszt Śledczy w Z. wysłał w lutym 2017 r. w imieniu osadzonych osób (pkt 1) oraz w imieniu własnym (pkt 2). Jednocześnie zainteresowany wniósł o wskazanie, na jakiej podstawie zostały ustalone informacje stanowiące odpowiedź na pkt 1 i 2 wniosku.

Dyrektor Aresztu Śledczego w Z. w piśmie z dnia 12 kwietnia 2019 r. wezwał zainteresowanego do wykazania, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, że uzyskanie informacji, o której mowa we wniosku jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ I instancji wyjaśnił, że informacja publiczna, o której udostępnienie wnioskodawca wystąpił, jest informacją publiczną przetworzoną.

W odpowiedzi na wezwanie zainteresowany w piśmie z dnia 24 kwietnia 2019 r. stwierdził, że jego zdaniem informacja, której udostępnienia się domaga jest informacją prostą.

Decyzją z dnia [..] maja 2019 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w Z., na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej odmówił wnioskodawcy udostępnienia żądanej informacji publicznej.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ I instancji stwierdził, że w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności, wytworzenie dokumentu żądanej treści będzie się mieścić w pojęciu informacji przetworzonej. Zdaniem organu żądanie wnioskodawcy dotyczy właśnie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, bowiem spośród ogółu korespondencji odnotowywanej w dziennikach korespondencji należałoby wybrać wyłącznie korespondencję urzędową wychodzącą w imieniu osadzonych oraz wysyłaną w sprawach przedmiotowej jednostki penitencjarnej. Organ podniósł, że wymaga to przeanalizowania każdej zapisanej we wnioskowanym okresie w dziennikach korespondencji pozycji i odpowiedniego jej zakwalifikowania, wytworzenia nowych zestawień i dokonania obliczeń. W jego ocenie, przygotowanie tak obszernej informacji wymagałoby od pracowników organu znacznego nakładu pracy oraz podjęcia dodatkowego działania intelektualnego.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [..] lipca 2019 r., nr [..] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że żądana przez wnioskodawcę informacja stanowi informację przetworzoną. Wyjaśnił, że w chwili złożenia wniosku informacja, której dotyczył wniosek nie istniała, a warunkiem jej wytworzenia byłoby przeprowadzenie dodatkowych czynności organizacyjnych i analitycznych na podstawie posiadanych informacji prostych w odniesieniu do liczby ponad tysiąca sztuk korespondencji dotyczącej osadzonych i blisko dwóch tysięcy sztuk korespondencji we własnych sprawach, w okresie jednego miesiąca. Organ II instancji podniósł przy tym, że wymagałoby to poniesienia pewnych kosztów czasowych i osobowych – wiązałoby się bowiem z koniecznością zaangażowania personelu więziennego, odbijając się tym samym negatywnie na toku realizacji zadań zaangażowanych komórek organizacyjnych. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że organ I instancji zasadnie wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że mógłby z uzyskanej informacji uczynić użytek dla dobra publicznego i to w sposób, jaki nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji.

Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi D.C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że sporną w sprawie kwestię stanowiło uznanie żądanej informacji publicznej za informację przetworzoną, a wobec tego zajęte następnie stanowisko organu o odmowie jej udostępnienia z powodu niewykazania przez skarżącego, że udzielenie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd wyjaśnił, że o ile dostęp do informacji "prostej" ma właściwie nieograniczony charakter – co wynika z przepisów art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, to udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast "informacją przetworzoną" jest taka informacja publiczna, która powstaje w wyniku opracowania jej przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie danych posiadanych przez podmiot zobowiązany, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej.

W ocenie Sądu organy prawidłowo zakwalifikowały żądanie wniosku jako dotyczące informacji publicznej przetworzonej. W chwili złożenia wniosku informacja w kształcie objętym wnioskiem nie istniała. Udostępnienie skarżącemu informacji o liczbie sztuk korespondencji urzędowej, którą organ wysłał w lutym 2017 r. w imieniu osadzonych oraz liczby sztuk korespondencji urzędowej, którą organ wysłał we własnych sprawach w lutym 2017 r. wiązałoby się z koniecznością przygotowania nowej informacji poprzedzonej przeanalizowaniem istniejącej dokumentacji. Wymagałoby to od administracji jednostki znacznego nakładu pracy. Powyższy ciąg działań o charakterze zarówno intelektualnym, jak i technicznym, wymagający zaangażowania zasobów ludzkich i technicznych świadczy o przetworzonym charakterze żądanej informacji. Wniosek dotyczył więc informacji, które musiałyby zostać specjalnie dla skarżącego opracowana przez podmiot zobowiązany, przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Sąd podkreślił, że w skali miesiąca Areszt Śledczy w Z. generuje znaczne ilości korespondencji wychodzącej z jednostki, w tym urzędowej, wysyłanej w imieniu aresztu, jak i przekazanej do wysyłki przez osadzonych. W konsekwencji, organ I instancji zasadnie wezwał skarżącego do wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a skoro skarżący, pomimo pouczenia, nie podjął się wyjaśnienia podstaw swojego wniosku, ograniczając się do stwierdzenia, że informacja, której udzielenia się domaga, jest informacją prostą, organ prawidłowo odmówił jej udostępnienia. Sąd zauważył, że w podstawie prawnej decyzji organ II instancji pomylił się w zakresie podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, gdyż wskazał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., podczas gdy prawidłowo powinien był powołać art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., jednak nie miało to wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł D.C. zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację przetworzoną, podczas gdy prawidłowo dokonana wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej prostej, wobec czego organ nie powinien żądać wykazania przez skarżącego interesu publicznego, a w konsekwencji odmowa udzielenia informacji publicznej była nieuzasadniona,

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niezawiadomienie skarżącego i jego pełnomocnika o wydaniu zarządzenia o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia uprawnień procesowych skarżącego do zgłoszenia swoich żądań i wniosków oraz złożenia wyjaśnień, w szczególności wyjaśnień uzupełniających twierdzenia zawarte w skardze, które to uprawnienia przysługiwałyby stronie przed wydaniem wyroku, zgodnie z art. 106 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyby sprawa została rozpoznana na posiedzeniu jawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd skierował sprawę na posiedzenie niejawne, nie zawiadamiając w żadnej formie o zarządzeniu o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, natomiast skarżący oczekiwał na wyznaczenie terminu rozprawy, podczas której pełnomocnik zamierzał doprecyzować stanowisko przedstawione w skardze oraz w odpowiednim zakresie je uzupełnić. W ocenie skarżącego kasacyjnie, wydanie wyroku bez uprzedniego zawiadomienia strony o zmianie trybu postępowania w sposób istotny ograniczyło jego uprawnienia procesowe – skarżący został pozbawiony prawa do końcowego wypowiedzenia się w sprawie, złożenia stosownych uzupełniających oświadczeń, wniosków czy żądań. Gdyby skarżący miał świadomość faktu skierowania sprawy na posiedzenie niejawne z pewnością złożyłby pisemne uzupełnienie skargi, uzupełniając argumentację prawną.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej skarżący kasacyjnie stwierdził, że o tym, czy dana informacja stanowi informację prostą czy przetworzoną decydować powinny szczegółowe okoliczności danej sprawy. W tym kontekście wskazano, że referent Aresztu sporządziła notatkę służbową, w której wskazała, że sekretariat jednostki nie posiada gotowego zbioru danych, o których udostępnienie wnosi skarżący, zaś aby taką informację wytworzyć niezbędne jest przeanalizowanie każdej zapisanej w określonym okresie czasu w dzienniku korespondencji pozycji i odpowiednie jej zakwalifikowanie, wytworzenie nowych zestawień i dokonanie obliczeń. W ocenie skarżącego kasacyjnie uzasadnienie Sądu I instancji obejmuje szereg stwierdzeń i argumentów, które nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. W notatce nie wskazano, aby udzielenie informacji wymagało poniesienia kosztów osobowych, zaangażowania dodatkowych zasobów ludzkich czy technicznych. Tym samym argumentacja Sądu "zdaje się być stworzona wyłącznie na potrzeby orzeczenia, nie znajdując przy tym zupełnie odzwierciedlenia w okolicznościach faktycznych, które w sprawie zostały przez organ jasno wskazane w notatce". Dodatkowo wskazano, że Sąd powinien był poddać szczegółowej analizie treść wniosku, czego jednak nie uczynił. Wytworzenie informacji wiązałoby się z dokonaniem prostego policzenia ilości wysłanych listów w stosunkowo krótkim – miesięcznym – okresie czasu. Zdaniem skarżącego kasacyjnie trudno zgodzić się z Sądem, że wymagałoby to zaangażowania dodatkowego personelu, zasobów technicznych oraz znacznego nakładu pracy. Czynność "zliczania" danych, jaka powinna mieć miejsce na gruncie tej sprawy, nie powinna przesądzać o zakwalifikowaniu informacji jako informacji przetworzonej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w P. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w całości zgadzając się z rozstrzygnięciem Sądu I instancji oraz wskazując, że skarżący notorycznie i rażąco nadużywa prawa do informacji publicznej składając liczne wnioski kierowane do zakładów karnych i sądów powszechnych, a w sprawach ze skarg skarżącego zapadło już 45 wyroków oddalających skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła w sposób skuteczny w terminie przewidzianym do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Sformułowanie podstaw kasacyjnych w prawidłowy sposób jest o tyle istotne, że – jak wyżej wskazano - stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zakreślonych w zarzutach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego przepisu. Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, według którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11). Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113).

Sformułowany przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczył naruszenia art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) zwanej dalej także u.COV-19. Zarzucając naruszenie powołanego przepisu skarżący kasacyjnie zarzucił niewłaściwe jego zastosowanie poprzez brak zawiadomienia strony o zarządzeniu o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.

Zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku, na co słusznie zwrócono uwagę w złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną. Rzeczywiście w sposób odmienny do regulacji zawartej w art. 15 zzs4 ust. 1 u.COV-19, prawodawca nie przewidział obowiązku uzyskania zgody stron na skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne, a zatem nie przewidział konieczności zawiadamiania stron o zamiarze rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zastosowanie art. 15 zzs4 ust. 3 powołanej ustawy zostało pozostawione do uznania Sądu, który dysponuje w tym przypadku szeroko pojętą władzą dyskrecjonalną. Przepisu tego Sąd nie mógł naruszyć zatem przez brak zawiadomienia skarżącego (jego pełnomocnika) o zamiarze rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zarzut ten nie mógł być zatem skuteczny w niniejszej sprawie.

W ramach tego zarzutu skarżący kasacyjnie wskazywał dodatkowo na naruszenie uprawnień procesowych – jako konsekwencję naruszenia art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Skoro jednak nie był skuteczny zarzut naruszenia powołanego przepisu art. 15 zzs4 ust. 3, to nie mógł być także usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 106 § 2 p.p.s.a. wskazywany jako naruszony w konsekwencji naruszenia art. 15 zzs4 ust. 3 u. COV-19.

Niezależnie od powyższego przypomnieć trzeba, że warunkiem skuteczności zarzutu naruszenia przepisów postępowania jest istotny wpływ naruszenia na wynik sprawy. Formułując zarzut naruszenia gwarancji procesowych strony w braku zawiadomienia o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne skarżący kasacyjnie wskazał na naruszenie uprawnień wynikających z art. 106 § 2 p.p.s.a., wyjaśniając jedynie, że z całą pewnością, mając wiedzę o nadchodzącym terminie posiedzenia, skarżący złożyłby pisemne uzupełnienie skargi, uzupełniając przede wszystkim argumentację prawną. Takie uzasadnienie zarzutu w jakikolwiek sposób nie wskazuje, aby zarzucane Sądowi naruszenie miało w rzeczywistości istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej nie zawarto argumentacji uzasadniającej przyjęcie, że gdyby do naruszenia tego nie doszło wynik sprawy byłby odmienny. Podkreślić należy, że sąd administracyjny orzeka w granicach sprawy, nie będąc związany granicami skargi, a więc zawartymi w niej zarzutami i wnioskami oraz wskazywaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarżący kasacyjnie w ogóle nie wykazał, aby mogło dojść – w wyniku zarzucanych naruszeń – do istotnego wpływu na wynik sprawy.

Nie mógł być także uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego. Skarżący kasacyjnie wskazał na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176) zwanej dalej u.d.i.p., upatrując jego błędnej wykładni w przyjęciu, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację przetworzoną, podczas gdy prawidłowo dokonana wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej prostej, wobec czego organ nie powinien żądać wykazania przez skarżącego interesu publicznego, a w konsekwencji odmowa udzielenia informacji publicznej była nieuzasadniona.

W treści zarzutu wyraźnie wskazano na "żądane przez skarżącego informacje", a więc odniesiono się do treści złożonego przez skarżącego wniosku o udostepnienie informacji publicznej. Skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyjaśnia także, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji "obejmuje szereg stwierdzeń i argumentów, które nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym" oraz że w notatce referenta "w żadnym miejscu nie wskazano, by udzielenie informacji wymagało poniesienia kosztów osobowych, zaangażowania dodatkowych zasobów ludzkich czy technicznych", a także, że argumentacja Sądu nie znajduje odzwierciedlenia w okolicznościach faktycznych sprawy. W ten sposób sformułowany zarzut nie dotyczy w ogóle dokonania błędnej wykładni przepisu, lecz skupia się na zakwestionowaniu stanu faktycznego sprawy. Przypomnieć zatem należy, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., I OSK 250/15; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2017 r., I OSK 721/15). Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tego zarzutu, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktów (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051), w przypadku, gdy ustalenia w tym zakresie nie zostały skutecznie zakwestionowane w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są co do zasady zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). Taka sytuacja miała miejsce w realiach niniejszej sprawy. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano bowiem skutecznie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego poprzez podniesienie zarzutu w tym zakresie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej.

Niezasadność zarzutów skargi kasacyjnej skutkowała jej oddaleniem w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. reprezentowanego przez fachowego pełnomocnika zwrot niezbędnych kosztów postępowania obejmujący wynagrodzenie radcy prawnego, który w przepisanym terminie złożył odpowiedź na skargę kasacyjną.

Wniosek pełnomocnika skarżącego kasacyjnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 258-261 tej ustawy.