Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 1314/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del) Krystyna Chustecka, Sędziowie WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), WSA Grażyna Nasierowska, Protokolant Grażyna Cikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi L. Z. na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...]04.2002 r. (kwietnia) Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług - zaliczenie wpłaty na poczet zaległości podatkowej i odsetek oddala skargę ic


UZASADNIENIE

"Kancelaria Notarialna s.c. [...]" w dniu [...].04.2000r. złożyła w Banku [...] Oddział w W. polecenie przelewu na kwotę [...] zł tytułem podatku od towarów i usług za marzec 2000 r. na rzecz Pierwszego Urzędu Skarbowego W. obciążające jej rachunek bankowy. Następnie powyższa kwota bez uznania rachunku bankowego Urzędu Skarbowego została zwrócona przez Bank w dniu [...].04.2000r. Skarżącemu.

W dniu [...].05.2000r. Kancelaria powtórnie wystawiła polecenie przelewu na konto Urzędu Skarbowego tytułem należnego podatku od towarów i usług za marzec 2000r. w wysokości [...] zł. Z uwagi na fakt, iż termin płatności należnego podatku przypadał na dzień [...].04.2000r., to wpłatę z dnia [...].05.2000r. urząd skarbowy uznał za dokonaną po terminie. Urząd Skarbowy w dniu [...].07.2000r. wydał postanowienie Nr [...], którym powiadomił Kancelarię Notarialną Skarżącego o zaliczeniu dokonanej przez Spółkę w dniu [...].05.2000r. wpłaty w wysokości [...] zł na zaległość w podatku od towarów i usług za marzec 2000r. oraz odsetki za zwłokę (na należność główną kwoty [...] zł oraz na odsetki za zwłokę kwoty [...] zł).

W dniu [...].07.2000r. Strona wniosła zażalenie, w którym wnioskowała o uchylenie powyższego postanowienia Urzędu Skarbowego i umorzenie postępowania twierdząc, iż wpłaty podatku od towarów i usług za marzec 2000r. dokonała w terminie tj. [...] kwietnia 2000 r. za pośrednictwem [...] Banku [...]. w W. i tego dnia kwota w wysokości [...] zł została pobrana z konta Kancelarii. Z uwagi na fakt, iż zwrot uiszczonej kwoty należnego podatku nastąpił w wyniku zmiany oznaczenia komputerowego rachunku bankowego Urzędu Skarbowego, o czym Spółka nie została powiadomiona to, zdaniem Strony, podatnik nie może być narażony na żadne ujemne konsekwencje działań, które nie pozostają w jakimkolwiek związku z jego zachowaniami, a są następstwem zachowań samego adresata przelewu.

Izba Skarbowa w W. postanowieniem z dnia [...].11.2000r. Nr [...] uchyliła w całości zaskarżone przez Stronę postanowienie organu I instancji z przyczyn formalnych (brak uzasadnienia ) i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia[...].01.2001r. Nr [...], powiadomił podatnika o zaliczeniu wpłaty w wysokości [...] zł na podatek od towarów i usług za marzec 2000r. oraz na naliczone odsetki za zwłokę, przedstawiając stosowne uzasadnienie.

W dniu[...].01.2001r. Pan L. Z. występujący pod firmą "[...] Kancelaria Notarialna" wniósł kolejne zażalenie podnosząc te same argumenty.

W dniu [...].07.2001r. postanowieniem Nr [...] Izba Skarbowa w W. uchyliła w całości postanowienie organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Izba wskazała, iż "Kancelaria Notarialna s.c. [...]" została rozwiązana z dniem [...].08.2000r. i w związku z powyższym postanowienie Urzędu winno być adresowane i doręczone do wszystkich wspólników rozwiązanej Spółki.

Następnie Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia [...].I2.2001r. Nr [...] zawiadomił Panią E. M., Pana T. C. oraz Pana L. Z. byłych wspólników "Kancelarii Notarialnej s.c. [...] " o zaliczeniu wpłaty z [...] maja 2000r. w wysokości [...] zł na zaległość w podatku od towarów i usług za marzec 2000r. oraz odsetki powstałe w wyniku niezapłaconego w terminie podatku od towarów i usług za marzec 2000r.

W dniu [...].01.2002r. Pan L. Z. były wspólnik, rozwiązanej Spółki wniósł zażalenie, w którym wnioskował o uchylenie postanowienia Urzędu i umorzenie postępowania zarzucając, iż Urząd Skarbowy nie wziął pod uwagę faktu, że zgodnie z decyzją Izby Skarbowej w W. z dnia [...].10.2001r. Nr [...] postępowanie w sprawie zostało prawomocnie umorzone.

Izba Skarbowa w W. postanowieniem z dnia[...].04.2002r. Nr [...]utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie Urzędu Skarbowego uzasadniając, iż zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) podatek nie zapłacony w terminie jest zaległością podatkową, od której nalicza się odsetki za zwłokę. Jednocześnie Izba Skarbowa uznała za bezzasadny zarzut Strony, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało prawomocnie umorzone decyzją Izby Skarbowej w W. z dnia [...].10.2001 r. Nr [...]. Izba wskazała, że postępowanie zostało zakończone tylko i wyłącznie w sprawie zbędnie wydanej przez Urząd Skarbowy decyzji określającej wysokość zaległości w podatku od towaró i usług za marzec 2000r. rozwiązanej Spółce cywilnej.

W skardze do Naczelnego Sądu administracyjnego Strona podnosi zarzut, iż skoro "w obrocie bezgotówkowym dniem zapłaty jest dzień obciążenia rachunku podatnika (...), tj. dzień, w którym dokonano zmniejszenia stanu rachunku zobowiązanego o przekazaną kwotę, to dla ustalenia tej daty nie ma znaczenia ani dzień uznania (zwiększenia stanu) rachunku organu podatkowego, ani dzień wystawienia dokumentu, na podstawie którego operacja bankowa jest dokonywana". Zdaniem Skarżącego nie może być mowy o jakimkolwiek zaniedbaniu lub opóźnieniu w przekazywaniu należnego podatku na konto Urzędu Skarbowego, bowiem nie został On przez nikogo powiadomiony o zmianie oznaczenia komputerowego rachunku bankowego Urzędu Skarbowego w NBP. Z uwagi na fakt, iż przelewy kierowane na konto organu podatkowego były przyjmowane do kwietnia 2000r. bez żadnych zastrzeżeń i odpowiednie kwoty docierały bez przeszkód na konto adresata to, zdaniem Strony, nie mogła Ona przypuszczać, iż doszło do zmiany oznaczenia rachunku bankowego. Zatem nie może być mowy o powstaniu zaległości podatkowej, ponieważ zapłata należnego podatku nastąpiła w dniu [...] kwietnia 2000r., tak więc - stosownie do art. 60 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - podatek został zapłacony w ustawowym terminie.

Ponadto Skarżący zarzuca, iż w niniejszej sprawie doszło do niewłaściwej interpretacji art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej tym samym do naruszenia normy prawnej prawa materialnego. Zdaniem Skarżącego "zwrot podatku", który nastąpił bez winy podatnika nie może być traktowany na równi z za-ległością podatkową.

Nadmienia ponadto, iż uzasadnienie postanowienia Urzędu Skarbowego nie zawiera żadnych informacji dotyczących stanu faktycznego i prawnego, co stanowi naruszenie art. 217 § 1 Ordynacji podatkowej.

Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze Izba Skarbowa w W. podtrzymuje swoje stanowisko - zawarte w zaskarżonym postanowieniu - uznając prawidłowość zaliczenia przez Pierwszy Urząd Skarbowy W. wpłaty w wysokości [...] zł proporcjonalnie na zaległość w podatku od towarów i usług za marzec 2000r. oraz naliczone od tej zaległości odsetki za zwłokę oraz wnosi o oddalenie skargi.

Należny podatek od towarów i usług za marzec 2000r zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 z późn. zm.), spółka winna była wpłacić w terminie do dnia [...].04.2000r.

Stosownie do art. 61 § 1 Ordynacji podatkowej Spółka zobowiązana była uiścić należny podatek od towarów i usług za marzec 2000r. w formie bezgotówkowej.

Izba zgadza się ze stanowiskiem Strony, iż za termin dokonania zapłaty podatku uważa się w obrocie bezgotówkowym dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika na podstawie polecenia przelewu (art. 60 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), a data uznania rachunku bankowego organu podatkowego nie ma znaczenia dla ustalenia zapłaty podatku. Jednak, aby świadczenie dłużnika zostało spełnione musi nastąpić uznanie rachunku bankowego wierzyciela, tj. urzędu skarbowego, bowiem tylko w tym przypadku można mówić o zapłaceniu podatku i wygaśnięciu zobowiązania podatkowego. W przedmiotowej sprawie po obciążeniu rachunku bankowego Kancelarii nastąpił zwrot pobranej kwoty bez uznania rachunku urzędu skarbowego, a więc nie było zapłaty.

Zdaniem Izby, przedstawiony w uzasadnieniu skargi zarzut Strony, iż Urząd nie powiadomił podatnika o zmianie oznaczenia komputerowego rachunku bankowego w NBP, co spowodowało opóźnienie w przekazywaniu należnego podatku na konto organu podatkowego, jest bezzasadny. Numer rachunku bankowego Urzędu Skarbowego obowiązujący przy wpłatach podatku od towarów i usług w miesiącu kwietniu 2000r.,został opublikowany w ob-wieszczeniu Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1999r. w sprawie wykazu numerów rachunków bankowych urzędów skarbowych (Dz. Urz. Min. Fin. Nr 16, poz. 93) i nie uległ zmianie do dnia 31.12.2001r. Izba zauważa, że Kancelaria dokonała wpłaty należnego podatku dodając na poleceniu przelewu do nazwy rachunku dopisek "VAT" ([...]). Była to więc nazwa niezgodna z brzmieniem podanym w Dzienniku Urzędowym. Dokonany w dniu [...].04.2000r. zwrot był zatem czynnością bankową, na którą Urząd Skarbowy nie miał wpływu. W związku z powyższym wszelkie nieprawidłowości nie są uchybieniem organu podatkowego i pozostają do wyjaśnienia między Bankiem Podatnika a wspólnikami Spółki.

Spółka dokonała wpłaty z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2000r. w wysokości [...] zł dopiero w dniu [...].05.2000r., podając na poleceniu przelewu prawidłową nazwę rachunku bankowego Urzędu Skarbowego i przelew został zrealizowany przez Bank.

W myśl art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej podatek nie zapłacony w terminie jest zaległością podatkową, od której stosownie do art. 53 § 1 pobiera się odsetki za zwłokę naliczane zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 04.05.2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 40, poz. 463), od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin zapłaty podatku.

Kwestionowanie przez Skarżącego istnienia zaległości podatkowej jest zatem bezzasadne.

W przypadku gdy na podatniku ciążą zaległości podatkowe są one z urzędu pokrywane z kwoty wpłaty wraz z odsetkami za zwłokę, stosownie do art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. W takiej sytuacji organ podatkowy zobowiązany był wydać na podstawie art. 273 § 1 pkt 2lit. a ustawy Ordynacja podatkowa, postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę.

Izba Skarbowa potwierdza, iż zaskarżone postanowienie Urzędu Skarbowego nie zawiera pełnego uzasadnienia faktycznego, ale rozstrzygnięcie postanowienia jest prawidłowe. Do kompetencji organu odwoławczego należy konwalidowanie braków uzasadnienia, co Izba uczyniła przedstawiając stosowne uzasadnienie dokonanych przez Urząd czynności.

Zdaniem Izby Skarbowej zarzut Strony - przedstawiony w uzasadnieniu skargi - o niewłaściwej interpretacji art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i tym samym naruszeniu normy prawa materialnego, -jest bezpodstawny. Artykuł 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ma bowiem zastosowanie tylko i wyłącznie w przypadku dokonania przez urząd skarbowy zwrotu podatku nadpłaconego, nienależnie zapłaconego lub pobranego w wysokości wyższej od należnej, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, bowiem zwrotu nie dokonał Urząd, lecz Bank Podatnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który stał się właściwy do rozpatrzenia tej sprawy na podstawie do art. 97 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Wprawdzie art.60 §1 pkt2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa (Dz.U.97r.,Nr137,poz926) stanowi, iż w obrocie bezgotówkowym - dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika lub rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej na podstawie polecenia przelewu jest dniem zapłaty podatku, ale aby norma ta miała zastosowanie musi mieć miejsce obrót bezgotówkowy.

Obrót bezgotówkowy jest jedną z form rozliczeń pieniężnych dokonywanych za pośrednictwem banków pomiędzy dłużnikiem i wie-rzycielem. Rozliczenia pieniężne przeprowadza się gotówkowo lub bezgotówkowo za pomocą papierowych lub elektronicznych nośników informacji - zob.art.63 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Prawo bankowe [tekst jedn. Dz.U. 2002r. Nr 72, poz.665].

Rozliczenia bezgotówkowe przeprowadza się w szczególności:

1) poleceniem przelewu,

2) poleceniem zapłaty,

3) czekiem rozrachunkowym,

4) kartą płatniczą.

W sprawie będącej przedmiotem skargi rozliczeń bezgotówkowych dokonywała strona poleceniem przelewu.

Stosownie do art.63c ustawy Prawo bankowe polecenie przelewu stanowi udzieloną bankowi dyspozycję dłużnika obciążenia jego rachunku określoną kwotą i uznania tą kwotą rachunku wierzyciela. Tylko w przypadku dokonania przez bank obu tych czynności dochodzi do dokonania obrotu bezgotówkowego. Poza sporem jest w sprawie, iż na podstawie dyspozycji skarżącego dokonanej w banku w dniu[...] kwietnia 2000r. nie doszło do uznania rachunku wierzyciela- Pierwszego Urzędu Skarbowego W. Tym samym na podstawie tego polecenia przelewu nie doszło do dokonania zapłaty w obrocie bezgotówkowym. Powoływanie się na postanowienia art.60 §1 pkt2 ustawy Ordynacja podatkowa celem wykazania, iż płatność podatku nastąpiła w ter-minie jest w tym stanie faktycznym nieuzasadnione.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 52 ustawy Ordynacja podatkowa.

W sytuacji, gdy na podstawie błędnie wypełnionego polecenia przelewu bank najpierw obciąża rachunek dłużnika, a potem - bez żadnego udziału wierzyciela-urzędu skarbowego - kwotę tę zwraca na rachunek dłużnika, nie dochodzi do żadnego "zwrotu podatku", nawet jeżeli tytułem płatności objętej poleceniem przelewu jest zobowiązanie podatkowe. Bank bowiem nie jest w żadnym prawnopodatkowym stosunku z posiadaczem rachunku w tym przypadku; zwraca kwotę pieniężną pobraną z konta w celu wykonania przelewu, a nie podatek.

Z ustaleń zebranych w sprawie wynika, iż niezasadny jest także zarzut skarżącego dot. zmiany konta bankowego przez urząd skarbowy bez należytego powiadomienia podatników. Okoliczność taka nie miała bowiem miejsca.

Zarzut braku należytego uzasadnienia postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji wobec uzupełnienie treści uzasadnienia w orzeczeniu organu odwoławczego jest również bezpodstawny.

Biorąc pod uwagę powyższe na podstawie art.151 Ustawy z 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2002, nr 153, poz.1270) w związku z art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U.02.153.1271 ze zm. ) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.