Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 503/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1387
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Horobiowski, asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B.C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 1 marca 2021 r., nr 0201-IOD2.4102.2.2021 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu działając na podstawie art. 207, art 233 § 1 pkt 1 oraz art 72 § 1 pkt 1 i 2, art 75 § 1, § 3, § 4, § 4a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej: O.p.) oraz art. 45 ust. 6, art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1387 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.), po rozpatrzeniu odwołania B. C. (dalej: Strona, Skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia 8 grudnia 2020 r., nr 0220-SPV-2.4102.44.2020.8 odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r.

Z akt sprawy wynika, iż Strona w dniu 27 kwietnia 2020 r. złożyła zeznanie podatkowe (PIT-37) o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2019, w którym podatek należny wyniósł 51.177,31 zł. Po uwzględnieniu zaliczek pobranych przez płatnika w wys. 33.707,00 zł powstała kwota do zapłaty w wysokości 7.470,00 zł. Następnie 10 czerwca 2020 r. został złożony wniosek o stwierdzenie nadpłaty w kwocie 23.040,00 zł. Motywując wniosek Strona wskazała, że 31 stycznia 2019 r. pomiędzy pracodawcą S. S.A., a stroną związkową zawarte zostało "porozumienie w sprawach zwolnień grupowych" zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W związku z rozwiązaniem z dniem 30 kwietnia 2019 r. stosunku pracy w trybie porozumienia stron (art. 1 ust.1 ww. ustawy) Strona otrzymała od pracodawcy łączna odprawę (odszkodowanie) w wysokości 141.750,00 zł, od której pracodawca naliczył i odprowadził podatek dochodowy – nie uwzględnił, że dochód wynikający z odszkodowania z tytułu zwolnień grupowych jest formą zadośćuczynienia i nie podlega opodatkowaniu. Strona powołała treść art. 21 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, i wskazała, że w jej ocenie podatek dochodowy nie powinien być odprowadzony od przychodu stanowiącego odszkodowanie wypłacone na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2b Porozumienia, tj. kwoty 72.000,00 zł tytułem dodatkowego świadczenia pieniężnego z tytułu rozwiązania stosunku pracy w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Do wniosku dołączono Porozumienie w sprawie zwolnień grupowych z dnia 31 stycznia 2019 r. oraz porozumienie stron z dnia 23 kwietnia 2019 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. w dniu 7 sierpnia 2020 r. skierował do S. S.A. wezwanie o udzielenie wyjaśnień w szczególności w zakresie określenia składników wypłaconych należności i sposobu opodatkowania, przedstawienie dokumentów potwierdzających złożone wyjaśnienia. W odpowiedzi na wezwanie S. wskazał, że rozwiązanie umowy o pracę ze Stroną nastąpiło w dniu 30 kwietnia 2019 r. na podstawie porozumienia stron – art. 30 § 1 pkt 1 kodeksu pracy, w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. S. wskazał, na składniki wynagrodzenia wypłaconego w 2019 r., w tym w związku z grupowym zwolnieniem odprawę w kwocie 33.750,00 zł, dodatkowe świadczenie pieniężne w wysokości 72.000,00 zł, dodatkowe świadczenie pieniężne w wysokości 36.000,00 zł, od których naliczono i odprowadzono podatek.

Organ I instancji wskazaną na wstępie decyzją odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. w kwocie 23.040,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wypłacone Stronie świadczenia z tytułu rozwiązania umowy o pracę oraz skrócenia okresu wypowiedzenia nie są "odszkodowaniem" ani "zadośćuczynieniem", które podlegają zwolnieniu o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Zaskarżoną decyzją z dnia 1 marca 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przedstawił przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, tj. 72 § 1 pkt 1, art. 73 §. 1 pkt 2, art. 75 § 1 i 2, art. 75 § 4a O.p. oraz art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1 i art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.o.d.o.f.

W uzasadnieniu decyzji organ analizując pojęcie odszkodowania, wskazał, że wypłacone kwoty nazwane w "Porozumieniu" "dodatkowym świadczeniem" nie mają charakteru odszkodowania. Zatem brak podstaw prawnych do zastosowania przedmiotowej ulgi.

Od powyższej decyzji Strona wniosła skargę zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnym zastosowaniu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i błędną wykładnię. Strona opisała przebieg zdarzeń, powołała przepisy podtrzymując swoje stanowisko, że świadczenie pieniężne należne pracownikowi, nawet bez względu na swoją nazwę- jeżeli swoim charakterem odpowiada odszkodowaniu z tytułu pozbawienia pracownika pracy w ramach zwolnień grupowych - zwolnione będzie od podatku dochodowego. Ponadto wskazano, że Porozumienie zawarto w oparciu o ustawę o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Zatem w ocenie Strony przesłanki zwolnienia podatkowego w oparciu o powołany przepis występują w całości. Strona odniosła się do uzasadnienia decyzji organów podatkowych nie zgadzając się z nim.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kwestią sporną w sprawie jest rozstrzygnięcie, czy kwota 72.000,00 zł dodatkowego świadczenia pieniężnego z tytułu rozwiązania stosunku pracy wypłaconego Skarżącej przez pracodawcę jest zwolniona z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 3 u.p.d.o.f., a tym samym ustalenie, czy Stronie postępowania przysługuje uprawnienie do nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r.

Oceniając charakter wypłaconych Skarżącej środków, Dyrektor Izby w zaskarżonej decyzji uznał, że nie noszą one znamion odszkodowania w pojęciu funkcjonującym na gruncie prawa cywilnego, ani też na gruncie prawa pracy, a co się z tym wiąże – w myśl art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. środki te stanowią dochód ze stosunku pracy i nie korzystają ze zwolnienia od opodatkowania przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Według organu, dodatkowe świadczenie wypłacone Skarżącej ma charakter rekompensaty przyznanej przez pracodawcę.

Zauważyć w tym miejscu należy, że sporne zagadnienie wielokrotnie było już przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 2885/17; z 11 października 2019 r., sygn. akt II FSK 3568/17; z 26 października 2016 r., sygn. akt II FSK 1861/16; z 22 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 482/15; z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 984/17; z 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 2226/16 oraz z 21 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 1979/17 - publ. w CBOSA www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak niżej powołane orzeczenia).

W orzeczeniach powyższych opowiedziano się za poglądem, że dochody uzyskane przez podatnika z tytułu rozwiązania z nim stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika, na podstawie ustaleń zawartych w porozumieniach kończących spory zbiorowe - nie podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko prezentowane w powołanych wyżej wyrokach, w związku z czym posłuży się również argumentacją prawną w nich zawartą.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. (w brzmieniu na 2019 r.), wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, 1000, 176), z wyjątkiem:

a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę.

b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,

g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

W świetle art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., aby dane świadczenie mogło zostać objęte zwolnieniem od podatku dochodowego, musi spełniać warunki określone w pierwszej części przepisu i nie może być wymienione wśród świadczeń wyłączonych ze zwolnienia, wymienionych pod literami od a) do g).

Spór sprowadza się do tego, czy wypłacone Skarżącej świadczenie nazwane "dodatkowym świadczeniem" ma faktycznie i prawnie charakter odszkodowania lub zadośćuczynienia, bo tylko wtedy może zostać objęte zwolnieniem od podatku w rozumieniu tego przepisu.

Dokonując wykładni art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., należy zauważyć, że nie w nazwie tkwi istota danego świadczenia, ale na gruncie zastosowania tego przepisu należy badać, oprócz jego podstawy prawnej także charakter i funkcje świadczenia, żeby ocenić, czy jest ono zwolnione od podatku. Podkreślić jednak należy, że niewątpliwie wszelkie przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych, jako odstępstwo od zasady powszechnego opodatkowania, należy interpretować w sposób ścisły, przy pomocy reguł wykładni językowej. Ten rodzaj wykładni pozwala bowiem na zrozumienie interpretowanej normy w taki sposób, aby ustalona w niej ulga podatkowa miała zastosowanie wyłącznie w sytuacjach w niej przewidzianych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 666/15).

Stosując zatem wykładnię językową cytowanego przepisu oraz innych ustaw, w tym ustawy Kodeks cywilny, stwierdzić należy, że w języku prawniczym pod pojęciem odszkodowania rozumie się wszelkie świadczenia polegające na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, który następuje w majątku poszkodowanego bez jego zgody (por. W. Czachórski "Zobowiązania. Zarys wykładu." PWN Warszawa 1993, s.75 i 78). Świadczenie spełniać ma przede wszystkim funkcję kompensacyjną (ma przywrócić w majątku poszkodowanego stan naruszony przez zdarzenie wyrządzające szkodę). Natomiast zadośćuczynienie jest świadczeniem z tytułu wyrządzonej szkody niematerialnej, tzw. krzywdy. Zatem zarówno odszkodowanie, jak i zadośćuczynienie jest konsekwencją wystąpienia szkody, a więc uszczerbku (zmniejszeniu) majątku poszkodowanego, który nastąpił wbrew woli uprawnionego, uszczerbku jakiego w swych dobrach lub interesach doznał poszkodowany, jeśli dobra te i interesy są prawnie chronione oraz co do których z mocy obowiązujących norm istnieje obowiązek jej naprawienia. Wszystkie te przesłanki muszą wystąpić łącznie. Jest to zatem szkoda, wina podmiotu, który ją wyrządził oraz związek adekwatny przyczynowy pomiędzy szkodą oraz działaniem bądź zaniechaniem podmiotu, który ją wyrządził. Należność pieniężna wypłacona Skarżącej, w ocenie Sądu, nie nosi wskazanych cech. Rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło zgodnie z prawem, na podstawie obowiązujących przepisów, a wypłacone na mocy Porozumienia świadczenie miało na celu zrekompensowanie pracownikowi skutków pewnych zdarzeń, które nie mają jednak cech szkody w rozumieniu art. 361 Kodeksu cywilnego.

Świadczenie było związane z rozwiązaniem stosunku pracy, które to zdarzenie nie nosi cech ani czynu niedozwolonego, ani nienależytego wykonania zobowiązania, ani też bezpodstawnego wzbogacenia (które są źródłem szkody wskazywanym przez ustawę Kodeks cywilny). W prawie cywilnym odpowiedzialność odszkodowawcza opiera się na zasadzie winy lub ryzyka. Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka jest wyjątkiem od reguły odpowiedzialności na zasadzie winy i występuje tylko wówczas, gdy przepis tak stanowi. Żaden z przepisów kodeksu cywilnego (jak też kodeksu pracy) nie nakłada na pracodawcę obowiązku zapłaty odszkodowania z tytułu zgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Po 2919/03). Działanie zakładu pracy, którego celem była racjonalizacja zatrudnienia, nie może być uznane za działanie nienależyte, zawinione. Jest to bowiem uprawnienie pracodawcy, z którego może i powinien on skorzystać, gdy wymagają tego zasady prawidłowego gospodarowania. Są to działania racjonalne, mające na celu zachowanie miejsc pracy dla tych pracowników, którym pracodawca może jeszcze zapewnić zatrudnienie i zapewniające osiąganie przez zakład lepszych wyników ekonomicznych (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Łd 309/05; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 października 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2528/15; wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 94/17). A zatem, chociaż pozbawienie Skarżącej w analizowanej sprawie możliwości dalszego uzyskiwania przychodów ze stosunku pracy nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, to jednak było wynikiem dozwolonego jego działania i nie może ono pociągać za sobą skutku w postaci konieczności wypłaty odszkodowania na podstawie art. 471 Kodeksu cywilnego. W wyroku z dnia 6 stycznia 2009 r. w sprawie sygn. akt II PK 117/08 (LEX nr 738349), Sąd Najwyższy odniósł się do charakteru i istoty odprawy wypłaconej z tytułu rozwiązania stosunku pracy. Argumentował, że "Odprawy mają charakter nie odszkodowawczy, lecz socjalny, alimentacyjny, ich celem i funkcją jest złagodzenie ekonomicznych i społecznych skutków utraty zatrudnienia, ułatwienie pracownikowi dostosowania się do nowej sytuacji życiowej - pozostawania bez pracy po ustaniu zatrudnienia. (...). Analizowane świadczenia (wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy z jednej strony oraz odprawy z tytułu zwolnienia z pracy i odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia z drugiej strony) mają różny charakter i służą zaspokojeniu różnych wierzytelności - odprawy i odszkodowanie mają swoje źródło w rozwiązaniu umowy o pracę, a wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy w przywróceniu do pracy". Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni to stanowisko podziela, stwierdzając nadto, że samo łagodzenie skutków ekonomicznych restrukturyzacji zatrudnienia w danym przedsiębiorstwie nie jest równoznaczne z rekompensowaniem pracownikom szkody w rozumieniu tego pojęcia według przedstawionej powyżej analizy.

Świadczenie wypłacone Skarżącej nie miało bowiem na celu naprawienia szkody lub straty, jaką pracownik poniósł w związku z pozbawieniem go zatrudnienia. Było ono jedynie świadczeniem majątkowym zakładu pracy wypłacanym w razie zaistnienia zdarzeń, które zgodnie z ustawą powodują niemożliwość lub niecelowość, albo zbędność kontynuowania stosunku pracy. Natomiast świadczenie odszkodowawcze wiąże się z odpowiedzialnością materialną pracodawcy, odpowiedzialnością zawinioną (choćby nieumyślnie) za wyrządzoną szkodę (krzywdę), którą zobowiązany jest naprawić (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/GI 1008/18 i z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/GI 1095/18; WSA w Łodzi z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. akt. I SA/Łd 626/18; WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 966/19; WSA w Białymstoku z dnia 20 marca 2019 r. ,sygn. akt I SA/Bk 706/18).

Z kolei na gruncie przepisów prawa pracy, ustawodawca posłużył się pojęciem "odszkodowania" w odniesieniu do zryczałtowanego i niezależnego od wyrządzenia szkody, świadczenia należnego z tytułu rozwiązania umowy o pracę (np. art. 45 § 1 k.p.) przewidujący odszkodowanie za nieuzasadnione lub naruszające przepisy o wypowiadaniu umów o pracę wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony). Tego rodzaju odszkodowanie, wiąże się natomiast z naruszeniem przepisów prawa pracy przez pracodawcę, a zatem z jego bezprawnym postępowaniem. Warto w tym miejscu podkreślić, że w odniesieniu do odszkodowań z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt SK 18/05 (OTK - A 2007/10/128) stwierdził, że odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę, nie jest odszkodowaniem sensu stricto, lecz sui generis świadczeniem majątkowym, pełniącym funkcję sankcji (ustawowej kary pieniężnej) wobec pracodawcy za bezprawne działanie, a w pewnych tylko sytuacjach, pełni rolę odszkodowania lub zadośćuczynienia. Wskazać też należy, że zgodnie z utrwalonymi w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądami, odszkodowanie należne pracownikowi z tytułu bezprawnego rozwiązania stosunku pracy lub bezprawnego wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy nie pozostaje w żadnej relacji do ewentualnej szkody, co oznacza, że przysługuje za samo bezprawne działanie pracodawcy niezależnie od tego, czy jakakolwiek szkoda po stronie pracownika powstała. Odszkodowania takie traktowane są bowiem jak szczególny rodzaj odszkodowania ustawowego, należnego bez względu na to, czy pracownik - na skutek niezgodnego z prawem postępowania pracodawcy - poniósł szkodę w ogóle, lub poniósł ją w większym lub mniejszym rozmiarze, niż odszkodowanie przysługujące w kwocie z góry określonej w przepisach Kodeksu pracy. W judykaturze przypisuje się zresztą temu odszkodowaniu charakter kompensacyjno-sankcyjny, wynikający z unormowania zabezpieczającego pracownika przed bezprawnym działaniem pracodawcy. Zatem normy prawa pracy również warunkują roszczenie z tytułu odszkodowania z bezprawnym działaniem pracodawcy.

Na akceptację zasługuje zatem stanowisko organu, że wypłacone Skarżącej świadczenie, wynikające z zawartego porozumienia zbiorowego, nie ma charakteru odszkodowawczego. Świadczenie odszkodowawcze wiąże się bowiem z zawinioną odpowiedzialnością pracodawcy (choćby nieumyślnie) za wyrządzoną szkodę (krzywdę), którą zobowiązany jest naprawić (por. wyroki WSA w Gliwicach z 13 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/GI 1008/18 i z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/GI 1095/18; WSA w Łodzi z 23 stycznia 2019 r. sygn. akt. I SA/Łd 626/18; WSA w Warszawie z 6 grudnia 2019 sygn. akt III SA/Wa 966/19; WSA w Białymstoku z 20 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Bk 706/18). Natomiast w sytuacji, gdy wypłata określonych świadczeń następuje zgodnie z obowiązującymi u pracodawcy wewnętrznymi aktami prawa pracy (przewidującymi wypłatę takich świadczeń), w związku ze zgodnym z prawem wypowiedzeniem stosunku pracy, czy rozwiązaniem umowy za porozumieniem stron, nie można mówić o bezprawności działania pracodawcy - bez względu na to, czy pracownik poniósł jakąkolwiek szkodę. W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że sporne świadczenie było wypłacane pracownikom, objętym Porozumieniem zwolnień grupowych. Przepisy prawa pracy umożliwiają pracodawcom podejmowanie pewnych działań korzystnych dla zwalnianych pracowników (np. w drodze umowy, lub jak w tej sprawie w drodze Porozumienia), wykraczających poza unormowania wynikające z przepisów Kodeksu pracy, bądź innych aktów stanowiących źródła prawa pracy. Nie oznacza to jednak, że przyznanie przez pracodawcę dodatkowych świadczeń, ma każdorazowo charakter odszkodowawczy, zmierza do naprawienia szkody. Sąd stwierdza, że prawidłowe jest stanowisko organu, iż dodatkowe świadczenie wypłacone skarżącej, to w rzeczywistości przyznana przez pracodawcę rekompensata, mająca charakter odprawy, o czym świadczy zarówno cel, jak i procedura przyznania tego świadczenia. Należy wskazać, że wojewódzkie sądy administracyjne zajmują zasadniczo jednolite stanowisko, zgodnie z którym przewidziane zarówno w programach dobrowolnych odejść, jak i porozumieniach, odprawy (pomimo nazwania jej odszkodowaniem) takie jak otrzymana przez Skarżącą, nie są objęte zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Powyższy pogląd podzielił również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 października 2016 r., sygn. akt II FSK 1861/16.

Podsumowując stwierdzić należy, że wypłacone Skarżącej dodatkowe świadczenie na mocy porozumienia nie ma charakteru odszkodowania lub zadośćuczynienia w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. i nie może korzystać ze zwolnienia określonego tym przepisem. W konsekwencji Dyrektor Izby, odmawiając Skarżącej stwierdzenia nadpłaty, działał zgodnie z prawem, trafnie przyjmując, że wypłacone skarżącej środki stanowiły przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu, stosownie do art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. Tym samym za bezzasadne należało uznać podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.

Zdaniem Sądu, organ nie naruszył też przepisów prawa procesowego. Organ zebrał materiał dowodowy, dokonał jego oceny i wywiódł z niego prawidłowe wnioski. Okoliczność, że Skarżąca z zebranego materiału dowodowego wywodzi inne wnioski niż organ nie świadczy, o tym, iż organ naruszył przepisy postępowania.

.

Nie podzielając zatem zarzutów skargi i uznając zaskarżone rozstrzygnięcie za zgodne prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s,a., orzekł jak w sentencji.