Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1074/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 58 par 1, 2 i 3, art. 59 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 5 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Alberciak, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 roku sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia M.S. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do "wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 oraz art. 58 § 1, 2 i 3 i art. 59 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 17 § 1, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm.), dalej u.p.e.a., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i -jako organ właściwy do orzekania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – U. wystawił wobec M. S. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący odsetki od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń 2008r. Przedmiotowy tytuł wykonawczy został przekazany do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-. do realizacji w trybie egzekucji administracyjnej.

W dniu 2 stycznia 2014r. poborca skarbowy pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym, tj. Ł., ul. A 32 i spisał z M. B. (żoną kuzyna zobowiązanej) protokół o stanie majątkowym zobowiązanej. Zgodnie z ww. protokołem M. S. posiadała pod ww. adresem meldunek tymczasowy do października 2010r. Na dzień spisania protokołu zobowiązana przebywała w Areszcie Śledczym.

Pismem z dnia 7 stycznia 2014r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. zwrócił się do Komendy Miejskiej Policji VII Komisariatu Policji w Ł., z prośbą o ustalenie, czy M. S. przebywa pod adresem przy ul. A 32 w Ł., kto mieszka pod tym adresem oraz podanie innych danych pozwalających na skuteczną egzekucję. Ponadto wnioskiem z dnia 7 stycznia 2014r. organ egzekucyjny zwrócił się do Urzędu Miasta Ł. Wydziału Spraw Obywatelskich Oddziału Ewidencji Ludności o udostępnienie danych z ewidencji ludności ze zbioru PESEL w zakresie adresu zameldowania na pobyt stały i czasowy trwający powyżej 3 miesięcy oraz serii i numeru aktualnego dowodu osobistego.

W dniu 24 stycznia 2014r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo z dnia 20 stycznia 2014r., w którym VII Komisariat Komendy Miejskiej Policji w Ł. poinformował, że M. S. na przełomie sierpnia i września 2010r. wyprowadziła się z posesji położonej przy ul. A 32 w Ł., zabierając wszystkie swoje rzeczy. Na dzień wystawienia powyższej informacji zobowiązana nie posiadała stałego miejsca zameldowania, odbywała karę pozbawienia wolności i była osadzona w Zakładzie Karnym nr 1 w Ł.. Planowany termin zwolnienia był wyznaczony został na dzień 5 lipca 2014r. Ponadto pismo zawierało informację, że zobowiązana w 2010 roku prowadziła firmę o nazwie B, która miała siedzibę w W. przy ul. C 3.

W związku z powzięciem powyższych informacji, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. skierował w dniu 13 lutego 2014r. do Zakładu Karnego nr 1 w Ł. zawiadomienie nr EA/721-1303/14-SZ o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank. Wskazane wyżej zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 17 lutego 2014r., natomiast zobowiązanej wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 18 lutego 2014r.

W dniu 21 lutego 2014r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo z dnia 18 lutego 2014r., w którym Dyrektor Zakładu Karnego nr 1 w Ł., poinformował o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej dotyczącej M. S..

W dniu 4 marca 2014r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo z dnia 23 lutego 2014r. zatytułowane "Zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego". W ww. piśmie M. S. wskazała, że składa zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - nr wykonawczy [...] z dnia [...] zgodnie z doręczoną dokumentacją dnia 18 lutego 2014r. w Zakładzie Karnym nr 1 w Ł., na podstawie:

1. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli było to wymagane,

2. kwestionuję istnienie obowiązku,

3. brak w samym tytule wykonawczym - str. 1 pkt 16,

4. niezgodność informacji (poz. 54) ze stanem faktycznym".

W dalszej części pisma zobowiązana rozwinęła wniesione zarzuty. Wskazała, że zawarta w tytule wykonawczym informacja o doręczeniu upomnienia w dniu 11 października 2013r. jest niezgodna ze stanem faktycznym. Podała, że od dnia 14 listopada 2011r. jest pozbawiona wolności (sprawa [...] PR Ł. – P. - obecnie [...] SO w Ł.. Wskazała, że w październiku 2013r. przebywała w Zakładzie Karnym nr 1 w Ł., gdzie każde doręczenie korespondencji osobie osadzonej jest dokumentowane przez dział ewidencji Zakładu Karnego. Nie ma możliwości, aby odebrała korespondencję skierowaną na inny adres niż Zakład Karny nr 1 w Ł., nie upoważniała też żadnej osoby trzeciej do odbioru korespondencji urzędowej jeśliby była ona wysłana na adres inny niż Zakładu Karnego nr l w Ł.. Tym samym w opinii zobowiązanej, nie można traktować ww. upomnienia za doręczone. Zobowiązana zakwestionowała również istnienie, wysokość i wymagalność zobowiązania, tj. odsetek od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń 2008r., ze względu na brak możliwość weryfikacji historii rachunków bankowych, z których mogło zostać opłacone ww. zobowiązanie.

Ponadto zobowiązana wskazała na braki w tytule wykonawczym w pozycji 16 (przedsiębiorstwo, zajęcie, zawód lub pracodawca zobowiązanego) oraz niezgodność informacji ze stanem faktycznym w pozycji 54 (numer rachunku bankowego). Poinformowała, że zarówno jako osoba fizyczna i osoba prawna posiadała rachunki bankowe. Obecnie w celu obrony prowadzi korespondencję z bankami prowadzącymi ww. rachunki bankowe, a uzyskane historie rachunków bankowych przekazuje do Sądu Okręgowego w Ł. do akt sprawy [...]. Zobowiązana poinformowała również, iż w kwietniu/maju 2010 r. prowadziła korespondencję z Urzędem Skarbowym w sprawie ustalenia zadłużenia oraz wniosła o układ ratalny. Wskazana wyżej korespondencja znajduje się w dokumentacji działalności zabezpieczonej przez KMP w Ł. w maju 2010r., a następnie przekazanej do sprawy [...] SO w Ł..

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. postanowieniem z dnia 12 marca 2014r. zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Postanowienie zostało doręczone zobowiązanej w dniu 18 marca 2014r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. pismem z dnia 12 marca 2014r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – U. o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów złożonych przez zobowiązaną.

Postanowieniem z dnia [...] wierzyciel - Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – U. uznał zarzuty wniesione przez zobowiązaną za nieuzasadnione. Wyjaśnił, że upomnienie w przedmiotowej sprawie zostało uznane za doręczone w dniu 11 października 2013r. w trybie art. 44 § 1 K.p.a. Przedmiotowe upomnienie skierowane było na adres wskazany przez M. S. we wniosku z dnia 30 grudnia 2009r. o wpis do ewidencji działalności gospodarczej EDG - l, jako adres zamieszkania i do korespondencji, tj. [...] Ł., ul. A 31. Tym samym właściwy miejscowo dla zobowiązanej stał się Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G.. Wierzyciel nie posiadał informacji o innym adresie korespondencyjnym wskazanym przez zobowiązaną, w związku z powyższym, upomnienie zostało uznane za doręczone prawidłowo. W odniesieniu do braków w treści tytułu wykonawczego zarzuconych przez zobowiązaną, wierzyciel poinformował stronę, że niewypełnienie pozycji 16 (przedsiębiorstwo, zajęcie, zawód lub pracodawca zobowiązanego) spowodowane było nieposiadaniem przez wierzyciela wskazanych informacji. Odnośnie zarzutu niezgodności informacji w pozycji 54 tytułu wykonawczego (numer rachunku bankowego) ze stanem faktycznym, wierzyciel poinformował, że zobowiązana nie zgłosiła rachunku bankowego do Urzędu Skarbowego W.-U., jak również w systemie CRP KEP brak jest informacji dotyczących rachunku bankowego.

W dniu 25 kwietnia 2014r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. wpłynęło pismo M. S. z dnia 22 kwietnia 2014r. zatytułowane "zażalenie na postanowienie - stanowisko Wierzyciela w sprawie zarzutów Zobowiązanego". W zażaleniu zobowiązana podała, że adresem wskazanym we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej EDG-1 jest adres: [...] Ł., ul. A 32, a nie jak wskazano w postanowieniu wierzyciela [...] Ł., ul. A 31. Z treści zaskarżonego postanowienia wynikało, że upomnienie zostało przesłane na adres przy ul. A 31 w Ł.. Ponadto zobowiązana ponownie poinformowała, że w czasie doręczenia upomnienia była tymczasowo aresztowana, w związku z powyższym nie można przyjąć, że ww. upomnienie było skutecznie doręczone, a co za tym idzie decyzja o wszczęciu egzekucji jest przedwczesna. Zwróciła również uwagę, że ww. wpis do ewidencji działalności gospodarczej otrzymała z prawidłowym adresem.

Postanowieniem z dnia 14 lipca 2014r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie stanowiska wierzyciela. Odnosząc się do argumentacji zobowiązanej, Dyrektor Izby Skarbowej w W. stanął na stanowisku, iż w sytuacji, gdy organ podatkowy nie ma wiedzy na temat zaistnienia zdarzeń powodujących zmianę miejsca zamieszkania lub faktycznego pobytu strony lub jej adresu do korespondencji, skierowanie korespondencji na adres wynikający ze zgłoszeń dokonanych przez podatnika i uznanie, że nastąpiło skuteczne jej doręczenie w trybie art. 44 K.p.a. nie narusza prawa. Ponadto analiza akt sprawy wykazała, że ww. upomnienie zostało przesłane na właściwy adres podany przez M. S. we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej EDG-1, a błędne wskazanie numeru posesji w zaskarżonym postanowieniu, nie miało wpływu na wynik sprawy.

W zakresie kwestii nieistnienia obowiązku oraz braków w tytule wykonawczym w pozycjach 16 i 54, Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska wierzyciela. Wskazał ponadto, że w postępowaniu egzekucyjnym nie podlegają badaniu kwestie związane z postępowaniem podatkowym, wymiarem podatku, czy też okolicznościami jego zadeklarowania. Podniesiona przez M. S. w piśmie z dnia 7 lipca 2014r. kwestia postępowania prowadzonego przez organy ścigania na skutek zawiadomienia złożonego przez stronę również nie mogła być przedmiotem oceny w sprawie, której granice rozpoznania wyznacza art. 33 u.p.e.a.

W dniu 17 września 2014r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. wpłynął odpis postanowienia z dnia [...], sygn. akt [...], w którym Sąd Rejonowy dla Ł.-W., oddalił skargę M. S. na postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 27 maja 2014r. w sprawie [...] o rozstrzygnięciu zbiegu egzekucji. Zgodnie z zaskarżonym postanowieniem ze względu na zbieg egzekucji, dalsze prowadzenie egzekucji powierzono komornikowi sądowemu.

W dniu 19 listopada 2014r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.- G. wpłynęło pismo z dnia 12 listopada 2014r. nr Kmo 210/14 (210), w którym Komornik Sądowy J. D. zarządziła zwrot akt egzekucyjnych z wniosku wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – U. przeciwko dłużnikowi, tj. M. S. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G.. Wskazanym wyżej pismem Komornik Sądowy poinformował, że postępowanie prowadzone przeciwko zobowiązanej zostało umorzone na podstawie art. 824 K.p.c. Wskazano również, że dłużniczka nie jest już zatrudniona w Zakładzie Karnym nr l w Ł. W związku z powyższym zbieg egzekucji nie występuje.

W dniu 25 maja 2015r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. wpłynęło pismo z dnia 21 maja 2015r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – U., który przekazał kopię odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...], sygn. akt [...] odrzucającego skargę zobowiązanej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...], w którym uznano zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego [...] za niezasadne. W związku z powyższym, wierzyciel wniósł o podjęcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

Pismem z dnia 8 czerwca 2015r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. zwrócił się do Komendy Miejskiej Policji VII Komisariatu Policji, z prośbą o ustalenie informacji, czy zobowiązana przebywa pod adresem przy ul. A 32 w Ł., kto mieszka pod wskazanym adresem oraz podanie innych danych pozwalających na skuteczną egzekucję.

W dniu 22 czerwca 2015r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. wpłynęło pismo z dnia 18 czerwca 2015r. w którym VII Komisariat Komendy Miejskiej Policji w Ł., poinformował, że pod podanym adresem nie zastano zobowiązanej. Na miejscu zastano Panią M. B., która oświadczyła, że Pani M. S. od ponad pięciu lat nie zamieszkuje pod ww. adresem. Pod podanym adresem zameldowana jest M. B., jej mąż J. B., syn J. W. B. oraz teściowa U. B.. Z informacji uzyskanych z policyjnej bazy danych wynika, że M. S. w chwili obecnej nie posiada stałego miejsca zameldowania, do dnia 30 września 2015r. przebywać będzie w Zakładzie Karnym nr 1 w Ł..

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. uznał zarzuty wniesione przez zobowiązaną za nieuzasadnione. Ponadto postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego nr SM [...]. Wskazane powyżej postanowienia wysłano na adres: ul. A 32, [...] Ł.. Przedmiotowa korespondencja po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona do organu egzekucyjnego i w dniu 24 lipca 2015r. ww. postanowienia zostały ponownie wysłane na adres Zakładu Karnego nr 1 w Ł.. Odbiór ww. przesyłki został poświadczony przez M. S. własnoręcznym podpisem w dniu 28 lipca 2015r.

W dniu 3 lipca 2015r. do organu egzekucyjnego wpłynął wniosek M. S. z dnia 29 czerwca 2015r. o przesłanie pełnej dokumentacji związanej z postępowaniem [...].

Pismem z dnia 21 lipca 2015r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. poinformował stronę o konieczności dokonania opłaty za wykonanie kopii oraz przedstawienia dowodu zapłaty kosztów ich sporządzenia pracownikowi prowadzącemu sprawę, w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. Wskazane wyżej pismo zobowiązana odebrała w dniu 24 lipca 2015r.

W dniu 4 sierpnia 2015r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G., wpłynęło pismo M. S. z dnia 30 lipca 2015r. zatytułowane "wezwanie, w którym zobowiązana wezwała do "prawidłowego doręczenia przesyłki pocztowej EA/511-o nr (00)159007731153677792, nadanej z UP Ł. [...], dnia 24.07.2015 r., a które były zaadresowane wadliwe, na adres nieaktualny i sprzeczny z miejscem (...) obecnego pobytu". Zobowiązana wskazała, "że z uwagi na fakt, iż miejsce (...) obecnego przebywania było znane US Ł.- G. w dacie nadania przywołanej przesyłki", przekazała bez otwierania zaklejone koperty, organom ścigania z wnioskiem o "sprawdzenie możliwości popełnienia przestępstwa przez US Ł. – G., w postępowaniu, wobec faktu, iż uchybienie w adresowaniu przesyłek (...) przez przywołany Urząd nastąpiło uprzednio i może dotyczyć sprawy zawisłej przed sądem". Zobowiązana wskazała, iż uchyla się "od jakichkolwiek skutków prawnych, karno-prawnych i wszelkich innych objętych matactwem US Ł. – G." w sprawach z udziałem zobowiązanej. Wskazała również, że w dniu 28 lipca 2015r. w Areszcie Śledczym Zakładzie Karnym nr 1 w Ł., pokwitowała odbiór prawidłowo doręczonej koperty, a jej wadliwie zaadresowaną zawartość bez czytania przekazała prokuraturze.

Pismem z dnia 21 sierpnia 2015r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.- G. przesłał zobowiązanej potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentacji związanej z postępowaniem [...]. Wskazane wyżej pismo wraz z załącznikami zostało doręczone w dniu 26 sierpnia 2015r.

Pismem z dnia 4 września 2015r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G., w odpowiedzi na pismo zobowiązanej z dnia 30 lipca 2015r. poinformował zobowiązaną, że postanowienia z dnia [...] zostały uznane za doręczone prawidłowo. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że adresem rejestracyjnym i korespondencyjnym wskazanym przez zobowiązaną jest: Ł., ul. A 32. Do dnia sporządzenia przedmiotowego pisma strona nie złożyła formularza ZAP-3, informującego o zmianie ww. adresów. W toku postępowania ustalono, że miejscem pobytu Pani M. S. jest Areszt Śledczy Zakład Karny nr 1 w Ł., ul. D 54, [...] Ł.. W związku z powyższym, niedoręczoną korespondencję z dnia 22 czerwca 2015r. przesłano na adres Zakładu Karnego nr 1 w Ł.. Wskazana korespondencja została doręczona zobowiązanej w dniu 28 lipca 2015r.

W dniu 12 lutego 2016r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.– G, wpłynęło pismo M. S. z dnia 5 lutego 2016r. zatytułowane "Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia od decyzji Naczelnika I US Ł.- G.". W uzasadnieniu wniosku zobowiązana wskazała, że w dniu 26 sierpnia 2015 r. odebrała przesyłkę pocztową adresowaną imiennie na adres Zakładu Karnego. Po otrzymaniu przesyłki zapoznała się z zawartością, którą stanowiły dwie przesyłki zaadresowane na adres M. B., ul. A 32 w Ł.. Ze względu na wskazanie błędnego adresu podczas pierwotnej wysyłki zobowiązana złożyła zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa w zakresie matactwa z doręczaniem korespondencji przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G.. Zobowiązana zaznaczyła, że nie zapoznała się z treścią postanowień, ponieważ dołączyła przesyłki do ww. zawiadomienia, w związku z czym nie mogła skorzystać ze środka odwoławczego. Z podanych powyżej przyczyn wniosła o przywrócenie terminu do "wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. –G. z dnia 22 maja 2015 r.".

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] wskazując, że zobowiązana nie dopełniła czynności dla której wnosiła o przywrócenie terminu, tj. do ww. wniosku nie dołączyła zażalenia. Postanowienie doręczono stronie w dniu 29 lutego 2016r.

W dniu 21 marca 2016r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. wpłynęło zażalenie M. S. z dnia 6 marca 2016r. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. z dnia [...]

Pismem z dnia 2 czerwca 2016r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 58 § 2 K.p.a. i art. 18 u.p.e.a. wezwał M. S. do uzupełnienia braku formalnego wniosku z dnia 5 lutego 2016r. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na "postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. (...) z dnia [...]" przez złożenie zażalenia na wskazane powyżej postanowienie w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a). Powyższe wezwanie doręczono zobowiązanej w dniu 7 czerwca 2016r.

W dniu 17 czerwca 2016r. do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wpłynęły 3 pisma strony, stanowiące odpowiedź na powyższe wezwanie. W piśmie z dnia 9 czerwca 2016r. zatytułowanym "wniosek" skarżąca wniosła o doręczenie postanowienia z dnia [...], ponieważ nie zostało jej doręczone, w związku z powyższym trudno aby wnosiła o przywrócenie terminu postanowienia, które nie może jej dotyczyć. Z kolei w piśmie z dnia 12 czerwca 2016r. zatytułowanym "pismo procesowe" poinformowała, że wskazanie ww. wezwaniu daty [...]. jako daty postanowienia traktuje jako oczywistą omyłkę pisarską. Ponadto zawarła szeroką argumentację wskazującą, w jej opinii, na dokonanie przestępstwa przez Prokuraturę Rejonową P.-G. oraz zlecenie służbom specjalnym podjęcia działań w stosunku do zobowiązanej.

W piśmie z dnia 12 czerwca 2016r. zatytułowanym "zażalenie" zobowiązana opisała szczegółowo profil oraz sposób działania prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, w ramach której prowadziła kursy doskonalące oraz z języków obcych, a także warsztaty z zakresu metodyki nauczania języków obcych. W powyższym opisie zawarła również koszt ww. kursów, system regulowania opłat przez uczestników ww. kursów oraz orientacyjne wpływy na rachunek bankowy. Wniosła również o przeprowadzenie w postępowaniu zażaleniowym dowodu z historii rachunku bankowego w banku [...].

W dalszej części pisma zobowiązana zawarła szeroki opis stosowanej metody nauczania oraz własnej kariery naukowej związanej z powyższą metodą.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.- G. z dnia [...] i orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że w analizowanej sprawie strona w piśmie z dnia 5 lutego 2016r. zawarła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...]. Nr[...] w sprawie uznanie za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Natomiast w myśl art. 59 § 1 K.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (§2). Organem odwoławczym jest organ wyższego stopnia niż organ właściwy w sprawie, chyba, że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 2 K.p.a.). Postanowienie wydane przez organ, o którym mowa w art. 59 § 2 ww. ustawy jest ostateczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.07.2012 r. sygn. akt II OSK 780/11).

W analizowanej sprawie postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. z dnia [...] wydał organ pierwszej instancji (pełniący w tym przypadku funkcję organu egzekucyjnego).

W myśl art. 23 § 1 u.p.e.a., nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. W odniesieniu zatem do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. jako organu administracji właściwego do wykonywania egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...], nr [...], organem wyższego stopnia, a tym samym uprawnionym do wydania rozstrzygnięcia w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów jest Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.. Oznacza to, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. nie był uprawniony do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego zażalenia. Z tego powodu postanowienie z dnia [...] należało wyeliminować z obrotu prawnego.

Następnie przechodząc do rozpoznania wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w analizowanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu, opisany przez zobowiązaną jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika I US Ł.-G. ul. E 10, [...] Ł., z dnia [...]", został zawarty w piśmie z dnia 5 lutego 2016r. W uzasadnieniu ww. wniosku zobowiązana wskazała, że nie mogła zapoznać się z treścią postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. z [...], które otrzymała w dniu 26 sierpnia 2015r. oraz skorzystać z możliwości odwołania, gdyż złożyła doniesienie do prokuratury w sprawie możliwości popełnienia czynu zabronionego (w zakresie doręczania korespondencji), do którego załączyła nierozpieczętowane przesyłki jako dowód w sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., biorąc pod uwagę zaistniały w sprawie stan faktyczny uznał, że intencją strony było złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] o uznaniu zarzutów skarżącej za nieuzasadnione. Organ uznał, że twierdzenie strony, iż nie mogła skorzystać z prawa do złożenia środka odwoławczego od postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. z dnia [...] ze względu na dołączenie "nierozpieczętowanej" przesyłki jako dowodu w sprawie zgłoszonej do prokuratury jest niezasadne. Organ egzekucyjny podjął wystarczające działania mające na celu prawidłowe doręczenie M. S. ww. postanowienia po zwrocie przez Pocztę Polską S.A. przesyłek wysłanych na adres ul. A 32 w Ł., zawierających dwa postanowienia z dnia [...], tj. w przedmiocie zarzutów oraz podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego. W toku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż strona w dalszym ciągu przebywa w Areszcie Śledczym Zakładu Karnego nr 1 w Ł.. Ww. postanowienia z dnia [...]. (tj. w przedmiocie zarzutów oraz podjęcia postępowania egzekucyjnego) zostały umieszczone we wspólnej kopercie i skierowane na adres faktycznego pobytu strony, tj. Areszt Śledczy Zakładu Karnego nr 1 w Ł., ul. D 54 w Ł.. Działania zobowiązanej, po otworzeniu ww. koperty, tj. przekazanie znajdujących się w niej przesyłek - bez uprzedniego zapoznania się z ich treścią - do innej instytucji, nie mają wpływu na ocenę ich skuteczności doręczenia. Nie ulega wątpliwości, że zobowiązana odebrała osobiście przesyłkę z ww. postanowieniami w dniu 28 lipca 2015r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem, więc posiadała możliwość zapoznania się z ich treścią. Biorąc pod uwagę opisany powyżej warunek staranności w prowadzeniu własnych spraw, zobowiązana powinna zapoznać się z kierowaną do niej korespondencją. W zaistniałej sytuacji nie można zatem mówić o uprawdopodobnieniu braku winy strony w uchybieniu terminu do złożenie zażalenia na ww. postanowienie. Skarżąca miała świadomość, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. prowadzi wobec niej postępowanie egzekucyjne, na co wskazuje obszerna korespondencja z organem egzekucyjnym i wierzycielem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w uzasadnionych przypadkach, a przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy.

Zobowiązana nie uprawdopodobniła, że podjęła działania opisane we wniosku o przywrócenie terminu, tj. złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w zakresie matactwa w doręczaniu korespondencji. Uprawdopodobnienie przyczyny spóźnienia zastępuje formalny dowód, lecz nie jest równoznaczne z gołosłownym podaniem przez wnioskodawcę przyczyny niezachowania terminu, chyba, że przyczyna ta jest powszechnie znana. Strona nie wskazała żadnych danych, które mogłyby potwierdzać, że podjęła działania opisane we ww. wniosku. Zobowiązana nie uprawdopodobniła również, że złożenie przez nią przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło w terminie 7 dni od dnia ustania przeszkody, która spowodowała, w jej ocenie, uchybienie terminu.

Odnosząc się do wniosków strony zawartych w piśmie z dnia 9 czerwca 2016r. oraz z dnia 12 czerwca 2016 r., dotyczących m.in. wszczęcia kontroli podatkowej prowadzonej przez zobowiązaną działalności gospodarczej, przeprowadzenia w postępowaniu zażaleniowym dowodu z rachunku bankowego w Banku [...], żądania odstąpienia od dokonanych czynności egzekucyjnych jak również zastrzeżeń dotyczących braku wskazania kwoty należności głównej bądź też jej zaniżenia w tytule wykonawczym, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wyjaśnił, że powyższe kwestie wykraczają poza zakres przedmiotowy sprawy, tj. analizy zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...].

Zaznaczyć należy, że w dniu [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał jeszcze dwa postanowienia. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 3 maja 2016r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...], nr [...] o uznaniu zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania za nieuzasadnione, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Natomiast postanowieniem z dnia [...], nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia M. S. na postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 3 maja 2016r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...], nr [...] o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. S. zaskarżyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], będące następstwem wystawionego z naruszeniem przepisów prawa tytułu wykonawczego z dnia [...]. Wskazując na uchybienia istniejące w treści ww. tytułu wykonawczego w zakresie m.in. naliczonych odsetek za zwłokę skarżąca nie podniosła żadnych zarzutów dotyczących zaskarżonych postanowień. Wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym.

W dniu 2 lutego 2017r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącej z dnia 28 stycznia 2017r. w którym oświadczyła, że rezygnuje z ustanowionego w ramach przyznanego prawa pomocy doradcy podatkowego.

W piśmie z dnia 29 stycznia 2017r. skarżąca złożyła sprzeciw od postanowienia z dnia 20 stycznia 2017r.

Postanowieniem z dnia 3 marca 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i umorzył postępowanie w części dotyczącej wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie.

Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 marca 2017r.

Po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 lipca 2017r., sygn. akt II FZ 252/17 oddalił zażalenie.

W dniu 21 września 2017r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącej z dnia 17 września 2017r., w którym wniosła o zarządzenie dowiezienia jej z Zakładu Karnego Nr 1 w Ł. na rozprawę w dniu 5 października 2017r. w celu umożliwienia jej aktywnego uczestnictwa w czynnościach procesowych przed tut. sądem. Poinformowała ponadto, że w tym samym dniu została również wyznaczona rozprawa w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w Ł..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.) dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Na wstępie zaznaczyć należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] uchylające w całości postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] i orzekające o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...], nr [...] o uznaniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione.

W analizowanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej odwołując się do treści art. 59 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 i art. 23 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm.), dalej u.p.e.a. prawidłowo uznał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G., który był organem administracji właściwym do wykonywania egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony w dniu [...], nie był uprawniony do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...], nr [...] o uznaniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione. Zgodnie bowiem z treścią art. 59 § 2 K.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia, czyli organ administracji wyższego stopnia. W tym przypadku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.. Z powyższych powodów Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. prawidłowo wyeliminował z obrotu prawnego postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] – organu, który nie był właściwy do orzekania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] o uznaniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione i sam rozpoznał wniosek.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. uznał zarzuty wniesione przez zobowiązaną na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione. Ponadto postanowieniem z dnia [...]. o nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Wskazane powyżej postanowienia przesłano skarżącej na adres: [...] Ł., ul. A 32. Przedmiotowa korespondencja po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona do organu egzekucyjnego i w dniu 24 lipca 2015r. ww. postanowienia zostały ponownie wysłane do skarżącej, tym razem na adres Zakładu Karnego nr 1 w Ł.. Odbiór ww. przesyłki został poświadczony przez M. S. własnoręcznym podpisem w dniu 28 lipca 2015r.

W dniu 12 lutego 2016r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. wpłynęło pismo M. S. z dnia 5 lutego 2016r. zatytułowane "Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia od decyzji Naczelnika I US Ł. – G.". W uzasadnieniu wniosku zobowiązana wskazała, że w dniu 26 sierpnia 2015r. odebrała przesyłkę pocztową adresowaną imiennie na adres Zakładu Karnego. Po otrzymaniu przesyłki zapoznała się z zawartością, którą stanowiły dwie przesyłki zaadresowane na adres; M. B., ul. A 32 w Ł.. Ze względu na wskazanie błędnego adresu podczas pierwotnej wysyłki zobowiązana złożyła zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa w zakresie matactwa z doręczaniem korespondencji przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G.. Zaznaczyła, że nie zapoznała się z treścią postanowień, ponieważ dołączyła przesyłki do ww. zawiadomienia, w związku z powyższym nie mogła skorzystać ze środka odwoławczego. Z podanych powyżej przyczyn wniosła o przywrócenie terminu do "wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. –G. z dnia [...]."

Pismem z dnia 2 czerwca 2016r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wezwał M. S. do uzupełnienia braku formalnego wniosku z dnia 5 lutego 2016r. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na "postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. (...) z dnia [...]." poprzez złożenie zażalenia na wskazane powyżej postanowienie. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej w dniu 7 czerwca 2016r.

Skarżąca uzupełniła brak formalny wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, tj. złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. –G. z dnia [...].

Przechodząc do oceny zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdzić należy, że w świetle przytoczonych okoliczności faktycznych Dyrektor Izby Skarbowej dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej żądania strony, uznał, że intencją strony było złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] o uznaniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione.

W związku z tym istota sprawy sprowadza się do oceny, czy spełnione zostały wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 58 § 1 K.p.a., znajdującym w niniejszej sprawie zastosowanie na podstawie art. 18 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 58 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a prośbę o przywrócenie należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, dopełniając jednocześnie czynności, dla której był określony. W przepisie tym zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie: wniesienie prośby o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia tej prośby, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu oraz dopełnienie wraz z prośbą o przywrócenie terminu uchybionej czynności. Prośba zatem o przywrócenie terminu składa się elementów, które można określić jako formalne – złożenie w terminie, dopełnienie czynności oraz merytoryczne – uprawdopodobnienie braku winy.

Wniosek o przywrócenie terminu co do jego meritum powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przyjmuje się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie prawdopodobieństwo twierdzenia o danym fakcie, to jednak uprawdopodobnienie winno prowadzić do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie będące przyczyną uchybienia terminu rzeczywiście miało miejsce. Podzielić należy pogląd prawny wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2006 r. (sygn. akt III CZ 28/06, LEX nr 188379), według którego chociaż uprawdopodobnienie jest wyjątkiem od reguły formalnego przeprowadzenia dowodu, działającym na korzyść strony powołującej się na określony fakt, to jednak nie oznacza to, że może ono w każdej sytuacji opierać się tylko na samych twierdzeniach strony. Odwołanie się w art. 58 § 1 K.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.

W niniejszej sprawie skarżąca nie spełniła przesłanek, o których mowa w cyt. powyżej art. 58 § 1 i 2 K.p.a., tj. nie wykazała, że prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia złożyła w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia i nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia.

Słusznie bowiem Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że twierdzenie strony, że nie mogła skorzystać z prawa do złożenia środka odwoławczego od postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. z dnia [...] ze względu na dołączenie "nierozpieczętowanej" przesyłki jako dowodu w sprawie zgłoszonej do prokuratury, nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że przesyłka zawierająca dwa postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.– G. z tej samej daty, tj. z dnia [...] o nr [...] o uznaniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione i o nr [...] o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego, została doręczona skarżącej na adres Zakładu Karnego Nr 1 w Ł. w dniu 28 lipca 2015r. Okoliczność powyższą skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem, a więc należy przyjąć, że skarżąca posiadała możliwość (i obowiązek) zapoznania się z treścią przesyłki. Działanie natomiast skarżącej po otworzeniu przesyłki, tj. przekazanie znajdujących się w niej dokumentów - bez uprzedniego zapoznania się z ich treścią - do innej instytucji, nie ma wpływu na ocenę skuteczności doręczenia przesyłki i nie może być rozpatrywane w kategorii braku winy strony, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu.

Kryterium braku winy, jako przesłanka uzasadniająca wniosek o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu danej czynności. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 328; tak również: m.in. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, Zakamycze, 2005 r., s. 398-399 i cyt. tam literatura i orzecznictwo; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1257/11, publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największej staranności. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Obowiązkiem strony wnoszącej prośbę o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie. Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia.

W niniejszej sprawie skarżąca powinna zatem stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna. Tymczasem skarżąca nie wykazała, że dołożyła należytych starań, jakich należy oczekiwać od osoby w sposób elementarny dbającej o swój interes, nie wykazała, że istniały obiektywne przeszkody w dochowaniu terminu do wniesienia zażalenia. Zaniechanie zapoznania się z treścią skierowanej do niej korespondencji pomimo, że posiadała wiedzę, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. prowadzi wobec niej postępowanie egzekucyjne, o czym świadczy chociażby obszerna korespondencja znajdująca się w aktach sprawy, jaką skarżąca prowadziła z organem egzekucyjnym i wierzycielem, było lekkomyślnością i nie uzasadnia przywrócenia terminu. Ponadto skarżąca nie uprawdopodobniła również, że podjęła działania opisane we wniosku o przywrócenie terminu, tj. złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w zakresie matactwa w doręczaniu korespondencji.

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 58 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., a uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 K.p.a., odnosi się do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu, wskazując na ustalone fakty, które zostały udowodnione i wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia, co umożliwiło Sądowi rzetelne przeprowadzenie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podniesione natomiast przez skarżącą zarzuty zawarte w skardze nie znajdują uzasadnienia w okolicznościach tej sprawy, której przedmiotem jest kwestia odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, czyli należało odnieść się do wniosku strony, zbadać kwestię uchybienia terminu i zasadność żądania strony w jego przywróceniu.

Odnosząc się natomiast do sformułowanego w piśmie procesowym z dnia 17 września 2017r. wniosku skarżącej o zarządzenie dowiezienia jej z Zakładu Karnego Nr 1 w Ł. na rozprawę w celu umożliwienia aktywnego uczestnictwa w czynnościach procesowych przed tut. sądem należy wskazać, że zasadą przyjętą na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego, wynikającą z art. 107 p.p.s.a. jest, że nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Z powyższej reguły wywieść należy brak obowiązku stawienia się na rozprawie przez stronę.

Strona ma oczywiście prawo do udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Prawo strony do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie oznacza jednak obowiązku doprowadzenia (dowiezienia) osoby pozbawionej wolności na rozprawę. Sąd administracyjny nie prowadzi bowiem postępowania dowodowego, nie dokonuje ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, czy organy administracji publicznej ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Postępowanie dowodowe może być prowadzone przez sąd administracyjny tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. Regułą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bowiem, że sąd rozpoznaje i rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy przedstawionych przez organ administracji publicznej.

Ponadto prawo strony do brania udziału w postępowaniu nie oznacza zagwarantowania jej prawa do osobistego działania. Stosownie do treści art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Strona ma możliwość ustanowienia pełnomocnika, ma też możliwość zaprezentowania swojego stanowiska w pismach procesowych. Skarżąca jest wprawdzie osobą odbywającą karę pozbawienia wolności ale dobrowolnie zrezygnowała z przyznanego jej pełnomocnika z urzędu. W tej sytuacji gwarancję ochrony praw skarżącej stanowi art. 140 § 2 p.p.s.a., i z tych uprawnień skarżąca w pełni korzysta.

Zgodnie zaś z treścią art. 109 p.p.s.a., rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Odroczenie rozprawy w świetle tego przepisu jest sytuacją wyjątkową i nadzwyczajną i ocena tego, czy zachodzą uzasadnione podstawy do odroczenia rozprawy, należy każdorazowo do sądu. Z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wynika nakaz rozpatrywania spraw przez sąd bez nieuzasadnionej zwłoki, a zasada ta znalazła odzwierciedlenie m.in. w treści art. 7 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W związku z powyższym nie było podstaw do wydania zarządzenia o dowiezieniu skarżącej na rozprawę, na którą stawiennictwo nie jest obowiązkowe.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

E.C.