Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1444/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-02-06 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 245 par. 1 i 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 06 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RN o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi RN na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec, lipiec, październik, listopad, grudzień 2011 r., za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2012 r., 2013 r., 2014 r., od stycznia do lipca 2015 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za ww. miesiące postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Skarżący RN pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.

Następnie skarżący złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, który uzupełnił na wezwanie Sądu z dnia [...] w dniu [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza pod firmą A Spółka Jawna przynosi straty. Z kolei jego wydatki – z tytułu samych tylko mediów – wynoszą miesięcznie ok. [...]. W związku z powyższym stwierdził, że nie posiada dochodów pozwalających na poniesienie kosztów wpisu od skargi. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z [...]-letnią córką. Skarżący nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący podał, że opłaty za media wynoszą ok. [...].

Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on, jak i jego żona są jedynymi osobami w gospodarstwie domowym, które uzyskują dochody. Skarżący oświadczył, że on i jego żona nie posiadają aktywnych kont bankowych, lokat bankowych, jak również nie korzystają z kart kredytowych w okresie poprzednich [...] miesięcy. Również obecnie nie posiadają rachunków bankowych, lokat bankowych, jak również nie korzystają z rachunków kart kredytowych. Skarżący podał, że od [...] osiąga dochody ze stosunku pracy (zatrudnienie w wymiarze [...] etatu), uzyskując z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości brutto [...] miesięcznie. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w postaci A osiąga stratę, małżonka skarżącego od [...] uzyskuje dochody ze stosunku pracy (zatrudnienie w wymiarze [...] etatu) w wysokości [...] brutto. Poza w.w źródłem przychodu małżonka skarżącego nie uzyskuje żadnego innego dochodu. W [...] żona skarżącego nie uzyskała żadnych dochodów, dlatego też nie składała do Urzędu Skarbowego zeznania rocznego za ten rok. Skarżący oświadczył, że on, jak i jego żona nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności oraz przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący i jego żona nie posiadają pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Żona wnioskodawcy jest użytkownikiem wieczystym [...] nieruchomości, dla których Sąd Rejonowy prowadzi księgi wieczyste oznaczone numerami [...]. Skarżący wskazał, że nieruchomości te zostały zajęte w toku prowadzonego przez Komornika Sądowego postępowania egzekucyjnego o sygn. akt [...], a nadto są one obciążone hipotekami. Nie jest zatem możliwe dokonanie sprzedaży tych składników majątku. Koszty miesięcznego utrzymania prowadzonego przez skarżącego wspólnie z małżonką gospodarstwa domowego wynoszą ok. [...] miesięcznie. Skarżący wyjaśnił, że on i jego żona nie są w posiadaniu pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Wnioskodawca podał, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Skarżący do pisma załączył kserokopie zeznania rocznego podatkowego za [...], z którego wynika, że z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskał dochód w wysokości [...], z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w [...] uzyskał przychód i dochód w wysokości [...], w [...] skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości [...], poniósł koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] i poniósł stratę w wysokości [...], żona skarżącego w [...] z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskała dochód w wysokości [...]. Do pisma załączył kserokopię bilansu sporządzonego na dzień [...] oraz rachunek zysków i strat za okres [...], z którego wynika, że zysk netto spółki jawnej, której jest wspólnikiem wyniósł [...]. Skarżący do pisma załączył kserokopie faktur za prąd, wodę i telefon oraz zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia.

Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] wyjaśnił, że jest współwłaścicielem nieruchomości wchodzących w skład A Sp. j. Wnioskodawca oświadczył, że nigdy nie dokonywał darowizny nieruchomości na rzecz innych osób. Dom, w którym mieszka, stanowi własność jego żony. Skarżący podał, że jego zona dzierżawi pomieszczenia przy ul. G [...] w S, jednakże nie osiągnęła z tego tytułu żadnych dochodów. Skarżący podał, że prowadzone są postępowania komornicze prowadzone wobec Spółki jawnej A, której jest wspólnikiem. Z uwagi na rodzaj spółki ciąży na nim odpowiedzialność solidarna za zobowiązania Spółki. Skarżący podał, że prowadzone są wobec jego żony postępowania komornicze. Małżonka jest użytkownikiem wieczystym [...] nieruchomości, które zostały zajęte w toku prowadzonego przez Komornika Sądowego postępowania egzekucyjnego o sygn. akt [...], a nadto są obciążone hipotekami. Do pisma skarżący załączył kserokopie faktur za telefon, wodę, energię elektryczną, pism Komornika Sądowego z dnia [...], z dnia [...] o zajęciu wierzytelności, postanowienia Komornika Sądowego z dnia [...] o rozszerzeniu egzekwowanej od dłużnika należności o kwotę kosztów postępowania egzekucyjnego, zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, zawiadomienia Komornika Sądowego z dnia [...] o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat, zawiadomień Komornika Sądowego z dnia [...] i z dnia [...] o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat, zawiadomienia Komornika Sądowego z dnia [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego.

W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :

1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego i z przedłożonych przez niego kserokopii dokumentów wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z [...]-letnią córką. Skarżący i jego żona uzyskują dochody z wynagrodzenia za pracę, które wynoszą po [...] brutto. Wnioskodawca jest wspólnikiem spółki jawnej, zysk netto spółki w okresie [...] wyniósł [...]. Wobec skarżącego, jego żony i spółki jawnej prowadzone są postępowania egzekucyjne, zajęciu podlegają rachunki bankowe spółki. Skarżący wykazał, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] wpis stosunkowy, [...] wpis stały. Skarżący nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów.

Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.