Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 756/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 7, art. 74
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 26
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Wojewody L. z dnia 14 sierpnia 2013 r., nr PS(...) w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty B. z dnia 21 czerwca 2013 r. nr ET(...) II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] Wojewoda L., po rozpatrzeniu odwołania M. Ł., utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

W dniu [...] sierpnia 2003 r. M. Ł. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. P. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.

W okresie od [...] października 2004 r. do [...] marca 2005 r. M. Ł. odbyła staż w Sądzie Rejonowym w B. P. Na staż skarżąca została skierowana z urzędu pracy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Starosta B. orzekł o utracie przez M. Ł. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2013 r. z uwagi na zatrudnienie w Urzędzie Gminy K. na podstawie umowy na czas określony od dnia [...] kwietnia 2013 r. do dnia [...] sierpnia 2013 r.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. organ z urzędu wznowił postępowanie w sprawie utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2013 r. Podstawę wznowienia stanowiły nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi. Organ ustalił, że skarżąca w okresie od dnia [...] kwietnia 2005 r. do [...] kwietnia 2005 r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w Sądzie Rejonowym w B. P.

Starosta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. i orzekł o utracie przez M. Ł. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2005 r.

W uzasadnieniu organ podniósł, że z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Inspektorat w R. P. z dnia [...] czerwca 2013 r. wynikało, że skarżąca podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę w Sądzie Rejonowym w B. P. od [...] kwietnia 2005 r. do [...] kwietnia 2005 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. Ł. podniosła, że była przekonana, że to pracodawca dopełnił wszelkich formalności i powiadomił Powiatowy Urząd Pracy o zatrudnieniu osoby zarejestrowanej jako bezrobotnej.

Wojewoda L. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną utraty statusu osoby bezrobotnej stanowi art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.), z którego wynika, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, po których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy – za bezrobotnego może być uznana osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej.

Organ podniósł, że każda praca podjęta przez bezrobotnego, niezależnie od formy jej wykonywania i czasu trwania, powoduje pozbawieniem bezrobotnego posiadanego statusu z dniem jej podjęcia. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że skarżąca od dnia [...] kwietnia 2005 r. wykonywała pracę na podstawie umowy o pracę.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu, organ stwierdził, że z art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika obowiązek bezrobotnego do powiadomienia urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia, o czym skarżąca został pouczona w dniu rejestracji w urzędzie pracy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. Ł. wniosła o uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w brzmieniu obowiązującym w 2005 r. oraz art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w brzmieniu obowiązującym w 2005 r. pracodawca miał obowiązek zawiadomić w formie pisemnej, w okresie pięciu dni, właściwy Powiatowy Urząd Pracy o zatrudnieniu osoby zarejestrowanej jako osoba bezrobotna lub o powierzeniu jej innej pracy zarobkowej. Skarżąca podkreśliła, że była przekonana, że Sąd Rejonowy w B. P., w którym była zatrudniona od dnia [...] kwietnia 2005 r. do [...] kwietnia 2005 r. na podstawie umowy o zastępstwo, dopełnił wszelkich formalności związanych z zatrudnieniem. Skarżąca była przekonana, że wykonuje zadania w ramach poprzednio odbywanego w tym Sądzie stażu w okresie od dnia [...] października 2004 r. do dnia [...] marca 2005 r. Skarżąca podniosła również, że pouczenia dotyczące konieczności poinformowania przez samą skarżącą o podjęciu pracy zarobkowej podpisała w dniu rejestracji w urzędzie pracy w dniu [...] sierpnia 2003 r., czyli dwa lata od powstania takiego obowiązku.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody L. z dnia [...] sierpnia 2013 r. orzekająca o utracie statusu osoby bezrobotnej przez M. Ł. z dniem [...] kwietnia 2005 r.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.), dalej: ustawa o promocji zatrudnienia.

Zgodnie z przywołanym przepisem starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, bezrobotny oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowe.

W niniejszej sprawie organy z naruszeniem prawa uznały, że skarżąca po podjęciu w dniu [...] kwietnia 2005 r. pracy w Sądzie Rejonowym w B. P., na podstawie umowy o pracę na czas określony od dnia [...] kwietnia 2005 r. do dnia [...] kwietnia 2005 r., nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku zawiadomienia w ciągu siedmiu dni powiatowego urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 18 sierpnia 2003 r., na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 6 pkt 6 lit a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514), Powiatowy Urząd Pracy w B. P. orzekł o uznaniu skarżącej za bezrobotnego absolwenta. W okresie od dnia [...] października 2004 r. do [...] marca 2005 r. skarżąca odbyła staż w Sądzie Rejonowym w B. . na stanowisku: pracownik biurowy – referent (k. 15 akt. adm.). Następnie, na podstawie umowy o pracę na czas określony, skarżąca wykonywała pracę referenta stażysty w Sądzie Rejowym w B. P. od dnia [...] kwietnia 2005 r. do dnia [...] kwietnia 2005 r. (k. 24 akt adm.).

W niniejszej sprawie obowiązywały dwa stany prawne. W dniu rejestracji skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. P. obowiązywała ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Utraciła ona moc w dniu 1 czerwca 2004 r. W tym samym dniu weszła w życie ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W dniu [...] kwietnia 2005 r., kiedy skarżąca pojęła pracę w Sądzie Rejonowym w B. P. obowiązywała już zatem nowa ustawa.

W myśl art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bezrobotny obowiązany był zawiadomić w ciągu pięciu dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku.

Skarżąca o treści przywołanego wyżej przepisu została pouczona w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. P. ([...] sierpnia 2003 r.), co poświadczyła własnoręcznym podpisem (k. 5 akt adm.).

W dniu [...] kwietnia 2005 r., kiedy skarżąca podjęła pracę w Sądzie Rejonowym w B. P., obowiązywała nowa ustawa – ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia (w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] kwietnia 2005 r.; Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001) bezrobotny obowiązany był zawiadomić w ciągu siedmiu dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności oraz zaistnienia innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku. Z art. 36 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia wynikało natomiast, że pracodawca jest obowiązany zawiadomić w formie pisemnej, w okresie do pięciu dni, właściwy powiatowy urząd pracy o zatrudnieniu osoby zarejestrowanej jako bezrobotna lub o powierzeniu jej innej pracy zarobkowej.

Bezsporne jest, że skarżąca nie wykonała obowiązku nałożonego przez ustawodawcę w art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia i nie zawiadomiła Powiatowego Urzędu Pracy w B. P. o podjęciu zatrudnienia w zakreślonym terminie. W okolicznościach niniejszej sprawy pozbawienie skarżącej statusu bezrobotnego jest jednak skutkiem zbyt daleko idącym.

W aktach administracyjnych, wbrew twierdzeniu Wojewody L., nie ma pouczenia skarżącej o nowym obowiązku wynikającym z art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia i o nowym terminie zawiadomienia powiatowego urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia. Za pouczenie o treści art.74 ustawy o promocji zatrudnienia nie można uznać ogólnego oświadczenia bezrobotnego skierowanego do odbycia stażu o zapoznaniu się z przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Podkreślić również należy, że na dzień [...] kwietnia 2005 r. także zakład pracy, stosownie do treści art. 36 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia, miał obowiązek zawiadomienia, w okresie do pięciu dni, właściwego powiatowego urzędu pracy o zatrudnieniu osoby zarejestrowanej jako bezrobotna. Z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy w B. P. nie dopełnił tego obowiązku. Skarżąca nie może ponosić zatem negatywnych konsekwencji braku stosownego pouczenia oraz zaniedbania pracodawcy, który nie zawiadomił urzędu pracy o jej zatrudnieniu.

Na konieczność prawidłowego pouczania osób bezrobotnych o ich obowiązkach, zwłaszcza gdy niedopełnienie tych obowiązków wiąże się z ujemnymi, daleko idącymi następstwami dla osoby bezrobotnej wielokrotnie zwracały uwagę sądy administracyjne (por. przykładowo wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 czerwca 2010 r., II SA/Go 339/10, w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2005 r., II SA/Po 2851/03 i w Lublinie z dnia 14 października 2004 r., III SA/Lu 245/04).

Podkreślić w tym miejscu należy, że konsekwencje pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, w okolicznościach niniejszej sprawy, są bardzo dotkliwe, bowiem skarżąca miałaby obowiązek zwrotu stypendium oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...] kwietnia 2005 r., a więc za osiem lat wstecz. Należy zwrócić uwagę, że w ciągu tych ośmiu lat skarżąca odbywała inne staże i organ w tym czasie nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości. Zauważyć trzeba również, że zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji ostatecznej z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może nastąpić po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. W rozpoznawanej sprawie wznowienie postępowania dotyczyło wprawdzie decyzji ostatecznej z [...] kwietnia 2013 r., jednak zarówno przyczyna wznowienia, jak i skutki wznowienia odnoszą się do stanu faktycznego z kwietnia 2005 r. W istocie więc w przypadku skarżącej w wyniku wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. doszłoby do zmiany statusu prawnego skarżącej po upływie ponad 5 lat od chwili zaistnienia zdarzeń, które - gdyby zakład pracy wykonał prawidłowo obowiązek wynikający z art. 36 ust. 7 ustawy - dawałyby podstawę do orzeczenia o utracie statusu bezrobotnej.

Stwierdzone uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., jako wydanej z naruszeniem przepisu art. 33 ust 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia.

Wobec tego, że tym samym uchybieniem dotknięta jest decyzja organu I instancji z dnia [...] czerwca 2013 r., Sąd uchylił także i decyzję organu pierwszej instancji na postawie art. 135 p.p.s.a., jest to bowiem konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.

Organy administracji ponownie rozpoznając sprawę uwzględnią dokonaną wyżej wykładnię przepisów oraz stanowisko Sądu co do braku podstaw do orzeczenia o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2005 r.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.