Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1632/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 indeks 1 ust. 1 pkt 7; art. 154 pkt 3;
journal: Dz.U. 2020 poz 286
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 7; art. 77; art. 80; art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 20 ust. 1 i 3;art. 68;
journal: Dz.U. 2019 poz 852
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 852 z późn. zm.).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi J. B. i M. P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r. Urząd Patentowy RP (dalej: "UP") odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "[...]" zgłoszony w dniu [...] stycznia 2020 r. pod numerem [...] przez J. B. i M. P. ( dalej "Skarżący") prowadzących spółkę cywilną "Z." z siedzibą w W.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano art.1291 ust. 1 pkt 7 w związku z art.145 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 286 i poz. 288, dalej: "p.w.p."),

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] stycznia 2020 r. pod numerem [...] został zgłoszony przez J.B. i M. P. (dalej: Zgłaszający) znak towarowy słowno-graficzny "[...]", przeznaczony do oznaczania następujących towarów;

klasa 3: naturalne olejki eteryczne; roślinne olejki eteryczne; aromaty [olejki eteryczne]; perfumeryjne (produkty -), esencjonalne (olejki -); olejki toaletowe; olejki do masażu; olejki i masażu; kosmetyki; olejki do celów kosmetycznych; środki perfumeryjne i zapachowe; woda perfumowana; kremy do aromaterapii; kremy perfumowane; dezodoranty do ciała [wyroby perfumeryjne]; zapachy; płyny do aromaterapii; zapachowe płyny i kremy do pielęgnacji ciała; produkty perfumeryjne; preparaty zapachowe; produkty perfumeryjne; środki toaletowe; preparaty do czyszczenia i odświeżania; preparaty do mycia i pielęgnacji ciała; środki do higieny jamy ustnej; woski do masażu; kosmetyki w formie olejków; kosmetyki naturalne; kosmetyki organiczne; kremy do masażu, nie do celów leczniczych; żele do masażu, inne niż do celów medycznych; perfumowane balsamy [preparaty toaletowe]; zestawy kosmetyków; preparaty kosmetyczne do twarzy; nielecznicze preparaty toaletowe; terpentyna do odtłuszczania; olejek terpentynowy [preparat odtłuszczający]; terpentyna do usuwania plam z tłuszczu; olejki esencjonalne i ekstrakty aromatyczne; olejki eteryczne; aromaty [olejki aromatyczne]; olejki do perfum i zapachów; olejki do aromaterapii [do użytku kosmetycznego]; preparaty zmiękczające [kosmetyki]; preparaty kosmetyczne do pielęgnacji ciała; preparaty higieniczne w postaci środków toaletowych; maści do celów kosmetycznych; świece do masażu do celów kosmetycznych; mydła i żele; preparaty do kąpieli; dezodoranty i antyperspiranty; preparaty do włosów; balsam do włosów; szampony; kosmetyki do włosów; płyny do pielęgnacji włosów; żele do włosów; maskara do włosów; odżywki do włosów; kosmetyczne preparaty fryzjerskie; błyszczyki do ust; kosmetyki brązująco-opalizujące; korektor do twarzy; kremy kosmetyczne; zestawy do makijażu; róż do ust; maski kosmetyczne; preparaty do makijażu twarzy i ciała; olejki do opalania; olejki oczyszczające; odżywki do ust; preparaty odżywiające skórę; nielecznicze balsamy do ust; kosmetyki w formie mleczek; koncentraty nawilżające [kosmetyki]; kosmetyki w postaci płynów; kremy do ciała; kremy, emulsje i żele nawilżające; mleczka do ciała; mleczka nawilżające; nawilżacze do skóry; preparaty nawilżające do ciała; kosmetyczne środki nawilżające; balsam do ciała; maseczki do twarzy; puder do ciała; maści [nielecznicze]; kosmetyki do pielęgnacji skóry; preparaty złuszczające do pielęgnacji skóry [peelingi]; kosmetyki do makijażu; preparaty do pielęgnacji skóry, oczu i paznokci; preparaty do depilacji i golenia; pianka pod prysznic i do kąpieli; pianki do oczyszczania ciała; peeling do stóp; ekstrakty ziołowe do celów kosmetycznych; żele do ciała; szampony do ciała; mleczko kosmetyczne; płyny pielęgnacyjne; masła do twarzy i ciała; kosmetyki do makijażu; preparaty do pielęgnacji skóry; preparaty czyszczące do użytku osobistego; szampony do ciała; kremy pod prysznic; mydła; aromatyczne olejki do kąpieli; zioła do kąpieli; sole zapachowe do kąpieli; olejek ułatwiający czesanie; oiejki do brody; odżywki do włosów;

klasa 5: środki do odtruwania na bazie ziół; zioła lecznicze; napoje ziołowe do użytku leczniczego; suplementy ziołowe; mieszanki ziołowe do użytku medycznego; ekstrakty ziołowe do celów medycznych; wyciągi z ziół leczniczych; zioła do palenia do celów medycznych; zioła lecznicze suszone lub zakonserwowane; lecznicze napary ziołowe; leki ziołowe; olejki lecznicze; papierosy beztytoniowe do celów medycznych; substytuty tytoniu do celów medycznych; terpentyna do celów farmaceutycznych; olejek terpentynowy do celów farmaceutycznych;

klasa 34: beztytoniowe doustne torebki nikotynowe [nie do użytku medycznego]; fajki do palenia mentolowych zamienników tytoniu; japoński poszatkowany tytoń [kizami]; machorka; melasa ziołowa [zamienniki tytoniu]; papierosy, cygara, cygaretki i inne gotowe artykuły dla palaczy; snus; rappee; snus bez tytoniu; snus z tytoniem; substytuty tytoniu; substytuty tytoniu (nie do celów medycznych); tabaka; tabaka bez tytoniu; tabaka z tytoniem; tytoń; tytoń aromatyzowany; tytoń bezdymny; tytoń do fajek; tytoń do palenia; tytoń do papierosów; tytoń do robienia papierosów; tytoń do skręcania papierosów; tytoń do żucia; tytoń hookah; tytoń i substytuty tytoniu; tytoń luzem, do zwijania i do fajek; tytoń mentolowy; tytoń mentolowy do fajek; tytoń surowy; tytoń w liściach; wyroby tytoniowe; zestaw do skręcania papierosów; zioła do palenia; azjatyckie długie fajki do tytoniu [kiseru]; cybuchy do fajek; lufki do papierosów; osłony na azjatyckie długie fajki do tytoniu; papier higroskopijny do tytoniu; papierowe ustniki papierosowe z filtrami; pojemniki na tytoń i humidory; popielniczki; produkty tytoniowe przeznaczone do ogrzewania; przybory do czyszczenia fajek; przyrządy do obcinania papierosów; ręczne urządzenia do wstrzykiwania tytoniu w papierowe rolki; skrobaczki do fajek; spluwaczki dla żujących tytoń; środki czyszczące do papierosów elektronicznych; stojaki na fajki [przybory dla palaczy]; tacki do fajek; torby na fajki; torebki na fajki; ubijaki do fajek; urządzenia do gaszenia palących się papierosów i cygar oraz palących się patyczków tytoniowych; urządzenia do podgrzewania substytutów tytoniu w celu wdychania; urządzenia do podgrzewania tytoniu w celu wdychania; wyciory do fajek; zatyczki do fajek [przybory dla palaczy]; ustniki do cygar; ustniki do cygarniczek; ustniki do fajek; ustniki do papierosów; ustniki papierosów; woreczki na tytoń; aromaty chemiczne w płynie stosowane do napełniania wkładów do elektronicznych papierosów; atomizery do papierosów elektronicznych; ciekłe roztwory do użytku w e-papierosach; ciekłe roztwory nikotyny do stosowania w e-papierosach; cygara elektroniczne; inhalatory do stosowania jako alternatywa dla papierosów tytoniowych; kartomizery do papierosów elektronicznych; kartridże do papierosów elektronicznych; naboje do kartridżów do papierosów elektronicznych; papierosy elektroniczne; płyn do papierosów elektronicznych [e-liquid] zawierający glikol propylenowy; płyn do papierosów elektronicznych [e-liquid] zawierający glicerynę roślinną; płyny do elektronicznych papierosów [e-płyn] zawierające aromaty w płynie stosowane do napełniania wkładów do elektronicznych papierosów; smoła tytoniowa do użytku w papierosach elektronicznych; środki aromatyzujące do stosowania w papierosach elektronicznych, inne niż olejki eteryczne; urządzenia elektroniczne do inhalacji nikotynowej; urządzenia elektroniczne do aerozoli do inhalacji zawierających nikotynę; wkłady zawierające chemiczne substancje aromatyczne w płynie do papierosów elektronicznych; zestawy do palenia papierosów elektronicznych; fajki wodne; elektroniczne fajki wodne; waporyzatory osobiste i papierosy elektroniczne oraz aromaty i płyny do nich; fajki; fajki do palenia tytoniu z metalu szlachetnego; fajki do palenia tytoniu, nie z metalu szlachetnego; fajki wodne; waporyzatory dla palaczy, do stosowania doustnego; waporyzatory do bezdymnych papierosów; zapalniczki; zapałki; bibułki papierosowe; bloczki bibułki papierosowej; artykuły dla palaczy z metalu szlachetnego; artykuły dla palaczy, nie z metalu szlachetnego; aromaty do tytoniu

W związku z dokonanym zgłoszeniem Urząd Patentowy RP poinformował Zgłaszającego o występowaniu bezwzględnej przeszkody rejestracji uregulowanej w art. 1291 ust. 1 pkt 7 p.w.p., tj. o sprzeczności przedmiotowego oznaczenia z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami i wezwał do wypowiedzenia się w tej sprawie.

Zgłaszający nie zgodził się ze stanowiskiem Urzędu podnosząc, że w legalnym obrocie handlowym w Polsce znajdują się produkty z konopi.

Urząd Patentowy na wstępie swoich rozważań zacytował art. 1291 ust. 1 pkt 7 p.w.p. stanowiący, że nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które są sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami. Zakazem rejestracji objęte są znaki towarowe, których sama treść jest sprzeczna z powyższymi kryteriami. Zgodnie z doktryną, klauzula porządku publicznego mieści w sobie ocenę z punktu widzenia obowiązujących norm prawa pozytywnego, a zatem sprzeczne z porządkiem publicznym są oznaczenia sprzeczne z polskim prawem. (U. Promińska, [w:] E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall Prawo własności przemysłowej, wyd. 4, 2008, s. 203.).

Z kolei o sprzeczności z dobrymi obyczajami można mówić w sytuacji, gdy oznaczenie wykazuje niezgodność z obiektywnymi i powszechnie akceptowanymi przez społeczeństwo normami moralnymi, obyczajowymi czy zwyczajami. Dobre obyczaje oznaczają zarówno ogólnospołeczne standardy postępowania (dobre obyczaje w sensie moralno-etycznym), jak i standardy zachowania obowiązujące przedsiębiorców (dobre obyczaje w sensie ekonomiczno-funkcjonalnym) - M. Witkowska, A. Michalak [w:] Prawo własności przemysłowej. Komentarz, A. Michalak (red.), 2016, część dotycząca art. 1291 pwp, pkt IX, Legalis.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie ocena bezwzględnej zdolności rejestracyjnej oznaczenia zgłoszonego do ochrony z punktu widzenia art. 1291 ust. 1 pkt 7 p.w.p. powinna być dokonana między innymi w świetle przepisów art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 68 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. 2019 r., poz. 852 z późn. zm.).

Określenie "konopie", zawarte w zgłoszonym oznaczeniu oznacza dwupienną, jednoroczną roślinę uprawną z rodziny konopiowatych, której niektóre odmiany dostarczają środka odurzającego (Słownik Języka polskiego pod red. w Doroszewskiego). Wykaz towarów oznaczenia obejmuje szeroko pojmowane kosmetyki, środki medyczne, wyciągi, napary, olejki z ziół, artykuły tytoniowe.

Tak określone towary kierowane są do ogółu społeczeństwa - każdemu niezależnie od wieku, stanu zdrowia i innych czynników obiektywnych, potrzebna jest odzież, a ponadto wobec powszechnego dostępu do Internetu każdy może korzystać z usług polegających na transmisji treści multimedialnych, w szczególności filmów lub materiałów wideo.

Punktem odniesienia jest, według orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 1998 r. w sprawie [...], europejski model przeciętnego konsumenta, który jest dobrze poinformowany, uważny i przezorny.

Zdaniem organu istnieje zatem realne i wysokie prawdopodobieństwo, iż z przedmiotowymi towarami lub usługami będzie mogła się zetknąć bardzo szeroka grupa osób, nieograniczona jedynie do osób posługujących się w ramach grup środowiskowych slangiem czy też gwarą, lecz obejmująca także przeciętnych obywateli - w tym osoby niepełnoletnie oraz osoby starsze.

W ocenie Urzędu, sprzeczność przedmiotowego oznaczenia z porządkiem publicznym wynika z użycia w nim słowa "konopie", stanowiącego potoczne określenie ususzonego i czasem sfermentowanego kwiatostanu konopi indyjskiej (niejednokrotnie z niewielką domieszką liści). Cannabis sativa tzn. Konopia zawiera substancje psychoaktywne z grupy kannabinoli, działające agonistycznie na receptory kannabinoidowe, podobnie jak anandamid - ludzki endogenny kannabinoid. Za działanie psychotropowe marihuany odpowiada głównie tetrahydrokannabinol (THC) oraz inne kannabinoidy.

Zgłoszone oznaczenie "[...]" składa się ze słów: "[...]" i "[...]". Wyraz "[...]" oznacza w języku polskim "[...] (Słownik języka polskiego PWN), zaś słowo "[...]" oznaczę m. in. ([...] (Słownik Języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego). Całość wyrażenia "[...]" oznacza zatem miejsce w którym są/znajdują się [...].

Ze względu na fakt, że konopie - artykuły zawierające substancje psychoaktywne z grupy kannabinoli odznacza się potencjałem uzależniającym, którego nadużywanie prowadzi w rezultacie do wyniszczenia fizycznego i degradacji psychicznej organizmu człowieka, zaszła konieczność precyzyjnego unormowania prawnego w zakresie używania i promocji w obrocie nazwy tej substancji. Udzielenie ochrony na oznaczenie zawierające w swej treści słowo "[...]", nie jest możliwe, bowiem byłoby sprzeczne z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii (dalej: ustawa). Art. 20 ust. 1 ustawy stanowi, iż zabrania się reklamy i promocji substancji psychotropowych, środków odurzających, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych. Z kolei art. 20 ust. 3 ustawy stanowi, iż zabrania się reklamy i promocji środków spożywczych lub innych produktów przez sugerowanie, że:

1) posiadają one działanie takie jak substancje psychotropowe, środki odurzające, środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne;

2) ich użycie, nawet niezgodne z przeznaczeniem, może powodować skutki takie jak skutki działania substancji psychotropowych, środków odurzających, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych.

Art. 68 ustawy stanowi zaś, że ten, kto prowadzi reklamę lub promocję wbrew zakazom określonym w art. 20 ust. 1 lub 3, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Tymczasem zgodnie z art. 154 pkt 3 p.w.p., używanie znaku towarowego polega w szczególności na posługiwaniu się nim w celu reklamy.

Wobec powyższego w ocenie organu, nie może zostać udzielone prawo ochronne, uprawniające do używania i reklamowania oznaczenia sprzecznego z porządkiem publicznym, w szczególności z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii.

Zdaniem Urzędu Patentowego w przypadku udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowe oznaczenie byłoby ono używane na towarach będących szeroko pojętych kosmetykach, środkach medycznych, wyciągach, naparach, olejkach z ziół, artykułach tytoniowych. Ponadto mogłoby być używane, jako oznaczenie słowno-graficzne, w postaci wizerunku liścia konopi. Nie ulega wątpliwości, że przeciętni odbiorcy, w szczególności osoby młode, mogłyby postrzegać przedmiotowe oznaczenie umieszczone na kosmetykach, środkach medycznych, wyciągach, naparach, olejkach z ziół, artykułach tytoniowych, a wręcz propagowania używania środków odurzających.

Ponadto, zgodnie z art. 20 ust. 3 w związku z art. 68 ustawy, reklama i promocja "innych produktów", a zatem także szeroko pojętych kosmetykach, środkach medycznych, wyciągach, naparach, olejkach z ziół, artykułach tytoniowych, poprzez sugerowanie określonych w art. 20 ust. 3 cech produktów, skutkuje określonymi konsekwencjami prawnymi.

Urząd Patentowy zaznaczył, że orzekając w niniejszej sprawie, wziął pod uwagę zarówno obowiązujące przepisy prawne kształtujące porządek publiczny, w szczególności regulacje prawne dotyczące przeciwdziałania narkomanii, w odniesieniu do szerokiego kręgu odbiorców zgłoszonego oznaczenia oraz w kontekście towarów i usług, do sygnowania których zostało ono przeznaczone.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.B. i M.P. zarzucili organowi naruszenie przepisów prawa mających wpływ na treść rozstrzygnięcia:

/1/. art. 20 ust. 1 i 3 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. 2019 r. poz. 852 z późń. zm.) poprzez błędną wykładnię przepisu oraz błędne zastosowanie w niniejszej sprawie ze względu na uznanie, iż przepis ma zastosowanie do produktów sprzedawanych przez skarżących;

/2/. art. 63 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii {Dz. U. 2019 r. poz. 852 z późn. zm.) przez celowe jego pominięcie w rozpoznawaniu sprawy;

/3/ art. 68 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. 2019 r. poz. 852 z późn. zm.), poprzez niewłaściwe uznanie, iż znak towarowy ma służyć skarżącym do reklamy i promocji substancji psychotropowych i środków odurzających, podczas gdy skarżący nie mają w sprzedaży tego typu substancji i środków;

/4/. art. 1291 ust. 1 pkt. 7 w zw. z art. 145 ust. 1 Ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 286 i poz. 288) poprzez swobodne i dowolne uznanie, iż udzielenie ochrony dla znaku zawierającego słowo "[...]" byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami;

/5/. art. 8 § 1 i 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego poprzez:

- naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady bezstronności i kierowanie się motywami pozaprawnymi i subiektywną oceną stanu faktycznego;

- naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasadzie równego traktowania, gdzie wszystkie strony znajdujące się w takiej samej sytuacji powinny być traktowane w porównywalny sposób oraz, gdzie podmioty o tym samym statusie prawnym mogą na gruncie tych samych przepisów oczekiwać takich samych rozstrzygnięć orzekających

- naruszenie zasady pewności prawa wyrażonej w § 2 art. 8 kodeksu postępowania określanej jako zasadę uprawnionych oczekiwań. Zgodnie z jego brzmieniem organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący wnieśli o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały szczegółowo omówione.

W szczególności podkreślono, że należy rozróżnić konopie indyjskie ( marihuana) od konopi włóknistych (siewnych lub przemysłowych). Zdaniem Skarżących Urząd Patentowy nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego stanowisko, że konopie włókniste można identyfikować z konopiami indyjskimi.

Tymczasem jest to opinia niezgodna z wiedzą medyczną i sprzeczna z obowiązującymi w Polsce przepisami prawa. Cannabis sativa, inaczej konopie siewne, włókniste lub przemysłowe, zawierają znikome ilości substancji psychoaktywnych, nie powodują halucynacji i są bezpieczne dla ludzi. Posiadają szereg cennych właściwości, a produkty na bazie "sativy" są powszechnie dostępne i cieszą się rosnącą popularnością czego Urząd Patentowy RP nie chce zauważyć. Nie ma podstaw potoczne utożsamianie konopi włóknistych i wyrobów z nich pochodzących z konopiami indyjskimi i ich pochodnymi.

Zdaniem Skarżących Urząd Patentowy jest zobowiązany do rozróżnienia tych roślin i produktów. Urząd Patentowy RP nie odwołuje się do aktualnej wiedzy i obowiązujących w Polsce i w Unii Europejskiej przepisów prawa lecz do opinii potocznej, uprzedzeń, stereotypów i subiektywnych odczuć, zapominając, że decyzja winna być oparta na przepisach prawa i faktach a nie potocznych poglądach.

Po drugie Skarżący zwracają uwagę, że Urząd Patentowy RP przemilczał również to, że już udzielił przez prawa ochronnego na znak towarowy zawierający słowa - pojęcia związane z konopiami, innym podmiotom gospodarczym. Chodzi tu o znaki [...] nr [...], [...] nr [...], [...] nr [...], [...] nr [...] ,[...] nr [...].

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze organ wyjaśnił, że skoro Skarżący zgłaszając sporne oznaczenie nie wskazuje rodzaju konopi, przez co przeciętny odbiorca nie ma możliwości stwierdzenia, że są to tylko i wyłącznie konopie siewne. W wykazie towarów zgłoszonego oznaczenia nie wskazał także, że zgłoszony towar to konopie siewne zwane włóknistymi czyli te niepsychoaktywne.

Ponadto umieszczenie w oznaczeniu objętym zgłoszeniem znaku towarowego słowa "[...]", (nie wskazując jakich) skutkuje tym, że krąg odbiorców może oczekiwać, że towary objęte tym oznaczeniem odpowiadają towarom proponowanym przez Zgłaszającego/Skarżącego oferujący środki odurzające. Co za tym idzie, Urząd uznawszy wprawdzie, że konopie nie są kwalifikowane jako substancja odurzająca poniżej określonej zawartości tetrahydrokannabinolu (THC), doszedł do wniosku, że w niniejszym przypadku to dzięki kombinacji tych poszczególnych elementów sporne oznaczenie przyciąga uwagę konsumentów, którzy niekoniecznie posiadają naukową lub techniczną wiedzę o konopiach indyjskich jako substancji odurzającej, nielegalnej w wielu państwach członkowskich Unii.

Natomiast w zakresie przywołanych przez Skarżącego przykładów rejestracji znaków z określeniem "[...]", "[...]" Urzad Patentowy przywołał stanowisko Trybunału Sprawiedliwości UE, który w swoim postanowieniu z 12 lutego 2009 r., wydanym w sprawie C-39/08 i C-43/08, wyraźnie i jednoznacznie wskazuje, iż organom orzekającym nie wolno odchodzić od orzekania na podstawie norm Dyrektywy nr 89/104, w szczególności art. 3, na rzecz orzekania na podstawie dotychczasowej praktyki, w świetle już wydanych decyzji. Wcześniej wydane decyzje w analogicznych przypadkach, mogą być brane pod uwagę tylko jako jedna z wielu okoliczności, które mogą mieć ewentualne znaczenie dla postępowania, ale właściwie tylko w tym celu, aby zapoznać się z przesłankami prawnymi wydania decyzji odmownych we wcześniejszych postępowaniach. W powyżej przywołanej przez Trybunał normie Dyrektywy zawarta jest także przeszkoda rejestracji znaku - art. 3 ust. 2 pkt f - sprzeczność znaku towarowego z porządkiem publicznym lub przyjętymi dobrymi obyczajami, której odpowiada regulacja artykułu 1291 ust.1 pkt 7 ww. ustawy p.w.p, zawierająca te same przesłanki negatywne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawa została rozpoznana na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.).

Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, natomiast zaskarżona decyzja nie zawiera wad uzasadniających jej uchylenie.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "[...]"

przeznaczony do oznaczania towarów i/lub usług w klasach 3, 5 i 34.

Podstawę prawną skarżonego rozstrzygnięcia stanowił art.129¹ ust. 1 pkt 7 p.w.p., zgodnie z którym że nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które są sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami.

Powyższy przepis statuuje jedną z bezwzględnych przeszkód rejestracji znaku towarowego. Użyte w nim określenia "porządek publiczny" oraz "dobre obyczaje" należą przy tym do tzw. klauzul generalnych, dzięki którym możliwe staje się wyciąganie konsekwencji prawnych wobec działań nagannych z punktu widzenia obowiązujących w danym społeczeństwie norm prawnych lub też ogólnie przyjętych zasad moralności, nawet w sytuacjach, gdy przepisy prawa stanowionego nie nadążają za zmieniającym się obrazem rzeczywistości w związku z nieustannym pojawianiem się nowych możliwości ingerencji w cudze prawa, będące rezultatem dynamicznie rozwijających się rozmaitych dziedzin techniki czy komunikacji. W doktrynie przyjmuje się, że znak towarowy jest sprzeczny z porządkiem publicznym, jeśli narusza normy obowiązującego prawa (p. U. Promińska (w:) Prawo własności przemysłowej, s. 203; M. Andrzejewski, P. Kostański (w:) Komentarz, s. 819-820). Ocena sprzeczności znaku z porządkiem publicznym powinna być przeprowadzana w odniesieniu do norm prawa obowiązujących na terytorium RP w dniu zgłoszenia danego oznaczenia do rejestracji, jako dacie właściwej dla dokonania oceny zdolności rejestrowej danego oznaczenia (zob. K. Szczepanowska-Kozłowska (w:) System Prawa Prywatnego, t. 14B, s. 606).

W niniejszej sprawie odmowa rejestracji zgłoszonego znaku towarowego wynika z uznania przez Urząd Patentowy RP jego sprzeczności z porządkiem publicznym z uwagi na użycie w nim słowa "[...]". Urząd Patentowy uznał, że określenie "[...]" może sugerować związki z [...], zawierającymi substancje psychoaktywne mające działanie psychotropowe ([...]).

Natomiast Skarżący, negując stanowisko organu twierdzą, że sprzedają i promują wyłącznie produkty dopuszczone przez prawo do legalnego obrotu, na co mają stosowne zezwolenie i posiadają certyfikaty na każdy sprzedawany przez siebie produkt. Ponadto Urząd Patentowy nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego, że konopie włókniste można identyfikować z konopiami indyjskimi.

Z treści skargi wynika, że podniesione zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego uzupełniają się wzajemnie, zatem niezbędne jest ich rozważenie przez Sąd w sposób kompleksowy tj. z uwzględnieniem prawidłowości ustalenia stanu faktycznego przez organ oraz kwalifikacji tego stanu faktycznego pod względem zastosowania poszczególnych przepisów prawa materialnego.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi, Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do podważenia prawidłowości stanowiska Urzędu Patentowego.

Sąd podzielił argumenty organu zawarte w zaskarżonej decyzji, w tym także te odnoszące się do wykładni pojęcia "[...]". Rację ma organ, że ze względu na działanie uzależniające konopi indyjskich zaszła konieczność precyzyjnego unormowania prawnego co do posługiwania się nazwą "[...]" w szeroko rozumianym obrocie, w tym także promocji.

Idąc tym tokiem rozumowania zasadnie Urząd Patentowy przywołał w tym zakresie art. 154 pkt 3 p.w.p., w myśl którego używanie znaku towarowe polega w szczególności na posługiwaniu się nim w celu reklamy. Także przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. 2019 r., poz. 852 z późn. zm.- dalej u.p.n.) powołane przez organ w zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 20 ust. 1 i 3 u.p.n. zakazują reklamy i promocji substancji promocji substancji psychotropowych, środków odurzających, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych oraz środków spożywczych lub innych produktów przez sugerowanie, że posiadają one działanie takie jak substancje psychotropowe, środki odurzające, środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne (pkt 1); ich użycie, nawet niezgodne z przeznaczeniem, może powodować skutki takie jak skutki działania substancji psychotropowych, środków odurzających, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych (pkt 2). Uzupełnieniem tej regulacji jest treść art. 68 u.p.n. przewidujący kary dla tych, którzy prowadzą reklamę lub promocję wbrew zakazom określonym w art. 20 ust. 1 lub 3 (grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku).

W tej sytuacji niewątpliwie kluczowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie miała kwestia braku określenia rodzaju konopi w złożonym przez Skarżących wniosku, w szczególności jeśli chodzi zgłoszone klasy towarowe. Analizując potencjalne postrzeganie przez przeciętnego odbiorcę oznaczenia "[...]" w związku z ww. klasami towarowymi obejmującymi szeroko pojęte produkty kosmetyczne, środki medyczne, wyciągi, napary oraz artykuły tytoniowe należy stwierdzić, że przeciętny odbiorca z dużą dozą prawdopodobieństwa będzie mógł przypuszczać, że ma do czynienia z propagowaniem substancji odurzających. Po drugie zestawienie słów "[...]" ze słowem "[...]" samo w sobie ( zwłaszcza jeśli chodzi o towary z klasy 5 ( zioła) i 34 (tytoń i inne) sugeruje przeciętnemu odbiorcy aprobatę dla stosowania środków odurzających.

W tym świetle, twierdzenia Skarżących dotyczące braku podstaw do utożsamiania konopi włóknistych i wyrobów z nich pochodzących z konopiami indyjskimi nie są słuszne. Właśnie w tym aspekcie sprawy strona skarżąca w istocie nie przedstawiła żadnych argumentów na poparcie swego stanowiska, że używanie oznaczenia "[...]" w obrocie, choćby dla wyrobów tytoniowych i ziół, nie przyczyni się do możliwości propagowania używania [...] w rozumieniu powszechnie znanego środka odurzającego. Dodatkowo słowo "[...]" umieszczone obok słowa "[...]" niewątpliwie wpływa na odbiór spornego oznaczenia jako hasła reklamującego wszystkie produkty z [...], skoro nie wskazano o jaki rodzaj [...] chodzi.

W konsekwencji również szeroka argumentacja skargi dotycząca kierowania się przez organ stereotypami, uprzedzeniami i subiektywnymi odczuciami nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Sąd nie znalazł podstaw do podważenia stanowiska Urzędu Patentowego RP w tym zakresie. Sąd podziela argumenty organu zawarte w zaskarżonej decyzji, w tym także te odnoszące się do wykładni pojęcia "[...]" użytego w spornym oznaczeniu zgłoszonym do ochrony, mając na uwadze szeroki zakres towarów objętych zgłoszeniem.

Uzupełniająco jedynie Sąd zauważa, że prawidłowość stanowiska Urzędu Patentowego została potwierdzona przez wyrok Sądu (dawniej: Sądu Pierwszej Instancji) z dnia [...] grudnia 2019 r. o sygn. akt [...] dotyczący sprzeczności z porządkiem publicznym jako bezwzględnej podstawa odmowy rejestracji znaku towarowego. Badane sporne oznaczenie zawierało przedstawienie dziesięciu liści konopi indyjskich. W tezie 69 uzasadnienia tego wyroku Sąd podzielił stanowisko [...], że sporne oznaczenie, rozpatrywane całościowo, byłoby postrzegane przez właściwy krąg odbiorców jako odnoszące się do substancji odurzającej zakazanej w wielu państwach członkowskich.

Końcowo Sąd (dawniej Sąd pierwszej instancji) wskazał, że:

" W konsekwencji [...], badając sprzeczność omawianego oznaczenia z porządkiem publicznym w odniesieniu do wszystkich konsumentów w Unii, którzy są w stanie zrozumieć jego znaczenie, a także biorąc pod uwagę, że postrzeganie tego oznaczenia przez tych konsumentów wpisuje się nieuchronnie w kontekst, o którym mowa w pkt 74 i 75 powyżej, słusznie uznała, że sporne oznaczenie, które byłoby postrzegane przez właściwy krąg odbiorców jako wskazanie, że produkty spożywcze i napoje objęte zgłoszeniem znaku towarowego złożonym przez skarżącą, jak również związane z nimi usługi, zawierają substancje odurzające uznane za nielegalne w wielu państwach członkowskich, jest sprzeczne z porządkiem publicznym w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. f) rozporządzenia 2017/1001 w związku z art. 7 ust. 2 tego rozporządzenia" .(teza 76).

Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasady równego traktowania Sąd uznał, że te zarzuty nie są usprawiedliwione. Jak słusznie wskazuje Urząd w odpowiedzi na skargę:, "Wcześniej wydane decyzje w analogicznych przypadkach, mogą być brane pod uwagę tylko jako jedna z wielu okoliczności, które mogą mieć ewentualne znaczenie dla postępowania, ale właściwie tylko w tym celu, aby zapoznać się z przesłankami prawnymi wydania decyzji odmownych we wcześniejszych postępowaniach. Wcześniejsze rejestracje znaków nie mają jednak żadnego wpływu na ocenę i stosowanie przesłanek negatywnych wyrażonych w normie art. 3 Dyrektywy nr 89/104. W powyżej przywołanej przez Trybunał normie Dyrektywy zawarta jest także przeszkoda rejestracji znaku - art. 3 ust. 2 pkt f - sprzeczność znaku towarowego z porządkiem publicznym lub przyjętymi dobrymi obyczajami, której odpowiada regulacja artykułu 1291 ust. 1 pkt 7 ustawy P.w.p. zawierająca te same przesłanki negatywne"

Ponadto należy podkreślić, że wskazane w uzasadnieniu skargi znaki towarowe zarejestrowane przez Urząd podlegały indywidualnemu badaniu, zaś uzyskanie ochrony dla znaku nie może być automatycznie przyznawane tylko i wyłącznie z tego powodu, że inne podmioty uzyskały już rejestrację w podobnym zakresie.

Wbrew stanowisku Skarżących równość oznacza też, że dopuszczalne jest odmienne traktowanie przez prawo różnych podmiotów (adresatów norm prawnych), które tej cechy wspólnej nie mają. Zasada ta nie oznacza "identyczności (tożsamości) praw wszystkich jednostek" (postanowienie TK z dnia 24 października 2001r., sygn. SK 10/01, OTK ZU Nr 7/2001, poz. 225, pkt 1I.2, też wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012r., sygn. II FSK 1304/10).

Z powyższych względów Sąd uznał, że nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 1291 ust. 1 pkt 7 p.w.p., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie. Według Sądu Urząd Patentowy wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w sprawie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy prawidłowo ustalił stan faktyczny, ocenił wszechstronnie zebrany materiał dowodowy oraz argumenty i zarzuty strony skarżącej i w konsekwencji - prawidłowo zastosował właściwą normę prawa materialnego zawartą w art. 129 1 ust. 1 pkt 7 p.w.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że również uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w owych decyzjach Urząd Patentowy RP wyraźnie wskazał, dlaczego odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "[...]" i ocenę tą Sąd w całości podziela.

Reasumując, zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania i prawa materialnego są nietrafne. Zaskarżona decyzja nie narusza art. 7, art. 77, art. 80 oraz 107 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ dokonał oceny charakteru przedmiotowego oznaczenia zgodnie z zasadami wypracowanymi w doktrynie i orzecznictwie, w tym także w orzecznictwie unijnym, nie naruszając przy tym reguł postępowania zawartych w przepisach prawa materialnego.

Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.