Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1063/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 107 par. 3,  art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Jolanta Dargas Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego A. B. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. B. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1952 r. nr [...], odmawiającego dotychczasowemu właścicielowi przyznania własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...] róg ul. [...], ozn. nr hip. [...] – uchylił powołaną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w całości i orzekł, że decyzja Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1952 r. została wydana z naruszeniem prawa.

Zaskarżoną decyzje wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.

Prezydium Rady Narodowej W. orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1952 r. nr [...] odmówiło dotychczasowemu właścicielowi przyznania własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] róg ul. [...], ozn. nr hip. [...].

Następnie, w wyniku rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2001 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r. o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1952 r.

W wyniku rozpatrzenia skargi A. B. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn. akt I S.A. 2962/01 uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2001 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2001 r.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 2090/07 uchylił decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2007 r. Sąd wskazał, iż organ nadzorczy nie poddał analizie wszystkich podstaw stwierdzenia nieważności decyzji, określonych w art. 156 § 1 kpa, a w szczególności podstawy opisanej w pkt 4 tego artykułu, tj. skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Sąd podniósł, że kwestionowane orzeczenie dekretowe zostało skierowane do L. C., która wprawdzie złożyła wniosek o przyznanie prawa własności, jednakże dotyczył on przyznania tego prawa jej wnukowi A. B., który był właścicielem nieruchomości. Ponadto Sąd zarzucił organowi zaniechanie analizy szkicu i notatki urzędowej sporządzonej przez uprawnionego geodetę oraz materiałów źródłowych, które stanowiły podstawę ich sporządzenia.

Rozpoznając po raz kolejny wniosek A. B. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] - Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] uchylił ww. decyzję w całości i orzekł, że decyzja Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1952 r. została wydana z naruszeniem prawa.

Minister wskazał w uzasadnieniu, że orzeczenie administracyjne z dnia [...] kwietnia 1952 r. obarczone jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, bowiem zostało skierowane do osoby, która nie była stroną w sprawie. Wniosek o przyznanie prawa do gruntu został złożony przez osobę reprezentującą prawa właściciela nieruchomości. L. C. nie wnosiła o przyznanie prawa własności czasowej na jej rzecz, lecz o przyznanie tego prawa wnukowi A. B. Natomiast organ odmówił przyznania prawa własności czasowej L. C. - którą potraktował jak stronę postępowania, chociaż nią nie była. Pozostawała ona jedynie posiadaczką nieruchomości i podejmowała czynności dotyczące tej nieruchomości w imieniu i na rzecz jej właściciela A. B. Zatem orzeczenie z dnia [...] kwietnia 1952 r. powinno być skierowane do właściciela nieruchomości, a nie do L. C., która nie posiadała w tym postępowaniu przymiotu strony.

Organ dodał, że zgodnie z art. 156 § 2 kpa nie stwierdza się nieważności decyzji z powodu przyczyny wymienionej w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat. W niniejszej sprawie orzeczenie zostało doręczone pełnomocnikowi L. C. w dniu [...] kwietnia 1952 r., tj. ponad 55 lat temu. Minister stwierdził, iż w związku z analizą dowodu w postaci szkicu i notatki z dnia 11 września 2007 r. - w wykonaniu wytycznych z wyroku Sądu - uprawniony geodeta K. P. złożyła dodatkowe wyjaśnienia, iż notatka ta została sporządzona na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego W. nr [...], uchwalonego w dniu [...] maja 1948 r. przez Naczelną Radę Odbudowy W. - który znajduje się z zasobach Archiwum W. i został przez nią zbadany. W ocenie organu notatka i szkic z dnia 11 września 2007 r., jak i wyjaśnienia z dnia 1 września 2008 r. nie budzą wątpliwości, gdyż zostały sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia zawodowe.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. B. wnosząc o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2008 r. w części, w jakiej stwierdza ona wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1952 r. - ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279), względnie o stwierdzenie jej nieważności w części, w jakiej stwierdza ona wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 1952 r. z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że odmowa ustanowienia prawa własności czasowej uzasadniona została przeznaczeniem nieruchomości w opracowywanym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo publiczne. Ustalone orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje, iż podstawą rozstrzygnięcia wniosku o własność czasową może być jedynie obowiązujący w dacie wydania takiego orzeczenia plan zagospodarowania przestrzennego. Oparcie orzeczenia na opracowywanym planie stanowiło rażące naruszenie prawa i ta okoliczność powinna skutkować stwierdzeniem nieważności orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1952 r. Okoliczność ta została całkowicie pominięta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ w zupełności pominął kwestię rażącego naruszenia prawa - art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ograniczając się tylko do zbadania legalności orzeczenia z punktu widzenia art. 156 § 1 pkt 4 kpa.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia dla przedmiotowej nieruchomości obowiązywały plany zagospodarowania przestrzennego, które przewidywały jej przeznaczenie pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej oraz budownictwo społeczne, place publiczne, parki, skwery i ogrody oraz na drogi i inne linie komunikacyjne wraz z urządzeniami pomocniczymi. Było to przedmiotem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn. I SA 2962/01). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 kwietnia 2008 r. wskazał wprawdzie na braki w dokumentacji geodezyjnej, ale nie zakwestionował faktu objęcia przedmiotowej nieruchomości planem nr [...] oraz jej przeznaczeniem w tym planie. Błędne uzasadnienie orzeczenia z dnia 23 kwietnia 1952 r. w zakresie w jakim powołano się w nim na opracowywany plan a nie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r. Powyższy błąd nie miał wpływu na sentencję orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1748/08 oddalił skargę.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż rozpatrując skargę uwzględnił treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W wyroku z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 2090/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał oceny prawnej art. 156 § 1 kpa i wskazał, że organ administracji prowadzący postępowanie nadzorcze, obowiązany jest zbadać wszystkie podstawy nieważności określone w tym przepisie - w tym określone w pkt 4 tego przepisu. Przesłanka ta nie była przedmiotem rozważań organu w decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2007 r. Uznał, że z zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, iż orzeczenie administracyjne z dnia [...] kwietnia 1952 r. skierowane zostało do osoby nie będącej stroną w sprawie, tj. L. C.. Złożyła ona wniosek o przyznanie prawa własności czasowej na rzecz swojego wnuka A. B., który był właścicielem nieruchomości. Zatem obowiązkiem organu nadzoru było zbadanie, czy wydanie orzeczenia, w którym organ stwierdził, że odmawia dotychczasowemu właścicielowi – L. C. - prawa własności czasowej, jest rozstrzygnięciem skierowanym do strony postępowania, a więc czy uczynienie adresatem decyzji L. C. nie narusza przepisu art. 156 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 7 ust. 1 ww. dekretu. W dacie wydania orzeczenia administracyjnego właściciel żył, wobec czego uczynienie adresatem babki właściciela, wymaga wyprowadzenia z tego faktu właściwych konsekwencji prawnych. Również w opisanym wyżej zakresie organ nadzoru w decyzji z dnia [...] października 2008 r. zastosował się do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustalił bowiem, że L. C. nie była stroną postępowania, gdyż nie była właścicielką nieruchomości i tylko złożyła wniosek o przyznanie prawa do gruntu na rzecz swojego wnuka, którego prawa reprezentowała. Tak więc Minister Infrastruktury prawidłowo w sprawie ustalił, że zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 4 kpa, gdyż orzeczenie z dnia [...] kwietnia 1952 r. skierowane zostało do osoby nie będącej stroną w sprawie. Prawidłowo też organ zastosował w sprawie art. 156 § 2 kpa i orzekł o wydaniu orzeczenia dekretowego z naruszeniem prawa, bowiem od jego doręczenia upłynęło ponad 55 lat. Nie rozważanie przesłanki stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego, określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa było konsekwencją związania oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w wyroku z dnia 25 kwietnia 2008 r. - który nie został przez strony zaskarżony, jest prawomocny i wiąże zarówno organ jak i orzekający w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej - wniesionej od powyższego orzeczenia przez A. B. - Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 917/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że skarga kasacyjna jest zasadna w zakresie powołania się na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 153 ppsa w kontekście kontroli zbadania przez organ administracji przesłanek nieważności decyzji administracyjnej - określonych w art. 156 § 1 kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż na gruncie stosowania i wykładni art. 156 § 1 kpa utrwalone jest stanowisko, że organ zobowiązany jest zbadać samodzielnie, niezależnie od argumentacji strony, czy nie zachodzi którakolwiek z przesłanek wskazanych w tym przepisie. Niezależnie zatem od powołania się przez stronę na pkt 4 tego przepisu, organ ma obowiązek zbadania wszystkich innych przesłanek. Dotyczy to także przesłanki z pkt 2 tego przepisu, wskazującego na najczęstszą a jednocześnie najtrudniejszą do jednoznacznego określenia przesłankę rażącego naruszenia prawa. Tym bardziej zatem obowiązek ten należy traktować jako aktualny, jeżeli argument rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji, w stosunku do której postępowanie nieważnościowe się toczy, był w poprzednich wnioskach, odwołaniach czy skargach w jakimś zakresie podnoszony.

Sąd uznał, że w sprawie niniejszej miała miejsce ponadto sytuacja szczególna o tyle, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2008 r., Sąd wyraźnie wskazał na obowiązek organu nadzoru do zbadania wszystkich podstaw nieważności, określając w ramach wskazówek, m.in. to, iż organ przeprowadzi postępowanie w uwzględnieniem wskazań wynikających z niniejszego uzasadnienia. Jednocześnie w ramach tego uzasadnienia znalazły się wątpliwości, wykraczające poza problem określony w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, polegające na charakterze szkicu i notatki geodety, dotyczącej planu zagospodarowania - na podstawie którego wydano przedmiotową decyzję. Zatem kwestii mogącej mieć bezpośredni związek z podnoszonym przez stronę skarżącą problemem rażącego naruszenia prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny dodał, że Sąd pierwszej instancji poprawnie wyprowadził tezę o związaniu organu oraz Sądu treścią wyroku na gruncie art. 153 ppsa. Związanie to obejmuje także wyraźnie wysłowione w uzasadnieniu wyroku Sądu wskazówki co do zakresu weryfikacji treści decyzji z uwagi na ustalenia poczynione przez sąd. Sąd ten nie wyciągnął jednak prawidłowych wniosków, co do niezbędnego zakresu dokonywanej przez siebie kontroli decyzji administracyjnej. Zakres tej kontroli obejmować powinien sprawdzenie, czy wszystkie elementy opinii prawnej sądu z poprzedniego wyroku zostały przez organ administracji zrealizowane.

Ponadto podniósł, że treść poprzedzającej zaskarżony wyrok decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2008 r. oraz jej uzasadnienie, w żadnym wypadku nie wskazuje na to, iż organ administracji badał inne niż określone w art. 156 § 1 pkt 4 kpa przesłanki nieważności. Nie wynika też z niej, że kwestie te badane były we wcześniejszych postępowaniach administracyjnych. Organ nadzorczy nie poddał analizie wszystkich podstaw stwierdzenia nieważności, w szczególności kwestii skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną. Organ miał więc świadomość wcześniejszych uchybień, a mimo to odniósł się wyłącznie do analizy przesłanki określonej w pkt 4 tego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swego wyroku, podobnie jak organ, także skoncentrował się na przesłance skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w postępowaniu. Towarzyszyły temu trafne ustalenia tyle, że nie są one wystarczające w ramach całościowej kontroli zaskarżonej decyzji ze strony Sądu, na skutek czego nieustalonym pozostaje istotny fakt, czy w ocenie Sądu kontrola na gruncie wszystkich przesłanek art. 156 § 1 kpa była, czy nie była przeprowadzona, a w szczególności, czy przesłanka rażącego naruszenia prawa była badana w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego. Jest to istotne w kontekście jeszcze wcześniejszego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r., sygn. I SA 2962/01, w uzasadnieniu którego Sąd wskazał na potrzebę wyjaśnienia kwestii obowiązywania planu z 1949 r. oraz charakteru unormowań planistycznych - nawet jeśli te kwestie były już częściowo wyjaśniane (chociaż charakter notatki i wyjaśnień co do linii rozgraniczających i przeznaczenia poszczególnych części terenu w tym planie dalej jest kwestionowany).

Dokonane ustalenia mogą wiązać się z zarzutem rażącego naruszenia prawa, zatem wymagają wnikliwej oceny oraz jednoznacznego stwierdzenia, co do wystąpienia lub nie wystąpienia tej przesłanki nieważnościowej. Sąd pierwszej instancji zauważył brak argumentacji dotyczącej przesłanki rażącego naruszenia prawa. Ocenił on jednakże ten brak w ten sposób, że jest on konsekwencją związania oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w wyroku z dnia 25 kwietnia 2008 r. Wskazanie zatem przez Sąd pierwszej instancji na potrzebę wzięcia pod uwagę opinii prawnej zawartej w całym uzasadnieniu wyroku oznaczało potrzebę analizy przez organ wszystkich składników tej opinii wyrażonych w tym uzasadnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do zbadania i określenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji administracyjnej pozostałych przesłanek z art. 156 § 1 kpa tj. pkt 1, 3, 5, 6 oraz 7.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Natomiast w myśl art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny - jako podstawową przesłankę uchylenia zaskarżonego wyroku wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się do kontroli przeprowadzenia przez organ pełnej kontroli decyzji z dnia [...] kwietnia 1952 r. na gruncie pełnego katalogu przesłanek z art. 156 § 1 kpa i w tym zakresie nie zrealizował składników oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2008 r. Zaakceptował zatem brak całościowej kontroli zaskarżonej decyzji, uznając podjęcie decyzji w oparciu o art. 156 § 2 kpa za zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego wyroku skoncentrował się na przesłance skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w postępowaniu. W konsekwencji tego nieustalony pozostał istotny fakt, czy w ocenie Sądu została przeprowadzona kontrola wszystkich przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, co było istotne w kontekście zaleceń wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r., sygn. akt I SA 2962/01 - w uzasadnieniu którego wskazał on na konieczność wyjaśnienia kwestii obowiązywania planu z 1949 r. oraz charakteru unormowań planistycznych. Ustalenie tych okoliczności może wiązać się z zarzutem rażącego naruszenia prawa, zatem wymaga wnikliwej oceny i jednoznacznego stwierdzenia wystąpienia tej przesłanki nieważnościowej.

Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji winien w ramach ponownego rozpoznania sprawy ustalić zakres dokonanej w toku dotychczasowych postępowań administracyjnych kontroli z punktu widzenia wszystkich przesłanek stwierdzania nieważności przedmiotowej decyzji - mając na uwadze zwłaszcza wskazywaną przez skarżącego przesłankę rażącego naruszenia prawa i na tej podstawie, uwzględniając ustalenie, czy była ona na gruncie kontrolowanego przezeń postępowania administracyjnego zrealizowana i czy wymaga ona ponownego badania, orzec o zasadności zastosowania przez organ administracyjny przepisu art. 156 § 2 kpa, jako podstawy decyzji administracyjnej w zakresie ustalenia normatywnych konsekwencji badania przedmiotowego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1952 r. Powinien także odnieść się do zbadania i określenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pozostałych przesłanek z art. 156 § 1 kpa tj. pkt 1, 3, 5, 6 oraz 7.

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - zgodnie z zaleceniami Naczelnego Sądu Administracyjnego - zapoznał się z całością materiału dowodowego, znajdującego się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy.

Wynika z niego, że Minister Infrastruktury stwierdził wydanie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1952 r. [...] z naruszeniem prawa z uwagi na to, że w orzeczeniu tym zaistniały wady określone w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, a od chwili jego doręczenia minęło 55 lat.

Na wstępie należy podnieść, że Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt, I OSK 917/09, że na gruncie stosowania i wykładni art. 156 § 1 kpa utrwalone jest stanowisko orzecznicze, iż organ zobowiązany jest zbadać samodzielnie, czy nie zachodzi którakolwiek z przesłanek wskazanych w tym przepisie. Niezależnie zatem od powołania się przez stronę postępowania na daną przesłankę określoną w tym przepisie, organ ma obowiązek zbadania wszystkich innych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Zwłaszcza dotyczy to rażącego naruszenia prawa, określonego w pkt 2 tego przepisu, która stanowi najczęstszą a jednocześnie najtrudniejszą do jednoznacznego określenia przesłankę nieważnościową. Tym bardziej obowiązek ten należy traktować jako aktualny, jeżeli argument rażącego naruszenia prawa, przy wydawaniu decyzji, w stosunku do której postępowanie nieważnościowe się toczy, był podnoszony we wnioskach, odwołaniach czy skargach.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że Minister Infrastruktury wydając zaskarżoną decyzję nie wykonał wszystkich zaleceń, które zawarł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2003 r., sygn. akt I SA 2962/01 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 2090/07.

Po pierwsze nie wyjaśnił w sposób niewątpliwy i wszechstronny, czy kwestia obowiązywania planu z 1949 r. oraz charakter unormowań planistycznych odnoszących się do terenu objętego wnioskiem dekretowym implikowała wystąpienie przesłanki nieważnościowej, tj. czy wiązało się to z rażącym naruszeniem prawa przez wydanie kontrolowanego w trybie nadzorczym orzeczenia.

Po drugie organ centralny nie odniósł się do pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności mimo, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia z dnia 25 kwietnia 2008 r. wyraźnie wskazał na obowiązek organu nadzoru do zbadania wszystkich podstaw nieważności. Sąd wskazał także na wątpliwości wykraczające poza problem określony w art. 156 § 1 pkt 4 kpa.

Zalecenia te nie znalazły jednak zastosowania w treści decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2008 r. oraz jej uzasadnieniu. Nie wynika z niej, że organ administracji badał inne niż określone w art. 156 § 1 pkt 4 kpa przesłanki nieważności. Kwestie te nie rozpatrywane były również we wcześniejszych postępowaniach administracyjnych. Jednocześnie organ wyraźnie podniósł w uzasadnieniu swojej decyzji (s.1-2 uzasadnienia), iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 2090/07 wskazał, że organ nadzorczy nie poddał analizie wszystkich podstaw stwierdzenia nieważności, a w szczególności kwestii skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną.

Organ miał więc świadomość ww. uchybień, mimo to w zaskarżonej decyzji odniósł się wyłącznie do analizy przesłanki określonej w pkt 4 przepisu art. 156 § 1, pomijając wystąpienie pozostałych przesłanek nieważnościowych w nim określonych – tj. w pkt 1, 3, 5, 6 i 7 tego §. Należy także zauważyć, że Minister w sposób niewystarczający zbadał wystąpienie przesłanki określonej w pkt 2 tego przepisu.

Wobec powyższego organy administracji powinny dokonać oceny zaskarżonego orzeczenia w kontekście wszystkich przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa i mając powyższe na uwadze wydać stosowne orzeczenie. Szczególnie uważnie Minister powinien dokonać oceny wystąpienia przesłanki określonej w pkt 2 tego przepisu - bowiem dopiero po dokonaniu tej oceny organ administracji będzie mógł rozważyć, czy w niniejszej sprawie ma on zastosowanie.

W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą, aby organy administracji mogły podjąć jeszcze jedną próbę oceny zgromadzonego w sprawie materiału zgodnie z ww. wskazówkami - a następnie ponownie rozpatrzyć całość zgromadzonego materiału dowodowego i dokonać jego oceny zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa, a także zasadą swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 kpa, co na zasadzie art. 107 § 3 kpa znajdzie wyraz w uzasadnieniu wydanego orzeczenia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.