Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1932/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 28 ust. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 i 3, art. 80,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z [...] października 2020r. na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 ze zm., dalej "u.e.l.") utrzymał w mocy decyzję Burmistrza P. z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania Pana M. R. z pobytu stałego w budynku mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w P..

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskodawczyni, Pani B. R., współwłaścicielka nieruchomości (KW nr [...]), poinformowała, że mąż w dniu [...] września 2014 r. dobrowolnie opuścił dom rodzinny. Zabrał rzeczy osobiste i ruchome związane z wykonywanym zawodem. Przeprowadził się do domu w Żerkowie-Parzewni, gdzie mieszka i posiada gabinet weterynaryjny. W tym miejscu urządził nowe życie. Jego nieobecność ma charakter trwały. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Burmistrz uznał, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 35 u.e.l.

Wobec powyższego Burmistrz P. decyzją z [...] sierpnia 2020 r. znak [...] na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu Pana M. R. z pobytu stałego w budynku mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w P..

Od powyższej decyzji Pan M. R., reprezentowany przez r.pr. M. R., wniósł odwołanie do Wojewody. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odstąpieniu przez organ od zbadania wszelkich okoliczności faktycznych sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, co skutkowało wydaniem decyzji w przedmiocie wymeldowania skarżącego z miejsca jego stałego pobytu: ul. [...] w P., mimo istnieniu ku temu ustawowych przesłanek,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy o u.e.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i na tej podstawie przyjęcie, że skarżący w sposób trwały i dobrowolny opuścił miejsce swojego stałego pobytu przy ul. [...] w P., mimo iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie upoważnia do zajęcia takiego stanowiska.

Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji i oddalenie wniosku o wymeldowanie. Ponadto na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. odwołujący się wniósł o dopuszczenie o przeprowadzenie dowodu ze wskazanych w odwołaniu dokumentów odnoszących się do akt postępowań prowadzonych przed sądem powszechnym.

Wojewoda nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i decyzją z [...] października 2020 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji o wymeldowaniu Pana M. R. z nieruchomości.

W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda przywołał treść przepisu art. 35 u.e.l. i wskazał, że postępowanie w sprawie dokonania wymeldowania wymaga ustalenia, czy osoba powzięła zamiar faktycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Przy czym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu art. 35 ustawy, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter, trwały i jest dobrowolne. W takim rozumieniu opuszczeniem lokalu jest nie tylko faktyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Jakkolwiek jednak zamiar ten, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie treści ujętych w oświadczeniach zainteresowanej osoby. Przy jego ustaleniu nie można opierać się tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać, czy oświadczenie to znajduje potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych takich jak np. sposób opuszczenia lokalu, skoncentrowanie swojego ośrodka interesów osobistych i majątkowych (tzw. centrum życiowego) poza miejscem pobytu stałego, czy wreszcie obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu. Jeśli zatem osoba nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu (bez względu na to, czy opuszczenie tego miejsca miało charakter dobrowolny, czy też przymus opuszczenia wynikał z czynności prawnych właściwego organu) i nie wykonała obowiązku wymeldowania, istnieją podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu.

W świetle powyższego Wojewoda wskazał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że Pan M. R. opuścił budynek mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w P. w 2014r. Fakt ten organy ustaliły na podstawie zeznań wnioskodawczyni, odwołującego się, świadków, wniosków z protokołu kontroli nieruchomości przy ul. [...] w P., informacji komisariatu policji, protokołów z rozpraw przeprowadzonych przed sądami powszechnymi oraz informacji ze spisu wyborców. Na podstawie wymienionych dowodów organ odwoławczy uznał, że Pan M. R. trwale i dobrowolnie opuścił budynek mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w P.. W konsekwencji zaistniały podstawy do wymeldowania wymienionego z miejsca pobytu stałego.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że Pan M. R. w przedmiotowej nieruchomości nie przebywa, odwiedza jedynie swoich rodziców. Założył swoje centrum życiowe z partnerka i dzieckiem w innej miejscowości. Fakt opuszczenia budynku mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w P. nie jest przez Pana M. R. kwestionowany. Nadto potwierdzają to wyjaśnienia wnioskodawczyni, świadków, które są spójne i logiczne w przedmiotowej kwestii. Nadto Wojewoda wskazał, że skoro Pan M. R. informuje o utrudnionym dostępie do wskazanej nieruchomości, powinien wykazać ten fakt w działaniach prawnych (np. powództwo przed sądem powszechnym), zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania, czego nie wykazał, co jest równoznaczne, że opuszczenie przedmiotowego lokalu jest dobrowolne i trwałe, a fakt, że przebywa w związku partnerskim wskazuje, że była to jego suwerenna decyzja. Organ odwoławczy zauważył, że sam fakt istnienia konfliktu z synem nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci bowiem, co do zasady, dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że nie uwzględnił wniosku odwołującego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze wskazanych w odwołaniu dokumentów, bowiem czynności dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji doprowadziły do uzyskania kompletnego materiału dowodowego pozwalającego na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Pan M. R. reprezentowany przez r.pr. M. R. zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy oraz brak właściwych ustaleń faktycznych dotyczących stwierdzenia dobrowolnego charakteru opuszczenia przez skarżącego nieruchomości przy ul. [...] w P. oraz nie pozostawienia w dotychczasowym miejscu stałego pobytu rzeczy osobistych,

2. przepisów postępowania, tj. art. 77 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na nie dokonaniu oceny całego materiału dowodowego poprzez ograniczenie się do wskazania, że czynności dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji doprowadziły do uzyskania kompletnego materiału dowodowego,

3. przepisów postępowania tj., art. 80 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku sprawy, wobec oparcia rozstrzygnięcia na nieobiektywnej, jednostronnej i pobieżnej ocenie materiału dowodowego, która w przedmiotowej sprawie przybrała charakter dowolny i wybiórczy, w szczególności wobec arbitralnego zaakceptowania poglądu organu I instancji, który powołał się w ograniczonym zakresie protokołu oględzin z 8 czerwca 2020 r. gdzie wskazano, że skarżący ma swobodny dostęp do przedmiotowego budynku poprzez otworzenie go kluczem, a przy pominięciu dalszych informacji ujawnionych w treści rzeczonego protokołu, iż klucze te służą jedynie do otwarcia altany (przedsionka), a nie do pozostałych drzwi tj. części mieszkalnej budynku, w tym również do drzwi na piętrze budynku, do których skarżący pozbawiony jest dostępu,

4. przepisów postępowania, tj. art. 136 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie wniosków dowodowych skarżącego wskazanych w treści odwołania od decyzji organu I instancji,

5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 u.e.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i na tej podstawie przyjęcie, że skarżący w sposób trwały i dobrowolny opuścił miejsce swojego pobytu stałego: ul. [...], [...], mimo iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie upoważnia do zajęcia takiego stanowiska.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza P. z [...] sierpnia 2020 r. oraz oddalenie wniosku o wymeldowanie skarżącego z miejsca jego pobytu stałego przy ul. [...] w P. ewentualne o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu skargi, w pierwszej kolejności skarżący wskazał, że organ II instancji dopuścił się naruszenia dyspozycji art. 136 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych w postaci dowodów z n/w dokumentów:

1. akt postępowania sądowego prowadzonego przed Sądem Apelacyjnym w P., [...] Wydział [...], ul. [...], [...] w sprawie o sygn. akt [...] [...]

2. akt postępowania sądowego prowadzonego przed Sądem Okręgowym w K., [...] Wydział [...], ul [...] [...], w sprawie o sygn. akt [...] [...]

3. akt postępowania Sądowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w S., ul. [...], [...] w sprawie o sygn. akt [...] [...],

4. apelacji B. R. z dnia [...] lutego 2020 roku od wyroku Sądu Okręgowego w K., [...] Wydział [...] z dnia [...] grudnia 2018 roku w sprawie o sygn. akt [...]

W ocenie skarżącego powyższe dokumenty w sposób jednoznaczny wskazują iż do opuszczenia przez skarżącego nieruchomości przy ul [...] w P. nie doszło w sposób dobrowolny, a nadto, że skarżący nie podjął próby ponownego powrotu do nieruchomości, który to powrót mu utrudniono, co stwierdzono na podstawie czterech interwencji funkcjonariuszy Policji. Ponadto z dokumentów wynika, że w mieszkaniu pozostały rzeczy osobiste skarżącego.

Skarżący wskazał, że na organie odwoławczym ciążą te same, co na organie pierwszej instancji, obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, co wynika wprost z treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nie jest związany ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ pierwszej instancji, co wynika z istoty zasady dwuinstancyjności postępowania. Należy przyjąć, że organ odwoławczy powinien orzec w sprawie mając na względzie zmiany stanu faktycznego, które zaszły w sprawie, a więc podejmując rozstrzygnięcie w sprawie organ powinien dysponować całym, zaktualizowanym materiałem dowodowym istniejącym w chwili orzekania, a nie tylko w chwili wydania decyzji pierwszoinstancyjnej.

Skarżący wskazał również na naruszenie przez organ II instancji przepisów postępowania w zakresie art. 80 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku sprawy, wobec oparcia rozstrzygnięcia na nieobiektywnej, jednostronnej i pobieżnej ocenie materiału dowodowego, która w przedmiotowej sprawie przybrała charakter dowolny, w szczególności wobec arbitralnego zaakceptowania częściowych i nieodpowiadających rzeczywistości wniosków wypracowanych przez organ I instancji, który w protokole z oględzin z dnia [...] czerwca 2020 roku wskazał, że skarżący ma swobodny dostęp do przedmiotowego budynku poprzez otworzenie go kluczem, będącym w jego posiadaniu. Organy obu instancji całkowicie pominęły fakt, iż w rzeczonym protokole zawarto dodatkowo informację, iż na wniosek pełnomocnika skarżącego podjęto próbę otwarcia pozostałych drzwi do części mieszkalnej, która nie powiodła się bowiem zamki do części mieszkalnej zostały wymienione.

Skarżący kwestionuje również ustalenia faktyczne organu I jak i II instancji co do tego, że opuszczenie przez niego domu przy ul [...] w P. miało charakter trwały i dobrowolny. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w dacie wydania przedmiotowej decyzji skarżący wraz z B. R. stali się współwłaścicielami w/w nieruchomości w częściach ułamkowych, tj. w [...] każdy z nich. Organ w odniesieniu do przesłanki dobrowolności opuszczenia przez skarżącego w/w posesji oparł się jedynie na zeznaniach B. R. oraz A. R. (pracownicy urzędu gminy w P.), a zatem osób które de facto korzystają z całego budynku mieszkalnego, skutecznie uniemożliwiając korzystanie z niego skarżącemu i będącymi bezpośrednio zainteresowanymi w przedmiocie uzyskania decyzji w przedmiocie wymeldowania skarżącego.

Skarżący podnosił, że jeżeli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, np. przez wymianę zamków w drzwiach, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Błędna są ustalenia organów obu instancji, że skarżący zabrał wszystkie swoje rzeczy osobiste z budynku mieszkalnego.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów, że nie podejmował prób powrotu do w/w budynku mieszalnego. Stanowisko to jest zupełnie sprzeczne z przedstawionym przez skarżącego materiałem dowodowym a nadto częściowo z poczynionymi przez organ ustaleniami faktycznymi. Po pierwsze powrót skutecznie uniemożliwiał mu zarówno syn (interwencje policji) jak i była żona B. R.. W toku postępowania dotyczącego roszczeń odszkodowawczych z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, rozpoznawanego przed Sądem Rejonowym w S., [...] w sprawie o sygn. akt [...] B. R. zeznała, że kategorycznie sprzeciwia się ponownemu zamieszkaniu skarżącego w przedmiotowej nieruchomości. Nie można zatem przyjąć, że skarżący nie podejmował absolutnie żadnych prób powrotu do przedmiotowej nieruchomości. Nie dość, że syn groził mu pobiciem i w tym zakresie interweniowała policja, to dodatkowo skarżący nie ma możliwości wjazdu na teren posesji (wyłącznie wejścia) a nadto w budynku mieszkalnym, za wyjątkiem altany na parterze wymieniono wszystkie zamki w drzwiach. De facto skarżący, który sam sfinansował zakup nieruchomości i budowę budynku pozbawiony jest możliwości korzystania z niego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał w pełnym zakresie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z [...] stycznia 2021r. uczestniczka postępowania podtrzymała wszystkie dotychczasowe twierdzenia i wnioski, jakie wyraziła w postępowaniu administracyjnym i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Należy na wstępie wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2020., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325, dalej "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

W ocenie Sądu organy I i II instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który Sąd przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na podstawie akt sprawy (zarówno administracyjnych jak i sądowych) zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody z dnia [...] października 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza P. z [...] sierpnia 2020r. o wymeldowaniu M. R. z miejsca pobytu stałego budynku mieszkalnym w P. przy ul. [...].

Podstawę prawną wymeldowania stanowi przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. 2019 r., poz. 1397 ze zm., dalej "u.e.l.") zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Stosownie zaś do treści art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na pojęcie zamieszkiwania składają się zatem dwa elementy, tj. faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88). Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne będzie ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego pozostawania w danym lokalu.

Podzielić należy, aktualny na gruncie obowiązującej obecnie ustawy, pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 600/05), w świetle którego miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami.

Należy również podkreślić, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Decyzja o wymeldowaniu nie skutkuje zmianą stosunków prawnorzeczowych dotyczących danej nieruchomości. Decyzja administracyjna o wymeldowaniu nie rozstrzyga o tytule prawnym do lokalu, czy też o uprawnieniu do przebywania w nim. Opuszczenie miejsca stałego pobytu ma miejsce wtedy, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu.

Nadto, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych przez opuszczenie lokalu rozumie się fizyczne nieprzebywanie w nim połączone z zamiarem opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i skoncentrowanie swoich interesów osobistych i majątkowych w nowym miejscu. Opuszczenie lokalu musi być oczywiste i trwałe. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie może ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje bowiem nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących to jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (por. wyrok NSA z 6.03.2014 r., sygn. akt II OSK 2408/12, dostępny www.cebois.nsa.gov.pl). Z kolei w wyroku z 28 grudnia 2017r. (sygn. akt II OSK 863/17, dostępny www.cebois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd co do tego, że na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu należy traktować sytuację, w której opuszczenie lokalu takiego charakteru wprawdzie nie miało, ale strona nie podjęła żadnych kroków w celu przywrócenia stanu zgodnego z ewidencją ludności. W tym kontekście wskazać warto na wyrok z dnia 20 maja 2016 r. (sygn. akt II OSK 2065/14, Lex 2083415), w którym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak dobrowolności nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia wymeldowania. Należy bowiem przyjąć, że nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i zachodziły okoliczności przymusu psychicznego, czy fizycznego, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, skoro czynności tej sama nie dopełniła. Sąd wskazał ponadto, że powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego zamieszkania z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Wyczerpanie bezskuteczne tych środków lub rezygnację z ich zastosowania uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania.

Obszerny zgromadzony materiał dowodowy doprowadził do wniosku, że udowodnione zostało w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący M. R. nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego zameldowania tj. w miejscowości P. przy ul. [...] od dnia [...] września 2014 r., co sam potwierdził (k. 109 akt adm. I inst.). Okoliczność opuszczenia nieruchomości potwierdzili także zgodnie wszyscy przesłuchiwaniu w sprawie świadkowie (k. 74, 78, 74, 71 – 70, 56 akt adm. I inst.). Przy czym świadkowie w osobie ojca skarżącego (k. 57, 85 – 87 akt adm. I inst.), J. M. (opiekunki rodziców skarżącego k 67), A. R. (synowej skarżącego) potwierdzili także oświadczenie wnioskodawczyni, że Pan M. R. opuścił nieruchomość dobrowolnie i zabrał swoje rzeczy osobiste w workach oraz zamieszkuje w okolicach Ż. z partnerką. Przy czym skarżący jako przyczynę opuszczenia domu wskazał spory z synem, groźby pobiciem, zatem spakował rzeczy i wyszedł [...] września 2014r. Jego zdaniem opuścił miejsce pobytu stałego pod przymusem.

Odnośnie zamiaru powrotu do miejsca stałego zameldowania i czy opuszczenie to ma charakter trwały M. R. podtrzymywał, że opuszczenie lokalu nie ma trwałego charakteru. Oświadczał, że chce powrócić do miejsca zameldowania, płaci wysoki czynsz w miejscu w którym aktualnie przebywa oraz płaci wysokie alimenty byłej żonie. W gminie Ż. Pan R. pracuje od kilkunastu lat. Problemy rozpoczęły się od dnia wniesienia pozwu o rozwód ([...].), wtedy to Pan R. przestał łożyć na utrzymanie posesji oprócz podatku od nieruchomości, za który płaci do dnia dzisiejszego.

Tymczasem z zebranego materiału dowodowego wynika, że opuszczenie miejsca pobytu stałego nastąpiło [...] lat temu i do dnia dzisiejszego skarżący nie powrócił do niego. Nie ma tam swoich rzeczy osobistych i nie wykonuje w nim żadnych czynności dnia codziennego (k. 28 akt adm. I inst.). W sądzie powszechnym na jednej z rozpraw w sprawie rozwodowej ([...].) M. R. oświadczył, że nie chce wrócić do miejsca stałego zameldowania, nie chce mieszkać w tym domu, absolutnie nie, chce się rozliczyć z tego domu (k. 100 akt adm. I inst.). Pośrednio na powyższą okoliczność wskazał w skardze sam skarżący podnosząc, że wystąpił do sądu powszechnego o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

Słusznie zatem przyjęły organy, że w odniesieniu do przesłanki trwałości opuszczenia lokalu została ona w niniejszej sprawie spełniona. Opuszczenie przez skarżącego budynku pod adresem P. ul. [...] na skutek upływu lat nabrało cech trwałości, ponieważ od dnia [...] września 2014 r. nie powrócił do przedmiotowego budynku, mimo ze przybywa na posesje w celu odwiedzin rodziców, który nadal tam mieszkają. Wystarczające jest, jeżeli okres ten jest dostatecznie długi, gdyż w przeciwnym razie nie byłoby możliwe wymeldowania osoby, która de facto w lokalu od lat nie przebywa albo przyjeżdża do niego jedynie okazjonalnie.

Skarżący wprawdzie aktualnie nie ma dostępu do części mieszkalnej budynku, to jednak wiedział o prowadzonych pracach remontowych i wymianie drzwi wejściowych oraz zamka do niego w [...]. Z akt sprawy, w tym oświadczeń skarżącego, nie wynika, by podjął próbę otrzymania kluczy do części mieszkalnej budynku. Nadto posiada dostęp do posesji, garażu oraz budynku sąsiadującego przy budynku mieszkalnym nr [...] gdzie zostały złożone pozostawione przez skarżącego rzeczy, w tym do mieszkania rodziców, których odwiedza.

Podkreślić należy, że ze wszystkich toczonych spraw przed sądem powszechnym brak tej, która zmierzałaby do przywrócenia posiadania przedmiotowego budynku, podczas, gdy wytoczył sprawę o bezumowne korzystanie z piętra budynku przez syna. Nadto z pisma dołączonego przez uczestniczkę postępowania w toku postępowania przed Sądem wynika, że w odpowiedzi na ostateczne wezwanie do zgodnego podziału majątku wspólnego skarżący wyraził jedynie zgodę na sprzedaż całego majątku wspólnego i równy podział otrzymanych ze sprzedaży środków finansowych (k. 49 akt sąd.). Także w wyroku rozwodowym z [...] grudnia 2018r. Sąd Okręgowy nie orzekł o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania.

Słusznie wskazują także organy, że podnoszona przez skarżącego okoliczność przymusowego opuszczenia domu nie znalazła uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Konflikt dotyczy bowiem skarżącego i syna, który mieszka na piętrze budynku. Na tym tle interwencje miały miejsce [...] razy i to dopiero w [...]., podczas gdy skarżący opuścił mieszkanie w [...]. Nadto z notatki urzędowej funkcjonariusza Policji w P. wynika, że w dniu [...] września 2014r. na terenie nieruchomości nie miała miejsca interwencja Policji.

Słusznie wskazały też organy, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż nie traci, co do zasady, dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem (NSA w wyroku z 6 marca 2008 r. sygn. akt. II OSK 140/07; WSA w Krakowie w wyroku z 7 marca 2013 r. sygn. Akt III SA/Kr 654/12; WSA w Łodzi w wyroku z 8 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 459/09; dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nadto z dokumentów urzędowych zgromadzonych w sprawie wynika, że skarżący został wpisany do rejestru wyborców na swój wniosek z [...] lutego 2019r. w gminie Ż., miejscowość P. nr [...]

Prawidłowo zatem, ustaliły także organy administracji, że skarżący od momentu opuszczenia przedmiotowego budynku skoncentrował swoje sprawy życiowe w miejscowości P. 2 gm. Ż., gdzie mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, oraz realizuje uprawnienia wyborcze, co wykazał zebrany materiał dowodowy potwierdzony przez strony postępowania oraz świadków. W tej miejscowości skarżący zlokalizował swoje sprawy osobiste, tam prowadzi ośrodek osobistych i majątkowych interesów i chce skorzystać z prawa wybierania, bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa - kodeks wyborczy, stały rejestr wyborców obejmuje osoby stale zamieszkałe na obszarze danej gminy bez zameldowania na pobyt stały, którym przysługuje prawo wybierania. Przy czym składając wniosek o dopisanie do rejestru wyborców w celu skorzystania z prawa wybierania spełniać należy określone prawem warunki tj. zamieszkiwać w określonej miejscowości z zamiarem stałego pobytu.

Wobec poczynionych przez organy administracji ustaleń faktycznych należało przyjąć, iż skarżący wobec rozpadu małżeństwa i związku z inną kobietą opuścił przedmiotowy budynek i inne miejsce uczynił centrum swoim spraw osobistych i życiowych oraz interesów majątkowych.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której rzeczywiście skarżący opuścił nieruchomość w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. O opuszczeniu lokalu w znaczeniu wynikającym z powyższego przepisu może być mowa dopiero wówczas, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, że dany lokal przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. W niniejszej sprawie, całokształt zachowań objętego wnioskiem o wymeldowanie skarżącego wskazuje, że nie utrzymuje on stałej więzi z miejscem zameldowania, nie mieszka w nim i nie ma tam swoich rzeczy osobistych, nie stanowi ono też centrum jego spraw życiowych.

Z zebranego materiału dowodowego, w tym oświadczeń samego skarżącego wynika, że jego nieobecność w miejscu stałego pobytu trwa od dłuższego czasu i z pewnością sytuacja ta w najbliższym czasie nie ulegnie zmianie, zwłaszcza na skutek rozwodu oraz podziału majątku, zatem opuszczenie nieruchomości jest trwałe. Nadto jak wyżej wskazano, w toku postępowania rozwodowego zaprzeczył jakoby zamierzał zamieszkać w przedmiotowym budynku. Zamiar ten jest nadal aktualny skoro w piśmie z [...] stycznia 2021r. domaga się sprzedaży nieruchomości i równego podziału środków. Faktyczne centrum życiowe Skarżący zlokalizował w innej miejscowości niż ta, w której położona jest sporna nieruchomość, zatem zerwana została więź z miejscem stałego pobytu, następstwem czego jest wymeldowanie. Zamiar stałego pobytu w innej miejscowości potwierdza też wpis na listę wyborców w Ż..

Prawidłowo podkreślały organy administracji, że ewidencja ludności ma charakter jedynie rejestracyjny, a jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu - faktycznego miejsca pobytu oznaczonej osoby. Obowiązek meldunkowy rozumiany jest obecnie jako czynność wyłącznie techniczna, związana z rejestracją ruchu ludności, a zameldowanie w lokalu ma potwierdzać istniejący stan faktyczny i winno oznaczać zamieszkiwanie w nim z zamiarem stałego lub czasowego przebywania i koncentracją w tym lokalu całokształtu spraw życiowych, osobistych i majątkowych interesów. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa, stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową (wyroki NSA: z 28 września 2016 r. sygn. akt II OSK 439/15; z 7 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 2672/11; z 22 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1996/11). Przy czy, co istotne, na co Sąd zwrócił uwagę powyżej, że orzeczenie co do wymeldowania nie rozstrzyga żadnych kwestii dotyczących praw do nieruchomości.

Reasumując, zdaniem Sądu materiał dowodowy został zgromadzony w niniejszej sprawie w sposób umożliwiający rozstrzygnięcie sprawy, a organy orzekające wyprowadziły z niego prawidłowe wnioski. W ocenie Sądu, organ I instancji, jak i organ II instancji prawidłowo ustaliły, że Skarżący opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały w rozumieniu art. 35 u.e.l.

Zdaniem Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły reguł postępowania dowodowego. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 K.p.a. Organy administracji publicznej zebrały wystarczający materiał dowodowy i rozpatrzyły go w sposób pozwalający na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zapewniono czynny udział skarżącego na każdym etapie postępowania, aktywnie uczestniczył w oględzinach budynku oraz przesłuchiwaniu świadków, informowano go o wszystkich czynnościach procesowych w sprawie.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 136 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Z przepisu powyższego wynika fakultatywność działania organu, zatem organ odwoławczy przeprowadza dodatkowe dowody, gdy ma to służyć wyjaśnieniu sprawy. Oznacza to, że organ odwoławczy, mający wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające w trybie art. 136 K.p.a. Powyższa kompetencja ma charakter ograniczony, albowiem nie może polegać na gromadzeniu nowych dowodów, czynieniu nowych ustaleń faktycznych i ich ocenie, jeżeli mają one istotny wpływ na wynik postępowania i ich rozważenie wymaga podjęcia przez organ odwoławczy szeregu czynności procesowych (wyr. NSA w Warszawie z 4.05.1982 r., I SA 95/82, ONSA 1982/1, poz. 41; NSA w Warszawie z 4.05.1982 r., I SA 95/82, ONSA 1982/1, poz. 41; NSA z 17.10.2017 r., II OSK 263/16, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że w razie gdy organ odwoławczy stwierdzi, że sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji nie budzi zastrzeżeń, zaś dokonana przez ten organ ocena dowodów zebranych w sprawie jest prawidłowa, nie jest obowiązany do poszukiwania dalszych dowodów (por. Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ I instancji zebrał obszerny materiał dowodowy w postaci protokołu z oględzin budynku, przesłuchania świadków, dokumentów urzędowych, także protokołów z postępowań przed sądami powszechnymi oraz oświadczeń stron, które to dowody w zasadzie były wzajemnie uzupełniające się, nie prowadziły do sprzecznych, wykluczających się wniosków. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy był wystarczający, spójny i nadawał się do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zasadnie zatem mógł przyjąć organ odwoławczy, że zawnioskowane dowody z dokumentów nie wniosą istotnych okoliczności służących ustaleniu prawidłowego i pełnego stanu faktycznego w sprawie.

Zdaniem Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zrealizowały wyżej opisane obowiązki w zakresie postępowania wyjaśniającego, a zgromadzony materiał dowody był wystarczający do dokonania prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy. Ustalenia dokonane przez organy, wbrew zarzutom skargi, są zgodne z zasadami logicznego myślenia i wnioskowania, nie zawierają również sprzeczności.

W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przez organy przeprowadzone w sposób prawidłowy, wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy, a uzasadnienia decyzji są przekonywujące i nie naruszają art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę w całości, jak orzekł w wyroku.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 08 stycznia 2021 r., na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (k. 26 akt sąd.). Stronom umożliwiono złożenie dodatkowych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być podnoszone na rozprawie, z czego skorzystała uczestniczka postępowania.