Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 719/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-12-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165, art. 165a, art. 165b, art. 133 par. 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 grudnia 2019 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", "[...]" w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zobowiązania podatkowego oddala skargę. , ,


UZASADNIENIE

Skarga A sp. z o.o. w E (dalej: "Spółka", strona" lub "skarżąca") dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "organ odwoławczy", "SKO" lub "kolegium") utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta (dalej: "organ pierwszej instancji" lub "Prezydent") z dnia "[...]" 2019 r. o nr "[...]" o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zobowiązania podatkowego.

Z akt sprawy wynika, że Spółka złożyła do Prezydenta Miasta wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zobowiązań podatkowych objętych 8 tytułami wykonawczymi o wskazanych numerach, wystawionymi przez Prezydenta. Spółka wskazała że jest właścicielem nieruchomości obciążonej hipotecznie na rzecz Prezydenta w celu zabezpieczenia należności podatkowych poprzedniego użytkownika rzeczowego, wobec czego ma interes prawny w wydaniu ww. decyzji. Zobowiązania ujęte w tytułach wykonawczych, które powstały w okresie od 2003 do 2006 r., uległy przedawnieniu, wobec czego nastąpiło wygaśnięcie zobowiązań podatkowych.

Organ pierwszej instancji wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie. Wskazał, że o wszczęcie postępowania administracyjnego może wnosić jedynie osoba będąca stroną w sprawie. Zabezpieczenie hipoteczne na wskazanej we wniosku nieruchomości zostało ustanowione w czasie, gdy nieruchomość była własnością G S.A., zaś spółka A jest jedynie dłużnikiem rzeczowym, odpowiedzialność którego ogranicza się do odpowiedzialności z tej nieruchomości. Wierzyciel hipoteczny nie może wydać wobec dłużnika rzeczowego decyzji zobowiązującej do zapłaty należności zabezpieczonej hipoteką ani żadnej innej decyzji w tym przedmiocie.

W zażaleniu zarzucono naruszenie art. 165 §1 w zw. z art. 133 § 1 i 2 w zw. z art. 112 Ordynacji podatkowej (dalej: "Op") i w zw. z art. 3 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych poprzez niewłaściwą wykładnię i niezastosowanie wyrażające się w pominięciu definicji legalnej strony postępowania podatkowego, którą jest również osoba trzecia mająca interes prawny we wszczęciu postępowania, w szczególności jako nabywca zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a za taką należy uznać nabywcę jedynej nieruchomości należącej do Spółki podatnika, który wobec nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa - nieruchomości stał się podmiotem odpowiedzialnym za zobowiązania z tytułu podatku wskazanego w treści tytułów wykonawczych.

Zarzucono także naruszenie art. 217 §2 Op przez niewłaściwą wykładnię i niezastosowanie wyrażające się w pominięciu w treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia przyczyn, dla jakich postępowanie nie może zostać wszczęte.

Spółka zarzuciła też naruszenie art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1 i 70 § 8 Op przez niewłaściwą wykładnię i niezastosowanie wyrażające się w błędnym poglądzie, że zobowiązanie podatkowe objęte przedmiotem postępowania nie wygasło w całości na skutek przedawnienia, podczas gdy w istocie z uwagi na upływ terminu 5 lat, skutek ten nastąpił.

W postępowaniu odwoławczym SKO zleciło organowi pierwszej instancji (K-"[...]") uzupełnienie materiału dowodowego o akta sprawy dotyczącej zobowiązań podatkowych G S.A. za lata 2002 – 2006 wraz z danymi dotyczącymi wpisu hipoteki oraz do wskazania, czy w stosunku do Spółki A wydana została w trybie art.112 Op decyzja dotycząca zobowiązań podatkowych G S.A.

Organ pierwszej instancji uzupełnił materiał dowodowy o zestawienie niespłaconych należności G S.A. oraz wydruki z ksiąg wieczystych z wpisami hipoteki przymusowej za lata 2003 – 2006. Wyjaśnił też, że w stosunku do A sp. z o.o. nie została wydana decyzja dotycząca zobowiązań podatkowych G S.A.

Z kolei Spółka przedłożyła kopie aktów notarialnych dotyczących zbycia nieruchomości przez G S.A. na rzecz T M, a następnie przez T. M na rzecz Spółki.

Zaskarżonym postanowieniem Kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu SKO wskazało na zapis zawartej "[...]" 2006 r umowy zwolnienia z długu i przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i własności budynków, zawartej między G S.A. a T M. Z umowy tej wynika obciążenie nieruchomości m.in. trzema hipotekami przymusowymi na rzecz Gminy E. Z kolei umową z "[...]" 2018 r. T. M zbył nieruchomości na rzecz A sp. z o.o. w E. W umowie tej jest zapis, że T. M, w przypadku nieprzedłożenia nabywcy dokumentów stanowiących podstawę wykreślenia z ksiąg wieczystych hipotek wpisanych na rzecz Gminy E, wyraża zgodę, aby kwotę hipotek przymusowych według stanu na dzień "[...]" 2018r. spłaciła A sp. z o.o. w E poprzez wpłacenie z ostatniej raty należności przysługującej według aktu T M odpowiedniej kwoty bezpośrednio na rachunek Gminy E.

SKO przytoczyło definicję strony, zawartą w art. 133 § 1 Op i uznało, że Spółka A nie jest stroną w przedmiotowym postępowaniu, bowiem nie jest osobą trzecią w rozumieniu przepisów Op. Nie została wymieniona w katalogu osób trzecich, zawartym w art.109-art.117 Op. Nie nabyła także przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Odpowiedzialność podatkowa dotyczy jedynie nabywcy majątku od podatnika, a zatem nie jest możliwe rozciągnięcie - na podstawie art. 112 Op - odpowiedzialności na kolejnego nabywcę. Ponadto w stosunku do A sp. z o.o. nie została wydana decyzji orzekająca o odpowiedzialności za zaległości podatnika - G SA. Nabywca nie będzie odpowiedzialny za długi zbywcy tak długo, jak długo nie zostanie mu doręczona decyzja ustalająca zakres tej odpowiedzialności.

W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta E i nakazanie wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z uwagi na przedawnienie, na wniosek lub też alternatywnie, z urzędu.

Zarzucono naruszenie art. 216 w zw. z art. 165a § 1 Op poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie wyrażające się w błędnym przyjęciu, że postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie nie może zostać wszczęte, podczas gdy zgodnie z art. 165 § 1 Op postępowanie podatkowe wszczyna się z urzędu lub na wniosek strony.

Zarzucono również naruszenie art. 165 § 1 w zw. z art. 133 § 1 i 2 w zw. z art. 112 Op w zw. z art. 3 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych poprzez niewłaściwą wykładnię i niezastosowanie wyrażające się w pominięciu definicji legalnej strony postępowania podatkowego, którą jest również osoba trzecia mająca interes prawny we wszczęciu postępowania, w szczególności jak nabywca zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a za taką należy uznać nabywcę jedynej nieruchomości należącej do Spółki podatnika, który wobec nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa - nieruchomości stał się podmiotem odpowiedzialnym za zobowiązania z tytułu podatku wskazanego w treści tytułów wykonawczych.

Ponadto zarzucono naruszenie art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1 i art. 70 § 8 Op poprzez ich niewłaściwą wykładnię i niezastosowanie wyrażające się w błędnym poglądzie, że zobowiązanie podatkowe objęte przedmiotem postępowania nie wygasło w całości na skutek przedawnienia, podczas gdy w istocie z uwagi na upływ terminu 5 lat, skutek ten nastąpił.

W uzasadnieniu podniesiono, że art. 165a § 1 Op zabrania wszczęcia postępowania, jeśli żądanie pochodzi od podmiotu niebędącego stroną lub zachodzą inne przesłanki uniemożliwiające jego wszczęcie. Zauważono, że przesłanką uniemożliwiającą wszczęcie postępowania podatkowego nie jest przeświadczenie organu, że strona nie ma racji w zakresie interpretacji prawa podatkowego, albowiem takie stanowisko uniemożliwia kontrolę instancyjną ze strony sądów administracyjnych nad decyzją podatkową, która nie może być wydana przed wszczęciem postępowania. Trafność poglądu w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego lub błędna teza stawiana przez wnioskodawcę winna być oceniana w treści decyzji podatkowej, nie zaś na etapie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego. Powodem dla którego postępowanie podatkowe nie może zostać wszczęte jest m. in. złożenie żądania przez osobę nieuprawnioną, brak w przepisach prawa podatkowego podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego, sytuacja, gdy w danej sprawie toczy się już postępowanie podatkowe lub w przypadku, gdy w danej sprawie zapadła już decyzja podatkowa. Jednak w sprawie nie wystąpiła żadna z przywołanych przesłanek.

Wbrew stanowisku SKO, skarżąca jest stroną postępowania jako osoba trzecia ponosząca odpowiedzialność za cudze zobowiązania podatkowe wynikające z okoliczności nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa dłużnika podatkowego, stanowiącego w istocie jedną nieruchomość położoną w E. Odmowa wszczęcia postępowania podatkowego jest możliwa jedynie w przypadku zaistnienia przesłanek negatywnych, nie zaś w przypadku przeświadczenia organu podatkowego o błędnej interpretacji przepisów prawa, na jakie powołuje się wnioskodawca we wniosku zawierającym żądanie przeprowadzenia postępowania podatkowego. Wszczęcie postępowania podatkowego przez organ podatkowy nie jest jego uprawnieniem, lecz obowiązkiem o ile nie zachodzą przesłanki negatywne. W przeciwnym przypadku organ podatkowy musi uczynić zadość żądaniu strony i wszcząć postępowanie, które winno zostać zakończone wydanym w sprawie orzeczeniem w formie decyzji. Nie bez znaczenia dla oceny przedmiotowej sprawy pozostaje przy tym brak analizy sytuacji faktycznej wnioskodawcy w kontekście przymiotu strony postępowania podatkowego. Stroną postępowania podatkowego jest nie tylko podatnik sensu stricto, ale również podmioty wskazane w art. 133 Op.

Według skarżącej organ podatkowy nie dokonał pełnej analizy sytuacji wnioskodawcy w kontekście jego umiejscowienia wobec następstwa prawnego związanego z nabyciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz składników majątkowych powyżej "[...]" zł, jak to wynikało z art. 112 Op przed nowelizacją z 2009 r. Za zobowiązania z tytułu opłat i podatków lokalnych odpowiada nabywca nieruchomości i to całym swoim majątkiem. Bez znaczenia pozostaje dalsze zbycie nieruchomości na nowego właściciela, która to czynność łączy się nierozerwalnie z następstwem prawnym i wynikającym z przeniesienia prawa własności /użytkowania wieczystego/ wszelkich praw i obowiązków na nowego nabywcę. Nie można sytuacji podatkowej wnioskodawcy sprowadzać jedynie do roli dłużnika rzeczowego, Zdaniem skarżącego SKO nie dokonał pełnej i kompleksowej analizy poprzestając na stwierdzeniu, że skarżący nie posiada przymiotu strony.

Z ostrożności procesowej skarżąca wskazuje również na naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia. Zobowiązanie podatkowe dotyczy okresu od 2003 do 2006 r., czyli przekracza okres 5 lat przewidziany w art. 70 § 1 Op. Wprawdzie art. 70 § 8 Op stanowi, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednak po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Przepis ten był wielokrotnie kwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny, co wskazano we wniosku strony. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 października 2013 r. sygn.. SK 40/12 zakwestionował rozwiązanie przewidziane w art. 70 § 8 Op wskazując na jego niezgodność z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, co skutkuje powstaniem sytuacji jedynie pozorności istnienia instytucji przedawnienia. Przedawnienie zobowiązania podatkowego jest jednym z przewidzianych przez Op legalnych sposobów wygaszenia należności publicznoprawnych. Przedawnienie to instytucja, która daje podatnikowi pewność, że jeżeli po upływie terminu przedawnienia nabędzie nowe składniki majątku lub zacznie uzyskiwać wynagrodzenie, to nie zostaną one zajęte. Brak gwarancji, że do przedawnienia dojdzie, jest w ocenie TK sprzeczny z Konstytucją RP.

Zdaniem skarżącej organ podatkowy pominął zarówno stanowisko wnioskodawcy jak i treść orzeczeń wydawanych przez wojewódzkie sądy administracyjne jak i Sąd Najwyższy. Sądy analizując treść przepisów, w tym przepisu art. 70 § 8 Op, mając na względzie treść orzeczenia TK uznają, że przepis ten nie może obowiązywać w demokratycznym państwie prawa i nie może być stosowany wobec jego jawnej sprzeczności z Konstytucją RP.

W ocenie skarżącej zachodzi konieczność wszczęcia postępowania podatkowego dla usunięcia stanu niepewności w jakim znajduje się skarżąca. Dla ustabilizowania sytuacji prawnej nieruchomości, należało wszcząć postępowanie podatkowe, aby doprowadzić do uchylenia zajęcia nieruchomości, które, w ocenie skarżącej, nie powinna znajdować się w obiegu prawnym. Wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu nie musi ograniczać się tylko i wyłącznie do stwierdzenia istnienia zobowiązania podatkowego, ale również powinno mieć na względzie szeroko pojęty interes społeczny i zasady zaufania podatnika i obywatela do państwa. Problem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego winien zostać poddany pod rozwagę w zakresie możliwości wszczęcia postępowania podatkowego nawet w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie byłoby niekorzystne dla organu podatkowego. Skarżący wskazuje, że organ podatkowy z jednej strony uznaje, że zobowiązanie podatkowe nie wygasło i odmawia wszczęcia postępowania, z drugiej zaś strony nie podejmuje żadnych czynności egzekucyjnych w stosunku do dłużnika rzeczowego. Sytuacja skarżącej jest o tyle niekorzystna, że z jednej strony nie może skutecznie zażądać wszczęcia postępowania podatkowego w celu uzyskania możliwości wykreślenia hipoteki, z drugiej zaś strony brak jest innych mechanizmów prawnych pozwalających na wykreślenie wadliwego wpisu.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na podstawie art.165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm.) postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jeżeli żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 165 § 9 stosuje się odpowiednio (art. 165a §1). Na postanowienie to służy zażalenie (art. 165a § 2).

Z powyższego wynika, że przeszkodą do wszczęcia postępowania jest wystąpienie jednej z dwóch negatywnych przesłanek: albo brak, u wnoszącego żądanie, przymiotu strony, albo wystąpienie innych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania.

W Ordynacji podatkowej strona zdefiniowana została w art.133 §1-3. Stroną w postępowaniu podatkowym jest więc podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Stroną może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymieniona w § 1, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa. Stroną w postępowaniu podatkowym w sprawach dotyczących zwrotu podatku od towarów i usług może być wspólnik spółki wymienionej w art. 115 § 1, uprawniony na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług do otrzymania zwrotu podatku.

Zauważenia wymaga, że przedstawiona wyżej definicja jest inna, tj. węższa niż przyjęta w Kpa, gdzie w art.28 za stronę postępowania uważa się każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W ocenie Sądu prawidłowo uznano w zaskarżonym postępowaniu, że skarżąca nie może zostać uznana za stronę postępowania podatkowego, a co za tym idzie, nie była uprawniona do złożenia wniosku o wydanie decyzji stwierdzającej wygaśniecie zobowiązania podatkowego. Skarżąca nie posiada bowiem statusu żadnego z podmiotów wymienionych w art.133 Op w odniesieniu do zobowiązań podatkowych G S.A.

W szczególności, odniesieniu do zarzutów skargi wskazać należy, że w skarżąca nie jest osobą trzecią odpowiadającą za zaległości podatkowe ww. podmiotu, tj. nie jest nabywcą majątku, odpowiadającym za zaległości zbywcy. Na moment powstania zobowiązań podatkowych G S.A. (2003 – 2006) przepis art.112 §1 Op miał brzmienie: nabywca przedsiębiorstwa, zorganizowanej części przedsiębiorstwa, składników majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą wymienionych w § 2, jeżeli ich wartość jednostkowa w dniu zbycia wynosi co najmniej 15.000 zł - odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z Komentarza do Ordynacji podatkowej S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, M. Niezgódka – Medek, J. Rudowski Wolters Kluwer Polska S.A., 2017 str. 785 wynika, że "odpowiedzialnością objęty jest tylko nabywca majątku, a to wyklucza z tego zakresu kolejnego nabywcę". Dlatego, skarżąca, jako nabywca majątku od osoby innej niż podatnik zobowiązany wobec organu podatkowego, nie jest objęta zakresem przepisu art.112 Op. Ponadto z treści znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego sprzedaży i ustanowienia hipoteki z dnia "[...]" 2018 r. wynika, że przedmiotem umowy było nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, a więc nie wynika z umowy, aby jej przedmiotem było przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część albo składniki majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą wymienione w § 2 (aktywa trwałe w rozumieniu przepisów o rachunkowości, z wyłączeniem należności długoterminowych, udzielonych pożyczek i długoterminowych rozliczeń międzyokresowych), jeżeli ich wartość jednostkowa w dniu zbycia wynosi co najmniej 15.000 zł. To wskazuje, że nabycie wynikające z ww. umowy nie jest nabyciem o którym mówi art.112 §1 Op. Podkreślić także należy, że odpowiedzialność podatkowa z art.112 Op istnieje wówczas, gdy wydana została w tym zakresie decyzja konstytutywna, orzekająca o odpowiedzialności nabywcy za zaległości podatkowe zbywcy. Taka okoliczność w sprawie także nie występuje. Nie została wydana decyzja o odpowiedzialności podatkowej Spółki A za zaległości podatkowe G S.A. W tej sytuacji nie zasługuje na uznanie argumentacja skargi w zakresie braku dokonania przez organ pełnej analizy sytuacji wnioskodawcy w kontekście jego umiejscowienia wobec następstwa prawnego związanego z nabyciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz składników majątkowych o wartości powyżej 16.000 zł.

W ocenie Sądu nie było konieczności wszczynania postępowania po to, aby zbadać, czy rzeczywiście skarżąca jest, czy też nie jest stroną postępowania w sprawie orzeczenia o jej odpowiedzialności za zbywcę majątku. Takie okoliczności wyjaśniane są bowiem właśnie na etapie badania prawidłowości formalnej wniosku, co obejmuje m. in sprawdzenie legitymacji do żądania wszczęcia postępowania

Z uwagi na niestwierdzenie, aby skarżąca jako wnioskodawca posiadała interes prawny uzasadniający żądanie czynności organu podatkowego, SKO prawidłowo uznało, że brak podstaw do wszczęcia postępowania z uwagi na brak u wnioskodawcy przymiotu strony. Kwestia przedawnienia zaległości obciążających hipotekę ma niewątpliwie znaczenie dla skarżącej, ale nie jest to jednak interes prawny w rozumieniu art.133 Op. Podstawą długu rzeczowego skarżącej nie są przepisy podatkowe, lecz przepisy prawa cywilnego.

Sąd wskazuje ponadto, że art.165a §1 Op zawiera także drugą przesłankę negatywną wszczęcia postępowania na żądanie. Jest nią wystąpienie jakichkolwiek innych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Jedną z przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania jej brak istnienia sprawy wymagającej załatwienia w drodze decyzji.

W postępowaniu podatkowym decyzje są wydawane wówczas, gdy przepis wymaga, aby dana sprawa została załatwiona w drodze decyzji.

W ocenie Sądu stwierdzenie przedawnienia nie jest okolicznością skutkująca wydaniem odrębnej decyzji w sprawie wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. W przepisach Ordynacji podatkowej przewidziane są sytuacje, gdy wydawane są decyzje tego rodzaju, przykładem czego jest przepis art.66 §5 Op, zgodnie z którym w przypadku zawarcia umowy zawartej, za zgodą właściwego naczelnika urzędu skarbowego, między starostą wykonującym zadanie z zakresu administracji rządowej a podatnikiem lub między wójtem, burmistrzem (prezydentem miasta), starostą albo marszałkiem województwa a podatnikiem, organ podatkowy pierwszej instancji wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie zobowiązania podatkowego.

Przedawnienie, podobnie jak umowne przeniesienie własności rzeczy lub praw na rzecz skarbu państwa, jest także jedną z przyczyn wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, wymienionych w art.59 Op. Skutkiem stwierdzenia przedawnienia jest umorzenie postępowania, jeżeli się toczy lub brak możliwości jego wszczęcia, jeśli się nie toczy. W odróżnieniu od przykładowo wskazanych przepisów dotyczących skutków wywiązywania się z zobowiązań podatkowych poprzez umowne przeniesienie własności, zawartych w art.66 Op, przepisy dotyczące przedawnienia, zawarte w Dziale 3 rozdział 8 art.68 - art.71 nie przewidują wydania odrębnej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zobowiązania.

Dlatego, w ocenie Sądu, wniosek skarżącej o wydanie decyzji tego rodzaju nie tylko został złożony przez podmiot nie posiadający statusu strony, ale także postępowanie w sprawie z tego wniosku nie mogło być wszczęte z innych przyczyn w rozumieniu art.165b §1 Op. Inną przyczyną był brak możliwości wydania samodzielnego rozstrzygnięcia w zakresie żądanym we wniosku.

Wobec tego zasadne było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, zaś zarzuty skargi dotyczące naruszenia art.165, art.165a, art.133 i art.112 Op w zw. z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także art.59 §1 pkt 9 Op nie są znajdują potwierdzenia. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ, na etapie badania legitymacji do złożenia wniosku, nie miał obowiązku wyjaśniania okoliczności dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego nie spoczywającego na skarżącej. Nie doszło więc do naruszenia wymienionych w skardze przepisów art.70 §1 i §8 Op, zaś wywody skargi w tym zakresie nie mają znaczenia dla rozstrzyganej sprawy.

Skarżąca, na gruncie podatkowym, nie jest w żaden sposób związana z zobowiązaniem podatkowym G S.A. Jest jedynie dłużnikiem rzeczowym, co wynika z obciążenia hipoteką należących do niej nieruchomości. Jeżeli zaległości podatkowe ww. spółki uległy przedawnieniu, tak, jak twierdzi skarżąca, to będzie mogła zarzut taki podnosić w ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast na gruncie postępowania podatkowego skarżąca nie występuje jako strona w rozumieniu art.133 Op, dlatego zasadna była odmowa wszczęcia postępowania podatkowego.

W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarga podlegała zatem oddaleniu na podstawie art.151 art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. DzU 2019 poz. 2325 ze zm.).