Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1892/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Jeżeli w jednej decyzji organ podatkowy stwierdza nadpłatę podatku za następny miesiąc, to ma obowiązek tak nadpłacony podatek zaliczyć na poczet stwierdzonych zaległości podatkowych, w tym odsetek za zwłokę.

TEZY

Jeżeli w jednej decyzji organ podatkowy stwierdza nadpłatę podatku za następny miesiąc, to ma obowiązek tak nadpłacony podatek zaliczyć na poczet stwierdzonych zaległości podatkowych, w tym odsetek za zwłokę.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Leszka G. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 1 czerwca 2001 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług - odsetki za zwłokę - uchyla zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 1 czerwca 2001 r. (...), po rozpatrzeniu odwołania Leszka G. od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej (...) z dnia 16 marca 2001 r. określającą dla Przedsiębiorstwa Budowlano-Inwestycyjnego "B." Leszek G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, sierpień-październik 1998 r., kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za luty, marzec, czerwiec i lipiec 1998 r. oraz zaległość w ww. podatku wraz z odsetkami za zwłokę za styczeń, marzec, czerwiec-wrzesień 1998 r. i nadpłatę za luty i październik 1998 r., Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej.

Jak wynika z motywów powyższej decyzji w decyzji z dnia 16.03.2001 r. wydanej na podstawie ustaleń Inspektora Kontroli Skarbowej przeprowadzonej u podatnika na przełomie 2000 i 2001 r. Inspektor stwierdził nieprawidłowości skutkujące zaniżeniem zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług lub zawyżeniem kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za 1998 r.

W dniu 13.01.1998 r. PBI "B.", na podstawie aktu notarialnego, sprzedało dom mieszkalny. Z aktu notarialnego wynika, że wydanie nabywcom budynku nastąpić miało w dniu zawarcia aktu tj. 13.01.1998 r. Do dnia podpisania aktu notarialnego nabywcy wpłacili w formie zaliczek kwotę 239.070,07 zł, co PBI "B." udokumentowało rachunkiem uproszczonym (...) z dnia 31.08.1997 r. Podatek należny wynikający z ww. rachunku został wykazany w deklaracji VAT-7 za sierpień 1997 r. Zdaniem Inspektora w przedmiotowym stanie faktycznym zastosowanie miał przepis art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ zgodnie z którym jeżeli sprzedaż towaru lub wykonanie usługi powinno być potwierdzone fakturą lub rachunkiem uproszczonym, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury lub rachunku uproszczonego, nie później jednak niż w 7 dniu od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Według Inspektora PBI "B." wystawiając rachunki uproszczone w lutym i marcu 1998 r. naruszyło ww. przepis, a tym samym zaniżyło w styczniu 1998 r. podatek należny.

Natomiast w dniu 30.09.1998 r. PBI "B." wystawiło dla Sp. z o.o. "B." fakturę (...). Podatek należny wynikający z ww. faktury podatnik wykazał w deklaracji VAT-7 za październik 1998 r., co stanowiło, zdaniem Inspektora, naruszenie art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W związku z powyższym podatnik zaniżył zobowiązanie podatkowe za wrzesień 1998 r. co w konsekwencji spowodowało powstanie nadpłaty za październik 1998 r.

W odwołaniu do Izby Skarbowej podatnik zarzucił Inspektorowi, iż błędnie ustalił moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku sprzedaży domu. Podatnik uważa, że wystawiając rachunek uproszczony (...) prawidłowo zastosował przepis art. 6 ust. 8 ww. ustawy. W uzupełnieniu odwołania strona skarżąca wyraziła pogląd, że w lutym i październiku 1998 r. nastąpiła kompensata należności w podatku od towarów i usług. Ponadto podatnik zakwestionował zasadność obliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej za styczeń i wrzesień 1998 r. wobec wykazania w tym podatku nadpłaty za luty i październik 1998 r.

Izba Skarbowa w swej decyzji nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania i podzieliła stanowisko Inspektora Kontroli Skarbowej. Nie dopatrzyła się także uchybień w części decyzji organu I instancji dotyczącej wysokości odsetek od zaległości podatkowej za styczeń i wrzesień 1998 r. w związku z powstaniem nadpłaty za luty i październik 1998 r.

Na powyższą decyzję Leszek G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosi w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji w części obejmującej obliczenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych za styczeń i wrzesień 1998 r.

Według strony skarżącej odsetki za zwłokę od zaległości za styczeń 1998 r. winny być obliczane tylko za okres od 25 lutego do 25 marca 1998 r. a odsetki od zaległości za wrzesień 1998 r. tylko za okres od 25 października do 25 listopada 1998 r. Zasadność obliczania odsetek za zwłokę wyłącznie za ww. okresy strona skarżąca motywuje powstaniem nadpłaty za luty i październik 1998 r. nie z dniem wydania przez Inspektora decyzji w pierwszej instancji tj. z dniem 16.03.2001 r. lecz za luty 1998 r. z dniem 26.03.1998 r., natomiast za październik 1998 r. z dniem 26.11.1998 r. Konsekwencją powyższego stanowiska jest uznanie, iż nadpłata za luty i październik 1998 r. podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych za styczeń i wrzesień 1998 r. odpowiednio od dnia 26.03.1998 r. i od dnia 26.11.1998 r. W takim przypadku obliczenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej za styczeń 1998 r. za okres od 26.03.1998 r. i od zaległości podatkowej za wrzesień 1998 r. za okres od 26.11.1998 r. byłoby bezzasadne.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie a jej zarzuty uznała za bezzasadne, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stwierdzić należy, iż decyzja ta narusza przepisy prawa. Skarga zasługuje zatem na uwzględnienie.

Na wstępie należy jednak zwrócić uwagę, iż organy obu instancji prawidłowo powołały się w swym rozstrzygnięciu podatkowym na art. 10 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe lub kwotę zwrotu różnicy podatku przyjmie się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy określi je w innej wysokości. Bezsporne jest przy tym, że zaskarżone decyzje obejmują określenie wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń, luty oraz wrzesień i październik 1998 r. W rezultacie dokonano innego niż w złożonych przez podatników deklaracjach VAT-7 rozliczenia podatku od towarów i usług, stwierdzając nadpłacenie tego podatku za luty i październik 1998 r.

Natomiast całkowicie bezpodstawnie przyjęto, iż dokonane rozliczenie w zakresie odsetek za zwłokę wywiera skutek w zakresie określenia odsetek za zwłokę od dnia wydania decyzji przez Inspektora Kontroli Skarbowej z dniem 16.03.2001 r. Nie ma wątpliwości, iż rozliczenie podatku od towarów i usług w sytuacji powstania zaległości podatkowej powoduje konieczność uiszczenia odsetek za zwłokę. Jednak gdy w tej samej decyzji Inspektor Kontroli Skarbowej stwierdza nadpłacenie podatku za następny miesiąc, to ma również obowiązek tak nadpłacony podatek zaliczyć na poczet stwierdzonych zaległości podatkowych, w tym odsetek za zwłokę. W tej sytuacji organy muszą dokonać rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998 r.

Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 29 powołanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 55 ust. 1 tejże ustawy.