Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2966/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier na automacie oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Minister Finansów utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2013r. rozstrzygającą, że gry prowadzone na automacie A. o numerze [...] należącym do H. Sp. z o.o., Skarżącej w niniejszej sprawie, są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, z późn. zm., zwanej dalej: "ustawą o grach hazardowych").

Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia, czy gry na automatach o numerach fabrycznych: [...],[...],[...],[...],[...], należących do Skarżącej, są grami na automatach w rozumieniu przepisów powołanej wyżej ustawy.

W dniu [...] maja 2012r. Minister Finansów wydał decyzję nr [...], na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749, z późn. zm., zwana dalej: "O.p.") oraz art. 2 ust. 6 w związku z art. 2 ust. 3 i 4 oraz art. 8 ustawy o grach hazardowych, w której rozstrzygnął, że gry prowadzone na automacie A. o numerze [...], są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Natomiast w zakresie gier prowadzonych na automatach A. o numerach: [...],[...],[...],[...] miała zostać wydana odrębna decyzja.

Powyższe rozstrzygnięcie oparto o ustalenia wynikające ze sprawozdania z badania technicznego z dnia [...] grudnia 2012r., przeprowadzonego przez jednostkę badającą upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier – I. w P. Wydział Laboratorium Celne. Sprawozdanie dotyczyło automatu A. nr [...]. Badany automat umożliwiał rozgrywanie następujących gier: "G.", "S.", "R.", "A.", "J.", "T.", "Go.", "B.", "H.", "D.".

Jak wynikało ze sprawozdania z badania technicznego grający ma możliwość rozpoczęcia gier po zakredytowaniu automatu (np. 100 PLN), wykupuje punkty wyświetlane na liczniku CREDIT (za 100 PLN - 1000 pkt. kredytowych) oraz czas dostępności gier wyświetlany na liczniku - TIME LEFT (za 100 PLN - 100 min.). Naciśnięcie klawisza START/STOP rozpoczyna grę - obracanie bębnów z symbolami. Bębny obracają się z jednakową w stosunku do siebie znaczną prędkością. Aby zatrzymać bębny należy ponownie nacisnąć przycisk START/STOP. Naciśnięcie przycisku START/STOP powoduje zatrzymanie wszystkich bębnów razem. Gracz nie ma możliwości zatrzymania bębnów oddzielnie, a tym samym nie ma możliwości dokonania wyboru symbolu na każdym z bębnów oddzielnie. Pomimo naciśnięcia przycisku START/STOP w celu zatrzymania bębnów, zatrzymanie bębnów następuje z opóźnieniem (wizualizacja efektu bezwładności kręcących się bębnów). Gracz w chwili naciśnięcia przycisku START/STOP nie widzi wszystkich symboli, które zostaną wyświetlone po zatrzymaniu się bębnów.

W konsekwencji stwierdzono, iż wynik gry nie zależy od zręczności grającego - grający nie jest w stanie przewidzieć kombinacji symboli, która ustawia się na bębnach w momencie zatrzymania. Gracz nie posiada możliwości odpowiedniego ustawienia bębnów, aby ułożyły się w układ skutkujący wygraną. W przypadku, gdy symbole na bębnach utworzą określoną w tabeli kombinację w danych liniach, grający otrzymuje wygraną w postaci punktów (licznik SCORE). Uzyskaną wygraną w grze może poddać ryzyku lub przekazać z licznika SCORE do licznika CREDIT, naciskając przycisk START/STOP (TAKE). Dokonanie wyboru poddania wygranej ryzyku (wygraną można podwoić lub stracić), po naciśnięciu przycisku MAX STAWKA/RYZYKO/CZARNA (GAMBLE) lub STAWKA/RYZYKO/CZERWONA (GAMBLE), polega na odgadnięciu koloru karty odwróconej rewersem (przyciski TAKE i GAMBLE wyświetlają się na monitorze). Gracz nie ma możliwości wcześniejszego podglądu karty.

Zdaniem organu, wskazane gry spełniają ustawowe przesłanki do uznania ich za gry na automatach w rozumieniu przepisów art. 2 ust. 3 i ust. 4 ustawy o grach hazardowych, tj. są grami na urządzeniach elektronicznych, gdyż występuje w nich element losowości, a wygrana rzeczowa polega na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwości rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

Przedmiotowe badanie techniczne jednoznacznie określało, iż gracz nie jest w stanie przewidzieć rezultatu przeprowadzonej gry, jak również nie ma wpływu na odpowiednie ustawienie bębnów, aby ułożyły się w układ skutkujący wygraną. Ponadto automat umożliwiał rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie punktów (wygranej rzeczowej) uzyskanych w poprzednich grach w ramach posiadanego czasu dostępności gier. Punkty z wygranej z licznika SCORE przenoszone są do licznika CREDIT, z którego pobierane są punkty kredytowe do rozgrywania kolejnych gier. Opinia jednostki badającej zawiera następujące informacje: gracz po zakredytowaniu automatu otrzymuje punkty na liczniku CREDIT oraz czas dostępności gier na automacie wyświetlany na liczniku TIME LEFT). Liczba wykupionych punktów oraz czas dostępności gier na automacie zależy od kwoty jaką grający zakredytuje automat. Gry można rozgrywać do czasu rezygnacji grającego z gry (przycisk Wybór GRY/ZAPISZ WYNIK/ZAKOŃCZ GRĘ, zapisuje aktualny wynik gry w polu LAST SCORE, kasuje punkty na liczniku CREDIT i pozostały czas na liczniku TIME LEFT) lub do wyczerpania zakupionego czasu dostępności gier. Po upływie wykupionego czasu dostępności gier automat staje się nieaktywny, nie można dalej prowadzić gier nawet jeżeli na liczniku CREDIT znajdowały się punkty. Automat zapisuje aktualny wynik gry w polu LAST SCORE (aktualna liczba punktów na liczniku CREDIT) i kasuje punkty na liczniku CREDIT. W celu uzyskania możliwości dalszego prowadzenia gier, automat należy zakredytować. Uzyskany wynik jest zapisywany w polu LAST SCORE w kolorze czerwonym, jeżeli punkty kredytowe na liczniku CREDIT były w kolorze białym (pochodziły z zakredytowania automatu i/lub zostały zdobyte podczas prowadzonych gier przy użyciu wykupionych punktów), lub w kolorze zielonym, kiedy punkty kredytowe na liczniku CREDIT były wyświetlane na zielono (pochodziły z dodatkowo przyznanych punktów przez automat, po wyczerpaniu punktów kredytowych w kolorze białym przy jednoczesnym posiadaniu czasu dostępności gier). Jeżeli liczba uzyskanych punktów kredytowych na liczniku CREDIT przewyższa liczbę punktów w polu BEST SCORE, wynik ten jest zapisywany także jako nowy w polu BEST SCORE. Schemat kolorystycznego zapisu punktów jest taki sam jak w przypadku pola LAST SCORE. Opisana powyżej czynność zapisywania wyniku gry w polu LAST SCORE punktów pochodzących z zakredytowania automatu i/lub zdobytych podczas prowadzonych gier przy użyciu wykupionych punktów (punkty w kolorze białym) jest rejestrowana na liście I/O LIST w księgowości elektronicznej. Natomiast przy zakończeniu gry i zapisywaniu w polu LAST SCORE punktów przyznanych dodatkowo przez automat (w kolorze zielonym) nie są one rejestrowane na liście I/O LIST w księgowości elektronicznej. Jeżeli przed upływem wykupionego czasu dostępności gier grający wykorzysta wszystkie punkty z licznika CREDIT (pochodzące z zakredytowania automatu i/lub zdobyte podczas prowadzonych gier), to automat wyświetla na liczniku CREDIT liczbę 1000 punktów, które umożliwiają grającemu dalsze prowadzenie gier.

Zdaniem organu, żądanie Skarżącej w zakresie dopuszczenia w poczet materiału dowodowego opinii prawnych, zaświadczenia producenta oraz opinii sporządzonej przez biegłego sądowego w dziedzinie ekonomiki, kryminalistyki i cybernetyki było nieuzasadnione i nie zasługiwało na uwzględnienie. Okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione badaniem technicznym upoważnionej jednostki badającej z P. Opinia jednostki badającej została podpisana przez osobę upoważnioną wymienioną w upoważnieniu udzielonym jednostce badającej przez Ministra Finansów. Nie ma również podstaw do kwestionowania uprawnień jednostki badającej – I. w P.

W odwołaniu od ww. decyzji Skarżąca wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Zarzuciła niezastosowanie art. 208 § 1 O.p. w sytuacji, gdy postępowanie nie mogło się toczyć ze względu na jego bezprzedmiotowość i brak podstaw do jego wszczęcia, niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 ustawy o grach hazardowych, w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania z urzędu w przedmiocie rozstrzygnięcia w drodze decyzji o charakterze gier na spornym urządzeniu posiadanym przez Skarżącą nie było możliwe, ponieważ dotyczy przedsięwzięcia, którego realizacja została zakończona. Zarzuciła ponadto niezastosowanie art. 23f ust. 5 pkt 1 ustawy o grach hazardowych przez odmowę cofnięcia upoważnienia jednostce badającej - Wydział Laboratorium Celne I. w P. - upoważnienia do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier wobec istnienia uzasadnionych zastrzeżeń, co do bezstronności osób zarządzających tą jednostką oraz błędną wykładnię art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych przez uznanie, iż urządzenie A. o nr [...] umożliwia uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które umożliwiają rozpoczęcie nowych gier w sytuacji, gdy zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększają jedynie stan ich posiadania podczas gry i umożliwiają jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry, przez co nie można ich uznać jako wygranej rzeczowej.

Uzasadniając zarzut bezprzedmiotowości postępowania, Skarżąca zwróciła uwagę, iż literalna wykładnia art. 2 ust. 6 w związku z ust. 7 ustawy o grach hazardowych prowadzi do wniosku, iż Minister Finansów rozstrzyga, w drodze decyzji o charakterze gry lub zakładu na wniosek lub z urzędu. Przy czym rozstrzygnięcie to wydaje tylko w sytuacji, gdy przedsięwzięcie w postaci gry lub zakładu nie zostało jeszcze zrealizowane lub jest w toku realizacji. Postępowanie wszczęte w niniejszej sprawie - w jej ocenie - zostało wszczęte po zatrzymaniu symulatora gier przez Służbę Celną.

Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 23f ust. 5 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, wskazała na wątpliwości co do bezstronności osób zarządzających jednostką badającą, na której sprawozdaniu z badań oparto rozstrzygnięcie z dnia [...] maja 2013r.

Skarżąca wskazała także na błędną wykładnię art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych przez uznanie, iż urządzenie umożliwia uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które umożliwiają rozpoczęcie nowych gier w sytuacji, gdy zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększają jedynie stan ich posiadania podczas gry i umożliwiają jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry przez co nie można ich uznać jako wygranej rzeczowej.

Zdaniem Skarżącej jedynym czynnikiem, od którego zależy możliwość kontynuowania gry, jest wykupiony czas gry. Natomiast instytucja specjalistyczna wykazała, że w przypadku wykorzystania wszystkich przyznanych za wykupiony czas gry punktów urządzenie automatycznie przyznaje dodatkowy limit 1000 punktów, zwiększając stan ich posiadania, które grający może wykorzystać na grę do upływu czasu, co sprowadza się do wykorzystania w całości zakupionego czasu. Wskazała, iż z punktu widzenia działania symulatora A. o nr [...], zdobyte punkty nie dają możliwości przedłużania gry poza wykupiony czas. Powyższe stanowisko oparła na orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia [...] sierpnia 2007r. (sygn. akt [...]).

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. Minister Finansów działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 O.p. oraz art. 2 ust. 6 w związku z art. 2 ust. 3, ust. 4 oraz art. 8 ustawy o grach hazardowych, utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z treścią obowiązującej ustawy o grach hazardowych grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (art. 2 ust. 3 ustawy).

Odnosząc się do braku podstaw wszczęcia i bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania oraz niewłaściwego zastosowania art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 ustawy o grach hazardowych Minister Finansów stwierdził, iż art. 2 ust. 7 ww. ustawy stanowi o postępowaniu prowadzonym na wniosek, podczas gdy przedmiotowe postępowanie prowadzone było z urzędu. Ustawodawca wyraźnie różnicuje postępowanie prowadzone na wniosek i postępowanie wszczęte z urzędu nie ograniczając jednocześnie kompetencji Ministra Finansów w postępowaniu prowadzonym z urzędu do rozstrzygania jedynie odnośnie przedsięwzięć planowanych lub realizowanych. Zdaniem Ministra Finansów zarzut bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni art. 2 ust. 3 i 4 ustawy o grach hazardowych, organ odwoławczy podtrzymał swoje twierdzenia co do uznania spornych gier za gry hazardowe. Potwierdził spełnienie warunków koniecznych do uznania ich za gry hazardowe, zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, odwołując się w tym zakresie do sprawozdania z przeprowadzonego badania technicznego automatu [...] z dnia [...] grudnia 2012r.

Wskazując na podniesione w odwołaniu ograniczenia czasu grania jak również do prowadzenia gier po stracie punktów kredytowych wynikających z wpłaty środków pieniężnych przez grającego wyjaśnił, że grający po dokonaniu wpłaty do urządzenia uzyskuje na liczniku CREDIT wartość wyrażoną w punktach kredytowych gdzie 1 punkt wynosi 0,10 PLN oraz otrzymuje limit czasu (uzależniony od wartości wpłaconych środków pieniężnych), w którym może przeprowadzać gry. Dodatkowo program gry rozróżnia kolorystycznie punkty kredytowe pochodzące z wpłaty przez grającego oraz otrzymane darmowe punkty. Ponadto w chwili zakończenia gier również rozróżniane są ww. warianty kolorystyczne zapisu wartościowego w trakcie przeprowadzanych gier przez grającego (licznik LAST SCORE). Zdaniem Ministra Finansów bez znaczenia pozostawało limitowanie (ograniczanie) czasu grania, skoro automat umożliwia prowadzenie gier o wygrane rzeczowe, czyli rozpoczynanie nowych gier za punkty uzyskane w wyniku wygranych z poprzednich gier i o wyniku poszczególnych gier decyduje program gry z przypisanymi wartościami układu symboli wygrywających, co wypełnia definicję wygranej rzeczowej, o której mowa w art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych.

Ustosunkowując się do wskazanego orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia [...] sierpnia 2007r. (sygn. akt: [...]). Organ odwoławczy wyjaśnił, iż wyrok ten nie znajduje zastosowania w tej sprawie, gdyż pojęcie wygranej rzeczowej zostało zdefiniowane ustawą o grach hazardowych i ma charakter szerszy w stosunku do jej poprzedniczki tj. ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

Końcowo organ wskazał na brak podstaw do kwestionowania uprawnień jednostki badającej – I. w P. Udzielając upoważnienia tej jednostce Minister Finansów badał spełnienie warunków, o których mowa w art. 23f ustawy o grach hazardowych, w tym m.in. zapewnienie odpowiedniego standardu przeprowadzanych badań, przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier oraz dysponowanie odpowiednim wyposażeniem technicznym. Ponadto I. w P. - Wydział Laboratorium Celne, zgodnie z przedłożonym certyfikatem Polskiego Centrum Akredytacji nr [...] (wymóg określony w art. 23f ust. 2 pkt 1 ww. ustawy) spełnia wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005.

W tym stanie rzeczy organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone we własnej decyzji co do przebiegu gry na automatach i nie podzielił podniesionych przez Skarżącą zarzutów uznając, iż ww. decyzja nie nosi znamion wadliwości i w konsekwencji odwołując się w osnowie decyzji do przepisów ustawy o grach hazardowych utrzymał ww. decyzję w mocy.

W skardze na tą decyzję Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 ustawy o grach hazardowych, przez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące wszczęciem postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania przez organ i urzędu w przedmiocie rozstrzygnięcia w drodze decyzji o charakterze gier na spornym urządzeniu posiadanym przez Skarżącego nie było możliwe, ponieważ dotyczy przedsięwzięcia, którego realizacja została zakończona,

2) art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 8 ustawy o grach hazardowych, przez odmowę jego zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotowe postępowanie nie mogło się toczyć ze względu na jego bezprzedmiotowość i brak podstaw do jego wszczęcia,

3) art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, iż urządzenia A. o nr [...],[...],[...],[...] oraz [...]umożliwiają uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które umożliwiają rozpoczęcie nowych gier w sytuacji, gdy zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększają jedynie stan ich posiadania podczas gry i umożliwiają jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry, przez co nie można ich uznać za wygraną rzeczową, (Skarżąca odwołuje się do automatów A. o nr [...],[...],[...],[...] oraz [...] podczas gdy postępowanie odwoławcze toczy się jedynie donośnie automatu A. nr [...]),

4) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 197 § 1, art. 198 § 1, art. 199 w zw. z art. 235, art. 229 oraz art. 200a § 1-3 O.p. w zw. z art. 8 ustawy o grach hazardowych, przez oddalenie wszystkich wniosków dowodowych Skarżącej, których celem było udowodnienie braku możliwości uzyskania na urządzeniu będącym przedmiotem decyzji wygranych rzeczowych w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych i kwalifikację urządzenia do kategorii automatów do gier podlegających ustawie, przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia we wskazanym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego oraz poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach zawartych w recypowanej do niniejszego postępowania opinii jednostki badającej sporządzonej na potrzeby postępowania karnoskarbowego, pomimo oczywistej wadliwości formalnej oraz merytorycznej wymienionej opinii z punktu widzenia właściwych przepisów postępowania karnego dyskwalifikującej wskazaną opinię w świetle przydatności dla wyjaśnienia sprawy, co zostało uzasadnione w piśmie Skarżącego z [...] lutego 2013r. i [...] sierpnia 2013r. (wypowiedzi przed wydaniem decyzji w pierwszej i drugiej instancji),

5) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 191 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art. 8 ustawy o grach hazardowych, przez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dokonaną z uchybieniem zasadom prawidłowego, logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, a w szczególności uznaniu, że gra na przedmiotowych urządzeniach umożliwia graczowi uzyskanie wygranych rzeczowych, co łącznie z rzekomym wystąpieniem elementu losowości w grze umożliwiło organowi kwalifikację przedmiotowego urządzenia do kategorii automatów do gier podlegających ustawie o grach hazardowych,

6) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 210 § 4 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art. 8 ustawy o grach hazardowych, przez brak wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, m.in. przez lakoniczne ustosunkowanie się do zastrzeżeń i sprzeczności występujących w opinii sporządzonej przez jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne I. w P. oraz pominięcie w procesie orzekania wniosków wypływających z orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia [...] sierpnia 2007r. (sygn. akt [...]),

7) art. 180 § 1 w związku z art. 181, art. 187 i art. 197 § 1 O.p. w zw. z art. 8 ustawy o grach hazardowych, przez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach opinii (sprawozdania z badań) o charakterze gier na spornym urządzeniu należącym do Skarżącego wydanej przez jednostkę badającą nieposiadającą uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a w konsekwencji nie posiadającą wiadomości specjalnych niezbędnych do wydania rzeczonej opinii będącej podstawą wydania skarżonej decyzji tak po stronie jednostki jak i osoby prowadzącej badanie.

Wskazując na powyższe uchybienia Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2013r., alternatywnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo podniosła, iż urządzenie A. nie dawało możliwości uzyskania wygranych rzeczowych, co z kolei miało uzasadniać zarzut, iż Minister Finansów wadliwie zastosował art. 2 ust. 3 w związku z art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych. Skarżąca podważając zasadność sporządzonego sprawozdania przez jednostkę badającą z dnia [...] grudnia 2012r. odwołała się do wyroku Sądu Rejonowego w R. [...] Wydział Karny, zapadłego w dniu [...] lutego 2013r. sygn. akt [...] w sprawie Prezesa Zarządu Skarżącej. Skarżąca zakwestionowała kompetencje osoby sporządzającej ww. sprawozdanie jako nie posiadającej odpowiedniej wiedzy technicznej do jej wydania.

Ponadto podniosła, iż jednostka badająca w P., której sprawozdanie z badań stanowiło jedyną podstawę wydania zaskarżonej decyzji, nie posiadała - w jej ocenie - akredytacji w zakresie umożliwiającym przeprowadzanie badań automatów i urządzeń do gier, warunkującej upoważnienie przez Ministra Finansów do ich przeprowadzania. Zdaniem Skarżącej, organ celowo pomija, iż "Zakres Akredytacji Laboratorium Badawczego nr [...]", na który powołuje się w treści decyzji, dotyczy badań chemicznych i właściwości fizycznych chemikaliów oraz badań chemicznych i właściwości fizycznych tekstyliów. Skarżąca podkreśliła, iż zaskarżona decyzja sprowadza się do powielenia wniosków jednostki badającej, nie posiadającej - jej zdaniem - uprawnień do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Uzasadniając zarzut wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału wskazała, na oddalenie jej wniosków dowodowych, pominięcie analizy zaoferowanych przez nią dowodów (opinii autorstwa inż. J. K., prof. dr hab. S. P. oraz prof. dr hab. M. C.) oraz przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia jedynie dowodu z badania jednostki badawczej. Zdaniem Skarżącej organ dokonał wybiórczej oceny z uchybieniem zasadom prawidłowego, logicznego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz dokonał błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, pozostających w opozycji do zgromadzonych (choć pominiętych) materiałów w aktach sprawy.

Końcowo zarzuciła, iż organ nie sporządził wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem jego podstawy faktycznej, m.in. na skutek lakonicznego ustosunkowania się do obszernych zastrzeżeń i sprzeczności występujących w opinii sporządzonej przez jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne I. w P. zgłoszonych przez Skarżącego dwukrotnie (w piśmie Skarżącego z [...] lutego 2013r. i [...] sierpnia 2013r.), przez co w konsekwencji uniemożliwił kontrolę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.

Rozstrzygnięcie sporu zaistniałego w sprawie zależy przede wszystkim od ustalenia, czy kontrolowane urządzenie (nazywane przez Skarżącą automatem [...]) umożliwiało grę na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którym, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Wygraną rzeczową w grach na automatach, zgodnie z art. 2 ust. 4 tej ustawy, jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

W ocenie Ministra Finansów, gry prowadzone na automacie [...], spełniają ustawowe przesłanki gry na urządzeniach elektronicznych, opisane w art. 2 ust. 3 i 4 ustawy o grach hazardowych.

Zdaniem Skarżącej, urządzenie w postaci automatu A. nr [...] nie daje możliwości uzyskania wygranej rzeczowej, lecz zwiększa jedynie stan posiadania punktów podczas gry i umożliwia jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry. W konsekwencji Skarżąca zarzuciła wadliwe zastosowanie przez Ministra Finansów art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.

Sąd nie zgadza się z powyższym poglądem Skarżącej i podziela stanowisko Ministra Finansów, zgodnie z którym przedmiotowe urządzenie kwalifikuje się do kategorii automatów do gier, podlegających ustawie o grach hazardowych.

Przechodząc do analizy zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż z brzmienia mającego w tej sprawie zastosowanie art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych wynika, iż grami na automatach w rozumieniu tego przepisu są gry spełniające łącznie następujące przesłanki:

1) gry są urządzane na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych,

2) są to gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe,

3) gry zawierają element losowości.

Spełnienie wszystkich tych przesłanek skutkuje wydaniem przez Ministra Finansów decyzji stwierdzającej, że dana gra jest grą w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. W związku z tym wydanie takiego rozstrzygnięcia poprzedzone być musi postępowaniem, którego celem jest stwierdzenie czy powyższe przesłanki są spełnione. Zdaniem Sądu Minister Finansów, wydając zaskarżoną decyzję, przeprowadził prawidłowe postępowanie we wskazanym zakresie, odpowiadające wymogom stawianym tego typu rozstrzygnięciu przez przepisy O.p.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż organ badając pierwszą ze wskazanych powyżej przesłanek prawidłowo uznał, że przedmiotowy automat jest urządzeniem elektronicznym, a zatem spełnia pierwszą z przesłanek wymienionych w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Automat wyposażony jest bowiem w dwa monitory oraz posiada płytę główną z zainstalowanym oprogramowaniem gier.

Dalej, organ badając drugą z przesłanek tj. warunek, iż wygrane mają postać pieniężną lub rzeczową, stwierdził, że również ten warunek tzn. wygrana ma postać rzeczową, jest w tym przypadku spełniony, z czym nie zgodziła się Skarżąca wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie występuje wygrana rzeczowa.

Odnosząc się zatem do zarzutu o braku wygranej rzeczowej Sąd wskazuje, że definicję wygranej rzeczowej zawiera art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych. Zgodnie z tym przepisem wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Mając powyższe na uwadze oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdzić należało, iż rację ma Minister Finansów twierdząc, że w przedmiotowej sprawie grający może uzyskać wygrane rzeczowe. W przypadku, gdy symbole na bębnach utworzą określoną w tabeli wygranych kombinację (układ symboli wygrywających z przypisanymi wartościami) grający otrzymuje wygraną w postaci punktów i może ją przelać do licznika CREDIT (wykorzystać w następnych grach) lub wygraną może poddać ryzyku w grze GAMBLE. Bez znaczenia jest przy tym limitowanie (ograniczanie) czasu grania, skoro jak wykazano wyżej (zgodnie z badaniami technicznymi przedmiotowego automatu) automat umożliwia prowadzenie gier o wygrane rzeczowe, czyli rozpoczynanie nowych gier za punkty uzyskane w wyniku wygranych z poprzednich gier i o wyniku poszczególnych gier decyduje program gry z przypisanymi wartościami układu symboli wygrywających. Okoliczności te powodują, że gra na przedmiotowym automacie wypełnia definicję wygranej rzeczowej, o której mowa w art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych.

Przechodząc do oceny stanowiska organu odnośnie spełnienia w niniejszej sprawie ostatniej przesłanki wynikającej z art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, Sąd stwierdza, wbrew twierdzeniom Skarżącej, że gra na badanym urządzeniu "zawiera element losowości". Sąd podzielił w tym względzie stanowisko organu, że gra nie ma charakteru zręcznościowego, ponieważ wygrana punktowa nie zależy od umiejętności (wrodzonych lub nabytych) uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych, skoro po uruchomieniu przez grającego odpowiednim przyciskiem bębna (cylindra) z symbolami graficznymi, nie ma on już wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji, bowiem po kolejnym przycisku zatrzymują się one samoczynnie. Symbole wyświetlane są w dowolnej kolejności. Powyższe, zdaniem Sądu, świadczy o tym, że wynik gry nie zależy od zręczności gracza (gry nie są zręcznościowe) jak również grający nie ma możliwości przewidzenia rezultatu jednej gry oraz nie ma żadnego wpływu w normalnych warunkach eksploatacji urządzenia, jaki w danej grze układ symboli pojawi się na bębnach wyświetlanych na monitorze automatu. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, wynik każdej gry zależny jest od układu symboli, a wartość każdej wygranej wyświetlana jest w polu SCORE i jest odzwierciedleniem wartości przypisanej do każdego układu symboli wyświetlanych w tzw. tabeli wygranych. Jednocześnie w sprawozdaniu z badania stwierdzono, iż wszystkie gry zaprogramowane na automacie posiadają ten sam mechanizm działania, oraz z opisu działania automatu i przebiegu gier, wynika, iż automat zaprogramowano (program gry losowej) w gry, w których zapisane są kombinacje układów symboli oraz automat rejestruje zdarzenia zakończenia gier przez grającego (rejestracja na liczniku LAST SCORE) i wartość wygranej uzyskanej w poszczególnych grach (wyświetlana na liczniku SCORE).

Ze względu na dużą prędkość obracania się bębnów grający nie jest w stanie przewidzieć kombinacji symboli, która pojawi się na bębnach w chwili zatrzymania, gdyż zwolnienie obrotów bębnów następuje nie od razu, lecz stopniowo. Zaznaczyć należy, że w języku polskim przymiotnik "zręcznościowy" oznacza "mający na celu wykazanie zręczności, wyrabiający, ćwiczący zręczność, sprawność fizyczną". Zręcznościowe mogą być ćwiczenia, gry, zabawy, popisy [zob. Słownik języka polskiego (redaktor naukowy prof. dr Mieczysław Szymczak), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1989, t. III, s. 1058]. Skoro organy ustaliły, że grający – po wniesieniu odpowiedniej zapłaty i uruchomieniu mechanizmu automatu właściwym przyciskiem – nie ma już wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji (wygranej lub przegranej), to takiej grze nie sposób przypisać cechy gry zręcznościowej w podanym rozumieniu. Nie można przy tym nie zauważyć, że ustalenia organów w tej kwestii nie zostały skutecznie podważone przez stronę. Nie wykazała ona bowiem jakież to szczególne predyspozycje, sprawności, umiejętności czy też odpowiedni trening grającego na badanym automacie – a więc zręczności – pozwolą mu osiągać powtarzalność wygranej lub chociaż zwiększyć prawdopodobieństwo sukcesu. Nie ulegało zatem wątpliwości, że gry prowadzone na przedmiotowym automacie zawierają element losowości.

W takim stanie rzeczy nie można Ministrowi Finansów zasadnie wytykać błędów w charakterystyce badanego urządzenia, skoro ich ustalenia – niepodważone skutecznie przez stronę – wykazały, że gry urządzane na ww. automacie A. o numerze fabrycznym [...], należącym do Skarżacej są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy o grach hazardowych.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 208 § 1 O.p., przez brak podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu w niniejszej sprawie, Sąd wskazuje na przepis art. 2 ust. 6 ww. ustawy, który stanowi, że Minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust.1 - 5 tej ustawy są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Ustęp 7 art. 2 ustawy o grach losowych stanowi natomiast, że do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 6, należy załączyć opis planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia, zawierający w szczególności zasady jego urządzania, przewidywane nagrody, sposób wyłaniania zwycięzców oraz, w przypadku gry na automatach, badanie techniczne danego automatu, przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może zażądać przedłożenia takich dokumentów przez stronę także w postępowaniu prowadzonym z urzędu.

Sąd podziela stanowisko Ministra Finansów, zgodnie z którym z treści przepisu art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych nie wynika, że rozstrzygnięcie przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych czy gra lub zakład są grą losową, zakładem wzajemnym lub grą na automacie w rozumieniu ustawy, zostało uzależnione od etapu danego przedsięwzięcia, tj. czy jest ono planowane, realizowane, czy też zrealizowane. Natomiast w art. 2 ust. 7 ustawy ustawodawca nie ograniczył kompetencji ministra właściwego do spraw finansów publicznych - wyrażonych dyspozycją art. 2 ust. 6 - do rozstrzygania jedynie spraw dotyczących przedsięwzięć planowanych lub realizowanych lecz uregulował w nim kwestie dokumentów, które wnioskodawca zobowiązany jest załączyć do wniosku w przypadku ubiegania się o wydanie przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych decyzji, o której mowa w art. 2 ust. 6 ww. ustawy.

Zatem, skoro Minister Finansów posiada ustawowe kompetencje wyrażone przepisem art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych do rozstrzygania czy gra lub zakład są grą losową, zakładem wzajemnym lub grą na automacie w rozumieniu ustawy, niezależnie od etapu, na jakim dane przedsięwzięcie się znajduje, to jest władny załatwić sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, a więc orzeczenie, że gra jest grą na automatach w rozumieniu ustawy (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) bądź orzeczenie, że dana gra na automacie grą taką w rozumieniu ustawy nie jest. Sąd mając powyższe na uwadze uznał zarzut naruszenia art. 208 O.p. za bezzasadny.

Zgodnie z art. 23 f ust. 1 ustawy o grach hazardowych, upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela jednostce badającej spełniającej wymienione w tym przepisie warunki Minister Finansów. Ponadto tylko jednostka badająca, upoważniona przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, spełniająca warunki, o których mowa w art. 23f ustawy o grach hazardowych, może w badaniu sprawdzającym ustalić, czy dany automat lub urządzenie do gier spełnia warunki określone prawem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2012r., III SA/Gd 172/12 LEX nr 1146001). W konsekwencji, wniosek dowodowy przedstawiony na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu [...] stycznia 2014r. zmierzający do wykazania, iż zakres akredytacji jednostki badającej nie obejmuje badań automatów, będących przedmiotem niniejszej sprawy został oddalony. Przeciwnie - w myśl wyżej wymienionego przepisu prawa - sam fakt udzielenia danej jednostce badającej stosownego upoważnienia ze strony Ministra Finansów powoduje, że jest to podmiot upoważniony do przeprowadzenia stosownych ustaleń, także w postępowaniu prowadzonym z urzędu przez Ministra Finansów.

Skarżąca nie wykazała, że I. w P. Wydział Laboratorium Celne nie jest jednostką badającą upoważnioną przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier i sporządzania opinii technicznych. Upoważnienie zostało wydane na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 ze zm.). Skarżąca wskazała co prawda, iż do dnia dzisiejszego nie została prawomocnie zakończona sprawa wszczęta skargą na postanowienie Ministra Finansów nr [...] w przedmiocie cofnięcia upoważnienia przez Ministra Finansów Wydziałowi Laboratorium Celne I. w P. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 września 2012r., sygn. akt VI SA/Wa 839/12 oddalający skargę Skarżącej), jednak, zgodnie z przedłożonym certyfikatem Polskiego Centrum Akredytacji nr [...] (wymóg określony w art. 23f ust. 2 pkt 1 ww. ustawy) spełnia ona wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących". Uzyskanie przedmiotowej akredytacji świadczy zatem o kompetencjach badawczych i wiarygodności uzyskiwanych wyników badań, jak również jest gwarancją uznawania sprawozdań z tych badań. W ocenie Sądu udzielone ww. jednostce badającej przez Ministra Finansów upoważnienie do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier pozostaje aktualne.

Stosownie do treści art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, podmioty będące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jednostkami badającymi upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier, uznaje się za jednostki badające upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier zgodnie z przepisami art. 23 "f" ustawy zmienianej tj. ustawy o grach hazardowych. Należy podkreślić, iż brak jest podstaw do podważania w toku postępowania o ustalenie charakteru gry upoważnień Ministra Finansów, udzielonych jednostkom badającym do przeprowadzania badań automatów. Stąd zastrzeżenia strony co do obiektywizmu jednostki badającej, pozostającej w strukturach Służby Celnej, nie mogły stanowić dla organu wystarczającego uzasadnienia dla odmowy poddania automatu badaniu przez wyznaczoną jednostkę.

Odnosząc się do naruszenia przepisów postępowania, których Skarżąca dopatrywała się w sprawie i podniosła w skardze (pkt 4-7 skargi), Sąd stwierdza, że Minister Finansów nie dopuścił się naruszeń wskazanych przepisów postępowania

Odnosząc się do zarzutu nie dopuszczenia w poczet materiału dowodowego opinii prawnych, zaświadczenia producenta oraz opinii sporządzonej przez biegłego sądowego w dziedzinie ekonomiki, kryminalistyki i cybernetyki, podzielając w tym względzie argumentację organu, Sąd stwierdza, że zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie jako niezasadny. Istotne okoliczności mające znaczenie dla sprawy zostały bowiem udowodnione badaniem technicznym przeprowadzonym przez jednostkę badającą. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia czy gra jest grą na automacie w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, ustawa przypisuje swoisty walor badaniu technicznemu, sporządzonemu przez właściwą jednostkę badającą. Żądanie dopuszczenia w poczet materiału dowodowego w niniejszej sprawie opinii prawnych sporządzonych przez prof. dr hab. M. C., prof. dr hab. S. P. oraz opinii sporządzonej przez inż. J. K. - biegłego sądowego w dziedzinie ekonomiki, kryminalistyki i cybernetyki, nie zasługiwały zatem na uwzględnienie, jako nie przydatne i nie stanowiące przeciwdowodu dla sprawozdania jednostki badającej, z którego w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, że gra na urządzeniu [...], jest grą hazardową w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.

Minister Finansów, wydając zaskarżoną decyzję uwzględnił, zdaniem Sądu, wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Minister jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 121 § 1 O.p.). Zdaniem Sądu, organ uwzględniając powyższą zasadę zobowiązany jest dokładnie wyjaśnić okoliczności sprawy oraz wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 124 O.p.).

Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 O.p.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 210 § 4 O.p.

Z tej przyczyny należy stwierdzić, iż w spornej decyzji brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które Minister Finansów poczyniłby w toku postępowania spornego, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do legalności (zasadności) podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.