Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 755/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 145 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 8, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61 ust. 1 i 2, art. 106
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant: ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2015 r. sprawy ze skarg B. [...]S. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części obejmującej rozstrzygnięcie co do ustalonej odpłatności dla skarżącej B.[...]S., II. w pozostałej części uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. (dalej: "organ II instancji") skierował ojca J. M. – G. M. do Domu Pomocy Społecznej w C. (dalej: "DPS") na czas nieokreślony.

Następnie decyzją z dnia [...] października 2012 r., znak [...] Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w G. umieścił G. M. w DPS na czas nieokreślony.

G. M. od dnia [...] października 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2015 r. był mieszkańcem DPS. W dniu [...] kwietnia 2015 r. G. M. zmarł.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., znak [...], organ I instancji ustalił G. M. miesięczną odpłatność za pobyt w DPS w wysokości [...] zł za okres od [...] października 2012 r. do [...] października 2012 r. oraz w wysokości [...] zł za okres od dnia [...] listopada 2012 r. Jednocześnie organ w punkcie trzecim decyzji wskazał, iż w pozostałym zakresie zgodnie z decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. do ponoszenia odpłatności za pobyt G. M. w DPS został zobowiązany syn J. M.

Organ pierwszej instancji decyzją wydaną w tym samym dniu (znak [...]) orzekł o ustaleniu J. M. odpłatności za pobyt ojca G. M. w DPS stanowiącej różnicę pomiędzy średnim kosztem utrzymania w DPS a opłatami wnoszonymi przez skierowanego. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż G. M. ma troje dzieci, tj. syna J. M., córkę A. N. i córkę B. M. Organ pierwszej instancji ustalił, iż córki nie są zobowiązane do ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w DPS, albowiem dochód jaki uzyskują nie przekracza wysokości kryterium dochodowego wymaganego w ustawie o pomocy społecznej. Z kolei syn J. M. uzyskał dochód ze sprzedaży mieszkania, a tym samym organ stwierdził, iż ponosi on odpłatność za pobyt ojca w DPS.

Od przedmiotowej decyzji odwołanie złożył w ustawowym terminie J. M. Odwołujący podniósł między innymi, iż jego sytuacja finansowa nie pozwala na ponoszenie odpłatności za pobyt ojca w DPS. Wskazał także, iż od lutego 2012 r. do grudnia 2012 r. był osobą bezrobotną. Przyznał, iż sprzedał mieszkanie, jednakże uzyskany w ten sposób dochód przeznaczył na spłatę zaciągniętych długów. Jednocześnie zarzucił w swym odwołaniu, iż nie był w stanie zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej: "organ II instancji") dnia [...] marca 2013 r. decyzją nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w uzasadnieniu wskazując powody swojego rozstrzygnięcia m.in. poprzez naruszenie art. 10 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a.").

Po otrzymaniu w/w decyzji organ I instancji dnia [...] kwietnia 2013 r. zawiadomił J. M. o wszczęciu postępowania administracyjnego w ww. sprawie. Ponadto organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o oświadczenia i wywiad środowiskowy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], organ I instancji orzekł o ustaleniu J. M. odpłatności za pobyt ojca w DPS w wysokości: [...] zł za okres od [...] do [...] października 2012 r., [...] zł za okres od [...] listopada 2012 r. do [...] marca 2013 r. oraz [...] zł za okres od [...] kwietnia 2013 r.

Od powyższej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. J. M. w ustawowo zakreślonym terminie wniósł odwołanie, wskazując na swoją złą sytuację finansową.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania organ II instancji dnia [...] sierpnia 2013 r. decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w uzasadnieniu wskazując powody swojego rozstrzygnięcia, tj. m.in. naruszenie art.7, art.77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez brak ustalenia w sposób należyty wszystkich istotnych okoliczności faktycznych oraz nie poddanie wnikliwej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Dnia [...] września 2013 r. decyzją nr [...] organ I instancji ponownie orzekł o ustaleniu J. M. odpłatności za pobyt ojca w DPS w wysokości [...] zł za okres [...] do [...] października 2012 r., oraz w wysokości [...] zł za okres od [...] listopada 2012 r.

Od ww. decyzji J. M. w ustawowo zakreślonym terminie wniósł odwołanie.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania organ II instancji dnia [...] listopada 2013 r. decyzją nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Skargę na ww. decyzję organu II instancji z dnia [...] grudnia 2013 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. M.. Skarżący zarzucił w wywiedzionej skardze naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym.

Wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Po 89/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie utrzymania w mocy punktu 2 decyzji Burmistrza G. z dnia [...] września 2013 r. a w pozostałym zakresie oddalił skargę oraz określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w zakresie określonym w punkcie I wyroku.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji wydał decyzję z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], w której wskazał, że działał na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 8, art. 59, art. 60, art. 61, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (dalej: "u.p.s.") oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ II instancji orzekł w przedmiotowej decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji decyzji w pkt 2 i o ustaleniu odpłatności za pobyt G. M. w DPS w sposób następujący:

1. J. M.: odpłatność za okres pobytu jego ojca w DPS od dnia [...] listopada 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2015 r. (suma ta stanowi różnicę pomiędzy średnim kosztem utrzymania w DPS a opłatami wnoszonymi przez skierowanego G. M. oraz pozostałych zstępnych);

2. B. M.: odpłatność za okres pobytu jego ojca w DPS od dnia [...] listopada 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2015 r. (suma ta stanowi różnicę pomiędzy średnim kosztem utrzymania w DPS a opłatami wnoszonymi przez skierowanego G. M. oraz pozostałych zstępnych).

W uzasadnieniu powyższej decyzji organu II instancji z dnia [...] lipca 2015 r. wskazano, co następuje. Jak wynika z wyroku z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt. II SA/Po 89/14, wydanego przez WSA w Poznaniu w niniejszej sprawie, ponownie rozpoznając sprawę Kolegium winno ustalić czy istnieją podstawy do zobowiązania J. M. do ponoszenia opłaty za pobyt ojca w DPS w kwocie [...] zł po dniu [...] sierpnia 2013 r.; nadto organ II instancji winien wziąć pod uwagę czy w okresie od września 2012 r. nie uległa zmianie sytuacja dochodowa sióstr J. M., która może rzutować na istnienie po ich stronie obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt G. M. w DPS oraz ewentualną zmianę wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w DPS ogłoszoną przez właściwy organ.

Z akt sprawy wynika, że G. M. ma trójkę dzieci: syna J. M., córkę B. M. i córkę A. N. Organ II instancji ustalił, że J. M. jest zobligowany do ponoszenia opłaty za pobyt ojca w DPS, za okres od [...] października 2012 r. do [...] sierpnia 2013 r. Zdaniem organu II instancji, zgodnie z wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt. II SA/Po 89/14, Sąd wskazał, iż J. M. w miesiącu wrześniu 2012 r. osiągnął jednorazowy dochód w wysokości [...] zł z tytułu sprzedaży mieszkania, a zatem zaistniały przesłanki do ustalenia J. M. obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt jego ojca w DPS od [...] października 2012 r. do [...] sierpnia 2013 r. Za pozostały okres ustalono, że dochód J. M. nie przekroczył 300% kryterium dochodowego w rodzinie w związku z czym zgodnie z u.p.s. nie jest zobowiązany do ponoszenia odpłatności w tym okresie za pobyt ojca w DPS.

Kolejną osobą z kręgu podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. jest B. M. Na podstawie dokumentów znajdujących się w niniejszej sprawie organ ustalił, iż dochód rodziny B. M. był wyższy niż 300% kryterium dochodowego rodziny (poza okresami od marca 2013 r. do [...] sierpnia 2013 r., majem 2014 r. i październikiem 2014 r.). Z powyższego wynika, iż dochód rodziny przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, wobec powyższego B. M. może zdaniem organu II instancji być obciążona obowiązkiem ponoszenia opłaty za pobyt ojca w DPS we wskazanych powyżej miesiącach w łącznej kwocie [...] zł.

Na podstawie ustaleń organu II instancji A. N. jest kolejną osobą z kręgu podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., jednakże dochód rodziny A. N. nie przekracza 300% kryterium dochodowego w rodzinie w związku z czym zgodnie z ustawą o pomocy społecznej nie jest zobowiązana do ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w DPS.

Odnosząc się do zarzutów J. M. w odwołaniu z dnia [...] października 2013 r. kwestionujących zasadność, iż nie należało uwzględnić jednorazowego dochodu w wysokości [...] zł z tytułu sprzedaży mieszkania przy ustalaniu kryterium dochodowego, organ II instancji wyjaśnił, iż ustawodawca nie przewidział w u.p.s. jakiegokolwiek wpływu wydatków w postaci spłaty kredytów czy też zaciągniętych pożyczek na określenie kryterium dochodowego.

B. M. i J. M. nie zgodzili się z powyższym rozstrzygnięciem organu II instancji i wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

B. M. podniosła, że sposób przeliczania waluty przez organ II instancji powoduje sztuczne zawyżenia wysokości osiąganego przez jej rodzinę dochodu. Żądanie spłaty kwoty ponad [...] tys. zł jest dla skarżącej niemożliwe do spełnienia z uwagi na niskie zarobki.

Z kolei J. M. zarzucił zaskarżonej decyzji

1. naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 106 ust. 5 u.p.s., poprzez jego niezastosowanie, a polegające na nie wzięciu pod uwagę zmiany sytuacji dochodowej skarżącego J. M., co nie doprowadziło do zmiany decyzji w przedmiocie obowiązku wnoszenia opłat za pobyt ojca G. M. w DPS, podczas gdy, sytuacja dochodowa skarżącego, pomimo uzyskania kwoty pochodzącej ze sprzedaży mieszkania, uległa znacznemu pogorszeniu na skutek spłaty ciążących na nim zobowiązań i zaległości finansowych;

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na uznaniu, że J. M. jest w stanie, mając na uwadze jego miesięczny dochód, uiszczać miesięczne zobowiązania wynikające z pobytu jego ojca G. M. w DPS, oraz że sprzedaż mieszkania we wrześniu 2012 r. była dochodem przekraczającym pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego, podczas gdy środki pozyskane ze sprzedaży mieszkania przeznaczone zostały na pokrycie zobowiązań finansowych, wobec czego dochód skarżącego nie był wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

3. naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 K.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy;

4. naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego, nadto brak odniesienia się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez skarżącego lub odniesienia się w sposób niepełny;

J. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania w sprawie na jego rzecz.

W odpowiedzi na powyższe skargi organ II instancji wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt II SA/Po 854/15 powyższe skargi zostały połączone do wspólnego rozpoznania.

Podczas rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 9 grudnia 2015 r. stawił się skarżący – J. M., wnosząc i wywodząc jak w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie, jednakże z przyczyn zasadniczo innych, aniżeli w nich podnoszone.

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć sąd, stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Przedmiotem skarg B. M. i J. M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], w której organ II instancji ustalił odpłatności za pobyt G. M. w DPS wobec J. M. i B. M.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji stanowiły przepisy u.p.s. (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), w szczególności uregulowania dotyczące skierowania i pobytu w domu pomocy społecznej, zawarte w rozdziale 2 u.p.s. Z przepisów wspomnianego rozdziału u.p.s. wynika przede wszystkim, że co do zasady pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca. Z kolei z art. 59 ust. 1 u.p.s. wynika, że decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) gminy właściwej dla osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Natomiast w art. 61 ust. 1 u.p.s. określone zostały osoby zobowiązane do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Są nimi w kolejności obowiązku wnoszenia opłat: mieszkaniec domu pomocy społecznej (a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka), małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Zasada kolejności przyjęta w omawianym przepisie oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej na gminie (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 219/15 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W pierwszej kolejności należy wskazać na nieważność zaskarżonej decyzji w części obejmującej rozstrzygnięcie co do ustalonej odpłatności dla skarżącej B. M.. Należy zauważyć, że decyzja wydana przez organ I instancji (decyzja z dnia [...] września 2013 r., nr [...]) zawierała rozstrzygnięcie, w którym orzeczono o obowiązku odpłatności za pobyt ojca w DPS jedynie w stosunku do J. M. Decyzja ta nie zawierała w swoim rozstrzygnięciu żadnego odniesienia do B. M. Co więcej, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, B. M. nie była stroną postępowania prowadzonego przed organem I instancji, ani nie otrzymała decyzji wydanej przez ten organ.

Należy zauważyć, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażona wprost w art. 15 K.p.a. wyraża regułę, że wszystkie decyzje nieostateczne mogą być na wniosek osoby uprawnionej zaskarżone do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem, który wydał zaskarżoną decyzję. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego stanowi niewątpliwie konkretyzację przepisu art. 78 Konstytucji RP (Dz. U z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.), a jednocześnie element szerszej zasady sprawiedliwości proceduralnej, która obejmuje dwa istotne elementy, a mianowicie obowiązek uzasadniania swoich rozstrzygnięć przez organy władzy publicznej oraz prawo do zaskarżania przez strony i uczestników postępowania rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, zagwarantowane w art. 78 Konstytucji (por. wyrok TK z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt K 53/05, publ.: OTK ZU 2006, nr 6A, poz. 66). Zgodnie z art. 78 Konstytucji RP każda strona ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.

Skoro zatem skarżącą pozbawiono możliwości odwołania od decyzji organu I instancji – naruszono tym samym jedną z podstawowych zasad postępowania przed organem administracji publicznej. Stanowi to rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) i skutkować musi stwierdzeniem przez Sąd nieważności zaskarżonej decyzji w części obejmującej rozstrzygnięcie co do ustalonej odpłatności dla skarżącej B. M.

Z kolei odnośnie do ustalenia przez organ II instancji odpłatności za pobyt G. M. w DPS wobec J. M. Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast stosownie do art. 107 § 3 uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W opinii Sądu, zaskarżona decyzja nie czyni zadość powyższym przepisom K.p.a. Skarżący zwracał wielokrotnie uwagę na fakt, że nie zgadza się z ustaleniami organu II instancji, iż ze względu na sprzedaż mieszkania w miesiącu wrześniu 2012 r. wzrostowi uległ osiągany przez niego dochód, a co za tym idzie jego kondycja finansowa pozwala na partycypowanie w kosztach utrzymania ojca w DPS. W toku postępowania administracyjnego skarżący dostarczył dokumenty, z których wynika, iż pieniądze uzyskane z ww. sprzedaży przeznaczył na spłatę ciążących na mnie zobowiązań, a mianowicie: (1) zadłużenie w Banku w kwocie [...] zł; (2) zadłużenie w Spółdzielni Mieszkaniowej w kwocie [...] zł; (3) spłata termo modernizacji w Spółdzielni Mieszkaniowej w kwocie [...] zł; (4.) oddanie użyczonych pieniędzy w kwocie [...] zł; (5) oddanie długu w kwocie [...] zł.

Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że organ II instancji nie uzasadnił w sposób przekonujący, dlaczego jednorazowy dochód skarżącego zaważył na możliwości partycypowania przez J. M. w kosztach pobytu ojca w DPS, podczas gdy wszelkie dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych wskazują, iż sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna. W tym zakresie organ II instancji, poprzez zaniechanie należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie dopełnił ciążących na nim obowiązków i tym samym naruszył art. 7, 77 § 1 i 107 § 3. W szczególności uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, a które pozwalałyby na obciążenie skarżącego znaczącymi kosztami pobytu ojca w DPS.

Należy podkreślić, że zajęte przez organ stanowisko wymaga wyczerpującego uzasadnienia w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy, sprowadzające się do konieczności ustalenia, czy żądanie przez organ zwrotu wydatków na udzielone świadczenie w całości lub w części nie stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmiernego obciążenia lub też czy takie działanie organu nie niweczyłoby skutków udzielanej pomocy (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1156/10 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Celem wszechstronnego wyjaśnienia sprawy zwrócić należy uwagę, że przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej jest ustalenie osób zobowiązanych oraz kwot opłaty obciążających te podmioty. W tym zakresie organ administracji zobowiązany jest rozstrzygnąć o przedmiocie sprawy w całości, po wyjaśnieniu stanu faktycznego zgodnie z art. 7 i 77 K.p.a. – zatem nie jest dopuszczalne arbitralne wybieranie adresata tego rodzaju decyzji przez organ z kręgu osób wymienionych w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. Organ ten ma bowiem obowiązek zbadania przesłanek ponoszenia ciężaru opłat za pobyt w domu pomocy społecznej przez wszystkie osoby z danego kręgu zobowiązanych, a następnie rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji co do całości opłat i co do wszystkich osób zobowiązanych. Nie ma bowiem wątpliwości, że spełnienie przesłanek umożliwiających obciążenie mieszkańca domu pomocy społecznej, względnie osób z kolejnych kręgów osób zobowiązanych określonych w art. 61 ust. 1 pkt 2 kosztami pobytu w domu pomocy społecznej w całości bądź w określonej części wpłynąć może na powstanie i wielkość tego obowiązku odnośnie zobowiązanych z tego samego lub z kolejnego kręgu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 665/15 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Reasumując, zaskarżona decyzja w części obejmującej rozstrzygnięcie co do ustalonej odpłatności dla skarżącej B. M. jest nieważna z uwagi na naruszenie przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności, a więc rażące naruszenie prawa. Z kolei zaskarżona decyzja, w zakresie w jakim odnosi się do J. M., podlega uchyleniu ze względu na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ II instancji winien uwzględnić powyższe rozważania i oceny prawne.

W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części obejmującej rozstrzygnięcie co do ustalonej odpłatności dla skarżącej B. M. (pkt I sentencji wyroku).

Z kolei na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

Odnosząc się natomiast do wniosku J. M. o zasądzenie kosztów postępowania Sąd zauważa, że nie jest to możliwe, z uwagi na fakt, iż skarżący kosztów takich nie poniósł.