Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1598/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.229
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. i innych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 587/06 w sprawie ze skargi A. M. i innych na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 7 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 587/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę A. M., H. M., B. G., E. S., J. W., M. S. i W. S. na decyzję Wojewody Pomorskiego, z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], Starosta Gdański, na podstawie art. 142, art. 137 i art. 216 w związku z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.)., po rozpatrzeniu wniosku A. K., A. M., H. M., B. G., E. S., J. W., M. S. i W. S. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, położonej w G., przy ulicy [...], stanowiącej działki nr [...] o powierzchni 0,0664 ha i nr [...], o powierzchni 0,0090 ha (karta mapy 50), zapisanej w Kw nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gdyni, a także o odszkodowanie za powyższą nieruchomość, orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Organ pierwszej instancji przypomniał, że sprawa rozpatrywana jest ponownie po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z dnia 20 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 4419/01. Wyrokiem tym uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Gdyni z dnia [...] września 2000 r., odmawiającą zwrotu nieruchomości i umarzającą postępowanie administracyjne w przedmiocie odszkodowania. Sąd wskazał wówczas na naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. poprzez wydanie decyzji przez Prezydenta wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, podlegającego wyłączeniu w sprawach o zwrot nieruchomości stanowiących własność Gminy Gdynia. Postanowieniem z dnia [...] października 2003 r., Wojewoda Pomorski wyłączył Prezydenta Gdyni i wyznaczył Starostę Gdańskiego do rozpatrzenia sprawy. Starosta ustalił, że nieruchomość położona w G.i przy ulicy [...], oznaczona jako parcela nr [...], o pow. 754 m2, zapisana w Kw nr [...], została wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku, z dnia [...] maja 1963 r., na rzecz Państwa, pod budownictwo mieszkaniowe. Wywłaszczenie nastąpiło na podstawie art. 14 i art. 20 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz.94) i polegało na odjęciu własności A. M. K., M. M. i A. M. Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia [...] grudnia 1963 r. ustalono odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie 27 894 zł. Wnioskodawcami w postępowaniu o zwrot nieruchomości, którą obecnie stanowią działki nr [...] o pow. 664 m2 i nr [...] o pow. 90 m2, powstałe w wyniku podziału parceli nr [...], są: A. K. – poprzednia współwłaścicielka nieruchomości, A. M. – poprzedni współwłaściciel nieruchomości i spadkobierca poprzedniej współwłaścicielki oraz pozostali spadkobiercy: H. M., B. G., W. S., M. S., J. W. i E. S.. Starosta ustalił, na podstawie odpisów z Ksiąg wieczystych nr [...] i [...], że działki nr [...] i [...] stanowią własność Gminy Gdynia. W dziale II Kw nr [...], jako użytkownik wieczysty gruntu wpisana została w dniu 11 lipca 1964 r., na podstawie umowy oddania gruntu w użytkowanie wieczyste z dnia 2 lipca 1964 r., Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa przy Stoczni im. [...] w G. Na podstawie zmiany umowy oddania gruntu w użytkowanie wieczyste z dnia 17 lutego 2003 r., skracającej okres użytkowania wieczystego, działki nr [...] i [...] zostały przeniesione do Księgi wieczystej nr [...], gdzie uwidoczniona została także zmiana nazwy użytkownika wieczystego na Robotniczą Spółdzielnię Mieszkaniową im. [...] w G. Organ pierwszej instancji ustalił, na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 22 marca 2006 r., iż na działce nr [...] i [...] znajduje się budynek mieszkalny pięciokondygnacyjny, podwórko – teren zielony, śmietnik, trzepak i piaskownica oraz schody wejściowe do budynku, podjazd do garaży i wjazd dla służb komunalnych na podwórko. Organ ocenił, że wybudowanie na działkach budynku mieszkalnego wielorodzinnego świadczy o tym, że nieruchomość została wykorzystana na cel określony w orzeczeniu wywłaszczeniowym. Nie jest zbędna, w rozumieniu art. 137 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem brak jest przesłanek do jej zwrotu. Organ stwierdził, że znajduje nadto zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż na nieruchomości zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej – Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej przy Stoczni im. [...] w G., ujawnione w dniu 11 lipca 1964 r. w Księdze wieczystej nr [...]. Skoro użytkownik wieczysty, zgodnie z umową o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, wzniósł na nieruchomości budynek mieszkalny wielorodzinny, nie ma podstaw do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego. Złożone przez strony wnioski o odszkodowanie dotyczą sprawy już rozstrzygniętej decyzja ostateczną – orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia [...] grudnia 1963 r. W tej części postępowanie, jako bezprzedmiotowe, należało umorzyć.

Odwołanie wnieśli: A. M., H. M., B. G., E. S., J. W., M. S. i W. S. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w związku z art. 77 K.p.a., poprzez nieustalenie dnia, w którym orzeczenie z dnia [...] maja 1963 r. stało się ostateczne. Nadto zarzucili brak ustaleń co do dnia, w którym rozpoczęto i zakończono budowę budynku, przy ulicy [...]. Podnieśli także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 21 ust.1 Konstytucji RP w związku z art. 2 Konstytucji RP i art. 136 oraz art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegającego na przyjęciu, że skarżącym nie służy roszczenie o zwrot nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w pkt 2 sentencji. W pkt 2 swojej decyzji uchylił zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie i orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Stwierdził, że zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust.3 tej ustawy nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Wywodził, iż żądanie zwrotu takiej nieruchomości nie powoduje wszczęcia postępowania, a jeśli organ mimo tej przeszkody wszczął postępowanie, podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Ustanowienie na rzecz Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej przy Stoczni im. [...] w G. użytkowania wieczystego spornej działki i ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy wyłącza możliwość roszczenia o zwrot nieruchomości. Z tych przyczyn Wojewoda uchylił pkt 1 decyzji Starosty i orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Organ drugiej instancji wskazał, że kwestia niezgodności art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami z art. 21 ust.2 Konstytucji RP nie podlega jego ocenie, gdyż sprawy te leżą w kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. W kwestii wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość Wojewoda podzielił stanowisko Starosty.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli: A. M., H. M., B. G., E. S., J. W., M. S. i W. S. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów art. 7 w związku z art. 77 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niedokonaniu przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia zarzutów stron postępowania sformułowanych w odwołaniu. Zarzucili także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 2 w związku z art. 21 i art. 64 Konstytucji RP oraz art. 136, art. 137 i art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Argumentowali, że do budowy bloków mieszkalnych mogło dojść po upływie terminów, o których mowa w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tej sytuacji, stosowanie art. 229 wyłącza prawo do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, mimo niezrealizowania celu wywłaszczenia. Przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest, w ocenie skarżących, sprzeczny z art. 21 oraz art. 64 Konstytucji RP. Wskazując, że skarżący mieli uprawnienie do żądania zwrotu nieruchomości na podstawie art. 69 ust.1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, skarżący podnieśli, iż regulacja art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami odebrała im prawa już nabyte, z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem skarżących, Sąd powinien odmówić zastosowania art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na podstawie art. 8 ust.2 Konstytucji RP lub zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zgodny z art. 2 w związku z art. 21 ust.1 w związku z art. 64 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wynikające z art. 136 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami uprawnienie do żądania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, które stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu stanowi element konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności, przewidzianej w art. 21 i art. 64 Konstytucji RP. W ocenie Sądu, również w przepisie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawodawca zawarł regulację chroniącą prawa wskazane w art. 21 i art. 64 Konstytucji RP, przy czym ochroną objął prawa nabyte przez osoby trzecie. Odnotowując, że przepis art. 229 ma charakter przepisu intertemporalnego, Sąd wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie było przepisu regulującego wprost, że poprzedniemu właścicielowi lub jego następcy prawnemu nie przysługuje roszczenie o zwrot nieruchomości, jeżeli nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste, jak stanowi obecnie art. 229. Jednak, jak wywodził Sąd pierwszej instancji, w orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że zwrot nieruchomości, na podstawie art. 69 ust.1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, był możliwy jedynie w przypadku, gdy spełnione zostały jednocześnie dwie przesłanki: nieruchomość okazała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a aktualny stan prawny nieruchomości nie stanowił przeszkody dla jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi. Z obowiązującego obecnie przepisu art. 229 wynika jednoznacznie, że nieruchomości wywłaszczone, jeżeli zostały sprzedane lub oddane w użytkowanie wieczyste, nie podlegają zwrotowi i to niezależnie od tego, czy stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Skoro zaś działka, której zwrotu domagają się skarżący pozostaje w użytkowaniu wieczystym Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej Kw nr [...], w dniu 17 lipca 1964 r., to wnioskodawcom nie przysługuje roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny za niezasadne uznał zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, co do braku ustaleń w zakresie daty rozpoczęcia zabudowy spornej działki oraz daty ostateczności decyzji o wywłaszczeniu. Ustalenia te byłyby niezbędne tylko wówczas, gdyby organy orzekające były zobowiązane do zbadania przesłanek zwrotu, określonych w art. 136 ust.3. Z uwagi na zaistnienie negatywnej przesłanki z art. 229, przepisy art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miały zastosowania. Według Sądu pierwszej instancji, skutkiem ustalenia negatywnej przesłanki zwrotu nieruchomości, na podstawie art. 229, powinna być odmowa zwrotu tej nieruchomości. Podjęcie przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., mimo, że w ocenie Sądu narusza przepis postępowania, nie miało wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie powziął wątpliwości, która uzasadniałaby przedstawienie pytania prawnego co do zgodności art. 229 z Konstytucją RP.

Skargę kasacyjną wnieśli: A. M., H. M., B. G., E. S., J. W., M. S. i W. S. Zaskarżyli wyrok w całości oraz wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Jako podstawę kasacyjną wskazali naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

1) art. 145 § 1 pkt c P.p.s.a. polegające na zaniechaniu uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo faktu, że zapadła ona z naruszeniem art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. polegającym na niedokonaniu przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia zarzutów stron postępowania sformułowanych w treści odwołania od decyzji Starosty Gdańskiego z dnia [...] maja 2006 r. w sprawie o sygn. akt [...];

2) art. 145 § 1 pkt a P.p.s.a. polegające na zaniechaniu uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo faktu, że zapadła ona z naruszeniem prawa materialnego w wyniku błędnego zastosowania art. 2 w związku z art. 21 w związku z art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 136, 137, 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, rozwijając zarzut sformułowany w punkcie pierwszym podstawy kasacji skarżący podnieśli, iż Sąd zaakceptował brak odniesienia się przez Wojewodę do nieustalenia przez Starostę dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne oraz nieustalenia dnia, w którym rozpoczęto budowę budynku oraz dnia, w którym ukończono budowę. Odnośnie do drugiego zarzutu skarżący powtórzyli argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi, dotyczącą niekonstytucyjności przepisu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz bezpośredniego zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 8 ust.2 Konstytucji RP. Skarżący, podobnie jak w skardze, wnieśli, na wypadek gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielał argumentacji co do możności bezpośredniego stosowania Konstytucji, o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem: czy art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, jest zgodny z art. 2 w związku z art. 21 ust.1 w związku z art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę kasacyjna nie jest usprawiedliwiona.

Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone.

Przed analizą zarzutów zawartych w podstawach kasacji odnotować trzeba niedokładność polegająca na niewskazaniu punktu art. 145 § 1 P.p.s.a. Podanie jednak zarówno paragrafu, jak i litery przywołanego przepisu, przy uwzględnieniu opisu naruszenia, umożliwia odczytanie obu przepisów: art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a.

Nawiązując do pierwszej podstawy skargi kasacyjnej skonstatować należy, że brak odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze i skoncentrowanie się na kwestiach mających znaczenie w sprawie nie stanowi uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy (patrz: wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 634/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 320607; Bogusław Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz", Kantor Zakamycze 2006, s. 434).

To zaś, czy rzeczywiście Wojewódzki Sąd Administracyjny skoncentrował się na zagadnieniach mających znaczenie w sprawie, można ocenić badając zasadność drugiego zarzutu skargi kasacyjnej. Od razu powiedzieć trzeba, że analiza stanowiska wyrażonego przez Sąd przynosi efekt niekorzystny dla skarżących. Zaskarżony wyrok, akceptujący ocenę prawną zajętą przez organy administracyjne, nie narusza norm prawa materialnego, czyli art. 2 w związku z art. 21 w związku z art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 136, art. 137 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.). Sąd pierwszej instancji trafnie zastosował przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem, roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust.3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Skoro na spornej nieruchomości przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami ustanowiono na rzecz osoby trzeciej prawo użytkowania wieczystego i prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej, to należało, rozpatrując wniosek o zwrot nieruchomości, zastosować przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dodać trzeba, iż roszczenie o zwrot nieruchomości, w takiej sytuacji, nie przysługuje, choćby spełnione były przesłanki z art. 136 ust.3 w związku z art. 137 ust.1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 386/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 290617; Gerard Bieniek [w:] G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", LexisNexis 2008, s. 702; Tadeusz Woś "Wywłaszczenie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości", LexisNexis 2004, s. 229).

W konsekwencji przyjąć trzeba, iż brak ustaleń co do daty uzyskania przez orzeczenie wywłaszczeniowe cechy ostateczności oraz brak ustaleń co do daty rozpoczęcia i zakończenia budowy budynku, przy ulicy [...] w G., nie miał żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wracając do dalszej analizy drugiej podstawy kasacyjnej, zauważyć trzeba, iż nieusprawiedliwiona jest ona także w części odnoszącej się do błędnego zastosowania przepisów art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przede wszystkim, prawidłowo skonstruowana podstawa kasacyjna musi wskazywać, w sytuacji, gdy przepis składa się z kilku jednostek redakcyjnych, który przepis oznaczony numerem artykułu (paragrafu, ustępu, punktu) został naruszony. Naczelny Sąd Administracyjny, jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 421/04, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 146732). Przepisy art. 136 oraz art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawierają po kilka jednostek redakcyjnych. Brak precyzyjnego wskazania, o które jednostki redakcyjne przepisu chodzi, a co za tym idzie niewskazanie normy pranej zawartej w tej części przepisu, uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do postawionego zarzutu. Niezależnie od tego, zauważyć można, iż po ustaleniu, że zachodzą przesłanki hipotezy art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie ma podstaw do zastosowania art. 136 ust.3 oraz pozostałych przepisów normujących warunki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zawartych w art. 137 ust.1 i 2 tej ustawy. Nie doszło zatem do wadliwości polegającej na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, mimo błędnego zastosowania art. 136 i art. 137, gdyż przepisy te nie były w kontrolowanej sprawie stosowane. Niezastosowanie norm regulujących zwrot nieruchomości, w szczególności art. 136 ust.3 oraz art. 137 ust.1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w stanie faktycznym odpowiadającym przesłankom art. 229 tej ustawy, jak wynika z powyższych uwag, jest konsekwencją prawidłowego zastosowania tego ostatniego przepisu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także zarzutu naruszenia art. 2 w związku z art. 21 w związku z art. 64 Konstytucji RP oraz art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Art. 229 jest przepisem przejściowym o charakterze intertemporalnym. Istota tego rodzaju przepisów polega na tym, że odnoszą się one do stosunków prawnych zastanych w momencie wprowadzenia w życie nowej regulacji prawnej i mają na celu specjalne uregulowanie tych stosunków prawnych w świetle wchodzących w życie nowych przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 544/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 362099). Wskazać jednak warto, że wejście w życie przepisu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miało wpływu na sytuację prawną skarżących. Wprawdzie bowiem w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1998 r., nie było przepisu stanowiącego wprost, że poprzedniemu właścicielowi lub jego następcy prawnemu nie przysługuje roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej - jak to stanowi obecnie obowiązujący przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami - to niemniej jednak w zakresie zależności pomiędzy zwrotem nieruchomości a prawem użytkowania wieczystego nieruchomości wielokrotnie wypowiadano się w doktrynie i orzecznictwie. Wskazywano, że nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości zbędnej na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, jeżeli Skarb Państwa lub gmina nie władają taką nieruchomością na skutek m.in. ustanowienia na niej prawa użytkowania wieczystego. W takiej sytuacji sam fakt utraty władania tą nieruchomością przez Skarb Państwa stanowił negatywną przesłankę dla orzeczenia o jej zwrocie, a zatem okoliczność, czy nieruchomość jest wykorzystana zgodnie z celem, na jaki została wywłaszczona, czy też wykorzystano ją na inny cel bądź w ogóle nie wykorzystano, nie mogły mieć znaczenia dla wyniku sprawy także pod rządem art. 69 ust.1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 390/98, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 45941, z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1174/96, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 45927, z dnia 11 sierpnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1687/96, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 45912; uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 23 września 1993 r., III AZP 13/93, niepublikowana, treść [w:] OSA 1994/10/7, z dnia 22 grudnia 1993 r., III AZP 24/93, niepublikowana, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 10916). Zatem regulacja art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, nie odebrała skarżącym praw nabytych, z naruszeniem art. 2 w związku z art. 21 w związku z art. 64 Konstytucji RP (por. w/w wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 386/06). W związku z tym nie było podstaw do przedstawienia przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, czy art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zgodny z wymienionymi w skardze kasacyjnej przepisami Konstytucji RP.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.