Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1076/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 1, art. 6 par. 2, art. 15 par. 1, art. 33 pkt 7, art. 34.
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Apl. radc. Anna Tukaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2009 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 17, art. 18, art. 23 § 4, art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia A sp. z o.o. w K. na postanowienie Prezydenta Miasta C. Nr [...] z dnia [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie uznania za bezzasadne zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ drugiej instancji stwierdził, że pismem z dnia 15 maja 2008 r. A sp. z o.o. w K. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta C. wskazując jako ich podstawę brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

( dalej ustawa egzekucyjna) i niespełnienie wymogów określonych w art. 27 poprzez nie dołączenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia oraz wnosząc jednocześnie o umorzenie wszczętego postępowania egzekucyjnego i wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów zobowiązanego. W uzasadnieniu zarzutów Spółka podniosła, że upomnienie z art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej powinno być sporządzone na wzorze ustalonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z tym, że otrzymane przez spółkę upomnienie zawiera rozbieżności w porównaniu ze wzorem ustalonym w powołanym rozporządzeniu ( brak informacji o możliwości dokonania wpłaty za pośrednictwem Poczty Polskiej) należało uznać, że zobowiązanej upomnienie nie zostało doręczone, a przez to wszczęcie postępowania egzekucyjnego było bezprawne. Ponadto zważając na treść art. 27 ustawy egzekucyjnej Spółka podniosła, że w doręczonych zobowiązanej tytułach wykonawczych Nr [...] oraz [...], brak było dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, co wskazuje na zasadność zarzutu.

Prezydent Miasta C. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] uznał zarzuty zobowiązanej za bezzasadne wyjaśniając, że tytuł wykonawczy Nr [...] w pozycji Nr [...] zawierał informacje o dacie doręczenia upomnienia, a w pozycji Nr [...] także informacje o kosztach. Podniósł, że upomnienie doręczone zobowiązanej zawierało wzmiankę o możliwości dokonania wpłaty za pośrednictwem Poczty Polskiej. Prezydent zauważył, iż pozostałe elementy upomnienia mają charakter techniczno – informacyjny i każdy wierzyciel obowiązany jest dokonać stosownej modyfikacji w treści wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. wskazując numer konta lub podając informacje dotyczące czasu i miejsca pracy okienek kasowych.

W zażaleniu na to postanowienie Spółka zarzuciła:

- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż przesłane zobowiązanemu pismo z dnia 12 lutego 2008 r. było upomnieniem, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej oraz w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

- naruszenie § 3 ust. 3 w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, iż dowolnie utworzony przez organ dokument, bez zachowania wszystkich elementów przewidzianych w rozporządzeniu stanowi upomnienie, o którym mowa w art. 15

§ 1 ustawy egzekucyjnej i rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r.,

- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż w aktach sprawy znajduje się dowód doręczenia zobowiązanemu upomnienia wierzyciela,

- naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez brak działania na podstawie przepisów prawa,

- naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez działanie naruszające zaufanie obywateli do organów Państwa.

Powołując się na wskazane wyżej zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o zasadności zarzutów zobowiązanego, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu zażalenia Spółka podniosła, że wbrew wskazaniom wierzyciela doręczone pismo z dnia 12 lutego 2008 r. odnoszące się do należności egzekwowanych tytułem wykonawczym Nr [...] nie zawierało informacji o możliwości płatności za pośrednictwem Poczty Polskiej i nie odpowiadało wzorowi przewidzianemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r., który powinien być bezwzględnie stosowany dla wywołania określonych skutków prawnych, podobnie jak ma to miejsce na gruncie prawa podatkowego. Zdaniem zobowiązanej dokonane przez wierzyciela modyfikacje nie miały charakteru techniczno – informacyjnego.

Celem rzetelnego ustalenia stanu faktycznego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzyskało wyjaśnienia Prezydenta Miasta C., z których wynikało, że wskazane przez zobowiązaną upomnienie nie zawierało w swej treści wzmianki o możliwości dokonania płatności za pośrednictwem Poczty Polskiej. Z uwagi na zaistniałą omyłkę, sporządzono i doręczono zobowiązanej upomnienie z dnia 5 marca 2008 r. o numerze [...], które stanowiło podstawę wystawienia tytułu wykonawczego Nr [...], zaś wkładka tego tytułu podaje informacje o dacie doręczenia upomnienia ([...].)

Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ drugiej instancji wskazał na treść art. 15 § 1 zdanie pierwsze ustawy egzekucyjnej oraz § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. Zaznaczył, iż w jego ocenie upomnienie nr [...] z dnia [...]., sporządzone i doręczone przed wszczęciem egzekucji przez Prezydenta Miasta C. spełnia wymogi upomnienia, o którym mowa w tych przepisach, jako że zawiera wszystkie elementy wskazane przez ustawodawcę we wzorze stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że wspomniane wyżej upomnienie doręczone zostało skarżącej w dniu 10 marca 2008 r. i tym samym organ ten nie podzielił stanowiska strony, jakoby upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, nie zostało jej doręczone przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyraziło pogląd, że z treści art. 15 ustawy egzekucyjnej, jak też § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r., nie wynika obowiązek stosowania ustalonego wzoru upomnienia. Zdaniem organu drugiej instancji za wystarczający należy uznać takie upomnienie, które zawiera wszystkie elementy upomnienia wzorcowego, niekoniecznie jednak musi być z nim identyczne. Kolegium wskazało ponadto, iż w istocie ustawa nie zawiera wyraźnego przepisu stanowiącego delegację do ustalania wzorów upomnień przez Ministra Finansów.

Dodatkowo organ drugiej instancji stwierdził, że zobowiązana jako spółka prawa handlowego obowiązana jest prowadzić księgi rachunkowe, a zatem ma do niej zastosowanie przepis art. 61 § 1 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym zapłata podatków przez podatników prowadzących działalność gospodarczą i obowiązanych do prowadzenia księgi rachunkowej następuje w formie polecenia przelewu. Skoro przedmiotem egzekucji było zobowiązanie podatkowe Spółka nie miała możliwości skorzystania z zapłaty za pośrednictwem Poczty Polskiej.

W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A sp. z o.o. w K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając:

• naruszenie § 3 ust. 3 oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że pismo Prezydenta Miasta C. z dnia 5 marca 2008 r. było upomnieniem, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej oraz § 3 ust. 3 i § 3 ust. 1 wskazanego rozporządzenia,

• naruszenie art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej poprzez uznanie, iż postępowanie

egzekucyjne może być wszczęte po przesłaniu zobowiązanemu pisma niezgodnego z wzorem ustanowionym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia

22 listopada 2001 r.

• naruszenie art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez

uznanie, iż unormowanie zawarte w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22

listopada 2001 r. nie są wiążące dla organów administracji.

W uzasadnieniu swej skargi strona podniosła, że w jej ocenie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także jej załącznik, czyli wzór upomnienia, ma charakter w pełni obowiązujący także dla organów administracji, albowiem stosownie do § 132 w zw. z § 29 ust. 1 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej z dnia 20 czerwca 2002 r., ( Dz. U. Nr 100, poz. 908 ) rozporządzenie może zawierać załączniki stanowiące ich integralną część. Skoro więc ustawodawca w akcie powszechnie obowiązującego prawa przewidział wzór jakiegoś dokumentu, administracja winna go stosować.

Dalej strona podniosła, że Kolegium błędnie argumentuje, iż jedynie występowanie wyraźnego przepisu prawa obliguje stosowanie określonych w rozporządzenia wzorów. Zdaniem skarżącej, fakt, że na podstawie swojej delegacji ustawowej Minister Finansów określił wzór dokumentu, w tym wypadku upomnienia, obligował Prezydenta C. do jego zastosowania. Delegację taką zawiera, zdaniem skarżącej, art. 6 § 2 ustawy egzekucyjnej, a nie została stwierdzona niekonstytucyjność wydanego na jego podstawie aktu, tak więc organ administracji – Prezydent Miasta C. , winien go stosować, albowiem jest to (rozporządzenie ) akt powszechnie obowiązującego prawa. W konsekwencji skarżąca podnosła, że pismo z 5 marca 2008 r., jako niespełniające wymogów określonych w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie jest upomnieniem, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej. Strona podkreśla, iż uznanie przez Kolegium, że akt powszechnie obowiązującego prawa nie wiąże organu administracji, jest sprzeczny z art. 87 ust. 1 i art. 7 Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko, wskazało, że w niniejszej sprawie poza sporem pozostają najistotniejsze dla prowadzenia egzekucji administracyjnej elementy stosunku administracyjnego, to jest organ, strona ( zobowiązany ) oraz treść ( wysokość zaległości podatkowej ) i wymagalność obowiązku. Organ drugiej instancji podkreślił, że istota sporu sprowadza się do rzekomo wadliwego sporządzenia upomnienia poprzedzającego wszczęcie egzekucji administracyjnej.

Kolegium, w pełni podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację, podniosło dodatkowo, że zgodnie z dominującym poglądem doktryny i orzecznictwa jedynie przesłanki wymienione w art. 33 ustawy egzekucyjnej mogą być podstawą formułowania zarzutów do postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę swoich zarzutów strona podniosła okoliczność wskazaną w art. 33 pkt 7 tej ustawy, czyli brak uprzedniego upomnienia, o której mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, co wyznaczyło zakres badania przez organy administracji zasadności zarzutów.

Kolegium Odwoławcze zauważyło, że upomnienie opisane w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej jest przejawem obowiązującej w administracji zasady ostrzegania, wyrażającej się w tym, aby przed uruchomieniem przymusu państwowego dać stronie możliwość dobrowolnego wykonania obowiązku. Artykuł 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, do którego wprost odsyła art. 33 pkt 7 cytowanej ustawy, nie wspomina o obowiązku stosowania dla upomnień konkretnego ich wzoru. Przywołany art. 33 pkt 7 nie odsyła także do § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tak więc dla oceny zasadności wystąpienia tej podstawy nie można stosować reguł wyznaczonych wspomnianym aktem wykonawczym. Skoro zaś upomnienie sporządzone przez organ egzekucyjny odpowiada w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wymogom stawianym przez art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej i zostało ono doręczone skarżącej przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, skarga winna zostać oddalona wobec braku spełnienia przesłanek z art. 33 pkt 7 wymienionej ustawy.

Z ostrożności procesowej Kolegium podniosło, że brak wskazania w upomnieniu możliwości zapłaty za pośrednictwem Poczty Polskiej nie może być dla sprawy istotny, ponieważ spełnienie obowiązku w ten właśnie sposób przez skarżącą oznaczałoby naruszenie art. 61 § 1 Ordynacji podatkowej, który nakazuje zobowiązania podatkowe realizować jedynie w formie przelewów bankowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że art. 6 § 2 ustawy egzekucyjnej ze względu na swoją ogólnikowość nie odpowiada wymogom stawianym przez § 63 i 65 powołanego w skardze rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. Nie zawiera bowiem wyraźnego powierzenia właściwemu organowi kwestii określenia wzoru upomnienia.

W piśmie procesowym z dnia 24 kwietnia 2009 r. strona skarżąca, podtrzymując dotychczasowe twierdzenia i zarzuty, podniosła, że z treści przepisów art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. wynika wprost, że regulacje te mają za przedmiot tożsamą sytuację tj. wskazują czynność niezbędną dla wszczęcia postępowania egzekucyjnego w postaci uprzedniego wysłania upomnienia. Dlatego też twierdzenie, iż do upomnienia uregulowanego w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej nie stosuje się wzoru, który ma zastosowanie do upomnienia określonego w § 3 rozporządzenia jest błędne, gdyż przepisy te odnoszą się do tego samego upomnienia, którego wysłanie stanowi niezbędną przesłankę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Skarżąca podkreśliła, że do momentu stwierdzenia niekonstytucyjności, niezgodności rozporządzenia z 22 listopada 2001 r. z ustawą, organ administracji zobligowany jest do jego stosowania oraz wyraziła pogląd, że art. 6 § 2 ustawy egzekucyjnej spełnia wymogi określone w § 63 oraz § 65 załącznika do rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej. Zgodnie z treścią tego przepisu właściwy minister określił, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, zapewniający terminowość i prawidłowość przesłania do zobowiązanych upomnień, o których mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, a także terminowość i prawidłowość kierowania do organu egzekucyjnego wniosków egzekucyjnych i tytułów wykonawczych.

W piśmie z dnia 13 lipca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że upomnienie sporządzone przez Prezydenta Miasta C. odpowiadało wymogom wytyczonym w art. 15 § 1 ustawy podatkowej zatem brak jest podstaw do uznania słuszności stanowiska skarżącej sprowadzającego się w istocie, czego jednak nie wskazano w skardze, do zarzutu naruszenia art. 33 pkt 7 ustawy egzekucyjnej poprzez uznanie niezasadności zgłoszonego zarzutu. Z brzmienia przywołanej ustawy wprost wynika, że podstawą zarzutu jest brak upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, a nie brak upomnienia sporządzonego według wzoru, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Finansów. Zdaniem organu drugiej instancji nie można zatem skutecznie wywodzić, że upomnienie realizujące wymogi art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, lecz nie odpowiadające w pełni wzorcowi określonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów stanowi o wystąpieniu podstawy zarzutu z art. 33 pkt 7 ustawy egzekucyjnej – brak upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 tej samej ustawy. Przepis ten nie zawiera obowiązku stosowania ustalonego wzoru.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po raz kolejny wskazało na przepis art. 61 § 1 Ordynacji podatkowej i jego znaczenie w niniejszej sprawie oraz na zakres stosowania przepisu art. 6 § 2 ustawy egzekucyjnej i treść zawartej tam delegacji ustawowej. Zauważyło, że z art. 178 ust. 1 konstytucji RP wypływa możność Sądu do przyznania pryzmatu przepisom ustawy przed niezgodnymi z ustawą ( np. poprzez błędną legislację ) przepisami aktów podustawowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna.

Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia należy zauważyć, że rozstrzygana nim sprawa dotyczyła zarzutu strony zgłoszonego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wskazaną przez skarżącą podstawą zarzutu był brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej.

Strona skarżąca twierdziła, że doręczone jej pismo – Prezydenta Miasta C. z dnia 5 marca 2008 r., było niezgodne z wzorem ustanawianym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), dalej rozporządzenie wykonawcze, a przez to nie mogło stanowić upomnienia z art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej ani podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym i jego organ odwoławczy stały na stanowisku, że wymienione wyżej pismo spełniało wymogi wyznaczone art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, zaś elementy upomnienia, na których brak wskazywała strona – tj. nie zamieszczenie wzmianki o możliwości zapłaty należności za pośrednictwem poczty – nie miały w sprawie znaczenia.

Tak więc spór między stronami ograniczał się w istocie do kwestii prawidłowości sporządzenia – doręczonego zobowiązanemu – pisemnego upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, a w szczególności czy upomnienie to powinno dokładnie odpowiadać, określeniom w rozporządzeniu wykonawczym, wzorowi.

Zgodnie z treścią art. 33, ust. 7 ustawy egzekucyjnej podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1. Przepis art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Cytowany przepis określa wymogi jakim powinno odpowiadać wymienione w nim upomnienie by, po jego doręczeniu, stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Upomnienie to ma być sporządzone przez wierzyciela w formie pisemnej i zawierać w swej treści wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego po upływie 7 dni od dnia jego doręczenia. Ustawa egzekucyjna nie ustanawia innych warunków formalnych upomnienia niż opisana w cytowanym przepisie, ani nie nakłada na wierzyciela obowiązku sporządzenia upomnienia według określonego wzoru. O ile więc wierzyciel w piśmie przesłanym zobowiązanemu wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku grożąc mu skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego to tak sformułowane pismo zawiera wszystkie istotne elementy dla uznania, iż stanowi pisemne upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej.

Dlatego też twierdzenie, że pisemne upomnienie z art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej ma odpowiadać określonemu wzorcowi, a brak zastosowania tego wzoru, narusza wymieniony przepis, nie jest uzasadnione.

W myśl art. 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej ustawa określa sposób postępowania wierzycieli w przypadku uchylenia się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2. W zakresie zobowiązań powstałych w przypadkach określonych w art. 21 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika ( art. 3a § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej ), pod warunkiem zamieszczenia w nich pouczenia, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego oraz, gdy wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie o którym mowa w art. 15 § 1 ( art. 3a § 2 ustawy egzekucyjnej). W art. 6 § 2 tej ustawy zawarto umocowanie dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia trybu postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, zapewniający terminowość i prawidłowość przesyłania do zobowiązanych upomnień, o których mowa w art. 15

§ 1, a także terminowość i prawidłowość kierowania do organu egzekucyjnego warunków egzekucyjnych i tytułów wykonawczych.

W wydanym na podstawie wymienionego wyżej przepisu, rozporządzeniu wykonawczym z dnia 22 listopada 2001 r. określono m.in. tryb postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych ( § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego ) oraz wzory druków stosowanych w egzekucji lub zabezpieczeniu należności pieniężnych ( § 1 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia wykonawczego ). Stosownie do § 3 ust. 1 wymienionego rozporządzenia, jeżeli należność nie zostanie zapłacona w terminie określonym w decyzji lub wynikającym z przepisu prawa, wierzyciel, z zaskarżeniem ust. 2, wysyła do zobowiązanego upomnienie, z zagrożeniem wszczęcia egzekucji po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia upomnienia. Wzór upomnienia, o którym mowa w ust. 1, obejmujący jedną należność pieniężną, stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia, a wzór obejmujący nie więcej niż cztery należności pieniężne – załącznik nr 2 do rozporządzenia ( § 3 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego ). Zgodnie z § 6 ust. 9 rozporządzenia wykonawczego przed zastosowaniem środka egzekucyjnego we własnym zakresie bądź wysłaniem tytułu wykonawczego do naczelnika urzędu skarbowego (...), wierzyciel sprawdza, czy należność nie wpłynęła na jego rachunek bankowy lub za pośrednictwem Poczty Polskiej albo nie została wpłacona bezpośrednio gotówką do kasy. Przepisy rozporządzenia wykonawczego nie ustanawiają obowiązku bezwzględnego stosowania przez wierzycieli wzoru upomnienia wymienionego w § 3 ust. 3 rozporządzenia.

Jak wynika z dołączonej do akt sprawy kserokopii upomnienia z dnia 5 marca 2008 r., skierowanego do zobowiązanego i doręczonego mu w dniu 10 marca

2008 r., upomnienie to zawiera nazwę i adres wierzyciela, oznaczenie pisma jako "upomnienie" jego numer, datę, określenie adresata, wskazanie podstawy prawnej jego sporządzenia, wezwanie do zapłaty oznaczonych w piśmie należności, wskazanie ich rodzaju, okresu za który się należą, kwot terminu naliczenia odsetek zwłoki i odsetki obliczone na dzień wystawienia upomnienia, ogólną kwotę do zapłaty z informacją o obowiązku doliczenia kwot odsetek za każdy dzień zwłoki licząc od dnia 6 marca 2008 r. oraz pouczenie, że należności te należy wpłacić w ciągu 7 dni, licząc od dnia doręczenia upomnienia na wymieniony w nim rachunek bankowy, do kasy wierzyciela, z podaniem jej miejsca i godzin urzędowania lub za pośrednictwem Poczty Polskiej. Upomnienie zawiera również zagrożenie, że w razie niewypłacenia należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia tych należności w trybie egzekucji administracyjnej.

Przedstawione upomnienie to różni się od wzoru druku upomnienia, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia wykonawczego, tak szatą graficzną jak i użytymi w nim sformułowaniami, jednakże z drugiej strony, w pełni odpowiada treści jaka wynika z powołanego wzoru oraz zawiera dane, informacje i pouczenia, zgodne z tym wzorem. Przedmiotowe upomnienie w swojej formie i treści, spełnia wymagania art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej.

Skoro ani ustawa egzekucyjna ani rozporządzenie wykonawcze nie obligują wierzyciela należności pieniężnych do wyłącznego posługiwania się wzorem druku upomnienia (stanowiącego załącznik nr 1 i 2 do rozporządzenia wykonawczego) to tym samym jego zastosowanie lub niezastosowanie nie ma żadnego wpływu na skuteczność czynności, o której mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej.

W sytuacji, gdy prawodawca chce by dany wzór druku był obligatoryjnie stosowany w danym postępowaniu, nakłada tego rodzaju obowiązek na określony podmiot, przepisem rangi ustawowej. Brak ustawowego nakazu wystawienia, według ustanowionego wzoru, dokumentów niezbędnych dla wszczęcia lub prowadzenia konkretnego postępowania oznacza, że dokument ten może być sporządzony w inny niż wskazany na wzorze sposób, zaś skorzystanie ze wzoru należy od woli podmiotu, który dane pismo ma sporządzać. W ustawie egzekucyjnej nakaz stosowania konkretnego wzoru dotyczy wystawienia tytułu wykonawczego ( art. 26 § 1 i § 3 ustawy egzekucyjnej ) i zarządzenia zabezpieczenia ( art. 156 § 2 ustawy egzekucyjnej ). W tym przypadku ustawodawca wskazał, że wzór taki powinien być określony w drodze rozporządzenia przez właściwego ministra ( art. 26 § 2 i art. 156 § 2 ustawy egzekucyjnej). Wzór opracowany bez takiego upoważnienia stanowi jedynie propozycję, projekt , model druku do wykorzystania w danym postępowaniu, zaś brak ustawowego obowiązku jego stosowania powoduje, że skorzystanie z takiego wzoru nie ma znaczenia dla prawidłowości podjętej czynności ( wystawienia upomnienia ).

Dlatego też rację miały organy orzekające w sprawie, że przepisy normujące administracyjne postępowanie egzekucyjne nie zawierają nakazu stosowania ustalonego wzoru upomnienia, a forma i treść upomnienia zostały uregulowane w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej.

Wzory druków upomnienia określone w załącznikach do rozporządzenia wykonawczego w żadnym razie nie modyfikują przepisu art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, stanowiąc wyłącznie wzorzec takiego druku do fakultatywnego wykorzystania przez wierzycieli należności pieniężnych, na których ciąży obowiązek przesłania zobowiązanemu wymaganego prawem upomnienia.

Orzekając w sprawie skargi na rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszonego zarzutu wskazującego na brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej Sąd bada czy doręczone zobowiązanemu upomnienie odpowiada warunkom przewidzianym w tym przepisie, a nie wzorowi druku upomnienia z rozporządzenia wykonawczego. Samo opracowanie wzoru druku i zamieszczenie go w załączniku do rozporządzenia wykonawczego bez ustawowego nakazu jego stosowania oznacza brak obowiązku posługiwania się wzorem danego druku dla osiągnięcia zamierzonych skutków prawnych. Skoro wierzyciel nie był zobowiązany a jedynie uprawniony do skorzystania z wzoru druku upomnienia, to tym samym wysyłając przedmiotowe upomnienie, zgodne z treścią art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, działał w granicach i na podstawie prawa.

Opracowanie danego wzoru druku i jego przedstawienie w formie załącznika do rozporządzenia samo w sobie nie rodzi obowiązku jego stosowania, o ile nie wynika to z przepisu prawa.

Dlatego też bezzasadny był zarzut skargi wskazujący na naruszenie przepisu art. 7 i art. 87 ust. 1 Konstytucji R.P. Wbrew bowiem twierdzeniom strony skarżącej wzory druku upomnienia przedstawione w załączniku nr 1 i nr 2 do rozporządzenia wykonawczego nie ma charakteru wiążącego ( dla organów administracji ), skoro ustawodawca nie nadał im takiej mocy. Wzory te mają jedynie znaczenie praktyczne ułatwiające wierzycielom należności pieniężnych dochodzenie ich w drodze egzekucji.

Dlatego też Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.