Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 172/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 234 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 151, art. 250 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 15 lutego 2022 r. znak: SKO.PW-61/5720/69/2021 w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat M. C. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 172/22

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 15 lutego 2022 r., znak: SKO.PW-61/5720/69/2021, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania S. R., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Skarżyska-Kamiennej z dnia 30 sierpnia 2021 r., znak: GKOŚ2.6331.4.2020, o odmowie nałożenia na Gminę Skarżysko-Kamienna obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom poprzez wykonanie przebudowy przepustu i zwiększenie jego średnicy lub wykonanie przepustu dwuotworowego w celu umożliwienia swobodnego odpływu gromadzonej wody, niezamulania jezdni i ścieku przykrawędziowego.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu 14 września 2020 r. do organu I instancji wpłynął wniosek S. R., właściciela działek nr ewid. [...] przy ul. P. w Skarżysku-Kamiennej, o wydanie decyzji w sprawie zakłócenia stosunków wodnych przez Gminę Skarżysko-Kamienna w związku z przebudową ul. P. (od ul. W.) nr 303101T od km 0+000 do km 0+700 (działka nr [...]) zrealizowaną w 2017 r., która wg wnioskodawcy spowodowała wzmożone zalewanie wodami powierzchniowymi ww. działek i doprowadziła do zajęcia tych działek pod elementy drogi. W dniu 21 października 2020 r. odbyły się oględziny z udziałem pracowników Urzędu Miasta w Skarżysku-Kamiennej i S. R., podczas których stwierdzono, że: nieruchomość stanowiąca własność S. R. znajduje się powyżej poziomu drogi ul. P.; między drogą, a ww. nieruchomością znajduje się rów odwadniający drogę, z którego woda odprowadzana jest na północną stronę przez przepust; zgodnie z naturalnym spadkiem terenu woda z nieruchomości S. R. spływa do rowu odwadniającego drogę; nie ma zastoisk wody na nieruchomości S. R. mimo, że w tygodniu poprzedzającym oględziny padał deszcz; nie ma szkód spowodowanych przez wodę na jego nieruchomości. W trakcie oględzin S. R. stwierdził, że przepust pod ul. P. jest niedrożny, nie może wjechać na swoją posesję, ponieważ znajduje się ona powyżej drogi; poziom drogi został obniżony w stosunku do jego nieruchomości o około 1 m. Oświadczył, że oczekuje wykonania wjazdu na swoją nieruchomość i wyrównania, obniżenia i uregulowania stanu prawnego swojej posesji. Odmówił podpisania protokołu z oględzin bez podania przyczyn.

W dniu 26 października 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Nadzór Wodny w Skarżysku-Kamiennej, z którego wynika, że pracownicy przywołanej powyżej instytucji podczas przeprowadzonej w dniu 21 października 2020 r. wizji terenowej stwierdzili, że zgodnie z prowadzoną ewidencją wód przedmiotowy rów nie jest rowem melioracyjnym i znajduje się poza obszarem zmeliorowanym; przez częściowe zasypanie oraz brak przeprowadzonej konserwacji rowu przydrożnego zostało utrudnione odprowadzanie wód opadowych z ul. P.; wyprofilowanie drogi ze spadkiem w przeciwnym kierunku do spadku terenu w kierunku działek po południowej stronie jezdni podczas opadów deszczu może powodować zaleganie wody w obrębie sąsiednich nieruchomości; średnica rury umieszczonej pod jezdnią, mająca za zadanie odprowadzanie wód opadowych w kierunku północnym może być nieadekwatna do obszaru, z jakiego wody deszczowe do niej trafiają. Organ 2 listopada 2020 r. zwrócił się do Państwowego Gospodarstwa Wodnego, Wody Polskie, Nadzór Wodny w Skarżysku-Kamiennej z prośbą o: przesłanie mapy z zaznaczonym miejscem, w którym rów odprowadzający wodę z ul. P. został zasypany, a także dokumentów potwierdzających pierwotny przebieg opisanego rowu; wskazanie numerów ewidencyjnych działek, na których może zalegać woda spływająca z ul. P. podczas opadów deszczu; przesłanie obliczeń potwierdzających, że średnica rury umieszczonej pod jezdnią jest nieadekwatna do odprowadzenia wody z przedmiotowego obszaru; udzielenie informacji, jakiej średnicy rurę należy zastosować do odprowadzania wody z przydrożnego rowu; przesłanie zdjęć z wizji przeprowadzonej 21 października 2020 r.

W dniu 9 listopada 2020 r. PGW Wody Polskie Nadzór Wodny w Skarżysku-Kamiennej poinformowało, że informacje przekazane w ich piśmie stanowią jedynie przypuszczenie wynikłe z obserwacji sytuacji terenowej w związku z pismem S. R. i nie są jednoznacznym stwierdzeniem powodu zalegania wody na działce okazanej podczas wizji (nr ew. [...]).

Zgodnie ze stanowiskiem organu I instancji, podczas oględzin 21 października 2020 r. (tj. w tym samym dniu, w którym wizję terenową przeprowadzili pracownicy PGW), pracownicy Urzędu Miasta w Skarżysku-Kamiennej nie stwierdzili na nieruchomości S. R. zastoisk wody, natomiast pracownik Państwowego Gospodarstwa Wodnego, Wody Polskie, Nadzór Wodny w Skarżysku-Kamiennej M. W. w przytoczonym powyżej piśmie wskazuje, że nie może jednoznacznie stwierdzić powodu zalegania wody na działce okazanej podczas wizji nr ew. [...]. Organ zauważył, że działka, którą przywołał M. W. nie jest własnością S. R., a ponadto M. W. mimo prośby organu nie przedstawił zdjęć z przeprowadzonej wizji terenowej na poparcie swoich twierdzeń. W dniu 10 listopada 2020 r. organ otrzymał pismo z Wydziału Dróg i Transportu w Urzędzie Miasta Skarżyska-Kamiennej, informujące, że rów w ul. P. w rejonie działek [...] jest rowem przydrożnym; ul. P. w Skarżysku-Kamiennej jest drogą publiczną, zaliczoną do kategorii dróg gminnych; rowy przydrożne są przeznaczone tylko i wyłącznie do odprowadzania wód opadowych z pasa drogowego; przedmiotowy rów wraz z przepustem na północną stronę drogi istniał przed przebudową ul. P.; utrzymanie drożności rowów pełniących funkcję rowów przydrożnych wraz z przepustami pod drogą należy do zarządcy drogi.

W dniu 30 grudnia 2020 r. organ I instancji wydał decyzję o odmowie nałożenia na Gminę Skarżysko-Kamienna obowiązków z art. 234 ustawy Prawo wodne. Na skutek odwołania S. R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z dnia 1 marca 2021 r. uchyliło decyzję organu I instancji do ponownego rozpatrzenia, uznając to rozstrzygnięcie za przedwczesne.

W dniu 7 czerwca 2021 r odbyły się kolejne oględziny nieruchomości z udziałem biegłego T. D. i S. R., który oświadczył, że wskutek przebudowy ul. P. została obniżona w stosunku do jego nieruchomości, jego działki są zalewane wodami opadowymi, a szkody mogą dopiero powstać. Zawnioskował, by wyrównać jego działkę i wykonać rów betonowy wzdłuż jego działki i na działkach sąsiednich. Obecnie wygląda tak, jakby jego działki nr [...] zostały podwyższone w stosunku do drogi. S. R. ponownie odmówił podpisania protokołu oględzin bez podania przyczyny. W dniu 6 lipca 2021 r. S. R. zgłosił zastrzeżenia do sporządzonej przez biegłego opinii, a w dniu 12 lipca 2021 r. zwrócił się z pytaniami dotyczącymi prowadzonego postępowania i sporządzonej opinii. W dniu 27 lipca 2021 r. do organu wpłynęła odpowiedź biegłego na ww. pisma strony.

Decyzją z dnia 30 sierpnia 2021 r., Prezydent Miasta Skarżyska-Kamienna odmówił nałożenia na Gminę Skarżysko-Kamienna obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom stwierdzając, że analiza całego zebranego materiału dowodowego, w tym "Ekspertyzy dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie przy ul. P. w Skarżysku-Kamiennej (działki nr ewid. [...]) wskazuje, że na działce nr [...] nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie, tj. zmiany kierunku i natężenia odpływu w wyniku działania właściciela działki, tym samym brak szkody dla gruntów sąsiednich (działkach nr [...]).

W odwołaniu S. R. zarzucił organowi I instancji naruszenie: art. 7 i art. 77 Kpa polegające na braku wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, w szczególności poprzez brak należytego przeprowadzenia dowodu z jego wyjaśnień na okoliczność, że w wyniku przebudowy ul. P. podniesiony został poziom terenu przyległego do jego nieruchomości; art. 10 Kpa poprzez uniemożliwienie skarżącemu brania czynnego udziału w postępowaniu; art. 80 Kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że zorganizowany sposób odprowadzenia wód opadowych zapewnia i gwarantuje bezpieczne odwodnienie drogi gminnej (działka [...]), bez szkody dla gruntów sąsiednich, tj. dla działek [...], podczas gdy przedstawione przez niego zdjęcia zrobione dzień po przeprowadzeniu oględzin (październik 2020 r.) oraz zdjęcia z bieżącego roku dowodzą, że wykonane odwodnienie jest wadliwe i wymaga poprawy; art. 107 § 3 Kpa polegające na nieprawidłowym sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które to uzasadnienie ograniczyło się w zasadzie jedynie do przedstawienia stanu faktycznego, natomiast nie zawierało praktycznie obligatoryjnych elementów uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji administracyjnej, w tym wyjaśnienia ustalonych w toku postępowania okoliczności, sprowadzając się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że na działce nr [...] nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie, tj. zmiany kierunku i natężenia odpływu w wyniku dokonanej modernizacji drogi gminnej; art. 89 § 2 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy, w sytuacji gdy zachodziła potrzeba wyjaśnienia sprawy przy udziale biegłego (nie eksperta); art. 84 § 1 Kpa poprzez brak uzyskania opinii pochodzącej od biegłego (nie eksperta), w sytuacji gdy przedstawiony stan faktyczny wymaga wiadomości specjalnych na okoliczności przez niego przedstawiane, tj. wykazanie, że nieruchomości są zalewane na skutek nieprawidłowo wykonanego odwodnienia, a modernizacja drogi gminnej w sposób istotny zakłóciła stosunki wodne na jego nieruchomości.

Organ odwoławczy kierując się wynikami sporządzonej w czerwcu 2021 r. przez biegłego T. D. ekspertyzy uznał, że na działce nr [...] nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie, tj. zmiany kierunku i natężenia odpływu w wyniku działania właściciela działki, a tym samym brak szkody dla gruntów sąsiednich (działki nr [...]). Na podstawie pomiarów geodezyjnych i własnych obserwacji biegły stwierdził, że wody opadowe na analizowanym terenie zostały ujęte w systemy odwadniające i w bezpieczny sposób odprowadzone są na tereny położone po drugiej stronie drogi. Zorganizowany sposób odprowadzenia wód opadowych zapewnia i gwarantuje bezpieczne odwodnienie drogi gminnej (działka [...]), bez szkody dla gruntów sąsiednich tj. dla działek [...]. Na analizowanym terenie oraz w granicy działek 1160 – [...] nie ma śladów świadczących o stagnowaniu wody lub niekontrolowanym odprowadzaniu wód opadowych pomiędzy ww. działkami (np. brak roślinności typowej dla terenów podmokłych, trawa nie jest "wymoknięta", nie ma śladów w terenie świadczących o zalewaniu działki, skarpa rowu od strony działek [...] jest stabilna, bez śladów osuwisk).

W uzupełnieniu swojego stanowiska (pismo z 16 lipca 2021 r.) biegły wyjaśnił, że na rozpatrywanym terenie wody opadowe pochodzące z drogi są ujmowane i zagospodarowane w prawidłowy sposób, bez szkody dla działek o nr [...], tj. za pomocą ścieku betonowego i rowu drogowego. Nie ma też potrzeby przeprowadzania analizy zasadności wykonania rowów przydrożnych wzdłuż całej ul. P . Dalej wskazał, że wody opadowe są odprowadzane za pomocą przepustu drogowego o średnicy ø 400 na tereny położone po północnej stronie drogi (tereny położone po drugiej stronie w stosunku do działek S. R., gdzie w sposób dowolny rozlewają się). Aktualny sposób odprowadzania wód opadowych poniżej przepustu pozostaje bez związku z wnioskami zawartym w ekspertyzie. Ponadto przedmiotem analizy nie były działki położone po przeciwnej stronie drogi w stosunku do działek strony. Inwestycja została wykonana w 2017 r., a S. R. do chwili obecnej nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o szkodliwym oddziaływaniu ww. prac na jego nieruchomość.

Zdaniem Kolegium, posiadane przez biegłego uprawnienia i kwalifikacje pozwalały na wykonanie specjalistycznej opinii, stanowiącej dowód w sprawie.

Kolegium stwierdziło, że nie zaistniały podstawy do nałożenia na Gminę Skarżysko-Kamienna obowiązków wynikających z art. 234 ustawy Prawo wodne, skoro nie doprowadziła ona swym działaniem w postaci przebudowy ul. P. do zmiany stanu wód na gruncie i zakłócenia stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Biegły w swej opinii i dodatkowych wyjaśnieniach jednoznacznie bowiem wskazał, że na przedmiotowym terenie nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie oraz nie doszło do naruszenia przepisu art. 234 ust. 1 ww. ustawy, tj. nie zmieniono kierunku odpływu wód, nie odprowadzono wód opadowych i roztopowych na grunty sąsiednie, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Biegły w swej opinii szczegółowo przeanalizował położenie, stan zagospodarowania, ukształtowanie terenu przedmiotowych nieruchomości, dokonał stosownych analiz, pomiarów, przeanalizował dokumentację znajdująca się w aktach sprawy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego sprawy dokonał powyższych ustaleń.

W skardze do tut. Sądu S. R. zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy pozwalających na rozstrzygnięcie, czy w wyniku przebudowy ul. P. podniesiony został poziom terenu przyległego do jego nieruchomości, przez co doszło do zakłócenia stosunków wodnych na jego działkach. Wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, przeprowadzenie dowodu z 10-ciu zdjęć załączonych do skargi obrazujących wygląd ul. P. przed i po jej przebudowie.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przed przebudową drogi na całej jej długości istniał rów, który odprowadzał wodę z zachodu na wschód, a z ulicy, gdy rów przepełniał się, woda spływała w kierunku północnym zgodnie ze spadkiem terenu. Przepust pod drogą przyjmował tylko wodę pomocniczą. Obecnie rów przydrożny jest zlikwidowany w 90% i woda z całej ul. P. i sąsiadującego lasu kierowana jest do przepustu na wysokości działki nr [...], która przy deszczu płynie całą ulicą. To samo dzieje się od ul. W. do działki nr [...], tzn. cała woda musi się pomieścić w przepuście ø 400.

W dalszej części skargi jej autor sformułował następujące pytania: czy możliwe jest aby odprowadzić wodę ww. przepustem z całej ulicy; czy urząd Miasta wystąpił do Polskich Wód o likwidację rowu przydrożnego, do kogo należy wznowienie punktów granicznych, jeśli inwestor usunął je przy przebudowie drogi, czy Gmina powinna wykonać zjazd na działki nr [...]. W ocenie skarżącego zbadanie całej ulicy ma znaczenie, gdyż woda powinna być odprowadzana z całej ulicy w jednym kierunku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zleciło wykonanie przepustu, który jednak nie został wykonany. Podniósł, że operat geodezyjny ma znaczenie, ponieważ zawiera wszystkie wartości.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 18 maja 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zwrócenie się przez Sąd do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w Skarżysku-Kamiennej o nadesłanie informacji, czy wykonane roboty budowlane przy ul. P. zostały zrealizowane zgodnie z projektem budowlanym oraz o nadesłanie tego projektu. Wystąpił o zwrócenie się do Urzędu Miasta w Skarżysku-Kamiennej o ustosunkowanie się na piśmie, czy przed przebudową ul. P. na całej jej długości przebiegał rów, czy po przebudowie pozostał, oraz czy działki nr [...] przed przebudową były równe z jezdnią. Ponadto zawnioskował, aby Sąd zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Skarżysku-Kamiennej o nadesłanie operatu geodezyjnego dotyczącego przebudowy ul. P .

Na rozprawie 8 czerwca 2022 r. skarżący podniósł, że na skutek zastojów wody na drodze jej nadmiar jest pochłaniany przez trawę rosnącą na jego działkach wzdłuż drogi, przez co dochodzi do podniesienia poziomu gruntu na tych działkach. Trudno jest to pokazać dokumentacją fotograficzną. W sprawie przebudowanej drogi zgłaszał się do organu nadzoru budowlanego, ale otrzymał odpowiedź, że nie będzie przeprowadzana żadna kontrola. Wyjaśnił, że wzdłuż jego nieruchomości znajduje się rów, ale odpływ wody jest nieefektywny, ponieważ jest tam przepust małej średnicy. Przed wybudowaniem drogi rów był na odcinku ok. 600 m, a teraz jest na odcinku ok. 40 m. Przed przebudową drogi poziom gruntu na jego nieruchomości był równy z drogą, a obecnie na działce nr [...] poziom jest wyższy o ok. 80 cm, a na działce nr [...] niższy o ok. 15 cm, co tworzy nieckę, w której zbiera się woda. Nie wykonał na poparcie tej okoliczności żadnego zdjęcia. Dołączył trzy fotografie wykonane w dniu poprzedzającym rozprawę. Skarżący wykonał je stojąc na swojej nieruchomości, na jednym zdjęciu widać drogę, a na drugim już nie z powodu skarpy usypanej przy budowie drogi. W niecce prawdopodobnie zbiera się woda, skarżący jednak nie wykonał stosownych zdjęć, nie zlokalizował zastojów wody na swojej działce, wyraził pogląd, że woda znajdująca się na drodze nie została zebrana i wpływała na jego działkę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Zgodnie z art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm.), dalej "Pw", właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt 1); odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (ust. 3).

Z powyższego wynika, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 234 ust. 3 Pw organ ma obowiązek ustalenia: czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na swoim gruncie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, czy pomiędzy zmianą stanu wody i szkodą istnieje związek przyczynowo skutkowy. W konsekwencji, nie każda zmiana stosunków wodnych będzie powodowała zastosowanie art. 234 Pw, a jedynie taka, która negatywnie, szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 234 ust. 3 Pw jest bowiem eliminacja szkodliwego oddziaływania na grunty, do którego doszło na skutek zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, a nie kompleksowe uregulowanie stosunków wodnych na konkretnym terenie.

Niewątpliwie, ustalenie opisanego związku przyczynowo-skutkowego wymaga odpowiedniej wiedzy specjalistycznej z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, a także ewentualnie - przeprowadzenia odpowiednich badań, analiz i obliczeń, co wykracza z reguły poza wiedzę pracowników organu, dlatego też w postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych na gruncie najczęściej niezbędne jest dopuszczenie opinii biegłego, co też uczyniono w rozpoznawanej sprawie. Opinię (ekspertyzę) sporządził w czerwcu 2021 r. mgr inż. T. D., posiadający uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń (k. 241 akt adm.). W opinii tej, na podstawie pomiarów geodezyjnych i własnych obserwacji, biegły wskazał, że zorganizowany sposób odprowadzenia wód opadowych (które na analizowanym terenie zostały ujęte w systemy odwadniające i w bezpieczny sposób odprowadzone są na tereny położone po drugiej stronie drogi) zapewnia i gwarantuje bezpieczne odwodnienie drogi gminnej (działka [...]), bez szkody dla gruntów sąsiednich, tj. dla działek [...]. Stwierdził brak śladów na analizowanym terenie oraz w granicy działek [...] – [...] stagnowania wody lub niekontrolowanego odprowadzania wód opadowych pomiędzy ww. działkami (np. brak roślinności typowej dla terenów podmokłych, trawa nie jest "wymoknięta", brak śladów w terenie świadczących o zalewaniu działki, skarpa rowu od strony działek [...] stabilna, bez śladów osuwisk). Na podstawie pomiarów geodezyjnych uznał, że działki nr [...] nie mogą być zalewane wodami opadowymi pochodzącymi z drogi gminnej. Odnosząc się do kwestii zalewania nieruchomości skarżącego wodami pochodzącymi z drogi gminnej biegły wyjaśnił, że w przypadku wypełnienia rowu drogowego, woda następnie będzie się rozlewała na całą szerokość (na analizowanym terenie). Podsumowując biegły stwierdził, że na omawianym gruncie nie doszło do zmiany stanu wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Odnosząc się do zastrzeżeń skarżącego, biegły w piśmie z dnia 16 lipca 2021 r. wyjaśnił, że na rozpatrywanym terenie wody opadowe pochodzące z drogi są ujmowane i zagospodarowane w prawidłowy sposób, bez szkody dla działek o nr [...], tj. za pomocą ścieku betonowego i rowu drogowego. Wody opadowe są odprowadzane za pomocą przepustu drogowego o średnicy ø 400 na tereny położone po północnej stronie drogi (tereny położone po drugiej stronie w stosunku do działek skarżącego, gdzie w sposób dowolny rozlewają się). Aktualny sposób odprowadzania wód opadowych poniżej przepustu pozostaje bez związku z wnioskami zawartymi w ekspertyzie.

Skarżący ze swej strony poza polemiką z ww. opinią nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność, że na jego działce zalega woda, czy też, że na skutek przebudowy przedmiotowej drogi poniósł inną szkodę będącą skutkiem naruszenia przez Gminę Skarżysko-Kamienna stosunków wodnych. Opinia biegłego jest spójna, logiczna, wskazuje okoliczności uzasadniające wyprowadzone z niej wnioski końcowe. Inwestycja została wykonana w 2017 r., a skarżący mimo dołączenia do akt szeregu fotografii, żadną z nich nie udokumentował szkody na swoich działkach. Szkody takiej nie wykazały też dwukrotne oględziny nieruchomości. Brak szkody determinuje rozstrzygnięcie całej sprawy, ponieważ w takiej sytuacji nie istnieją przesłanki do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 234 ust. 3 Pw (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. II OSK 1621/13). Gdyby nawet przyjąć hipotetycznie, że doszło do zakłócenia stosunków wodnych, to w obecnej sytuacji nie miało to żadnego wpływu na nieruchomość skarżącego. Co do zasady szkoda powinna być realna, a nie hipotetyczna. Gdyby ustawodawca miał zamiar objąć powyższą regulacją także stany faktyczne, w których doszło do zmiany stanu wody na gruncie, a nie wystąpiło szkodliwe odziaływanie tej zmiany na grunt sąsiedni (szkoda rzeczywista), to wskazałby to wyraźnie w przepisie, posługując się np. trybem przypuszczającym: "mogą szkodliwie wpływać" (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2021 r., sygn. III OSK 530/21).

W takiej sytuacji zbędne było prowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego. Organy właściwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, nie naruszając przepisów postępowania, dokonały oceny opinii biegłego, dając możliwość skarżącemu wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Organy nie są zobligowane do ustalania ani też badania, czy i na ile prawdopodobne jest wystąpienie szkód w przyszłości oraz jakiego rodzaju będą to szkody (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2017 r., sygn. II OSK 2795/15). Potencjalna szkoda nie może być więc uznana za przejaw szkodliwego oddziaływania (wpływu) na grunty sąsiednie. W tym zakresie konieczne jest bowiem ustalenie realnych i skonkretyzowanych szkód na gruncie (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r., sygn. II OSK 1167/17). W realiach niniejszej sprawy, skarżący nie wykazał powstania jakichkolwiek szkód na swoich działkach (czego potwierdzeniem jest opinia biegłego), jak również nie wykazał, że z dużym prawdopodobieństwem takie szkody wystąpią. Nie zostały więc spełnione przesłanki z art. 234 ust. 3 Pw, a żądania skarżącego należy ocenić jako prewencyjne (asekuracyjne).

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.

O wynagrodzeniu adwokata ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 Ppsa w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 pkt 1 i 2 oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 18).