Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 138/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 85 ust. 1 i  ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Referent stażysta Marta Kubiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. M. oraz ze skargi działających, jako Stowarzyszenie "A" w [...] : K.S., W. K., Z. M., P.K., M. I. i W. C., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 14 sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Praszki z dnia 12 lipca 2012r., nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz K. S., W. K., Z. M., P. K., M. I. i W. C. solidarnie kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz Z. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonej opłaty sądowej.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Z. M, była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 14 sierpnia 2013 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Praszki z dnia 12 lipca 2012 r., nr [...], określającą B Sp. z o.o. z siedzibą w [...], dalej zwaną też Spółką, środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia dla inwestycji polegającej na budowie pięciu elektrowni wiatrowych wraz z drogami wewnętrznymi, placem manewrowym oraz infrastrukturą towarzyszącą (liniami elektroenergetycznymi SN, kablami sterowania i telekomunikacyjnymi, pięcioma stacjami kontenerowymi pomiarowymi i niezbędnymi urządzeniami elektroenergetycznymi) na działkach nr a (EW1); b i c; d; e (zjazd z drogi) położonych w obrębie [...] i f; g; h; i; j; k (zjazd z drogi) położonych w obrębie miejscowości [...], l (EW2) oraz ł; m (oddziaływanie rotora) i n; o; p (zjazd z drogi) położonych w obrębie [...] – [...]; r; s; t (zjazd z drogi) w obrębie [...]; u (EW3) oraz w; z (oddziaływanie rotora); ż (EW4) oraz ź; ab; ac; ad (oddziaływanie rotora) położonych w obrębie [...]; ae (EW5) oraz af; ag; ah (oddziaływanie rotora) i ai (zjazd z drogi) położonej w obrębie [...], gmina [...].

Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2011 r. B Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zwróciła się do Burmistrza Praszki o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie pięciu elektrowni wiatrowych wraz z drogami wewnętrznymi, placem manewrowym oraz infrastrukturą towarzyszącą (liniami elektroenergetycznymi SN, kablami sterowania i telekomunikacyjnymi, pięcioma stacjami kontenerowymi pomiarowymi i niezbędnymi urządzeniami elektroenergetycznymi) na działkach nr a (EW1); b i c; d; e (zjazd z drogi) położonych w obrębie [...] i f; g; h; i; j; k (zjazd z drogi) położonych w obrębie miejscowości [...], l (EW2) oraz ł; m (oddziaływanie rotora) i n; o; p (zjazd z drogi) położonych w obrębie [...] – [...]; r; s; t (zjazd z drogi) w obrębie [...]; u (EW3) oraz w; z (oddziaływanie rotora); ż (EW4) oraz ź; ab; ac; ad (oddziaływanie rotora) położonych w obrębie [...]; ae (EW5) oraz af; ag; ah (oddziaływanie rotora) i ai (zjazd z drogi) położonej w obrębie [...], gmina [...]. Spółka przedłożyła wraz z wnioskiem, kartę informacyjną o powyższym przedsięwzięciu.

Burmistrz Praszki obwieszczeniem z dnia 14 września 2011 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, informując o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i możliwości składania wniosków i zastrzeżeń. Następnie pismem z dnia 16 września 2011 r. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o wyrażenie opinii, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Następnie organ pierwszej instancji wydał w dniu 11 października 2011 r. postanowienie o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko, a postanowieniem z dnia 14 października 2011 r. zawiesił postępowanie administracyjne do czasu przedłożenia powyższego raportu przez wnioskodawcę .

Zespół autorski C w [...] sporządził "Raport oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko dla inwestycji polegającej na budowie pięciu elektrowni wiatrowych wraz z drogami wewnętrznymi, placami manewrowymi oraz infrastrukturą towarzyszącą (liniami elektroenergetycznymi SN, kablami sterowania i telekomunikacyjnymi, pięcioma stacjami kontenerowymi pomiarowymi i niezbędnymi urządzeniami elektroenergetycznymi) na działkach nr a (EW1); b i c; d; e (zjazd z drogi) położonych w obrębie miejscowości [...] i f; g; h; i; j; k (zjazd z dróg) położonych w obrębie miejscowości [...], l (EW2) oraz ł; m (oddziaływanie rotora) i n; o; p (zjazd z drogi) położonych w obrębie miejscowości [...]; r; s; t (zjazd z drogi) w obrębie miejscowości [...]; u (EW3) oraz w; z (oddziaływanie rotora); ż (EW4) oraz ź; ab; ac; ad (oddziaływanie rotora) położonych w obrębie miejscowości [...]; ae (EW5) oraz af; ag; ah (oddziaływanie rotora) i ai (zjazd z drogi) położonej w obrębie miejscowości [...], gmina [...]", dalej zwany raportem, a zawierający m.in. opis wariantu przedsięwzięcia wybranego przez Spółkę do realizacji oraz oddziaływanie inwestycji na stan środowiska w fazie budowy, eksploatacji i likwidacji. Raport ten został przedstawiony Burmistrzowi Praszki przez inwestora w dniu 3 listopada 2011 r.

Postanowieniem z dnia 14 listopada 2011 r. organ podjął zawieszone postępowanie, oraz wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] i do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o zajęcie stanowiska w przedmiocie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia.

Obwieszczeniem z dnia 14 listopada 2011 r. na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) (Dz. U. nr 199 poz 1227) Burmistrz Praszki zawiadomił o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, informując m.in. o terminie i sposobach wnoszenia uwag.

W dniu 12 grudnia 2011 r. do Urzędu Miejskiego w Praszce wpłynął protest mieszkańców [...], [...] i okolic, w którym podnieśli, że sprawa inwestycja ze względu na bliskie położenie od zabudowy mieszkaniowej stanowi zagrożenie dla środowiska i zdrowia mieszkańców. Wyjaśnili też, że nie są przeciwni realizacji inwestycji, a jedynie wymagają przeprowadzenia przez organ właściwych konsultacji społecznych. Wyrazili obawę przed negatywnymi następstwami społecznymi, ekonomicznymi, zdrowotnymi i środowiskowymi planowanego przedsięwzięcia oraz zauważyli, że decyzja w tej sprawie wymaga podjęcia decyzji lokalizacyjnych elektrowni wiatrowych przez Radę Miejską i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów objętych inwestycją.

W dniu 12 grudnia 2011 r. wpłynęło do organu pismo K. S., w którym wnioskował o odrzucenie w całości sporządzonego w sprawie raportu, jako wykonanego "tendencyjnie pod inwestora" oraz pomijającego istotne zagrożenia i negatywne skutki dla mieszkańców objętych oddziaływaniem elektrowni. Jego zdaniem błędnie określono odległości wskazanych elektrowni od zabudowy, co ma odniesienie do określonego w raporcie poziomu hałasu powodowanego przez elektrownię. K. S. poruszył także kwestię infradźwięków i ich lakonicznego opisu w raporcie. Ponadto zauważył, że skoro w raporcie stwierdzono odstraszający wpływ elektrowni na ptaki w odległości do 800 m, to również ludzie nie powinni zamieszkiwać strefy obejmującej ten obszar.

Kolejne uwagi pismem z dnia 12 grudnia 2011 r. zgłosił Z. M. Odnosiły się one do planów budowy elektrowni wiatrowych w obrębie miejscowości [...] i [...]. Podnosiły przede wszystkim aspekt ciągłego hałasu, który będzie odczuwalny dla mieszkańców, powodując dyskomfort życia, który po dłuższym czasie doprowadza do różnego rodzaju schorzeń i zaburzeń funkcjonowania organizmu. Zwrócił także uwagę na tendencję spadku zainteresowania nabywania nieruchomości w tamtym okolicach oraz na krajobraz tworzony przez elektrownie wiatrowe.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia 13 grudnia 2011 r., nr [...], zaopiniował planowane przedsięwzięcie z uwagą, iż przed dopuszczeniem do użytkowania należy wykonać pomiary kontrolne natężenia hałasu w najbliższych terenach chronionych.

Burmistrz Praszki obwieszczeniem z dnia 4 stycznia 2012 r. zawiadomił o ponownym przeprowadzeniu postępowania z udziałem społeczeństwa, informując o terminie i sposobach wnoszenia uwag.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] postanowieniem z dnia 19 stycznia 2012 r., nr [...], uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia.

W dniu 24 stycznia 2012 r. do Urzędu Miejskiego w Praszce wpłynął, podpisany przez 267 mieszkańców wsi [...], [...] i innych, protest w sprawie budowy elektrowni wiatrowych zlokalizowanych w [...]. W proteście mieszkańcy nie wyrazili zgody na lokalizację elektrowni w sąsiedztwie budynków mieszkalnych z uwagi na emitowany hałas, infradźwięki i efekt migotania cienia. Przedstawili także obawy wobec rozrzucania w okresie zimowym przez śmigła turbin, zamarzającego na nich lodu, zabijania i odstraszania ptaków, czego efektem będzie wzrost populacji gryzoni niszczących uprawy oraz powtórzono zarzut spadku cen nieruchomości.

W dniu 24 stycznia 2012 r. wpłynęły również cztery indywidualne, lecz analogiczne wnioski L. S., M. S., E. T. i M. T., dotyczące spadku cen nieruchomości, hałasu oraz nieczytelności dokumentacji złożonej przez inwestora z uwagi na brak polskich znaków diakrytycznych.

Następnie w dniach 30 stycznia 2012 r. oraz 2 lutego 2012 r. do organu pierwszej instancji wpłynęły kolejne uwagi (odpowiednio pismo Z. M. z dnia 30 stycznia 2012 r., pismo M. I. i W. K. z dnia 1 lutego 2012 r. oraz pismo K. S. opatrzone datą 2 lutego 2012 r. stwierdzające niezgodność raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko z wytycznymi Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska co do prognozowania oddziaływań na środowisko farm wiatrowych (dostępnymi na stronie internetowej tamtejszej Dyrekcji) w zakresie oddziaływania na środowisko akustyczne, krajobraz, wartość nieruchomości oraz oddziaływań skumulowanych.

Zwrócono uwagę na zapisy "Strategii rozwoju obszarów wiejskich LGD [...]", w której jako zasadniczy element wskazano np. potencjał przyrodniczy, a jako cele operacyjne wymieniono m.in. utworzenie infrastruktury turystycznej, kształtowanie krajobrazu, ochronę dziedzictwa przyrodniczego i rozwój gospodarki wiejskiej. Wskazano także, że planowana inwestycja zostanie zrealizowana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647, z późn. zm.), oraz, że w raporcie brak jest informacji o biogazowni, która zostanie wybudowana w miejscowości [...], w szczególności o skumulowanym hałasie obu inwestycji, który przekroczy dopuszczalny poziom hałasu. Wątpliwości protestujących budziła także analiza wpływu elektrowni wiatrowych na chiropterofaunę (zawarta w załączniku nr 10 do raportu oraz aneks do niej), w której niejednoznacznie określono teren badania dotyczącego występowania nietoperzy. Zauważyli także, że nie zastosowano się do niektórych standardów określonych w "Tymczasowych wytycznych dotyczących oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na nietoperze" (wersja II, grudzień 2009) stanowiących, że w strefie minimum 1 km od granicy farmy wiatrowej sprawdza się miejsca najwyższego prawdopodobieństwa znalezienia kolonii rozrodczej nietoperzy. Zwrócono uwagę, że na strychu kościoła pod wezwaniem [...] w [...] oddalonego ok. 1 km od elektrowni EW2, zlokalizowano liczącą co najmniej tysiąc osobników kolonię rozrodczą tego gatunku zwierząt. Tymczasem w raporcie inwestora kolonię tą pominięto, wskazując, że badany obszar pod względem różnorodności jak i zarejestrowanej aktywności nietoperzy należy do przeciętnych lub nawet poniżej przeciętnej, a także że nie stwierdzono większych koncentracji żerujących osobników, cennych kolonii rozrodczych czy zimowisk.

W nawiązaniu do złożonych 30 stycznia 2012 r. uwag oraz udzielonych pisemnie 27 lutego 2012 r. wyjaśnień inwestora, Z. M. w piśmie z dnia 12 marca 2012 r. wskazał na brak wyjaśnienia, dlaczego nie dokonano pomiaru poziomu hałasu tła, które jest niezbędne do określenia prawidłowej odległości elektrowni od zabudowy mieszkaniowej. Ponadto zwrócił uwagę na zdominowanie krajobrazu wsi [...] przez farmę wiatrową, a także zauważył, że nie przedstawiono kontrargumentów, które zaprzeczałyby spadkowi cen nieruchomości. Odnośnie analizy skumulowanego oddziaływania farm wiatrowych z innymi przedsięwzięciami podniósł, że należy uwzględnić wszystkie istniejące i przewidywane źródła hałasu.

Na skutek ujawnienia kolonii nietoperzy na strychu kościoła w miejscowości [...], Burmistrz Praszki zwrócił się do B Sp. z o.o. o uzupełnienie załącznika do raportu, o analizę wpływu planowanej inwestycji na siedlisko nietoperzy.

W dniu 4 maja 2012 r. wpłynęło żądane uzupełnienie, z którego wynikało, że w dniu 27 kwietnia 2012 r. przeprowadzono wizję w [...]. Z uwagi jednak na brak możliwości wejścia na strych budynku, skoncentrowano się na bezpośredniej obserwacji wieczornego wylotu nietoperzy z kościoła. Opisując szczegółowo warunki obserwacji, stwierdzono, że obecność tej kolonii należy uwzględnić w analizie wyników monitoringu prowadzonego w 2011 r. na potrzeby potencjalnego oddziaływania planowanej farmy wiatrowej. W 2011 r. monitoring obszaru farmy nie wykazał obecności kolonii rozrodczej, ani w ogóle obecności nocka dużego na badanym terenie. Niemniej jednak strych kościoła w [...] należy traktować jako potencjalne miejsce regularnego rozrodu tego gatunku nietoperzy w całym okresie funkcjonowania planowanej farmy wiatrowej. Jak wskazano w złożonym uzupełnieniu raportu, zgodnie z opracowaniem z 2011 r., pt. "Wytyczne dotyczące oddziaływania elektrowni wiatrowych na nietoperze", nocek duży należy do gatunków o niskim stopniu narażenia na kolizje z pracującymi elektrowniami wiatrowymi, bowiem żeruje na niskim pułapie (do 10 m n.p.t.) mając powolny i precyzyjny lot. Ponadto jego bazę pokarmową stanowią w dużej mierze owady chwytane na powierzchni gleby, liści i gałęzi. Zaliczany jest on do gatunków typowo leśnych, stąd nie jest narażony na kolizje z turbinami zlokalizowanymi na otwartych przestrzeniach.

W załączeniu do pisma z dnia 9 maja 2012 r. Burmistrz Praszki przekazał Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] i Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w [...] uzupełnienie załącznika do raportu o analizę kolonii nietoperzy sporządzoną przez D z [...].

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] pismem z dnia 22 maja 2012 r., nr [...], odnosząc się do wyników powyższej analizy uznał, że postanowienie z dnia 19 stycznia 2012 r., nr [...], uwzględnia wszystkie zalecenia analizy dotyczącej minimalizacji oddziaływania farmy wiatrowej na znajdującą się w kościele w [...] kolonię nocka dużego i tym samym stwierdził, że nie zachodzi konieczność uzgadniania nowych warunków realizacji przedsięwzięcia.

Pismem z dnia 28 maja 2012 r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zaopiniował planowane przedsięwzięcie z uwagą, iż przed dopuszczeniem do użytkowania należy wykonać pomiary kontrolne natężenia hałasu w najbliższych terenach chronionych.

Obwieszczeniem z dnia 4 czerwca 2012 r. Burmistrz Praszki zawiadomił o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz składania wniosków i zastrzeżeń.

W dniach 22 i 26 czerwca 2012 r. do organu zgłoszono uwagi (odpowiednio Z. M, P. K., J. I., M. H., J. i Ł. I., W. K. i J. B., M. I., K. S.) dotyczące zbyt bliskiej lokalizacji inwestycji do zabudowań mieszkaniowych, nieprawidłowej oceny jej oddziaływania na krajobraz, nieoszacowania stopnia zubożenia społeczeństwa na skutek spadku wartości nieruchomości znajdujących się w pobliżu elektrowni, nieuwzględnienia oddziaływań skumulowanych oraz nierzetelnej oceny uciążliwości hałasu emitowanego przez elektrownię wiatrową poprzez niewykonanie pomiarów tła akustycznego.

Jak wskazali protestujący zarzuty sprowadzają się do podnoszonych wcześniej uwag, na które Spółka nie przedstawiła, ich zdaniem, żadnych argumentów wyjaśniających zarzucane uchybienia. Nie zgodzono się także z liczebnością gatunku nocka dużego w okolicy planowej inwestycji. Zarzucano że zaistniały nowe okoliczności wymagające ponownego sporządzenia raportu, wbrew stanowisku prezentowanemu w piśmie z 22 maja 2012 r. przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], który po analizie uzupełnionego załącznika do raportu, stwierdził, że nie zachodzi potrzeba uzgadniania nowych warunków dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Nie zgodzono się także z przedstawionymi w raporcie badaniami z 2011 r., podczas których nie stwierdzono występowania osobników z gatunku nocka dużego. Dodano też, że w wyniku wizji dokonanej w czerwcu 2012 r. stwierdzono występowanie co najmniej 250 osobników tego gatunku nietoperzy.

Decyzją z dnia 12 lipca 2012 r., nr [...], Burmistrz Praszki określił inwestorowi B Sp. z o.o. z siedzibą w [...] środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. Budowa pięciu elektrowni wiatrowych wraz z drogami wewnętrznymi, placem manewrowym oraz infrastrukturą towarzyszącą (liniami elektroenergetycznymi SN, kablami sterowania i telekomunikacyjnymi, pięcioma stacjami kontenerowymi pomiarowymi i niezbędnymi urządzeniami elektroenergetycznymi) na działkach nr a (EW1); b i c; d; e (zjazd z drogi) położonych w obrębie [...] i f; g; h; i; j; k (zjazd z drogi) położonych w obrębie miejscowości [...], l (EW2) oraz ł; m (oddziaływanie rotora) i n; o; p (zjazd z drogi) położonych w obrębie [...] – [...]; r; s; t (zjazd z drogi) w obrębie [...]; u (EW3) oraz w; z (oddziaływanie rotora); ż (EW4) oraz ź; ab; ac; ad (oddziaływanie rotora) położonych w obrębie [...]; ae (EW5) oraz af; ag; ah (oddziaływanie rotora) i ai (zjazd z drogi) położonej w obrębie [...], gmina [...].

Określając rodzaj i miejsce realizacji zamierzenia (pkt I) organ stwierdził, że przedsięwzięcie obejmuje budowę pięciu wolnostojących elektrowni wiatrowych o mocy do 2 MW każda, wysokości całkowitej wieży (wraz ze śmigłem w pionie nad nią) do 150 m n.p.t., maksymalnej mocy akustycznej nieprzekraczającej 104 dB, a do wieży zostaną doprowadzone utwardzone - trwałe drogi wewnętrzne. Ponadto dodał, że przewiduje się wykonanie łuków, placów manewrowych oraz zatok postojowych, przy czym dwie ostatnie będą stałe, oraz że elektrownie zlokalizowane będą w rejonie miejscowości [...], [...] – [...] i [...].

W zakresie warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji (pkt II) Burmistrz orzekł m.in., iż przed dopuszczeniem farmy do użytkowania należy przeprowadzić pomiary kontrolne poziomu hałasu w najbliższych terenach chronionych, oraz że jeżeli z analizy porealizacyjnej wynikać będzie, że stwierdzona śmiertelność ptaków lub nietoperzy ma negatywny lub potencjalnie negatywny wpływ na miejscowe lub migrujące populacje, należy zastosować jako działanie minimalizujące wyłączanie turbiny - unieruchamianie wirnika (w przypadku nietoperzy przy prędkościach wiatru poniżej 6 m/s) w określonych porach doby i roku, w których zachodzi najwyższe ryzyko kolizji nietoperzy z elektrownią wiatrową, a także zastosować inne działania minimalizujące wpływ elektrowni na awifaunę i chiropterofaunę.

Formułując wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym (pkt III), organ wskazał m.in. parametry projektowanych turbin oraz konieczność określenia warunków i sposobów zagospodarowania mas ziemnych usuwanych albo przemieszczanych podczas prac ziemnych prowadzonych w związku z realizacją inwestycji oraz niepowodujących przekroczeń standardów jakości gleby i ziemi.

Organ I instancji nie ustalił wymagań w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii (pkt IV), ponieważ planowane przedsięwzięcie nie jest zaliczane do zakładów stwarzających zagrożenie występowania poważnych awarii.

Organ uznał, że przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko (pkt V), oraz nie stwierdził konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, bowiem stanowią o tym warunki przyrodnicze i spodziewane emisje (pkt VI). Jednocześnie organ postanowił nie nakładać na stronę obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę (pkt VII).

Ponadto organ nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie wpływu przedsięwzięcia na awifaunę i chiropterofaunę oraz stan klimatu akustycznego na terenach prawnie chronionych przed hałasem (pkt VIII).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zrelacjonował chronologicznie czynności postępowania. Podniósł, że "warunki realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia ustalił na podstawie informacji zawartych w raporcie i uzgodnieniach wymaganych w toku przeprowadzonego postępowania, mając na względzie słuszny interes społeczny, a także słuszny interes wnioskodawcy, zapewniając przy tym ochronę środowiska. Burmistrz wskazał, że wybrany wariant realizacji inwestycji nie wpłynie w sposób istotny na warunki terenowe w obszarze realizacji, w którym prowadzi się uprawy rolne i wykorzystuje istniejącą sieć dróg dojazdowych. Inwestycja nie będzie stanowić zagrożenia dla siedlisk o wysokiej wartości przyrodniczej i tras granicznych. Według organu zaproponowane rozwiązania techniczne są najlepszymi dostępnymi na rynku technikami w zakresie efektywnego wytwarzania energii, a projekt budowlany z uwagi na rodzaj i skale przedsięwzięcia powinien zawierać zaproponowany w sentencji zakres techniczny. Analizowane zadanie nie jest zaliczane do przedsięwzięć stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnej awarii określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. nr 58, poz. 535). Organ nie stwierdził także konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, gdyż przy zastosowaniu dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych będą dotrzymane standardy środowiska."

Odnosząc się "do zgłaszanych w postępowaniu wniosków, organ stwierdził, że nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ inwestor spełnił wszystkie wymagane przepisami prawa przesłanki". Dlatego też uznał, że "obliguje go to do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotowego przedsięwzięcia". Dodał też, że przeprowadzone postępowanie wykazało, iż "kilkaset metrów od obiektu natężenie dźwięku jest zgodne z obowiązującymi normami". Ponadto "nowoczesna konstrukcja powoduje brak wibracji na środowisko, a także nie będzie powodować promieniowania przez odpowiednie rozmieszczenie instalacji". W ocenie organu postępowanie administracyjne "prowadzone było poprawnie, a gdy w toku postępowania ujawniły się nowe okoliczności sprawy, społeczeństwo brało także w nim czynny udział". Konkludując Burmistrz zauważył, że "wytwarzanie energii wiatrowej nie powoduje degradacji środowiska i nie zanieczyszcza gleby. Jeżeli zostaną spełnione warunki, o których mowa w decyzji środowiskowej, to w praktyce nie wystąpi żadna uciążliwość", zakończył organ motywy decyzji.

Powyższą decyzję doręczono wnioskodawcy i Z. M. w dniu 13 lipca 2012 r., a pozostałe strony zawiadomiono o jej wydaniu w drodze obwieszczenia.

L. i R. J., Stowarzyszenie "A" w [...], W. K. oraz Z. M. nie zgodzili się z treścią wydanej przez Burmistrza Praszki decyzji i złożyli odwołania, podnosząc analogiczne zarzuty dotyczące naruszenia art. 37, art. 42 i art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., nr 199, poz. 1227 z późn. zm., dalej zwana "ustawą"), poprzez nierozpatrzenie uwag i wniosków mieszkańców zgłoszonych w ramach udziału społeczeństwa w postępowaniu i nieuwzględnienie ich podczas wydawania decyzji, oraz stwierdzenie, że teren zlokalizowany jest poza prawnymi formami ochrony przyrody, rozpoznanymi stanowiskami gatunków chronionych oraz siedlisk roślin, grzybów i zwierząt.

Zarzucili także wydanie decyzji w oparciu o wadliwy raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, ponieważ zawiera on szereg istotnych błędów, które nie zostały wystarczająco wyjaśnione ani usunięte przez osoby go sporządzające.

Odwołujący się podnieśli błędne określenie odległości elektrowni od obszarów zabudowanych, że wynosi ona 710 m, podczas gdy faktycznie przekracza niewiele ponad 500 m. Wskazali też brak w raporcie analizy skumulowanego hałasu emitowanego przez biogazownię w [...] zlokalizowaną w odległości 500 m od elektrowni EW3, dla której to inwestycji Burmistrz Praszki wydał 19 czerwca 2012 r. decyzję środowiskową. Zwrócili uwagę na nieuwzględnienie podczas wykonywania analizy akustycznej i symulacji rozkładu hałasu wpływu tła akustycznego na rozkład hałasu na badanym terenie wbrew przepisom rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów i wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. 2008 r., nr 206, poz. 1291). Zarzucili też, że w załączniku nr 9 do raportu "Ocena budowy i użytkowania farmy wiatrowej w miejscowości [...], [...], gm. [...], woj. [...] w odniesieniu do gatunków zwierząt, grzybów i roślin chronionych, obszarów Natura 2000, pozostałych obszarów chronionych (ptaki, pozostałe organizmy i siedliska bez nietoperzy)" znajduje się błędna informacja dotycząca liczby oraz okresu bytowania na przedmiotowym terenie znajdującego się pod ścisłą ochroną bielika. Według autorów raportu na terenie sąsiadującym z projektowaną farmą wiatrową znajdował się jeden osobnik z tego gatunku, najprawdopodobniej podczas migracji. Zatem uznano, że w pobliżu inwestycji nie znajdują się stanowiska lęgowe osobników bielika oraz innych osobników gatunków strefowych. Zwrócili także uwagę na naruszenie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r., poz. 267, z późn. zm.) dalej w skrócie K.p.a., przez brak postępowania w sprawie uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia, a to wobec ujawnienia się istotnych dla sprawy nieznanych organowi nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów, a istniejących w dacie postanowienia, a także naruszenie przez Burmistrza Praszki art. 10 K.p.a. oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez umożliwienie inwestorowi prowadzenia postępowania dowodowego i wypowiadania się w sprawie pomimo zawiadomienia stron w dniu 4 czerwca 2012 r. o zakończeniu postępowania.

W wyniku rozpatrzenia odwołań L. i R. J., W. K. i Z. M., Kolegium decyzją z dnia 23 października 2012 r., nr [...], umorzyło postępowanie odwoławcze, wywodząc, iż nie dysponują oni legitymacją procesową do kwestionowania rozstrzygnięcia Burmistrza Praszki, ponieważ nieruchomości, do których posiadają tytuł prawny, usytuowane są poza obszarem oddziaływania inwestycji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu skarg Państwa L. i R. J., W. K. i Z. M. uchylił opisaną wyżej decyzję Kolegium (wyrok z 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 42/13, dostępny jak wszystkie niżej podane na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu o oddziaływaniu konkretnego przedsięwzięcia na środowisko należy mówić także w sytuacji, w której uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub w wydawanych decyzjach na podstawie tych przepisów, gdyż o występowaniu dolegliwości nie mówimy tylko w przypadku przekroczenia wymagań. Sąd zakwestionował podgląd Kolegium, że dla wyjaśnienia statusu odwołujących się wystarczy oprzeć się jedynie na ocenie akustycznej przedsięwzięcia przedstawionej w raporcie, która potwierdza, że na żadnej z nieruchomości, do których posiadają oni tytuł prawny, nie nastąpi przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu. Ponadto zarzucił organowi odwoławczemu, że nie uzasadnił, dlaczego przyjął, że inwestor w sposób prawidłowy ustalił obszar oddziaływania inwestycji, a także, iż nie odniósł się do zarzutów odwołań oraz nie ocenił ich indywidualnie. Ponadto wskazał, że organ odwoławczy nie przeanalizował wszystkich wymienionych w raporcie zagrożeń w odniesieniu do działek stanowiących własność odwołujących się, a ograniczając się do analizy jednego ze źródeł zagrożeń dokonał przedwczesnej oceny posiadania przez nich legitymacji do zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji.

Ponadto od decyzji Burmistrza Praszki z dnia 12 lipca 2012 r., nr [...], odwołanie wniosło Stowarzyszenie "A" w [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia 23 października 2012 r., nr [...], stwierdziło niedopuszczalność odwołania, z uwagi na fakt, iż w dacie składnia odwołania Stowarzyszenie nie posiadało zdolności procesowej, a tym samym nie mogło skutecznie wnieść odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 48/13 oddalił skargę Stowarzyszenia na postanowienie Kolegium. Stowarzyszenie "A" wywiodło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, dotychczas nie rozpoznaną.

Pismem z dnia 10 czerwca 2013 r. Stowarzyszenie "A" zwróciło się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, na podstawie art. 31 § i § 3 K.p.a., o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym odwołań L. i R. J., W. K. i Z. M. od decyzji Burmistrza Praszki z dnia 12 lipca 2012 r., Motywując swoje podanie, Stowarzyszenie wskazało, że pierwotnie w odwołaniu zawarło podobne zarzuty co pozostali odwołujący się. Ponadto zauważyło, że dopuszczenie go do udziału w postępowaniu uzasadnione jest również celem i zakresem jego działania, o czym stanowią przytoczone postanowienia regulaminu Stowarzyszenia. Nadmieniło także, że reprezentuje interesy mieszkańców [...], którzy nie wyrażają zgody na budowę elektrowni wiatrowych z naruszeniem przepisów prawa oraz procedur w zakresie konsultacji społecznych.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego między innymi przez Z. M. i Stowarzyszenie "A" decyzją z dnia 14 sierpnia 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 1 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 z późn. ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Praszki z dnia 12 lipca 2012 r.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie jest ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199 poz. 1227 ze zm. obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.). Organ odwoławczy zacytował przepisy ustawy mające w sprawie zastosowanie, a to w kolejności ust. 71 ust. 1 i ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 73 ust. 1, art. 75 ust 1, art. 61 ust 1 pkt1 i art. 62 ust. 1 pkt 1 , art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 63 ust. 1 i ust. 4, art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 79 ust. 1, art. 80 ust. 1 i art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a i ust. 3. Niezależnie od przepisów ustawy powołał też organ przepisy rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących (...) Dz. U. nr 123 poz. 1397.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu przeanalizowało rodzaje emisji związanych z oddziaływaniem planowanej inwestycji na zdrowie i życie ludzi oraz na stan środowiska zarówno w fazie budowy, eksploatacji, jak i likwidacji przedsięwzięcia. Organ odwoławczy przedstawił zatem zarys kwestii powstania ewentualnych ścieków (socjalno-bytowych, technicznych i deszczowych), pokrywy glebowej na obszarze bezpośredniej lokalizacji elektrowni, wytworzenia odpadów przy wszelkiego rodzaju pracach budowlanych, w tym odpadów związanych z pracami konserwacyjnymi urządzeń technicznych, emisją zanieczyszczeń do powietrza oraz wzrostem uciążliwości akustycznej, związanych z powstaniem i likwidacją inwestycji. Kolegium przeanalizowało także stopień oddziaływania akustycznego planowanej inwestycji i tworzenie klimatu akustycznego otoczenia rozważanego przedsięwzięcia, powstanie drgań (wibracji) w strefie prowadzonych prac ciężkiego sprzętu budowlanego, a także stosowanych urządzeń, będących źródłami pól elektromagnetycznych. Organ poruszył także kwestię efektu migotania cieni, oddziaływania planowanej inwestycji na faunę i florę, brak transgranicznego oddziaływania przedmiotowych elektrowni wiatrowych, zlokalizowanie ich poza strefami szczególnej ochrony krajobrazu oraz poza terenami istniejących i projektowanych parków krajobrazowych, rezerwatów przyrody, czy obszarów chronionego krajobrazu, zespołów przyrodniczo-krajobrazowych, dolin rzecznych, torfowisk i bagien. Kolegium zaakcentowało także kwestie powstania ewentualnych poważnych awarii rozumianych zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 z późn. zm.). Organ odwoławczy zajął stanowisko w sprawie zgłoszonych uwag przez lokalną społeczność w zakresie zbyt bliskiego położenia inwestycji od zabudowy mieszkaniowej, szkodliwości infradźwięków, nieuwzględnienia w raporcie pomiaru poziomu hałasu tła akustycznego, skumulowanego oddziaływania planowanej inwestycji i biogazowni, oddziaływania zamierzenia na krajobraz, przyjęcia, że teren planowanego przedsięwzięcia zlokalizowany jest poza prawnymi formami ochrony przyrody, nieujawnienia kolonii nocka dużego, błędnej liczby oraz okresu bytowania bielika, zamarzającego na turbinach lodu, spadku cen nieruchomości na terenie sąsiadującym z elektrownią, konieczności ustalania przeznaczenia terenu pod elektrownie wiatrowe, w tym ustalania ich odległości od zabudowy mieszkaniowej, wyłącznie na podstawie ustaleń zawartych w miejscowym planie zagospodarowania terenu. Ponadto Kolegium odniosło się do: naruszenia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., poprzez niewznowienie postępowania w sprawie uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia wobec ujawnienia istotnych dla sprawy nieznanych organowi nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania postanowienia o uzgodnieniu; naruszenia przez Burmistrza Praszki art. 10 K.p.a.; dopuszczenia wyjaśnień inwestora zanegowanych w odwołaniach; nierozpatrzenia przez Burmistrza Praszki uwag i wniosków zgłoszonych przez społeczeństwo w toku postępowania i nieuwzględnienie ich podczas wydawania decyzji, a także pominięcia przez organ pierwszej instancji złożonego w dniu 12 grudnia 2011 r. protestu przez 202 mieszkańców.

Oceniając te zarzuty na tle okoliczności sprawy Kolegium przyjęło, że decyzja Burmistrza Praszki z dnia 12 lipca 2012 r., nie narusza żadnego przepisu prawa oraz interesu społecznego.

Na powyższą decyzję Z. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonej decyzji Z. M. zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na pozbawieniu społeczeństwa możliwości faktycznego udziału w postępowaniu administracyjnym, który to udział gwarantuje przepis art. 37 ustawy, obrazę przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i działanie wbrew interesowi społecznemu i słusznemu interesowi obywateli, co z kolei stanowi naruszenie przepisów określonych w art. 7 i 8 K.p.a. Skarżący zarzucił także obrazę przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy tj. art. 77 § 1 K.p.a., przez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie istotnych dowodów zebranych w sprawie a będących w posiadaniu Kolegium oraz obrazę przepisów postępowania poprzez przewlekłe załatwianie sprawy, co jest równoznaczne z naruszeniem art. 35 K.p.a.

W uzasadnieniu skarżący podał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu dokonało wbrew interesowi społecznemu i słusznemu interesowi obywateli, nieuzasadnionej konwalidacji rażących uchybień zawartych w decyzji środowiskowej z dnia 12 lipca 2012 r., nr [...], wydanej przez Burmistrza Praszki, polegających na nierozpatrzeniu pism protestacyjnych wniesionych przez społeczeństwo w okresie prowadzenia konsultacji społecznych przed wydaniem tej decyzji. Ta nieuzasadniona konwalidacja, zdaniem skarżącego, pozbawiła społeczeństwo możliwości faktycznego udziału w sprawie zagwarantowanego w art. 37 ustawy, a przez to udziału w ochronie środowiska.

Zarzut nierozpatrzenia przez Burmistrza Praszki protestu mieszkańców [...] z dnia 16 stycznia 2012 r., złożonego w okresie prowadzonych konsultacji przed wydaniem przez Burmistrza Praszki decyzji środowiskowej, był jedną z zasadniczych przesłanek, którą kierował się wnosząc odwołanie od tej decyzji. Tymczasem organ odwoławczy w swojej decyzji [...], w ocenie uwag i wniosków wniesionych przez społeczeństwo całkowicie pominął tę przesłankę odwołania. Kolegium odnotowało co prawda na stronie 4 decyzji fakt wpłynięcia do Urzędu Miejskiego w Praszce protestu podpisanego przez 267 mieszkańców, jednakże w dalszej części decyzji nie wymieniło już tego dokumentu, ani nie odniosło się do postulatów w nim zawartych.

Ponadto Kolegium wydając decyzję nie uwzględniło istotnych dowodów przedstawionych mu przez Stowarzyszenie "A" dokumentujących istnienie kolonii rozrodczej nocka dużego na poddaszu kościoła w [...]. Organ pominął w szczególności pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 31 sierpnia 2012 r., nr [...], potwierdzające istnienie dużej kolonii rozrodczej nocka dużego a będącego od dnia 17 października 2012 r. w dokumentacji zgromadzonej przez organ odwoławczy.

Skarżący zwrócił także uwagę na fakt, że Stowarzyszenie "A" oraz inne osoby podejmowały działania mające na celu ujawnienie kolonii rozrodczej nietoperzy w miejscowości [...], a następnie jej ochronę przed zniszczeniem. Tymczasem Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] uporczywie uchylał się od podjęcia działań mających na celu formalne ujawnienie tej unikalnej kolonii nietoperzy i kwestionował jej istnienie twierdząc, że "brak jest dowodów na regularne wykorzystywanie strychu kościoła w [...] przez kolonię nocka dużego" (pismo [...]).

Ponadto wizja lokalna strychu przeprowadzona przez pracowników Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] w dniu 16 sierpnia 2012 r. potwierdziła istnienie kolonii rozrodczej nocka dużego na strychu kościoła w [...]. W piśmie [...] z dnia 31 sierpnia 2012 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] potwierdził istnienie "dużej kolonii rozrodczej nocka dużego" oraz zalecił konieczność zastosowania działań z zakresu ochrony biernej określonej w ustawie z dnia 16 kwietnia 2012 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627). Dokument ten stanowi niezbity dowód potwierdzający istnienie kolonii nocka dużego na terenie objętym oddziaływaniem elektrowni wiatrowej w [...]. W świetle tego dokumentu załącznik nr 10 do Raportu pn. "Chiropterofauna obszaru planowanej farmy wiatrowej w miejscowości [...] oraz ocena potencjalnego wpływu planowanej inwestycji na faunę nietoperzy" stanowiący podstawę wydania w dniu 19 stycznia 2012 r. przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] postanowienia o uzgodnieniu warunków przedsięwzięcia nr [...], jest obarczony rażącą wadą w zakresie ustalenia stanu faktycznego, i nie mógł stanowić takiej podstawy.

W świetle powyższego, zdaniem skarżącego, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wydając w dniu 19 stycznia 2012 r. postanowienie o uzgodnieniu warunków przedsięwzięcia Nr [...], nie posiadał rzetelnej wiedzy co do rzeczywistego stanu chiropterofauny istniejącego na terenie objętym planowaną inwestycją, w szczególności nie wiedział o istnieniu unikalnej kolonii rozrodczej nietoperzy gatunku nocek duży. Po ujawnieniu nowych, istotnych okoliczności i przedstawieniu mu dowodów na zaistnienie tych okoliczności nie wznowił postępowania w sprawie uzgodnienia, poprzez co naruszył przepisy art. 145 § 1 ust. 5 K.p.a. Zamiast wydać nowe postanowienie o uzgodnieniu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wydawał nieformalne opinie środowiskowe jako swego rodzaju aneksy do wydanego wcześniej postanowienia o uzgodnieniu, co nie znajduje umocowania w obowiązującym w Polsce systemie prawnym. Uchylenie się od analizy dowodów przedstawionych przez odwołujących będących w posiadaniu Kolegium stanowi rażące naruszenie zasad określonych w art. 77 § 1 K.p.a., z których jednoznacznie wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Skarżący zwrócił uwagę, że nietoperze wykazują największą aktywność w okresie późnowiosennym i wczesnoletnim, a w okresie jesiennym opuszczają obiekt, w którym zlokalizowana jest kolonia i przenoszą się do miejsc zimowania. Zatem w okresie obowiązywania konsultacji społecznych (okres zimowy) nietoperzy na strychu kościoła nie było. Stąd rozbieżności w ustalaniu liczebności nietoperzy. W sierpniu nietoperze zaczynają opuszczać już kolonię, stąd liczba nietoperzy ustalona na podstawie kontroli przeprowadzonej w drugiej połowie sierpnia może być zaniżona. Dokumentacja fotograficzna kolonii nietoperzy pozwala określić liczbę nietoperzy na około 250 osobników.

Skarżący podkreślił także, że SKO bezkrytycznie podzieliło stanowisko inwestora i organu pierwszej instancji w kwestii braku konieczności uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W kwestii zarzutów podnoszonych przez mieszkańców [...] dotyczących konieczności uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przed wybudowaniem elektrowni wiatrowych SKO uchylilo się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakładając, że "poza sporem pozostaje fakt, że brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest przeszkodą w budowie farmy wiatrowej". Z takim stanowiskiem skarżący nie zgodził się, bowiem jak wskazał obowiązek uchwalenia planu miejscowego dla terenów lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW nakładają na gminę przepisy art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647, z późn. zm.).

Ponadto Z. M. zwrócił uwagę na fakt, że elektrownia wiatrowa EW5 planowana do posadowienia na działce nr ae, ma zostać zlokalizowana na obszarze oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w [...] jako grunt klasy Rlllb. Na dowód tego załączył do skargi mapę ewidencyjną z zaznaczoną lokalizacją elektrowni wiatrowej EW5. Zauważył też, że stosownie do wymagań określonych w art. 7 znowelizowanej w dniu 8 marca 2013 r. ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266, z późn. zm.), zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych stanowiących użytki rolne klas I-III na cele nierolnicze dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dlatego też przed wybudowaniem elektrowni wiatrowej EW5 zaistnieje konieczność uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynikająca z przepisu art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, niezależnie od dyspozycji zawartych w art. 10 i 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zdaniem Z. M., Kolegium bezkrytycznie powieliło opinie inwestora o możliwości pominięcia wpływu tła akustycznego na rozkład hałasu, w przypadku różnicy pomiędzy poziomem emisji hałasu, a poziomem tła akustycznego powyżej 10dB. W kwestii nieuwzględnienia w raporcie pomiaru poziomu hałasu tła akustycznego, co jest niezbędne dla określenia prawidłowej odległości elektrowni wiatrowej od zabudowy mieszkaniowej, skarżący zaznaczył, że ustawa wyraźnie określa zakres informacji dotyczących oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko i stosownie do tych przepisów pomiar samego poziomu hałasu tła akustycznego jest wymagany. Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku przez zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem (Dz. U. nr 140, poz. 824), które zdaje się mieć zastosowanie do pomiarów akustycznych związanych z budową elektrowni wiatrowych, wpływ poziomu hałasu tła akustycznego na rozkład hałasu na badanym terenie musi być uwzględniony we wszystkich przypadkach, niezależnie od różnicy pomiędzy poziomem tła, a mierzonym poziomem dźwięku. Tymczasem, organ odwoławczy bezkrytycznie powielił opinie inwestora o możliwości pominięcia wpływu tła akustycznego na rozkład hałasu, w przypadku różnicy pomiędzy poziomem emisji hałasu, a poziomem tła akustycznego większym od 10dB. Przy tym skarżący podkreślił, że inwestor i SKO w żadnym z dokumentów nie podają podstawy prawnej w oparciu, o którą wysuwają swoje twierdzenia.

Skarżący podniósł także, że odległości elektrowni od zabudowy mieszkaniowej określone w Raporcie nie odpowiadają rzeczywistym odległościom w terenie. W tabeli nr 13 raportu podano, że najbliższa zabudowa znajduje się w odległości 906 metrów od EW1. Tymczasem w odległości mniejszej niż 906 m od elektrowni EW1 znajduje się co najmniej 31 zabudowanych działek budynkami mieszkalnymi. Najbliższa zaś działka nr aj zlokalizowana przy ulicy [...] jest położona zaledwie 532 m od miejsca posadowienia elektrowni EW1.

W tabeli nr 13 raportu podano również, że najbliższa zabudowa znajduje się w odległości 1724 m od EW2, co również nie jest zgodne z prawdą. Najbliżej położony teren chroniony to teren zabudowy mieszkalnej zlokalizowanej na działce nr ak, karta mapy [...] obrębu [...] [...] [...]. Najmniejsza odległość zabudowy mieszkaniowej od EW2 wynosi 745 m do tej działki. W odległości mniejszej niż 1724 m od EW2 znajduje się prawie cała ulica [...] w [...], połowa ulicy [...] w [...], północna część [...] - ulica [...], bloki mieszkalne [...] w [...].

Elektrownia EW3 według raportu znajduje się w odległości 928 m od zabudowy. W rzeczywistości najbliżej położony teren chroniony to teren zabudowy mieszkalnej zlokalizowanej na działce nr al, karta mapy [...] obrębu [...] [...]. Odległość zabudowy mieszkaniowej zlokalizowanej na tej działce wynosi 550 m od EW3. W odległości mniejszej niż 928 m od EW3 znajduje się około 30 działek zlokalizowanych przy ulicy [...] - jej północnej części.

Elektrownia EW4 według raportu znajduje się w odległości 710 metrów od najbliższej zabudowy. Jest to jednocześnie - jak wynika z zapisów na stronie 108 raportu - najbliżej położony teren chroniony akustycznie zabudowy mieszkaniowej od elektrowni dla wszystkich 5-ciu elektrowni wiatrowych. W tym przypadku, odmiennie niż w trzech poprzednich raport podaje niższą wartość odległości od wartości rzeczywistej w terenie. Raport podaje, że najbliżej położony teren chroniony akustycznie to teren zabudowy mieszkalnej zlokalizowanej na działce nr ż karta mapy [...] obrębu [...] [...]. W rzeczywistości najbliższa zabudowa zlokalizowana jest na działce nr ał karta mapy [...] obrębu [...] [...] w odległości 770 m od EW4.

Dla elektrowni EW5 podano prawidłowe wartości odległości tej elektrowni od zabudowy mieszkaniowej.

Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że Inwestor w piśmie z dnia 11 grudnia 2011 r., a w ślad za nim Burmistrz Praszki na stronie 15 w decyzji środowiskowej potwierdzają, że "faktyczne odległości terenów chronionych akustycznie zgadzają się z wartościami podanymi przez pana S. czyli, że w odniesieniu do argumentów użytych przez tego uczestnika, nie są zgodne z rzeczywistymi odległościami.

Podobne niezgodne ze stanem faktycznym odległości elektrowni wiatrowych od zabudowy przyjmuje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wydając w dniu 19 stycznia 2012 r. postanowienia o uzgodnieniu. W uzasadnieniu do tego postanowienia Dyrektor napisał, że "Najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości ok. 710 m od farmy wiatrowej w miejscowości [...]" oraz nieco dalej "Najbliżej położone tereny chronione akustycznie znajdują się w miejscowości [...], [...], [...]. Są to tereny zabudowy jednorodzinnej i występują w odległości min. 710 m od lokalizacji turbin."

Pismem z dnia 20 lutego 2014 r. Stowarzyszenie "A" w [...] z siedzibą w [...] (dalej zwane Stowarzyszeniem), reprezentowane przez adwokata J. K., złożyło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 14 sierpnia 2013 r., nr [...], domagając się uchylenia jej w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Praszki z dnia 12 lipca 2012 r., nr [...], dotyczącej zgody na realizację przedsięwzięcia dla inwestycji polegającej na budowie pięciu elektrowni wiatrowych oraz zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie zarzuciło:

1. naruszenie przepisów art. 37 cyt. ustawy z dnia 3 października 2008r., poprzez błędną jego wykładnię, tj. nierozpatrzenie uwag i wniosków mieszkańców zgłoszonych w ramach udziału społeczeństwa w postępowaniu i nie uwzględnienie ich podczas wydawania decyzji,

2. naruszenie przepisów postępowania przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i działanie wbrew interesowi społecznemu i słusznemu interesowi obywateli, co stanowi naruszenie przepisów określonych w art. 7 K.p.a.,

3. obrazę przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. 77 § 1 K.p.a., przez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności pominięcie istotnych dowodów zebranych w sprawie,

4. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez Burmistrza Praszki w oparciu o wadliwie sporządzony raport oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko dla inwestycji polegającej na budowie pięciu elektrowni wiatrowych, który został sporządzony w sposób powierzchowny, zawiera wiele istotnych błędów, a także oparty został na podstawie błędnych wprowadzonych do programu WindPro modelującego hałas, którego wydruk stanowił załącznik do raportu przedstawionego przez B Sp. z o.o. S.K.A., mający fundamentalny wpływ na wprowadzenie w błąd wszystkich podmiotów zainteresowanych w rozstrzygnięciu postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu Stowarzyszenie podało, że Kolegium dopuściło się naruszenia przepisów proceduralnych mających istotny wpływ na wynik postępowania w przedmiocie wydania zaskarżonej decyzji oraz nie uwzględniło zarzutu istnienia szeregu istotnych błędów raportu, które nie zostały przez osoby go sporządzające wystarczająco wyjaśnione ani też usunięte, a dotyczącą one:

- błędów formalnych i merytorycznych zawartych w opracowaniu pod nazwą "Chiropterofauna obszaru planowanej farmy wiatrowej w miejscowości [...] oraz ocena potencjalnego wpływu planowanej inwestycji na faunę nietoperzy", stanowiącym załącznik nr 10 do raportu oddziaływania na środowisko,

- nieujawnienia dużej kolonii rozrodczej nietoperzy gatunku nocek duży liczącej co najmniej 250 osobników, zlokalizowanej na strychu kościoła parafialnego w [...], a przez to nieuwzględnienia w raporcie oddziaływania elektrowni wiatrowych na tę kolonię,

- błędnego określenia odległości elektrowni od obszarów zabudowanych, które to odległości były podstawą określania w raporcie natężenia hałasu emitowanego przez rotory wirników na obszarach zamieszkałych,

- braku analizy skumulowanego hałasu emitowanego przez biogazownię — inwestycji realizowanej pn.: E która zostanie wybudowana na działkach nr am i części działki nr an, k.m. [...], obrębu [...] w odległości zaledwie 500 m od elektrowni wiatrowej EW3. Dla inwestycji tej Burmistrz Praszki wydał decyzję środowiskową w dniu 19 czerwca 2012 r.

Ponadto Stowarzyszenie wskazało, że organ nie odniósł się do protestów złożonych przez mieszkańców miejscowości znajdujących się w okolicy oddziaływania inwestycji i podkreśliło, że organ prowadzący postępowanie niezależnie od wymagań wynikających z przepisów K.p.a., podaje informację o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione zgłoszone uwagi i wnioski.

Dalej Stowarzyszenie zarzuciło obrazę przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które pominęło konieczność przeprowadzenia badania tła akustycznego na rozkład hałasu, w przypadku różnicy pomiędzy poziomem emisji hałasu, a poziomem tła akustycznego, wskazując, że po przeanalizowaniu rozwiązań projektowych stwierdzono, iż nie zachodzi konieczność zminimalizowania oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia na zabudowę mieszkaniową z uwagi na zgodność wyników wykonanych pomiarów z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. z 2008 r., nr 206, poz. 1291).

Zdaniem Stowarzyszenia organ odwoławczy nie wyjaśnił okoliczności związanych z błędnym określeniem odległości elektrowni wiatrowych od zabudowy przedstawionych w Raporcie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji z dnia 14 sierpnia 2013 r. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Kolegium stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Dodatkowo w zakresie zarzutu, że organ odwoławczy nie dostrzegł, że elektrownia wiatrowa EW5 położona będzie na działce nr ae, która stanowi grunt orny klasy IlIb (RIIIb), w związku z czym nie ma możliwości ustalenia dla tego terenu warunków zabudowy, Kolegium stwierdziło, że co do zasady brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest przeszkodą w budowie farmy wiatrowej. Zgodnie z prawem można tę inwestycję realizować na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, której wydanie poprzedzone jest uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zamierzonego przedsięwzięcia. Postępowanie dotyczące warunków zabudowy określonej inwestycji jest kolejnym etapem inwestycyjnym odrębnym postępowaniem od tego, które było przedmiotem rozpatrzenia przez Kolegium.

Zarządzeniem z dnia 25 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zarządził połączenie sprawy ze skargi K. S., Z. M., W. K., P. K., M. I. i W. C., działających jako Stowarzyszenie "A" w [...]. sygn. akt II SA/Op 226/14 ze sprawą ze skargi Z. M. o sygn. akt II SA/Op 138/14 i dalsze ich prowadzenie pod sygn. II SA/Op 138/14 celem wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjne zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zmianami) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm. ) dalej zwana w skrócie P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§1). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne(§ 2 ).

Ponadto na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Przedmiotem skargi w obu sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 14 sierpnia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Praszki z dnia 12 lipca 2012 r. określającą B Sp. z o.o. z siedzibą w [...] środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą budowa 5 elektrowni wiatrowych wraz z drogami wewnętrznymi, placem manewrowym oraz infrastrukturą towarzyszącą w postaci linii elektroenergetycznych, kabli sterowania i telekomunikacyjnych, stacjami kontenerowymi pomiarowymi na działkach położonych w obrębach [...], [...], [...] i [...], w Gminie [...].

Co do legitymacji procesowej skarżącego Z. M. i Stowarzyszenia "A" w [...].

Legalna definicja strony postępowania administracyjnego zawarta jest w art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z art. 29 K.p.a. stronami mogą być zarówno osoby fizyczne i prawne a w przypadku państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych oraz organizacji społecznych, również jednostki nie posiadające osobowości prawnej.

Organizacja społeczna może być zatem stroną postępowania administracyjnego, jeżeli dysponuje własnym interesem prawnym i o ile jest osobą prawną, bądź jeśli stosownie do art. 29 w zw. z art. 30 § 1 K.p.a. in fine zdolność administracyjnoprawną nadają jej przepisy prawa materialnego.

Ponadto, organizacja społeczna może występować w postępowaniu administracyjnym także w innej roli. Ustawodawca przewidział bowiem w art. 31 § 3 K.p.a. również możliwość uczestniczenia organizacji społecznej na prawach strony w postępowaniu dotyczącym innej osoby. Na mocy art. 31 § 1 K.p.a. organizacji społecznej przysługuje prawo żądania wszczęcia postępowania oraz dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, pod warunkiem jednak, że jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny. W przypadku postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, udział organizacji społecznych na prawach strony w tym postępowaniu, w sposób szczególny regulują ponadto przepisy art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Zgodnie z art. 44 ust. 1 tej ustawy, prawo do uczestnictwa na prawach strony w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa przysługuje organizacjom ekologicznym, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w postępowaniu, przy czym przepis art. 31 § 4 K.p.a. nie znajduje tu zastosowania. Postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy, jest postępowanie w przedmiocie określenia uwarunkowań środowiskowych, w którym przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko.

Przepis art. 44 ust. 2 ustawy stanowi, że organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji.

Wniesienie odwołania jest przy tym równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu, a w postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. Na mocy art. 44 ust. 3 ustawy, organizacji ekologicznej przysługuje ponadto prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa.

Ustawowa definicja organizacji ekologicznej, o której mowa w art. 44 ustawy została sformułowana w art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy, który stanowi, że przez organizację ekologiczną rozumieć należy organizację społeczną, której statutowym celem jest ochrona środowiska. Zgodnie z art. 5 § 2 pkt 5 K.p.a. organizacjami społecznymi są organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne. Zestawiając ze sobą regulacje art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy, art. 5 § 2 pkt 6 K.p.a. i art. 44 ustawy przyjąć należy, że organizacją ekologiczną, której przysługuje prawo do uczestnictwa na prawach strony w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jest podmiot wyodrębniony organizacyjnie, działający legalnie, tj. na podstawie przepisów prawa i w określonych prawem granicach, realizujący cele związane z ochroną środowiska. Dostrzec przy tym trzeba, że zarówno przepisy art. 31 K.p.a., jak również art. 44 ustawy nie przewidują, aby na prawach strony mogła uczestniczyć w postępowaniu tylko organizacja posiadająca osobowość prawną. Za organizację społeczną uznać tym samym należy stowarzyszenie zwykłe, które zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 855 z późn. zm.) jest uproszczoną formą stowarzyszenia i nie posiada osobowości prawnej.

Z załączonych do sprawy akt administracyjnych wynika, że skarżące Stowarzyszenie nie było stroną postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, natomiast odwołanie od decyzji wniosło w oparciu o art. 44 ust. 2 ustawy, a skargę w oparciu o art. 44 ust. 3 ustawy. Jako stowarzyszenie zwykłe, jest wyodrębnione organizacyjnie, a wśród celów jego działania w regulaminie wskazano m.in. podejmowanie działań mających na celu ochronę środowiska przed niewłaściwą lokalizacją elektrowni wiatrowych, biogazowych i innych obiektów przemysłowych, zagrażającą zdrowiu i życiu człowieka oraz środowisku naturalnemu, a także podejmowanie działań mających na celu ochronę gatunków dziko występujących zwierząt zagrożonych wyginięciem, ze szczególnym uwzględnieniem nietoperzy, co niewątpliwie stanowi działalność w zakresie ochrony środowiska. W dniu 24 lipca 2012 r. czyli w dacie wniesienia odwołania od decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji inwestycji. Stowarzyszenie nie posiadało legitymacji do skutecznego podejmowania jakichkolwiek czynności w postępowaniu administracyjnym, w tym do skutecznego wniesienia odwołania. Sytuacja uległa jednak zmianie po upływie terminu 30 dni o jakim mowa w art. 41 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, zwłaszcza na gruncie art. 44 ust. 3 ustawy.

Jeżeli organizacja ekologiczna (tu Stowarzyszenie "A") nie brała udziału w postępowaniu przed organem administracji publicznej I instancji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegające go na budowie farmy wiatrowej, to nie została przez to pozbawiona prawa zgłoszenia udziału w kolejnym etapie postępowania, czyli sądowym. W każdym razie nie decyduje o tym wydanie odrębnego postanowienia w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela przy tym pogląd wyrażony przez WSA w Opolu w sprawie sygn. akt II SA/Op 48/13 co do prawa działania Stowarzyszenia, w tym postępowaniu administracyjnym i sądowym dopiero po upływie terminu z art. 41 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach.

Niezależnie od powyższego zwrócić należy także uwagę na poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego dotyczące stowarzyszeń zwykłych. Zgodnie z nimi stowarzyszenia zwykłe nie mają osobowości prawnej wobec wyraźnego zapisu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach. W każdym razie nie można wywodzić zdolności prawnej stowarzyszeń zwykłych w przewidzianego w art. 40 ust. 2 tej ustawy wymagania uchwalenia regulaminu określającego nazwę stowarzyszenia, jego cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Zgodnie z tymi orzeczeniami, jeżeli stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, to w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2012r. sygn. akt I CSK 234/12 opubl. LEX 1307997 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt. II OSK 2525/12 i powołane tam orzecznictwo).

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę ze skargi Stowarzyszenia "A" w [...] po pierwsze przyjął dopuszczalność skargi sądowoadministracyjnej Stowarzyszenia jako organizacji ekologicznej na podstawie art. 44 ust. 3 ustawy i art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. a po wtóre, że Stowarzyszenie "A" jako Stowarzyszenie zwykłe nie posiadające osobowości prawnej nie może być podmiotem praw i obowiązków, za to podmiotem tym są członkowie Stowarzyszenia, i to oni posiadają legitymację procesową czynną.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235) zwanej dalej ustawą.

Zaskarżona decyzja podjęta została w postępowaniu administracyjnym związanym z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a jej podstawy materialne, procesowe i kompetencyjne regulują przepisy art. 71-87 ustawy.

Z ustawy wynikać powinien przede wszystkim interes prawny pozwalający na przyjęcie, iż określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie świadczące o jego interesie prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a. Przepis art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy stanowi o obowiązku określenia przez właściwy organ w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Ograniczenia te są możliwe do sformułowania, gdyż do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć: w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy) oraz poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, obejmujące obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Odnotować jeszcze należy, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy) oraz dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy).

Okolicznością istotną z punktu widzenia prawa materialnego jest oddziaływanie inwestycji na środowisko. Dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych, niż wnioskodawca (podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy), konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z przywołanych przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy (por. Krzysztof Gruszecki "Komentarz do art. 73 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko", LEX/el 2013, teza 4 i 5).

Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a.

W orzecznictwie przyjmuje się, że podmiot ma interes prawny w konkretnym postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem tego postępowania istnieje – uzasadnione treścią normy prawa materialnego – realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go bezpośrednio zainteresowanym w tym postępowaniu i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Statusu strony nie może zatem uzyskać podmiot, który ma wyłącznie interes faktyczny w rozstrzygnięciu danej sprawy, nie poparty jednak żadnymi przepisami prawa, mogącymi stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia przez organ czynności w tej konkretnej sprawie. (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 413/0). Oznacza to, że dla oceny prawidłowości zakwalifikowania danego podmiotu jako strony danego postępowania administracyjnego decydujące znaczenie mają przepisy prawa materialnego wyznaczające przedmiot tego postępowania.

Stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest niewątpliwie inwestor oraz podmiot mający tytuł prawny do nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, a Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni go podziela, że atrybut strony w tym postępowaniu przysługuje także właścicielom i użytkownikom wieczystym działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, jak również właścicielom działek dalej położonych, jeśli zamierzona inwestycja będzie miała wpływ na ich interesy chronione przepisami prawa, które są nierozerwalnie związane z obszarem oddziaływania danej inwestycji. Z. M. zamieszkały w [...] ul. [...] posiada nieruchomość pozostającą w obszarze oddziaływania inwestycji.

Co do udziału społeczeństwa w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie decyzji środowiskowej, zasady przezorności i potrzeby oceny przedsięwzięć skumulowanych.

W ocenie Sądu nie ma potrzeby prowadzenia wywodu co do zapisów ustawy 3 października 2008 r., gdyż podstawy prawne i ogólny przebieg postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach od momentu wszczęcia postępowania na wniosek inwestora po wydanie decyzji, w tym właściwość organu i tryb uzgodnień przedstawiło SKO w Opolu w zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy i zbędnym jest powtarzanie tych regulacji prawnych. Dodać należy tylko, iż w myśl art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b) tej ustawy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stwierdza, w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie wskazane tam uwarunkowania, w tym także rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z: istnienia przedsięwzięcia, wykorzystywania zasobów środowiska, emisji (art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy).

Ze wskazanych powyżej regulacji prawnych jednoznacznie wynika, iż ważne jest nie tylko przeanalizowanie rodzaju planowanej inwestycji, ale także jej powiązanie z innymi znajdującymi się w obszarze, na który będzie oddziaływać, mając na względzie nieuniknioną przecież w takich przypadkach kumulację oddziaływań na środowisko. Nie ulega zatem wątpliwości, że organy miały obowiązek uwzględnić budowę biogazowni w [...] i ewentualne skumulowane oddziaływanie na środowisko.

Co do zasady przezorności:

Mając świadomość tego problemu, już w Deklaracji Sztokholmskiej w sprawie naturalnego środowiska człowieka przyjętej na konferencji ONZ 16 czerwca 1972 r. w zasadzie drugiej określono, że "naturalne zasoby Ziemi, włącznie z powietrzem, wodą, lądem, florą i fauną, a zwłaszcza reprezentatywne rodzaje naturalnych ekosystemów, muszą być zachowane dla dobra obecnych i przyszłych pokoleń w zależności od potrzeby, drogą starannego planowania lub zarządzania" .

Realizując tę dyrektywę, w art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej określono, że polityka Unii Europejskiej opiera się m.in. na zasadzie przezorności obligującej państwa członkowskie do zapewnienia odpowiedniego dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzkiego poziomu ochrony środowiska na możliwie jak najwcześniejszym etapie podejmowania decyzji .

W związku z tym w nauce przyjmuje się, że w przypadku możliwości wystąpienia zagrożeń przy podejmowaniu decyzji związanych z realizacją zamierzenia będącego potencjalnym ich źródłem powinno kierować się zasadą przezorności nakazującą przewidzenie wszystkich ewentualnych zagrożeń oraz skali ryzyka z nimi związanego.

Wdrażając tę ogólną zasadę do prawa ochrony środowiska Unii Europejskiej, m.in. w art. 2 ust. 1 dyrektywy nr 85/337/EWG Rady z 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne określono, że "Państwa członkowskie przyjmą wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić, że przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko naturalne między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji podlegają ocenie w odniesieniu do ich skutków przed udzieleniem zezwolenia".

Dyrektywy Unii Europejskiej nie mają charakteru bezpośrednio obowiązującego w państwach członkowskich, a rozwiązania w nich zawarte określają pewne minimalne standardy, które powinny być przetransponowane do systemu prawa krajowego. Forma i metoda, w jakiej ma wystąpić zgodnie z art. 189 Traktatu Rzymskiego, jest autonomiczną decyzją każdego z członków, jednak mogą one odgrywać bardzo poważną rolę w procesie interpretacji prawa krajowego.

W polskim systemie prawnym ochrony środowiska najważniejsze rozwiązania systemowe mają swoje umocowanie w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2003 r. nr 25, poz. 150 ze zm.). Również zasada przezorności znajduje swoje umocowanie w art. 6 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, który stanowi, że "Kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze". Obliguje on zarówno podmioty korzystające ze środowiska, jak i organy administracji do przewidzenia wszystkich negatywnych następstw korzystania ze środowiska oraz zastosowania takich rozwiązań, które będą im zapobiegały.

Na podstawie tego przepisu w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że wystąpienie wątpliwości co do skutków realizacji planowanego przedsięwzięcia powinno być traktowane jako argument przemawiający za przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko.

Pogląd ten, mimo wyodrębnienia podstaw prawnych wydawania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych i przeprowadzania ocen oddziaływania na środowisko do nowej ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, nie stracił na aktualności, gdyż zasada przezorności jest jedną z naczelnych dyrektyw interpretacyjnych w zakresie ochrony środowiska i znajduje zastosowanie do wszystkich rozwiązań z tego zakresu, bez względu na to, w jakim akcie prawnym znajdują one swoje umocowanie (por. K.Gruszecki "Decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych środowiskowych zasada przezorności" w Państwo i Prawo 2007/3/85 oraz tego autora "Prawne podstawy oceny wpływu na środowisko oddziaływań skumulowanych" w Samorząd Terytorialny 2012/3/58).

Co do przedsięwzięć skumulowanych:

W przypadku zbiegu przedsięwzięć na sąsiadującym terenie organ zawsze musi rozważyć skumulowanie ich oddziaływania. Jeżeli w ocenianym przypadku przedsięwzięcia powiązane będą kwalifikowane zarówno do grup mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak i tych mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w odniesieniu do tych drugich, powinna być ustalana na ogólnych zasadach i sam fakt powiązania ich z innymi przedsięwzięciami nie może automatycznie skutkować orzeczeniem o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko okoliczności, jakie powinny być brane pod uwagę przez organ administracji przy ewentualnym nakładaniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zostały wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy. Dlatego też dokonując ustaleń co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, organ administracji powinien dokonać wszechstronnej oceny czynników wymienionych w tym przepisie, uwzględniając powiązania występujące między nimi.

Mając wątpliwości co do oceny informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia organ administracji na podstawie wynikającej z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej, może podjąć z urzędu działania zmierzające do wyjaśnienia pojawiających się wątpliwości albo, jeżeli odnoszą się one do okoliczności przedstawionych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia - wezwać do ich usunięcia podmiot zainteresowany skorzystaniem ze środowiska.

Zgodnie z postanowieniami art. 9 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego musi być poprzedzone opracowaniem studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które zgodnie z postanowieniami ust. 4 tego przepisu ma charakter wiążący przy opracowywaniu planów miejscowych.

Opracowanie tego aktu planowania zgodnie z regułami wynikającymi z art. 46 pkt 1 ustawy musi być poprzedzone przeprowadzeniem strategicznej oceny oddziaływania. Zgodnie z regułami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w dokumencie tym powinny być uwzględnione parametry i wskaźniki urbanistyczne, a w zakresie ochrony środowiska ustalenia dotyczące zasad ochrony środowiska i jego zasobów, ochrony przyrody, krajobrazu kulturowego i uzdrowisk powinny zawierać w szczególności wytyczne ich określania w planach miejscowych wynikające z potrzeb ochrony środowiska, które później są konkretyzowane w postanowieniach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Z kolei, te ostatnie zgodnie z postanowieniami § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 kwietnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego muszą zawierać ustalenia dotyczące ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów wynikające z potrzeb ochrony środowiska, o których mowa w szczególności w art. 72 i 73 Prawa ochrony środowiska.

Wyniki takich ustaleń będą siłą rzeczy wykorzystywane na dalszych etapach oceny, a kilkakrotne przeprowadzanie oceny tych samych okoliczności faktycznych z punktu widzenia ekonomiki procesowej nie jest bowiem właściwe.

W związku z tym w tych przypadkach, w których dla terenu, na którym jest planowana realizacja przedsięwzięcia wymagającego obligatoryjnego lub fakultatywnego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowiska, opracowano studium uwarunkowań przestrzennych zagospodarowania przestrzennego gminy lub miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, organ prowadzący postępowanie w indywidualnej sprawie będzie związany wynikającymi z nich rozwiązaniami oraz będzie miał możliwość sięgnięcia do opracowań źródłowych, na podstawie których zostały one uchwalone.

Ta ostatnia okoliczność może mieć szczególne znaczenie w przypadku, gdy występuje realizacja kilku przedsięwzięć powiązanych technologicznie przez ten sam podmiot lub kilka niepowiązanych przedsięwzięć przez różne podmioty i na tym samym terenie. W takiej sytuacji w toku przeprowadzanych ocen oddziaływania na środowisko powinno się bowiem uwzględniać również ewentualną kumulację oddziaływań na środowisko przedsięwzięć występujących na danym terenie.

Co do zasadności skarg sądowoadministracyjnych.

Oceniając zaskarżoną decyzję SKO w Opolu z dnia 14 sierpnia 2013 r. i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Praszki z dnia 12 lipca 2012 r. podkreślenia przede wszystkim wymaga, że w toku postępowania organy naruszyły przepis art. 37 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku nie rozpatrując należycie uwag i wniosków zgłoszonych przez strony i społeczność lokalną. Odnosi się to zasadniczo do pisma nazwanego "Protestem w sprawie budowy elektrowni wiatrowych z lokalizowanych w [...]" z dnia 12 grudnia 2011 r. i pisma o tej samej nazwie z dnia 16 stycznia 2012 r. Oba wystąpienia złożono w okresie obwieszczonych przez organ konsultacji społecznych, realizujących wymóg z art. 39 ust. 1 pkt 3-5 i art. 34 pkt 1 ustawy.

Należy pamiętać, że przepis art. 37 pkt 2 ustawy stwierdza, iż organ prowadzący postępowanie w uzasadnieniu decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podaje informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.

Zdaniem Sądu, decyzja organu I instancji z dnia 12 lipca 2012 r. nie odpowiada ani wymogom art. 37 pkt 2 w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy, ani wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Decyzja ta stanowi obszerną, ale tylko relację, z chronologicznie przedstawionych czynności organu orzekającego, organów opiniujących i stron postępowania. Poza treścią na stronach nr 47 i 48 uzasadnienia nie ma żadnych motywów odnoszących się do oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Wymogów tych nie spełniała decyzja organu I instancji, mimo to została bezkrytycznie utrzymana w mocy przez organ odwoławczy.

Trzeba podkreślić, że chronologiczne relacjonowanie czynności procesowych podjętych przez organ na podstawie przepisów (z urzędu lub na wniosek stron) nie jest wypełnieniem wymogów ustawowej, obowiązkowej treści uzasadnienia decyzji. Przedstawienie form udziału społeczności lokalnej w postępowaniu w myśl art. 37 pkt 2 ustawy, bez szczegółowego wyjaśnienia w jaki sposób zgłoszone uwagi i wnioski zostały wzięte pod uwagę oraz w jakim zakresie zostały uwzględnione, narusza przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. Tym bardziej uchybia też przesłankom prawidłowej treści uzasadnienia faktycznego z art. 107 § 3 K.p.a. Uzasadnienie decyzji ma obowiązkowo zawierać wskazanie faktów uznanych za udowodnione, dowodów na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Organ odwoławczy przyznaje, że decyzja I instancji pomija protest z dnia 12 grudnia 2001 r. Z tej samej daty pochodzą pisemne uwagi i wnioski K. S. i Z. M. Przewija się w nich argumentacja o przekroczeniu norm hałasu oraz błędach raportu złożonego przez inwestora co do faktycznych odległości od poszczególnych konstrukcji turbin do najbliższej zabudowy mieszkalnej chronionej akustycznie.

Organ I instancji pomija te zarzuty milczeniem, a w uzasadnieniu relacjonuje poziom hałasu i odległości przenosząc "automatycznie" treści z raportu. Takie zachowanie organu doprowadziło do wydania decyzji, która wymyka się spod kontroli sądu administracyjnego. Należy podkreślić, że Sąd nie jest kolejną instancją rozpatrującą sprawę merytorycznie. Sąd ocenia tylko legalność działalności administracji publicznej, i nie jest jego rzeczą zastąpienie organu administracji w roli rozstrzygającego sprawę administracyjną, a tym bardziej w przeprowadzaniu postępowania dowodowego.

W rozpatrywanej przez organ sprawie akta administracyjne przedłożone Sądowi w trybie art. 133 § 1 P.p.s.a. nie zawierają tymczasem dokumentacji geodezyjnej pozwalającej na ocenę zarzutów Z. M., społeczności lokalnej i Stowarzyszenia A zgłoszonych tak w pismach procesowych, odwołaniach jak i skardze sądowej. Wątpliwości, co do odległości planowanego miejsca posadowienia elektrowni od zabudowań mieszkalnych powinna już wyjaśniać dokumentacja raportu. Tymczasem mapy zawarte w raporcie w skali 1:10 000 (załącznik nr 1 do raportu), w skali 1:25 000 (załącznik nr 9) i w skali 1: 75 000 (załącznik nr 6A i 6B) są nieczytelne i na ich podstawie nie można określić prawidłowo odległości. Braku tego nie uzupełniło zażądanie przez SKO w Opolu wypisów z ewidencji gruntów i map w skali 1: 2 000, albowiem dokumenty te nie opisano w decyzji odwoławczej, a tym bardziej nie odniesiono się do wynikających z nich okoliczności. Zaznaczono co prawda na mapach położenie elektrowni i ołówkiem odręcznie kręgi, które – w rozumieniu Sądu – mają wyznaczać zasięg oddziaływania. Zapisy te nie zostały jednak opisane ani podpisane. Nie wiadomo kto ich dokonał, na jakiej podstawie. Pismo przewodnie organu I instancji z dnia 17 października 2012 r., także tych wątpliwości nie wyjaśnia.

Sąd kontrolując zaskarżony akt ocenia okoliczności i fakty wykazane dowodowo przez organy, a nie ma się domyślać jakie wnioski i ustalenia na podstawie załączonych dokumentów organy wysnuły i przyjęły za udowodnione na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Taka sytuacja dowodzi oczywistego naruszenia przez organy obu instancji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Niezależnie od tych uwag Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że obowiązujące przepisy nie określają minimalnej odległości elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej. Dalej jednak organ przyznaje, że każdorazowo należy badać oddziaływanie inwestycji na otoczenie.

Zdaniem Sądu, nie można przyjąć prawidłowości zapisów raportu w części odnoszącej się do pomiarów hałasu, skoro na zarzuty stron skarżących dotyczące mniejszych odległości niż przyjęte do obliczeń, organy obu instancji nie odpowiadają.

Dla przykładu organ odwoławczy co do elektrowni EW1, przyznał, że nie jest to 710 m tylko 532 m. Dodał, że nie przeczy temu inwestor i mimo tych okoliczności przeszedł nad wynikami pomiaru hałasu do porządku dziennego. Co więcej używa argumentu, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wskazał te odległości na 550-730 m, choć zupełnie nie wiadomo na jakiej podstawie. W każdym razie nie wynika to z pisma organu opiniującego. Można się tylko domyślać, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] czyni to tylko na podstawie wniosku i karty informacyjnej przedsięwzięcia.

Zatem tak organ opiniujący, jak i rozstrzygający sprawę przyjęły błędne założenia co do odległości elektrowni od zabudowań mieszkalnych i twierdzeniom Z. M. zawartych w pismach z dnia 12 grudnia 2011 r. i z dnia 22 czerwca 2012 r., w piśmie K. S. z dnia 12 grudnia 2011 r. czy w piśmie protestujących mieszkańców [...] z dnia 16 stycznia 2012 r. a powtórzonych w skargach sądowych, nie przeciwstawiły żadnej rzetelnej argumentacji.

Określenie prawidłowych odległości posadowienia elektrowni wiatrowych w stosunku do zabudowy ma także odniesienie do prawidłowego ustalenia osób zainteresowanych w rozumieniu art. 28 K.p.a. czyli stron postępowania administracyjnego.

Bez takich ustaleń nie da się określić strefy oddziaływania inwestycji a w konsekwencji określić przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu przewidzianego w cyt. rozporządzeniu (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 112) z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Wskazał na to WSA w Opolu w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Op 42/13 ze skargi R. J., uchylając decyzję SKO w Opolu z dnia 23 października 2012 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie tej samej inwestycji.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę tamtą argumentację w całości podziela, przyjmuje za własną i do niej się odwołuje.

Brak rzetelnej oceny zarzutów podniesionych w toku postępowania administracyjnego w odniesieniu do decyzji organu I instancji i organu odwoławczego należy podnieść także co do dalszych zagadnień:

- wpływu poziomu hałasu tła akustycznego na rozkład hałasu;

- braku analizy stanu chiropterofauny w konsekwencji nieujawnienia istnienia kolonii nocka dużego w [...] czyli w strefie oddziaływania 5 elektrowni, które otaczają wieś z trzech stron;

- naruszenia procedury opiniowania przez organ ochrony środowiska uzgadniający warunki realizacji przedsięwzięcia w trybie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy w oparciu

o błędnie sporządzony raport, który to organ także nie odniósł się do skumulowanego oddziaływania inwestycji spółki B i E w [...] (w aktach nie ma żadnych dokumentów co do prawidłowej nazwy inwestycji biogazowi, dlatego Sąd cytuje ją za stroną);

- braku analizy skumulowanych oddziaływań planowanej inwestycji z budową E w [...] (dość powiedzieć, że postępowania administracyjne w obu sprawach toczyły się przed organem I instancji równolegle, skoro w obu wydano decyzje w 2012 r. Tymczasem mimo zarzutów zgłoszonych przez Z. M. i społeczność lokalną, organ I instancji nie odniósł się w ogóle do skumulowanych oddziaływań w trybie ustawy a organ odwoławczy odnotował na stronie 18 i 19 uzasadnienia jedynie skumulowane oddziaływanie planowanej inwestycji w [...] z innymi farmami wiatrowymi w okolicy.);

- braku możliwości wydania decyzji środowiskowej w odniesieniu do części inwestycji stanowiącej elektrownię EW5 w związku z klasyfikacją działki gruntu nr ae, w obrębie [...] – [...], podlegającej procedurze zgody wydanej przez Ministra Rolnictwa i konieczności zmiany przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Organy pominęły także zupełnie argumentację skarżącego Z. M. i społeczności lokalnej wyrażoną w protestach pisemnych w odniesieniu do skutków społeczno-gospodarczych budowy elektrowni wiatrowych. Burmistrz Praszki nie przedstawił rzetelnej odpowiedzi wobec twierdzeń członków społeczności jego gminy obawiających się spadku wartości gruntów i dalszych skutków w postaci zubożenia i migracji ludności, degradacji środowiska naturalnego, utraty walorów turystyczno-krajoznawczych okolic [...], wpływu elektrowni na zdrowie fizyczne i psychiczne mieszkańców. Po prostu nie przedstawił swoistego bilansu zysków i strat tak materialnych, jak i niematerialnych inwestycji dla gminy i jej mieszkańców.

Z tych względów uznając zarzuty obu skarg za usprawiedliwione Sąd orzekł

w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. o uchyleniu decyzji organów obu instancji. Przepis art. 152 P.p.s.a. stanowił podstawę rozstrzygnięcia

w zakresie wykonalności zaskarżonej decyzji odwoławczej.

O kosztach należnych stronom skarżącym Sąd orzekł na podstawie art. 200

i art. 205 § 2 P.p.s.a w pkt 3 i 4 wyroku.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się do konieczności przeprowadzenia przez organ prawidłowo postępowania w oparciu o procedurę przewidzianą w ustawie z dnia

3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa ochrony środowiska.