Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 5/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Asesor WSA Izabela Głowacka - Klimas Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2005r. sprawy ze skargi B. z siedzibą w L., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia oświadczeń o datach pierwszeństwa 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] sierpnia 2004 roku; 2. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz B. z siedzibą w L., Niemcy kwotę 1600,- (tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotów kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Dnia 13 grudnia 2002 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynęło podanie o udzielenie patentu na wynalazek pt. "[...]", w którym zgłaszający B. złożył oświadczenie o chęci skorzystania z uprzedniego pierwszeństwa wynikającego ze zgłoszeń dokonanych w Niemczech w dniach: 17 grudnia 2001 r. za numerem [...] oraz 1 lipca 2002 r. za numerem [...]. Do podania zostały dołączone dowody potwierdzające dokonanie w/w zgłoszeń wynalazków we wskazanym państwie. Przedmiotowe zgłoszenie zostało oznaczone numerem P. [...].

Urząd Patentowy RP pismem z dnia 23 lipca 2003 r. zawiadomił zgłaszającego o okolicznościach uniemożliwiających przyznanie przedmiotowemu zgłoszeniu nr P. [...] uprzedniego pierwszeństwa ze zgłoszeń dokonanych za granicą. W uzasadnieniu podano, iż oświadczenie o datach pierwszeństwa nie zostało dostarczone do Urzędu Patentowego w terminie 3 miesięcy od daty dokonania zgłoszenia wynalazku, tj. do dnia, 13.03.2003 r.

Dnia 28.07.2003 r. pełnomocnik zgłaszającego podstawie art. 243 ust 1 i 2 p.w.p. wniósł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia zgłaszającego o datach pierwszeństwa, który to termin upłynął dnia 13 marca 2003 r., do którego pełnomocnik załączył oświadczenie o datach pierwszeństwa oraz nową wersję zastrzeżeń patentowych dostosowanych do tego oświadczenia.

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, iż ze względu na to, iż dokonanie rozdziału pierwszeństw było dość skomplikowane ze względu na zróżnicowanie zastrzeżeń patentowych zawartych w obu dowodach pierwszeństwa, załączonych do podania, sporządzenie oświadczenia o datach postanowiono dokonać w ustawowym trzymiesięcznym terminie, a nie wraz z podaniem z dnia 13.12.2002 r. o udzielenie patentu na przedmiotowy wynalazek.

Jednakże w pierwszych dniach marca, tj. w okresie, w którym przypadał termin, zostały zmienione programy i systemy komputerowe oraz wymieniana część komputerów. Na stanowisku pracy pełnomocnika komputer został wymieniony, co spowodowało, iż nie można było uzyskać danych dotyczących upływających terminów, które z niewiadomych przyczyn nie zostały zachowane. Z powodu technicznych kłopotów ze sprzętem popełnione zostało nieuświadomione uchybienie terminu, o czym dowiedział się pełnomocnik w dniu otrzymania zawiadomienia z dnia 23.07.2003 r.

Postanowieniem z dnia [...].08.2003 r., wydanym na podstawie art. 48 pkt 5 p.w.p. Urząd Patentowy RP odmówił przyznania zgłoszeniu wynalazku nr P. [...] uprzedniego pierwszeństwa, wynikającego z dokonania wcześniejszych zgłoszeń za granicą z powodu nienadesłania oświadczenia o datach pierwszeństwa w ustawowym terminie.

Dnia 03.09.2003 r. pełnomocnik zgłaszającego wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie powyższego postanowienia. Uzasadnienie tego wniosku wpłynęło do Urzędu Patentowego dnia 21.04.2004 r. Jednocześnie mając na względzie wniosek z dnia 28.07.2003 r. o przywrócenie terminu, pełnomocnik ponowił dnia 21.04.2004 r. prośbę o rozpatrzenie tego wniosku w trybie art. 59 k.p.a. argumentując, iż zgłaszający został pozbawiony możliwości obrony swoich praw procesowych zgodnie z art. 37 k.p.a., który w § 1 stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia.

Postanowieniem z dnia [...].06.2004 r. po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 3.09.2003r. Urząd Patentowy uchylił postanowienie z dnia [...].08. 2003 r. z powodu rażącego naruszenia zasad postępowania administracyjnego, polegającego na nierozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o datach pierwszeństwa, a jedynie wydanie postanowienia o odmowie przyznania uprzedniego pierwszeństwa przedmiotowemu zgłoszeniu.

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 35 p.w.p. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o datach pierwszeństwa. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zgodnie z § 4 pkt 1 ppkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 102, poz. 1119), zwanym dalej rozp., wydanym na podstawie art. 93 i art. 102 ust. 2 p.w.p. zgłoszenie wynalazku powinno obejmować oświadczenie zgłaszającego wskazujące, jakie daty pierwszeństwa zastrzega się dla poszczególnych zastrzeżeń patentowych, zgodnie bowiem z § 8 ust 9 rozp. w zgłoszeniu wynalazku można zastrzec uprzednie pierwszeństwo wynikające z dwóch lub więcej zgłoszeń dokonanych za granicą. W takim przypadku ze złożonego oświadczenia zgłaszającego powinno wynikać, jakie daty pierwszeństwa zastrzega się dla poszczególnych zastrzeżeń patentowych w zgłoszeniu (§ 4 ust 1 pkt 2 rozp.). Oświadczenie należy złożyć wraz z dowodem pierwszeństwa (§ 4 ust. 2 rozp.), czyli w terminie przewidzianym na złożenie dowodu pierwszeństwa, który jak stanowi art. 35 p.w.p. "może być również złożony w ciągu trzech miesięcy od daty zgłoszenia". Zatem w przedmiotowej sprawie oświadczenie o datach pierwszeństwa ostatecznie powinno być złożone do dnia 13 marca 2003 r.

Faktycznie wniosek o przywrócenie terminu został złożony w oparciu o art. 243 ust. 1 p.w.p. w dniu 28 lipca 2003 r. wraz z oświadczeniem o datach pierwszeństwa. Zdaniem Urzędu przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż dotyczy on terminów procesowych wyznaczonych przez Urząd, które mogą być przywracane po spełnieniu koniecznych warunków. Natomiast trzymiesięczny termin na złożenie m.in. oświadczenia o datach pierwszeństwa jest terminem prawa materialnego. Takie terminy nie podlegają przywróceniu bez względu na przyczynę uchybienia. Zdaniem Urzędu nie ma wątpliwości, że termin na złożenie dowodu pierwszeństwa jest terminem nieprzywracalnym. Stanowią o tym zdania 2 i 3 art. 35 p.w.p., z których wynika, iż dowód pierwszeństwa może być złożony również w terminie trzech miesięcy od daty zgłoszenia, a późniejsze złożenie dowodu nie skutkuje przyznaniem pierwszeństwa. Zdaniem Urzędu skoro zatem oświadczenie o datach pierwszeństwa należy złożyć w tym samym terminie co dokument pierwszeństwa, również termin na złożenia oświadczenia jest terminem nieprzywracalnym. Uchybienie terminu nieprzywracalnego mogłoby być uwzględnione jedynie w przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności (art. 243 ust. 6 p.w.p.).

Od powyższej decyzji pełnomocnik zgłaszającego dnia 6 października 2004 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wnosił o uchylenie tej decyzji w całości. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż w jego ocenie wypełnione zostały nałożone nań art. 35 p.w.p. obowiązki polegające na złożeniu w podaniu o udzielenie patentu oświadczenia o chęci skorzystania z uprzedniego pierwszeństwa oraz złożenia dowodu pierwszeństwa. Zdaniem pełnomocnika art. 35 p.w.p. nie powinien mieć zastosowania jako norma prawna uniemożliwiająca przywrócenie terminu do dokonania czynności polegającej na złożeniu oświadczenia o datach pierwszeństwa. Wnioskodawca twierdził, iż ustawa Prawo własności przemysłowej nie wprowadza żadnego rygoru w związku z nieprzyporządkowaniem pierwszeństw konkretnym zastrzeżeniom, a zatem wywodzenie skutku w postaci niemożliwości przywrócenia terminu na podstawie art. 35 w drodze analogii jest działaniem bezpodstawnym, w szczególności ze względu na ogólną zasadę postępowania wynikającą z art. 6 kpa, a także z przepisu art. 7 Konstytucji RP (zasada praworządności).

Pełnomocnik uznał za niedopuszczalne wywodzenie dodatkowych obowiązków strony, których niespełnienie stanowi bezpośrednią podstawę do odmowy przyznania stronie przysługujących jej praw z aktu niższego rzędu, jakim jest ww. rozporządzenie, jeżeli ustawa nie zawiera wyraźnego upoważnienia w tym zakresie. Delegacja ustawowa wynikająca z art. 93 p.w.p. zawiera dodatkowe kryterium mające wpływ na kompetencje Prezesa Rady Ministrów, którym jest to, iż wymogi jakim powinno odpowiadać zgłoszenie nie mogą prowadzić do nadmiernych, ponad potrzebę utrudnień dla zgłaszającego. W tej sytuacji pełnomocnik twierdził, iż treść § 4 ust. 1 pkt 3 rozp. nie spełnia konstytucyjnych wymogów wynikających z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ przepis ten nie jest zgodny z wytycznymi zawartymi w art. 93 p.w.p., gdyż kreuje dodatkowe obowiązki dla strony i w związku z ich niewypełnieniem wyciąga dla niej negatywne konsekwencje.

Ponadto zgłaszający nie zgadza się z oceną dokonaną przez Urząd Patentowy, iż termin na złożenie oświadczenia o datach jest terminem zawitym, poprzez to, iż jest terminem prawa materialnego. Twierdzi, iż nawet gdyby tak było, to obowiązek dokonania takiej czynności winien być zawarty w samej ustawie, a nie w akcie wykonawczym. Po drugie od dawna w doktrynie i orzecznictwie toczy się dyskusja na temat charakteru prawnego terminu o przywrócenie którego wnosi zgłaszający, natomiast Urząd w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił, na jakiej podstawie dokonał takiej a nie innej oceny.

Decyzją z dnia [...] listopada 2004r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując iż uprawniony ubiegający się o przyznanie uprzedniego pierwszeństwa według więcej niż jednej daty zobowiązany był do złożenia prawidłowego oświadczenia o datach pierwszeństwa. Mając na względzie § 8 ust. 9 rozp. rozporządzenia określającego formalne warunki powołania się na pierwszeństwo oraz obowiązek złożenia oświadczenia o datach wymaganego zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 rozp., to jego brak lub nieprawidłowość, powoduje odmowę przyznania uprzedniego pierwszeństwa.

Nadto podano, iż zgodnie z treścią art. 48 ust. 5 p.w.p. Urząd Patentowy RP odmawia przyznania uprzedniego pierwszeństwa, jeżeli zgłaszający nie złożył, oprócz wyraźnie wskazanych dowodów (oświadczenie woli o zamiarze korzystania z wcześniejszego pierwszeństwa, dowodu pierwszeństwa), także "innego dokumentu bądź oświadczenia wymaganego do uzyskania pierwszeństwa". Takim dokumentem jest z pewnością oświadczenie o datach pierwszeństwa.

Zwrócono uwagę, iż konsekwencją nie złożenia w podaniu oświadczenia woli o zamiarze skorzystania z uprzedniego pierwszeństwa, o którym mowa w art. 35 p.w.p., byłaby odmowa przyznania uprzedniego pierwszeństwa na podstawie art. 48 ust 6 p.w.p., natomiast niezłożenie w terminie dowodu pierwszeństwa potwierdzającego dokonanie wcześniejszych zgłoszeń wynalazków we wskazanym państwie, skutkowałoby odmową uprzedniego pierwszeństwa na podstawie art. 48 ust 5 p.w.p. Zarówno termin złożenia oświadczenia w podaniu, jak i termin do złożenia dowodu pierwszeństwa są terminami materialnymi i jako takie nie podlegają przywróceniu czy przedłużeniu, bez względu na okoliczności.

Wskazano, iż podstawę nakładania na zgłaszającego obowiązku złożenia oświadczenia o datach pierwszeństwa jest art. 36 p.w.p. Dokumentem wskazanym w tym przepisie jest właśnie oświadczenie o datach pierwszeństwa.

Redakcja przepisu art. 35 p.w.p., a w szczególności wyrazu "powinien", a także powiązanie obowiązku złożenia dowodu pierwszeństwa z obowiązkiem dołączenia oświadczenia o datach pierwszeństwa (art. 36 p.w.p.) w terminie 3 miesięcy od daty dokonania zgłoszenia w Urzędzie Patentowym, pozwala w ocenie urzędu na ustalenie, że termin ten jest okresem, w którym może nastąpić ukształtowanie praw zgłaszającego w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego, a więc terminem materialnym.

Ustanowione przez ustawodawcę bariery czasowe na dochodzenie przez podmioty (zgłaszających) swoich praw lub roszczeń są terminami prawa materialnego. Są wśród nich terminy zawite oraz terminy przedawnienia. Wspólnymi cechami terminów prawa materialnego są nieskracalność, nieprzedłużalność oraz nieprzywracalność. To, czy w danym przypadku mamy do czynienia z terminem prawa materialnego, czy też z terminem prawa procesowego ocenić można, analizując skutki prawne, jakie wywołuje upływ danego terminu. Skutkiem prawnym upływu trzymiesięcznego terminu do złożenia oświadczenia o datach jest utrata prawa uprzedniego pierwszeństwa spowodowana z winy zgłaszającego.

Powołując się na Konwencję Paryską Urząd Patentowy wskazał, iż niezachowanie trzymiesięcznego terminu może spowodować, iż zgłaszający pozbawi się możliwości uzyskania patentu na dokonany wynalazek, jeśli wynalazki, będące przedmiotem wcześniej dokonanych zgłoszeń za granicą, zostałyby podane do publicznej wiadomości przed datą dokonania zgłoszenia w Urzędzie Patentowym.

Uznając, iż w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 243 ust. 1 p.w.p. i art. 59 k.p.a., na podstawie których wniesiony został wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o datach Urząd Patentowy wniosek odrzucił.

Podniesiono także, iż Urząd Patentowy nie miał również podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 243 ust. 6 p.w.p., gdyż nie wystąpił o to pełnomocnik zgłaszającego. Ponadto z przepisu powyższego wynika, iż zainteresowany powinien przedstawić odpowiednie dowody, iż uchybienie spowodowane zostało siła wyższą, a zatem zdarzeniem nagłym, którego nie dałoby się przewidzieć. Z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, iż żadne nadzwyczajne okoliczności nie zaistniały.

Ze skargą na powyższą decyzję wystąpił B., Niemcy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r. zarzucając m.in. naruszenie przepisów art. 35 i art. 36 Prawa własności przemysłowej (p.w.p.) poprzez błędne przyjęcie, że przepisy te wprowadzają ustawowy obowiązek złożenia oświadczenia o rozdziale pierwszeństw, jako czynności bezpośrednio warunkującej uzyskanie pierwszeństwa i jednocześnie przesądzają o materialno-prawnym charakterze terminu do dokonania rozdziału pierwszeństw.

Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie nie powinien mieć zastosowania przepis art. 35 p.w.p., albowiem norma ta nie obejmuje czynności polegającej na technicznym przyporządkowaniu pierwszeństw. To samo dotyczy art. 36 p.w.p., który nie stanowi podstawy do nakładania na zgłaszającego obowiązku dokonania rozdziału pierwszeństw. Odnosi się on do sytuacji, w której istnieje konieczność uzasadnienia twierdzeń i żądań zawartych w zgłoszeniu.

Nadto skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 48 pkt 5 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, że stanowi on podstawę do odmowy przyznania uprzedniego pierwszeństwa, w sytuacji gdy zgłaszający nie złoży oświadczenia o rozdziale pierwszeństwa. Zdaniem skarżącego przepis ten ma zastosowanie w sytuacji niewypełnienia obowiązku wynikającego z art. 35 p.w.p. ewentualnie z art. 36 p.w.p., a żaden z tych przepisów nie wprowadza obowiązku złożenia oświadczenia o rozdziale pierwszeństw.

Obowiązek dokonania rozdziału pierwszeństw wynika z § 4 pkt 1 ppkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 września 2001r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych. Dla dokonania tej czynności ustawodawca nie wyznaczył terminu ustawowego. Zdaniem skarżącego z przepisu pkt 2 § 4 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym oświadczenie o datach pierwszeństwa należy złożyć wraz z dowodem pierwszeństwa nie wynika, że bezpośrednim skutkiem braku takiego oświadczenia jest odmowa przyznania pierwszeństwa. Skutek stanowiący tak istotną ingerencję w sferę praw i obowiązków jednostki powinien wynikać wprost w sposób wyraźny z przepisu ustawy. Wywodzenie skutku w postaci niemożliwości przywrócenia terminu na podstawie art. 35 p.w.p. w drodze analogii – w ocenie skarżącego - jest działaniem bezpodstawnym, w szczególności ze względu na ogólną zasadę postępowania wynikającą z art. 6 k.p.a. a także z przepisu art. 7 Konstytucji RP.

Nadto skarżący podkreślił, iż czym innym jest złożenie oświadczenia o zamiarze korzystania z uprzedniego pierwszeństwa, a zupełnie inną czynnością jest dokonanie przyporządkowania wskazanych dat uprzedniego pierwszeństwa poszczególnym zastrzeżeniom patentowym. Niedopuszczalne jest wywodzenie dodatkowych obowiązków strony, których niespełnienie stanowi bezpośrednią podstawę do odmowy przyznani stronie przysługujących jej praw z aktu niższego rzędu, jakim jest rozporządzenie, jeżeli akt wyższego rzędu, czyli ustawa, nie zawiera wyraźnego upoważnienia w tym zakresie.

Zdaniem skarżącego treść § 4 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia nie spełnia konstytucyjnych warunków wynikających z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ przepis ten nie jest zgodny z ustawowymi wytycznymi zawartymi w art. 93 p.w.p., gdy kreuje nowe obowiązki dla strony i w związku z ich niewypełnieniem Urząd Patentowy wyciąga dla niej konsekwencje.

Skarżący powołał się również na naruszenie zasady równości wobec prawa, albowiem przy zgłoszeniach patentowych dokonywanych w trybie PTC nie jest stosowana tak surowa procedura co do terminu złożenia oświadczenia dotyczącego rozdziału pierwszeństw, jak w stosunku do zgłoszeń krajowych czy konwencyjnych.

Wskazał również na naruszenie przepisu art. 104 k.p.a. poprzez niedostosowanie procesowej formy rozstrzygnięcia dotyczącego wniosku o przywrócenie terminu, które winno być podjęte w formie postanowienia a nie decyzji.

Wyjaśnił także, iż w innych krajach Urzędy Patentowe nie stosują wymogu informowania, któremu zastrzeżeniu przysługuje które pierwszeństwo, wymogu tego nie przewidują też przepisy PCT.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosząc o jej oddalenie wskazał, iż obowiązek złożenia oświadczenia o datach pierwszeństwa ustanowiony został przepisem art. 36 p.w.p. Oświadczenie to winno być złożone wraz z dowodem pierwszeństwa, a więc w terminie przewidzianym na złożenia tego dowodu (§ 4 ust. 2 ww. rozporządzenia).

W ocenie Urzędu Patentowego redakcja przepisu art. 35 p.w.p., a w szczególności wyrazu "powinien", a także powiązanie obowiązku złożenia dowodu pierwszeństwa z obowiązkiem dołączenia oświadczenia o datach pierwszeństwa (art. 36 p.w.p.) w terminie 3 miesięcy od daty dokonania zgłoszenia w Urzędzie Patentowym, pozwala na uznanie, że termin ten jest okresem, w którym może nastąpić ukształtowanie praw zgłaszającego w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego. Ustanowione przez ustawodawcę bariery czasowe na dochodzenie przez zgłaszających swoich praw lub roszczeń są terminami prawa materialnego. Zdaniem Urzędu skoro oświadczenie o datach pierwszeństwa należy złożyć w tym samym terminie co dokument pierwszeństwa, również termin na złożenie oświadczenia jest terminem nieprzywracalnym. W konsekwencji powyższego niemożliwe jest zastosowanie art. 243 ust. 1 p.w.p.. Nadto w odpowiedzi wskazano, iż art. 48 pkt 5 p.w.p. wskazuje, iż uchybienie terminu także do złożenia innego dokumentu niż dowód pierwszeństwa skutkuje odmową uprzedniego pierwszeństwa.

Podano również, iż postępowanie w sprawach zgłoszeń międzynarodowych toczy się w oparciu o inne reguły prawne niż gdy zgłoszenie zostanie dokonane bezpośrednio w Urzędzie Patentowym RP.

W odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 104 k.p.a. Urząd Patentowy wskazał, iż bez względu na formę rozstrzygnięcia, skutki prawne zarówno wydanej decyzji, czy też w przypadku wydania postanowienia są identyczne – utrata prawa do korzystania z pierwszeństwa, a zatem forma nie ma wpływu na prawa zgłaszającego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń.

Wskazać także należy, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. l34 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Podstawy władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna nie można domniemywać tylko z okoliczności sprawy lub art. 104 k.p.a. Należy ją wyprowadzić z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego. Tym prawem jest ustawa z dnia 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej oraz Kodeks postępowania administracyjnego.

Przepis art. 104 k.p.a. nie może stanowić samoistnej podstawy do wydania decyzji administracyjnej, bowiem określa on jedynie formę załatwienia sprawy toczącej się przed organem administracji. Taką podstawę może stanowić przepis prawa materialnego lub w niektórych wypadkach prawa procesowego – art. 149 § 3 k.p.a. , 151 k.p.a. (Tak NSA w wyroku z 13 lipca 1999, sygn. akt I SA 1658/98).

W wyroku z 6 października 1999r. sygn. akt IV SA 2546/98 NSA stanął na stanowisku, iż "Stwierdzenie zawarte w art. 104 § 1 k.p.a., iż załatwienie sprawy następuje przez wydanie decyzji, odnosi się tylko do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej formie prawnej. Decyzja administracyjna wydana w sprawie, której załatwienia w formie decyzji prawo nie przewiduje, jest decyzją wadliwą jako wydaną bez podstawy prawnej".

W sprawie niniejszej Urząd Patentowy rozpoznawał wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o datach pierwszeństwa. Instytucję przywrócenia terminu na gruncie ustawy prawo własności przemysłowej reguluje art. 243.

Artykuł ten nie określa formy rozstrzygnięcia w sprawie przywrócenia terminu i dlatego też zgodnie z treścią przepisu art. 252 p.w.p. należy w tym zakresie zastosować odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – czyli art. 59 k.p.a. Jednocześnie wskazać należy, iż przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej szczegółowo określają sytuacje, w jakich Urząd Patentowy wydaje decyzje administracyjne. Z całokształtu rozwiązania przyjętego w art. 59 § 1 k.p.a. wynika, że rozstrzygnięcie wniosku zainteresowanego o przywrócenie terminu następuje w formie postanowienia. W takiej właśnie formie winno nastąpić rozstrzygnięcie wniosku skarżącego w przedmiocie przywrócenia terminu. Tymczasem Urząd Patentowy wydał decyzję w sytuacji braku przepisu wskazującego tę właśnie formę dla załatwienia powyższego wniosku. Uznać zatem należy – w ocenie Sądu – iż rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego został podjęte bez podstawy prawnej, gdyż takiej podstawy nie może stanowić art. 104 k.p.a. przywołany w decyzji z 6 sierpnia 2004r., czy też przepisy art. 35 i 36 ustawy Prawo własności przemysłowej lub § 4 ust. 1 pkt 2 i § 8 ust. 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych. Rozstrzygnięcie to obarczone jest również inna wadą a odnoszącą się do jego treści. Zarówno przepisy Prawa własności przemysłowej, jak i Kodeksu postępowania administracyjnego mającego zastosowanie w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w zakresie wskazanym w art. 252 p.w.p. nie przewidują takiej formy rozstrzygnięcia, jaką zastosował Urząd, tj. odrzucenie wniosku.

Zarówno przy braku przesłanek formalnych, jak i merytorycznych do uwzględnienia wniosku należy odmówić przywrócenia terminu w uzasadnieniu określając jakie względy zaważyły na takim rozstrzygnięciu. Instytucja odrzucenia wniosku przewidziana jest i stosowana w procedurze cywilnej oraz w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast nie występuje w procedurze administracyjnej. Dlatego też – zdaniem Sądu - Urząd Patentowy orzekając w niniejszej sprawie podjął rozstrzygniecie w niewłaściwej formie i o treści nieprzewidzianej w ustawie. W tym stanie rzeczy skarga okazała się uzasadniona z przyczyn formalnych, gdyż zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 §1 k.p.a. wobec czego należało stwierdzić jej nieważność.

Sąd nie uznał za konieczne, biorąc pod uwagę podstawy stwierdzenia nieważności, dla uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia rozważania zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą w skardze.

Należy jednak zauważyć, iż postępowanie jakie toczy się przed Urzędem Patentowym z wniosku z dnia 13 grudnia 2002r. B., L., Niemcy dotknięte jest też inną wadą niż omawiana powyżej.

Zgodnie z treścią art. 245 ust. 1 i 3 p.w.p. w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy wydaje decyzję (postanowienie), w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (postanowienie) albo uchyla ją w całości lub w części i rozstrzyga co do istoty sprawy. Artykuł ten przyznaje zatem Urzędowi Patentowemu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Urząd Patentowy działając jako organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozstrzygnąć sprawę a nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymieniona w powyższym przepisie.

Wbrew powyższym regułom Urząd Patentowy rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z odmową przyznania zgłoszeniu uprzedniego pierwszeństwa ze zgłoszeń dokonanych w Niemczech 17 grudnia 2001r. i 1 lipca 2002r., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004r. jedynie uchylił zaskarżone postanowienie a nie orzekł co do istoty sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę Urząd Patentowy winien rozważyć celowość rozpatrzenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu w ramach postępowania o przyznanie zgłoszeniu uprzedniego pierwszeństwa, które przy wystąpieniu przesłanek wymienionych w art. 48 p.w.p. kończy się rozstrzygnięciem wskazanym w tym przepisie bądź też przyznaniem uprzedniego pierwszeństwa.

Urząd Patentowy rozważyć winien również, iż oświadczenie o datach pierwszeństwa to, zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia, jeden z elementów, który winien występować w zgłoszeniu wynalazku.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji orzeczenia.

Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane w oparciu o art. 152 p.p.s.a., natomiast rozstrzygnięcie o kosztach w trybie art. 200 p.p.s.a.