Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 87/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 3, art.14, art.25 ust.1, art. 27 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: § 2 ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: art. 64 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 18 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej A na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r , o nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] odmówił Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej [...] przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi i innymi szczegółowymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015. W uzasadnieniu wskazano, że strona składając wniosek o płatności na rok 2015 nie zaznaczyła we wniosku rubryki Nr 8. Rubryka ta zawiera oświadczenie wskazujące na to, że wnioskodawca jest rolnikiem aktywnym zawodowo, pomimo że administruje portem lotniczym, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, wodociągami, świadczy usługi przewozu kolejowego bądź usługi w zakresie obrotu nieruchomościami. Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna [...] oświadczenia takiego nie złożyła, nie zakreślając żadnego z 5 pól w rubryce Nr 8. Zdaniem organu, zgodnie z art.9 ust.2 rozporządzenia nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.608) spółdzielnia nie spełnia kryteriów rolnika aktywnego zawodowo, bowiem administruje wodociągami, a nie zaznaczyła tego w rubryce Nr 8 w przeznaczonym na to polu. Wprawdzie złożyła brakujące dokumenty potwierdzające status rolnika aktywnego zawodowo, ale po terminie możliwym na uzupełnienie wniosku. Termin ten bowiem upłynął 10 lipca 2015 roku, a strona uzupełniające dokumenty złożyła na wezwanie organu w dniu 27 października 2015 roku.

Pełnomocnik Spółdzielni złożył odwołanie. Zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania poprzez bezpodstawne uznanie, że nie zaznaczenie pola Nr 8 wniosku z dnia 11 maja 2015 stanowi brak formalny w rozumieniu art.25 ust.1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarow wiejskich, zaniechanie wezwania strony do uzupełnienia braku formalnego wniosku, niezrealizowanie przez organ I instancji obowiązku polegającego na niezwłocznym poinformowaniu strony o stwierdzonych brakach i skutkach ich nieusunięcia. W zakresie naruszenia prawa materialnego zarzucono niezastosowanie przepisu art.9 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 poprzez jego niezastosowanie, pomimo, iż strona miała status rolnika aktywnego zawodowo. Dalej podniesiono naruszenie art.14, art.22, art.26 ust.1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015r.- O wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego poprzez nieuzasadnioną odmowę przyznania płatności, podczas gdy strona spełniała wymagania określone tą ustawą, a w szczególności miała status rolnika aktywnego zawodowo. W uzasadnieniu uzupełniono jeszcze, że nie można braku w postaci nie wypełnienia rubryki Nr 8 traktować jako braku formalnego w chwili wniesienia wniosku, a jeśli tak, to czynności organu w następstwie takiego stwierdzenia były nieprawidłowe, bowiem organ winien wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych, a nie wzywać do złożenia wyjaśnień. Przy czym Kierownik Biura Powiatowego winien niezwłocznie po otrzymaniu wniosku poinformować rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016r., o nr [...] roku Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu wskazał na warunki płatności wynikające z przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, a także z rozporządzenia Ministra Rozwoju Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Wyjaśniono, że ze złożonych dokumentów jednoznacznie wynikało, że strona prowadzi działalność związaną z administrowaniem siecią wodociągową na własny rachunek oznaczoną kodem PKD 36.00Z. Jest to działalność wykluczona na mocy art.9 ust.2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 i w konsekwencji płatności nie mogą być przyznane. Wyjaśniono, że strona składając wniosek nie zaznaczyła rubryki Nr 8 wniosku oraz nie przedłożyła dokumentów określonych w § 5 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015r. w sprawie w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełnić wnioski sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Złożenie ich po terminie, w następstwie wezwania organu nie pozwoliło organom na przyjęcie, że spełnia kryteria rolnika aktywnego zawodowo, bowiem zgodnie z art.13 ust.1 akapit drugi rozporządzenia (UE) 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. i art.21 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcie bezpośredniego zaznaczenie rubryki Nr 8 i załączenie stosownych dokumentów nastąpić musi w terminie składania wniosków na rok 2015, a ten przypadał od dnia 15 marca 2015r. do 10 lipca 2015r. Dalej organ wyjaśnił, że niespornym jest, że strona administrowała wodociągami, a wymaganym było załączenie dokumentów wykazujących, że spółdzielnia jest rolnikiem aktywnym zawodowo, bowiem w roku poprzedzającym otrzymała łączną kwotę płatności w ramach wsparcia bezpośredniego większą niż 5000 euro. Na koniec organ podkreślił, że brak zaznaczenia pól w rubryce Nr 8 i nie złożenie dokumentów nie może być traktowane jako braki formalne, bowiem braki takie dotyczą wypełnienia obowiązkowych pól we wniosku, a nie ustalania kwalifikowalności do pomocy, która następuje na etapie kontroli administracyjnej. Natomiast kontrola pod kątem formalnym nie wykazała nieprawidłowości, która wymagałaby wezwania do usunięcia braków formalnych.

Pełnomocnik skarżącej skorzystał z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W skardze zarzucono organom naruszenie przepisów postępowania i tak: art. 13 ust.1 rozporządzenia (UE) NR 640/2014 oraz art. 21 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez ich zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie przez organy, że złożenie oświadczenia o prowadzeniu działalności polegającej na administrowaniu siecią wodociągową oraz dokumentów potwierdzających okoliczności wskazane w art. 9 ust.3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 może nastąpić jedynie w terminie składania wniosków, naruszenie art.77 § 1 Kpa w z z art. 7 Kpa oraz w zw z art.4 i art.27 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r O wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia należytej oceny materiału dowodowego tj. złożonych przez stronę wyjaśnień z dnia 26 października 2015 roku i zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] czerwca 2016r. naruszenie art.136 Kpa poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w/w zaświadczenia, art.138 § 1 Kpa polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo że w sposób istotny naruszono przepisy postępowania, a konkretnie art.22 w/w ustawy w zw z art.63 § 1 i 2 Kpa poprzez nie znajdujące podstawy prawnej uznanie, że nie zaznaczenie przez odwołującą pola Nr 8 wniosku stanowi brak formalny, art.25 ust.1 w/w ustawy w zw z art. 7,8 i 63 § 1 i 2 oraz art.77 § 1 Kpa poprzez rażące naruszenie przez ogany obowiązku niezwłocznego ponformowania rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonywać poprawek, zgodnie z art.13 ust.2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r, naruszenie art. 25 ust.1 w/w ustawy poprzez jego niezastosowanie przez organy i zaniechanie wezwania strony do uzupełnienia stwierdzonego braku formalnego w terminie, w jakim można tego dokonać zgodnie z art.13 ust.3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014. Jako naruszenie przepisów prawa materialnego wskazano w skardze naruszenie art.9 ust.2 rozporządzenia 1307/2013 poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że strona prowadzi działalność wykluczoną, naruszenie art.14,22,26 ust.1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. poprzez nieuzasadnioną odmowę przyznania skarżącej płatności,podczas gdy uprawnienie do dopłat posiadała i w dacie złożenia wniosku spełniała kryteria rolnika aktywnego zawodowo. Ponadto strona wniosła o przeprowadzenie w trybie art.106 § 3 p.p.s.a dowodu z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] czerwca 2016 roku dotyczącego przychodu w roku podatkowym 2014.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), art. 3 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.). Natomiast w przypadku gdy skarga nie jest zasadna w oparciu o art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddala.

Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie odmowy przyznania skarżącemu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2015 wobec stwierdzenia, iż stosownie do art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, w przypadku prowadzenia przez osobę fizyczną działalności wykluczonej (kod PKD 36.00Z administracja wodociągami), należy odmówić przyznania płatności.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu, który skutkowałby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Sąd przy tym uznał, że stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i te ustalenia przyjął za podstawę rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art.14 ustawy ustawy z dnia dnia 20 lutego 2015 r - O wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020( Dz.U. 201,poz 349 ze zm.) płatność jest przyznawana osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeśli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art.1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz przepisach wydanych na podstawie art.45 ust.1 pkt 1. Natomiast zgodnie z § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020, zwanego dalej rozporządzeniem ONW (Dz.U. 2015, poz. 364 ze zm.), płatność ONW przysługuje rolnikowi, w rozumieniu art.4 ust.1 lit a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307 /2013 z dnia 17 grudnia 2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady(WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz.UE L 347 z 20.12.2013, str.608 ze zm.), którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli

1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013";

2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencjigospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Rolnik ubiegający się o płatność ONW składa wniosek w ramach jednolitego wniosku o przyznanie płatności, stąd dla terminu złożenia wniosku znaczenie ma termin określony w § 5 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U z 2015, poz.352 ze zm.) stanowiący, iż wniosek należało złożyć w terminie od 15 marca do 15 czerwca. Mają zastosowanie też przepisy rozporządzenia nr 640/2014, które w art.31 ust.1 stanowi, że można było wniosek złożyć również do 10 lipca 2015, jednakże opóźnienie takie prowadziło do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby złożył wniosek w terminie.

We wspomnianym wyżej rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 w art.9 ust.2 ustalono, że nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym, ani grupom osób fizycznych i prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami. W stosownych przypadkach państwa członkowskie mogą na podstawie obiektywnych i nie dyskryminujących kryteriów zadecydować o dodaniu do listy w akapicie pierwszym wszelkich innych podobnych nierolnicznych przedsiębiorstw lub rodzajów działalności, a następnie mogą zadecydować o usunięciu tych dodatków. Osobę lub grupę osób objętych akapitem pierwszym art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 uważa się jednak za rolnika aktywnego zawodowo, jeżeli za pomocą możliwych do zweryfikowania dowodów, w formie wymaganej przez państwa członkowskie, udokumentuje, że:

* roczna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 5% całości przychodów uzyskanych przez nią z działalności pozarolniczej w ostatnim roku obrotowym, za który dowody są dostępne:

* jej działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego, lub jej główną działalnością gospodarczą lub przedmiot działalności stanowi wykonywanie działalności rolniczej.

W ust. 3 art. 9 powołanego rozporządzenia nr 1307/2013 określono dalsze sytuacje w których państwo członkowskie może zadecydować o nieprzyznawaniu płatności bezpośrednich.

Z brzmienia powołanego art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 wynika, że płatność nie jest przyznawana osobom fizycznym lub prawnym, ani grupom osób fizycznych lub prawnych które m.in. świadczą usługi w zakresie administracji wodociągami, która to okoliczność stanowiła podstawę odmowy przyznania skarżącemu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2015. Konsekwencją bowiem ustalenia, iż skarżący jako rolnik aktywny zawodowo prowadził działalność wykluczającą w rozumieniu art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 był obowiązek wypełnienia przez niego w chwili składania wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2015 rubryki nr 08 wniosku - "oświadczenia, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo pomimo, że świadczy usługi w zakresie administracji wodociągami " oraz dołączenia do wniosku dowodów określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, treść wniosku w tym zakresie jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości co do obowiązku jego odpowiedniego wypełnienia poprzez zakreślenie odpowiedniej "kratki", a czego wnioskodawca w wymaganym terminie nie uczynił.

Z powyższym obowiązkiem wypełnienia rubryki nr 08 wniosku wiąże się zarzut I a) i d) skargi. Jak wyżej wskazano w uzasadnieniu wniosek można było złożyć także w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie do składania wniosków. Za wyjątkiem działania siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 4 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, złożenie wniosku o przyznanie płatności po terminie prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot, do których rolnik był uprawniony, jeżeli wniosek o pomoc został złożony w terminie. Wniosek złożony po dniu 10 lipca 2015 r. nie jest rozpatrywany, czego konsekwencją jest pozbawienie rolnika płatności na rok 2015, więc nie powinno budzić wątpliwości, że po 10 lipca 2015 r. - zarówno na podstawie wskazanych wyżej przepisów unijnych jak i krajowych - niedopuszczalne jest dokonanie przez beneficjenta (z własnej inicjatywy lub po otrzymaniu informacji od organu o stwierdzonych brakach) poprawek (usunięcie braków w złożonym wniosku o płatność). Termin ten dotyczy również dokumentów, które należy złożyć, jeżeli dokumenty te stanowią o kwalifikowalności wnioskowanej płatności. Intencja ustawodawcy unijnego nakazująca dokonanie takiej wykładni przepisów dotyczących terminów składania wniosków o przyznanie płatności została wyrażona w motywie 15 preambuły do rozporządzenia (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1306 w odniesieniu do zintegrowanych systemów zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L 2014.181.48). Zgodnie z tym wskazaniem przestrzeganie terminów składania wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność i innych deklaracji, terminów zgłaszania poprawek do wniosków o przyznanie pomocy obszarowej lub wniosków o płatność oraz terminów składania dokumentów uzupełniających lub umów, jest niezbędne, aby organy krajowe miały możliwość planowania, a następnie przeprowadzania skutecznych kontroli poprawności wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność lub innych dokumentów. Należy zatem ustanowić przepisy dotyczące terminów, w których będą przyjmowane spóźnione dokumenty. Aby skłonić beneficjentów do przestrzegania terminów, w przypadku wniosków złożonych po terminie należy stosować zniechęcające zmniejszenie, z wyjątkiem opóźnień wynikających z przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

W skardze strona podniosła zarzut naruszenia art.25 ust.1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r - O wspieraniu (....) Zgodnie z § 5 ust. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2015 r., poz. 364) wniosek o przyznanie płatności ONW, powinien zawierać między innymi: oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, sposobie wykorzystywania działek rolnych (pkt 3 lit. a i b); oświadczenia i informacje, jakie powinny być zawarte we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 10 tej ustawy, niewymienione w pkt 1-3 (pkt 4); oświadczenia i zobowiązania rolnika związane z płatnością ONW (pkt 5); oraz informację o załącznikach dołączonych do wniosku (pkt 6). Ponadto z treści § 5 pkt 4 cytowanego wyżej rozporządzenia z 13 marca 2015 r. wynika, iż wniosek powinien dodatkowo zawierać oświadczenia i informacje, jakie powinny być zawarte we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 10 tej ustawy, odsyłając w ten sposób do treści § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 352). Objęte dyspozycją art.25 ust.1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 – O wspieraniu (...) wymagania wniosku "inne " niż wskazane w art. 64 § 1 kpa dotyczyć mogą wyłącznie tych braków, które mogą zostać wykryte na etapie kontroli formalnej, bądź stanowią błąd oczywisty.Błąd oczywisty charakteryzuje m.in. to. że może on zostać wykryty już na podstawie treści wniosku i jego załączników. W zaistniałej sytuacji jednak organ nie miał możliwości wykrycia błędu na podstawie treści wniosku i załączników, ponieważ sama deklaracja działek oraz zwierząt kwalifikujących się do płatności, jak również danych osobowych i teleadresowych wnioskodawcy nie zawierała w sobie żadnych nieprawidłowości i była zgodna z instrukcją wypełnienia wniosku.Błąd nie wynikał też z treści pozostałej dokumentacji czy pozostałych oświadczeń. Nie pozostawał tez z nimi w sprzeczności, co też mogłoby ewentualnie uwidocznić taki brak. Organ nie mógł więc na podstawie wniosku o płatność na rok 2015 domniemywać, że rolnik musi wykazać, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo. Z wniosku nie wynikał także fakt przekroczenia kwoty 5000 euro w ramach dopłat bezpośrednich na rok 2014.Organ nie miał też obowiązku informowania rolnika, o tym, że powinien wskazać elementy wniosku, które stanowiły o kwalifikowalności wniosku ani podpowiadać beneficjentowi szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski.

Pierwszą kontrolę jaką przechodzi wniosek jest kontrola kompletności. Na tym etapie sprawdza się czy wszystkie obowiązkowe pola wniosku zostały prawidłowo wypełnione, czy dołączono obowiązkowe załączniki i czy wniosek spełnia wszystkie wymagania formalne. W zakresie tej kontroli organ obowiązany jest wezwać rolnika o usunięcie braków formalnych w trybie art.64 § 2 Kpa. Kolejnym etapem jaką przechodzi sprawa przyznania płatności jest kontrola administracyjna. Na tym etapie sprawdza się prawidłowość deklaracji rolnika. W tym zakresie organ wzywa do uzupełnienia wyjaśnień, jak w przypadku niniejszej sprawy. Organ nie jest w stanie dokonując kontroli w zakresie spełnienia przesłanek prowadzenia działalności rolniczej, badania warunków do uzyskania płatności czy charakteru prowadzonej działalności badać, czy też kontrolować, czy stronie nie biegną terminy materialnoprawne, bo rolą strony jest tak wypełnić wniosek, by konieczność uzupełnienia wniosku z winy producenta nie spowodowała upływu terminu. A braki wypełnienia rubryki nr 8 i nie złożenie dowodów określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie mają charakteru oczywistego i nie można przyjąć, że są łatwe do stwierdzenia. W tym zakresie sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim sygn. akt II SA/Go 1008/16, w którym sąd orzekł, że niewypełnienie tego punktu nie świadczy o braku wniosku w przypadku, gdy organ na danym etapie postępowania nie posiada informacji o prowadzeniu takiej działalności przez beneficjenta. Nie jest możliwe stwierdzenie takiego braku na etapie kontroli formalnej wniosku sprowadzającej się do sprawdzenia, czy wszystkie konieczne rubryki zostały wypełnione (Lex nr 2237617). W konsekwencji organ nie mógł kontroli dokonać "niezwłocznie". Dokonując zaś interpretacji tego pojęcia należy podzielić wyrażany zarówno w orzecznictwie i w doktrynie pogląd, zgodnie z którym określenie "niezwłocznie" oznacza "bez zbędnej zwłoki". Organ kontrolując wniosek w ramach kontroli administracyjnej, w sytuacji gdy brak nie był brakiem oczywistym nie dopuścił się nagannego opóźnienia. Organ wyjaśnił też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ,że brak zaznaczenia pola 08 i nie złożenie stosownych dokumentów nie może być traktowane przez pełnomocnika jako braki formalne w rozumieniu art. 64 Kpa. Wprawdzie organ I instancji istotnie użył sformułowania "braki formalne",ale dodał "decydujących o kwalifikowalności wniosku", co jak wyżej wskazano podlega weryfikacji na etapie kontroli administracyjnej, a nie formalnej.

Nadmienić również należy, co uszło uwadze strony skarżącej, iż zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) na strony – beneficjentów pomocy – został nałożony obowiązek przedstawiania dowodów oraz składania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek: ciężar udowodniania faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jedynie zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 3 organ udziela stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że strona zwracała się do organu I instancji o pouczenie, udzielenie informacji w przedmiocie wypełnienia wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, a w szczególności znaczenia punktu 8 wniosku. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek wzmianki czy też dokumentu z treści którego wynikałoby, iż skarżący zwracał się o udzielenie takich informacji, pouczeń. Również w uzasadnieniu skargi powyższe nie było podnoszone. Wskazać należy, iż od producentów rolnych składających wnioski o przyznanie płatności należy wymagać między innymi w zakresie wypełniania wniosków o przyznanie płatności należytej staranności. Wykonują swoją działalność zawodowo i na własny rachunek. Nakłada to na nich nie tylko posiadanie wysokich kwalifikacji odnośnie produkcji rolniczej i ich podnoszenie, ale także stosownej wiedzy w zakresie zasad i trybu przyznawania pomocy finansowej, zwłaszcza takiej jak w przypadku płatności rolniczych, która jest przyznawana na wniosek zainteresowanej takim wsparciem osobie. Przepisy unijne jak i krajowe w zakresie przyznawania płatności nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości. Uznaniowość prowadziłaby bowiem do nierównego traktowania producentów rolnych spełniających takie same warunki oraz byłaby sprzeczna z zasadą konkurencyjności. To z kolei nakłada na beneficjentów tej pomocy obowiązek zachowania należytej staranności na etapie wypełniania i składania wniosków o przyznanie płatności.

Tym samym skoro skarżący jako rolnik aktywny zawodowo prowadził usługi w zakresie administraowania wodociągami, nie wypełnił punktu 8 wniosku dotyczącego powyższej okoliczności oraz w terminie zakreślonym do składania wniosku o przyznanie płatności nie przedłożył dowodów określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcie bezpośredniego na okoliczność spełnienia przesłanek do otrzymania płatności ONW na rok 2015, mimo prowadzenia działalności wykluczającej, należy stwierdzić, że zaskarżoną decyzją w przedmiocie odmowy przyznania tej płatności odpowiada prawu. Uwzględniono przy tym przesłankę, że za rok 2014 skarżący otrzymał płatności bezpośrednie w kwocie przewyższającej kwotę 5000 euro (art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ... )

Sąd nie dopatrzył się ze strony organów naruszenia wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Działania podejmowanie przez organy po dniu 10 lipca 2015 roku miały na celu ustalenie czy skarżący jako rolnik zawodowo aktywny prowadzi działalność wykluczającą przyznanie płatności, o której mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Komisji (UE) nr 1307/2014.

Odnośnie zarzutu skargi wskazanego w pkt I b) podnieść należy, że organ nie kwestionował treści wydanego zaświadczenia, a przede wszystkim niesporna była okoliczność, że strona taką działalność prowadzi i w jakim zakresie, niemniej to nie pominięcie treści tego zaświadczenia było powodem nie uznania strony za rolnika aktywnego zawodowo. Było nią nie załączenie tego dokumentu oraz pozostałych potwierdzających status rolnika aktywnego zawodowo do wniosku, a przede wszystkim nie zaznaczenie we wniosku, że strona taką działalność prowadzi. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że organ kwestionuje treść czy wiarygodność któregokolwiek z przedłożonych dokumentów, bądź że informacje te pominął przy rozstrzyganiu.

Zasadnym było też odmówienie przeprowadzenia dowodu na rozprawie, bowiem wnioskowany dokument miał poświadczyć okoliczności niesporne w postępowaniu i za takie też uznał je organ. Wysokość przychodu i w konsekwencji (bo to zapewne było właściwym celem dowodzenia) uznanie, że strona prowadzi w zasadniczej mierze działalność rolniczą nie było kwestią sporną.

Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a skargę oddalił.