Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1244/90
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1991-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1 pkt 11
journal: Dz.U. 1989 nr 75 poz. 445
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.
Teza: 1. Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./ nie przewiduje ulg uznaniowych w zakresie należności celnych.

2. Naliczenie przez organa celne cła od części zamiennych przywiezionych z zagranicy - nawet jeśli są przeznaczone do bezpłatnych napraw gwarancyjnych - jest zgodne z prawem.

TEZY

1. Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./ nie przewiduje ulg uznaniowych w zakresie należności celnych.

2. Naliczenie przez organa celne cła od części zamiennych przywiezionych z zagranicy - nawet jeśli są przeznaczone do bezpłatnych napraw gwarancyjnych - jest zgodne z prawem.


UZASADNIENIE

Dnia 2.4.1990 r. dokonano w Urzędzie Celnym w W. zgłoszenia celnego "części oprzyrządowania linii do wykorzystania podczas okresowego przeglądu technicznego linii do rozlewu i pakowania soków przeprowadzonego przez dostawcę bezpłatnie w ramach gwarancji według zał. specyfikacji."

W przedmiotowym zgłoszeniu celnym zostali wymienieni jako eksporter PKL (...) Austria i jako odbiorca Zakład Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego. Wartość towaru w walucie kontraktu wyniosła ATS 379 495; wartość celna zaś wyniosła 299.421.555 zł, od której Urząd Celny w W. decyzją z 3.4.1990 r. zamieszczoną na omawianym zgłoszeniu celnym ustalił należności celne w wysokości 14.971.000 zł.

Od decyzji tej Zakład wniósł odwołanie napisane 12.4.1990 r. prosząc o anulowanie naliczenia opłat celnych za części oprzyrządowania linii, niezbędne do wykorzystania podczas serwisowego przeglądu technicznego linii do rozlewu i pakowania soków, przeprowadzonego przez dostawcę bezpłatnie w ramach gwarancji, stwierdzając dalej, że zgodnie z kontraktem zawartym między firmą PKL Austria a PHZ linia rozlewu soków objęta jest 2-letnią gwarancją, w okresie której wszelkie przeglądy, jak również i dostawy części niezbędnych do prawidłowej eksploatacji są bezpłatne. Kontrakt zaś obejmuje dostawę niezbędnych części zamiennych, których wartość mieści się w kwocie kontraktowej, od której cło zostało już naliczone, a obecnie dostawy są wyceniane tylko ze względów formalnych, ponieważ Zakład ma otrzymać łącznie do końca okresu gwarancji, tj. 9.12.1990 r., części na kwotę 1.585.000 ATS, uwzględnionej już w kontrakcie przy naliczaniu cła od dostawy kompletnej linii.

W odpowiedzi odwołujący się otrzymał z Urzędu Celnego w W. decyzję z 12.6.1990 r. wydaną na podstawie art. 61 par. 1 Kpa i art. 14 ust. 1 Prawa celnego odmawiającą wszczęcia postępowania celnego w przedmiotowej sprawie.

W uzasadnieniu powołano się na art. 14 Prawa celnego z zaznaczeniem, że określa on wypadki stosowania ulg celnych i nie zawiera delegacji do udzielania ulg celnych uznaniowych, w trybie których mógłby być rozpatrzony wniosek.

W aktach brak jest odwołania od ww. decyzji, natomiast znajduje się w nich decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł z 28.9.1990 r., z której wynika, że od decyzji Urzędu Celnego z 12.6.1990 r. Zakład Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego wniósł odwołanie z 21.6.1990 r. uzupełnione następnie pismem z 30.8.1990 r.

Prezes GUC ww. decyzją opartą na art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa i art. 14 Prawa celnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uzasadniając swoje stanowisko nieznalezieniem uzasadnienia do zmiany decyzji Urzędu Celnego w W. i zwolnienia od cła towarów, których odprawa celna została dokonana według zgłoszenia celnego importowego (...) z 3.4.1990 r. Dalej w uzasadnieniu stwierdzono m.in., że Prawo celne nie przewiduje ulg uznaniowych, a art. 14 Prawa celnego ściśle określa sytuacje, w których zwolnienia od cła są stosowane, informując, że zwolnieniu od cła podlegają m.in. towary przyłączone za granicą do rzeczy wywiezionych z Polski przy naprawie w ramach gwarancji.

Na decyzję tę Zakład Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego złożył skargę do NSA, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej przez nią w mocy decyzji Urzędu Celnego w W. z 12.6.1990 r. (...) oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi podano, że strona na podstawie kontraktu z 30.11.1988 r. zakupiła w Austrii kompletną linię do napełniania i pakowania napojów. Kontraktem objęty był zakup kompletu urządzeń wraz z częściami zamiennymi łącznej wartości 19.033.000 szylingów, co w złotówkach daje kwotę 760.832.000, dowodem czego ma być kopia kontraktu z załącznikiem.

Stwierdzono dalej, że na początku 1989 r. na polski obszar celny sprowadzono w ramach wymienionego kontraktu część towarów nim objętych, z tym że Urząd Celny naliczył cło od wartości całego kontraktu, tj. 760.832.000 zł, mimo że cały towar objęty kontraktem został sprowadzony na polski obszar celny załączając kserokopię zgłoszenia celnego z decyzją Urzędu Celnego z 30.1.1989 r.

Dalszą uzupełniającą kontrakt część towaru wartości 379.495 szylingów, wywodzi się w uzasadnieniu skargi, sprowadzono na polski obszar celny 30.3.1990 r., od której naliczono spore cło w wysokości 14.971.000 zł.

Tak więc skarga konkluduje, że żądanie cła za towar, za który zostało wcześniej naliczone, prowadzi do podwójnego clenia z tego samego tytułu, jednocześnie podnosząc, że kwestie, które były przedmiotem rozważań organów celnych nie były ani treścią wniosku, ani odwołania, co oznacza, że organy celne rozpatrzyły kwestie, które same sobie postawiły za przedmiot, nie zaś te, z którymi zwracała się strona i które stanowiły istotę treści wniosku i odwołania.

W odpowiedzi na skargę, GUC wniósł o jej oddalenie negując stanowisko zawarte w skardze co do wymierzenia cła od całego kontraktu stwierdzając, że kontrakt został zawarty na 22.854.830 ATS pomniejszoną o upust 2.614.830 ATS, do zapłacenia 20 240 000 ATS, a w zgłoszeniu celnym z 30.1.1989 r. cło zostało wyliczone tylko i wyłącznie od wartości faktycznie przysłanego towaru, tj. 19.033.000 ATS oraz powtórzył argumentację związaną z art. 14 Prawa celnego.

Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej złożył pisma stanowiące odwołanie, na które powołał się Prezes GUC w zaskarżonej decyzji. Ponadto sprecyzował swoje stanowisko zawarte w skardze stwierdzając, że nie kwestionuje poprawności zastosowania przez organy celne cła w odniesieniu do dostawy części zamiennych, negując natomiast zasadność wymiaru tego cła co do zasady w świetle art. 580 Kc ze względu na to, że dostawa ta ma charakter bezpłatnego dostarczenia części zamiennych w ramach gwarancji. W związku z tym - jego zdaniem - organy celne winny zastosować odpowiednią wykładnię art. 14 Prawa celnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dyrektor Urzędu Celnego w W. w swej decyzji z 12.6.1990 r. aczkolwiek stwierdził, że odmówił wszczęcia postępowania w odniesieniu do zgłoszonego przez skarżącego wniosku, to de facto wniosek ten rozpoznał, co wynika z uzasadnienia ww. decyzji.

W konsekwencji powyższego, Prezes GUC wydając zaskarżoną decyzję ustosunkowywał się do decyzji w charakterze negatywnym. Sam również zajął stanowisko od meritum, co wynika z drugiego akapitu uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445/ nie przewiduje ulg uznaniowych w zakresie należności celnych, regulując w sposób ścisły problematykę zwolnień od należności celnych.

W odniesieniu do towarów, które są przyłączone do rzeczy w ramach umów gwarancyjnych, Prawo celne przewiduje jedynie zwolnienie, o którym mowa w art. 14 ust. 1 pkt 11. Zwolnienie to dotyczy jednak tylko towarów przyłączonych za granicą do rzeczy wywiezionych z Polski przy naprawie w ramach umowy gwarancyjnej. Ponieważ - jak stwierdzono wyżej - katalog zwolnień od należności celnych zawarty w ustawie - Prawo celne jest ścisły, przeto brak jest podstaw do stosowania wykładni rozszerzającej w tej mierze.

Tak więc sprecyzowanie przez pełnomocnika strony skarżącej swego stanowiska na rozprawie przed NSA poprzez stwierdzenie, że skarżący nie kwestionuje poprawności zastosowania przez organy celne cła w odniesieniu do dostawy części zamiennych należy uznać za prawidłowe rozumienie postanowień ustawy - Prawo celne regulujących problematykę zwolnień od należności celnych.

Z powyższego wynika, że rozstrzygnięcia zawarte w zaskarżonej decyzji były zgodne z prawem. A contrario zarzuty zawarte w skardze należy uznać za nieuzasadnione.

Mając na uwadze powyższe skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.