Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3436/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-04 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

T. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 2.000 zł. netto. Obecnie pozostaje pod stałą opieką lekarzy, co pochłania znaczną część jego dochodu. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstw domowe. Nie posiada oszczędności ani majątku.

W związku z tym, że złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2016 r. wezwał T. P. do złożenia: a) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, należało złożyć w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenie), b) kopii faktur i rachunków potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie, c) dokumentu potwierdzającego podaną w rubryce 10 formularza PPF wysokość otrzymywanej emerytury (np. kopii decyzji o waluacji emerytury, odcinka pocztowego przekazu pieniężnego świadczenia emerytalnego).

W piśmie z 30 stycznia 106 r. udzielonym w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, skarżący oświadczył m.in., że "nie przetrzymuje rozliczeń z rachunków bankowych ani nie posiada faktur zakupowych". Do pisma dołączył PIT 40A za 2015 r.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie jest uzasadniony.

Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Ponieważ oświadczenia złożone przez wnioskodawcę na urzędowym formularzu PPF, okazały się niewystarczające do oceny czy nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (jako warunku udzielenia prawa pomocy we wnioskowanym zakresie), został wezwany do złożenia określonych dokumentów pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. W szczególności ustalenia wymagało czy wnioskodawca posiada rachunek bankowy oraz ile wynoszą wydatki związane z jego niezbędnym utrzymaniem.

Należy podkreślić, że ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony, biorąc pod uwagę jej wydatki niezbędne dla utrzymania siebie oraz rodziny. Aby dokonać takie porównania, referendarz sądowy musi dysponować pełną wiedzą w zakresie możliwości majątkowych wnioskującej strony. Przepisy ustawy p.p.s.a. wprowadziły uprawnienie do żądania złożenia dodatkowego oświadczenia przez wnioskodawcę, a jednocześnie nałożyły na niego obowiązek w tym zakresie. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. NSA w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. sygn. akt II GZ 318/10 podkreślił, że czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec niewykonania zarządzenia z dnia 15 stycznia 2016 r. stwierdzić należało, że skarżący nie starał się udowodnić, że jego sytuacja majątkowa wymaga finansowego wsparcia ze strony państwa. Od wnioskodawcy zażądano dokumentów, które powinny znajdować się w jego dyspozycji, tj. odcinków wypłaty emerytury lub kopii decyzji o przyznaniu tego świadczenia, wyciągów z rachunków bankowych, które w świetle art. 728 § 2 Kodeksu cywilnego, bank zobowiązany jest bezpłatnie przesyłać posiadaczowi rachunku. Spis bieżących wydatków (nawet jeżeli skarżący nie dysponowałby rachunkami czy fakturami) nie powinien nastręczać trudności. Poziom życia obrazowany takim spisem aktualnych kosztów, pozwoliłby referendarzowi na ocenę, czy możliwe jest poczynienie oszczędności w bieżących wydatkach w celu przeznaczenia uzyskanych w ten sposób kwot na należne opłaty sądowe, biorąc w szczególności pod uwagę to, że wnioskodawca posiada stałe źródło dochodów, a wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 200 zł.

Reasumując, nieprzedłożenie przez skarżącego wymaganych dokumentów, uniemożliwiło niepozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny kondycji finansowej i rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy. W takiej sytuacji referendarz sądowy nie miał możliwości prowadzenia dalszego dochodzenia rzeczywistej sytuacji skarżącej, na którym w istocie spoczywa obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 243 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka o przyznaniu prawa pomocy jedynie na wniosek strony, zatem to w jej interesie jest przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających ten wniosek. W gestii sądu administracyjnego pozostaje zaś ocena przedstawionych okoliczności.

Z powyższych względów referendarz sądowy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.