Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1578/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1, art. 138 par. 3, art. 155
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Izba skarbowa, zmniejszając w decyzji, wydanej w trybie art. 155 Kpa, wysokość podatku określoną przez urząd skarbowy, nie jest władna rozstrzygać o wysokości odsetek od nadpłaty powstałej w wyniku wydania tejże decyzji.

TEZY

Izba skarbowa, zmniejszając w decyzji, wydanej w trybie art. 155 Kpa, wysokość podatku określoną przez urząd skarbowy, nie jest władna rozstrzygać o wysokości odsetek od nadpłaty powstałej w wyniku wydania tejże decyzji.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie oprocentowania nadpłaty podatku.


UZASADNIENIE

W związku z uchwałą Sądu Najwyższego z 22.10.1992 r. /III ARN 50/92/ stwierdzającą, że różnice kursowe walut obcych w stosunku do złotówki nie stanowiły przedmiotu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, Izba Skarbowa w T., decyzją z 10.11.1994 r., wydaną w trybie art. 155 Kpa, uchyliła wcześniejszą decyzję Urzędu Skarbowego w T., wymierzającą Firmie "D." wspomniany podatek za 1990 r. i określiła go w odpowiednio mniejszej wysokości. W uzasadnieniu decyzji znalazł się passus, że powstała nadpłata podlega oprocentowaniu od 1.1.1994 r.

Spółka odwołała się od decyzji Izby Skarbowej wywodząc, że oprocentowanie przysługuje jej od dnia powstania nadpłaty, tzn. od 2.3.1991 r.

Minister Finansów umorzył postępowanie odwoławcze, wyrażając pogląd, że decyzja Izby Skarbowej określiła jedynie wysokość podatku, natomiast nie rozstrzygała co do odmowy oprocentowania za okres przed 1.1.1994 r. Zdaniem ministra, właściwy w sprawie odsetek byłby urząd skarbowy. Jako podstawę prawną decyzji przytoczono art. 138 par. 1 pkt 3 Kpa.

Spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji Ministra Finansów i stwierdzenia, że przysługują jej odsetki w konkretnej kwocie.

Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi.

Analizując obecnie rozpatrywaną sprawę, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wbrew wywodom strony skarżącej, decyzja Izby Skarbowej w T. nie rozstrzygała wysokości odsetek należnych Spółce z tytułu nadpłaty podatku. Izba Skarbowa nie mogła zresztą tego uczynić z trzech powodów. Po pierwsze - w decyzji ustalającej lub określającej zobowiązanie podatkowe, w której następstwie powstaje nadpłata podatku, o jakiej mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ organ podatkowy nie orzeka w przedmiocie oprocentowania nadpłaty podatku, przysługującego podatnikowi zgodnie z art. 29 ust. 3 tej ustawy. Oprocentowanie nadpłaty powstaje z mocy samego prawa, w związku z czym wydawanie decyzji byłoby zbędne. Decyzję określającą odsetki za zwłokę wydaje się jedynie wówczas, gdy podatnik kwestionuje ich wysokość /por. wyrok NSA z dnia 6 marca 1996 r., SA/Kr 1998/95 - ONSA 1997 Nr 1 poz. 28 oraz postanowienie NSA z dnia 8 marca 1996 r., SA/Ka 2661/94 - niepublikowane/.

Po drugie - organem właściwym do określenia wysokości odsetek jest urząd skarbowy, a nie izba skarbowa /art. 9 ust. 4 pkt 1 obowiązującej w chwili wydania decyzji ustawy z dnia 29 grudnia 1982 r. o urzędzie Ministra Finansów oraz urzędach i izbach skarbowych - Dz.U. 1994 nr 106 poz. 511 ze zm. - w zw. z art. 20 Kpa/.

Po trzecie wreszcie - decyzja Izby Skarbowej wydana została w trybie art. 155 Kpa, a zatem dotyczyła zmiany lub uchylenia już istniejącej decyzji ostatecznej. W przedmiocie odsetek należnych Spółce nie wydano żadnej decyzji, a zatem nie można jej było zmieniać ani uchylać. Co więcej, o ile przesłankami rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 155 Kpa jest interes społeczny lub słuszny interes strony, o tyle spór o odsetki rozstrzygało się do 31.12.1997 r. na podstawie przesłanek z art. 29 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że izba skarbowa, zmniejszając w decyzji wydanej w trybie art. 155 Kpa wysokość podatku określoną przez urząd skarbowy, nie jest władna rozstrzygać o wysokości odsetek od nadpłaty, powstałej w wyniku wydania tejże decyzji.

Analizując treść decyzji Izby Skarbowej w T., dochodzi się do wniosku, że - zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami - nie ma w niej rozstrzygnięcia o odsetkach. Izba Skarbowa nie tylko nie określiła kwoty odsetek, ale nie wspomniała o nich w ogóle w części dyspozytywnej decyzji. Oznacza to, że passus znajdujący się w uzasadnieniu miał wyłącznie charakter informacyjny.

Skoro tak, to Minister Finansów nie mógł ani uchylić zaskarżonej decyzji - bo była prawidłowa, ani utrzymać jej w mocy, bo strona nie kwestionowała wysokości zmniejszonego podatku. Słusznie zatem przyjął Minister Finansów, że nie istnieje przedmiot odwołania w rozumieniu art. 105 par. 1 Kpa. W konsekwencji należało umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 par. 3 Kpa w zw. z art. 105 par. 1 Kpa, co też organ II instancji trafnie uczynił.

Mając na względzie wszystkie przytoczone okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Oddalenie skargi nie pozbawia strony skarżącej prawa wystąpienia do właściwego miejscowo urzędu skarbowego o zapłatę należnych odsetek. O ile urząd skarbowy uzna, że odsetki należą się w kwocie niższej niż żądana, wyda stosowną decyzję, która będzie podlegać zaskarżeniu na zasadach ogólnych.