Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 97/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-06-02 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego
Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym
Powołane przepisy: article: art. 161 § 1 pkt 3  w zw. z art. 258 § 1 i § 2; art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem datowanym na dzień 13 marca 2014 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – 20 marca 2014 r.) i uzupełnionym poprzez złożenie urzędowego formularza PPF w dniu 2 kwietnia 2014 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – 7 kwietnia 2014 r.) skarżąca A. L. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

W uzasadnieniu złożonego wniosku ww. wskazała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie posiada jakiegokolwiek majątku.

Jest osobą bezrobotną przy czym nie posiada prawa do zasiłku. Ponadto nie generuje jakichkolwiek innych dochodów.

Z uwagi na to, że oświadczenia wnioskodawczyni zawarte w formularzu PPF okazały się niewystarczające do oceny jej aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2014 r. zobowiązano wnioskodawczynię do przedłożenia – w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów i oświadczeń:

a) oświadczenia do kogo należy nieruchomość położona w P. przy ul. [...] i kto ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem tej nieruchomości;

b) kserokopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych złożonych przez wnioskodawczynię za lata 2012 i 2013, a w przypadku ich nieskładania imiennych informacji o wysokości osiągniętych dochodów lub rocznego obliczenia podatku za ww. lata;

c) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych obrazujących historię (wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie;

d) oświadczenia, czy wnioskodawczyni w okresie ostatnich sześciu miesięcy otrzymała jakiekolwiek świadczenia finansowe z pomocy społecznej; w przypadku odpowiedzi twierdzącej wnioskodawczyni winna była przedłożyć kopie dokumentów potwierdzających charakter tej pomocy oraz jej wysokość;

e) oświadczenia, czy wnioskodawczyni w okresie ostatnich sześciu miesięcy otrzymała jakąkolwiek pomoc finansową od osób trzecich a jeżeli tak to w jakiej wysokości;

f) kopii dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawczyni (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, inne), względnie oświadczenia kto w imieniu wnioskodawczyni poniósł ww. koszty i w jakiej wysokości;

g) kopii dokumentów potwierdzających ewentualne poniesienie przez wnioskodawczynię wydatków na leczenie (pomoc lekarską i zakup leków) w okresie ostatnich trzech miesięcy;

h) oświadczenia, czy względem wnioskodawczyni jest aktualnie prowadzona egzekucja sądowa bądź administracyjna; jeżeli tak wnioskodawczyni winna była przedłożyć dokumenty potwierdzające wysokość egzekwowanych świadczeń oraz dokonane czynności egzekucyjne;

i) dokumentów w przedmiocie ewentualnego stanu zadłużenia wnioskodawczyni wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, instytucji finansowych, dostawców mediów i innych podmiotów;

j) oświadczenia czy wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z J. L.; jeżeli tak wnioskodawczyni winna była przedstawić dokumenty obrazujące wysokość wszystkich miesięcznych dochodów brutto/netto tej osoby oraz dokumenty obrazujące w sposób kompleksowy jej stan majątkowy, w tym posiadane przez ww. osobę nieruchomości, przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro, w tym zarejestrowane na ww. osobę pojazdy mechaniczne (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości) oraz wyciągi i wykazy ze wszystkich posiadanych przez ww. osobę rachunków bankowych (wskazanych w punkcie 1 c wydanego zarządzenia), na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy.

Stosowne wezwanie do przedłożenia ww. dokumentów i oświadczeń zostało wnioskodawczyni doręczone w dniu 14 kwietnia 2014 r. na podany adres do korespondencji (vide: potwierdzenie odbioru podpisane przez siostrę wnioskodawczyni – k. 42 akt sprawy).

Do dnia wydania niniejszego postanowienia ww. wezwanie nie zostało przez wnioskodawczynię wykonane. Do Sądu nie wpłynęły bowiem jakiekolwiek dokumenty oraz oświadczenia.

W tym stanie uznano, co następuje.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi skarżąca uczyniła bezczynność organu odwoławczego w sprawie z zakresu pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Powyższe oznacza, że wnioskodawczyni jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania.

W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.

Merytorycznego rozpoznania wymagało zaś żądanie wnioskodawczyni ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Z powołanej regulacji normatywnej wynika wprost, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W związku z tym rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

Mając na uwadze powyższą regulację normatywną jak i okoliczności faktyczne niniejszego postępowania, stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie udowodniła, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć bowiem należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych podmiotu wnoszącego o prawo pomocy nie są znane, gdyż określona osoba uchyla się od złożenia stosownych dokumentów bądź oświadczeń w tym przedmiocie.

Jak już bowiem wskazano, to sprawą podmiotu zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.

W ww. zarządzeniu z dnia 8 kwietnia 2014 r. mającym na celu weryfikację bardzo ogólnych danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano precyzyjnie jakie dokumenty źródłowe oraz jakie oświadczenia wnioskodawczyni zobligowana jest przedstawić.

Warto podkreślić, że przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który jako podstawa ww. zarządzenia miał w sprawie zastosowanie, nakłada na wnioskodawczynię obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. B. Dauter, Gromadzenie materiału dowodowego. Obowiązek współdziałania strony z sądem [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 244).

Z uwagi na fakt, iż na stosowne wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni w żaden sposób nie odpowiedziała, w istocie nie wiadomo jakie są realne źródła dochodów z których wnioskodawczyni zaspokaja swoje podstawowe potrzeby bytowe oraz jakie są koszty jej bieżącego utrzymania. Nie wyjaśniono również czy wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z J. L.

Jak wskazano powyżej, przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie ma zaś miejsce, gdy strona wykaże obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia kosztów postępowania. Oznacza to, że rozpoznający wniosek referendarz nie może sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawczyni domniemywać.

W realiach sprawy - wobec braku wyczerpującego wyjaśnienia aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawczyni - nie jest więc możliwe uznanie, że ww. nie może ponieść kosztów postępowania sądowego. Rzeczywista sytuacja majątkowa strony – z uwagi na postawę samej wnioskodawczyni - nie może być bowiem ustalona w sposób rzetelny i jednoznaczny.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06;

Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei bierność wnioskodawczyni w powyższym zakresie należy postrzegać jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.