Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 984/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 19, art. 20, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 26/06 oddalające wniosek A. K. o wyłączenie sędziego WSA E. G., Sędziego WSA I. D. i Sędziego WSA A. M.od orzekania w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie II SA/Wa 26/06 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) października 2005 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 26/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o A. K. o wyłączenie sędziego WSA E. G., Sędziego WSA I. D. i Sędziego WSA A. M. od orzekania w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie II SA/Wa 26/06 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) października 2005 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż A. K. w dniu 4 i 5 maja 2009 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnioski o wyłączenie od orzekania w jego sprawie Sędziów WSA: B. S., J. W. oraz sędziego sprawozdawcy S. M. P.. W dniu 6 maja 2009 r., w wyniku losowania, Przewodniczący Wydziału II ustalił sędziego sprawozdawcę - sędziego WSA E. G. oraz skład orzekający Sędziego WSA I. D. oraz Sędziego WSA A. M.do rozpoznania powyższych wniosków. Pismem z dnia 25 maja 2009 r. A. K. złożył wniosek o wyłączenie wylosowanych sędziów od udziału w sprawie wniosku o wyłączenie sędziów. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż wymienieni Sędziowie winni być wyłączeni z losowania, ponieważ brali oni udział w posiedzeniach Sądu w niniejszej sprawie lub byli podmiotami jego wniosków o wyłączenie.

W dniach 1, 5 i 9 czerwca 2009 r. Sędziowie E. G., I. D. oraz A. M. złożyli pisemne oświadczenia, że po ich stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), wyłączające ich od udziału w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 26/06 oraz, że nie istnieją innego rodzaju okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego (oświadczenia w aktach sprawy).

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji uznał, że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie wywołują uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności Sędziów w niniejszej sprawie. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że udział sędziego w posiedzeniu Sądu, które nie zakończyło się wydaniem orzeczenia kończącego, nie może "samo w sobie" stanowić przesłanki z art. 18 i 19 cytowanej ustawy. Podobnie fakt zgłoszenia wniosku o wyłączenie konkretnego sędziego i odmowa uwzględnienia tego wniosku przez Sąd, nie jest jeszcze podstawą do wyłączenia go od udziału w sprawie. Należałoby natomiast podkreślić, iż skoro Sąd ocenił wątpliwości skarżącego w stosunku do danego sędziego i oddalił je prawomocnym orzeczeniem, to osoba taka, jako wolna od zarzutu stronniczości, może brać udział w tym postępowaniu, o ile nie wystąpią późniejsze okoliczności wskazujące na potrzebę wyłączenia.

Sąd pierwszej instancji ustalił, iż w stosunku do Sędziego E. G.oraz Sędziego I .D. toczyły się postępowania w niniejszej sprawie z wniosku skarżącego o ich wyłączenie. Zarządzeniem z dnia 30 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 26/06 pozostawiono wniosek skarżącego o wyłączenie Sędziego E.G.bez rozpoznania, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 629/08 utrzymał w mocy orzeczenie Sądu I instancji, oddalając zażalenie skarżącego. Następnie postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008 r. Sąd oddalił wniosek o wyłączenie m.in. Sędziego I. D.a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 lutego 2009 r. sygn. akt I OZ 103/09 oddalił zażalenie skarżącego. Ponadto Sędzia I. D. brała udział w rozpoznawaniu wniosku o wyłączenie sędziego w niniejszej sprawie. Rozstrzygniecie tego postępowania zostało przez skarżącego zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 9 maja 2007 r. sygn. akt I OZ 326/07 oddalił zażalenie skarżącego.

Natomiast Sędzia WSA A. M. była sprawozdawcą w sprawie wniosku o wyłączenie sędziego w niniejszej sprawie. Zarządzeniem z dnia 7 lutego 2008 r. pozostawiła wniosek skarżącego bez rozpoznania. Pomimo prawidłowego pouczenia skarżący nie skorzystał w tym przypadku z prawa wniesienia zażalenia od powyższego rozstrzygnięcia, w związku z czym Sąd pierwszej instancji wskazał, iż stało się ono prawomocne i brak jest podstaw do jego podważania.

Ponadto z oświadczeń Sędziów oraz okoliczności sprawy w ocenie Sądu pierwszej instancji nie wynika, aby łączyły ich z wnioskodawcą jakiekolwiek relacje wskazujące na możliwość przypisania im stronniczości.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. K. wnosząc o jego uchylenie, bądź zmianę oraz przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do dalszego prowadzenia w innym składzie sędziowskim. Ponadto wniósł o zawieszenie postępowania w przedmiocie niniejszego zażalenia do czasu zajęcia stanowiska w sprawie wniosku skarżącego z dnia 19 czerwca 2009 r. o przeniesienie sprawy do innego wydziału.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem Sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powyższy przepis wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące.

Zgodnie z przepisem art. 19 P.p.s.a. Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Stosownie do treści art. 20 P.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziów powinien odpowiadać wymogom formalnym z art. 46 P.p.s.a., a dodatkowo zawierać wskazanie sędziego, podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny.

Także zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy, wniosek o wyłączenie sędziego musi określać osobę sędziego, którego wniosek dotyczy oraz wskazywać zindywidualizowane przyczyny wyłączenia. Jeżeli wniosek dotyczy większej liczby sędziów, wszyscy oni muszą być oznaczeni przez wskazania imion i nazwisk, a przyczyny wyłączenia powinny być odniesione do każdego z nich ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r., III CO 2/04, Biul. SN 2004, nr. 10, poz. 11).

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności mogące wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności Sędziów: E.G., I. D. oraz A. M. w niniejszej sprawie. Z oświadczeń Sędziów oraz okoliczności sprawy nie wynika, aby łączyły ich z wnioskodawcą jakiekolwiek relacje wskazujące na możliwość przypisania im stronniczości. Mając natomiast na uwadze dotychczasowy przebieg sprawy należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Warszawie, że brak jest jakichkolwiek racjonalnych przesłanek, aby uznać, iż wymienieni Sędziowie działali w sposób mogący nasuwać wątpliwości co do ich bezstronności.

Należy także zauważyć, że skarżący wniosku o wyłączenie sędziów nie wskazał żadnych ustawowych przesłanek uzasadniających wyłączenie. Podstawą wyłączenia nie może być natomiast subiektywne przewidywania skarżącego co do ich bezstronności.

W takiej sytuacji ponieważ nie można dopatrzeć się, aby w sprawie ze skargi A. K. zachodziły podstawy do wyłączenia sędziego E. G., I. D. oraz A. M. od orzekania w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie II SA/Wa 26/06 z mocy samej ustawy (art. 18 P.p.s.a.) ani też inne okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a) należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 czerwca 2009 r. oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.