Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 162/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 33 pkt 1 i 6
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz odmowa wstrzymania czynności egzekucyjnych; 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz D. M. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. wystosował do pełnomocnika D. M. upomnienie nr [...] wzywające do uregulowania należności w łącznej kwocie 1 293,78 zł. W/w upomnienie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu 25 sierpnia 2011 r. Upomnienie zawierało pouczenie, iż wskazane w nim należności należy wpłacić w terminie 7 dni od dnia otrzymania na rachunek bankowy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w przeciwnym razie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji w celu przymusowego ściągnięcia należności Agencji.

W związku z niedokonaniem przez skarżącego zapłaty kwoty wskazanej w w/w upomnieniu w dniu [...] września 2011 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. – działając jako wierzyciel wystawił w stosunku do D. M. tytuł wykonawczy nr [...].

Zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącego w Jednostce Wojskowej nr [...].

W dniu 29 września 2011 r. pełnomocnikowi D. M.został doręczony odpis tytułu wykonawczego nr [...]z dnia [...] września 2011 r. oraz odpis zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą nr [...] z dnia [...] września 2011 r.

W dniu 5 października 2011 r. do organu egzekucyjnego Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. wpłynęło (z załącznikami) pismo pełnomocnika skarżącego z dnia 3 października 2011 r. stanowiące zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Zarzuty wniesione zostały w terminie.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. odmówił uwzględnienia zarzutów.

Jednocześnie organ egzekucyjny odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów.

Powyższe postanowienie doręczono pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu 13 października 2011 r.

W dniu 19 października 2011 r. pełnomocnik zobowiązanego wniósł do Prezesa WAM zażalenie na wydane przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. w/w postanowienie odmawiające uwzględnienia wniesionych zarzutów oraz wstrzymania czynności egzekucyjnych. W zażaleniu pełnomocnik skarżącego ponownie podniósł zarzuty: nieistnienia obowiązku zapłaty kwoty określonej w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] września 2011 r., błędu co do osoby zobowiązanego oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W/w zażalenie zostało wniesione w terminie.

W dniu [...] listopada 2011 r. [...], Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie . W uzasadnieniu wskazał, że podstawą do wystawienia w stosunku do D. M. tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2011 r. był art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej(Dz. U. z 2010 r., Nr 206, poz. 1367 z późń. zm.) . Zgodnie z tym przepisem o administracyjnym trybie dochodzenia od D. M. należności przysługującej Agencji przesądza fakt pełnienia przez w/w służby jako żołnierza zawodowego oraz zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że skarżący mimo niezamieszkiwania w przydzielonym lokalu nie przekazał mieszkania do dyspozycji Agencji , a w lokalu tym nadal zamieszkuje jego była żona.

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem D.M., że utracił on prawo do zajmowania lokalu mieszkalnego położonego w O., przy ul. [...], jako że stosownie do treści art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U.z 2010 r., Nr 206, poz. 1367 z późń. zm.): "W przypadku przeniesienia żołnierza zawodowego do rezerwy kadrowej, dyspozycji lub wyznaczenia na stanowisko służbowe w innej miejscowości żołnierz ma prawo nadal zajmować kwaterę albo inny lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, nie dłużej lak niż do dnia:

1) w którym kolejna decyzja o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego stała się ostateczna albo odmowy przyjęcia przydzielonej kolejnej kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;

2) ostatniego w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym następuje wypłata świadczenia mieszkaniowego;

3) zwolnienia z czynnej służby wojskowej.

Zdaniem Prezesa WAM z powyższego wynika, że D. M. nadal jest uprawniony do zajmowania lokalu mieszkalnego położonego w O., przy ul. [...], tj. "ma prawo zajmować kwaterę", a decyzja podjęta przez niego o opuszczeniu wskazanego wyżej lokalu nie wynikała z faktu objęcia nowego stanowiska służbowego, lecz z powodów rodzinnych.

Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z obowiązującym do 30.06.2010 r. § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13.06.2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U. z 2005 r.. Nr 116, poz. 975 z późń. zm.) zwolnienie lokalu mieszkalnego, kwatery funkcyjnej i kwatery zastępczej następuje protokołem przyjęcia/zdania . Ponadto ust. 6 w/w § 18 stanowi, że po sporządzeniu protokołu przyjęcia / zdania przedstawiciel Agencji odbiera klucze od osoby zwalniającej lokal mieszkalny oraz oplombowuje drzwi wejściowe do lokalu, a z kolei z ust. 8 w/w § 18 wynika, że za datę zwolnienia lokalu mieszkalnego, kwatery funkcyjnej, kwatery zastępczej, kwatery internatowej i miejsca w internacie przyjmuje się dzień sporządzenia protokołu . Podkreślono, że powyższe warunki nie zostały przez skarżącego spełnione.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożono do WSA 18 sierpnia 2011 r., a w niej zarzucono:

- obrazę przepisów prawa materialnego, przez ich błędną wykładnię art. 37 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 206 poz. 1367 ze zm., dalej – ustawa o zakwaterowaniu) poprzez uznanie, iż osoba nie zajmująca lokalu i niezamieszkująca w nim w rozumieniu przepisów ustawy o zakwaterowaniu jest osobą zobowiązaną do uiszczenia opłat za jego użytkowanie, a tym samym osobą zobowiązaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a.) i dopuszczalne jest prowadzenie przeciwko niej egzekucji administracyjnej.

- obrazę przepisów prawa materialnego - art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, nadanym przez art. 1 pkt 25 ustawy z dnia 22.01.2010r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektóry innych ustaw ( Dz. U. Nr 28, poz. 143 ) w. zw. z art. 20 ustawy zmieniającej, poprzez jego zastosowanie, pomimo:

1. wygaśnięcia decyzji Dyrektora [...], stanowiącej tytuł skarżącego do spornego lokalu, a tym samym – utraty przez D. M. uprawniania do lokalu przed dniem wejścia w życie art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu nadanym ustawa zmieniającą;

2) niezaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu;

- obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez naruszenie przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a., polegające na przyjęciu, iż "istnienie obowiązku", o którym mowa w tym przepisie, oznacza wyłącznie istnienie zobowiązania pieniężnego, nie zaistnienie obowiązku w odniesieniu do konkretnego zobowiązanego;

- obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć na treść rozstrzygnięcia poprzez naruszenie przepisu art. 33 pkt 6 u.p.e.a., polegające na przyjęciu, iż egzekucja administracyjna może być prowadzona wówczas, gdy dotyczy ona obowiązku ogólnie mieszczącego się w kompetencji organu, nawet gdy w konkretnej sytuacji przedmiotem egzekucji są należności o charakterze odmiennym;

Do skargi dołączono kopię decyzji Prezesa WAM z [...].12.2011 r. Nr [...] uchylającą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. z [...] października 2011 r. Nr [...]umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym szer. D. M. na stanowisku służbowym: motorzysta – drużyna transportowa w JW. Nr [...] w B., jako bezprzedmiotowego.

W konkluzji D. M. wniósł o:

- uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. w całości,

- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych;

W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracyjnej publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Mając więc powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi twierdzenie organów obu instancji, że D. M. nadal przysługuje tytuł prawny do lokalu położonego w O. przy ul. [...]. Lokal ten został mu co prawda przydzielony na czas trwania służby na stanowisku motorzysta – drużyna transportowa w Jednostce Wojskowej Nr [...] w B.. D. M. pełnił wówczas służbę terminową na podstawie kontraktu zawartego do dnia [...] sierpnia 2007 r. Od dnia 8 sierpnia 2007r. zainteresowany został ponownie powołany do pełnienia zawodowej służby wojskowej związku z zawarciem umowy na pełnienie służby terminowej do dnia [...] sierpnia 2010 r. na stanowisku motorzysta – drużyna transportowa. Jak wspomniano organ powołał się na treść art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r., Nr 206, poz. 1367 z późń. zm.).

Jednocześnie w złożonej wraz ze skargą decyzji Prezesa WAM z [...].12.2011 r. ten sam organ wyraził stanowczy pogląd, iż D. M. od dnia 8 sierpnia 2007 r. nie ma tytułu prawnego do zajmowania w/w lokalu. Organ taki pogląd argumentował treścią art. 45 ust. 1 pkt. 6 ustawy dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się: zajmowanego stanowiska służbowego gdy upłynął termin kadencji określony w decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe.

Należy dalej zauważyć, że posiadanie tytułu prawnego przez D. M. statuuje prawo WAM do egzekwowania opłat za lokal w trybie egzekucji administracyjnej, Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych opłaty i opłaty pośrednie za używanie lokalu mieszkalnego zajmowanego przez żołnierza zawodowego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.). Jednocześnie art. 1a ust. 1 pkt 6 w/w ustawy zawiera definicję użytego w powyższym przepisie pojęcia "zajmowanie lokalu" - należy przez to rozumieć posiadanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego ustanowionego w drodze decyzji administracyjnej albo umowy najmu albo umowy użyczenia. Skoro zatem sam organ w decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. przesądza, że skarżący nie ma tytułu prawnego do lokalu to art. 37 ust. 1 nie może być podstawą do dochodzenia opłat za używanie lokalu w drodze egzekucji administracyjnej.

Taką podstawą nie może być także art. 37 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych , zgodnie z którym za uiszczanie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego odpowiadają solidarnie pełnoletnie osoby stale zamieszkujące w tym lokalu. W art. 1a ust. 1 pkt 5 zdefiniowano zamieszkiwanie jako przebywanie i korzystanie z lokalu mieszkalnego, a między stronami bezsporne jest, że skarżący nie przebywa i nie korzysta z lokalu.

Zdaniem Sądu wobec treści decyzji z [...] grudnia 2011 r. wydanej w sprawie ustalenia prawa skarżącego do zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. przedmiotowe postanowienie nie może się ostać i nie ma znaczenia czy Sąd podziela pogląd prawny wyrażony w tej decyzji czy też uznaje za słuszny pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2009 r. w sprawie I OSK 438/09 , na który powołuje się organ w sprawie niniejszej. Nie do pogodzenia z zasadą zaufania wyrażoną w art. 8 k.p.a. jest bowiem taka sytuacja w której ten sam organ w sprawie jednego stanu faktycznego i tożsamości stron wydaje dwa całkowicie odmienne rozstrzygnięcia.

Dlatego też zarzut określony w art. 33 pkt 1 i 6 u.p.e.a. należy uznać za uzasadniony , bowiem brak jest podstaw prawnych do prowadzenia wobec D. M. egzekucji administracyjnej dot. opłat za lokal do którego nie ma tytułu prawnego ani też w którym nie zamieszkuje.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.