Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1358/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) asesor WSA Marta Laskowska Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Dowódca Garnizonu [...] decyzją bez oznaczenia daty i numeru wezwał T. S. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami do dobrowolnego zwolnienia zajmowanej kwatery w terminie do dnia 31 marca 1993 roku. Jako uzasadnienie decyzji organ powołał otrzymanie przez T. S. pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe udzielonej decyzją z dnia [...] czerwca 1984 r. nr [...].

Po otrzymaniu powołanej decyzji dowódcy garnizonu, T. S. złożył w dniu 14 marca 1993 roku do Szefa Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego w W. pismo, w którym podniósł, iż budowy domu nie ukończył ze względu na trudną sytuację finansową i z tych też względów nie zostanie ona ukończona oraz wniósł o umożliwienie zwrotu uzyskanej pomocy finansowej. Wystąpienie to nie zostało jednak potraktowane jako odwołanie i do dnia 31 grudnia 1995 roku nie zostało przez ten organ rozpatrzone, jak również T. S. nie został wezwany do sprecyzowania czyjego zamiarem było odwołanie się od decyzji w sprawie zwolnienia kwatery.

Szef Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] z urzędu zmienił pomoc na bezzwrotną.

Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...]. decyzją z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] ponownie zobowiązał T. S. do zwolnienia kwatery.

Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] lipca 1999 r. nr [...] utrzymał w mocy powołaną decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego z dnia [...] maja 1999 r.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA/Wrocław 8 12/2000 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego z dnia [...] lipca 1999 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego stwierdzając, iż w obrocie prawnym funkcjonuje już decyzja w sprawie zwolnienia przez zainteresowanego kwatery tj. decyzja Dowódcy Garnizonu [...], a więc decyzje o zwolnieniu kwatery wydane przez organy Agencji nakładają na skarżącego ten sam obowiązek i dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją organu I instancji.

W dniu 8 czerwca 2001 roku wpłynęło do dyrektora Ośrodka Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] wystąpienie Pana T. S., w którym wnosi o ustosunkowanie się do jego odwołania z dnia 14 marca 1993 roku.

Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] uchylił decyzję dowódcy garnizonu [...] (bez oznaczenia daty i numeru) w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny sprawy. Powyższą decyzję Pan T. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając "naruszenie prawa w szczególności art. 138 § 2 Kpa poprzez brak wydania decyzji merytorycznej mimo, że postępowanie zostało w całości wyjaśnione i umożliwiało wydanie takiej decyzji".

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 2342/2001, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, iż zmiana stanu prawnego nie może być powodem kasacji decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jeśli natomiast zachodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania uzupełniającego mogło ono zostać przeprowadzone w trybie art. 136 Kpa.

W związku ze zmianą ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych organem właściwym do rozpatrzenia odwołania stał się Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Organ ten decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Garnizonu [...] bez daty i numeru w sprawie zwolnienia kwatery stałej.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zarówno ustawa o zakwaterowaniu z 1976 roku jak i ustawa z 1995 roku w sposób podobny regulowały przesłanki zwolnienia osobnej kwatery stałej — skorzystanie z pomocy finansowej. Przy czym ustawodawca nie uzależniał zwolnienia kwatery od skutku w postaci osiągnięcia celu na jaki pomoc finansowa została przyznana. Nadto ustawodawca w obu ustawach uregulował również kwestie zwrotu świadczeń oraz skutków jakie zwrot ten za sobą pociąga. Przepis art. 29 ust. 3 w związku z art. 11 ustawy z 1976 roku określał m.in. prawnie możliwe przypadki zwrotu pomocy finansowej, które nie niweczyły żołnierzom praw do przydziału (zajmowania) kwater. W pozostałych wypadkach zwrot nie był dopuszczalny i nie przywracał w/w uprawnienia. Jednak w przedmiotowej sprawie zwrot pomocy finansowej w omawianej sprawie w ogóle nie nastąpił.

W przedmiotowej sprawie strona uzyskała pomoc finansową w 1984 roku uzupełnioną i zamienioną na bezzwrotną w 1995 roku i bez znaczenia pozostaje fakt, że w 1993 roku nieruchomość wraz z budynkiem gospodarczym i rozpoczętą nadbudową mieszkalną została przejęta przez wierzycieli strony. Zatem obowiązek opuszczenia przez stronę kwatery przy ul. [...] w J. istniał zarówno w poprzednim stanie prawnym jak i po wejściu w życie nowej ustawy o zakwaterowaniu z 22 czerwca 1995 roku, gdyż przyczyny w tym zakresie nie uległy zmianie i nadal - także po gruntownej nowelizacji z 16 kwietnia 2004 roku - pozostają aktualne.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi T. S. do Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie. W skardze stwierdzono, że błędnie ustalony stan faktyczny przez Dowódcę Garnizonu [...] powoduję, że powinna zostać bezwzględnie unieważniona. W szczególności bezpodstawnie przyjęto, że została zakończona inwestycja pod nazwą "nadbudowa nad istniejącym budynkiem [...], więźby dachowej z przeznaczeniem jej na cele mieszkalne". Skarżący wskazuje, iż bezpodstawnie odmówiono przyjęcia zwrotu pomocy finansowej oraz, że zwrot pomocy finansowej nastąpił w sposób pośredni, ponieważ bezprawnie został pozbawiony prawa do równoważnika mieszkalnego. W dalszej części skargi zarzucono, iż pod rządami ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych w razie odstąpienia od budowy domu należało zwrócić otrzymaną pomoc, a nie zwróconą dobrowolnie egzekwowano na podstawie złożonych weksli. W świetle tej ustawy istniał ścisły związek pomiędzy rezygnacją z dalszej budowy a zwrotem pomocy finansowej. Skarżący powołuje ponadto wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1998 r. (sygn. III RN 55/98 OSNP 1999 nr 12 poz. 383), w którym pojęcie "skorzystać z pomocy" oznacza odniesienie korzyści poprzez uzyskanie lokalu mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydając zaskarżoną był związany oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w prawomocnym wyroku z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 2342/2001, w którym to uznano za niedopuszczalne w ustalonym stanie faktycznym i prawnym wydanie w trybie art. 138 § 2 Kpa decyzji przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dlatego też Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej związany tą oceną prawną był zobligowany do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 § 1 Kpa. Bezprzedmiotowy jest zatem zarzut skarżącego wskazujący na konieczność stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Garnizonu [...], ponieważ Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej rozpatrując sprawę jako organ odwoławczy nie może zastosować trybu określonego w art.156-159 Kpa.

Wprawdzie decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, jednak w związku ze zmianą stanu prawnego pomiędzy datą wniesienia odwołania a jego rozpatrzeniem, organ rozstrzygając sprawę zwolnienia kwatery stałej był zobowiązany stosować aktualnie obowiązujące przepisy. Zgodnie bowiem z treścią art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) do spraw wszczętych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, lecz niezakończonych ostatecznymi decyzjami lub umowami, stosuje się aktualne przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych z wyjątkiem postępowań egzekucyjnych i z zastrzeżeniem art. 19 ust. 2-5 tej ustawy. W związku z tym powoływany w skardze wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1998 r. nie ma zastosowania, ponieważ odnosi się do odmiennego stanu prawnego.

Prawidłowo zatem jako podstawę prawnomaterialną zaskarżonej decyzji organ przyjął art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.). Przepis ten stanowi, że były żołnierz służby stałej, który nabył prawo do emerytury wojskowej lub do wojskowej renty inwalidzkiej albo został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed nabyciem prawa do emerytury wojskowej z przyczyn, o których mowa w art. 47 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jest obowiązany przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkalny, jeżeli otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt nie zwrócenia przez T. S. otrzymanej bezzwrotnej pomocy finansowej. W świetle przytoczonej normy nie mają znaczenia okoliczności związane z uniemożliwieniem zwrotu udzielonej pomocy. Obowiązek zwolnienia kwatery stałej nie jest również uzależniony od tego czy w wyniku udzielenia pomocy cel na jaki ją przyznano został osiągnięty. Dlatego też podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż nieruchomość wraz z budynkiem gospodarczym i rozpoczętą nadbudową mieszkalną została w 1993 r. przejęta przez wierzycieli nie ma żadnego wpływu na treść decyzji wydawanej na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych.

Ustalony stan faktyczny w pełni odpowiada przesłance określonej w art. 41 ust. 1 powołanej ustawy, a zatem skarżący winien przekazać zajmowaną kwaterę do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, co upoważniało organ do wydania decyzji zobowiązującej T. S. do zwolnienia osobnej kwatery stałej położonej w [...] przy ul.[...] .

Z całą pewnością postępowanie odwoławcze toczyło się niezwykle długo, jednak kwestia ta nie mogła mieć żadnego wpływu na wydanie przez organ decyzji w oderwaniu od treści przepisów obowiązujących w dniu jej wydania.

W świetle przytoczonych przepisów zarzuty skargi nie są zasadne.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.