Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 133/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Mirosław Gdesz /spr./ Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2007 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia nadania stopnia doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz I. Z. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...] Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, po rozpoznaniu wniosku I. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2003 r. nr [...] o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Politechniki W. z dnia [...] maja 2002 r. o nadaniu dr I. Z. stopnia naukowego doktora habilitowanego w zakresie [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Rada Wydziału [...] Politechniki W. uchwałą z dnia [....] maja 2002 r. nadała I. Z. stopień naukowy doktora nauk habilitowanych. Powyższa uchwała została poprzedzona przeprowadzeniem przewodu habilitacyjnego, w trakcie którego recenzenci prof. dr hab. J. W., dr hab. G. R. oraz prof. dr. hab J. M. sporządzili pozytywne recenzje dotyczące oceny dorobku naukowego i samej rozprawy habilitacyjnej.

Centrala Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] września 2003 r. po zapoznaniu się z negatywnymi recenzjami prof. dr hab. S.S. oraz prof. dr hab. M. M. oraz stanowiskiem Sekcji Nauk [...], [...], [...] i Nauki o [...] odmówiła w zatwierdzenia powołanej uchwały. W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja wskazała na jednoznacznie negatywne recenzje, które zostały poparte przez większość członków Sekcji.

I. Z. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie przez Centralną Komisję przedmiotowej sprawy, dołączając jako uzasadnienie wniosku – swoje stanowisko w przedmiocie uwag recenzentów Centralnej Komisji. Poniosła, że żaden przepis ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych nie zawiera warunku, że praca habilitacyjna powinna być pracą monotematyczną.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy, Sekcja Nauk [...], [...], [...] i Nauki o [...], po zapoznaniu się z treścią tego wniosku, po wysłuchaniu opinii ;dwóch dodatkowych recenzentów prof. dr hab. inż. H. G. oraz prof. dr hab. A. Ż. oraz po przeprowadzeniu dyskusji z udziałem wszystkich czterech recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw uchyleniu decyzji Centralnej Komisji o odmowie zatwierdzenia ww. uchwały. Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy poprzednią decyzję Centralnej Komisji, odmawiającą zatwierdzenia omawianej uchwały Rady Wydziału. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] października 2004 r. Centralna Komisja utrzymała w mocy decyzję o odmowie zatwierdzenia powołanej uchwały.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że ocena dokonana przez Sekcję wskazuje, że argumenty podniesione w wystąpieniu o ponowne rozpatrzenie sprawy nie pozwalają na uznanie, że habilitantka spełniła wymagania określone w art. 14 oraz art. 15 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych.

Wedle opinii dwóch recenzentów, powołanych po wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dorobek dr I. Z. nie jest znaczącym dorobkiem naukowym z zakresu [...] – dyscypliny naukowej wskazanej przez kandydatkę jako zakres jej habilitacji. Rozprawa habilitacyjna nie wnosi istotnego wkładu w rozwój chemii, a w szczególności syntezy organicznej. Wyniki badań zawarte w obydwu fragmentach rozprawy stanowią etap początkowy i nie są zakończone.

Z tych względów w ocenie Komisji brak jest podstaw by uznać zasadność uchwały Rady Wydziału o nadaniu dr I. Z. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk [...].

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi I. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wnosząc o uchylenie decyzji zarzuciła, że narusza prawa procesowego ona art. 7, art. 8, art. art. 10 § 1, art. 24 § 1 pkt 4, art. 77 § 1, art. 80 i art.107 § 1 i 3 Kpa, a także § 7 pkt 2 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 19 kwietnia 1991 r. w zw. z art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.). Ponadto wskazała na naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 2 oraz art. 34 ust. 3 i 5 powołanej ustawy z dnia 12 września 1990 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 480/05, uwzględnił skargę I. Z. i uchylił zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] września 2003 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że podstawą prawną rozstrzygnięć Centralnej Komisji nie mogła być nieobowiązująca w dacie wydania decyzji ustawa z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, lecz całe postępowanie powinno być prowadzone w trybie obowiązującej od dnia 1 maja 2003 r. ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595).

Ponadto Sąd podzielił zarzuty skargi dotyczące wadliwości protokołów, wskazał na niekompletność recenzji, rozbieżność do wyniku głosowania w protokole z posiedzenia Sekcji a treścią uzasadnienia decyzji.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt I OSK 611/06 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, że sąd wojewódzki błędnie wskazał, że zatwierdzenie uchwały powinno być dokonane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.).Zgodnie bowiem z treścią art. 51 ust. 1 tej ustawy przewody doktorskie i habilitacyjne niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych. Dlatego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 51 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych i zaniechanie zastosowania przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule i stopniach naukowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy.

Zaznaczyć należy, iż ocena pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji być musi dokonana z uwzględnieniem wykładni prawa zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt I OSK 611/06, co wynika z art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie przewód habilitacyjny rozpoczął się pod rządami ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) przewody doktorskie i habilitacyjne niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż istota postępowania w sprawach dotyczących zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego polega na ocenie przez Centralną Komisję, czy rozprawa habilitacyjna kandydata wniosła istotny wkład w rozwój danej dyscypliny naukowej. W ramach tego specyficznego postępowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie odpowiednio (art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych). Pamiętając o specyfice postępowania, w którym zapadła kwestionowana decyzja stwierdzić należy, że ograniczone uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów jest właśnie wynikiem szczególnego charakteru tego postępowania. Dlatego za niemające żadnego znaczenia dla legalności decyzji należy uznać zarzuty skargi dotyczące prawidłowości głosowania czy treści protokołów. Żadna z tych okoliczności nie mogła bowiem prowadzić do naruszenia prawa, które mogłoby prowadzić do naruszenia prawa materialnego tj. w przedmiotowej sprawie do błędnego uznania, że rozprawa habilitacyjna nie stanowi istotnego wkładu w rozwój danej dziedziny naukowej. Zdaniem Sądu uchybienia Centralnej Komisji w tym zakresie w żadnym razie nie wpływają na legalność samej decyzji, nie doprowadziłby bowiem do wypaczenia treści rozstrzygnięcia.

Istotne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie ma zupełnie inna kwestia, a mianowicie czy Centralna Komisja dysponowała wystarczającym materiałem, dla wydania swojego rozstrzygnięcia, a więc uznania że rozprawa habilitacyjna I. Z. nie stanowi znacznego wkładu w rozwój tej dziedziny nauki, którą zajmuje się habilitant.

Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2, art. 18 ust. 3 i art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych w przewodach habilitacyjnych powołuje się co najmniej trzech recenzentów, w tym nie więcej niż jednego zatrudnionego w tej samej szkole wyższej (innej placówce naukowej), której pracownikiem jest osoba ubiegająca się o nadanie stopnia naukowego, oraz nie więcej niż jednego będącego członkiem rady jednostki organizacyjnej przeprowadzającej przewód. Recenzenci w przewodzie habilitacyjnym uczestniczą w postępowaniu przed Centralną Komisją na prawach strony. Natomiast sekcja Centralnej Komisji podejmuje decyzje po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta. Jeżeli co najmniej jedna opinia jest negatywna, sekcja powołuje recenzenta spoza składu Centralnej Komisji. Recenzenci, o których mowa powinni reprezentować daną lub pokrewną dyscyplinę naukową lub artystyczną.

Instytucja recenzji stanowi istotny element procedury zatwierdzenia uchwały i żadne odstępstwa od tego wymogu nie są dopuszczalne. W tym miejscu zaznaczyć należy, że sąd administracyjny jest jedynie uprawniony do oceny czy recenzje mogły być zgodnie z art. 34 ust. 3 tej ustaw dopuszczone jako podstawa wydania decyzji, nie ma natomiast uprawnień do merytorycznej oceny recenzji. W tym zakresie należy wskazać na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 17 października 2001 r. sygn. akt I SA 633/01, w którym stwierdzono że kontrola recenzji polega na zbadaniu czy zostały one opracowane przez naukowców reprezentujących daną lub pokrewną dyscyplinę naukową, zostały należycie uzasadnione i nie są wewnętrznie sprzeczne.

Oceniając w tych graniach prawidłowość postępowania, wskazać należy, że wszyscy 4 powołani przez Centralną Komisją recenzenci wydali jednoznacznie negatywne opinie. Jednak nie sposób nie zauważyć, że dwie z recenzji na podstawie, których Centrala Komisja podejmowała decyzję tj. recenzja prof. M. M. oraz opinia prof. S. S. nie obejmowały całości pracy. I tak prof. M. na stronie drugiej recenzji stwierdził jednoznacznie, że "biorąc pod uwagę moje ograniczone kompetencje w zakresie [...] i [...] polimerów nie mogę ocenić pierwszej części rozprawy", natomiast profesor S. stwierdził w swojej recenzji "nie czuję się wystarczająco kompetentny aby ocenić wartość badań nad syntezą pochodnych [...]. Sądzę, że byłoby właściwe aby tę część ocenił specjalista w zakresie [...]"." .

Brak jest zatem podstaw do przyjęcia stanowiska, iż te dwie zacytowane opinie stanowiły pełne recenzje, skoro każdy recenzent ocenił tylko jedną część pracy. Nie można ich zatem uznać, iż w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z dnia [...] września 2003 r. sporządzona została prawidłowa recenzja. Cząstkowe recenzje nie spełniają kryterium oceny rozprawy habilitacyjnej i nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji przez Centralną Komisję. Natomiast przepis art. 34 ust. 3 powołanej ustawy obliguje do powołania drugiego recenzenta w przypadku opinii negatywnej. Ten warunek zdaniem Sądu nie został spełniony przed wydaniem przez Centralną Komisję decyzji z dnia 2003 r., ponieważ nie została sporządzona ani jedna pełna recenzja.

To uchybienie spowodowało wadliwość całego postępowania, ponieważ pozbawiono skarżącą prawa do drugiej recenzji. Przy czym cały czas te dwie niepełne recenzje były brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji, zarówno przed wydaniem decyzji organu w pierwszej instancji jak i w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy.

Tym samym w ocenie Sądu w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 34 ust. 3 powołanej ustawy, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Z tego też względu zaskarżoną decyzja i poprzedzająca ją decyzja podlegają uchyleniu.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.