Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 911/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 212 poz. 1263 z późn. zm.), art. 16 ust. 1 , 2 i 3, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczeniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2008r. Nr 234 poz. 1570 z póżn. zm.), §14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz.U. z 2003r. Nr 169 poz. 1650 z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1 i 2, § 3 ust. 2 załącznika nr 3 do w/w rozporządzenia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. zarządził, aby A. M., właściciel zakładu fryzjerskiego z siedzibą w B. przy ul. [...]:

1. zapewnił gładkie, łatwozmywalne powierzchnie miejsc do siedzenia dla klientów oczekujących usługi;

2. opracował i wdrożył stosowanie procedur zapewniających ochronę przed zakażeniami oraz chorobami zakaźnymi podczas wykonywania usług z naruszeniem ciągłości tkanek (przekłuwanie uszu);

3. usunął ubytki w kafelkach podłogowych w części fryzjerskiej;

4. zapewnił ciepłą wodę przy punkcie wodnym w pomieszczeniu WC;

5.wyposażył punkt wodny w pomieszczeniu WC w podajniki na ręczniki jednorazowego użytku i mydło w płynie;

6. pokrył ściany w pomieszczeniach sanitarnohigienicznych materiałami gładkimi, nienasiąkliwymi i opornymi na działanie wilgoci;

7. zlikwidował czarny nalot na suficie w pomieszczeniu socjalnym;

8. pomieszczenie socjalne wyposażył w umywalkę.

Opisaną decyzję wydano po przeprowadzeniu kontroli w zakładzie fryzjerskim przy ul. [...] w B. Kontrola przeprowadzona została w związku ze skargą klientki zakładu skierowaną do inspekcji sanitarnej. Z kontroli tej sporządzono protokół, opisując w nim dostrzeżone naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, których usunięcie nakazano zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ wskazał, iż stwierdzone uchybienia dotyczą obowiązków wynikających z przedstawionych w podstawie prawnej decyzji przepisów. Po jego myśli art. 16 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczeniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi osoby inne niż udzielające świadczeń zdrowotnych podejmujące czynności, w trakcie których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich obowiązuje wdrożenie i stosowanie procedur zapewniających ochronę przed zakażeniem i chorobami zakaźnymi. Procedury powinny regulować sposób postępowania przy wykonywaniu czynności, w trakcie których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich, a czynności takie były w zakładzie dokonywane (przekłuwanie uszu). Natomiast zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy pracodawca zobowiązany jest utrzymywać miejsce pracy w czystości i porządku oraz zapewnić ich okresowe remonty i konserwację w celu zachowania wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy. Jest zobowiązany utrzymywać pomieszczenia higienicznosanitarne oraz znajdujące się w nich urządzenia w stanie zapewniającym bezpieczne i higieniczne korzystanie z nich przez pracowników. Podłoga i ściany pomieszczeń higienicznosanitarnych powinny być tak wykonane, aby możliwe było łatwe utrzymanie czystości w tych pomieszczeniach. Ściany w nich, do wysokości co najmniej 2 metrów, powinny być pokryte materiałami gładkimi, nienasiąkliwymi i odpornymi na działanie wilgoci (§ 2 ust. 1 i 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia). Po myśli § 3 ust. 2 tego załącznika pracodawca zatrudniający do 20 pracowników powinien zapewnić im ustępy i umywalki, a także warunki do higienicznego przechowywania odzieży własnej, roboczej i ochronnej oraz do higienicznego spożywania posiłków.

Zauważono, iż strona nie wykazała woli usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w związku z czym konieczne stało się wydanie decyzji. A. M. odmówił nadto podpisania protokołu. Organ stwierdził, że przed przystąpieniem do kontroli A.M. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania oraz pouczony o treści art. 10 k.p.a. Kontrola przeprowadzana była w obecności upoważnionego pracownika.

Organ wyjaśnił, że A. M. kierował do organu, w związku z przeprowadzoną w jego zakładzie kontrolą, szereg zarzutów. Domagał się wyłączenia pracowników przeprowadzających tę czynność, co zostało załatwione postanowieniem odmownym z dnia [...]r. Nr [...]. W związku z zarzutem nieczytelności sporządzonych protokołów kontroli przekazano stronie sporządzone elektronicznie czytelne odpisy protokołów kontroli. Zawiadomiono A. M. o zebraniu materiałów do wydania decyzji i pouczono o możliwości zapoznania się z materiałami i wypowiedzenia się, co do jego treści. Strona nie skorzystała z tych uprawnień. W odpowiedzi na żądanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej poinformowano A. M. o braku przesłanek uzasadniających taką potrzebę wobec niespornych okoliczności sprawy.

Związku z powyższym organ uznał, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji toczyło się z poszanowaniem prawa.

A.M. wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi szereg uchybień proceduralnych, a także jego uprawnień gwarantowanych mu ustawą z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej. Stwierdził, iż na podstawie jednego zawiadomienia o kontroli przeprowadzono równolegle dwie kontrole w tym samym dniu, wykraczających nadto poza przedmiot kontroli wskazany w zawiadomieniu. Podniósł, iż nie przyjęto jego sprzeciwu złożonego na podstawie art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i nie przerwano czynności kontrolnych w związku z jego złożeniem, utrudniając wykonywanie usług fryzjerskich pracownikom zakładu. Uznał, iż zignorowano wszystkie jego wnioski i skargi z naruszeniem art. 63, art. 68, art. 75, art.77, art. 78, art. 81 k.p.a. Odmówiono mu z naruszeniem art. 89 k.p.a. przeprowadzenia rozprawy, o którą wnioskował wobec licznych sprzeczności w ustaleniach stanu faktycznego. Organ nie wydał wymaganych postanowień, o których mowa w art. 123 i art. 124 k.p.a., a także naruszył art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie z jakich przyczyn nie uwzględnił wniosków dowodowych strony i odmówił jej wiary. Odwołujący zaprzeczył wykonywaniu w jego zakładzie czynności przekłuwania uszu, a także stwierdził, że inne fakty podane przez organ nie są zgodne ze stanem rzeczywistym.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 15 maja 2012r. upoważnieni przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. przeprowadzili kontrolę sanitarną w Zakładzie Fryzjerskim w B. przy ul. [...] w związku z interwencją dotyczącą niewłaściwego stanu sanitarnego zakładu oraz stosowania nieodpowiednich środków chemicznych i kosmetycznych. Kontrola sanitarna przeprowadzona w obecności upoważnionego pracownika wykazała szereg nieprawidłowości dotyczących stanu sanitarnego, a także brak procedur zapewniających ochronę przed zakażeniami oraz chorobami zakaźnymi i brak dokumentacji zdrowotnej pracownika zakładu oraz brak oznaczeń polskich na farbach do włosów. W trakcie wykonywania czynności kontrolnych przedłożono ulotkę dotyczącą zakwestionowanej farby do włosów zawierającej polskie oznaczenia i informację o produkcie, w związku z tym nieprawidłowość tę pominięto w zarządzeniach zawartych w decyzji. Pominięto również kwestię związaną z brakiem dokumentacji zdrowotnej pracownika, gdyż zgodnie z oświadczeniem przedstawiciela zakładu w dniu przeprowadzenia kontroli osoba ta pracowała pierwszy dzień, będąc zatrudniona na okres próbny.

Odnosząc się kolejno do zarzutów sformułowanych w odwołaniu organ wyjaśnił, że sporządzenie dwóch protokołów z przeprowadzonej w dniu 15 maja 2012r. kontroli w zakładzie odwołującego nie oznacza przeprowadzenia dwóch odrębnych kontroli, a zakres czynności kontrolnych nie wychodził poza zakres ujęty w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli, co wynika z treści zawiadomienia i pokrywa się z treścią interwencji wniesionej do organu. Zdaniem organu odwoławczego nie można uznać zarzutów ignorowania skarg i wniosków odwołującego jako zasadnych, gdyż na każde jego pismo udzielano mu odpowiedzi. Nadto zawiadomiono o możliwości zapoznania się ze zebraną dokumentacją i ustosunkowaniu się do niej.

Jako nieuzasadniony potraktowano również zarzut nieprzyjęcia jego sprzeciwu złożonego na podstawie art. 84c pkt 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Organ wyjaśnił, że sprzeciw należy wnieść na piśmie do organu podejmującego i wykonującego kontrolę w terminie 3 dni roboczych od dnia jej wszczęcia. Pracownik wykonujący czynności kontrolne nie jest natomiast upoważniony do przyjęcia sprzeciwu, który musi być kierowany do organu. Sprzeciw sporządzony przez A. M. został wysłany za pośrednictwem poczty w dniu 18 maja 2012r., a więc już po zakończeniu czynności kontrolnych, a nie w ich toku. Po zakończeniu kontroli nie było już więc możliwe jej wstrzymanie.

Odpowiadając na podnoszoną w odwołaniu kwestię braku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej wskazano, że strona wystąpiła o jej przeprowadzenie po upływie miesiąca od przeprowadzenia kontroli sanitarnej. Tymczasem rozprawę organizuje się celem ustalenia stanu faktycznego, co po upływie tak długiego okresu czasu byłoby już niemożliwe. Sytuacja w zakładzie mogłaby być już całkowicie odmienna niż w dniu kontroli. Natomiast rzeczywisty stan faktyczny obiektu w dniu kontroli został potwierdzony treścią protokołu podpisanego przez upoważnionego do kontroli pracownika inspekcji sanitarnej.

W skardze na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r., wnosząc o jej uchylenie, skarżący zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem naczelnych zasad postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Podniósł, iż organ Państwowej Powiatowej Inspekcji Sanitarnej nie przyjął pisemnego sprzeciwu od czynności kontrolnych i nie przerwał kontroli. Przeprowadził dwie niezależne kontrole w tym samym czasie w tej samej filii wbrew ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, nie ujął w protokole zastrzeżeń, zignorował wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy nie będąc, zdaniem skarżącego, zainteresowany ustaleniem rzeczywistego stanu faktycznego na podstawie zeznań obiektywnych świadków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przywołując tożsamą, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wskazanej ustawy sąd administracyjny uwzględnia skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W kontrolowanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się takich uchybień w działaniu procedujących organów, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Oceniając sprawę z punktu widzenia podstaw prawnych działania inspekcji sanitarnej wskazać należy, że ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2011. Nr 212 poz.1263) w art.1 określa tę instytucję, jako powołaną do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny środowiska - w celu ochrony zdrowia ludzkiego, zapobiegania powstawania chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Wykonywanie wskazanych zadań polega m.in. na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego, o czym stanowi art. 2 wskazanej ustawy. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 wymienionego aktu prawnego do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących higieny środowiska, a w tym utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości czy zakładów. W razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny działając na podstawie art. 27 ust. 1 w/w ustawy nakazuje w formie decyzji usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Bezspornie nałożenie w decyzji administracyjnej obowiązku nie może pozostawać w oderwaniu od przepisów stanowiących podstawę wydania takiego nakazu. W kontrolowanej sprawie aktem prawnym zawierającym takie przepisy jest ustawa z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczeniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2008r. Nr 234 poz. 1570 z póżn. zm.) i wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny prac. Przepisy te stanowią reakcję ustawodawcy na narastający gwałtownie problem leczenia zakażeń i chorób zakaźnych. Standardy dotyczące wymogów sanitarnych i higienicznych są stale podnoszone, co jest wyrazem postępu cywilizacyjnego oraz zwiększenia świadomości w zakresie potrzeby zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym. Przepisy rozporządzenia mają zapewnić realizację woli ustawodawcy, którą nie jest ograniczanie wolności prowadzenia działalności gospodarczej, ale ujednolicenie standardów wymaganych od działających na rynku zakładów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2009r. sygn. I OSK 223/08). Odnosząc powyższe do zaskarżonej decyzji stwierdzić przyjdzie, że treść przedstawionych w aktach sprawy protokołów kontrolnych wskazywała na słuszność nałożenia na skarżącego określonych obowiązków, a obowiązki te pozostawały w korelacji z przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczeniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny prac.

Z protokołu kontroli sanitarnej z dnia 15 maja 2012 r. wynikają ewidentne zaniedbania higieniczne w pomieszczeniach zakładu fryzjerskiego należącego do skarżącego. Zaniedbania te stanowią naruszenie wymagań wynikających z przepisów cyt. rozporządzenia. Jak stanowi jego § 14 pracodawca jest obowiązany utrzymywać pomieszczenia pracy w czystości i porządku oraz zapewnić ich okresowe remonty i konserwacje w celu zachowania wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy, a zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 załącznika do tego aktu jest obowiązany utrzymywać pomieszczenia higienicznosanitarne oraz znajdujące się w nich urządzenia w stanie zapewniającym bezpieczne i higieniczne korzystanie z nich przez pracowników. Podłoga oraz ściany pomieszczeń higienicznosanitarnych powinny być tak wykonane, aby możliwe było łatwe utrzymanie czystości w tych pomieszczeniach. Ściany pomieszczeń do wysokości co najmniej 2 m powinny być pokryte materiałami gładkimi, nienasiąkliwymi i odpornymi na działanie wilgoci. Nałożone na skarżącego obowiązki mają zatem uzasadnienie prawne, a zdaniem Sądu bezspornie przyczynią się do poprawienia stanu higienicznego tego punktu usługowego. Zdecydowanie nie można uznać ich za nadmierne czy wręcz uniemożliwiające jego prowadzenie. Mimo, że nie znajdują odzwierciedlenia expressis verbis w cyt. przepisach wymagania zamalowania czarnego nalotu na suficie zakładu i zapewnienie gładkiej i łatwozmywalnej powierzchni miejsc siedzących dla klientów oczekujących usługi, w opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i te wymagania mieszczą się w pojęciu ogólnych zasad utrzymania porządku, czystości i higieny.

Również zobowiązanie skarżącego do wdrożenia i stosowania procedur zapewniających ochronę przed zakażeniami oraz chorobami zakaźnymi regulujących sposób postępowania przy wykonywaniu czynności, w trakcie których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich, zasad stosowania sprzętu poddawanego sterylizacji oraz sposobów przeprowadzania dezynfekcji skóry i błon śluzowych oraz dekontaminacji pomieszczeń i urządzeń (o czym mowa w art. 16 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi) jest uzasadnione wskutek stwierdzenia przez osoby dokonujące czynności kontrolnych faktu wykonywania usług przekłuwania uszu w zakładzie skarżącego. Z tych więc względów uznać należy poddane kontroli sądowej decyzje, jako zgodne z obowiązującym prawem materialnym.

Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez skarżącego uchybień proceduralnych, przede wszystkim należy podkreślić, iż naruszenie przepisów procedury powoduje uwzględnienie skargi wyłącznie wtedy, gdy mogłoby to mieć wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zdaniem skarżącego kwestionowana decyzja wydana została bez wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego. Tymczasem, jak wynika z protokołu kontroli sanitarnej, dokonujący jej pracownicy organu współpracowali z upoważnioną przez skarżącego pracownicą uwzględniając jej wnioski i przedstawianą dokumentację, co doprowadziło od odstąpienia od mandatu karnego i pominięcia stwierdzonej początkowo nieprawidłowości w wydanej decyzji. Zauważyć przy tym należy, że skarżący pouczony był o uprawnieniach wynikających z treści art. 10 § 1 k.p.a. Nie skorzystał z niego jednak i nie wnioskował o uzupełnienie postępowania dowodowego. Jako wniosek dowody nie można bowiem traktować pisma strony, w której kwestionuje ona ustalony stan faktyczny nie domagając się jednak przeprowadzenia konkretnego dowodu czy to z zeznań imiennie wskazanego świadka, czy też precyzyjnie określonego dokumentu. Skarżący, poza polemiką z organem, co do zasadności jego działań, na żadnym z etapów postępowania administracyjnego nie złożył konkretnych wniosków dowodowych, które mogłoby pozwolić organowi na ustalenie stanu faktycznego sprawy w sposób odmienny, niż wynikało to z protokołów pokontrolnych. Zaprzeczył tylko, by w jego zakładzie wykonywane były usługi przekłuwania uszu, co jednak nie jest wystarczającym argumentem, aby pozbawić wiarygodności przedstawione w protokołach twierdzenia pracownika organu.

Z tych względów zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego w toku prowadzonego postępowania nie może być uznany za trafny.

Ustosunkowując się do podnoszonego w skardze zaniechania przez organ przeprowadzenia rozprawy administracyjnej stwierdzić należy, iż przeprowadzenie rozprawy administracyjnej nie jest obligatoryjne. Przepis art. 89 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. W § 2 powołanego artykułu wskazano, że organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zatem reguła rozpoznawania sprawy przez organ orzekający na rozprawie. Organ administracji postępowanie wyjaśniające prowadzi - co do zasady - poza rozprawą, chyba, że zachodzą przesłanki przeprowadzenia rozprawy. Jeżeli jednak w ocenie organu rozprawa nie doprowadziłaby do uproszczenia i przyspieszenia postępowania, nie jest konieczna ze względu na ewentualny cel wychowawczy, a obowiązku jej przeprowadzenia nie przewiduje przepis prawa, postępowanie administracyjne może być przeprowadzone bez rozprawy, tak jak to miało miejsce w przypadku rozpatrywanej sprawy. Ustawodawca, co prawda, wskazuje na powinność przeprowadzenia rozprawy także w przypadkach, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, a więc wtedy, gdy w sprawie biorą udział co najmniej dwie strony o sprzecznych interesach, które organ powinien uzgodnić (tak E. Iserzon, Komentarz IV, 1970, s. 182). Wbrew stanowisku skarżącego sytuacja taka nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie. Przewidziana w omawianej regulacji powinność przeprowadzenia rozprawy, gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków i biegłych albo w drodze oględzin nie jest przede wszystkim równoznaczna z koniecznością przeprowadzenia rozprawy w każdym przypadku przeprowadzenia wymienionych dowodów, gdyż przeprowadzenie rozprawy uzależnione jest od wyjaśnienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008r. sygn. akt II GSK 361/08). W rozpoznawanej sprawie organ zgromadził wyczerpujący materiał dowodowy poza rozprawą. Słuszność nadto przyznać należy argumentacji organu, co do bezprzedmiotowości dokonywania oględzin pomieszczeń Zakładu fryzjerskiego już po dniu przeprowadzenia kontroli, gdyż stan tych pomieszczeń mógł być nieadekwatny do stanu z dnia kontroli. Zarzut związany z nieprzeprowadzeniem rozprawy jest więc niezasadny.

Oceniając zasadność kolejnego zarzutu skarżącego, w którym zmierzał on do wykazania, że wykonano w jego zakładzie kontrolę sanitarną, mimo złożenia przez niego sprzeciwu na podstawie art. 84c ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010r. Nr 220 poz. 1447 z późn. zm.) wskazać trzeba przede wszystkim, że instytucja sprzeciwu w tym trybie służy wyłącznie wstrzymaniu czynności kontrolnych przez organ kontroli. Jeżeli zatem sprzeciw wniesiony zostanie przez kontrolowany podmiot po zakończeniu postępowania kontrolnego, staje się on z przyczyn oczywistych bezprzedmiotowy.

Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt sprawy sprzeciw sporządzony przez skarżącego nosił datę jego sporządzenia – 16 maja 2012r. Został nadany listem poleconym w dniu 18 maja 2012r. a wpłynął do organu 22 maja 2012r. Niesporna w sprawie jest też data wszczęcia i zakończenia kontroli wynikająca z protokołu kontrolnego i przyjąć należy, że był to dzień 15 maja 2012r. Tymczasem, jak stanowi art. 84c ust. 2 i 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej skuteczne wniesienie sprzeciwu wymaga spełnienia dwóch warunków sine qua non - wniesienia go do organu podejmującego i wykonującego kontrolę na piśmie w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli oraz zawiadomienia (również na piśmie) przeprowadzającego w imieniu organu kontrolę o fakcie wniesienia (a nie o zamiarze) wniesienia sprzeciwu.

W piśmiennictwie prawniczym i orzecznictwie sądów administracyjnych można znaleźć pogląd, zgodnie z którym za datę wniesienia sprzeciwu uznaje się datę jego wpływu do organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2010r. sygn. akt III SA/Wa 1494/09, czy odpowiednio Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2011r. sygn. akt II FSK 345/10 publ. CBOS, Dariusz Zalewski, Terminy w procedurze rozpatrywania sprzeciwów przez organy skarbowe publ. PP 2010/10/34-39). Charakter postępowania wszczynanego sprzeciwem pracodawcy wymaga bowiem szybkiego przebiegu, a więc krótkich terminów na załatwienie poszczególnych jego etapów. Przy założeniu, że termin wniesienia sprzeciwu liczyłby się od daty nadania pisma w placówce pocztowej, mogłoby natomiast dochodzić do sytuacji, w której wstrzymanie czynności kontrolnych trwałoby dłużej niż czas przeznaczony na rozpatrzenie sprzeciwu. Bez względu jednak na to, czy w kontrolowanej sprawie termin wniesienia sprzeciwu traktowany byłby, jako dzień nadania w placówce pocztowej, czy też jako dzień wniesienia go do organu, skarżący nie zdołał wnieść go skutecznie, gdyż nie zawiadomił na piśmie osób kontrolujących o jego wniesieniu. Okoliczność ta jest ewidentna, gdyż sprzeciw został w rzeczywistości wniesiony w trzy dni po zakończeniu czynności kontrolnych, a więc nie było możliwe zawiadomienie o jego wniesieniu osoby wykonujące czynności kontrolne. Jak wcześniej zostało wskazane, normatywny stan faktyczny objęty przepisem art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie obejmuje stanów faktycznych takich jak zaistniały w niniejszej sprawie, to jest wniesienia sprzeciwu po zakończeniu kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że ustawodawca nie wskazał w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej formy, w jakiej organ powinien odnieść się do sprzeciwu wniesionego po zakończeniu czynności kontrolnych. Jednocześnie jednak w art. 84c ust. 16 zawarte zostało odesłanie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie nieuregulowanym ustawą. Wydaje się zatem słuszne przyjąć, iż w przypadku wniesienia sprzeciwu po zakończeniu czynności kontrolnej jego bezprzedmiotowość wypełnia dyspozycję art. 61a § 1 k.p.a., stanowiąc uzasadnioną przyczynę niemożności wszczęcia postępowania. Organ inspekcji sanitarnej w to miejsce wystąpił do skarżącego pismem z dnia 24 maja 2012r., w którym wyjaśniono, że organ nie może już podjąć postanowienia ani o odstąpieniu od czynności kontrolnych ani o ich kontynuowaniu. Uchybienie to jednak zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie mogło mieć wpływu na wydane w sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie, jako że nieskutecznie wniesiony sprzeciw nie mógł wywołać żadnych, przewidzianych w art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej skutków. Zauważyć przyjdzie nadto, że w istocie organ odniósł się w odrębnym postanowieniu do kwestii stawianego w sprzeciwie zarzutu braku obiektywizmu pracowników dokonujących kontroli i odmówił ich wyłączenia. Pozostałe zarzuty sformułowane w sprzeciwie ponowione zostały przez skarżącego w treści odwołania od decyzji organu I instancji, a organ odwoławczy zajął stanowisko w tej kwestii wyjaśniając, że sporządzenie dwóch protokołów z przeprowadzonej kontroli w tym samym dniu nie jest przeprowadzeniem dwóch kontroli. Zauważono, że nawet jeśli kontrola była przeprowadzana przez kilku pracowników, to ich zakres czynności nie wychodził poza zakres ujęty w zawiadomieniu o zamiarze kontroli zainicjowanej interwencją klienta zakładu, pokrywając się z treścią tej interwencji. Stanowisko organu, co do tego, że prowadzona była tylko jedna kontrola, a upoważnienie przedstawicieli inspekcji sanitarnej działali na podstawie właściwych pełnomocnictw, przy czym sporządzenie dwóch protokołów wynikało wyłącznie ze względu na wewnętrzne wymogi systemowe jest całkowicie uzasadnione.

Dostrzeżonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uchybieniem jest także wskazanie przez organ odwoławczy, jako podstawy swego działania, art. 138 § 1 k.p.a. Przywołany przepis składa się z trzech punktów, a każdy z tych punktów zawiera odrębna normę określającą sposób załatwienia sprawy przez organ odwoławczy. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Zgodnie z punktem drugim art. 138 § 1 uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Na mocy punktu trzeciego art. 138 § 1 k.p.a organ odwoławczy umarza postępowanie odwoławcze. Brak powołania przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego właściwej podstawy prawnej swego działania nie może stanowić przyczyny uwzględnienia skargi, jako że to uchybienie również nie mogło mieć wpływu na jej treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż podstawa tak w istocie istniała.

Skoro zarzuty skargi okazały się niezasadne, a Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegł innych uchybień kontrolując zaskarżoną decyzję w ramach uprawnień wynikających z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji, na mocy art. 151 p.p.s.a.