Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 123/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Juliusz Antosik (sprawozdawca), Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Sędzia NSA del. Janusz Zubrzycki, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 10 września 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skarg kasacyjnych E. B. M. S.A. w W. od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt I SA/Ke 184/08, I SA/Ke 185/08 w sprawach ze skarg E. B. M. S.A. w W. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. oraz styczeń 2001 r. 1) uchyla zaskarżone wyroki i przekazuje sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, 2) oddala wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżone wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

1. Wyrokami tymi (z dnia 30 października 2008 r., I SA/Ke 184/08 i 185/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność zaskarżonych przez E. SA w W. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 grudnia 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. oraz styczeń 2001 r.

2. Stan spraw przedstawiony przez Sąd I instancji:

2.1. Wymienionymi decyzjami Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpatrzeniu odwołań M. SA (poprzednia firma Spółka) w W. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z 4 grudnia 2006 r. określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. i z 8 grudnia 2006 r. określającej zobowiązanie w tym podatku za styczeń 2001 r. - uchylił w całości te decyzje i przekazał sprawy do rozpatrzenia Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w W. jako organowi właściwemu.

2.2. W uzasadnieniach obu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z 16 lipca 2004 r. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wszczął postępowanie kontrolne, powołując się na art. 13 ust. 1 i art. 13a ust. 1 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej. W tym samym dniu GIKS na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 7 tej ustawy upoważnił inspektorów kontroli skarbowej w UKS w K. do przeprowadzenia czynności kontrolnych w M. SA w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa za lata 2000 - 2003. Na skutek tej kontroli Dyrektor UKS w K. wydał wymienione decyzje z 4 i 8 grudnia 2006 r.

Organ odwoławczy wziął pod uwagę przeniesienie od 7 kwietnia 2005 r. siedziby M. SA z K. do W., a także wskazał na wyroki WSA w Kielcach z 12 grudnia 2007 r., I SA/Ke 394/07 i 458/07. Zdaniem organu, stan prawny obowiązujący w dniu wszczęcia postępowania wskazuje, że nie było podstaw do uruchomienia przez GIKS w stosunku do Spółki postępowania kontrolnego i upoważnienia inspektorów do przeprowadzenia kontroli. Skoro niedopuszczalne było zainicjowanie tego trybu przez GIKS, to nie mógł również tego postępowania zakończyć Dyrektor UKS. Powołując się na art. 13a ustawy o kontroli skarbowej, organ wyjaśnił, że z dniem 1 września 2003 r. wyłączono możliwość prowadzenia przez organy kontroli skarbowej tzw. "dużych podatników", tj. podmiotów, wobec których na podstawie art. 5 ust. 9c ustawy o urzędach i izbach skarbowych nastąpiła zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego na właściwego wyłącznie w zakresie określonych kategorii podatników. Jednocześnie art. 10 ust. 2 pkt 7 in fine ustawy o kontroli skarbowej przewidywał szczególny tryb uruchamiania postępowania kontrolnego wobec "dużych podatników"; organem uprawnionym do wszczęcia i upoważnienia inspektorów i pracowników urzędów kontroli skarbowej był GIKS, a nie Dyrektor UKS. Taki właśnie tryb został uruchomiony przez GIKS w stosunku do Spółki postanowieniem z 16 lipca 2004 r. Zdaniem organu odwoławczego, Spółka jednak nie była w tym czasie "dużym podatnikiem", stosownie do art. 5 ust. 9b pkt 7 ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Dla podatników wymienionych w tym przepisie naczelnicy tzw. dużych urzędów skarbowych stali się właściwi najwcześniej od dnia 1 stycznia 2005 r. Zatem, nie było podstaw do uruchomienia przez GIKS w stosunku do Spółki postępowania kontrolnego, a w tej sytuacji nie mógł też tego postępowania zakończyć Dyrektor UKS na podstawie art. 24a w związku z art. 13a ustawy o kontroli skarbowej. Zatem wydanie decyzji, w ocenie organu odwoławczego, nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości.

2.3. W skargach na obie decyzje Spółka, wnosząc o stwierdzenie nieważności tych decyzji i poprzedzających je decyzji Dyrektora UKS w K., zarzuciła:

- rażące naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit. b/ Ordynacji podatkowej w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 5a, art. 9a ust. 4 i 5, art. 24, 24a i 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej, w brzmieniu z 26 lipca 2004 r., czyli w dniu wszczęcia postępowania kontrolnego, oraz naruszenie art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - poprzez uchylenie decyzji Dyrektora UKS w K. wbrew treści prawomocnego wyroku WSA w Kielcach z 12 grudnia 2007 r., I SA/Ke 394/07, bezpodstawne przekazanie spraw do rozpatrzenia UKS w W. zamiast Generalnemu Inspektorowi Kontroli Skarbowej, właściwemu do wydania decyzji jako organ I instancji, wskutek czego nowe decyzje wydane z naruszeniem przepisów o właściwości będą dotknięte wadą nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej,

- rażące naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

W razie zaś nieuwzględnienia powyższych zarzutów Spółka zarzuciła naruszenie art. 26 ust. 1 i art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 15 § 1 i art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez bezpodstawne wydanie decyzji odwoławczej przez Dyrektora Izby Skarbowej w K., podczas gdy organem właściwym do załatwienia odwołań był Dyrektor Izby Skarbowej w W.

Spółka podniosła, że organ odwoławczy błędnie uznał Dyrektora UKS w W. za właściwy organ I instancji. Zdaniem Spółki, decyzje w I instancji mógł wydać wyłącznie GIKS na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 10 ust. 2 pkt 5a ustawy o kontroli skarbowej; nie zachodziła żadna z przesłanek z art. 10 ust. 2 pkt 7 tej ustawy w brzmieniu z 2004 r. Zaś zasadą jest, że postępowanie kontrolne kończy organ, który dokonał wszczęcia tego postępowania. Wyjątek przewiduje art. 24a wymienionej ustawy, gdy postępowanie kontrolne wszczął GIKS, ale tylko, gdy GIKS upoważnił do jej przeprowadzenia inspektora UKS poza terytorialnym zasięgiem działania tegoż Urzędu, co nie miało miejsca. Zasadę tę potwierdza art. 9a ust. 4 i 5 tej ustawy. W konsekwencji zmiana siedziby Spółki w 2005 r. nie spowodowała zmiany właściwości organu kontroli skarbowej, który wszczął postępowanie kontrolne w lipcu 2004 r. Zatem podstawę prawną wydania decyzji przez GIKS stanowi art. 24 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 5a wymienionej ustawy, co pośrednio potwierdza jej art. 26 ust. 2. Ponadto zaskarżone decyzje nie zawierają uzasadnienia w zakresie podstawy, na jakiej organ za właściwego uznał Dyrektora UKS w W.

Zdaniem Spółki, naruszenie przepisów o właściwości miejscowej nastąpiło również przez organ podatkowy II instancji. Stosownie bowiem do art. 26 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej, od decyzji, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 służy odwołanie do właściwego dyrektora izby skarbowej, zaś stosownie do art. 17 i 13 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej właściwość dyrektora izby skarbowej nie jest ustalana w oparciu o właściwość naczelnika urzędu skarbowego, lecz siedzibę podatnika. W rozpatrywanych sprawach, w dniu wydania decyzji odwoławczych, jak i decyzji I instancji, skarżąca miała siedzibę w W., zatem właściwym miejscowo organem odwoławczym był Dyrektor Izby Skarbowej w W.

Na koniec Spółka podniosła, że z uwagi na wyroki I SA/Ke 394/07 i 458/07 uzasadnione jest stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz decyzji Dyrektora UKS w K. na podstawie art. 135 w związku z art. 170 tej ustawy. Zdaniem Spółki, wyroki te wiążą też w niniejszych sprawach na podstawie art. 170, gdyż zapadły w sprawach prowadzonych w ramach tego samego postępowania kontrolnego wszczętego tym samym postanowieniem GIKS z 16 lipca 2004 r.

3. Rozważania Sądu I instancji:

3.1. Sąd uznał, że skargi w pierwszej kolejności zasługują na uwzględnienie w części obejmującej zarzut niewłaściwości miejscowej organu II instancji, co czyni zasadnym wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji.

3.2. Sąd przywołał przepisy art. 220 § 2, art. 17 § 1, art. 13 § 3 w zw. z § 1 pkt 2 i art. 18b Ordynacji podatkowej, stwierdzając, że zmiana siedziby podatnika w trakcie postępowania prowadzonego przez organ podatkowy nie ma wpływu na zmianę właściwości miejscowej i instancyjnej, którą zawsze determinuje właściwość organu wszczynającego postępowanie w I instancji. Zasady takiej natomiast nie przewidziano w ustawie o kontroli skarbowej. W art. 9a ust. 4 tej ustawy jest przewidziana wyłącznie zasada kontynuacji dla organu kontroli skarbowej (I instancji), stosownie do której organ kontroli skarbowej właściwy miejscowo w dniu wszczęcia postępowania kontrolnego pozostaje właściwy aż do dnia zakończenia, choćby w toku postępowania zmieniły się podstawy właściwości. Przepisy tej ustawy nie przyznają kompetencji organu odwoławczego organowi wyższego stopnia, jakim w tym wypadku jest GIKS (art. 8 ust. 1 pkt 2). W jej art. 26 wskazano, że od decyzji wydanej przez organ kontroli skarbowej służy odwołanie do właściwego dyrektora izby skarbowej. Przy czym brak jest na gruncie ustawy o kontroli skarbowej definicji legalnej pojęcia "właściwego dyrektora izby skarbowej". Wobec nieuregulowania tej kwestii w tej ustawie, odpowiednie zastosowanie na podstawie jej art. 31 ust. 1 muszą znaleźć przepisy Ordynacji podatkowej. Te z kolei jako zasadę w art. 17 wyznaczają właściwość organów podatkowych według siedziby podatnika.

3.3. Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. zostały wydane z naruszeniem art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca Spółka z dniem 7 kwietnia 2005 r. przeniosła siedzibę z K. do W. O ile zmiana siedziby nie miała wpływu na właściwość miejscową organu kontrolnego (I instancji - art. 9 ust. 4 ustawy o kontroli skarbowej), to przesądzała o właściwości miejscowej organu odwoławczego - dyrektora izby skarbowej. Skoro bowiem na etapie postępowania odwoławczego siedziba Spółki znajdowała się w W., to właściwym do orzekania w II instancji był Dyrektor Izby Skarbowej w W. Sąd powołał się przy tym na stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 30 maja 2005 r., II FSK 425/05.

3.4. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, Sąd wskazał, że przedwczesne byłoby badanie prawidłowości decyzji I instancji, których nie poddano kontroli właściwego organu odwoławczego.

3.5. Wobec stwierdzenia kwalifikowanej wady zaskarżonych Sąd za przedwczesne uznał również odnoszenie się do pozostałych zarzutów i wniosków skarg.

Skargi kasacyjne

4. W skargach kasacyjnych na oba wymienione wyroki Spółka podniosła takie same zarzuty, a mianowicie na podstawie art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw:

1) art. 134 § 1 i art. 135 w zw. z art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych i art. 45 ust. 1, art. 175, 184 i 8 Konstytucji poprzez niewykonanie przez Sąd I instancji obowiązku kontroli i niezastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia rażącego naruszenia prawa w stosunku do decyzji organu kontroli skarbowej I instancji w postaci stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz treścią art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej, co było niezbędne w celu końcowego załatwienia sprawy,

2) art. 170 w zw. z art. 135 p.p.s.a. w ten sposób, że Sąd I instancji nie zastosował się do wydanych przez siebie prawomocnych i wiążących wyroków z 12 grudnia 2007 r., sygn. I SA/Ke 394/07 i SA/Ke 458/07, dotyczących decyzji w sprawie VAT orzeczonych w ramach tego samego postępowania kontrolnego, w których WSA w K. już prawomocnie stwierdził, że Dyrektor UKS w K. nie jest organem właściwym I instancji do wydania decyzji w niniejszym postępowaniu kontrolnym wszczętym przez GIKS, co spowodowało stwierdzenie nieważności tych decyzji pierwszoinstancyjnych przez WSA w Kielcach w ww. wyrokach z 12 grudnia 2007 r.; Sąd I instancji winien zatem, w ślad za ww. wiążącymi wyrokami z 12 grudnia 2007 r., rozstrzygającymi już prawomocnie kwestie braku właściwości Dyrektora UKS w K. jako organu I instancji we wszystkich sprawach prowadzonych na mocy postanowienia GIKS z 16 lipca 2004 r., stwierdzić nieważność decyzji I instancji w sprawie VAT za grudzień 2000 r. (styczeń 2001 r.), by doprowadzić sprawę do stanu zgodnego z prawem i nie stwarzać ryzyka rozstrzygnięcia tej samej kwestii (właściwość organu I instancji) przez nowy organ odwoławczy odmiennie, niże wynika to z ww. prawomocnych wyroków z 12 grudnia 2007 r.; nadto organ odwoławczy może jedynie uchylić decyzję organu I instancji, a więc wyeliminować decyzję ze skutkiem ex nunc,

3) art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 7 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1, art. 175 Konstytucji i art. 1 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, polegające na nierozpoznaniu wszystkich zarzutów zawartych w skardze i brak wskazań w uzasadnieniu wyroku, co do dalszego postępowania w sprawie, która ma być rozpatrzona przez organ podatkowy II instancji, co stwarza niepewność prawną co do dalszego rozstrzygnięcia sprawy i wskazania, jaki organ I instancji jest właściwy w niniejszej sprawie, jak też przeczy ekonomice procesowej, przez co skarżąca nie może w rozsądnym terminie uzyskać merytorycznego załatwienia sprawy, co nie zapewnia przewidywalności dla uczestnika postępowania poprzez odpowiednią spójność i wewnętrzną logikę mechanizmów, którym jest poddany, a wynikających z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 153 i 170 p.p.s.a.

5. W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonych wyroków i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania WSA w Kielcach oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

6. Na rozprawie pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skarg kasacyjnych i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny - po połączeniu na podstawie art. 111 § 2 w związku z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi spraw z obu wymienionych skarg kasacyjnych (I FSK 123/09 i 124/09 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia - zważył, co następuje:

7. Skargi kasacyjne zasługują na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu art. 141 § 4 w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez brak odniesienia się w uzasadnieniach zaskarżonych wyroków do zarzutów i wniosków skarżącej Spółki dotyczących decyzji podatkowych wydanych przez organ pierwszej instancji.

8. Przypomnieć należy, że w myśl art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnienie wyroku jest sprawozdaniem zawierającym zwięzłe przedstawienie stanu sprawy i zarzutów podniesionych w skardze, wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie tej podstawy, jak również powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Jakkolwiek czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia, dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i mająca sprawozdawczy charakter, sama przez się nie może wpływać na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy, niemniej za trafną uznać należy tezę, że tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa.

9. W kontekście takiego sprawozdawczego charakteru uzasadnienia wyroku poddanego kontroli kasacyjnej stwierdzić należy, że zaskarżone uzasadnienia w istocie naruszają warunki określone w art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie zawierają bowiem żadnej oceny postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji. Podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się do zarzutów dotyczących postępowania podatkowego prowadzonego przez organ pierwszej instancji poprzez stwierdzenie, że "...przedwczesne byłoby badanie prawidłowości, jak tego chce skarżącą, decyzji organu I instancji, której nie poddano kontroli przed właściwym organem odwoławczym". Jednakże brak przeprowadzenia oceny zarzutów w tym zakresie poprzez pozostawienie swobody organowi odwoławczemu może, jak trafnie wskazał autor skargi kasacyjnej, doprowadzić do sytuacji, w której organ odwoławczy wyda odmienne rozstrzygnięcia w stosunku do postępowania kontrolnego prowadzonego wobec tego samego podmiotu. Z jednej strony bowiem w obrocie istnieje ocena prawna Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaprezentowana w prawomocnych wyrokach z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Ke 394/07 i I SA/Ke 458/07, stwierdzających nieważność decyzji pierwszej i drugiej instancji w sprawie podatku od towarów i usług za lata 2002, 2003 i 2004, z drugiej zaś strony organ odwoławczy będzie miał "wolną rękę" w stosunku do oceny postępowania podatkowego prowadzonego za grudzień 2000 r. oraz styczeń 2001 r. Wydaje się zatem zasadne, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny samodzielnie rozstrzygnął kwestię właściwości organu podatkowego pierwszej instancji, nie pozostawiając swobody w tym zakresie organowi odwoławczemu, zwłaszcza, że kwestia niewłaściwości organu pierwszej instancji została podniesiona w skardze.

10. Nierozpoznanie wszystkich zarzutów, a zatem pozostawienie bez rozstrzygnięcia części sporu i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji powoduje, że spór merytoryczny - pozostając w tym zakresie wciąż nierozstrzygnięty - ex definitione kwalifikuje się do wystąpienia z kolejną akcją wszczynającą nowe postępowanie sądowoadministracyjne w części, w jakiej brak jest stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Takie zatem działanie tego Sądu nie tylko że nie zmierza do końcowego załatwienia sprawy, ale wręcz je odsuwa w czasie, gdyż przy kolejnym przeprowadzaniu kontroli może dojść do uchylenia decyzji z przyczyn podnoszonych już przy pierwszej kontroli, lecz przez Wojewódzki Sąd Administracyjnych nierozpoznanych przy jej przeprowadzaniu. W tym stanie rzeczy za zasadny należało uznać zarzut obrazy art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

11. W tych okolicznościach, za przedwczesne należało uznać zarzuty w przedmiocie naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przesądził, czy decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane w warunkach nieważności. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł rozpatrzyć w sposób merytoryczny powyższych zarzutów.

12. Wskazać również należy, że - wbrew stanowisku zajętemu w skardze kasacyjnej - Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany oceną prawną wyrażoną we wskazanych powyżej wyrokach z dnia 12 grudnia 2007 r. Zgodnie z treścią tego przepisu, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca, określona w art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Istota bowiem mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę istnienie i treść prawomocnego orzeczenia sądu. (por. np. wyroki NSA z dnia 11 października 2007 r., I FSK 1358/06, LEX nr 418525, z dnia 6 marca 2008 r., II OSK 152/07, LEX, nr 468722). W niniejszej sprawie kwestia właściwości organu podatkowego pierwszej instancji w zakresie określenia skarżącej Spółce podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. oraz styczeń 2001 r. nie była wcześniej przedmiotem rozważań innego składu orzekającego, wydającego prawomocne orzeczenie w tym zakresie. Powołane orzeczenia WSA w Kielcach z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Ke 394/07 i I SA/Ke 458/07 wydane zostały bowiem w stosunku do decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za lata 2002, 2003 i 2004. Stąd też nie mogły one wiązać składu orzekającego w niniejszych sprawach. Zarzut naruszenia art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należy zatem za niezasadny.

13. Za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Przepis ten zawiera jedynie regulację prawną, zmierzającą do przeciwdziałania przewlekłości postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania w ogóle. Stanowi on bowiem kontynuację zasady konstytucyjnej, wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którą każdy ma prawo do rozpoznania przez sąd jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, a także w art. 6 ust. 1 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), przewidującej, że każdy ma prawo do rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd. Zatem powyższy zarzut byłby usprawiedliwiony jedynie w sytuacji, gdyby organ wykazał, że doszło do przewlekłości postępowania przed sądem w załatwieniu niniejszej sprawy. Organ zaś wskazywał jedynie, że rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji mogą ewentualnie, w zależności od rozstrzygnięcia organu, doprowadzić do naruszenia zasady ekonomiki procesowej. Taka zaś argumentacja nie może stanowić o naruszenie wskazanego przepisu.

14. Za niezasadne należało uznać również zarzuty naruszenia art. 134 § 1 i art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 1 § 1 i 2 ustawy o ustroju sądów administracyjnych, art. 45 ust. 1, art. 175, 184 i 8 Konstytucji poprzez niewykonanie przez Sąd pierwszej instancji obowiązku kontroli działań organu podatkowego. Po pierwsze autor skargi kasacyjnej, wskazując na naruszenie art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie wyjaśnił, jakie to okoliczności, niepowołane na etapie wniesionej skargi, zostały pominięte w zaskarżonych wyrokach, nie wskazywał również na okoliczności związane z przekroczeniem granic "danej sprawy". Po drugie zaś, nie można uznać, że pozostawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny organowi odwoławczemu do rozstrzygnięcia kwestii ustalenia właściwości organu pierwszej instancji łamało fundamentalne zasady rządzące postępowaniem sądowoadministracyjnym.

15. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. jak w sentencji. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego nie mógł zostać uwzględniony, gdyż skarga kasacyjna nie dotyczyła wyroku oddalającego skargę (art. 203 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).