Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 54/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 1, art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 października 2013 r.; sygn. akt VI SA/Wa 1730/13 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 29 października 2013 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. (nr [...]) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

T. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3 000 złotych za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

W ślad za odpowiedzią na skargę, przy piśmie z 27 czerwca 2013 r., organ przekazał do Sądu pismo skarżącego z 11 czerwca 2013 r. informujące, iż w związku z wniesieniem skargi skarżący wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W wykonaniu zarządzenia z 4 lipca 2013 r. wezwano skarżącego do wykazania okoliczności oraz przedłożenia dokumentów uzasadniających zastosowanie w niniejszej sprawie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.

Pismem z 16 lipca 2013 r. skarżący podniósł, iż w jego o cenie: "wykonanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie kary pieniężnej zakłóci bardzo poważnie płynność finansową prowadzonej działalności z trudem utrzymywanej w wyniku nieściągalności bardzo dużej kwoty od dłużników". W celu wykazania zasadności wniosku skarżący przedłożył m.in. sprawozdanie finansowe za I kwartał 2013 r., zeznania podatkowe za 2012 r., umowę kredytu, wykaz dłużników i należności za okres od 2008 do 2013 r., kserokopie orzeczeń sądów oraz nakazów zapłaty wydanych w postępowaniach upominawczych z informacją, iż egzekucje w sprawach dotyczących wskazanych rozstrzygnięć są nieskuteczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 29 października 2013 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Sąd podkreślił, że warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku poza przytoczeniem treści art. 61 § 3 p.p.s.a. powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione. Jak wskazał Sąd, obowiązek wykazania, iż zaskarżona decyzja w razie jej wykonania mogłaby narazić stronę na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnioskodawcy i Sąd nie może działać w tym zakresie za stronę.

Sąd I instancji zaznaczył, ze skarżący, uzasadniając wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji podniósł, iż wykonanie decyzji w przedmiocie kary pieniężnej, zakłóci bardzo poważnie płynność finansową prowadzonej przez niego działalności z trudem utrzymywanej w wyniku nieściągalności od dłużników należności pieniężnych (łącznie 145 600 złotych). Z dokumentów nadesłanych przez stronę wynika, iż prowadzona przez skarżącego firma w 2012 r. wykazała dochód w wysokości 84 441,45 złotych. Ponadto, w dniu 8 lutego 2013 r. skarżący zawarł z Bankiem B. Spółka Akcyjna z siedzibą w K. umowę Limitu Debetowego na kwotę 144.200 złotych, co- w ocenie Sądu- pozwala przyjąć, iż w ocenie tego Banku, posiada odpowiednią wiarygodność i zdolność kredytową wymaganą przez instytucje finansowe do uzyskania kredytu obrotowego i gwarantującą jego terminową spłatę. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, sytuacja finansowa skarżącego nie uzasadniała zastosowania w sprawie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Sąd zaznaczył, że deklarowana przez stronę nieściągalność należności pieniężnych wynikających z sądowych nakazów zapłaty nie może stanowić przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, bowiem związana jest z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej, a ponadto z informacji nadesłanych przez skarżącego nie wynika, aby we wszystkich wskazanych przypadkach zachodziła całkowita nieściągalność należności pieniężnych skutkująca umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

Sąd podkreślił, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, przedmiotem kwestionowanej przez skarżącego decyzji jest orzeczenie o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 3 000 złotych. Nie ulega wątpliwości Sądu, że wykonanie jakiejkolwiek decyzji nakładającej karę pieniężną ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje, bowiem każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje jednak stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W związku z powyższym, jak wskazał Sąd, w sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik T. P., zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w ocenie skarżącego, po jego stronie zachodzą wszelkie przesłanki umożliwiające Sądowi wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uiszczenie przez skarżącego kary skutkowałoby powstaniem po jego stronie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że skarżący należycie wykazał zaistnienie w przedmiotowej sprawie wskazanych okoliczności i spełnił przesłanki niezbędne do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej poprzez opisanie sytuacji finansowej i wskazanie wpływu na nią wykonania decyzji oraz przedłożenie potwierdzających niniejsze okoliczności dokumentów. W ocenie pełnomocnika strony, świadczenie pieniężne tylko teoretycznie mogłoby być odwracalne, jednak w praktyce w większości przypadków taka sytuacja nie ma miejsca. W niniejszej sprawie ewentualna zapłata kary uniemożliwiałby, w ocenie strony skarżącej, uregulowanie bieżących zobowiązań strony, a tym samym spowodowałaby powstanie po jej stronie zaległości w postaci odsetek za zwłokę w spełnieniu świadczenia, które nie zostałyby umorzone po zapłacie dokonanej po zakończeniu powstania toczącego się w przedmiotowej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, które muszą zostać we wniosku wskazane i uprawdopodobnione. Oznacza to, że skarżący obowiązany jest wskazać we wniosku okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają ten wniosek, uprawdopodabniając, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenie skutki.

Oceniając zaskarżone postanowienie Sądu I instancji przez pryzmat cytowanych powyżej przepisów oraz treści wniosku o wstrzymanie wykonania opisanej decyzji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Z treści wniosku nie wynika bowiem, że na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zostałaby wobec skarżącego spełniona którakolwiek z przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ogólnikowe twierdzenia zawarte w treści wniosku, nie mogą skutkować uwzględnieniem wniosku. Skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia po jego stronie okoliczności, które uzasadniałyby uznanie, że zachodzą podstawy do zastosowania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Również okoliczności podniesione w treści zażalenia ze względu na ogólnikowość twierdzeń nie mogły odnieść zamierzonego przez stronę skutku. W związku z powyższym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. należało uznać za prawidłowe.

Podkreślenia ponadto wymaga, że- wbrew twierdzeniom strony - wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata należności oznaczonej w decyzji jest odwracalna. W przypadku uchylenia decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2011r., sygn. akt I GZ 217/11, publik. Lex nr 1149086).

Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Skutki w tym zakresie są oczywiste i zawsze prowadzą do ujemnych następstw polegających na zmniejszeniu majątku zobowiązanego. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których w sytuacji ewentualnego wygrania sporu sądowego nie można by było naprawić. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest też to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd I instancji prawidłowo ocenił sytuację majątkową skarżącego, uzasadniając, że nie uzasadnia ona zastosowania w sprawie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Wykazany przez stronę dochód za 2012 rok w wysokości 84 441,45 złotych oraz uzyskanie Limitu Debetowego na kwotę 144.200 złotych dodatkowo wskazują na brak spełnienia przez stronę przesłanek zastosowania nadzwyczajnej instytucji, jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.