Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 582/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 9n ust 1,2,6, 9x ust 1 pkt 5, 9zb ust 1, 9zd.
journal: Dz.U. 2017 poz 1289
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 14 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 336/18 w sprawie ze skargi S.C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za złożenie po terminie sprawozdania przez podmiot odbierający odpady komunalne. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 26 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 336/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę S.C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. w [...] (skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za złożenie po terminie sprawozdania przez podmiot odbierający odpady komunalne.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie:

- na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.:

1. art. 9n ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2017 r., poz. 1289 ze zm.), dalej: "u.p.c.g.", poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że podwykonawcy nie można zakwalifikować jako podmiot, który we własnym imieniu odbiera odpady komunalne z nieruchomości i w konsekwencji winien on składać sprawozdanie zerowe, o którym mowa w art. 9n ust. 6 u.p.c.g., podczas gdy każdy podmiot odbierający odpady komunalne z nieruchomości (bez względu na to czy jest wykonawcą, podwykonawcą, dalszym podwykonawcą) w sferze administracyjnoprawnej zawsze działa w imieniu własnym i na własne ryzyko, ponosząc pełną odpowiedzialność za dalsze postępowanie z zebranymi "u źródła" odpadami;

2. art. 9n ust. 6 u.p.c.g. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że podmiot, który faktycznie odbierał odpady w danym półroczu lecz w charakterze podwykonawcy (tak jak właśnie skarżący) i za którego sprawozdanie składał innym podmiot (główny wykonawca), nie jest podmiotem odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości w rozumieniu art. 9n ust. 1 u.p.c.g. i w konsekwencji winien on składać sprawozdanie zerowe za ten okres, podczas gdy skarżący będąc podwykonawcą zbierał odpady u źródła "we własnym imieniu", stając się ich posiadaczem, a następnie przekazując tak zebrane odpady do odpowiedniej instalacji gdzie karty przekazania odpadów były wystawiane właśnie na tego podwykonawcę, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że treść tak złożonego sprawozdania zerowego stałaby w zupełnej sprzeczności z zaistniałymi faktami;

3. art. 9x ust. 1 pkt 5 w z w. z art. 9zb ust. 1 w z w. z art. 9zd u.p.c.g. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i konsekwencji nałożenie kary pieniężnej w wysokości 6 500 zł za przekazanie sprawozdania po terminie, podczas gdy skarżący w ogóle nie był zobowiązany do złożenia sprawozdania zerowego;

- na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:

4. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych polegających na uznaniu skarżącego za podmiot, który nie odbierał odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w rozumieniu art. 9n ust. 6 u.p.c.g. i związku z tym winien on przedłożyć w terminie sprawozdanie zerowe, podczas gdy skarżący jako podwykonawca dokonywał faktycznego odbioru odpadów "u źródła" we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność, a następnie przekazywał te odpady do odpowiedniej instalacji co potwierdza zakres umowy podwykonawstwa, miesięczne raporty wykonania usługi przekazywane wraz z comiesięczną fakturą do gminy [...] oraz karty przekazania odpadów wystawionych przez instalację na skarżącego w tym spornym okresie;

5. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjnych co do treści normy prawnej zawartej w art. 9n ust. 1 i 2 oraz ust. 6 na korzyść skarżącego jako podwykonawcy odbierającego odpady komunalne i w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej w wysokości 6500,00 zł, podczas gdy nie sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.

W oparciu o przytoczone zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, iż nie sposób zgodzić się z wywodami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uznał, że skoro skarżący był podwykonawcą, to nie wykonywał w tym spornym okresie odbioru odpadów w swoim imieniu, bowiem dokonywał on odbioru odpadów komunalnych "u źródła" i w tym momencie stał się ich posiadaczem. Wyjaśnił, iż art. 9n ust. 1 nie różnicuje podmiotu, który wygrał przetarg na odbiór odpadów w danej gminie z innymi podmiotami, w tym właśnie podwykonawcą. W jego ocenie przepis ten jednoznacznie wskazuje, że chodzi o podmiot, który faktycznie odbiera odpady komunalne na terenie danej gminy.

Odwołując się do treści art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach zauważył, iż podmiot stając się posiadaczem odpadów, oprócz odpowiedzialności cywilnej względem wykonawcy, ponosi pełną, osobistą odpowiedzialność administracyjnoprawną za ich dalsze, prawidłowe zagospodarowanie. Przypomniał, iż po zebraniu odpadów komunalnych skarżący w spornym okresie, działając we własnym imieniu musiał je przekazać do odpowiedniej instalacji, która na niego a nie na podmiot trzeci wystawiła karty przekazania odpadów, tym samym nie mógł złożyć sprawozdania zerowego za okres, w którym faktycznie we własnym imieniu odpady zbierał i przekazywał do instalacji, co potwierdzają wypisane na niego karty przekazania odpadów.

Ponadto skarżący kasacyjnie zwrócił uwagę, że przed wydaniem spornej decyzji Gmina w identycznych stanach faktycznych nie wymagała składania sprawozdań zerowych przez podwykonawców oraz że zwróciła się do Ministerstwa Środowiska o interpretację przepisów prawa będących podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu podkreślono, że za przyjęciem, iż administracyjnej karze pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania podlega nie tylko podmiot faktycznie odbierający odpady komunalne, ale także podmiot, który według wpisu do rejestru działalności regulowanej jest podmiotem/przedsiębiorcą prowadzącym działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, chociaż takiej działalności faktycznie nie wykonuje, przemawia wykładnia językowa i celowościowa. Podkreślono, że obowiązek sprawozdawczy ciążący na danym podmiocie/przedsiębiorcy nie tylko umożliwia wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta wywiązania się z obowiązku sprawozdawczego, o którym mowa w art. 9q u.c.p.g., ale także pozwala na realizację przyjętej przez ustawodawcę zasady wykreślania z rejestru działalności regulowanej tych podmiotów/przedsiębiorców, w stosunku do których stwierdzono trwałe zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej na terenie gminy objętej wpisem (art. 9j ust. 2 pkt 2 u.c.p.g.). Organ wskazał, iż to wpis do rejestru decyduje o tym, czy przedsiębiorca prowadzi czy też zamierza prowadzić działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. W jego ocenie każdy kto posiada wpis jest obowiązany do sporządzania półrocznych sprawozdań o jakich mowa w art. 9 n ust. 1 u.c.p,g., zaś w przypadku określonym w art. 9n ust. 6 - sprawozdań zerowych. Ponadto SKO podkreśliło, że nie jest przy tym istotne czy podmiot ten działalność prowadzi we własnym imieniu czy też jako podwykonawca. Zdaniem organu II Instancji za przyjęciem takiego stanowiska przemawia również dokonana ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 87), nowelizacja m.in. art. 9n u.c.p.g.

Zdaniem SKO z przepisów art. 9zc u.c.p.g. wynika, iż w przypadku kar pieniężnych nakładanych na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. brak jest możliwości ich miarkowania. Wskazało, że zgodnie z art. 9zf u.c.p.g., do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Tym samym w ocenie organu, wyłączona jest możliwość stosowania Działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Strona skarżąca kasacyjnie podnosi zarzuty wskazujące zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak też na naruszenie przepisów postępowania. Przedmiot obu rodzajów zarzutów, jak i kierunek argumentacji pozostaje jednak w ścisłym związku treściowym, zatem sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane zostaną kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej zostanie nałożony na ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

W skardze kasacyjnej skarżący wywodził, że skoro jako podwykonawca realizował część zamówień w zakresie odbioru i zagospodarowywania odpadów, a wykonawca złożył odpowiednie sprawozdanie, to skarżący kasacyjnie nie był uprawniony do złożenia sprawozdania zerowego, gdyż odpady zbierał "u źródła" we własnym imieniu i stał się ich posiadaczem. Zwrócić należy uwagę, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący kwestionował konieczność złożenia sprawozdania, gdyż jego zdaniem doprowadziłoby to do "dublowania odpadów".

W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowanym, że skarżący kasacyjnie jest wpisany do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Miasta i Gminy [...]. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z przepisem art. 9n ust. 1 u.c.p.g. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji) podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości obowiązany był do sporządzania półrocznych sprawozdań. W myśl zaś art. 9n ust. 6 u.c.p.g. podmiot, o którym mowa w ust. 1, który w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, przekazuje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, w terminie do końca miesiąca następującego po upływie półrocza, którego dotyczy - sprawozdanie zerowe. Przewidziany w art. 9n ust. 6 u.c.p.g. obowiązek składania sprawozdania zerowego wprowadzony został nowelizacją z 28 listopada 2014 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 87, art. 1), przy czym według art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej sprawozdania za 2014 r. składało się zgodnie z dotychczasowymi przepisami, co oznacza, że sprawozdania za 2015 r. należało składać zgodnie z nowymi regułami.

W rezultacie w stanie prawnym obowiązującym od 1 lutego 2015 r. podmiot, o którym mowa w art. 9n ust. 1 u.c.p.g. czyli "podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" miał obowiązek złożyć sprawozdanie zerowe, jeżeli w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli. Z normy ustanowionej w art. 9n ust. 1 u.c.p.g. wynika, że adresatem obowiązku sporządzania sprawozdań półrocznych jest każdy podmiot prowadzący działalność w przedmiocie odbioru odpadów komunalnych, a nie tylko taki podmiot, który faktycznie w danym półroczu odpady odbiera. Stosownie do art. 9n ust. 6 u.c.p.g. okoliczność, że mimo zarejestrowanej działalności dany podmiot nie odbiera faktycznie odpadów od właścicieli nieruchomości nie zwalnia go od obowiązku sporządzenia sprawozdania, a obliguje go do złożenia sprawozdania zerowego.

Za przyjęciem takiej wykładni powołanego przepisu przemawia zarówno reguła wykładni systemowej jak i celowościowej. Zwrócić bowiem należy uwagę, że w myśl art. 9b ust. 1 i 2 u.c.p.g. działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (obecnie ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, Dz.U. z 2019 r., poz. 1292 i 1086). Rejestr działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Przy czym zgodnie z art. 9b ust. 3 u.c.p.g. rejestr ten prowadzi się w postaci bazy danych zapisanej na informatycznych nośnikach, która może stanowić część innych baz danych z zakresu ochrony środowiska, w tym gospodarki odpadami. W myśl zaś art. 9c ust. 1 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne. W powołanym jako ostatni przepisie ustawodawca posługuje się pojęciem "przedsiębiorca odbierający odpady komunalne", w odniesieniu do podmiotu, który nie rozpoczął jeszcze faktycznie prowadzenia danej działalności, albowiem rozpoczęcie tej działalności możliwe jest dopiero po uzyskaniu wpisu do rejestru. Ustawodawca posługując się zwrotem "podmiot/przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" odnosił się nie tylko do pewnej czynności faktycznej (odbieranie odpadów komunalnych) przez przedsiębiorcę, ale także oznaczonego rodzaju działalność, która dany podmiot prowadzi lub zamierza prowadzić (działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych).

Za takim rozumieniem przepisów przemawia także wykładnia celowościowa. Zaznaczyć należy, że o ile w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 lutego 2015 r. kwestia składania tzw. sprawozdań zerowych nie była jednolicie oceniana w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2016 r., II OSK 866/15), to po nowelizacji z dnia 28 listopada 2014 r. obowiązek składania sprawozdania zerowego został w art. 9n ust. 6 u.c.p.g. jednoznacznie określony podmiotowo i przedmiotowo. W obecnym stanie prawnym nie ulega więc wątpliwości, że każdy przedsiębiorca wpisany do prowadzonego rejestru działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości ma obowiązek składania sprawozdania niezależnie od tego, czy rzeczywiście w danym okresie odpady odbierał. Takie rozwiązanie jest niezbędne dla realizacji przez właściwe organy obowiązku ciągłej analizy stanu gospodarowania odpadami komunalnymi na danym terenie gminy czy miasta.

Za taką wykładnią przepisu świadczy także dodanie ustawą z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 2422), do ustawy art. 9n ust. 7 zgodnie, z którym sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Przekazanie sprawozdania zerowego ma więc także znaczenie dla dokonania analizy stanu gospodarowania odpadami komunalnymi. Brak sprawozdania nie pozwalałby bowiem na dokonanie prawidłowej analizy, gdyż nie byłoby pewności czy przekazane dane są kompletne. Dopiero złożenie sprawozdania przez wszystkie podmioty wpisane do rejestru, w tym złożenie sprawozdań zerowych, pozwala na dokonanie właściwej analizy stanu gospodarowania odpadami. Ponadto obowiązek sprawozdawczy pozwala wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta na wykonanie obowiązku sporządzania rocznego sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 9q u.c.p.g.). Realizacja tego obowiązku pozwala także na wykonanie obowiązku związanego z nadzorem nad przedsiębiorcami odbierającymi odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, a w konsekwencji stosowania sankcji w postaci wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru (art. 9j u.c.p.g.).

Skarżący kasacyjnie miął więc obowiązek złożenia sprawozdania. Z obowiązku tego nie zwalniał skarżącego kasacyjnie fakt prowadzenia działalność z zakresu odbierania odpadów komunalnych jako podwykonawca, w oparciu o umowę zwartą z innym podmiotem, na którym również ciążył obowiązek złożenia takiego sprawozdania. Jeśli więc sprawozdaniem wykonawcy objęto odpady zbierane przez podwykonawcę, albowiem działał on na rzecz wykonawcy, to obowiązkiem skarżącego kasacyjnie było złożenie sprawozdania zerowego.

Przedstawiona powyżej argumentacja przesądza o niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczącej naruszenia art. 9n ust. 1 i 2 u.c.p.g. oraz art. 9n ust. 6 u.c.p.g. Powyższe rozważania przesądzają jednocześnie o niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 9n ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. oraz art. 9x ust. 1 powołanej wyżej ustawy oraz art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 7a § 1 k.p.a. Powołany przepis ma bowiem zastosowanie jedynie w przypadku, gdy rezultat przeprowadzonej wykładni, mimo zastosowania różnych metod interpretacji, pozwala na przyjęcie alternatywnych względem siebie treści normy prawnej, w takich okolicznościach prawidłowym rozwiązaniem jest wybór znaczenia, które jest korzystne dla strony. Jeśli jednak wynik przeprowadzonej wykładni daje jasność co do treści normy prawnej, to nie ma podstaw do zastosowania art. 7a § 1 k.p.a. Tylko niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów stosowanego prawa rozstrzyga się na korzyść strony. W przedmiotowej sprawie w następstwie przeprowadzonej wykładni językowej, systemowej i celowościowej odkodowano w sposób jednoznaczny obowiązek składania sprawozdania zerowego przez podmiot odbierający odpady komunalne niezależnie od tego, czy w ogóle podmiot podjął kiedykolwiek i wykonywał działalność polegającą na odbieraniu odpadów komunalnych na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego, obowiązek ten powstaje zgodnie z art. 9n ust. 1 u.c.p.g. z chwilą wpisania do prowadzonego rejestru działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych, a konsekwencją naruszenia tego obowiązku jest nałożenie sankcji z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g.

Mając powyższe na uwadze skarga kasacyjna została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a.

Niniejsza sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.), dalej: "ustawa COVID-19". Jak wynika natomiast z wyżej poczynionych rozważań biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Biorąc zatem pod uwagę, że strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie należało przyjąć, iż standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu, iż rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne.