Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 758/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 a
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
article: art. 28 , 7 , 89 , 9 , 64
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. na decyzję Wojewody z dnia 2 maja 2016 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta O. decyzją z 27 lutego 2015 r. znak [...], (sprostowaną postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2015 r. znak [...]), orzekł o ustaleniu i wypłacie odszkodowania na rzecz I.A.K. , J.C. , K.K. , R.K. , J.K. , I.Z. , B.T. , A.M. B.Ł. , C.B. , J.L. , T.D. , R.Ł. w łącznej kwocie 14. 500,00 zł. za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] położoną w jedn. ewid. B. , obręb [...], o powierzchni 0,0602 ha., objętą księgą wieczystą [...], która z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przeszła na własność Skarbu Państwa, w użytkowanie wieczyste Polskich Kolei Państwowych. Równocześnie orzeczono o podmiocie zobowiązanym do zapłaty odszkodowania oraz o sposobie zapłaty i skutkach opóźnienia lub zwłoki w zapłacie należności.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ l instancji wskazał, że K.K. , J.C. , J.L. , T.D. i R.Ł. wystąpili w dniu 26 listopada 2007 r. do Starosty O. z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania jednocześnie zaznaczając, że pozostałe osoby będące również poprzednimi współwłaścicielami tj. M.K. i H.Ł. - zmarły. Ponadto K.K. , J.L , T.D. , R.Ł. wskazały, że ww. wniosek został przez nich złożony także w imieniu spadkobierców M.K. i H.Ł. Wniosek został złożony z zachowaniem określonego w ustawie z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" terminu do jego złożenia, oraz spełniony został w stosunku do ww. nieruchomości warunek nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa, z dniem 1 czerwca 2003 r., co potwierdzone zostało ostateczną decyzją Wojewody [...] z 21 sierpnia 2013 r. nr [...] przy jednoczesnym braku wystąpienia negatywnej przesłanki ustalenia odszkodowania, polegającej na stwierdzeniu nieprzerwanego, co najmniej 30-letniego i trwającego do 31 maja 2003 r., samoistnego posiadania przedmiotowej nieruchomości przez PKP S.A. lub jego poprzedników prawnych (art. 37a ust. 7 ww. ustawy

Odszkodowanie zostało ustalone w oparciu o opinię biegłego rzeczoznawcy majątkowego, który w operacie szacunkowym sporządzonym 6 listopada 2014 r. oszacował wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości położonej w jedn. ewid. B. , obręb [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0602 ha, stanowiącej fragment linii kolejowej nr [...] [...] ) - na kwotę 14. 500,00 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła spółka Polskie Koleje Państwowe S.A. w W. , Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K.

Wojewoda [...] decyzją z 2 maja 2016r. znak: [...]działając na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015r. poz. 1774 z zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty O. z 27 lutego 2015 r. W uzasadnieniu Wojewoda , powołując się na brzmienie art. 37a ust. 1 i 7 ustawy z 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PP PKP wskazał, że grunty wchodzące w skład linii kolejowych, które pozostawały w dniu 28 lutego 2003r. we władaniu PKP S.A., a nie stanowiły własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego lub tego przedsiębiorstwa stają się z dniem 1 czerwca 2003r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem. Wskazując na brzmienie art. 37a w.w. ustawy organ podał, że z wnioskiem o ustalenie odszkodowania występuje właściciel nieruchomości w terminie od 1 czerwca 2003r. do 31 grudnia 2007r. Zaznaczył jednocześnie, że wszystkie przesłanki muszą wystąpić łącznie. Organ I instancji wskazał, że ostateczną decyzją Wojewody z dnia 21 sierpnia 2013 r. znak [...] stwierdzono, że zdaniem 1 czerwca 2003r. Skarb Państwa nabył z mocy prawa własność gruntu stanowiącego fragment linii kolejowej nr [...] położny w jedn. ewid. B. obręb [...], oznaczony jako działka nr [...] pozostającego w dniu 28 lutego 2003 r. we współwłasności osób fizycznych. Decyzją tą stwierdzono również nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Polskie Koleje Państwowe S.A. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu oraz prawa własności urządzeń infrastruktury kolejowej na nim posadowionych. Organ przytoczył treść uzasadnienia projektu ustawy o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, póz. 720), którą wprowadzono komentowany przepis art. 37a. Odwołanie się przez samego ustawodawcę do przepisu art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, pozwala na skorzystanie z dorobku orzeczniczego, który powstał w związku ze stosowaniem ww. normy. Przepis art. 37a ustawy i wskazany przepis art. 73 nie są identyczne w zakresie wskazania osoby właściciela, ponieważ posługuje się określeniem "dotychczasowy". Zasadnym jest zwrócenie uwagi na rozbieżności w treści rozstrzygnięć sądów. Zgodnie z jednym stanowiskiem, jeśli w dacie złożenia wniosku o odszkodowanie wnioskodawca był ujawniony w księdze wieczystej, jako wyłączny właściciel przedmiotowej nieruchomości, to brak jest podstaw do przyjęcia, że nie był on legitymowany do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę całego należnego odszkodowania, pomimo, że prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w wyniku zawarcia umowy sprzedaży z poprzednim właścicielem nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z 7 października 2005 r. sygn. akt l SA/Wa 1319/04; wyrok WSA w Gliwicach z 8 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/GL 467/07; wyrok WSA w Gliwicach z 10 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/GL 626/07). Według drugiego poglądu, odszkodowanie o którym mowa w przywołanych przepisach jest ściśle związane z utratą prawa własności, stanowiąc rekompensatę za przejęte w tym trybie nieruchomości. Uprawnionym jest zatem właściciel nieruchomości na dzień nabycia jej własności przez Skarb Państwa z mocy prawa.

Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 maja 2003 r. stanowiła współwłasność K.K. , J.C. , H.Ł. , J.L. T.D. , R.Ł. , R.K. J.K. , I.Z. , B.T. oraz A.M. . Powyższe zostało ustalone na podstawie Aktu Własności Ziemi Nr [...] z 3 maja 1979 r., umowy przekazania gospodarstwa rolnego Rep. Nr [...] z 6 czerwca 1983 r. i postanowień Sądu Rejonowego w O. o stwierdzeniu nabycia spadku po M.K. oraz Z.K. . Organ ustalił na podstawie załączonego do akt sprawy postanowienia Sądu Rejonowego w O. z 15 stycznia 1988 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M.K. , że spadek po tej osobie nabyli R.K. i Z.K. Postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z 29 lutego 1988r. sygn. akt [...] spadek po Z.K. nabyli J.K. , I. zd. K. , , B.T. zd. K. i A.M. zd. K. Postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z 26 sierpnia 2008r. sygn. akt [...] spadek po H.Ł. nabyli C.B. i B.Ł. . Natomiast postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z 18 kwietnia 2013r. sygn. akt [...] i umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności i działku spadku Rep A Nr [...] z 26 września 2012r. spadek po J.C. nabyli I.K. i J.C. . W efekcie osobami uprawnionymi do ubiegania się o przedmiotowe odszkodowanie w postępowaniu są: K.K. , J.L. ,T.D. , R.Ł. , R.K. , J.K. , I.Z. , B.T. , A.M. , , C.B. , B.Ł. , I.K. i J.C.

Wątpliwości odwołującego wzbudziły ustalenia organu l instancji zawarte w kwestionowanym rozstrzygnięciu dotyczące aspektu podmiotowego złożonego wniosku i przyznanego odszkodowania. Organ l instancji orzekł bowiem o ustaleniu i wypłacie odszkodowania m.in. na rzecz R.K. , J.K. , B.T. , I.Z. , A.M. , B.Ł. oraz C.B. które to osoby będące spadkobiercami zmarłych M.K. i H.Ł nie złożyły osobiście wniosku w ustawowym terminie.

Odnosząc się do powyższego, wyjaśniono, że przez właściciela analogicznie w rozumieniu art. 73 ust. 4 ustawy z 13.10. 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące adm. publ. w zw. z ust. 1 oraz w związku z przepisami Kodeksu cywilnego o spadkobraniu rozumieć także należy spadkobierców osób, które utraciły własność nieruchomości, jeśli otwarcie spadku nastąpiło przed datą wygaśnięcia tego prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 października 2011 r. sygn. akt l SA/Wa 1033/11). Zgodnie bowiem z treścią art. 922 § 1, art. 924 i art. 925 Kodeksu cywilnego prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób będących spadkobiercami zmarłego. Jak stanowią przepisy, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że współuprawnionymi do dochodzenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość są spadkobiercy po zmarłych: H.Ł. oraz M.K.

Jak ustalono na podstawie wniosku z 26 listopada 2007 r. o odszkodowanie w przedmiotowej sprawie do Starosty O. wystąpili K.K. , J.C. , J.L , T.D. i R.Ł. , zaznaczając jednocześnie, że pozostałe osoby będące również poprzednimi współwłaścicielami tj. M.K. i Ł. zmarły. W aktach sprawy znajduje się protokół z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 8 stycznia 2015 r., podczas której K.K. , J.L. , T.D. , R.Ł. oświadczyły, że wniosek z 26 listopada 2007 r. złożyły w swoim imieniu i imieniu spadkobierców M.K. i H.Ł. .

W celu doprecyzowania i wyjaśnienia wątpliwości dotyczących ww. oświadczenia, Wojewoda działając na podstawie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego zlecił organowi l instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego poprzez odebranie zeznań w charakterze strony: R.K. , J.K. , B.T. , I.Z. , A.M. , B.Ł. oraz C.B. na okoliczność ustalenia czy osoby te udzieliły pełnomocnictwa K.K. , J.L. , T.D. i R.Ł. do wystąpienia w ich imieniu z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] obr. [...]. Jak wynika z protokołów przesłuchania stron przeprowadzonego w 26 stycznia 2016 r. J.K. , I.Z. , A.M. , B.Ł. , C.B. uprzedzone o prawie do odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania w zakresie określonym w art. 83 § 3 kpa oraz o odpowiedzialności z art. 233 kodeksu karnego zeznały, że upoważniły K.K. , J.L , T.D. , R.Ł. do wystąpienia w ich imieniu z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Natomiast R.K. poinformował, że jego stan zdrowia nie pozwala na osobiste stawiennictwo w Starostwie Powiatowym w O. oraz jednocześnie przesłał w załączeniu kartę informacyjną leczenia szpitalnego, a B.T. przesłała zwolnienia lekarskie. Osoby te jednocześnie pisemnie poinformowały, ze także udzieliły upoważnienia do wystąpienia w ich imieniu.

Pismem z dnia 16 lutego 2016 r. organ zwrócił się dodatkowo do J.K. , I.Z. , A.M. , B.T. , B.Ł. , C.B. i R.K o wskazanie konkretnej daty, w której udzielili oni K.K. , J.L. ., T.D. i R.Ł. ww. pełnomocnictwa. W odpowiedzi na powyższe zapytanie, wszystkie osoby do których je skierowano zgodnie oświadczyły że ww. pełnomocnictw udzieliły w dniu 26 listopada 2007r. W świetle powyższego organ II instancji uznał, że brak podstaw, by kwestionować prawidłowość rozstrzygnięcia organu l instancji, którym orzeczono o ustaleniu odszkodowania na rzecz I.A.K. , J.C. , K.K. , R.K. , J.A.K. , I.H.Z. , B.J.T. , A.M.M. , B.Ł. , C.A.B. , J.L. , T.D. , R.Ł. .

Odnosząc się dalej do podniesionego w odwołaniu zarzutu jakoby suma udziałów przyznanego odszkodowania wynosiła 52/48 części i była niewłaściwie wyliczona, Wojewoda stwierdził, że nie znalazł potwierdzenia w analizie przeprowadzonej przez organ. Organ odwoławczy twierdził, że operat szacunkowy z 6 listopada 2014 r., wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego został sporządzony w sposób nienaruszający przepisów prawa, a w szczególności ustawy z o gospodarce nieruchomościami oraz obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Rzeczoznawca majątkowy oszacował wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości położonej w B. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0602 ha, przejętej z mocy prawa, na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego " [...] "przez Skarb Państwa - na kwotę 14 500,00 zł.

Organ podkreślił jednocześnie, że niezależnie od powyższego, zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP SA, niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP SA stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem. Z kolei art. 37 a ust. 9 stanowi, że podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość gruntu według stanu z 1 czerwca 2003 r., przy czym nie uwzględnia się wzrostu jego wartości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie władania gruntem przez dotychczasowego właściciela. Ponadto, zgodnie z § 37 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, przepisy § 36 ust. 1- 4 stosuje się odpowiednio przy określaniu wartości nieruchomości przeznaczonych, wydzielonych, nabywanych, zajętych lub przejętych pod linie kolejowe, a w szczególności przy określaniu wartości nieruchomości dla ustalenia odszkodowania, o którym mowa w art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe".

W omawianej sprawie autor sporządzonej wyceny nieruchomości dla przedmiotu wyceny położonego w dniu określania stanu (1 czerwca 2003 r.), zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta B. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w B. Nr [...] z dnia 19 czerwca 1998 r. w terenach kolejowych oznaczonych symbolem "KK", wykonał operat szacunkowy, podejściem porównawczym, metodą porównywaniaparami, przy założeniu, że wycena dokonana zostanie z uwzględnieniem nieruchomości użytkowanych jako tereny kolejowe, z terenu rynku regionalnego obejmującego województwo [...]. Powyższe poprzedzone było analizą rynku nieruchomości podobnych zlokalizowanych na terenie powiatu o. Dokonana przez biegłego analiza nieruchomości użytkowanych jako tereny kolejowe pozwoliła stwierdzić, że rynek ten jest bardzo słabo rozwinięty, co spowodowało konieczność rozszerzenia jego granic terytorialnych na rynek regionalny oraz wydłużenie okresu badania rynku. Do ostatecznego porównania biegły przyjął trzy nieruchomości użytkowane jako tereny kolejowe z terenu gminy W. (powiat [...]), gminy P. (powiat [...]) oraz gminy S. (powiat [...]). Przyjęte do analizy nieruchomości porównawcze bez wątpienia są nieruchomościami podobnymi do nieruchomości wycenianej w rozumieniu art. 4 pkt 16 ww. u.g.n.

Mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa normujące kwestię wyceny nieruchomości biegły, dokonał odpowiedniej korekty poszczególnych wartości, spójnej z przedstawionymi opisami poszczególnych nieruchomości porównywanych, przyjętą skalą cech rynkowych oraz przypisanymi im wartościami. Wyboru trzech transakcji najbardziej podobnych do przedmiotu wyceny dokonał spośród zbioru czterech transakcji nieruchomościami podobnymi zaistniałymi na rynku regionalnym. Zgodnie bowiem z § 4 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen. W podejściu porównawczym stosuje się metodę porównywania parami, metodę korygowania ceny średniej albo metodę analizy statystycznej rynku". Jak natomiast stanowi § 4 ust. 3 przy metodzie porównywania parami porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Abstrahując od powyższego zauważono, że korekty różnic pomiędzy poszczególnymi cechami rynkowymi przedmiotu wyceny i nieruchomości porównawczych zostały wskazane przez rzeczoznawcę majątkowego w sposób nie budzący wątpliwości organu odwoławczego. Nadto to biegły decyduje jaki rynek jest miarodajny dla szacowanej nieruchomości oraz sposób dokonywania analizy rynku jak również cechy mające wpływ na wartość nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Wojewody [...] wskazał, że rzeczoznawca majątkowy dokonał również właściwego wyboru podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, a także uwzględnił cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych, wypełniając również dyspozycję art. 154 ust. 1 u.g.n.

Tym samym niniejszy operat szacunkowy może stanowić dowód w przedmiotowej sprawie i być wykorzystany dla potrzeb niniejszego postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 12 listopada 2015 r. rzeczoznawca majątkowy Pan P.F. potwierdził aktualność ww. wyceny nieruchomości.

Organ odwoławczy nadmienił także, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika by w przedmiotowej sprawie wystąpiła negatywna przesłanka do ustalenia odszkodowania, o której mowa w art. 37a ust. 7 zdanie 3, zgodnie z którym roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. Kwestia ta nie jest również przedmiotem sporu między stronami, a z pisma PKP S.A. z 18 czerwca 2014r. wynika, że linia kolejowa nr [...] została wybudowana dopiero w 1979 r. na podstawie decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny budowy Magistrali Hutniczo - Siarkowej z 22 czerwca 1976 r.

PKP S.A. w W. - Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. zaskarżyła decyzję Wojewody z dnia 2 maja 2016 r. znak:[...] w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w całości. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Zaskarżona decyzja jest w ocenie skarżącego wadliwa z dwóch przyczyn. Po pierwsze, organ II instancji wadliwie ustalił przez kogo przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane. Doprowadziło to do niedopuszczalnej modyfikacji treści wniosku o odszkodowanie złożonego w dniu 26 listopada 2007 r. O tym bowiem, kto złożył stosowny wniosek, czy dokonał tego w imieniu własnym, czy też

na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez inne osoby nie powinny decydować

oświadczenia składane 8 lat później. Jak się okazało na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. Wnioskodawcy stwierdzili, wbrew temu co napisali we wniosku z 26 listopada 2007 r., że wniosek złożyli nie tylko w imieniu własnym, lecz także w imieniu wszystkich spadkobierców zmarłych osób. W celu doprecyzowania tego oświadczenia organ II instancji zlecił uzupełnienie organowi l instancji postępowania wyjaśniającego w konsekwencji czego, w styczniu 2016 r. okazało się nawet, że wnioskodawcom udzielone zostało, w dniu 26 listopada 2007 r., pełnomocnictwo pozostałych spadkobierców, o którym jednak z bliżej nieokreślonego powodu nie było mowy ani w treści samego wniosku, ani nie została ta okoliczność ujawniona przez ponad 5 lat toczącego się postępowania.

Uchybienie powyższe ma o tyle istotne znaczenie w sprawie, że zgodnie z art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP jedynie złożenie wniosku w ustawowym terminie umożliwia ustalenie odszkodowania. Ze złożeniem wniosku ustawodawca zatem związał powstanie określonych skutków prawnych, co jednocześnie zostało ograniczone terminem prawa materialnego, który nie podlega ze swej natury zawieszeniu ani przywróceniu. Tymczasem w tej sprawie doszło do obejścia obowiązujących przepisów, poprzez zmodyfikowanie złożonego w terminie wniosku ponad 8 lat po jego złożeniu. W wyniku tej modyfikacji okazało się, że wniosek rzekomo złożyły nie tylko osoby podpisane pod nim, lecz również osoby, które wniosku w wymaganym terminie nie złożyły. Zupełnie bezpodstawnie wykreowano działanie wnioskodawców nie tylko w imieniu własnym, ale także w imieniu pozostałych osób, pomimo że z samego wniosku nic takiego wynika. Nie zostało również przedstawione przez nich pełnomocnictwo wraz z wnioskiem, na takie pełnomocnictwo nie powołali się składając podpisany przez siebie wniosek. Nie jest dopuszczalne konstruowanie kręgu wnioskodawców w oderwaniu od treści wniosku na podstawie oświadczeń tych wnioskodawców składanych wiele lat po złożeniu wniosku, gdyż w przeciwnym wypadku wymóg złożenia wniosku w określonym terminie przez uprawnionych miałby znaczenie tylko pozorne, gdyż możliwie byłoby jego dowolne modyfikowanie i swobodne rozszerzanie kręgu uprawnionych do odszkodowania podmiotów.

Ponadto wadliwość skarżonej decyzji wynika z tego, że odszkodowanie zostało ustalone na podstawie nieaktualnego operatu szacunkowego sporządzonego w dniu listopada 2014 r. Jak wynika z klauzuli 2 zamieszczonej na stronie 22 operatu, może być wykorzystany wyłącznie do celu w jakim został on sporządzony przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. Termin ten upłynął z dniem 6 listopada 2015 r., więc ustalenie na jego podstawie wysokości odszkodowania w dniu 2 maja 2016 r. jest niedopuszczalne.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, ze sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 w.w. ustawy, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 w.w. ustawy wynika natomiast, ze w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, ze zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, ze sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasadniczą kwestią sporną wymagającą rozstrzygnięcia przez Sąd jest czy wniosek o odszkodowanie z tytułu wywłaszczonych gruntów wchodzących w skład linii kolejowych z 26 listopada 2007r. został złożony w ustawowym terminie o którym mowa w art. 27a ust. 7 ustawy z 8 września 2000r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położona w jedn. ewid [...], obręb [...], czy też tylko przez niektórych z nich.

Ustosunkowując się zatem do zasadniczego przedmiotu rozstrzygnięcia trzeba zacząć od tego, ze podstawę materialnoprawną kształtującą uprawnienia strony do ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod linie kolejowe przez PKP stanowi przepis art. 37a ustawy z 8 września 2000 r o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Zgodnie z brzmieniem art. 37a ust. 1 i 7 grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP SA, niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP SA stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. W wyniku literalnej wykładni przywołanego przepisu prawnego oczywiste jest, że warunkiem ustalenia i wypłaty odszkodowania, o którym mowa w analizowanym art. 37a ust. 7 jest złożenie odpowiedniego wniosku w terminie od 1 czerwca 2003r. do 31 grudnia 2007r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa, gdyż przepis ten przewiduje prekluzję roszczeń odszkodowawczych za nieruchomości zajęte pod linie kolejowe. Wygaśnięcie przedmiotowego roszczenia polega na tym, że po upływie terminu wskazanego w ustawie, roszczenie nie przysługuje i nie może być dochodzone. Określony w powołanym przepisie termin jest terminem zawitym prawa materialnego. Ze względu na jego materialny charakter nie mają do niego zastosowania przepisy regulujące instytucję przywrócenia terminu (por. wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Lublinie z 20 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 866/08).

Z kolei decyzja stwierdzają przejście własności nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz jedynie potwierdza, że doszło w konkretnej sytuacji do wywłaszczenia z mocy prawa. Skoro zaś wywłaszczenie nastąpiło z mocy prawa, a decyzja ma charakter dowodowy, to należy uznać, ze nie jest ona konieczna dla samego zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego, ale stanowi element konieczny postępowania dotyczącego ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania. Wniosek wywłaszczonego podmiotu ma w istocie dwojaki charakter. Z jednej strony stanowi zgłoszenie roszczenia odszkodowawczego, z drugiej zaś zawiera w sobie żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania. Należy wskazać, że prawo do ww. odszkodowania nie jest prawem podmiotowym przysługującym wspólnie i niepodzielnie współwłaścicielom wywłaszczone nieruchomości. Roszczenie o wypłatę odszkodowania za odjętą nieruchomość jest roszczeniem o świadczenie podzielne, a przy podzielności świadczenia wierzytelności dzieli się na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest wierzycieli. W myśl art. 209 k.c., każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. W literaturze wskazuje się, że czynność zachowawcza charakteryzuje się dwiema cechami jej celem jest ochrona prawa przed możliwym niebezpieczeństwem, po drugie zaś ta ochrona odnosi się do wspólnego prawa, a więc czynność ma chronić interesy wszystkich współwłaścicieli. Współwłaściciel dokonujący czynności zachowawczej nie działa w imieniu pozostałych współwłaścicieli jako ich przedstawiciel, lecz w imieniu własnym, chociaż we wspólnym interesie wszystkich współwłaścicieli. Skoro przepis art. 209 k.c. ma na względzie czynności zmierzające do zachowania wspólnego, tj. prawa własności, to nie może on dotyczyć roszczenia o odszkodowanie za utraconą własność, albowiem utrata jest przeciwieństwem zachowania, a wobec utraty bezprzedmiotowe jest już zachowanie wspólnego prawa. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że wniosek o odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod linie kolejowe nie zmierza do zachowania prawa własności, ta bowiem została już odjęta z mocy samego prawa, a w przypadku współwłaścicieli roszczenie odszkodowawcze nie jest bowiem prawem podmiotowym przysługującym im wszystkim wspólnie i niepodzielnie.

Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o posiadaniu przez dany podmiot interesu prawnego we wzięciu udziału w postępowaniu administracyjnym decyduje norma prawa materialnego, na której opiera się zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92). Interes prawny musi być rozumiany jako obiektywna, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (wyrok NSA z 29 marca 2006 r.I OSK 679/05). Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnia się interes faktyczny, to jest stan, w którym określony podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (wyrok NSA z 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83). Podzielność roszczenia o zapłatę odszkodowania oraz inne wskazane uprzednio okoliczności wywodzone z prawa cywilnego, nie unormowane odmiennie przy wprowadzeniu regulacji z art. 37a w.w. ustawy powodują, że każdy współwłaściciel nieruchomości posiada wywodzony z prawa materialnego administracyjnego i cywilnego indywidualny i konkretny interes prawny w realizacji roszczenia odszkodowawczego, jedynie w zakresie własnych uprawnień, natomiast nie posiada go co do realizacji uprawnień pozostałych współwłaścicieli lub spadkobierców. Powołane uprzednio przepisy nie stwarzają także podstaw do przyjęcia konstrukcji tzw. legitymacji grupowej która przysługuje wszystkim współwłaścicielom lub spadkobiercom łącznie. W świetle analizowanych uprzednio przepisów prawa materialnego nie istnieją, zdaniem Sądu, przesłanki do uznania, że zgłoszenie wniosku przez podmiot uprawniony wywołuje skutek dla pozostałych podmiotów w postaci zgłoszenia roszczenia. Nie jest zatem również tak, by wniosek taki skutkował wszczęciem postępowania administracyjnego w zakresie ich interesu prawnego. Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wskazując że wystąpienie przez jednego ze współwłaścicieli w imieniu własnym o zapłatę odszkodowania odpowiadającego jego udziałowi we współwłasności nie jest czynnością, której celem jest ochrona wspólnego prawa do współwłasności. Jest to samodzielne uprawnienie współwłaściciela (wyrok z 26 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 15/08).

Przechodząc do okoliczności kontrolowanej sprawy wskazać należy, że bezspornie w dniu 26 listopada 2007r. został złożony przez współwłaścicieli działki [...] w jednostce ewidencyjnej B. obr. [...] wniosek o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wchodzącą w skład linii kolejowych. Wniosek został podpisany przez współwłaścicieli: K.K. ,J.C. , J.L , T.D. i H.Ł. . Równocześnie jednak z jego treści wynika, że roszczenie o odszkodowanie nie zostało złożone jedynie w zakresie uprawnień podpisanych pod nim osób, lecz swoją treścią realizuje również uprawnienia w zakresie obejmującym udziały przysługujące w przeszłości zmarłym: M.K. i H.Ł. , przy czym we wniosku nie zostały wskazane osoby będące następcami prawnymi wskazanych we wniosku zmarłych. W świetle przepisu art. 28 k.p.a. to na organie administracji spoczywa obowiązek ustalenia kręgu stron postępowania i zawiadomienia ich o postępowaniu. Przepisy k.p.a. nakładają również na organy administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasadą tą pozostaje w związku zasada udzielania informacji określona w art. 9 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji są zobowiązane do należytego wyczerpującego informowana stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Organy administracji publicznej mają zatem obowiązek udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, aby nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Obowiązek informowania i wyjaśnienia stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest tylko możliwe. W przeciwnym razie mamy do czynienia z naruszeniem art. 7 i 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia. W szczególności organ nie może wykorzystywać błędu strony lub jej nieporadności, nie umożliwiając jej wyjaśnienia budzących się w sprawie wątpliwości, lecz zobligowany jest do podjęcia wszystkich niezbędnych czynności służących dokładnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz załatwieniu sprawy, mając na względzie nie tylko interes społeczny, ale nader wszystko, w kontekście zasad pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz zasady czuwania przez te organ nad interesem strony i innych osób biorących udział w postępowaniu, słuszny interes odwołującego się obywatela (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 kwietnia 2014r. IV SA/Wa 2988/13). Reasumując tę część rozważań wskazać należy wskazać, że o ile wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, budzi wątpliwości co do treści żądania, stanowi to podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Taka sytuacja w ocenie Sadu miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wątpliwości nie budził sam charakter roszczenia, gdyż wnioskodawcy jednoznacznie sformułowali we wniosku z dnia 26 listopada 2007r. że domagają się odszkodowania za wywłaszczenie działki nr [...] położonej w jedn. ewid. B. , obręb [...] Wątpliwości budził jednak zakres tego żądania. Pod wnioskiem podpisali się bowiem nie wszyscy współwłaściciele, przy czym z wniosku nie wynika bynajmniej, że żądanie dotyczy wyłącznie uprawnień w zakresie przysługującym podpisanym b. właścicielom. Mając na względzie okoliczność, że roszczenie odszkodowawcze nie jest prawem podmiotowym przysługującym wszystkim współwłaścicielom wspólnie i niepodzielnie, zadaniem organu administracji w takiej sytuacji było wyjaśnienie czy wniosek z dnia 26 listopada 2007r. służy realizacji roszczenia odszkodowawczego w zakresie uprawnień wyłącznie podpisanych pod nim współwłaścicieli, czy również spadkobierców tych już nieżyjących. W ocenie Sądu organ administracji nie dążył do wyjaśnienia wątpliwości w tym zakresie pomimo, że wedle art. 9 k.p.a. spoczywał na nim taki obowiązek, a złożony wniosek rodził pewne wątpliwości np. dotyczące kręgu spadkobierców, zainteresowanych uzyskaniem odszkodowania.

Abstrahując od powyższego, wątpliwości strony skarżącej budzi okoliczność, że osoby będące spadkobiercami zmarłych współwłaścicieli – M.K. i H.Ł nie złożyli osobiście wniosku w ustawowym terminie. Niewątpliwie w przypadku śmierci właściciela nieruchomości przed datą wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie, uprawnionymi do występowania o jego wypłatę są spadkobiercy zmarłego którzy posiadają wywodzony z prawa materialnego administracyjnego i cywilnego indywidualny interes prawny w realizacji roszczenia odszkodowawczego w zakresie własnych uprawnień. Spadek po M.K. nabyli R.K. i Z.K. , zaś po Z.K. – J.K. , I.Z. , B.T i A.M. . Z kolei spadek po H.Ł nabyli C.B. i B.Ł. , zaś po J.C. – I.K. i J.C. . Z protokołów przesłuchania stron przeprowadzonego w dniu 26 stycznia 2016 r. J.K. I.Z. , A.M. , B.Ł , C.B. uprzedzone o prawie do odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania w zakresie określonym w art. 83 § 3 k.p.a. oraz o odpowiedzialności z art. 233 kodeksu karnego za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy zeznały, że upoważniły K.K. ., J.L. , T.D. , R.Ł. do wystąpienia w ich imieniu z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Natomiast pismem z dnia 16 lutego 2016 r. organ zwrócił się dodatkowo do J.K. , I.Z. , A.M. , B.T. , B.Ł. , C.B. i R.K. o wskazanie konkretnej daty, w której udzielili oni K.K. , J.L , T.D. i R.L. ww. pełnomocnictwa. W odpowiedzi na powyższe zapytanie, wszystkie osoby, do których je skierowano zgodnie oświadczyły, że ww. pełnomocnictw udzieliły w dniu 26 listopada 2007r. Fakt ten ma istotne znaczenie w świetle okoliczności sprawy, gdyż wywieść z niego należy, że czynności prawne dokonane w dniu 26 listopada 2007r. przez K.K. ,J.C. , J.L. , T.D. i R.Ł. w imieniu spadkobierców nie żyjących – M.K. i H.L. , zostały potwierdzone przez nich w trakcie postępowania administracyjnego. Konkluzja ta wynika z treści art. 103 § 1 k.c. zgodnie z którym, ważność czynności prawnej zależy od jej potwierdzenia przez mocodawcę. Potwierdzenie to ma charakter uniwersalny w tym znaczeniu, że obejmuje zarówno formę, jak i termin dokonania czynności oraz przewidziane w niej skutki (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 9 lipca 2014r. I SA/Op 400/14). Przepis art. 103 § 1 k.c. obejmuje swoją regulacją dwie sytuacje: pierwsza to ta gdy, pełnomocnik działający w imieniu danej osoby nie posiada pełnomocnictwa, druga to ta, gdy pełnomocnik posiadający pełnomocnictwo o danej treści przekroczy jego zakres. W obydwu sytuacjach zachodzi możliwość potwierdzenia przez mocodawcę w ten sposób dokonanych czynności prawnych przez pełnomocnika. W wyroku z 6 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Op 238/08 Sąd stwierdził, że działanie pełnomocnika bez umocowania powoduje nieważność czynności, o ile nie jest sanowane zgodnie z przepisami art. 103 i 104 k.c., zaś nieprzedstawienie dokumentu pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym może i powinno być uzupełnione jako brak formalny sprawy zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Nieuzupełnienie tego braku na skutek wadliwego działania organu nie pociąga przy tym za sobą nieważności dokonanej czynności procesowej jeżeli zostanie dowiedzione, że pełnomocnik był prawidłowo umocowany do działania. W sytuacji zaś kiedy jest dowiedzione, że dokonana czynność była objęta udzielonym prawidłowo pełnomocnictwem, niewdrożenie przez organ procedury z art. 64 § 2 k.p.a. stanowi tylko inne uchybienie. Należy zatem stwierdzić, że posiłkowe stosowanie przepisów kodeksu cywilnego w postępowaniu administracyjnym, w zakresie dotyczącym pełnomocnictwa, ma na celu rozwiązanie sytuacji, które nie zostały objęte regulacją wynikającą z przepisów k.p.a. Uregulowania prawne zawarte w k.p.a. w zakresie pełnomocnictwa nie są kompletne, dlatego w sprawach nieuregulowanych należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego.

Nie ulega wątpliwości, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej pełnomocnika jest dołączenie pełnomocnictwa. Skutkiem prawnym braku dołączenia pełnomocnictwa jest wezwanie do uzupełnienia tego braku, którego nieusunięcie powoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania. Jednakże należy mieć na uwadze, iż podjęcie postępowania administracyjnego i zakończenie go decyzją administracyjną, pomimo braku pełnomocnictwa, wymaga rozważenia z uwzględnieniem okoliczności potwierdzenia przez stronę czynności procesowej dokonanej przez nienależycie umocowanego pełnomocnika. Organ administracji prawidłowo przyjął, iż spadkobiercy zmarłych współwłaścicieli – M.K. i H.Ł. potwierdzili czynności prawne dokonane w ich imieniu przez pozostałych współwłaścicieli tj. wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość z dnia 26 listopada 2007r. Jednocześnie trzeba wskazać, iż czynność zawarta przez rzekomego pełnomocnika jest czynnością prawną niezupełną (negotium claudicans), wobec której zachodzi stan bezskuteczności zawieszonej. Ważność czynności zależy wówczas od jej potwierdzenia przez osobę, w imieniu której została zawarta (A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo cywilne, 2000, s. 339) – co miało miejsce w nin. sprawie. Myli się zatem strona skarżąca wskazując, że organ administracji nie dopuszczalnie skonstruował krąg wnioskodawców w oderwaniu od treści wniosku z dnia 26 listopada 2007r. Wniosek ten pomimo bowiem że został podpisany przez K.K. , J.L. , T.D. , J.C. i R.Ł wyraźnie swoim zakresem obejmował również część roszczeń odszkodowawczych przysługujących spadkobiercom zmarłych – M.K. i H.Ł, . Wątpliwości w zakresie ich legitymacji do działania w imieniu spadkobierców – R.K. , J.K. , B.T. , I.Z. A.M. , B.Ł. oraz C.B. zostały należycie wyjaśnione co wynika m.in. z protokołu przesłuchania stron z 26 stycznia 2016r. Bez znaczenia w kontekście powyższego ma fakt, iż jednoznaczne ustalenie zakresu legitymacji miało miejsce dopiero kilka lat po złożeniu wniosku o odszkodowanie. Taka opieszałość organu nie budzi aprobaty Sądu, jednak sam upływ czasu nie dyskredytuje doniosłości potwierdzenia czynności prawnej.

Reasumując uznać zatem należy, że wniosek o wypłatę odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położona w jedn. ewid. B. , obręb [...] z dnia 26 listopada 2007r. został zgłoszony w ustawowym terminie i przez wszystkich uprawnionych współwłaścicieli nieruchomości.

Nie zasługuje również na uwzględnienie drugi zarzut skargi, zgodnie z którym kwestionowane odszkodowanie zostało ustalone w oparciu o nieaktualny operat szacunkowy sporządzony w dniu 6 listopada 2014 r. Odnosząc się do tego zarzutu trzeba wskazać, że zgodnie zaś z treścią art. 156 ust. 3 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Termin ten dotyczy także organu odwoławczego, albowiem jest on organem merytorycznym w sprawie, jego zadanie nie ogranicza się do kontroli rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, lecz polega na powtórnym rozpatrzeniu sprawy. Brak potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego stanowi zatem istotne uchybienie i nie pozwala na rozstrzygnięcie, czy dane stanowiące podstawę wyceny i w efekcie oparta na nich opłata jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. (por. wyrok NSA w Warszawie z 2 października 2012 r. sygn. II OSK 1058/11, wyrok WSA w Gdańsku z 7 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 34/14; wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2010 r., I SA/Wa 2000/09). Zgodnie z art. 156 § 4 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystany po upływie 12 miesięcy od jego sporządzenia, jednak dopiero po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego, które to potwierdzenie następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził. Potwierdzenie aktualności operatu przez sporządzającego go rzeczoznawcę jest zatem prawnie dopuszczonym sposobem umożliwiającym skorzystanie z operatu po upływie 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. W rozpoznawanej sprawie operat szacunkowy został jak ww. sporządzony w przez rzeczoznawcę majątkowego P.F. (nr. uprawnień [...] w dniu 6 listopada 2014 r. co oznacza, że decyzja organu I instancji została wydana z uwzględnieniem ustaleń poczynionych w aktualnym operacie szacunkowym. Po analizie przedłożonych akt administracyjnych sprawy należy wskazać, że organ odwoławczy pismem z 3 listopada 2015 r. wezwał rzeczoznawcę – w związku z prowadzonym postępowaniem odwoławczym - potwierdzenia aktualności przedmiotowego operatu, gdyż nie mógł podjąć rozstrzygnięcia merytorycznego na podstawie opinii rzeczoznawcy, która straciła swą aktualność, zakreślając termin 10 dni. Rzeczoznawca pismem z 12 listopada 2015 r. zatytułowanym "klauzula dotycząca operatu szacunkowego nieruchomości położonej w S. " potwierdził aktualność operatu w zakresie w jakim dokonał wyceny nieruchomości oznaczonej jako dz. ewid. nr [...] o pow. 602 m². W konsekwencji zaskarżona decyzja Wojewody wydana w dniu 2 maja 2016 r. została wydana z uwzględnieniem aktualnego operatu szacunkowy i nie doszło do naruszenia art. 156 ust. 3 i ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na marginesie można wskazać, że na s. 22 operatu w § 12 punkt 2 "klauzule i ustalenia dodatkowe" rzeczoznawca przytoczył treść art. 156 ust 3 i 4 u.g.n.

Reasumując powyższe, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a przytoczona w niej argumentacja organu odwoławczego zasługuje na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy WSA w Krakowie uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.