Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1511/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 38  ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 1511/21

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...], Burmistrz G., działając na podstawie art. 2 ust. 1, art 3, art. 4, art. 7 ust. 1, 4, 6, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 9 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt. 4, art. 36 pkt. 1b, art. 38, art 98, art. 106, art. 107 ust. 5 i art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., 1876 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1358) § 2 ust 1 i 5 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1788) art.7, art 10, art. 77, art. 79 a, art. 104, art. 107, art. 127a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 tj.), orzekł o odmowie przyznania M. G. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia na bieżące potrzeby życiowe wskazując, że powodem tego rozstrzygnięcia jest brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym i niewykorzystanie wszystkich własnych możliwości celem pozyskania dla rodziny środków finansowych.

W uzasadnieniu decyzji orzekający organ I instancji podniósł, iż w dniu [...].07.2021 r. zainteresowana złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności celem przygotowania gorącego posiłku i bieżące potrzeby. W oparciu o przeprowadzoną w dniu [...].07.2021 r. aktualizację wywiadu środowiskowego oraz zebrany materiał dowodowy ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz dwójką dzieci. Jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w PUP bez prawa w do zasiłku. Mąż jest osobą chorą przewlekle, przeszedł kilka operacji. Został wyrejestrowany z PUP w lipcu 2019 r. i w chwili obecnej nie jest zarejestrowany w PUP, a także nie złożył dokumentów o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Podczas wywiadu strona podała, że mąż nie będzie chwilowo składał dokumentów o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Córka Paulina uczy się i odbywa praktyczną naukę zawodu. Córka K. jest uczniem szkoły podstawowej. Podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego ustalono, że na dochód rodziny składa się: zasiłek rodzinny w wys. [...] zł oraz wynagrodzenie córki za praktyki w wys. [...] zł. Łączny dochód rodziny ustalony zgodnie z art. 6 pkt. 4 ustawy o pomocy społecznej wyniósł [...] zł, tj. [...] zł na jedną osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe ustalone zgodnie z art. 8 ust 1 pkt.3 wynosi [...] zł, co daje w przeliczeniu na jednego członka rodziny kwotę [...]zł.

Jednocześnie wskazano, że występuje okoliczność wymieniona w art. 7 ustawy, tj. ubóstwo, bezrobocie i przewlekła choroba.

Podczas przeprowadzania wywiadu wnioskodawczyni wskazała, że mąż choruje przewlekle i wymaga opieki drugiej osoby. Pracownik socjalny od sierpnia 2019 roku informował, że mąż powinien ubiegać się o ustalenie stopnia niepełnosprawności z uwagi na stan zdrowia, gdyż od lipca 2019 r. został wyrejestrowany z PUP i utracił status osoby bezrobotnej z uwagi na niezdolność do pracy wskutek choroby lub przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym przez nieprzerwany okres 90 dni. Pomimo tego wnioskodawczyni podtrzymała swoje stanowisko, że nie widzi potrzeby składania wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności dla męża i do dnia wydania w sprawie decyzji, nie przedłożyła dokumentów potwierdzającego złożenie dokumentów przez męża w Powiatowym Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności.

Zdaniem organu I instancji zainteresowana nie podejmuje współpracy z pracownikiem socjalnym uchylając się od ustalenia stopnia niepełnosprawności dla męża, a tym samym nie podejmuje działań celem poprawy swojej sytuacji materialno - bytowej. Ponadto systematycznie od lat rodzina ta korzysta z pomocy finansowej Ośrodka, lecz brak współpracy z pracownikiem socjalnym, a także uchylanie się od proponowanych form pomocy i działań zmierzających do poprawy sytuacji materialno - bytowej rodziny, uniemożliwia skuteczną pomoc i wyprowadzenie rodziny z systemu zabezpieczenia społecznego.

M. G. wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza M. G. z dnia [...].08.2021 r. sygn. akt nr [...] w sprawie przyznania zasiłku celowego na zaspokajanie bieżących potrzeb, zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej z dnia [...] marca 2004 r. (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1507 z późn. zm.) [w dalszej części odwołania - ustawa] poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i odmowę przyznania wnioskodawczyni prawa do zasiłku celowego, mimo katastrofalnego stanu majątkowego rodziny wnioskodawczyni i wystąpienia przesłanek z art. 7 w/w ustawy, tj.: ubóstwa, bezrobocia i przewlekłej choroby,

2. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 6 kpa w zw. z art. 8 § 1 kpa oraz art. 10 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji przy błędnym zastosowaniu przepisów prawa, jednocześnie przy zaprzeczeniu zasadzie pogłębionego zaufania obywateli do organu, w sytuacji gdy wnioskodawczyni składała tożsame treściowo wnioski w miesiącach poprzednich i otrzymywała świadczenie, a nadto wbrew stanowisku zawartemu w decyzji, naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania poprzez brak wezwania strony o doprecyzowanie przyczyn braku ustalenia niepełnosprawności męża wnioskodawczyni, mimo że mąż wnioskodawczyni jest w złym stanie zdrowia, jest w najwyższej grupie ryzyka w związku z pandemią COVID - 19, nie wychodzi z domu, nawet z pomocy lekarskiej korzysta w ramach teleporad, jeśli organ miał w tym przedmiocie jakiekolwiek wątpliwości,

3. błędne wliczanie przez organ do dochodu rodziny dochodu córki za praktyki w wysokości [...] zł, mimo że córka wnioskodawczyni wydatkuje zarobione pieniądze na przybory fryzjerskie, na naukę i kwota ta nie może być wydatkowana na bieżące potrzeby rodziny,

4. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 35 § 1 kpa poprzez załatwianie sprawy niewymagającej przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego z niedochowaniem terminu "bez zbędnej zwłoki".

Odwołująca wniosła o:

. przeprowadzenie dowodu z akt spraw prowadzonych przez Burmistrza M.

G. dotyczących wnioskodawczyni za okres ostatnich 12 miesięcy, a w szczególności wniosków wnioskodawczyni o tożsame świadczenie w poprzednich okresach oraz decyzji, na podstawie których organ przyznawał świadczenia pieniężne na bieżące potrzeby życiowe,

. przeprowadzenie dowodu z akt sprawy MGOPS.DPS.5012.39.2021, a w szczególności dołączonych do ww. akt dokumentów medycznych dotyczących męża wnioskodawczyni - T. Gołębiewskiego: zaświadczenia lekarskiego z dnia 5.02.21 r., wypisów szpitalnych z dni: [...].09.2020 r. oraz [...].10.2020 r. na okoliczność: stanu zdrowia męża wnioskodawczyni, niemożności wystąpienia przez męża wnioskodawczyni o niepełnosprawność, pozostawania męża wnioskodawczyni w grupie najwyższego ryzyka zakażenia i ciężkiego przebiegu COVID-19, niewychodzenia z domu przez męża wnioskodawczyni w związku ze staniem zdrowia,

. zmianę decyzji [...] poprzez przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zaspokojenie bieżących potrzeb w okresie od 2021.07.01 do 2021.07.31, ewentualnie,

. uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w zakresie przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zaspokojenie bieżących potrzeb w okresie od 2021.07.01 do 2021.07.31.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2021 r., znak: [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając decyzję Kolegium podniosło, że w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte w wyniku wniosku M. G. złożonego w dniu [...] lipca 2021 r. "o udzielenie pomocy finansowej dla czteroosobowej rodziny i przygotowanie gorących posiłków w domu i w szkole". Do wniosku zainteresowana dołączyła oświadczenie, w którym podała, że jest zarejestrowana w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, mąż nie pracuje, ponieważ choruje. Dochodem rodziny są zasiłki rodzinne w kwocie [...]zł, córka za praktyki w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku uzyskała kwotę [...]zł.

Z raportu dołączonego do akt sprawy wynika, że M. G. jest długotrwale bezrobotna, przy czym od [...] września 2014 r. nie posiada prawa do zasiłku dla bezrobotnych. T. G. obecnie nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy, potwierdzono okres aktywności w PUP od [...] września 2014 r. do dnia [...] lipca 2019 r.

W celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pracownik socjalny udał się w dniu [...] lipca 2021 r. do domu Pani Gołębiewskiej, jednak nikogo nie zastał. Wywiad środowiskowy przeprowadzono w dniu [...] lipca 2021 r. Następnie organ powtórzył ustalenia wywiadu, które były zawarte w decyzji organu I instancji. Na dochód rodziny składa się zasiłek rodzinny z Ośrodka w kwocie [...]zł, wynagrodzenie córki z praktyki w wysokości [...] zł oraz świadczenie wychowawcze w wysokości [...] zł, którego nie wlicza się do dochodów rodziny. Na podstawie zebranych dokumentów organ ustalił, że łączny dochód w rodzinie zgodnie z art. 6 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej wynosi [...] zł, tj. [...] zł na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe ustalone zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s. wynosi [...] zł, co daje w przeliczeniu na jednego członka rodziny kwotę [...]zł. Jednocześnie w rodzinie występują okoliczności wymienione w art. 7 ustawy, tj. ubóstwo, bezrobocie, długotrwała choroba.

Odnosząc się do wniosku strony zawartego w odwołaniu, tj. o przeprowadzenie dowodu z akt za okres ostatnich 12 miesięcy, w sprawie tożsamych wniosków o pomoc, składanych od wielu lat, na podstawie których organ przyznawał stronie pomoc, organ odwoławczy wyjaśnił, że rolą pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie obywatelom środków utrzymania, ani pokrywanie wszelkich wydatków przez nich ponoszonych, lecz wyłącznie - jak to ujęto w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej - umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej oraz wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb. Pomoc społeczna w swej istocie ma charakter subsydiarny, uzupełniający, a więc nie zaspakajający całkowicie potrzeb jej beneficjentów, którzy powinni wykorzystywać własne środki i możliwości.

Kolegium odnosząc się do odwołania Strony stwierdziło, że organ pierwszej instancji mając na uwadze trudną sytuację rodziny Odwołującej, w miarę posiadanych środków finansowych systematycznie wspomagał jej rodzinę pomocą finansową (czego strona nie neguje).

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zdaniem Kolegium wynika, że M. G. jest osobą w wieku aktywności zawodowej, jednak zarzucając w odwołaniu, że organ decyzyjny nie uwzględnił wniosku, zainteresowana nie wykazała, jakie starania podejmowała, bądź podejmuje jej rodzina, by wyjść z trudnej sytuacji materialnej. Strona podała, że mąż jest osobą przewlekle chorującą i przedłożyła na tą okoliczność kopie dokumentacji medycznej, jednak nie przedłożyła żadnego dokumentu potwierdzającego fakt ubiegania się o ustalenie stopnia niepełnosprawności (co też wskazał organ pierwszej instancji).

Odmawiając przyznania zainteresowanej wnioskowanej pomocy organ pierwszej instancji podkreślił, że pracownik socjalny od sierpnia 2019 roku wielokrotnie informował stronę, że mąż powinien ubiegać się o ustalenie stopnia niepełnosprawności z uwagi na stan zdrowia, gdyż od lipca 2019 r. jest wyrejestrowany z PUP i utracił status osoby bezrobotnej z uwagi na niezdolność do pracy wskutek choroby. Ani organ pierwszej instancji, ani Kolegium nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia męża M. G. (T. G.) wymaga jej zaangażowania w sprawowanie opieki w stopniu uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, bądź dorywczo. Kolegium wyjaśniło, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stanowi obiektywne kryterium oceny stanu zdrowia, które jest wydawane przez wyspecjalizowany w tym zakresie podmiot, posiadający wiadomości specjalne z zakresu medycyny, których to wiadomości nie posiadają organy orzekające w sprawie przyznania przedmiotowego świadczenia. Organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję uznał, że zachowanie Odwołującej przejawiające się głównie brakiem inicjatywy w ustaleniu stopnia niepełnosprawności męża, może stanowić przesłankę do odmowny przyznania wnioskowanej pomocy.

Zdaniem Kolegium, rozstrzygnięcie takie należy uznać za trafne tym bardziej, że zainteresowana (jak sama podkreśla) od wielu lat korzysta ze wsparcia Ośrodka Pomocy Społecznej, a zatem zasady przyznawania pomocy osobom potrzebującym, są jej dobrze znane. Ponadto pracownicy socjalni każdorazowo podczas kontaktu z zainteresowaną i jej rodziną zwracają uwagę na konieczność współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu trudnej sytuacji materialnej rodziny. Poza tym Odwołująca w treści odwołania sama podała, że od dłuższego czasu korzysta ze wsparcia finansowego Ośrodka, a jak wyżej wykazano, pomoc społeczna wspiera osoby pomocniczo, nie wyręcza ich zaś w rozwiązywaniu problemów finansowych. Dlatego też ważne jest współdziałanie osoby wnioskującej o pomoc w pracownikiem socjalnym, a w badanej sprawie tej współpracy brak, o czym świadczy przede wszystkim bierna postawa Odwołującej w poszukiwaniu pracy, nie tylko w ostatnim czasie, a od kilku już lat, co potwierdza materiał dowodowy. Skoro jednak zdaniem odwołującej, stan zdrowia męża wymaga jej opieki, uniemożliwiając tym samym podjęcie zatrudnienia - powinna zgodnie z sugestią pracownika socjalnego ubiegać się o ustalenie stopnia niepełnosprawności męża. Osoby z ustalonym stopniem niepełnosprawności mogą ubiegać się świadczenia rodzinne, jak również Pani Gołębiewska, jako opiekun osoby niepełnosprawnej mogłaby ubiegać się o odpowiednie świadczenia z tytułu sprawowanej nad mężem opieki, co z kolei przyczyniłoby się do poprawy sytuacji materialno-bytowej rodziny.

W skardze do Sądu M. G. zarzuciła decyzji organu odwoławczego:

naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 z późn. zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i odmowę przyznania wnioskodawczyni prawa do zasiłku celowego, mimo katastrofalnego stanu majątkowego rodziny wnioskodawczyni, wystąpienia przesłanek występujących w art. 7 w/w ustawy, tj.: ubóstwa, bezrobocia i przewlekłej choroby,

naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 6 kpa w zw. z art. 8 § 1 kpa oraz art. 10 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji przy błędnym zastosowaniu przepisów prawa, jednocześnie przy zaprzeczeniu zasadzie pogłębionego zaufania obywateli do organu, w sytuacji gdy wnioskodawczyni składała tożsame treściowo wnioski w miesiącach poprzednich i otrzymywała świadczenie, a nadto wbrew stanowisku zawartemu w decyzji naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania poprzez brak wezwania strony o doprecyzowanie przyczyn braku ustalenia niepełnosprawności męża wnioskodawczyni,

błędne wliczanie przez organ do dochodu rodziny dochodu córki za praktyki w wysokości [...] zł, mimo że córka wnioskodawczyni wydatkuje zarobione pieniądze na przybory fryzjerskie, na naukę i kwota ta nie może być wydatkowana na bieżące potrzeby rodziny.

Skarżąca podniosła, że organy obu instancji, co do zasady właściwie ustaliły stan faktyczny w przedmiotowej sprawie, a organ znając sytuację rodziny, słusznie ustalił, iż obecnie kryterium dla przyznawania świadczeń z pomocy społecznej jest jak dotychczas: bezrobocie, ale również długotrwała lub ciężka choroba - dotycząca męża wnioskodawczyni.

Zdaniem skarżącej, spełnia ona wszystkie kryteria wymagane dla przyznania spornego świadczenia, tym bardziej, że wcześniej otrzymywała to świadczenie.

Skarżąca podniosła, że niezasadnym jest też wskazana w decyzji przyczyna odmowy świadczenia w postaci braku współdziałania z pracownikiem socjalnym, gdyż stan zdrowia męża wnioskodawczyni jest katastrofalny; jest w grupie największego ryzyka zachorowania i ciężkiego przebiegu COVID-19. Mąż wnioskodawczyni nie wychodzi z domu, nawet porady lekarskie są udzielane w ramach teleporad. Biorąc powyższe pod uwagę, mąż wnioskodawczyni nie jest obecnie w stanie stawić się na Komisję ds. orzekania o niepełnosprawności. Nie można zatem w ocenie skarżącej uznać braku wystąpienia o ww. świadczenie za brak współdziałania rodziny z pracownikiem socjalnym.

Zdaniem skarżącej, organy obu instancji naruszyły normy prawa procesowego w sposób, który miał wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 6 kpa w zw. z art. 8 § 1 kpa oraz art. 10 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji przy błędnym zastosowaniu przepisów prawa, jednocześnie przy zaprzeczeniu zasadzie pogłębionego zaufania obywateli do organu, w sytuacji gdy wnioskodawczyni składała tożsame treściowo wnioski w miesiącach poprzednich i otrzymywała świadczenie pieniężne na zaspokojenie bieżących potrzeb.

Ponadto, zdaniem skarżącej organ naruszył art. 10 § 1 kpa poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Jeżeli organ miał wątpliwości dotyczące przyczyn braku wystąpienia męża wnioskodawczyni o ustalenie niepełnosprawności, winien wezwać stronę do doprecyzowania przyczyn braku ustalenia niepełnosprawności męża wnioskodawczyni. Organ jednak nie wzywał o żadne dodatkowe wyjaśnienia, a wydał decyzję niezgodnie z wnioskiem wnioskodawczyni. Również organ II instancji nie wzywał o dodatkowe wyjaśnienia. Mąż wnioskodawczyni w 2019 r. przechodził poważne zabiegi operacyjne i musiał walczyć o życie i zdrowie, stąd kuriozalnym jest stwierdzenie organów obu instancji, iż winien się starać w tym czasie o ustalenie stopnia niepełnosprawności.

Ponadto zdaniem skarżącej nie można zgodzić się z interpretacją uznania administracyjnego dokonanego przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji. Uznanie administracyjne podlega kontroli instancyjnej i mimo, iż pozostawia organowi rozpatrującemu sprawę pewną dozę dowolności ("uznaniowości"), to jednak uznanie administracyjne nie może polegać na dowolności. Każda decyzja administracyjna, w tym decyzja zaskarżona, winna mieć oparcie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Względem skarżącej występują przesłanki określone w ustawie w postaci bezrobocia, jak również długotrwała i ciężka choroba męża skarżącej. Nadto, wskazany przez organ I instancji, a podtrzymany przez organ II instancji powód odmowy świadczenia w postaci braku współdziałania rodziny z pracownikiem socjalnym, jest niezgodny z rzeczywistym stanem sprawy i jest to okoliczność nieudowodniona.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 r., poz. 1842 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W dniu [...].07.2021 r. zainteresowana złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności celem przygotowania gorącego posiłku i bieżące potrzeby.

W następstwie złożonego wniosku organ wydał decyzję z dnia 23. 07.2021 r. o przyznaniu świadczenia na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" w kwocie [...]zł. oraz decyzję z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...] o odmowie przyznania M. G. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia na bieżące potrzeby życiowe.

M. G. wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza M. G. z dnia [...].08.2021r. sygn. akt nr [...] (w sprawie zasiłku okresowego), wskazując jednak, że dotyczy ono sprawy przyznania zasiłku celowego na zaspokajanie bieżących potrzeb. Odwołująca się przytoczyła przepisy prawa materialnego odnoszące się do zasiłku celowego, w szczególności art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1507 z późn. zm.), które jej zdaniem zostały naruszone.

Organ odwoławczy nie wyjaśnił jednak co jest w tych okolicznościach przedmiotem odwołania uznając, że jest nim decyzja w sprawie zasiłku okresowego.

Przedmiotem skargi jest decyzja w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Również w tym przypadku strona formułuje zarzuty odnoszące się do świadczenia w postaci zasiłku celowego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc ta jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Cele pomocy społecznej wskazuje art. 3 ustawy – zgodnie z ust. 1, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, stosownie do ust. 2 zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Jak wynika z art. 3 ust. 3 ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, natomiast w myśl art. 3 ust. 4 potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Powyższe regulacje ogólne należy brać pod uwagę przy ocenie prawidłowości zastosowania dalszych przepisów ustawy. Jednocześnie strona wnosząc odwołanie określa jaki akt jest przedmiotem wniesionego środka zaskarżenia. W przypadku wątpliwości w tym zakresie, organ zobowiązany jest ustalić tę okoliczność.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.

Innym świadczeniem jest zasiłek celowy, który regulowany jest art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej.

Wyjaśnienia zatem wymaga okoliczność, iż skarżąca pismem z dnia [...].08.2021 r. wniosła odwołanie "od decyzji Burmistrza M. G. z dnia [...].08.2021 r., sygn. akt nr [...]" wskazując jednak, że wnosi je w sprawie przyznania zasiłku celowego na zaspokajanie bieżących potrzeb, podczas gdy przedmiotem decyzji Burmistrza M. G. z dnia [...].08.2021 r., sygn. akt nr [...] było rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia na bieżące potrzeby życiowe. Organ odwoławczy nie wyjaśnił tej rozbieżności, poprzez wezwanie do sprecyzowania jaka decyzja jest przedmiotem odwołania zwłaszcza, iż na podstawie tego samego wniosku przyznano pomoc społeczną w formie zasiłku celowego i w tym przedmiocie również była wydana decyzja.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.