Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 259/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi H. D. i J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 listopada 2013 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał J. D. rozbiórkę obiektu budowlanego, wiaty do składowania opału, dobudowanej do budynku socjalno – produkcyjnego i ogrodzenia pomiędzy działką nr [...] i nr [...], o wymiarach 12,80 m x 3,00 m, oznaczonej na szkicu sytuacyjnym jako obiekt nr [...], na terenie A. zlokalizowanego w miejscowości R. gm. B. przy ul. K. na działce nr [...], zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Organ nadzoru budowlanego ustalił na podstawie dowodu z oględzin przeprowadzonych w dniach 27 marca 2012 r. i 12 czerwca 2012 r., że do budynku socjalno - produkcyjnego dobudowano wiatę o wymiarach 12,80 m x 3,00 m, wykonaną na słupach stalowych od strony ogrodzenia i drewnianych od strony budynku, przytwierdzonych do podłoża śrubami poprzez kotwy stalowe. Wiata pokryta jest blachodachówką, zadaszenie wychodzi poza ogrodzenie, brak rynny, spadek w kierunku działki nr [...], od strony działki [...] ścianę stanowi ogrodzenie pod wiatą składowane jest drewno opałowe. Według oświadczenia inwestora J. D. wiata została wykonana w 2011 r. i na jej wykonanie nie posiada pozwolenia. Organ wskazał nadto, że inicjatorką wszczęcia przedmiotowego postępowania jest E. C. - współwłaścicielka działki [...], sąsiadującej z terenem A. H. i J. D., zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...].

Postanowieniem z dnia 13 maja 2013 r. wstrzymane zostały roboty budowlane prowadzone przez J. D. związane z budową wiaty, a organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 września 2013 r.: ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy na budowę opisanej wiaty, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi, przy czym projekt architektoniczno - budowlany podlega sprawdzeniu przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego, zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osób sporządzających i sprawdzających wyżej wymienione opracowania wraz z kopią uprawnień, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Ponieważ inwestor nie wywiązał się z nałożonego obowiązku przedstawienia dokumentacji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. D. rozbiórkę obiektu budowlanego, to jest wiaty dobudowanej do budynku socjalno - produkcyjnego i ogrodzenia pomiędzy działką nr [...] i nr [...], o wymiarach 12,80 m x 3,00 m, przeznaczonej do składowania opału.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli H. i J. D., zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania polegających na zaniechaniu należytego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Według odwołujących organ nie wyjaśnił charakteru przedmiotowego obiektu, który służy do tymczasowego i okresowego przechowywania drewna opałowego. Nadto wskazali, że organ nie zawiadomił inwestorów, stosownie do art. 61 § 1 i 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania w przedmiocie rozbiórki, pozbawiając ich tym samym możliwości przedstawienia swojego stanowiska. Odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Rozpoznając sprawę wskutek odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 5 marca 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Wobec tego inwestor na budowę wiaty o wymiarach 12,80 m x 3,00 m winien był uzyskać pozwolenie na budowę. W sytuacji, gdy inwestor takiego pozwolenia nie posiadał prawidłowo przeprowadzono procedurę legalizacji, w toku której postanowieniem z dnia 13 maja 2013 r. wstrzymano prowadzenie robót budowlanych oraz zgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nałożono obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 września 2013 r. wymienionych w postanowieniu dokumentów. Organ odwoławczy podkreślił, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora. Organ nie ma obowiązku legalizacji samowoli budowlanej wbrew woli strony. Nie ma też prawnej możliwości dokonania tzw. legalizacji robót budowlanych w sytuacji, gdy inwestor nie wykonuje swoich obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej, polegających na złożeniu dokumentów oraz uiszczeniu opłaty legalizacyjnej. Brak zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy działki, a także dokumentacji uniemożliwia organowi ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych i wydanie dalszego rozstrzygnięcia przewidzianego w powyższym trybie. Inwestor nieprzedkładając organowi wymaganych prawem dokumentów uniemożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej. Wskazano też, że inwestor na każdym etapie postępowania legalizacyjnego może zrezygnować ze swojego uprawnienia. Przejawem tej rezygnacji może być albo nie złożenie przez inwestora żądanych przez organ dokumentów, bądź na dalszym etapie tego postępowania nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej. Niespełnienie tych warunków (niezależnie od ich przyczyn) skutkuje obowiązkiem organu nadzoru budowlanego orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części (art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3, art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane).

Do dnia 30 września 2013 r. inwestor J. D. nie wykonał nałożonego postanowieniem obowiązku. Skoro strona nie poczyniła żadnych kroków w celu dostarczenia żądanych dokumentów, organ pierwszej instancji był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. Zatem podjęte przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji rozstrzygnięcie było prawnie uzasadnione.

Organ nie podzielił zarzutów odwołania i stwierdził, że organ pierwszej instancji wyjaśnił stan faktyczny poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Ze zdjęć dołączonych do dokumentacji wynika jasno, jaki charakter ma przedmiotowy obiekt. Inwestor w odwołaniu twierdzi, że przedmiotowy obiekt - wiata "ma charakter tymczasowy i służy do okresowego przechowywania drewna opalowego", jednak podczas rozpoczętej w dniu 27 marca 2012 r. a zakończonej w dniu 12 czerwca 2012 r. kontroli na terenie A. na działkach nr [...] i [...] w miejscowości R., J. D. nie przedstawił pozwolenia od właściwego organu. Z protokołu kontroli jak i ze zdjęć wynika, że przedmiotowa wiata jest przytwierdzona do podłoża śrubami poprzez kotwy stalowe, w związku z czym nie stanowi niepołączonego trwale z gruntem obiektu. Argument H. i J. D. o braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania jest również bezpodstawny. Pismem nr [...] z dnia 18 stycznia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony postępowania, że zostało wszczęte na wniosek E. C. postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, pouczając, że zgodnie z art. 9, 10 i 73 k.p.a. wnioski i uwagi dotyczące prowadzonego postępowania strony mają prawo składać w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Natomiast brak uwag do ustaleń podjętych w toczącym się postępowaniu administracyjnym w wyznaczonym terminie traktowane będzie jako ich potwierdzenie i zostanie wydane rozstrzygnięcie w trybie przepisów art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zawiadomienie to J. D. i H. D. odebrali w dniu 22 stycznia 2013 r. (dowód - 2 zwrotne potwierdzenia odbioru podpisane przez A. B.).

Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ustawy Prawo budowlane mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawiają organowi administracji uznaniowego podejścia do każdego przypadku. Okoliczności przedmiotowej sprawy nakładały na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania wobec odwołujących się, nakazu rozbiórki opisanego obiektu budowlanego - dobudowanej do budynku socjalno - produkcyjnego i ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i [...] wiaty o wymiarach 12,80 m x 3,00 m.

W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji umożliwił J. D. legalizację samowoli budowlanej, jak również pouczył stronę o sposobie i skutkach braku legalizacji. Skoro strona nie poczyniła żadnych kroków w celu dostarczenia żądanych przez organ pierwszej instancji dokumentów, organ stopnia powiatowego był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu.

Skargę na powyższą decyzję złożyli H. D. i J. D., żądając uchylenia decyzji obu instancji. Skarżący podobnie jak w odwołaniu kwestionują prawidłowość przeprowadzenia w sprawie postępowania dowodowego, a w szczególności brak wyjaśnienia charakteru spornego obiektu wiaty. Według skarżących organ wydając decyzję o rozbiórce nie uzasadnił jej należycie.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję w świetle przedstawionych kryteriów sąd uznał, że skarga nie podlega uwzględnieniu, gdyż decyzja ta jest zgodna z prawem.

Przedmiotem kontrolowanej sprawy administracyjnej jest nakaz rozbiórki orzeczony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 listopada 2013 r., podjętą na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), utrzymaną następnie w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 marca 2014 r. Rozbiórka dotyczy opisanego przez organy obiektu budowlanego – wiaty o wymiarach 12,8 m x 3,00 m, przeznaczonej do składowania opału, dobudowanej do budynku socjalno – produkcyjnego i ogrodzenia między działkami nr [...] i [...], wybudowanej bez pozwolenia na budowę.

Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że nakaz rozbiórki, o jakim stanowi przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie ma charakteru bezwzględnego. Samo stwierdzenie, że obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę nie jest równoznaczne z obowiązkiem orzeczenia jego rozbiórki, ponieważ organ ma obowiązek przeprowadzenia w pierwszej kolejności postępowania legalizacyjnego.

Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Ust. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b. ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Ust. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2 ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno - budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Ust. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ustępie 3, stosuje się przepis ust. 1

Ust. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3 traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Jak wynika z prawidłowych ustaleń organów nadzoru budowlanego na działce nr 1/6 została wybudowana wiata (dobudowana do budynku oraz ogrodzenia między działką inwestora i działką sąsiednią), wykorzystywana do składowania opału, o wymiarach 12,80 m x 3,00 m. Według opisu i szkicu sytuacyjnego stanowiącego załącznik do decyzji organu pierwszej instancji, na którym przedmiotowa wiata oznaczona została jako obiekt nr [...], w istocie niekwestionowanego przez skarżącą, konstrukcję przedmiotowego obiektu stanowią słupy stalowe od strony ogrodzenia i słupy drewniane od strony budynku socjalno – produkcyjnego. Słupy te przytwierdzone są do podłoża stalowymi kotwami. Ściana wiaty od strony działki nr [...] stanowi ogrodzenie. Zadaszenie wiaty wykonano z blacho dachówki. Obiekt wykonano według oświadczenia inwestora w 2011 r. bez pozwolenia na budowę. Takie ustalenia zostały dokonane podczas kontroli przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji w dniach 27 marca 2012 r. oraz 12 czerwca 1012 r., z udziałem H. D. i J. D., z których sporządzono protokół, szkic obejmujący szereg kontrolowanych obiektów oraz wykonano zdjęcia przedmiotowej wiaty (zob. protokół, szkic i zdjęcia k. 8-10 akt administracyjnych).

Oceniając prawidłowość ustaleń co do tego, z jakim obiektem budowlanym mamy w niniejszej sprawie do czynienia, do jakich celów służy i czy wymagał pozwolenia na budowę, jak twierdzą organy, sąd nie ma wątpliwości, że organ dokonał wszechstronnych wyjaśnień popartych zebranym i w istocie niekwestionowanym materiałem dowodowym. Ustalenie funkcji wiaty jako obiektu służącego do przechowywania drewna nie może budzić wątpliwości zarówno w świetle materiału zdjęciowego jak i wobec braku zastrzeżeń inwestora co do treści protokołu kontroli, w którym stwierdza się, w punkcie 7, że "pod przedmiotową wiatą składowane jest drewno opałowe". Fakt składowania w tym miejscu drewna opałowego potwierdza, jak słusznie zauważa organ drugiej instancji, treść odwołania, w którym skarżący przyznają, że obiekt "służył do okresowego przechowywania drewna opałowego", co wiążą z tymczasowym charakterem przedmiotowego obiektu budowlanego.

Pojęcie obiektu budowlanego zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowla stanowiąca całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, jak i obiekt małej architektury. Zgodnie z art. 3 pkt 5 przez "tymczasowy obiekt budowlany" należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt niepołączony trwale z gruntem jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Wyliczenie przedstawione w przytoczonym przepisie ma charakter przykładowy. Cecha tymczasowości wynika z cech konstrukcyjnych, trwałości materiałów czy też technologii budowy. Tymczasowe obiekty budowlane nie muszą też odpowiadać ustawowemu zdefiniowaniu pojęć budynku, budowli, czy obiektu małej architektury (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt II OSK 1099/05, ONSAiWSA z 2008 r., nr 1, poz. 17). Co do zasady tymczasowy obiekt budowlany wymaga pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Wprawdzie w przepisach art. 29 ust. 1 tej ustawy ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tymczasowe obiekty budowlane, lecz dotyczy to budowy tylko tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (pkt 12) oraz tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniących jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel (pkt 25). Z ustaleń organu, który wyjaśnił, że sposób przytwierdzenia obiektu do podłoża wskazuje, że nie jest on niepołączony trwale z gruntem wynika, że obiekt wybudowany przez skarżących warunków tych nie spełnił. Zatem opisany wyżej obiekt budowlany, będący według ustaleń organów wiatą i pełniący funkcję składu opału, nie podlegał zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Ustawodawca w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie zawarł legalnej definicji wiaty. Natomiast w art. 29 ust. 1 pkt 2 tej ustawy przewidział, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Ponieważ powierzchnia spornej wiaty o podanych na wstępie wymiarach przekracza 25 m2, obiekt ten nie podlegał również z tej przyczyny zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Przytoczyć w tym miejscu można stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 175/13 (LEX nr 1368685, wraz z przywołanym w nim orzecznictwem), według którego w świetle art. 3 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wiata składająca się z fundamentów oraz dachu posadowionego na słupach oraz nieposiadająca ścian jest budowlą, a nie budynkiem czy obiektem małej architektury. Za podstawowe cech wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Następnie, jak wyjaśnił WSA we wskazanym wyroku, z dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie można wywieść wniosku, że po pierwsze wiaty dotyczy wymóg obiektu wolnostojącego, a pod drugie, że funkcja wiaty ma znaczenie dla skorzystania z możliwości zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W świetle tego wyjątku interpretowanego w sposób ścisły, jak tego wymagają zasady wykładni w przypadku wyjątków, warunkiem skorzystania przez budowlę, jaką jest wiata ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jest wyłącznie powierzchnia, która nie może przekraczać 25 m2. Każda wiata przeznaczona do pełnienia różnorakich funkcji (w okolicznościach sprawy badanej przez WSA w Gdańsku funkcją tą była myjnia samochodowa) jest objęta hipotezą normy prawnej z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Odrębne przepisy prawa mogą przewidywać, że ze względu na funkcję obiektu, wyłączone będzie w odniesieniu do wiaty zastosowanie wyjątku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przedstawione stanowisko, uznając tym samym, że organy rozstrzygające kontrolowaną sprawę administracyjną trafnie przyjęły konieczność uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowej wiaty, którego inwestor według niekwestionowanych ustaleń nie posiadał.

Sąd ocenia, że ustalenia organu odwoławczego odnośnie charakteru przedmiotowego obiektu budowlanego dokonane zostały prawidłowo, zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 k.p.a., a ocena zebranego materiału dowodowego nie narusza zasady wynikającej z art. 80 k.p.a. W skardze zarzuca się brak wyjaśnienia okoliczności wykonania przedmiotowego obiektu oraz brak dbałości i staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego, ale poza gołosłownymi zarzutami skarżący nie wyjaśnili, w czym upatrują przedmiotowe naruszenia, skoro praktycznie zebrany materiał dowodowy nie został przez nich zakwestionowany. Z protokołu kontroli z udziałem skarżących, sporządzonego w dniu 27 marca 2012 r. szkicu sytuacyjnego oraz wykonanych zdjęć wynika natomiast szereg istotnych ustaleń organu, w tym opis szczegółowy obiektu, jego konstrukcja, funkcja, jaką pełni, data budowy oraz ustalenie braku pozwolenia na budowę. Trzeba też podkreślić, że dowodem w sprawie administracyjnej jest stosownie do treści art. 75 § 1 k.p.a. wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Ustalenia wynikające z oględzin, skoro nie zostały zaprzeczone i nieprzedstawiono żadnych innych dowodów, które mogłyby je podważyć, stanowią wystarczająco przekonywający dowód w sprawie. Stronie skarżącej nie została odebrana możliwość zweryfikowania dowodu, tylko w takich warunkach podważyłoby to uznanie wiarygodności wskazanych dowodów przez organ i w konsekwencji spowodowałoby ocenę postępowania dowodowego jako arbitralnego. W okolicznościach niniejszej sprawy strona skarżąca ani w postępowaniu administracyjnym ani w odwołaniu nie przedstawiła żadnych kontrargumentów odnośnie ustaleń organu pierwszej instancji. W istocie stanowisko skarżących ma przede wszystkim charakter polemiczny z ustaleniem organu nadzoru budowlanego, bez przedstawienia konkretnych argumentów, w czym upatrywana jest wadliwość postępowania przed tym organem.

Zatem w sprawie niniejszej ustalono i oceniono prawidłowo, że przedmiotowa wiata jest obiektem budowlanym, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę. Zatem ponieważ inwestor takiego pozwolenia nie posiadał, sporna wiata wybudowana została samowolnie.

Na gruncie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane samowolą budowlaną jest między innymi wybudowanie lub budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę. Podmiot naruszający art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31, ponosi ryzyko skutków w postaci przywrócenia stanu poprzedniego, czyli stanu poprzedzającego naruszenie prawa. Jednakże w obowiązującym stanie prawnym istnieje zasada, zgodnie z którą nakaz rozbiórki nielegalnie wybudowanego obiektu budowlanego poprzedzony zostaje oceną możliwości jego legalizacji. Generalnie po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno – budowlanych, samowolnie wybudowany obiekt budowlany można zalegalizować. Oznacza to, że nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji samowoli, względnie gdy zainteresowany legalizacją inwestor lub właściciel nie zrealizuje nałożonych obowiązków. Trzeba bowiem zaakcentować, że legalizacja obiektu wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (właściciela). Takie stanowisko jest w pełni akceptowane w orzecznictwie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 marca 2012 r. , sygn. akt II SA/Gd 880/12, LEX nr 1138398, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1879/07, LEX nr 478287).

W rozpatrywanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego przystąpił do postępowania legalizacyjnego dotyczącego przedmiotowego obiektu magazynowo - składowego wydając w dniu 13 maja 2013 r. postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu na inwestora J. D. określonych obowiązków w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. W postanowieniu tym organ pierwszej instancji nakazał inwestorowi i jednocześnie współwłaścicielowi działki nr [...] przedłożyć w terminie do dnia 30 września 2013 r. ostateczną decyzję o warunkach zabudowy dla opisanej wiaty, wydaną przez Burmistrza (po ustaleniu, że działki nr [...] i [...] nie są objęte obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zob. pismo z dnia 15 marca 2013 r. podpisane z upoważnienia burmistrza, w aktach administracyjnych), a także cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W postanowieniu skarżący został pouczony, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków wydana zostanie decyzja o rozbiórce. Poinformowano go również o dalszym etapie legalizacji, polegającym na uiszczeniu opłaty legalizacyjnej (zob. postanowienie w aktach administracyjnych wraz z dowodami doręczeń stronom, w tym zobowiązanemu).

Jest w sprawie niesporne, że J. D. nie wykonał nałożonych na niego obowiązków oraz nie podjął żadnych czynności celem uzyskania i przedstawienia wymaganych wskazanym postanowieniem dokumentów. Takie ustalenie organu nie budzi wątpliwości, a zatem przedstawione okoliczności sprawy nakładały na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania wobec inwestora nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu, stosownie do treści art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

W przedstawionych okolicznościach należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w świetle przepisu art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy Prawo budowlane prawidłowo nakazano rozbiórkę opisanego szczegółowo w decyzji obiektu budowlanego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.