Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 694/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2006-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt 1c, art.152, art.200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.21
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: art.3
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 31 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Sygnatura akt: I SA/Ke 694/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant: Referent stażysta Krzysztof Armański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02.03.2006 r. sprawy ze skarg Z.L. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003r. z dnia [...] [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004r. z dnia [...] [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005r. I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji; II. określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Ke 694/05

U Z A S A D N I E N I E

Decyzjami z dnia [...] Nr.[...], Nr[...] oraz Nr [...] wydanymi z upoważnienia Prezydenta Miasta został ustalony dla Z. L. podatek od nieruchomości za lata 2003-2005 w kwocie po[...]zł, przy czym ustalając podatek za rok 2005 organ ustalił raty i terminy płatności podatku. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, ze Z.L. na podstawie umowy najmu zawartej w dniu 1 października 1990 r. jest posiadaczem części nieruchomości- lokalu użytkowego położonego w K. przy ulicy W. o pow. 53,60 m stanowiącego własność Gminy K. Podniósł, że umowa najmu została zawarta z Gminą K. w imieniu której działał Dyrektor Miejskiego Zarządu Budynków. W ocenie organu, skoro lokal stanowiący własność jednostki samorządu terytorialnego od 1990 r. jest w posiadaniu Z. L., a posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, obowiązek podatkowy stosownie do art.3 ust.1 pkt.4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych(Dz.U.z 2002r Nr. 9 poz. 84) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. ciążył na najemcy.

W odwołaniach złożonych od powyższych decyzji Z. L. zarzucił, ze organ dokonał nieprawidłowych ustaleń jakoby użytkował lokal na podstawie umowy zawartej z właścicielem. Rejonowe Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej w K., z którym zawarł umowę w 1990 r. było samodzielnym przedsiębiorstwem posiadającym osobowość prawną, które działało we własnym imieniu i na własną rzecz. Także działania Miejskiego Zarządu Budynków w ocenie podatnika było działaniem zarządcy we własnym imieniu, nie w imieniu Gminy K., a zatem obowiązek podatkowy winien obciążać Miejski Zarząd Budynków. Podniósł, że organ pierwszoinstancyjny nie wyjaśnił jaki podmiot jest właścicielem nieruchomości; nie ustalił, czy właścicielem jest Skarb Państwa czy Gmina K.

Decyzjami z dnia [...] wydanymi w sprawach znak [...], znak [...] oraz [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania Z.L. utrzymało w mocy zaskarżone decyzje. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, że Z. L. jest posiadaczem zależnym na podstawie umowy najmu zawartej z właścicielem. Jako właściciela nieruchomości położonej przy ulicy W. wskazał Skarb Państwa Natomiast jako podmiot zawierający umowę najmu ze skarżącym Kolegium wskazało Gminę K. w imieniu której działał Miejski Zarząd Budynków- jej zakład budżetowy. Organ podniósł, że działanie Miejskiego Zarządu Budynków jako zakładu budżetowego nie posiadającego osobowości prawnej było działaniem w imieniu i na rzecz Gminy K. W związku z powyższym, w ocenie Kolegium, stanowisko organu pierwszej instancji, że obowiązek podatkowy ciąży na skarżącym jest prawidłowe.

Od powyższego rozstrzygnięcia Z.L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach. Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji, zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r o podatkach i opłatach lokalnych. Nadto zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, przez przyjęcie że Rejonowe Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej, Miejski Zarząd Budynków nie są posiadaczami samoistnymi nieruchomości i działały wyłącznie w imieniu Gminy K. Skarżący podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu, że Rejonowe Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej było podmiotem działającym we własnym imieniu i na własną rzecz, zaś Miejski Zarząd Budynków jako zarządca nieruchomości, związany "innym tytułem prawnym" bezpośrednio z właścicielem, jednostką samorządu terytorialnego winien być podatnikiem podatku od nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało zarzuty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Ocenie sądów administracyjnych podlega zatem zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego

Oceniając zaskarżone decyzje przy uwzględnieniu wskazanego kryterium należy wskazać, że zostały wydane z naruszeniem prawa. Naczelną zasadą postępowania podatkowego jest uregulowana w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) zasada prawdy obiektywnej nakładająca na organ podatkowy obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnego lub zbliżonego ze stanem rzeczywistym. Dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego organy podatkowe winny w pierwszej kolejności ustalić jakie fakty są istotne dla zastosowania prawa materialnego, a następnie rozważyć i przeprowadzić dowody pomocne w ustaleniu tych faktów. Zasada określona w art. 122 Ordynacji podatkowej została skonkretyzowana w art. 187 § 1 tej ustawy, który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przez wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć ustosunkowanie się przez organ podatkowy do każdego dowodu, wskazanie na podstawie jakich dowodów został ustalony stan faktyczny w sprawie, odniesienie się do dowodów, którym organ odmówił wiarygodności.

Artykuł 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustanawia regułę, zgodnie z którą obowiązek podatkowy ciąży na właścicielach, posiadaczach samoistnych i użytkownikach wieczystych nieruchomości, oraz obiektów budowlanych. Reguła ta nie znajduje zastosowania do nieruchomości lub obiektów budowlanych stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W tym przypadku obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, ewentualnie jest posiadaniem bez tytułu prawnego. Zmiana art.3, wprowadzona ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i o zmianie niektórych innych ustaw (Dz U.. Nr 200 poz. 1683) objęła z dniem 1 stycznia 2003 r. posiadaczy części obiektów budowlanych, w tym najemców lokali będących własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem lokali mieszkalnych.

Zatem dla oceny, czy na Z.L. ciążył obowiązek podatkowy, organy podatkowe winny wykazać, że lokal który posiadał stanowi własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz, że posiadanie wynikało z umowy zawartej z właścicielem, a więc, że Rejonowe Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej i Miejski Zarząd budynków, zawierając umowę ze skarżącym, działały w imieniu i na rzecz właściciela. Organy podatkowe nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości czyją własnością jest przedmiotowy lokal; organ pierwszej instancji jako właściciela lokalu wskazał Gminę K., organ odwoławczy wskazał zarówno Skarb Państwa jak i Gminę K. Organy nie podały na podstawie jakich dowodów dokonały ustaleń. Zgodnie z dyspozycją art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r (Dz. U. Nr 100 poz. 1086 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Dane te są dla organów podatkowych urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela, posiadacza samoistnego, jak również o samej nieruchomości. Z wypisu z ewidencji gruntów znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż przy ulicy W. numerem trzy oznaczone są dwa budynki, posadowione na dwóch działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi 612/2 i 612/3. Właścicielem działki 612/3 jest według zapisów ewidencji Gmina K. Brak jest danych z ewidencji odnośnie właściciela działki oznaczonej nr. 612/2. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy organ odwoławczy wskazuje w uzasadnieniu decyzji jako właściciela lokalu również Skarb Państwa. Podnieść należy, że także z oświadczenia złożonego przez skarżącego na rozprawie wynika, że działka ewidencyjna nr 612/2 jest według zapisów w ewidencji gruntów własnością Skarbu Państwa. Prawidłowe ustalenie właściciela lokalu jest warunkiem koniecznym dla oceny czy umowa zawarta przez skarżącego z Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej i Miejskim Zarządem Budynków może być uznana za umowę zawartą z właścicielem, a tym samym czy skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości. O ile stanowisko organów, że działanie zakładu budżetowego gminy jest działaniem w imieniu i na rzecz jednostki samorządu terytorialnego jest prawidłowe, to dla przyjęcia że Miejski Zakład Budynków może działać w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa organy winny wykazać stosunek prawny łączący tę jednostkę ze Skarbem Państwa.

Wskazane naruszenie art. 122 i art.187 Ordynacji podatkowej mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Ocenie sądu podlega nie tylko osnowa decyzji ale także jej uzasadnienie, które stanowi integralną część rozstrzygnięcia i którego zadaniem jest wyjaśnienie stronom rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Zgodnie z art. 210§ 1 pkt.6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (tj Dz U. z 2005r. Nr 8 poz.60 ze zm.) decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym zgodnie z art. 210 § 4 ustawy uzasadnienie faktyczne zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione , dowodów którym dał wiarę, oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Nie do przyjęcia jest sytuacja, gdy organ powołuje w uzasadnieniu decyzji fakty i okoliczności które nie mają odzwierciedlenia w aktach postępowania. Źródła informacji, które stanowią podstawę ustaleń faktycznych muszą znajdować się w aktach sprawy. W ocenie sądu zaskarżone decyzje naruszają prawo, bowiem wymogów prawnych wskazanych powyżej nie spełniają. Organy dokonały ustaleń, że działanie Miejskiego Zarządu Budynków było działaniem w imieniu i na rzecz Gminy K., mimo braku w aktach sprawy umowy najmu zawartej przez tę jednostkę ze skarżącym, nie podały na podstawie jakich dowodów ustaliły, że zarówno Gminie K. jak i Skarbowi Państwa przysługuje prawo własności lokalu użytkowanego przez skarżącego. Ponadto decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawierają wewnętrzne sprzeczności dotyczące istotnej dla rozstrzygnięcia kwestii własności lokalu Wskazane braki w materiale dowodowym, sprzeczności w uzasadnieniu Kolegium, uniemożliwiają sądową weryfikację ustaleń i ocen zawartych w zaskarżonych decyzjach oraz dokonanie oceny zarzutów skargi.

Rozpoznając ponownie sprawy organy podatkowe ustalą właściciela budynku, w którym znajduje się lokal użytkowany przez skarżącego, uwzględniając stan prawny wynikający z zapisów w ewidencji gruntów i budynków, fakt, że budynek jest posadowiony na dwóch działkach ewidencyjnych, oraz ustalą i wskażą na jakiej podstawie działania Rejonowego Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej oraz Miejskiego Zarządu Budynków mogą być uznane za działania w imieniu i na rzecz właściciela.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit c, art.135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy..