Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 609/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 251, art. 252 ust 1 pkt 2, ust 3
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7,9,10,77,80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a, lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 609/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo (spr.), Sędziowie: WSA Maja Chodacka, WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r., sprawy ze skargi Ośrodka Sportu i Rekreacji "N" w R., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 7 kwietnia 2016 r. Nr [...], w przedmiocie określenia wysokości podlegającej zwrotowi dotacji udzielonej, z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, , I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji,, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz, strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 2400 zł (dwa tysiące, czterysta złotych).,


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. [...] w wyniku rozpoznania odwołania G. O. S. i R. "N.-R." z siedzibą w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy R. z dnia 17 lutego 2016 r. o nr [...] określającą stronie odwołującej się wysokość kwoty dotacji do zwrotu, jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 8.113,06 zł wraz z odsetkami przyznanej na dofinansowanie realizacji projektu z zakresu sprzyjania rozwojowi sportu.

Przedmiotowa decyzja zapadła w ramach następującego stanu faktycznego sprawy.

W dniu 16 marca 2015 r. w R. zawarto umowę nr [...] o dofinansowanie projektu z zakresu sprzyjania rozwojowi sportu pomiędzy Gminą R. z siedzibą w R. ("Zleceniodawca") a G. O. S. i R. "N.-R." z siedzibą w R. ("Zleceniobiorca").

Z dniem 15 stycznia 2016 r. do Urzędu Gminy R. wpłynęło sprawozdanie z realizacji projektu z zakresu sprzyjania rozwojowi sportu. W dniu 1 lutego 2016 r. Wójt Gminy R. wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie zwrotu do budżetu Gminy dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2015, a przyznanej stowarzyszeniu na wsparcie realizacji projektu pt. "Prowadzenie działalności w dziedzinie kultury fizycznej na terenie wsi i Gminy R. poprzez organizowanie różnych form zajęć szkoleniowo-wychowawczych z młodzieżą oraz imprez rekreacyjno-sportowych dla mieszkańców sołectw: R., J. oraz Ł.". Zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania doręczono Beneficjentowi w dniu 1 lutego 2016 r.

Decyzją z dnia 17 lutego 2016 r. o nr [...] Wójt Gminy R. określił w stosunku do Stowarzyszenia G. O. S. i R. "N.-R." z siedzibą w R. wysokość kwoty dotacji do zwrotu, jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 8.113,06 zł przyznanej na dofinansowanie realizacji projektu z zakresu sprzyjania rozwojowi sportu wraz z odsetkami naliczanymi zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych oraz datę od kiedy naliczane są odsetki: od dnia przekazania II transzy dotacji tj. od dnia 14.09.2015r. dla kwoty 8000,00zł oraz od dnia 25.03.2015r. tj. od dnia przekazania I transzy dotacji dla pozostałej kwoty zobowiązania podlegającego zwrotowi tj. 113,06zł. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 252 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2013 poz. 885.) oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 poz. 23.).

W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że na podstawie sprawozdania z realizacji projektu w zakresie sprzyjania rozwojowi sportu złożonego w dniu 15 stycznia 2016r. stwierdzono wykonanie zadania niezgodnie z umową nr [...] z dnia 16 marca 2015 r. Organ wskazał, iż nieponiesienie kosztu wskazanego w umowie poz. 1 kosztorysu (kwota zadeklarowana do wykorzystania na opłacenie wynagrodzenia trenera instruktora), wiąże się z koniecznością zwrotu niewykorzystanej kwoty dotacji tj. 5000,00 zł.

W dalszej kolejności wskazano, iż zgodnie z § 8 pkt 2 umowy o realizacji projektu, iż jeżeli dany koszt finansowany z dotacji wykazany w sprawozdaniu z realizacji projektu nie jest równy z kosztem określonym w odpowiedniej pozycji kosztorysu, to uznaje się go za zgodny z kosztorysem wtedy, gdy nie nastąpiło jego zwiększenie o więcej niż 15%. Stąd przekroczenie wskazanego limitu organ I instancji uznał za przejaw pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Z uwagi na powyższe w oparciu o przedstawione sprawozdanie organ uznał, iż kwota dotacji na ryczałty sędziowskie została zwiększona o więcej niż 15 % (co skutkowało kwotą do zwrotu w wysokości: 683,04 zł). Podobnie Wójt Gminy R. przyjął w omawianej decyzji, iż kwota dotacji na transport została zwiększona o więcej niż 15 % (co skutkowało w tym przypadku kwotą do zwrotu w wysokości: 2450,02 zł). Łączna kwota dotacji do zwrotu została określona więc na 8.113,06 zł.

Z opisaną powyżej decyzją Wójta Gminy R. nie zgodził się G. O. S. i R. "N.-R." z siedzibą w R., który złożył od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odwołaniu zaskarżono w całości decyzję wydaną przez organ I instancji i zawnioskowano o jej uchylenie oraz przekazanie spawy do ponownego rozpoznania. Składając przedmiotowy wniosek strona odwołująca się zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

a) art. 9 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie zapewniał stronie postępowania informacji i wiedzy o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Zdaniem odwołującego naruszenie wynika z pobieżnego określenia przedmiotu sprawy - bez informacji o przepisach prawa materialnego, procesowego czy źródle, zakresie obowiązku fiskalnego (wysokości sumy) - której ustaleniu służyło prowadzone postępowanie.

b) art. 7 oraz 77 k.p.a. - poprzez zaniechanie zebrania w sprawie całego dostępnego materiału dowodowego w sprawie i poddania go ocenie. Odwołujący wskazał, iż gdyby został dokładniej poinformowany o przedmiocie postępowania oraz o koniecznych do przedstawienia dokumentach, mógłby dostarczyć organowi niezbędny materiał dowodowy. Zdaniem odwołującego nie przeprowadzono dowodu z protokołu kontroli przeprowadzonej w stowarzyszeniu w zakresie prawidłowości wykonania projektu. Zaś opisany protokół stanowił podstawę udzielenia kolejnej transzy dotacji w kwocie 8.000,00 zł.

c) naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. poprzez rozbieżność pomiędzy treścią zawiadomienia o wszczęciu postępowania (dotacja nieprawidłowo wykorzystana) a decyzją, która dotyczy zarówno dotacji niewykorzystanej, jak i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Zdaniem odwołującego uniemożliwiło mu to aktywny udział w postępowaniu i dowodzenie swoich racji, gdyż nie miał wiedzy o tym, co faktycznie jest przedmiotem postępowania.

d) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.- poprzez sprzeczność tytułu decyzji, która odnosi się do dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, a uzasadnieniem, które dotyczy także dotacji niewykorzystanej.

e) naruszenie art. 251 ustawy o finansach publicznych - poprzez wadliwie przyjęcie na podstawie złożonego przez stowarzyszenie sprawozdania, iż w jakiejkolwiek części udzielona z budżetu Gminy dotacja nie została wykorzystana.

Zdaniem Stowarzyszenia organ błędnie traktuje kwotę zadeklarowaną w kosztorysie stanowiącym załącznik do umowy o realizację zadania publicznego, która miała być przeznaczona na zapłatę za wynagrodzenie dla trenerów i która został przesunięta na zapłatę za inne usługi świadczone w ramach realizacji zadania, jako dotację niewykorzystaną i jako taką podlegającą zwrotowi. W opinii Beneficjenta postępowanie powinno toczyć się w kierunku zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z jej przeznaczeniem, gdyż sporne 5.000,00 zł zostało wydatkowane, tylko inaczej niż w zadeklarowany w umowie sposób.

Wskazano ponadto, iż pomimo tego, że decyzja traktuje także o dotacji niewykorzystanej w terminie, w jej podstawie prawnej został wskazany tylko art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, a nie art. 251 tejże ustawy. Nadto, odwołujący zwraca uwagę na inne terminy zwrotu i sposobu liczenia odsetek w obu sytuacjach, co nie zostało uwzględnione przy określeniu kwoty dotacji do zwrotu.

Odnośnie naruszenia przepisów postępowania Stowarzyszenie "N.-R." powołało się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika obowiązek poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na wynik postępowania oraz obowiązek organu do zebrania całości materiału dowodowego istotnego dla sprawy, czego jego zdaniem, organ zaniechał (por. wyrok WSA w Szczecinie - z dnia 29.05.2014, sygn. akt: I SA/Sz 95/14, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6.06.2013 r., III SA/Gd 243/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.11.2011 r., sygn. akt: VIISA/Wa 1372/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.01.2015r., sygn. akt III SA/Wa 710/14). Powołując się na wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5.02.2015r. sygn. akt: I SA/Sz 1310/14, strona odwołująca wskazała także, że organ nie wziął pod uwagę faktów znanych mu z urzędu przy rozpatrywaniu sprawy.

Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ drugiej instancji powołując się na art. 251 ustawy o finansach wskazał, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Natomiast w myśl art. 252 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Zgodnie z art. 252 ust. 3 dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

Kolegium powołało się ponadto na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego gzie podkreśla się, że w wypadku, w którym, przekazanie środków następuje na podstawie umowy zawartej z beneficjentem, środki dotacji nie tracą swojego publicznoprawnego charakteru (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt FPS 6/02).

W opinii organu odwoławczego zadanie wykonane zostało niezgodnie z umową z dnia 16 marca 2015r. nr [...], a to ze względu na fakt, iż koszty trenera instruktora, na które została pobrana dotacja, nie zostały poniesione. Dla uzasadnienia zwrotu kosztów niewydatkowanych na wynagrodzenie dla instruktora organ wskazał postanowienie § 9 pkt 1 wspomnianej umowy, zgodnie z którym przekazane środki finansowe klub sportowy zobowiązany jest wykorzystać do dnia zakończenia realizacji projektu. Kwotę dotacji niewykorzystaną w terminie Zleceniobiorca zobowiązany jest zwrócić w terminie 15 dni od dnia zakończenia realizacji projektu. Termin zakończenia realizacji projektu na który przyznana została dotacja upłynął w dniu 20 grudnia 2015 r. (§ 2 pkt 1 umowy) tak więc dotacja w części niewykorzystanej winna zostać zwrócona w terminie 15 dni od tej daty. W związku z tym, iż do zwrotu dotacji nie doszło, zasadnym było wydanie decyzji określającej wysokość dotacji do zwrotu. Z kolei w odniesieniu do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, tj. wydatkowanej na wynagrodzenie dla sędziów i za transport, w kwocie większej o 15% niż wskazano w kosztorysie stanowiącym załącznik do umowy, organ II instancji powołał się na postanowienie § 8 pkt 2 umowy (cyt. powyżej). W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji zasadnie uznał więc, że kwoty wydatków poniesionych na ryczałty sędziowskie i podatek PIT oraz na transport i uprawnienia w wysokości przekraczającej 15% kwoty wynikającej z kosztorysu, stanowią pobranie dotacji w nadmiernej wysokości i podlegają zwrotowi.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nietrafne były zarzuty strony odwołującej dotyczące naruszenia przepisów procedury tj. art. 7, 77 § 1 oraz 9 k.p.a. Wszystkie okoliczności faktyczne i prawne mające wpływ na wynik sprawy były znane skarżącemu bowiem wynikały z dokumentacji finansowej tj. ze sprawozdania finansowego projektu z dnia 15 stycznia 2016 r.. Strona została poinformowana o wszczęciu postępowania wyjaśniającego, została pouczona, iż w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia może składać wyjaśnienia i dowody w sprawie oraz została poinformowana o przysługującym jej uprawnieniu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Od tej decyzji organu odwoławczego Stowarzyszenie G. O. S. i R. "N.-R." z siedzibą w R. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Kolegium zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. w szczególności art. 251 ustawy o finansach publicznych - poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż dotacja udzielona Stowarzyszeniu z przeznaczeniem na wsparcie realizacji zadania w zakresie upowszechniania sportu - nie została wykorzystana w kwocie 5.000 zł.

Zdaniem autora skargi organy wadliwie traktują opisaną wyżej kwotę jako dotację niewykorzystaną. W jego ocenie w sprzeczności do takiego założenia pozostają twierdzenia zawarte w kolejnych zaskarżonych decyzjach administracyjnych, gdzie mowa jest o tym, że w zakresie kwoty 5.000 zł została ona przeznaczona do pokrycia innych wydatków wymienionych w kosztorysie do umowy. W skardze podkreślono, iż Stowarzyszenie "N.-R." przywołało kluczowe dowody na okoliczność rozporządzenia całą dotacją, jakimi są sprawozdanie z wykonania wydatków złożone przez stowarzyszenie w dniu 15 stycznia 2016 r. oraz decyzja Wójta Gminy z dnia 17 lutego 2016 r. Strona skarżąca zarzuciła ponadto, że skoro dotacja została zużyta na pokrycie innych wydatków, to w takim przypadku ewentualnie można mówić o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem (czy pobraniem w nadmiernej wysokości). Prowadzić to będzie do wykluczenia kwoty 5.000 zł jako objętej żądaniem zwrotu. Autor skargi powołał się przy tym na wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 2.12.2013 r., sygn. akt I C 520/13, zgodnie z którym wykorzystanie dotacji celowej niezgodnie z przeznaczeniem polega w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielna albo na realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach odrębnych stanowiących o sposobie udzielania i rozliczania dotacji.

Niezależnie od tego strona skarżąca podniosła również m.in., iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się w jakikolwiek sposób w zaskarżonej decyzji do sformułowanego w odwołaniu zarzutu naruszenia przepisu art. 251 w związku z art. 252 ustawy o finansach publicznych, poprzez potraktowanie tego samego wydatku dokonanego z udzielonej dotacji jako raz niewykorzystanego, a raz jako wykorzystanego niezgodnie z przeznaczeniem czy w nadmiernej wysokości. W skardze podkreślono, iż zarzut ten ma również związek z zarzutem wadliwego ustalenia wysokości odsetek, który został podniesiony w odwołaniu do Kolegium.

W opinii strony skarżącej w konsekwencji wadliwego zastosowania prawa materialnego została mu dwukrotnie wymierzona sankcja w zakresie tych samych środków publicznych, co narusza jej prawo do równego traktowania.

W skardze podkreślono, iż aktualność zachowają wszelkie zarzuty procesowe wymienione w odwołaniu - albowiem w następstwie utrzymania zaskarżonej decyzji zostały one w całości transponowane do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego - stąd uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z naruszeniem art. 7, 8, 9 i 77 k.p.a . Na poparcie przedmiotowych zarzutów przywołano argumentację prawna korelującą z uzasadnieniem odwołania.

Stowarzyszenie zwróciło uwagę na to, iż istotne jest, że z dniem 20 grudnia 2015 r. zadanie w zakresie sprzyjania rozwojowi sportu zostało zrealizowane w pełnym zakresie określonym w umowie nr [...], a środki dotacyjne przekazane na wyodrębniony rachunek (24.000,00 zł) zostały w całości wykorzystane, przez co skarżący rozumie dokonanie zapłaty za usługę. Ponadto strona skarżąca stwierdziła, że stanowisko organów prowadzi do niedorzecznej sytuacji, w której poprzez dokonanie przez zarząd stowarzyszenia dalej idących zmian w kosztorysie projektu, stowarzyszenie byłoby zobowiązane oddać wyższa kwotę dotacji, niż otrzymało – i to od podmiotu, który wspiera realizację zadania publicznego.

W opinii Stowarzyszenia kwestia rozliczenia realizacji zadania publicznego powinna polegać na zwiększeniu udziału dotacji w danej pozycji kosztorysowej, a jednocześnie zmniejszeniu udziału dotacji w innej pozycji kosztorysowej, co prowadziłoby ewentualnie do uznania dotacji za wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem tylko w kwocie 3.113,06 zł, a nie zaś do konieczności zwrotu 5.000,00 zł dotacji jako niewykorzystanej w terminie.

W odpowiedzi na skargę, organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że decyzja ta podobnie jak poprzedzająca ją decyzja organu I instancji narusza przepisy tak prawa procesowego jak i materialnego w sposób istotny, a wiec mający wpływ na wydane w sprawie rozstrzygniecie i konieczne jest tym samym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż rozpoznając niniejszą sprawę merytorycznie organ odwoławczy nie właściwie przeanalizował sposób reprezentacji strony odwołującej się. Jak wynika z odpisu KRS Stowarzyszenia w przypadku składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych reprezentują go dwie osoby prezes oraz jeden z członków zarządu upoważnionych przez ten zarząd. Natomiast do ważności innych pism i dokumentów wymagane są dwa podpisy prezesa lub wiceprezesa i sekretarza. W tym miejscu należy zauważyć, iż nie należy mylić, czy też stawiać każdorazowo znak równości pomiędzy oświadczeniami procesowymi a oświadczeniami woli składanymi w sprawach majątkowych. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2011 r. V CSK 280/11, LEX nr 111104). W realiach niniejszej sprawy złożone odwołanie podobnie, z resztą jak skarga były przejawem li tylko oświadczeń procesowych strony nie zawierających jej oświadczeń woli w sprawach majątkowych. Adresatem odwołania był organ odwoławczy, nie zaś Wójt Gminy R. jako druga strona umowy o dofinansowanie (zleceniodawca). Stąd też w analizowanym przypadku, z uwagi na zapis w KRS prawidłowym była reprezentacja strony odwołującej w zakresie składanych przez nią oświadczeń procesowych w toku postępowania przez prezesa i sekretarza Klubu lub wiceprezesa i sekretarza Klubu. Tymczasem rozpoznane odwołanie zostało podpisane niezgodnie z przyjętą zasadą reprezentacji gdyż przez Prezesa oraz Wiceprezesa Klubu. Pomimo, iż tylko ta okoliczność jest już wystarczającą, a więc samoistną przesłanką do uchylenia zaskarżonej decyzji mając na uwadze zasady ekonomiki procesowej oraz przede wszystkim dostrzeżone inne uchybienia organów obu instancji przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy należy zauważyć co następuje.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 kwietnia 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia 17 lutego 2016 r., którą w stosunku do Stowarzyszenia G. O. S. i R. "N.-R." z siedzibą w R. określono wysokość kwoty dotacji do zwrotu z powodu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowi z kolei, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym odczytywać należy w ten sposób, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Dopiero całokształt zebranego materiału dowodowego może stanowić podstawę oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Wykonanie wymogów wynikających z przywołanych przepisów jest konieczne dla prawidłowego ustalenia normy prawnej znajdującej zastosowanie w danej sprawie, a w konsekwencji, ustalenia sytuacji prawnej stron postępowania, zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, skonstruowanym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. i z zachowaniem zasady zawartej w art. 11 k.p.a.

Przywołane wyżej zasady, na mocy art. 140 k.p.a., znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym, którego istotą jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy.

Kontrolowane rozstrzygnięcia zostały wydane w następstwie naruszenia art.7, art. 77 oraz art.80 k.p.a. czego przejawem było błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy przez organy obu instancji. Konsekwencją tego uchybienia procesowego było błędne zastosowanie art. 251 oraz art. 252 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób błędny dokonało zastosowania wskazanych przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: ustawa o finansach publicznych). Dokonując subsumcji wskazanych przepisów prawa organ drugiej instancji (podobnie jak organ I instancji) nieprawidłowo porównał treść sprawozdania końcowego z wykonania zadania publicznego z 15 stycznia 2016 r. z treścią kosztorysu stanowiącego załącznik do umowy z dnia 16 marca 2015 r. nr [...]. Oba organy ustalając stan faktyczny sprawy nie dostrzegły przesunięcia kwoty 5000 zł (pierwotnie przeznaczonej na wynagrodzenie dla trenera instruktora) zawartej w pozycji pierwszej, do pozycji nr 4 (ryczałty sędziowskie oraz podatek PIT), pozycji nr 7 (opłaty uprawnienia) oraz pozycji nr 8 (transport). Zamiast tego, zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak i Wójt Gminy R. uznały, iż nie doszło do wydatkowania kwoty 5000 zł oraz – niezależnie od tego – że doszło do przekroczenia limitów w wyżej wymienionych pozycjach kosztorysu. Organy obu instancji zakwalifikowały więc jedno, obiektywne zdarzenie jako dwie, "kumulujące" się ze sobą kategorie prawne, tj. jako niewykorzystanie dotacji w rozumieniu art. 251 ustawy o finansach publicznych oraz jako pobranie dotacji w nadmiernej wysokości w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt.2 w zw. z ust.3 tejże ustawy.

Tymczasem z załączonego przez beneficjenta sprawozdania z realizacji projektu jednoznacznie wynika, iż strona skarżąca wydała całość przyznanej jej dotacji w wysokości 24 000 zł. Z zestawień zawartych w decyzji Wójta również można wywieść jednoznaczny wniosek, iż całość kosztów poniesionych (wydatkowanych) przez klub sportowy w roku 2015 wyniosła 24 000 zł. Z zaprezentowanych dokumentów możliwe jest również łatwe zidentyfikowanie przesunięć otrzymanych środków w ramach realizowanego zadania pomiędzy poszczególnymi pozycjami w kosztorysie. W związku z powyższym za zupełnie nieuprawnione i jednocześnie niezrozumiałe należy uznać kwalifikowanie działań podjętych przez Stowarzyszenie jako niewykorzystanie dotacji w rozumieniu art. 251 ustawy o finansach publicznych w odniesieniu do kwoty 5000 zł umieszczonej w pozycji nr 1 kosztorysu. Sytuację tę można bowiem rozpatrywać jedynie w kategoriach pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, o której mowa art. 252 ust.1 pkt.2 i ust.3 ustawy o finansach publicznych oraz w § 8 umowy nr [...] z dnia 16 marca 2016r. o dofinansowanie projektu z zakresu sprzyjania rozwojowi sportu. W tym miejscu należy zauważyć, iż zgodnie z treścią wskazanej umowy przesunięcie środków pomiędzy pozycjami kosztorysu było możliwe przy zastrzeżeniu konsekwencji wynikających z § 8 pkt.2 i 3 umowy o dofinansowanie przedmiotowego projektu. Zgodnie z treścią § 8 pkt.2 wskazanej umowy jeżeli dany koszt finansowany z dotacji wykazany w sprawozdaniu z realizacji projektu nie jest równy z kosztem określonym w odpowiedniej pozycji kosztorysu, to uznaje się go za zgodny z kosztorysem wtedy, gdy nie nastąpiło jego zwiększenie o więcej niż 15%. Z uwagi na zastrzeżenie § 8 pkt.3 umowy przekroczenie wskazanego limitu traktowane jest jako przejaw pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. W realiach niniejszej sprawy kwota 5000 zł przeznaczona w kosztorysie na wynagrodzenie trenerów instruktorów została w całości przesunięta na dofinansowanie wydatków obejmujących ryczałty sędziowskie, transport oraz opłaty uprawnienia, prowadząc w dwóch pierwszych przypadkach do przekroczenia dozwolonego zwiększenia wydatku tj. powyżej poziomu 15 %. Tym samym kwota ta została wykorzystana w całości lecz w sposób prowadzący do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości w zakresie kwoty 3133, 06 zł.

Równocześnie należy się zgodzić z argumentami podnoszonymi przez stronę skarżącą, iż stosowanie wyżej wymienionych przepisów ustawy o finansach publicznych oraz postanowień umowy, w sposób zaprezentowany w wydanych rozstrzygnięciach prowadzi do nielogicznej i całkowicie niezrozumiałej sytuacji. Należy też uznać, iż taka interpretacja przepisów ustawy o finansach publicznych skutkuje naruszeniem konstytucyjnej zasady ustrojowej, jaką jest działanie przez organy administracji publicznej na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Stosowanie przepisów prawa proponowane przez organy doprowadziło bowiem do zastosowania wobec beneficjenta dwukrotnej "sankcji" za niezgodne z postanowieniami umowy relokowanie środków publicznych w ramach różnych pozycji kosztorysu. Również przywołana umowa przewiduje jedynie jedną sankcję za takie naruszenie jej przepisów, jaką jest zwrot środków wydatkowanych nadmiernie. Dodatkowe uznanie przez organy administracji publicznej, iż relokowana kwota w ogóle nie została rozdysponowana (wykorzystana) powoduje, iż dochodzi do dwukrotnego zwrotu zakwestionowanej części kwoty dotacji.

Zastosowanie sposobu ustalania dotacji podlegającej zwrotowi zaprezentowanej w sprawie przez organy w skrajnych wypadkach np. w sytuacji rozdysponowania w drodze relokacji zamiast kwoty 5.000 zł kwoty przekraczającej połowę otrzymanych środków mogłoby prowadzić do sytuacji, iż gmina wskutek tego otrzymałaby zwrot dotacji w kwocie wyższej niż kwota dotacji przyznanej beneficjentowi. Stosując konsekwentnie zastosowany przez organy model postępowania można bowiem wyobrazić sobie sytuację, iż wysokość relokowanej kwoty wyniosła 20 000 zł zamiast spornych 5000 zł. Na tak zarysowanym przykładzie idąc dalej tokiem rozumowania orzekających organów Stowarzyszenie winne byłoby zwrócić kwotę znacznie przekraczającą wysokość otrzymanej całkowitej dotacji, nie licząc należnych odsetek. Przykład ten w realiach niniejszej sprawy dobitnie obrazuje błędne zastosowanie przez organy wskazanych wcześniej przepisów ustawy o finansach publicznych.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa procesowego, należy zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej w zakresie, w jakim zwraca ona uwagę na niedostateczne poinformowanie Stowarzyszenia przez Wójta Gminy R. o przedmiocie wszczętego postępowania wyjaśniającego. Z treści zawiadomienia z dnia 1 lutego 2016 r. wystosowanego przez organ I instancji wynika, iż wszczynane przez ten organ postępowanie wyjaśniające będzie dotyczyło zwrotu do budżetu gminy R. dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2015. W zawiadomieniu tym znalazła się również informacja o możliwości składania wyjaśnień i dowodów na okoliczności objęte tym postępowaniem. Podobną treść zawierało postanowienie Wójta Gminy R. z dnia 9 lutego 2016 r., które dotyczyło wyznaczenia 7-dniowego terminu dla strony na wypowiedzenie się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie zwrotu do budżetu Gminy dotacji wykorzystanej w sposób nieprawidłowy. Z kolei treść decyzji wydanej w dniu 17 lutego 2016 r. przez Wójta Gminy R. oraz dalsze losy tego postępowania jednoznacznie wskazują, iż przedmiotem postępowania było w istocie zbadanie wysokości kwoty dotacji niewykorzystanej jak również kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. W tak zarysowanym stanie faktycznym należy uznać, że doszło do naruszenia przepisu prawa procesowego w postaci art. 8, 9 i 10 k.p.a.. Organ pierwszej instancji nie poinformował strony w sposób należyty i wyczerpujący o zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego. Fakt ten miał również istotny wpływ na wynik sprawy prowadzonej przez organ I instancji, albowiem doszło w tym zakresie do istotnego naruszenia uprawnień procesowych strony. W analizowanym przypadku beneficjent wobec treści zawiadomienia z dnia 1 lutego 2016r. oraz postanowienia z 9 lutego 2016r. mógł czuć się zaskoczonym przedmiotem końcowego rozstrzygnięcia, co bezpośrednio wpływało na uniemożliwienie mu w tym zakresie obrony swoich praw. Tego typu procedowanie organu I instancji (zaakceptowane następnie przez organ odwoławczy) jednoznacznie narusza dyspozycję art. 8 k.p.a. nakazującego organom prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej

W tym miejscu warto także zauważyć, iż organ odwoławczy utrzymując decyzję organu I instancji nie dostrzegł braku korelacji sentencji decyzji Wójta Gminy R. z jej uzasadnieniem. Otóż w pkt 1 sentencji omawianej decyzji orzeczono o zwrocie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości, natomiast w jej lakonicznym uzasadnieniu przyjęto, iż na kwotę objętej obowiązkiem zwrotu dotacji składa się część dotacji niewykorzystanej w kwocie 5.000 zł oraz kwota 3133, 06 zł z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Podobnie należy zauważyć, iż organ I instancji ustalając w uzasadnieniu decyzji wysokość dotacji niewykorzystanej nie odwołał się w żadnym miejscu wydanego rozstrzygnięcia do treści art.251 ustawy o finansach publicznych ograniczając się w tym zakresie do regulacji art.252 ust.1 ustawy o finansach publicznych, który nie ma zastosowania w tym zakresie. Należy nadto zauważyć, iż uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji jak organu odwoławczego (pomimo podniesienia w tym zakresie zarzutu odwołania) nie odnosi się w żaden sposób do sposobu naliczenia odsetek.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż w kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia zarówno przepisów tak prawa materialnego jak i przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy .

Z przytoczonych powyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit.c p.p.s.a, orzekł w pkt I wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz o uchyleniu poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Podstawą uchylenia decyzji organu pierwszej instancji był art. 135 p.p.s.a, który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i to orzeczenie zostało wydane z naruszeniem wskazanych przepisów prawa jego uchylenie stało się konieczne.

W odniesieniu zaś do kosztów sądowych o kosztach postępowania orzeczono w pkt. II wyroku stosownie do dyspozycji art. 200 p.p.s.a. w zw. z art.205 § 2 p.p.s.a. . Zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W związku z tym zgodnie z § 2 pkt 4 w zw. z § 14 ust.1 pkt.1 lit.a wskazanego rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 października 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasądził od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w zakresie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 2400 zł. W sprawie z uwagi na status strony skarżącej jako organizacji pożytku publicznego nie pobrano wpisu od skargi stosownie do dyspozycji art. 239 § 2 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organy obu instancji zobowiązane będą, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. uwzględnić przedstawione powyżej uwagi, gdyż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W przypadku orzeczenia o obowiązku zwrotu dotacji organy winny nie trać z pola widzenia dyspozycję art.252 ust.6 ustawy o finansach publicznych regulującą sposób naliczania odsetek dla dotacji pobranych w nadmiernej wysokości. Przy wydaniu kolejnego rozstrzygnięcia w sprawie uzasadnienie wydanej decyzji winno spełniać wszystkie wymogi, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.