Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 895/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1, pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1, pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant st. sekretarz sądowy Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej jako O.p.), po rozpoznaniu odwołania M. W. (dalej jako podatnik, skarżący), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (dalej jako organ podatkowy) z dnia [...] r. nr ewid. [...] w przedmiocie ustalenia podatnikowi (i jego małżonce) wysokości podatku od nieruchomości za 2021 r. za nieruchomość położoną w K. przy ul. [...] [...] (mieszkanie) w wysokości [...] zł.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] r. skarżący uzyskał przydział lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] [...] w K., składającego się z 4 izb o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, w tym powierzchni mieszkalnej [...] m2.

Następnie w dniu [...] r. sporządzony został protokół pomiaru powierzchni użytkowej ww. lokalu. Wskazano w nim, że powierzchnia użytkowa lokalu wynosi [...] m2, w tym powierzchnia komórki (spiżarni) [...] m2. Protokół ten został podpisany przez skarżącego.

Kolejno w dniu [...] r. Skarżący wraz z małżonką zawarł w formie zwykłej pisemnej umowę nr [...] o przekształcenie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Wskazano w niej, że dotyczy ona lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] [...] w K. o powierzchni użytkowej [...] m2.

Aktem notarialnym z dnia [...] r. Rep. A nr [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa zawarła z podatnikiem i jego żoną umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia własności lokalu. Na jej podstawie podatnik wraz z żoną nabyli na zasadzie wspólności ustawowej lokal mieszkalny numer [...], składający się z 3 pokoi, kuchni, łazienki, przedpokoju oraz komórki o powierzchni użytkowej [...] m2 wraz z udziałem wynoszącym [...]/[...] części we współwłasności nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o łącznej powierzchni [...] m2. Dla powyższej nieruchomości została założona w dniu [...] r. (data wpisu) księga wieczysta nr [...].

W dniu 5 sierpnia 2004 r. podatnik wraz z żoną złożyli w organie podatkowym informację w sprawie podatku od nieruchomości dotyczącą ww. nieruchomości. Wskazano w niej grunty pozostałe o powierzchni [...] m2 oraz garaż w budynku o powierzchni [...] m2 (wysokość powyżej 2,20 m). Informacja ta znajduje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków.

Decyzją z dnia [...] r. organ podatkowy ustalił podatnikowi i jego żonie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2021 r. dla ww. nieruchomości w wysokości [...] zł. Przyjął jako podstawę opodatkowania dane wynikające z ww. informacji, zaś stawkę określił na podstawie uchwały Rady Miasta Katowice Nr XXVI/602/20 z dnia 22 października 2020 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2021 r. obowiązujących na terenie miasta Katowice.

Od powyższej decyzji podatnik wniósł odwołanie podnosząc, że nie otrzymał on uchwały w oparciu o którą naliczono mu opłatę. W jego ocenie wartości powierzchni przyjęte przez organ podatkowy są "z powietrza". Nadto podkreślał, że ani garaż, ani grunty pod blokiem nie są jego własnością, bowiem należą do Spółdzielni Mieszkaniowej. Podkreślił, że wielokrotnie informował organ podatkowy o nieprawidłowościach. Wniósł o dostarczenie mu uchwały Rady Miasta.

Przy kolejnym piśmie (z dnia 18 marca 2021 r.) podatnik dołączył dotychczasową korespondencję z organem podatkowym. Następnie w piśmie z dnia 6 kwietnia 2021 r. podtrzymał zarzuty wskazując, że bezprawnie pobierane są opłaty od 2008 r.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium wskazało na treść art. 2 ust. 1, art. 1a ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 3 ust. 1 i ust. 3-4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2-3 i pkt 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej jako u.p.o.l.), art. 92 § 1 i art. 133 § 1 O.p. Wyjaśniło, że organem podatkowym jest prezydent miasta, natomiast stawki podatku ustala rada gminy w drodze uchwały (art. 5 ust. 1 u.p.o.l.), przy czym nie mogą one przekroczyć górnych granic stawek kwotowych wskazanych w obwieszczeniu Ministra Finansów. Kolegium stwierdziło, że stawki przyjęte w ww. uchwale Rady Miasta Katowice nie przekraczają górnych granic stawek wynikających z obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 23 lipca 2020 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2021 r. (M.P. z 2020 r. poz. 637).

Tym samym stwierdziło, że podatek od przedmiotowych nieruchomości wynosi [...] zł, przyjmując stawkę podatku od garażu w wysokości 0,80 zł (stawka podatku jak dla budynków mieszkalnych i ich części) i jego wielkość ([...] m2) co dało kwotę [...] zł oraz stawkę podatku dla gruntów pozostałych 0,47 zł i wielkość gruntu ([...] m2) co dało kwotę [...] zł. Wyjaśniło także, że udział w gruncie został wyliczony zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1910 ze zm., dalej jako u.w.l.), tj. [...]/[...] (udział w nieruchomości wspólnej) x [...] m2 (łączna powierzchnia gruntów składających się na nieruchomość wspólną) co daje [...] m2. Zatem stwierdziło, że wysokość podatku od nieruchomości (mieszkanie) została prawidłowo ustalona.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że z prawem własności lokalu nierozerwalnie związane jest prawo właściciela lokalu do udziału w nieruchomości wspólnej, co wynika z art. 3 ust. 1 u.w.l. Prawo do lokalu nie może być zatem przedmiotem samodzielnego bytu i nie może przysługiwać innej osobie niż właściciel lokalu, a rozporządzenie lokalem ma skutek także względem udziału. Nie można także żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokalu. Udział w nieruchomości wspólnej odpowiada przy tym stosunkowej powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń do nich przynależnych do łącznej powierzchni użytkowych wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnych. Ponadto wyjaśniono, że zgodnie z art. 4 ust. 3 u.w.l. jeżeli budynek został wzniesionych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, przedmiotem współwłasności jest to prawo. Stosuje się do niego odpowiednio przepisy o własności lub współwłasności gruntu. Odwołując się do art. 12 ust. 2 u.w.l. organ odwoławczy stwierdził, że określenie udziałów poszczególnych właścicieli ma doniosłe znaczenie praktyczne, bowiem skutkuje partycypacją w kosztach, prawem głosu podczas podejmowania uchwał oraz ma wpływ na wysokość opłat publicznoprawnych. Zaznaczono także, że decydujące znaczenie przy ustalaniu wymiaru podatku ma art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm., dalej jako u.p.g.k.), zgodnie z którym m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te są wiążące dla organów podatkowych i w świetle art. 194 § 1 O.p. wypis z tej ewidencji jest dokumentem urzędowym, którym organ podatkowy jest związany.

Wyjaśniło zatem, że w sytuacji kwestionowania przez stronę prawomocnych wpisów w księgach wieczystych (z uwagi na ich wadliwość) istnieje możliwość wytoczenia powództwa przed sądem powszechnym o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia podatnikowi uchwały Rady Miasta Katowice organ odwoławczy wskazał, że organ podatkowy nie był zobligowany do jej dostarczenia, bowiem uchwała ta stanowi akt prawa miejscowego ogłaszanego w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

W skardze na powyższą decyzję podatnik podniósł, że organ odwoławczy nie ustosunkował się i nie obalił ani jednego zarzutu podnoszonego dotychczas przez niego w pismach z dnia 17 lutego 2021 r., 15 marca 2021 r. 24 marca 2021 r., 5 kwietnia 2021 r., a także skierowanego do Naczelnika Wydziału Podatków i Opłat Lokalnych Urzędu Miasta K. z dnia 23 marca 2020 r., a dotyczącego zatuszowania wraz z dowodami prawnymi dotyczącymi Spółdzielni Mieszkaniowej oraz organu podatkowego. W ocenie skarżącego wskazując na art. "3.4.1" u.w.l. zatuszowano art. 4 ust. 3 i art. 6 tej ustawy. Podkreślił, że w piśmie z dnia 23 marca 2020 r. informował o naruszeniu prawa przy ustalaniu odrębnej własności przez Spółdzielnię Mieszkaniową, przedstawiając metodę "kołchozową" przy obliczaniu podatków, którą wykorzystano. Wskazał, że akt notarialny Spółdzielnia Mieszkaniowa dostarczyła mu dopiero 11 grudnia 2012 r. i przez to nie może on obalić ww. metody do obliczania podatków przez organ podatkowy w 2008 r. Jednakże dla jej wykazania przesyła decyzje z dnia [...] r. i [...] r. Zdaniem skarżącego powierzchnia mieszkania jest niezgodna z rzeczywistą wartością, bowiem według przydziału z [...] r. miał on [...] m2 powierzchni użytkowej, co potwierdzono w umowy z dnia [...] r. w czasie wykupu mieszkania jako spółdzielcze własnościowe. Jego zdaniem nie udowodniono także obliczeń przyjętych wielkości gruntów, czym naruszono art. 4 u.w.l. Podatnik zaznaczył, że przysłano mu pismo, w którym poinformowano go, iż grunty i powierzchnie lokalu i garażu nie uległy przekształceniu w prawo własności, zgodnie z ustawą o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Za bulwersujące uznał, że nadal pobierana jest opłata za 2019 r., 2020 r. i 2021 r. Stwierdził, że bezprawnie uiszczał podatki w latach 2008-2020, dlatego nie uiścił opłaty za 2021 r., bowiem oszukano go – [...] letniego emeryta. Jego zdaniem grunty pod blokiem nadal należą do Spółdzielni Mieszkaniowej o czym informował organ podatkowy. Uzyskał on także informację, że od członków Spółdzielni posiadających mieszkanie w bloku nie pobiera się opłat za grunt i powierzchnię. Tym samym Kolegium zatuszowało podstawy prawne poszkodowanego. Ostatecznie wskazał, że powyższe nieprawidłowości obala ustawa Konstytucyjna z dnia 29 grudnia 1989 r. (Dz. U. Nr 75 poz. 444), która przywrócone została jednolite pojęcie własności, jako przedmiotu ochrony prawnej obywateli. Natomiast ustawą z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy kodeks cywilnego uchylono art. 126-135 stanowiące normatywną podstawę podziału nieruchomości na kategorie o różnym stopniu ich ochrony – zlikwidowano "kołchoz", który stosuje obecnie organ podatkowy. Wniósł zatem o rozpoznanie skargi i zwrot przez organ podatkowy opłat wniesionych w latach 2008-2020.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Następnie przy piśmie z dnia 26 lipca 2021 r. skarżący załączył wykaz dokonanych przez niego wpłat tytułem podatku od nieruchomości za okres 2008-2020, jaki został przekazany do organu odwoławczego celem zwrotu wskazanych w nim kwot, jako pobranych bezprawnie.

W kolejnym piśmie (z dnia 18 sierpnia 2021 r.) podatnik przesłał informację o wpłatach za 2014 r.

Przy piśmie z dnia 10 września 2021 r. Kolegium przekazało kolejne pismo podatnika (z dnia 7 września 2021 r.). Podtrzymał stanowisko, że doszło do zatuszowania jego i jego żony praw przez organ podatkowy, co powoduje, że musi on walczyć o praworządność. Wskazywane przez niego podstawy prawne są bowiem lekceważone. Podkreślił, że nie wyrażał zgody na to, by postępowanie dotyczyło tylko 2021 r., a Kolegium w sposób bezprawny rozdzieliło te kwestie.

Przy kolejnym piśmie podatnik przekazał dowody uiszczenia podatków za 2010 r. i 2014 r. Podtrzymał także stanowisko co do braku wykazania gruntów użytkowych z wysokością opłaty w tych latach.

Następnie w piśmie z dnia 8 października 2021 r. podatnik nie zgodził się na rozdzielenie jego sprawy na rok 2021 oraz lata 2008-2020 przez organ odwoławczy, bowiem jego zdaniem powinna dotyczyć lat 2008-2021. Wskazał, że wpłacił na konto organu podatkowego kwotę [...] zł zamiast [...] zł, a nadwyżki mi nie zwrócono. Podkreślił, że w tym samym dniu otrzymał "opłaty" odnośnie lat 2008-2020 dotyczące garażu i mieszkania. Podkreślił, że był zmuszony do zaskarżenia decyzji odnośnie garażu, ponieważ podano mu, że ma 14 dni na wniesienie odwołania. Wskazał, że z uwagi na treść skierowanego do niego pisma przez Sąd, wskazującego, że zarzuty dotyczące opłata za 2008-2020 r. może stanowić przedmiot analizy w toku postępowania jako jeden z zarzutów, spowodowało, że zapoznał się z treścią ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., w piśmie wskazano poz. 1269 i 1270, dalej jako p.p.s.a.") wniósł o rozpoznanie sprawy z powiadomieniem organów ścigania z uwagi na tuszowanie dowodów przez organ podatkowy.

Na rozprawie w dniu 8 listopada 2021 r. podatnik złożył pismo, w którym wskazał, że zatuszowano dowody, przyjęto "kołchoźniczą" metodę obliczania podatków. Wskazał także, że w akcie notarialnym przyjęto [...] działek, w tym [...] działek przy ul. [...] (w tym przy ul. [...] [...]). Podtrzymał także pozostałe zarzuty i wskazywane dotychczas regulacje prawne potwierdzające nieprawidłowości w naliczaniu podatków. Zaznaczył, że Spółdzielnia Mieszkaniowa nie może odnosić korzyści kosztem swoich członków, w szczególności z tytułu przekształcenia lokali. Odwołał się przy tym do ustawy z dnia 18 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 223 poz. 1779). Jego zdaniem Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej powinien był uwzględnić art. 51 ust. 2, art. 63 i art. 77 Konstytucji. Jego zdaniem pracownicy organu podatkowego wprowadzili w błąd Prezydenta Miasta przesyłając do sądu rejonowego wniosek w wpis w księdze wieczystej, o którym to wpisie dowiedział się dopiero 27 kwietnia 2020 r. (wpis dokonano [...] r.). Jego zdaniem działalnie pracowników było celowe i miało na celu zatuszowanie dowodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości ustalenia podatnikowi wysokości podatku od nieruchomości na 2021 r. dotyczącego mieszkania skarżącego i jego żony. Argumentacja skargi dotyczy co prawda również lat wcześniejszych, jednakże ma charakter generalny stąd też Sąd odniesie się do wszystkich podnoszonych zarzutów.

W niniejszej sprawie ocenę należy zacząć od wskazania, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Jednocześnie z art. 3 ust. 5 u.p.o.l. wynika, że jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz od części budynku stanowiących nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2019 r. poz. 737) ciąży na właścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w nieruchomości wspólnej.

W powyższym kontekście należało zatem ocenić, czy skarżący mieści się w powyższej definicji zważywszy na argumentację dotyczącą tego, że po pierwsze właścicielem gruntu jest Spółdzielnia Mieszkaniowa, po drugie nie może ona odnosić korzyści względem jej członków, w szczególności z tytułu przekształcenia lokali, a także iż mieszkańcy lokali do niej należących nie ponoszą opłat z tytułu podatków.

Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1208, dalej jako u.s.m.) celem spółdzielni mieszkaniowej, zwanej dalej "spółdzielnią", jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu. Zgodnie z ust. 11 art. 1 spółdzielnia mieszkaniowa nie może odnosić korzyści majątkowych kosztem swoich członków, w szczególności z tytułu przekształceń praw do lokali.

Z powyższego wynika zatem, że podstawowym celem spółdzielni jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych jej członków oraz ich rodzin. Cel ten jest realizowany poprzez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych, a także lokali o innym przeznaczeniu. Istotne jest przy tym to, że spółdzielnia mieszkaniowa jako przedsiębiorca nie może korzystać z uprawnień takich jak np. developer, a zatem przekształcając lokal mieszkalny nie może czerpać z tego przekształcenia zysków. Zatem art. 1 ust. 11 u.s.m. reguluje kwestie związane z samym funkcjonowaniem spółdzielni mieszkaniowej, natomiast w przypadku przekształcenia ogranicza możliwości ustalania np. ceny za to przekształcenie.

Należy wskazać, że pierwotnie u.s.m. regulowała możliwość ustanowienia na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej spółdzielczego prawa do lokalu, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, a ostatecznie ustanowienia odrębnej własności do lokalu, w miejsce spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego uregulowane zostało w art. 9 u.s.m. Z przepisu tego wynika, że umowa o ustanowienie tego prawa powoduje oddanie lokalu mieszkalnego do używania za obowiązek uiszczenia opłat. Jest to prawo niezbywalne, nie przechodzi na spadkobierców i nie podlega egzekucji (art. 9 ust. 3 u.s.m.). Zawarcie takiej umowy oznacza zatem, że lokator nie staje się jego właścicielem. Jego prawo ogranicza się bowiem do używania lokalu. Właścicielem pozostaje spółdzielnia mieszkaniowa. Również historyczne już spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego takiego obowiązku nie powodowało, bowiem art. 171 ust. 1 u.s.m. (w brzmieniu obowiązującym do 31 lipca 2007 r.) stanowił, że przez umowę o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu spółdzielnia zobowiązuje się oddać członkowi lokal do używania, a członek zobowiązuje się wnieść wkład budowlany oraz uiszczać opłaty określone w ustawie i w statucie spółdzielni. Zatem nadal członek spółdzielni miał wyłączne prawo do jego używania, jednakże różnica pomiędzy lokatorskim spółdzielczym prawem polegała na tym, że po pierwsze członek spółdzielni musiał wnieść wkład budowlany, po drugie było to prawo zbywalne, co wynikało z ust. 3 tego przepisu. Lokal mieszkalny pozostawał przy tym w zasobach spółdzielni. Zatem tylko w przypadku mieszkańców, na rzecz których ustanowiono spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu obowiązek podatkowy wskazany w art. 3 ust. 1 u.p.o.l. nie powstaje. Podatnikiem pozostaje bowiem spółdzielnia mieszkaniowa.

Inaczej rzecz się ma w sytuacji ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego. W związku z art. 37 u.s.m., zakazującym po dniu 24 kwietnia 2001 r. ustanawiania przez spółdzielnie mieszkaniowe nowych ograniczonych praw rzeczowych do lokali, ekspektatywy spółdzielczych własnościowych praw do lokali przekształciły się samorzutnie w ekspektatywy odrębnej własności lokali, które podlegały (i nadal podlegają) przepisom art. 19 u.s.m. Zgodnie z tym przepisem spółdzielnia ustanawia na rzecz osoby, o której mowa w art. 18 ust. 1, albo nabywcy ekspektatywy własności odrębną własność lokalu, w terminie 2 miesięcy po jego wybudowaniu, a jeżeli na podstawie odrębnych przepisów jest wymagane pozwolenie na użytkowanie - w terminie 2 miesięcy od uzyskania takiego pozwolenia. Na żądanie członka spółdzielnia ustanawia takie prawo w chwili, gdy ze względu na stan realizacji inwestycji możliwe jest przestrzenne oznaczenie lokalu (ust. 1). Ustanowienie odrębnej własności lokalu może nastąpić na rzecz małżonków albo osób wskazanych przez osobę, o której mowa w art. 18 ust. 1, które wspólnie z nią ubiegają się o ustanowienie takiego prawa (ust. 2). Zgodnie zatem z art. 2 ust. 1 u.w.l. ( z uwagi na odesłanie zawarte w art. 27 ust. 1 u.s.m.) samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości. W myśl art. 3 ust. 1 u.w.l. w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nie można żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokali. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W art. 3 ust. 2 tej ustawy wskazano, że udział właściciela lokalu wyodrębnionego w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. Udział właściciela samodzielnych lokali niewyodrębnionych w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej tych lokali wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. Przy czym zgodnie z ust. 3a, na potrzeby stosowania ustawy przyjmuje się, że udział w nieruchomości wspólnej współwłaściciela lokalu w częściach ułamkowych odpowiada iloczynowi wielkości jego udziału we współwłasności lokalu i wielkości udziału we współwłasności nieruchomości wspólnej przypadającej na ten lokal. Do wyznaczenia stosunku, o którym mowa w ust. 3, niezbędne jest określenie, oddzielnie dla każdego samodzielnego lokalu, jego powierzchni użytkowej wraz z powierzchnią pomieszczeń do niego przynależnych (ust. 4). Zatem w wyniku ustanowienia odrębnej własności lokalu przenoszony jest udział w nieruchomości wspólnej, określany zgodnie z powyższymi zasadami. W myśl art. 7 ust. 1 i 2 tej ustawy odrębną własność lokalu można ustanowić w drodze umowy, a także jednostronnej czynności prawnej właściciela nieruchomości albo orzeczenia sądu znoszącego współwłasność (ust. 1 ). Umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu powinna być dokonana w formie aktu notarialnego; do powstania tej własności niezbędny jest wpis do księgi wieczystej (ust. 2). Zatem do ustanowienia własności lokalu wraz z udziałem w częściach wspólnych koniecznym jest zawarcie umowy w formie aktu notarialnego oraz wpis w księdze wieczystej.

W niniejszej sprawie nie jest sporne to, że podatnik wraz z małżonką zawarli najpierw umowę o przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a następnie w dniu [...] r. Rep. A nr [...] ze Spółdzielnią Mieszkaniową umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia własności lokalu mieszkalnego wraz z udziałem wynoszącym [...]/[...] części we współwłasności nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o łącznej powierzchni [...] m2. Dla ww. nieruchomości została założona nowa księga wieczysta o nr [...] w dniu [...] r. (data wpisu do księgi wieczystej). Zatem w tym dniu skarżący wraz z małżonką stali się właścicielami lokalu mieszkalnego oraz użytkownikami wieczystymi gruntu w udziale wynoszącym [...]/[...] części we współwłasności nieruchomości o łącznej powierzchni [...] m2. Zatem w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u.p.o.l. stali się podatnikami podatku od nieruchomości. Różnica powierzchni wynikająca z ww. umów w odniesieniu do powierzchni lokalu mieszkalnego dotyczy przy tym komórki o powierzchni [...] m2, którą objęto ww. aktem notarialnym, a która nie została wskazana w umowie o przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Jednakże w takim wypadku przesądzające znaczenie ma treść aktu notarialnego.

Następnie z dniem 1 stycznia 2019 r. doszło do przekształcenia udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu w prawo własności na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r. poz. 2040). Jednocześnie owo przekształcenie spowodowało, że skarżący wraz z małżonką są podatnikami podatku od nieruchomości w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.

Powyższe oznacza, że skarżący wraz z małżonką w 2021 r. pozostają podatnikami podatku od nieruchomości z tytułu własności ww. lokalu mieszkalnego wraz z udziałem wynoszącym [...]/[...] części we współwłasności nieruchomości wspólnej.

Odnosząc się do kwestii powierzchni gruntu związanej z ww. lokalem mieszkalnym, Sąd stwierdza, że wyliczenie stanowiące podstawę do jej określenia w zaskarżonej decyzji jest w pełni prawidłowe. Wynika ono z następującego wyliczenia: [...]/[...] x [...] m2 = [...] m2. Z kolei wielkość powierzchni garażu wynika wprost z aktu notarialnego z dnia [...] r. Rep. A nr [...]. W § 2.1 tego aktu wprost wskazano, że lokal mieszkalny ma powierzchnię [...] m2. Należy podkreślić, że dane te wynikają także z ewidencji gruntów i budynków, która w myśl art. 21 ust. 1 u.g.k. jest dla organów podatkowych wiążąca. Co więcej sam skarżący wraz z małżonką złożyli w dniu 5 sierpnia 2004 r. informację na podatek od nieruchomości, wskazując powyższe wielkości.

Nie sposób zatem uznać, że przyjęte powierzchnie nie odpowiadają rzeczywistości.

Jednocześnie przyjęte do opodatkowania stawki zgodne są z Uchwałą nr XXVI/602/20 Rady Miasta Katowice z dnia 22 października 2020 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2021 obowiązujących na terenie miasta Katowice. (Dz. Urzęd. Woj. Śl. z 2020 r. poz.7495). Zgodnie z § 1 pkt 1 lit. c tej uchwały od gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego od 1 m2 powierzchni stawka wynosi 0,47 zł. Natomiast od pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego od 1 m2 powierzchni użytkowej stawka wynosi 8,35 zł. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że w myśl art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Natomiast z ust. 2 wynika, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie (art. 88 ust. 1 Konstytucji), zaś zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych określa ustawa (art. 88 ust. 2 Konstytucji). Zasady ogłaszania aktów normatywnych w postaci aktów prawa miejscowego zostały uregulowane w ustawie z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1461). Zgodnie z art. 2a ust. 1 tej ustawy Akty normatywne i inne akty prawne podlegające ogłoszeniu ogłasza się w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 700, 730 i 848), chyba że ustawa stanowi inaczej. Z ust. 2 tego art. wynika, że dzienniki urzędowe wydaje się w postaci elektronicznej, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 13 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w wojewódzkim dzienniku urzędowym ogłasza się akty prawa miejscowego stanowione przez sejmik województwa, organ powiatu oraz organ gminy, w tym statuty województwa, powiatu i gminy. Zatem w niniejszej sprawie ww. uchwała Rady Miasta Katowice, zgodnie z powyższymi wymogami, jest aktem prawa miejscowego, obowiązującego na terenie miasta Katowice i jako taka ma moc obowiązującą na tym terenie.

Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Odnosząc się do wskazywanych przez skarżącego podstaw prawnych należy wyjaśnić, że z art. 4 ust. 3 u.w.l. wynika, że do wyznaczenia stosunku, o którym mowa w ust. 3, niezbędne jest określenie, oddzielnie dla każdego samodzielnego lokalu, jego powierzchni użytkowej wraz z powierzchnią pomieszczeń do niego przynależnych. W niniejszej sprawie wielkość ta została określona w akcie notarialnym, do którego przystąpił skarżący. Również udział w nieruchomości wspólnej wynika z tego aktu. Co więcej wartości te wynikają z wypisu ewidencji gruntów dla przedmiotowej nieruchomości. Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do oceny zarówno przez organy podatkowe, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym czy wskazane wyliczenia są prawidłowe. Kwestia ta pozostaje bowiem poza zakresem niniejszej sprawy w rozumieniu art. 134 i art. 135 p.p.s.a., a którą jest ustalenie wysokości podatku od nieruchomości na 2021 r. Ewentualne nieprawidłowości w określeniu tych wielkości mogą być przedmiotem oceny, jednakże w innych postępowaniach, np. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, które wytacza się przed sądem powszechnym (nie administracyjnym) właściwym dla przedmiotowej nieruchomości.

Natomiast co się tyczy art. 6 u.w.l. stanowiącego, że ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana, to przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Dotyczy on bowiem powstania wspólnoty mieszkaniowej, która jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z 9 czerwca 2005 r., sygn. akt III CZP 33/05 (OSNC 2006/4, poz. 62) "powstaje w razie sukcesywnego wyodrębniania lokali przez właściciela nieruchomości z jednoczesnym oddawaniem w użytkowanie wieczyste części gruntu, choćby niektóre lokale pozostawały niewyodrębnione". Jednocześnie na mocy tego przepisu ustawodawca wyposażył ogół właścicieli, których lokale (wyodrębnione i niewyodrębnione) wchodzą w skład określonej nieruchomości, w znaczną samodzielność organizacyjną i prawną. Nie oznacza to jednak, że wspólnota ta może występować w sprawach dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości swoich członków. Ci bowiem, z mocy art. 3 u.w.l. są każdorazowo podatnikami podatku od nieruchomości i tylko oni mają legitymację do występowania w postępowaniu związanym z wymiarem tego podatku.

Również zarzuty, co do "kołchozowego" nałożenia na skarżącego podatku, nie sposób uznać je za zasadne. Jak już wskazano, zasady określenia podatków zostały określone w u.p.o.l. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 5 u.p.d.o.l. jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz od części budynku stanowiących nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2019 r. poz. 737) ciąży na właścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w nieruchomości wspólnej. Oznacza to że zarówno lokal niemieszkalny (garaż), jak i powierzchnia gruntu wynikająca z ułamkowej części nieruchomości wspólnej podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.