Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3679/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 3, art. 246 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Iwona Rzucidło-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2588/14 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od [...] na rzecz Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej 1100 (tysiąc sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2588/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy: uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1); stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu (pkt 2); zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz [...] kwotę 1617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

W dniu 16 sierpnia 2012 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw [...] (dalej: wnosząca sprzeciw) wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy "AA ZŁOTA KURACJA" o numerze R.243985 na rzecz [...] (dalej: uprawniony).

Sporne prawo ochronne na słowno-graficzny znak towarowy zostało udzielone do oznaczenia towarów w klasach 3 i 5, tj. produktów kosmetycznych i farmaceutycznych.

Jako podstawę prawną swojego żądania wnosząca sprzeciw wskazał art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410; dalej: p.w.p.).

Wnosząca sprzeciw podniosła, iż jest uprawniona z tytułu udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy GOLD THERAPY o nr R.223129 oraz słowno-graficzny znak towarowy GOLD THERAPY o nr R.231343. Znaki te przeznaczone zostały m.in. do oznaczania towarów z klasy 3: kosmetyki: kremy, emulsje, płyny, żele i oliwki do skóry, maseczki do twarzy, maseczki do peelingu, podkłady barwiące (płyny, pasty, pudry), pudry do makijażu, pudry po kąpieli, pudry higieniczne, mydła toaletowe, mydła dezodoryzujące, perfumy, wody toaletowe i kolońskie, środki do kąpieli i pod prysznic (sole, pianki, oliwki, żele), depilatory, dezodoranty i środki przeciw poceniu, środki do pielęgnacji włosów, środki do golenia (kremy, pianki, płyny), środki do makijażu i demakijażu twarzy i oczu, środki przeznaczone do ust, środki do pielęgnacji zębów i jamy ustnej, środki do pielęgnacji i malowania paznokci, środki do higieny intymnej, środki do opalania, środki samoopalające, środki do rozjaśniania skóry, środki przeciw zmarszczkom, preparaty kosmetyczne do ujędrniania skóry, preparaty antycellulitowe, preparaty dla skóry trądzikowej i alergicznej; i z klasy 5: kosmetyki do zastosowań medycznych: balsamy, maści, olejki, płyny sole, żele, kremy dla skóry wysuszonej i podrażnionej opalaniem.

Wnosząca sprzeciw podniosła, że podobieństwo między znakami istnieje przede wszystkim na płaszczyźnie semantycznej, ponieważ znaczenie wyrażeń w znakach pozostaje identyczne. Główny element słowny ZŁOTA KURACJA jest wyłącznie literalnym tłumaczeniem wyrażeń użytych w znakach, na które powołał się wnoszący sprzeciw GOLD THERAPY. Są to określenia, które mają takie same znaczenie, stąd też budzą wśród odbiorców podobne jeśli nie identyczne skojarzenia. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż w znaku spornym występuje jeszcze oznaczenie AA, ponieważ litery te nie posiadają żadnego znaczenia, które powodowałoby oryginalność, czy charakter wyróżniający.

Uprawniony uznał podniesiony zarzut naruszenia przez sporne prawo art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. za bezzasadny. Jego zdaniem, pomiędzy oznaczeniami, na które powołał się wnoszący sprzeciw i znakiem spornym istnieją różnice, które wykluczają ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd i równocześnie wykluczają podejrzenie o jakiekolwiek związki o charakterze ekonomicznym między przedsiębiorstwami, tj. stronami sporu. Zdaniem uprawnionego, element AA wyróżnia cały znak jako początkowa część znaku, natomiast element "ZŁOTA" i "KURACJA" mają poboczne znaczenie. Ponadto, podobieństwo w płaszczyźnie semantycznej, które jest podstawą dla zarzucanego podobieństwa nie zostało także potwierdzone istnieniem ryzyka pomyłki wśród odbiorców. Znak AA ZŁOTA KURACJA po jego przetłumaczeniu na język angielski mógłby brzmieć AA GOLDEN THERAPY, a nie AA GOLD THERAPY. Kluczową kwestią jest istnienie w spornym znaku towarowym wiodącego elementu AA, który bez względu na brzmienie w języku polskim, czy angielskim pozostaje niezmienny i stanowi wyraźną cechę odróżniającą ze względu na powszechną znajomość tego elementu.

W toku dalszego postępowania wnosząca sprzeciw podniosła, że element AA nie posiada zdolności odróżniającej, ponieważ element ten jest opisowy, identyfikuje przedsiębiorstwo uprawnionego i jest pomijany przez potencjalnych odbiorców. Wskazał również, że odbiorcami towarów oznaczanych znakami GOLD THERAPY oraz AA ZŁOTA KURACJA są przeciętni odbiorcy, świadomie poszukujący odpowiedniego rodzaju produktu. Towary tak oznaczane należą do towarów szybko zbywalnych, nabywanych na skutek impulsywnie podejmowanych decyzji. Są one dostępne są często w sprzedaży samoobsługowej, na tych samych półkach bez pomocy fachowego personelu, co potwierdza istnienie bezpośredniego wysokiego ryzyka wprowadzenia potencjalnych odbiorców w błąd.

Podczas rozprawy w dniu 7 kwietnia 2014 r. wnosząca sprzeciw oświadczyła, że rozszerza podstawę prawną sprzeciwu o nową podstawę w postaci zarzutu naruszenia przez sporne prawo ochronne art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., co zostało udokumentowane w postaci załącznika do protokołu rozprawy i znajduje się w aktach sprawy.

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. oddalił sprzeciw.

Organ stwierdził, że nie mógł uwzględnić podniesionego w toku postępowania zarzutu dotyczącego nowej podstawy unieważnienia z art. 132 ust. 2 pkt. 3 p.w.p., ponieważ wnoszący sprzeciw rozszerzył podstawę prawną swojego sprzeciwu po upływie 6 miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 246 ust. 1 p.w.p. UP podkreślił, że jak wynika z akt sprawy prawo na sporny znak towarowy AA ZŁOTA KURACJA o nr R. 243985 zostało udzielone w dniu 20 stycznia 2012 r., natomiast publikacja o udzieleniu prawa na ten znak towarowy w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" nr 7 z 2012 r. Przedmiotowy sprzeciw został złożony w dniu 16 sierpnia 2012 r., a w dniu 7 kwietnia 2014 r. wnoszący sprzeciw rozszerzył podstawę prawną swojego sprzeciwu o zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., czyli po upływie 6 miesięcznego terminu, którym mowa w art. 256 ust. 1 p.w.p. UP – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych – uznał, że z treści art. 246 p.w.p. wynika, że wszystkie podstawy unieważnienia powinny być podane w sprzeciwie i należycie uzasadnione. Zgłaszanie nowych podstaw po upływie wskazanego terminu 6 miesięcy nie jest możliwe.

W dalszej części uzasadnienia, odnosząc się do art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., jako podstawy prawnej sprzeciwu i badając podobieństwo towarów, do których oznaczania przeznaczone są porównywane znaki towarowe organ uznał, że towary te są identyczne w zakresie towarów sklasyfikowanych w klasie 3, natomiast towary objęte ochroną w klasie 5 są podobne.

Brak podobieństwa porównywanych znaków na płaszczyźnie fonetycznej wynika z faktu, iż sporny znak składa się z trzech odrębnych elementów: dwóch wyrazów "ZŁOTA" i "KURACJA" oraz pierwszoplanowych liter "AA". Przeciwstawione znaki towarowe składają się z dwóch wyrazów "GOLD" i "THERAPY". Różnica związana jest z ilością liter, sylab, elementów, użytymi literami, a także tym, że znaki przeciwstawione są odbierane zgodnie z angielską fonetyką, sporny znak natomiast, zgodnie z fonetyką polską.

W płaszczyźnie wizualnej sporny znak i słowny znak przeciwstawiony, zdaniem UP, różnią się zastosowaniem takich elementów, jak: odmienne litery, układ elementów słownych w spornym znaku towarowym, zastosowanie kompozycji graficznej w stosunku do zestawienia AA. Sporny znak i słowno-graficzny znak przeciwstawiony, zdaniem UP, różnią się całkowicie w warstwie graficznej.

Oceniając znaki w płaszczyźnie znaczeniowej UP stwierdził, że wnosząca sprzeciw nie wykazała, aby określenie GOLD THERAPY na skutek intensywnego używania było odbierane przez potencjalnych odbiorców jako pochodzące wyłącznie z jej przedsiębiorstwa. Z przedłożonych przez wnoszącą sprzeciw materiałów wynika raczej, że jest to rodzaj kuracji. Określenie ZŁOTA KURACJA w spornym znaku ma charakter informacyjny, a wskazuje na to sposób jego umieszczenia nie w centralnej części znaku gdzie znajduje się fantazyjny element AA. Element ZŁOTA KURACJA może być odczytywany przez potencjalnych odbiorców jako wskazanie na użyty składnik (złoto) w produkcie bądź jako informacja o docelowej grupie odbiorców (osób starszych - tzw. 60+). Zdaniem UP, określenie ZŁOTA KURACJA odnosi się do czynności bądź przedmiotów mających na celu lub służących leczeniu przy pomocy złota, który to metal szlachetny wykorzystywany jest w lecznictwie i kosmetyce od czasów starożytnych. Znak ten zatem, informuje o składzie i sposobie działania tak oznaczanych towarów. Zestawienie AA w odniesieniu do towarów jest, w ocenie UP, fantazyjne, niemniej jak stwierdził sam Uprawniony, może być kojarzone z oznaczeniem z języka łacińskiego "ante allergicum", a więc odnoszącym się do produktów o działaniu przeciwalergicznym.

Odnosząc się do ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd UP uznał, iż z uwagi na rosnącą świadomość i wiedzę przeciętnych konsumentów produktów kosmetycznych i farmaceutycznych, potencjalny nabywca przed dokonaniem ich zakupu uważnie analizuje zarówno sam towar jak również umieszczoną z reguły etykietę czy ulotkę, na której przedstawione są szczegółowe informacje o producencie i samym produkcie. Stopień uwagi odbiorców jest wyższy niż przeciętny z uwagi na nieobojętny dla zdrowia charakter tak oznaczanych produktów, w szczególności odnosi się to do towarów sklasyfikowanych w klasie 5. W ocenie UP, czynnikiem zmniejszającym bezpośrednie ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd jest okoliczność, iż w dacie zgłoszenia do rejestracji spornego znaku towarowego uprawnionemu przysługiwały również prawa ochronne do szeregu znaków towarowych z elementem AA przeznaczonych w szczególności do oznaczania towarów w klasach 3 i 5 zawierających, identyczną do występującej w spornym znaku towarowym, charakterystyczną dla oznaczeń uprawnionego kombinację elementów słownych i graficznych.

UP - odnosząc się do materiału dowodowego przedstawionego przez wnoszącego sprzeciw na okoliczność uzyskania przez znak GOLD THERAPY wskutek jego używania siły odróżniającej stwierdził - że materiał ten wskazywał jedynie, że wnoszący sprzeciw używał tego oznaczenia w funkcji opisowej – informującej o składzie produktu. Ponadto, w ocenie UP, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można przyjąć, aby oznaczenie GOLD THERAPY stosowane było przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego na tyle intensywnie, aby wykreować asocjację wśród odbiorców oznaczenia z towarem.

Organ stwierdził, że załączony materiał dowodowy stanowi w przeważającej mierze zrzuty z odpowiednich stron internetowych bez wskazania na ilość odsłon. Dowód zawierający kartę reklamową nie wskazuje na ilość, czas oraz miejsce publikacji. Także reklama w piśmie "Cosmetic reporter" czy "Kosmetyki magazyn" nie zawierają wskazania nakładu, a "zestawienie ilościowe sprzedanych kosmetyków GOLD THERAPY w latach od sierpnia 2006 - do grudnia 2010" nie posiada żadnych informacji dotyczących źródła tak sporządzonego raportu, osób go sporządzających, co czyni ten materiał mało wiarygodnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r. uwzględnił skargę wnoszącej sprzeciw i uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP.

Sąd zgodził się z przeprowadzoną przez UP analizą podobieństwa porównywanych towarów oraz oznaczeń w kontekście przesłanek art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., stanowiącego jedną ze względnych przeszkód udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy.

Sąd I instancji podzielił stanowisko UP, że porównywane w sprawie towary są identyczne w klasie 3 i podobne w klasie 5.

Sąd I instancji zgodził się z przeprowadzoną przez UP analizą podobieństwa oznaczeń w kontekście przesłanek art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., która doprowadziła do konkluzji, że dominującym elementem w spornym znaku towarowym jest zestawienie liter "AA" wobec drugoplanowych ze względu na usytuowanie w znaku, jak i opisowy charakter wyrazów "Złota Kuracja", co w zdecydowany sposób różnicuje porównywane znaki. Słusznie więc, dokonując całościowej oceny porównywanych znaków towarowych, należało stwierdzić brak podobieństwa tych znaków w oparciu o ogólne wrażenie, jakie wywierają one na przeciętnym odbiorcy. Oznacza to brak istnienia ryzyka pomylenia porównywanych znaków towarowych w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego.

Natomiast Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem Urzędu Patentowego uzasadniającym nierozpatrzenie zarzutów odnoszących się do powołanej przez wnoszącą sprzeciw nowej podstawy sprzeciwu po upływie 6 miesiącu od jego wniesienia opartej na naruszeniu art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p.

Sąd I instancji podkreślił, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż w trakcie toczącego się postępowania spornego, wszczętego na skutek skutecznie wniesionego, umotywowanego, uznanego przez uprawnionego za bezzasadny sprzeciwu, wnoszący sprzeciw nie może po upływie terminu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa - rozszerzyć podstawy sprzeciwu uzupełnić czy też przedstawić nową motywację odpowiednio do rozszerzonej podstawy sprzeciwu. Dopiero bowiem na podstawie art. 2553 ust. 5 p.w.p. - w przypadku nadmiernego przewlekania postępowania przez strony - Urząd Patentowy może wyznaczyć stronom postępowania w toku prowadzonego postępowania, także na posiedzeniu niejawnym, termin na podanie wszystkich twierdzeń oraz dodatkowych dowodów na ich poparcie, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania, chyba że strona wykaże, że ich powołanie w wyznaczonym terminie nie było możliwe albo że potrzeba powołania wynikła później.

Ponadto z art. 25512 wynika, że przepisy art. 2551-25511 stosuje się odpowiednio do spraw wszczętych na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, co oznacza, że nie będą miały zastosowania do takich spraw ust. 1 i ust. 2 art. 2552 p.w.p., w związku z regulacją zawartą w art. 247 p.w.p., ale będzie miał zastosowanie ust. 3 art. 2552 p.w.p. Z regulacji zawartej w art. 2552 ust. 1 i ust. 2 p.w.p. wynika, że Urząd Patentowy doręcza stronom postępowania spornego odpisy wniosku, wyznaczając jednocześnie termin do nadesłania pisemnej odpowiedzi na wniosek. Strona wezwana do udzielenia odpowiedzi na wniosek dołącza do odpowiedzi odpisy w liczbie odpowiadającej liczbie stron postępowania spornego. Tymczasem ust. 3 tego artykułu stanowi, że przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do innych pism składanych przez strony postępowania spornego.

W ocenie Sądu I instancji nie można przyjąć, że w postępowaniu spornym wszczętym na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, art. 2552 ust. 3 p.w.p., ma inny zakres zastosowania niż w innych postępowaniach spornych i że wykluczone jest w piśmie, o którym mowa w tym przepisie, po upływie terminu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, rozszerzenie bądź zmiana podstawy sprzeciwu czy też motywacji sprzeciwu.

Przyjęcie natomiast stanowiska, iż po upływie terminu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, w toczącym się postępowaniu spornym wszczętym na skutek skutecznie wniesionego umotywowanego sprzeciwu, wnoszący sprzeciw nie może rozszerzyć podstawy sprzeciwu uzupełnić, czy też przedstawić nowej motywacji odpowiednio do rozszerzonej podstawy sprzeciwu - stanowiłoby ograniczenie zasady prawdy obiektywnej niemające uzasadnienia w brzmieniu przepisów regulujących zasady postępowania spornego. Ustawodawca w art. 246 ust. 1 p.w.p. rygorystycznie zakreślił ramy czasowe do złożenia umotywowanego sprzeciwu, od których uzależnione są, określone w art. 247 ust. 2 p.w.p. skutki prawne, a więc również skuteczne wszczęcie postępowania spornego w przypadku uznania przez uprawnionego sprzeciwu za bezzasadny. W przypadku wszczęcia tego postępowania toczy się ono według zasad określonych w art. 2551-25511 p.w.p. i w ocenie Sądu I instancji, nie ograniczają go dodatkowo powyższe ramy czasowe.

W świetle powyższego Sąd I instancji stwierdził, że UP naruszył art. 246 ust. 1, art. 255 ust. 1 pkt 9 oraz ust. 4 p.w.p., poprzez przyjęcie, iż okres 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, o którym mowa w art. 246 ust. 1 p.w.p., wpływa na ograniczenie możliwości rozszerzenia podstawy sprzeciwu lub jego motywacji w toczącym się już postępowaniu spornym wszczętym na skutek skutecznie wniesionego umotywowanego sprzeciwu, oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez nierozpatrzenie przedstawionego przez wnoszącą sprzeciw materiału dowodowego, zwłaszcza w kontekście rozszerzenia podstawy prawnej sprzeciwu o zarzut naruszania, na skutek udzielonego, spornego prawa ochronnego, art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

II

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli: Urząd Patentowy oraz [...] jako uprawiony do spornego znaku towarowego.

Urząd Patentowy wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi co do istoty. Ponadto organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 246 ust. 1 i 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że po upływie 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, dopuszczalne jest zarówno rozszerzenie i zmiana podstawy prawnej sprzeciwu, jak i przedstawienie nowej motywacji do rozszerzonej podstawy sprzeciwu, co skutkowało uznaniem, że Urząd bezpodstawnie odstąpił od rozpatrzenia zarzutów odnoszących się do naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., podczas gdy termin, o którym mowa w art. 246 ust. 1 p.w.p., jest terminem prawa materialnego, wskazanie nowych podstaw unieważnienia, niezawartych w sprzeciwie, na etapie postępowania spornego, po upływie 6 miesięcy od opublikowania informacji o udzieleniu prawa ochronnego jest niedopuszczalne, a w konsekwencji nowe podstawy sprzeciwu nie podlegają rozpoznaniu przez Urząd, ponieważ pozostają one poza zakresem sprawy rozstrzyganej w postępowaniu spornym w rozumieniu art, 247 ust. 2 p.w.p.;

2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z 246 ust. 1 i 2 i art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, że Urząd dopuścił się mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, tj. dokonał wadliwej oceny materiału dowodowego złożonego przez skarżącego przy piśmie z dnia 28 października 2013 r. jako dowód 24 (zestawienie ilościowe sprzedanych kosmetyków GOLD THERAPY), "zwłaszcza w kontekście rozszerzenia podstawy prawnej sprzeciwu o zarzut naruszenia, na skutek udzielonego spornego prawa ochronnego art. 132 ust 2 pkt 3 p.w.p." (s. 20 wyroku), prowadzące do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, chociaż przedmiotowy materiał dowodowy został oceniony przez Urząd i uznany za mało wiarygodny (s. 17 decyzji), a art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. jako podstawa sprzeciwu nie został skutecznie zgłoszony i nie podlegał rozpatrzeniu, tym samym nawet błędna ocena przedmiotowego materiału dowodowego nie mogła mieć wpływu treść rozstrzygnięcia;

3. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Urząd w sytuacji, gdy miał wątpliwości co do wiarygodności przedłożonych dowodów, powinien był to zasygnalizować i dać możliwość skarżącemu uzupełnienia materiału dowodowego (s. 19 wyroku), prowadzące do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, chociaż ocena decyzji Urzędu powinna uwzględniać specyfikę postępowania spornego, które jest postępowaniem kontradyktoryjnym. Urząd Patentowy jest związany granicami wniosku, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który składając sprzeciw powinien wykazać, jakie warunki wymagane do uzyskania prawa nie zostały spełnione, wyznaczając w ten sposób granice badania sprawy przez Urząd, w postępowaniu spornym Urząd pełni rolę arbitra i nie ma obowiązku określania z urzędu jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego, jak również przeprowadzania dowodów z urzędu, ani sygnalizowania stronom braków przedłożonego materiału dowodowego, natomiast zadaniem Urzędu jest wnikliwa, pełna i wyczerpująca ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego (czyli wskazanego przez strony), co powinno znaleźć odzwierciedlenie w wydanej decyzji i co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

[...] zaskarżył wyrok w całości domagając się jego uchylenia i zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi - na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. -zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego:

a) poprzez błędną ocenę art. 246 ust. 1, art. 255 ust. 1 pkt 9 oraz ust. 4 p.w.p. dotyczących nierozpatrzenia zarzutów odnoszących się do naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p.;

b) poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 246 ust. 1 i 2 p.w.p., podczas gdy z ustalonego stanu faktycznego wynikało, że przepis ten nie dopuszcza wnoszenia rozszerzenia podstawy sprzeciwu poza 6 miesięcznego terminu od daty opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa oraz nie uznanie utrwalonego w tym względzie orzecznictwa;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 21 kwietnia 2009 r., które to naruszenie przepisów miało istotny wpływ na wynik postępowania;

b) art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie wyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz braku uzasadnienia stanowiska Sądu w odniesieniu do niektórych zarzutów skargi, które to naruszenie przepisów miało istotny wpływ na wynik postępowania;

Argumentację na poparcie zarzutów skarżący kasacyjnie uczestnik przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosząca sprzeciw - [...] wniosła o jej oddalenie.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi kasacyjne mają usprawiedliwione podstawy.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje jednak żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania sądowego prowadzonego przez WSA w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za usprawiedliwione zarzuty naruszenia prawa materialnego zawarte w pkt 1 petitum skarg kasacyjnych wniesionych przez Urząd Patentowy RP oraz [...], tj. zarzuty naruszenia art. 246 ust. 1 i 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że po upływie 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, dopuszczalne jest zarówno rozszerzenie i zmiana podstawy prawnej sprzeciwu, jak i przedstawienie nowej motywacji do rozszerzonej podstawy sprzeciwu, co skutkowało uznaniem przez Sąd I instancji, że Urząd Patentowy bezpodstawnie odstąpił od rozpatrzenia zarzutów odnoszących się do naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p.

W rozpoznawanej sprawie wnosząca sprzeciw - po upływie 6 miesięcznego terminu do jego wniesienia - rozszerzyła podstawę prawną sprzeciwu o nową podstawę z art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., zaś UP odmówił wzięcia jej pod uwagę przy rozpoznawaniu sprzeciwu, zaś Sąd I instancji uznał postępowanie UP za błędne i m.in. z tego powodu uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że UP naruszył art. 246 ust. 1, art. 255 ust. 1 pkt 9 oraz ust. 4 p.w.p., gdyż po upływie 6 miesięcy podstawa sprzeciwu może być zmieniana i uzupełniana w toku postępowania spornego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji jest błędne, zaś zarzuty wynikające z obu skarg kasacyjnych, które je kwestionują są usprawiedliwione.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko tego Sądu wyrażone w tezie do wyroku z 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2037/13, że: "Wnoszący sprzeciw jest zobligowany do wskazania wszystkich okoliczności uzasadniających unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy w treści sprzeciwu, w okresie 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu tego prawa. Rozszerzenie sprzeciwu o nowe podstawy po upływie terminu do jego wniesienia naruszałoby zasadę wyrażoną w art. 246 ust. 1 p.w.p., z której wynika, iż każdy nie mając interesu prawnego może, ale tylko w terminie 6 miesięcy od opublikowania informacji o udzieleniu prawa, sprzeciwić się jego udzieleniu. Wskazanie nowych podstaw unieważnienia, niezawartych w sprzeciwie, na etapie postępowania spornego przed Urzędem Patentowym RP, po upływie 6 miesięcy od opublikowania informacji o udzieleniu prawa ochronnego jest niedopuszczalne, a w konsekwencji nowe podstawy sprzeciwu nie podlegają rozpoznaniu przez Urząd Patentowy RP, ponieważ pozostają one poza zakresem sprawy rozstrzyganej w postępowaniu spornym w rozumieniu art. 247 ust. 2 p.w.p.".

Analogiczne stanowisko o niedopuszczalności wskazania nowych podstaw sprzeciwu po upływie 6 miesięcznego terminu do jego wniesienia znajduje potwierdzenie w orzecznictwie NSA (por. wyroki NSA: z 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 592/13; z 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1983/13; 19 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1077/14; z 24 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 2381/14).

Jak stwierdził NSA w wyroku z 19 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1077/14 termin do wniesienia sprzeciwu jest terminem prawa materialnego, a po jego upływie nie jest możliwe przytaczanie nowych podstaw sprzeciwu. Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p. sprzeciw jest środkiem służącym każdemu, ale tylko w ciągu 6 miesięcy od ogłoszenia w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" o udzielonych prawach, to mając na względzie zasadę trwałości decyzji administracyjnych, przepisy dotyczące sprzeciwu muszą być wykładane i stosowane ściśle. W omawianym wyroku NSA przedstawił, dlaczego w świetle uregulowań p.w.p. po upływie 6 miesięcy nie mogą być skutecznie prezentowane nowe podstawy do jego wniesienia (wyrok NSA z 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 592/13). Również w wyroku z dnia 15 stycznia 2015 r. II GSK 1983/13 NSA podkreślił, że z uwagi na fakt, że sprzeciw ma charakter skargi actio popularis, do wymogów formalnych należy wskazanie w nim podstawy faktycznej i prawnej, na jakiej jest oparty. Powołując się na zasadę 17 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2868/95 z dnia 13 grudnia 1995 r. wykonującego rozporządzenie Rady (WE) nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U.UE.L.1995.303.1), NSA przyjął, że w świetle art. 246 ust. 1 p.w.p. po upływie 6 miesięcznego terminu nie jest już dopuszczalne rozszerzenie zakresu sprzeciwu, tak pod względem podstaw prawnych, jak i podstaw faktycznych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest błędne, gdyż wprawdzie oba środki (wniosek i sprzeciw) wszczynają postępowanie mogące przekształcić się w postępowanie sporne i ich celem jest unieważnienie prawa, to jednak ustawodawca wyraźnie je rozróżnia w art. 255 ust. 1 pkt 1-8 w zw. z art. 2551 ust. 1 p.w.p. oraz art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. Ponadto z treści art. 25512 p.w.p. wynika wyraźnie, że postępowania zapoczątkowane wnioskiem o unieważnienie i sprzeciwem nie są tożsame, gdyż ustawodawca postanowił, że przepisy regulujące postępowanie sporne zapoczątkowane wnioskiem stosuje się do postępowania zapoczątkowanego sprzeciwem jedynie odpowiednio, co oznacza, że stosuje się je tylko o tyle, o ile nie kolidują z kształtem danej instytucji prawnej.

Wskazanie w postępowaniu spornym wszczętym złożeniem wniosku nowych podstaw prawnych unieważnienia prawa jest dopuszczalne, bo brak jakichkolwiek podstaw do ograniczeń w tym względzie, zaś zmianę, rozszerzenie lub ograniczenie wniosku (a nie sprzeciwu) przewiduje wprost art. 2556 ust. 2 pkt 3 p.w.p. Natomiast rozszerzenie granic sprzeciwu w postępowaniu spornym, toczącym się na skutek jego wniesienia, prowadzi wprost do przekroczenia (ominięcia) terminu do wniesienia umotywowanego sprzeciwu i pozbawia uprawnionego możliwości ustosunkowania się do sprzeciwu przed skierowaniem sprawy do postępowania spornego.

Z omówionych względów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanie nowej podstawy sprzeciwu w toku postępowania spornego z art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. przez wnoszącą sprzeciw nie było dopuszczalne i ta nowa podstawa sprzeciwu nie podlegała rozpatrzeniu przez Urząd Patentowy. Zatem za niezasadne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej wniesionej przez [...] odnoszące się do art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p.

Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na to, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a., to w oparciu o ten przepis uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Dokonując oceny legalności decyzji organu, wydanej w niespornych okolicznościach stanu faktycznego sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że jest ona zgodna z prawem, w związku z czym oddalił skargę [...] na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.