Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 168/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 12 ust.. 1 pkt 1, par. 13 ust. 1 i 2, par. 60 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek, , Asesor WSA Elżbieta Granatowska, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2021 r. sprawy ze skargi A.F. i K.F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

I.

Decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. D. prowadzącemu działalność gospodarczą J. (dalej jako Inwestor) pozwolenia na budowę obejmującego budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej.

Wniosek o pozwolenie na budowę wpłynął w dniu 19 lipca 2019 r. a w postępowaniu udział brał wyłącznie inwestor.

Decyzja wskutek niezaskarżenia stała się ostateczna.

II.

Po rozpatrzeniu wniosku A. i K. F.(dalej jako Skarżący) o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji budowlanej, Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2020 r. znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności wskazanego rozstrzygnięcia.

III.

Po rozpatrzeniu odwołania Skarżących, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] grudnia 2020 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewody.

Wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie o posiadanym przez Inwestora prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną nr ewid. [...] na cele budowlane, zatem nie doszło do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm. - dalej jako P.b. - według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji).

Z akt sprawy wynika również, że działka na której zaprojektowano sporną inwestycję, w dniu wydania pozwolenia na budowę objęta była zakresem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w O. – [...] (Północ) przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z [...] stycznia 2008 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2008 r. nr [...] poz. [...]) i znajdowała się na obszarze oznaczonym w ww. miejscowym planie symbolem 9 MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Powyższe przeznaczenie terenu wynika z § 17 pkt 9 w zw. z § 4.1. tabela nr 1 ww. planu. Sporne przedsięwzięcie nie narusza, a tym bardziej rażąco wymogu dotyczącego przeznaczenia terenu inwestycyjnego.

Dalsza analiza akt nie wykazała także, aby sporna inwestycja naruszała w sposób rażący:

- wynikające z § 4.1. tabela nr 1 - przeznaczenie terenów;

- § 5.1. tabela nr 2 - wskaźniki zabudowy działki ustalenia planu miejscowego co do rodzaju zabudowy (dopuszczalna - domy mieszkalne do 4 lokali mieszkalnych, projektowana - budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej);

- co do wysokości zabudowy (maksymalna - do 12 m; projektowana - 10,92 m w kalenicy);

- co do maksymalnego wskaźnika zabudowy (dopuszczalny - dla działek o pow. powyżej 500 m2 - 35%; projektowany - 34,28% przy powierzchni działki inwestycyjnej wynoszącej 562,50 m2);

- co do powierzchni biologicznie czynnej (wymagana - dla działek o powierzchni powyżej 500 m2 minimum 55%; projektowana - 55,61%);

- co do minimalnej szerokości elewacji frontowej w zabudowie bliźniaczej (dopuszczalna - 6 m; projektowana - 16 m).

Zgodnie z § 6.1. tabela nr 3 lp. 1 planu, na terenie oznaczonym symbolem MN ustala się: układ głównej kalenicy budynku - prostopadła lub równoległa do ulicy lub bocznej granicy działki; dachy strome, symetryczne o spadku głównych połaci dachowych wynoszącym od 30 do 45 stopni.

W myśl § 7 pkt 2 lit. b) zakazuje się dachów o przesuniętej w pionie kalenicy oraz o niesymetrycznych spadkach połaci. Z kolei stosownie do § 7 pkt 4 lit. b), d), e), w zabudowie bliźniaczej: układ głównej kalenicy: prostopadły do wspólnej granicy działki (lit. b); pokrycie dachu - dachówka ceramiczna w kolorze naturalnym (lit. d); elewacje w kolorach pastelowych z wyłączeniem kolorów: niebieskiego, czerwieni, fioletu (lit. e).

Zacytowane przepisy § 6.1. tabela nr 3 lp. 1, § 7 pkt 2 lit. b) są przepisami ogólnymi dotyczącymi zasad zabudowy na terenie MN, zaś przepisy § 7 pkt 4 lit. b), d) i e) są przepisami szczegółowymi, które dotyczą zasad zabudowy bliźniaczej.

Analiza projektu budowlanego wykazała, że sporne budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej mają dachy strome o spadkach głównych połaci dachowych wynoszących 40°, a na niewielkiej części (w centralnej części, w której dachy budynków bliźniaczych łączą się) dachy płaskie. Dachy projektowanych budynków mieszkalnych nr [...] i [...] stanowią lustrzane odbicie traktowane łącznie jako całość są względem siebie symetryczne, natomiast oceniane z osobna są niesymetryczne. Kalenice projektowanych budynków są prostopadłe do ulicy oraz równoległe do granic bocznych działki.

Jeżeli chodzi o zasady kształtowania ładu przestrzennego dachy projektowanych budynków pokryte są "dachówką ceramiczną np. Koramic Płaska Orea 9 antracytowa matowa angowa lub inna odpowiadająca", co nie narusza ustalenia wynikającego z § 7 pkt 4 lit. d) planu.

Wątpliwości interpretacyjne zdaniem GINB budzi § 7 pkt 4 lit. b) planu nakazujący aby układ głównej kalenicy był "prostopadły do wspólnej granicy działki". Zdaniem GINB powyższy przepis może być interpretowany w ten sposób, że chodzi o wspólną granicę, w której usytuowane są oba budynki (segmenty) tworzące bliźniak. W analizowanym przypadku taka sytuacja nie zachodzi, ponieważ projektowane budynki usytuowane są na jednej działce inwestycyjnej i nie mają wspólnej granicy. Prowadzi to do wniosku, że ten przepis nie ma zastosowania w niniejszym przypadku.

Decyzja budowlana została zdaniem GINB wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 6.1. tabela nr 3 lp. 1 oraz § 7 pkt 2 lit. b), z uwagi na to, że sporne budynki zostały zaprojektowane częściowo z dachami płaskimi, a spadek połaci na poszczególnych projektowanych budynkach mieszkalnych traktowanych z osobna jest niesymetryczny (przy czym projektowane budynki mieszkalne tworzące bliźniak traktowane jako całość zachowują symetryczny spadek połaci). W ocenie GINB powyższe naruszenia nie noszą znamion rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W szczególności skutki analizowanych uchybień nie mogą być uznane za niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. W ocenie GINB powyższe uchybienia nie zaburzają w istotny sposób ładu przestrzennego na tym terenie ani nie wpływają na zagospodarowanie nieruchomości sąsiednich. Wpływają one jedynie na walory estetyczne, przy czym układ kalenicy dachu i geometria dachu nie są nadrzędnymi elementami kształtującymi zabudowę.

W odniesieniu natomiast do wymogu wynikającego z § 7 pkt 4 lit. e) planu, aby elewacja była w kolorach pastelowych z wyłączeniem koloru: niebieskiego, czerwieni, fioletu GINB wskazał, że z projektu budowlanego wynika, że elewację przewidziano w kolorach grafitowym oraz białym. Powyższe prowadzi do wniosku, że decyzja budowlana została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z § 7 pkt 4 lit. e) planu. Nie sposób jednak uznać powyższego uchybienia za rażące, gdyż nie wywołuje ono szczególnie doniosłych skutków społeczno-gospodarczych, które uzasadniałyby wyeliminowanie ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, z obrotu prawnego w trybie nieważnościowym. W szczególności jeżeli wziąć pod uwagę zasadę stabilności decyzji administracyjnej, wynikającej z art. 16 k.p.a. Kolorystyka elewacji może bowiem wpływać jedynie na walory estetyczne zabudowy, ale nie jest nadrzędnym elementem kształtującym zabudowę.

Analizując zgodność decyzji budowlanej i zatwierdzonego projektu z przepisami technicznymi GINB wskazał, że nie narusza on rażąco art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm. - dalej również jako rozporządzenie).

Analiza projektu zagospodarowania terenu wykazała, że sporny budynek mieszkalny nr [...] w zabudowie bliźniaczej został zaprojektowany w odległości 6,17 m od granicy działki [...], w odległości 4,48 m od granicy działki nr ewid. [...] oraz [...], w odległości 4,21 m od granicy działki [...]. Sporny budynek mieszkalny nr [...] w zabudowie bliźniaczej został zaprojektowany w odległości 4,18 m od granicy działki nr ewid. [...], w odległości 4,24 m od granicy działki nr ewid. [...] oraz w odległości od 4,97 m do 5,11 m od granicy działki nr ewid. [...].

Odnośnie do zarzuconego naruszenia § 13 rozporządzenia ws. warunków technicznych organ wyjaśnił, że w projekcie budowlanym brak jest analizy przesłaniania i nasłonecznienia. Wprawdzie znajduje się w nim informacja, że "Budynek nie będzie powodował zacienień działek przyległych", to jednak § 13 i § 60 rozporządzenia ws. warunków technicznych dotyczą naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz zapewnienia odpowiedniego czasu nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Powyższe przepisy nie dotyczą ograniczeń z tytułu "zacienienia działki".

W projekcie budowlanym brak jest jakichkolwiek informacji odnośnie do tego czy w ścianach budynków (usytuowanych na działkach nr ewid. [...], [...] oraz [...]), zwróconych w stronę projektowanych budynków mieszkalnych, znajdują się okna pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i na jakiej wysokości od poziomu gruntu. Powyższe uniemożliwia stwierdzenie, że kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2019 r. została wydana z rażącym, tj. oczywistym, bezspornym i dostrzegalnym na "pierwszy rzut oka", naruszeniem § 13 oraz § 60 ust. 2 rozporządzenia ws. warunków technicznych.

GINB wyjaśnił, że analiza projektu budowlanego wykazała, że sporne budynki jednorodzinne nr 1 i 2 w zabudowie bliźniaczej (budynki przesłaniające) mają wysokość 10,92 m w kalenicy, przy czym w części, w której łączą się ze sobą (na długości ok. 4 m) ich dachy są płaskie, a ich wysokość w tej części wynosi 9,09 m.

Projektowane budynki zostały usytuowane w odległości 8,23 m od budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] (należący do Skarżących). Ze znajdującej się w aktach sprawy, a przedłożonej przez Skarżących na etapie postępowania nieważnościowego "Analizy obszaru oddziaływania budynku mieszkalnego" sporządzonej przez inż. Ł. M. wynika, że najniżej położone okna pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w elewacji budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. [...] skierowanej w stronę projektowanych budynków (tj. okna najbardziej narażone na przesłanianie oraz pozbawienie normatywnego nasłonecznienia) znajdują się na wysokości 1,11 m od poziomu gruntu.

Stosownie do § 13 ust. 2 rozporządzenia, wysokość przesłaniania, o której mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Projektowane budynki jednorodzinne nr 1 i 2 w zabudowie bliźniaczej (budynki przesłaniające) mają wysokość 10,92 m w kalenicy, przy czym łącznie z kominami ich wysokość wynosi 11,22 m. Należy jednak zdaniem organu mieć na uwadze, że kominy odsunięte są od krawędzi dachu o ok. 4 m w stronę środka działki inwestycyjnej. Stąd też, w kontekście analizy przesłaniania i nasłonecznienia budynku skarżących na działce nr ewid. [...], znaczenie ma wysokość projektowanych budynków w kalenicy.

Wprawdzie najwyższe zacieniające krawędzie projektowanych budynków przesłaniających znajdują się na wysokości 10,92 m (w kalenicy), to jednak należy mieć na uwadze, że projektowane budynki w części, w której łączą się ze sobą tj. w centralnej części bliźniaka, na długości około 4 m mają dachy płaskie a ich wysokość w tej części wynosi 9,09 m. Uwzględniając powyższe oraz to, że odległość między budynkami przesłaniającymi a budynkiem przesłanianym (budynek na działce nr ewid. [...]) wynosi 8,23 m, a najniżej położone okna pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku na działce nr ewid. [...] znajdują się na wysokości 1,11 m od poziomu gruntu należy stwierdzić, że w analizowanym przypadku maksymalna wysokość przesłaniania wynosi 9,81 m (10,92 m - 1,11 m). Z uwagi jednak na to, że kalenice projektowanych budynków zwrócone są prostopadle w kierunku budynku mieszkalnego na działce [...] a projektowany bliźniak w centralnej części ma wysokość 9,09 m przyjąć należy, że wysokość przesłaniania w tym przypadku nie jest jednakowa i wynosi od 7,98 m (9,09 - 1,11) do maksymalnie 9,81 m. W analizowanym przypadku, aby z całą pewnością został spełniony wymóg wynikający z § 13 ust. 1 rozporządzenia ws. warunków technicznych, wysokość przesłaniania nie powinna przekraczać 9,34 m (8,23 m + 1,11 m).

Nie należy jednak zdaniem GINB zapominać o tym, że krawędzie budynków przesłaniających przekraczają wysokość 9,34 m jedynie w niewielkiej części, tj. w szczytowych częściach stromych dachów usytuowanych prostopadle względem działki Skarżących. Stąd też nie można stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do rażącego naruszenia § 13. Organy administracji publicznej badają prawidłowość decyzji w trybie art. 156 k.p.a. na podstawie materiału dowodowego jakim dysponował organ administracji architektoniczno-budowlanej w dacie wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, a z tego materiału dowodowego nie wynika w sposób oczywisty, dostrzegalny na "pierwszy rzut oka", aby w analizowanym przypadku doszło do rażącego naruszenia § 13 ust. 1 rozporządzenia. Skoro ewentualne naruszenie § 13 ww. rozporządzenia dotyczące przesłaniania nie ma charakteru rażącego, to nie sposób również uznać, że w analizowanej sprawie doszło do rażącego naruszenia § 60 ww. rozporządzenia dotyczącego nasłonecznienia. W szczególności, że z "Analizy obszaru oddziaływania budynku mieszkalnego" sporządzonej przez inż. Ł. M.wynika, że na parterze budynku na działce nr ewid. [...], obok okna pomieszczenia najbardziej narażonego na ewentualny brak normatywnego nasłonecznienia, znajdują się jeszcze dwa inne okna usytuowane "bardziej korzystnie" względem projektowanych budynków. Z powyższej analizy wynika, że również na piętrze znajdują się dwa okna, które z racji wysokości od poziomu gruntu na jakiej się one znajdują z pewnością nie są pozbawione normatywnego nasłonecznienia wynikającego z § 60 ww. rozporządzenia. Jak natomiast wynika wprost z § 60 ust. 2 rozporządzenia ws. warunków technicznych, w mieszkaniu wielopokojowym, a do takich zalicza się mieszkanie Skarżących dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju.

Ponadto, wskazać należy, że Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...], znak: [...] zmienił kontrolowaną decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2019 r., nr [...], znak: [...], a projekt budowlany zamienny przewiduje zmianę w zakresie konstrukcji dachu z układu dwuspadowego na układ dwuspadowy z naczółkami z zachowaniem kąta nachylenia połaci głównych bez zmian tj. 40°. Przewidziany w projekcie budowlanym zamiennym układ dachu z naczółkami wpływa na zmniejszenie oddziaływania spornych budynków na budynek mieszkalny usytuowany na działce nr ewid. [...] należącej do Skarżących.

W świetle powyższej argumentacji kontrolowana decyzja budowlana nie narusza rażąco art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 13 ust. 1 i 2, § 57 oraz § 60 ust. 1 rozporządzenia ws. warunków technicznych.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących okoliczność przesłaniania budynku Skarżących na działce nr ewid. [...] co mają potwierdzać znajdujące się w aktach sprawy "Analiza obszaru oddziaływania budynku mieszkalnego." z 17 października 2019 r. sporządzona przez inż. Ł. M. oraz "Analiza obszaru oddziaływania budynku mieszkalnego" z listopada 2019 r. sporządzona przez mgr. inż. arch. J. S. GINB wskazał, że bada prawidłowość decyzji w trybie art. 156 k.p.a. w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji i w oparciu o zamknięty materiał dowodowy jakim dysponował organ administracji architektoniczno-budowlanej w dacie wydanie kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Znajdujące się w aktach sprawy analizy przesłaniania, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji budowlanej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 2 pkt 3 planu, § 3 pkt 1a i § 14 ust. 1 rozporządzenia ws. warunków technicznych wskazującego na to, że dojazd do działki inwestycyjnej nie spełniania parametrów wynikających z § 14 ww. rozporządzenia GINB wskazał, że analiza projektu zagospodarowania terenu wykazała, że dojazd do spornej inwestycji będzie odbywać się po działkach nr ewid. [...], [...] i [...] pasem drogowym o szerokości ok. 3,5 m.

Z księgi wieczystej działki inwestycyjnej nr [...] wynika, że każdoczesnym właścicielom działki nr ewid. [...] przysługuje nieograniczone w czasie prawo służebności gruntowej: po działce nr ewid. [...], polegające na prawie przejazdu i przechodu pasem drogowym biegnącym wzdłuż granicy z sąsiednią działką nr ewid. [...] - od ul. [...] do działki nr ewid. [...]; po działce nr ewid. [...], polegające na prawie przejazdu i przechodu (prawo drogi) istniejącym w terenie pasem drogowym biegnącym wzdłuż granicy z sąsiednią działką nr ewid. [...] - od ul. [...] do działki nr ewid. [...]; po działce nr ewid. [...], polegające na prawie przejazdu i przechodu (prawo drogi) istniejącym w terenie pasem drogowym biegnącym wzdłuż granicy z sąsiednią działką nr ewid. [...] - od ul. [...] do działki nr ewid. [...].

Powyższy pas drogowy służący za dojazd do działki inwestycyjnej nie spełnia wymogów wynikających z § 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych, co oznacza, że kontrolowana decyzja budowlana została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 14 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia. Niezachowanie wymogów wynikających z § 14 rozporządzenia w realiach niniejszej sprawy nie może zostać uznane za rażące naruszenie prawa. GINB zauważył, że przedmiotowa droga dojazdowa ma obsługiwać zabudowę jednorodzinną (poza działką inwestycyjną znajduje się przy niej 5 działek). Przepis § 14 ww. rozporządzenia służy przede wszystkim zapewnieniu bezpieczeństwa pożarowego, dlatego przy ocenie naruszenia prawa poprzez niedostosowanie parametrów drogi do wymogów określonych w rozporządzeniu należy uwzględnić natężenie ruchu na przedmiotowej drodze. Ruch na przedmiotowej drodze będzie ograniczony (zob. wyrok WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 662/16).

Decyzja budowlana zdaniem GINB nie narusza zatem rażąco art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 14 rozporządzenia ws. warunków technicznych.

Kontynuując organ zauważył, że analiza projektu zagospodarowania terenu wykazała, że na działce inwestycyjnej zaprojektowano łącznie 4 zadaszone miejsca postojowe. Wszystkie miejsca postoje zostały zaprojektowane w odległości od 4,18 m do 4,21 m od granicy działki nr ewid [...], w odległości 6,26 m od granicy działki [...] oraz w odległości 5,11 m od granicy działki nr ewid. [...]. Tym samym kontrolowana decyzja nie narusza rażąco art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia ws. warunków technicznych.

Ponadto projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, które - stosownie do art. 20 ust. 4 P.b. - dołączyły oświadczenie o sporządzeniu go zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Analiza nie wykazała również, by kontrolowana decyzja naruszała rażąco inne przepisy, nie jest też obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

IV.

Skargę na powyższą decyzję wywiedli A.i K. F., kwestionując ją w całości. Decyzji GINB zarzucili naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 35 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 3 P.b. w brzmieniu obowiązującym do 17.09.2020 r. poprzez uznanie, że zatwierdzenie projektu budowlanego, który jest niekompletny, a przyjęte w nim rozwiązania są niezgodne z przepisami rozporządzenia ws. warunków technicznych oraz przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest rażącym naruszeniem prawa,

b) rozporządzenia ws. warunków technicznych:

- § 12 ust. 1 pkt 1 w zakresie dotyczącym naruszenia odległości budynków budowanych na działce [...] od granicy z działką Skarżących nr [...],

- § 13 w zakresie naruszenia przepisów o zapewnieniu dostępu do naturalnego oświetlenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt dzienny w budynku Skarżących,

- § 3 pkt 1a i § 14 w zakresie braku odpowiedniego dostępu działki nr [...] do drogi publicznej,

c) planu miejscowego:

- § 6 ust. 1 tabela nr 3 lp. 1 MN w zakresie w jakim na terenie MN geometria dachu spadek głównych połaci przewiduje dach stromy, symetryczny,

- § 7 pkt 2 lit b) w zakresie dopuszczenia zakazanej realizacji dachów o niesymetrycznych spadkach połaci,

- § 7 pkt 4 lit. b), d) i e) w zakresie układu głównej kalenicy prostopadle do wspólnej granicy działki, pokrycia części każdego z dachów papą, elewacji w niedopuszczalnym grafitowym kolorze

poprzez przyjęcie, że wydanie pozwolenia na budowę z naruszeniem powyższych przepisów nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w sytuacji gdy jest ono takim naruszeniem;

2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegającym na nierozpatrzeniu materiału dowodowego zwłaszcza niedokonanie wnikliwej analizy projektu budowlanego oraz nie wzięcie także pod uwagę trzech analiz przesłaniania sporządzonych przez uprawnionych projektantów, a w konsekwencji dowolne ustalenie przez organ, że nie doszło do przesłonięcia budynku Skarżących w rozumieniu § 13 rozporządzenia ws. warunków technicznych i naruszenia przepisów o odległościach od granicy określonych w § 12 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia,

b) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę z [...] lipca 2019 r. podczas gdy zachodzą ku temu przesłanki.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji Wojewody [...], rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o orzeczenie na ich rzecz o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu wskazali, że Prezydent Miasta [...] nie przeprowadził sprawdzenia zgodności projektu z przepisami, czym rażąco naruszył art. 35 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 3 P.b.

Kwestia odpowiedniego dostępu działki do drogi publicznej jest sprawą fundamentalną. To od niej powinien wyjść organ i szczegółowo się odnieść, gdyż od odpowiedniego dostępu działki nr [...] do drogi publicznej zależy możliwość jej zabudowy.

W niniejszej sprawie działka inwestycyjna posiada dostęp do drogi publicznej, poprzez pas drogi koniecznej, o szerokości (po pomiarach dokonanych w dniu 29 października 2020 r. przez inspektora nadzoru budowlanego) w najszerszym miejscu 3,5 m. Nie ma zatem odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, a więc nie spełnia warunków działki budowlanej, rażąco naruszając § 14 rozporządzenia ws. warunków technicznych. Organy nadzorcze uznały, że droga będzie używana sporadycznie, więc nie doszło do rażącego naruszenia tego przepisu i nie ma zagrożenia pożarowego. Wymogi dotyczące drogi przeciwpożarowej określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, natomiast warunek odpowiedniego dojazdu i dojścia do działki, o którym mowa w § 14 rozporządzenia stanowi wymóg bezwzględny. Przy tym droga tylko w kilku miejscach ma szerokość 3,5 m, w pozostałych jest węższa. Naruszenie w tym zakresie jest więc rażące.

Odnośnie do oceny kwestii nasłonecznienia i przesłaniania Skarżący wskazali na dołączone do akt analizy, podkreślając równocześnie że projektant inwestora dokonał oceny obszaru oddziaływania w części opisowej projektu wpisując, m.in., że projektowane budynki nie oddziaływują na sąsiednie, gdyż sąsiednie działki są niezabudowane. Pozostaje to w oczywistej sprzeczności z częścią rysunkową projektu, w której na mapie wykazano odległości zaprojektowanych budynków od budynków na działkach sąsiednich. Rażącym naruszeniem prawa jest nieprzeprowadzenie przez organ architektoniczno-budowlany postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, brak wezwania inwestora do uzupełnienia dokumentacji projektowej na podstawie art. 35 ust. 3 P.b. o analizy przesłaniania i nasłonecznienia nieruchomości sąsiednich. W sposób oczywisty widoczne jest, że organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, skoro wniosek o pozwolenie na budowę złożono [...] lipca 2019 r. (piątek), a pozwolenie wydano 22 lipca 2019 r. (poniedziałek).

GINB pomimo stwierdzenia, że wobec braków w dokumentacji, nie można ustalić czy doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa dokonuje opisowej analizy przesłaniania budynku skarżących przez budynki inwestora, ale czyni to w sposób niezgodny z § 13 rozporządzenia. Nie wyjaśnił, dlaczego nie daje wiary znajdującym się w aktach sprawy analizom sporządzonym przez 3 projektantów, które wykazują przesłanianie.

Zgodnie z § 13 rozporządzenia przy analizie przesłaniania ustalając wysokość przesłaniania bierze się pod uwagę wyłącznie najwyższą krawędź budynku przesłaniającego (w tym przypadku wysokość kalenicy 10,92 m) lub najwyżej zacieniającą część dachu, (w tym przypadku kominy 11,22 m). Nie ma znaczenia, że w płaskiej części dach jest niższy lub że komin jest przesunięty od kalenicy o kilka metrów lub że przekroczenia w zakresie wysokości przesłaniania nie są takie same, bo część dachu jest płaska, a szczyt zwężany. Naruszenie zapisów § 13 rozporządzenia automatycznie skutkuje naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 1 w zakresie odległości budowanych budynków od granicy z działką Skarżących. Naruszenie zarówno § 13, jaki i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia jest rażącym naruszeniem prawa.

Budynki inwestora znajdują się od strony południowej budynku Skarżących, a więc słońce znajdować się będzie przez większość roku za tymi budynkami. Wysokość budynku skarżących to 7,9 m, budynków inwestora 11,22 m, przy czym budynki inwestora są o ok. 8 m dłuższe (wliczając zabudowane balkony) od części mieszkalnej budynku Skarżących. Przykładowo 21 września i 21 marca słońce znajduje się na wysokości 39°60’’ (szerokość geograficzna położenia O. to 50°40’’ N, stąd 90° - 50°40’’) a pomiędzy tymi miesiącami na niższej, w tym 22 grudnia na wysokości 16°60’’. Od września do kwietnia budynek Skarżących pozbawiony będzie naturalnego oświetlenia. Wystarczy posłużyć się funkcją tangens, by obliczyć długość cienia zaprojektowanych budynków. Przy czym długość cienia wykazywana jest na poziomie gruntu.

Długość cienia rzucanego 21 marca i 21 września przez budynki o wysokości 10,92 m to 13,2 m. Długość cienia tych budynków 22 grudnia to 36,63 m. Fakt zaprojektowania naczółków na dachu zaprojektowanych budynków nie zmienia położenia najwyżej położonych krawędzi i części zacieniających. Zmianie uległ wyłącznie punkt, od którego liczy się długość rzucanego cienia (początek kalenicy), ale z uwagi na odległość między budynkami - 8,23 m nie ma to wpływu na przesłonięcie. Jak wnika z analiz przesłaniania, inwestor powinien był obniżyć budynki o ok. 1,40 m, albo odsunąć się dodatkowo o 1,40 m od budynku Skarżących. Odległość 1,4 m nie jest niewielka, jeżeli minimalna odległość od granicy to 4 m. Nie można więc uznać, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisów.

Niezasadnie i błędnie organ dokonał teoretycznej analizy nasłonecznienia budynku Skarżących, skoro taka analiza wymaga stworzenia modeli budynków, ustalenia szerokości geograficznej położenia nieruchomości, wysokości położenia słońca 21 marca i 21 września oraz długości padania cienia budynków inwestora w godzinach 7:00-17:00. W praktyce szczegółowe wyliczenia wykonywane są za pomocą programów komputerowych. Stwierdzenie, że na piętrze budynku znajdują się 2 inne okna usytuowane znacznie korzystniej w stosunku do zaprojektowanych budynków nie jest potwierdzeniem, że ten pokój w budynku jest odpowiednio nasłoneczniony.

Do wniosku o stwierdzenie nieważności Skarżący dołączyli analizę przesłaniania sporządzoną przez J. K. i analizę obszaru oddziaływania sporządzoną przez J. S.. Wojewoda [...] do akt postępowania dołączył z urzędu trzecią analizę przesłaniania sporządzoną przez inż. Ł. M.. Ze wszystkich analiz wynika fakt przesłonięcia budynku Skarżących i tym samym pozbawienie mieszkańców tego budynku naturalnego oświetlenia.

Organ pokusił się o samodzielną analizę przesłaniania budynku Skarżących, nie ustosunkowując się do analiz sporządzonych przez trzech uprawnionych architektów. Organ dostrzegł naruszenia przepisów w zakresie przesłaniania, ale uznał, że nie jest ono rażące. Naruszenie bezwzględnie obowiązujących przepisów § 12 i § 13 rozporządzenia zawsze będzie rażące. Stosowne dowody na naruszenie przepisów o przesłonięciu, czy to przy pierwotnym kształcie dachu, czy też po jego zmianie, Skarżący załączyli do wniosku o stwierdzenie nieważności. Organy nie ustosunkowały się do przedłożonych analiz, które powinien przedłożyć inwestor przy wniosku o pozwolenie na budowę, a następnie przy wniosku o zmianę pozwolenia na budowę.

Projektant budynków, w celu podniesienia części mieszkalnej i uzyskania dodatkowej powierzchni wadliwie skrócił po jednej połaci dachu każdego z budynków, a plan zakazuje realizacji dachów niesymetrycznych. Części płaskie dachów to ok. 1/4 każdego z dachów, nie jest to więc naruszenie nieznaczne. Nie ma też na tym obszarze dachów o niesymetrycznych spadkach połaci. Budynki z takimi dachami, na takiej wysokości, widocznymi z daleka, zakłócają ład architektoniczny.

Nadto, szczegółowe przepisy planu odnoszące się do zabudowy bliźniaczej mają pierwszeństwo w stosowaniu przed przepisami ogólnymi.

Przepisy szczegółowe planu w § 7 pkt 4 lit. d) i e) przewidują w zasadach zabudowy bliźniaczej, że układ głównej kalenicy ma być prostopadły do wspólnej granicy działki, co oznacza, że każdy z budynków w zabudowie bliźniaczej ma być budowany na odrębnej działce, a elewacje dopuszczalne są tylko w kolorach pastelowych. Zastosowany przez inwestora kolor ciemno grafitowy jest niedopuszczalny. Tak samo niedopuszczalna jest budowa dachu płaskiego i pokrycie go papą. Miejscowy plan pozwala wyłącznie na dachy strome, symetryczne, pokryte dachówką ceramiczną.

Naruszony został § 7 pkt 4 lit. a) planu określający układ głównej kalenicy - prostopadły do wspólnej granicy działki, gdyż budynki nie znajdują się na odrębnych działkach. Według GINB skoro budynki w zabudowie bliźniaczej znajdują się na jednej działce, to powyższy zapis nie ma do nich zastosowania. Zdaniem Strony jest dokładnie odwrotnie. Skoro realizuje się budynki w zabudowie bliźniaczej, to przepis ten ma jak najbardziej zastosowanie. Budowa dwóch budynków jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na jednej działce nie jest dopuszczona miejscowym planem.

Naruszony został również § 7 pkt 4 lit. d) planu bowiem dachy obu budynków w części płaskiej pokryte są papą, gdyż nie można dachu płaskiego pokryć dachówką.

Naruszony jest też § 7 pkt 4 lit. e) planu bowiem elewacje są ciemnografitowe a ten nie jest kolorem pastelowym i jest niedopuszczalny w myśl zapisów planu.

Jakkolwiek rozdział 6 planu dotyczy zasad i warunków scalania nieruchomości, to przepisy tam zawarte wskazują, jak powinna być kształtowana zabudowa na terenie objętym planem. Nie przewidziano tam minimalnej powierzchni działki dla dwóch budynków w zabudowie bliźniaczej na jednej działce, bo raczej trudno wywieść, że w zapisie przewidującym powierzchnię 0,035 ha dla zabudowy bliźniaczej, chodzi o minimalną powierzchnię dla dwóch budynków jednorodzinnych, podczas gdy minimalna powierzchnia dla jednego budynku to 0,045 ha (§ 12 ust. 1 pkt 1 planu).

Powyższe przepisy, jak i zapis § 7 pkt 4 lit. b) planu wskazują, że nie dopuszcza on budowy dwóch budynków jednorodzinnych na tej samej działce.

Decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ nie może udzielić pozwolenia na budowę inwestorowi, który nie spełni wszystkich prawem przewidzianych wymagań. Projekt budowlany musi być bezwzględnie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Ponieważ w prawie nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego, nie wezwano inwestora do uzupełnienia dokumentacji o analizy przesłaniania i nasłonecznienia nieruchomości sąsiednich, nie zweryfikowano dostępu działki do drogi publicznej po drodze służebnej o szerokości 3,4-3,5 m to wskazuje to na rażące uchybienia.

Przy wydaniu pozwolenia na budowę doszło do takiej ilości naruszeń, że zasada trwałości decyzji administracyjnych nie powinna tu mieć pierwszeństwa.

V.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI.

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie należy zauważyć, że w ocenie Sądu Strona Skarżąca formułuje w konkluzji skargi zarzuty w taki sposób, jakby niniejsza sprawa toczyła się w ramach postępowania zwykłego lub co najmniej wznowionego, a nie nadzwyczajnego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Należy w związku z tym zwrócić uwagę, że procedura stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji tego rodzaju aktu i stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych, pozostających w obrocie prawnym i w większości sytuacji nadających danemu podmiotowi określone prawo lub nakładających obowiązek prawny.

Stwierdzenie nieważności decyzji może więc nastąpić w przypadku niewątpliwego i oczywistego wystąpienia którejkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w tym trybie nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić i naprawić pierwotne działanie organu, którego decyzja jest badana (nie jest to bowiem postępowanie zwyczajne), bądź też zweryfikować i sanować wszelkie błędy tak postępowania zwykłego jak i wydanej w jego toku decyzji administracyjnej, w tym dokonać odmiennej oceny okoliczności sprawy od tej jaką przeprowadzono pierwotnie. Podkreślenia wymaga także i to, że weryfikacja prawidłowości decyzji następuje z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, nie zaś stanu obecnie istniejącego, "nowego poziomu wiedzy" w danej dziedzinie, czy też nowo ukształtowanego sposobu rozumienia określonej normy prawnej. W postępowaniu tym nie prowadzi się tym samym - co do zasady - nowych dowodów, ani też nie czyni się nowych ustaleń, chyba że chodzi o pewne drobne ze swej istoty doprecyzowanie (w granicach przewidzianych prawem i charakterem trybu nadzwyczajnego) okoliczności ustalonych już w pierwotnym postępowaniu, które z uwagi na swoją niejednoznaczność czy niejasność mogą budzić wątpliwości wpływające na ocenę występowania wady kwalifikowanej.

Konkludując, w trybie nadzwyczajnym ocenia się działanie organu, którego decyzja poddana jest nadzwyczajnej weryfikacji w kontekście dowodów zebranych w postępowaniu zwykłym i stanu prawnego obowiązującego w dacie pierwotnego orzekania.

Jak już wskazano, w administracyjnym postępowaniu nadzwyczajnym kontroluje się ważność decyzji ostatecznej przez pryzmat ewentualnie tkwiących w niej od samego początku wad o charakterze kwalifikowanym, a więc najpoważniejszych uchybień jakimi może być dotknięty akt administracyjny. Należy mieć więc na uwadze to, że tylko wady doniosłe, nie zaś wszystkie uchybienia dotyczące decyzji administracyjnej, mogą zostać uznane za istotne, tj. takie które uzasadniają wyeliminowanie konkretnej decyzji administracyjnej (również postanowienia) z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.

Zauważyć w związku z tym trzeba, że przesłanka nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa, na co słusznie wskazuje m.in. prof. M. Jaśkowska (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wyd. LEX) może dotyczyć zarówno przepisów: materialnych, procesowych, jak i ustrojowych. Wskazano na to również już w wyroku NSA OZ we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 370/86 zwracający uwagę, że z brzmienia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wynika, aby wadliwość miała dotyczyć tylko podstawy materialnoprawnej decyzji. Z kolei w wyroku z dnia 14 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 414/19, WSA w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że możliwe jest oparcie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na rażącym naruszeniu zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów prawa procesowego, aczkolwiek przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Na możliwość stwierdzenia nieważności z uwagi na rażące naruszenie przepisów procesowych wskazuje także B. Adamiak (zob. Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego, PiP 2012/3/54).

Strona Skarżąca we wniosku o wszczęcie postępowania o unieważnienie decyzji Starosty podkreśla, że jest ona dotknięta szeregiem wad rażącego naruszenia prawa, bowiem organ architektoniczno-budowlany błędnie zinterpretował plan miejscowy, przepisy techniczne i swoją decyzją narusza chroniony interes Skarżących.

Sąd zwraca uwagę, co wydaje się być jasne i dla organu i Skarżących reprezentowanych przez profesjonalistkę, że o rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić wówczas, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia skomplikowanej wykładni prawa) oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną. Ta ostatnia przesłanka musi mieć przy tym decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny stwierdzonego naruszenia prawa, albowiem łączy pierwsze dwie, akcentując i warunkując istotność wady kwalifikowanej. Nie zawsze bowiem oczywiste naruszenie jasnego w swej warstwie interpretacyjnej przepisu prawa oznaczać będzie, że ma ono charakter rażący. Kluczowe są skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze, jakie owo naruszenie powoduje w obrocie.

VII.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że Skarżący w ramach uzasadnienia podniesionych uchybień widzą w zachowaniu organu powiatowego znamiona działania na ich szkodę poprzez w istocie niedbałe zbadanie projektu budowlanego, na co ma wskazywać zwłaszcza krótki czas jego analizy pomiędzy wpływem wniosku a wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Sąd zauważa w związku z tym, że w kontekście zasady szybkości postępowania z art. 12 § 1 k.p.a. na tle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie może w postępowaniu nieważnościowym zarzucać organowi działania na szkodę Skarżących poprzez zbyt procedowanie sprawy czy też - co zdaje się sugerować skarga - działanie w zmowie z Inwestorem. Kwestie czynu zabronionego do jakiego miałoby w tej sprawie ewentualnie dojść, rozstrzygać mogą wyłącznie organy ścigania i sądy powszechne, a nie sądy administracyjne, czy organy nadzorcze. Z tej więc przyczyny, jeżeli Skarżący posiadają uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa urzędniczego, stosowne zawiadomienie mogą wnieść do organów ścigania. Ewentualne jego przesądzenie stanowić będzie mogło podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją budowlaną. To jednak, że organ załatwia sprawę szybko, nie stanowi samo przez się o nieważności wydanej w postępowaniu budowlanym decyzji. Wskazywana przez Skarżących rozbieżność pomiędzy projektem budowlanym a rzeczywistością (np. co do wskazanego w projekcie braku zabudowy działek sąsiednich) została - jak wynika z egzemplarza projektu złożonego do akt - poprawiona (vide wykreślenie na s. 27 projektu). Tym samym nie są zasadne twierdzenia o rażąco wadliwym procedowaniu. Jeżeli Strona dysponuje innymi dowodami w tego rodzaju kwestii, może je wykorzystać w ramach procedury wznowieniowej.

Idąc dalej Sąd zauważa, że Skarżący zarzucają GINB naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niedostrzeżenie oczywistych wad decyzji organu stopnia podstawowego. Zdaniem Sądu GINB nie tyle nie dostrzegł wad decyzji budowlanej, bo szczegółowo opisał i ocenił, co uznał je za nie mające charakteru kwalifikowanego (rażącego), z czym Sąd w niniejszej sprawie się zgadza.

W pierwszej kolejności, co do uchybienia w kwestii braku odpowiedniego dostępu działki inwestycyjnej do drogi publicznej należy zwrócić uwagę, że GINB wyraźnie i jasno podkreślił, że przewidziana do nieruchomości droga dojazdowa (przebiegająca przez działki obciążone służebnością, w tym ustanowioną przez Skarżących), nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu ws. warunków technicznych. Skarżący uznają, że uchybienie to jest rażące, bowiem uznanie, że działka nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej eliminuje ją ze zbioru działek budowlanych, a przez to jej zabudowa nie jest w ogóle możliwa.

Sąd tej oceny nie podziela z dwóch powodów.

Zgodnie z § 14 ust. 1-3 rozporządzenia, do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni stanowiącej dojazd nie może być mniejsza niż 3 m. Dopuszcza się zastosowanie dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 m, umożliwiającą ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów. Do budynku i urządzeń z nim związanych, wymagających dojazdów, funkcję tę mogą spełniać dojścia, pod warunkiem że ich szerokość nie będzie mniejsza niż 4,5 m. GINB słusznie zauważa, że w postępowaniu nieważnościowym kwestia odpowiedniego dojazdu do działki budowlanej ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia zagadnień przeciwpożarowych i sposobu użytkowania nieruchomości. Dlatego więc przyjęcie, że pomimo naruszenia norm dotyczących szerokości drogi dojazdowej, uchybienie to nie ma charakteru rażącego, jest działaniem prawidłowym. Ponadto, na co wskazuje Sąd, ta sama droga dojazdowa prowadzi do działki nr ewid. [...] (identyfikator [...]). Dojazd ten, niespełniający wszak wymagań rozporządzenia, jest więc już w ten właśnie sposób wykorzystywany przez inny podmiot. Nie można zatem twierdzić, że organ wadliwie bądź dowolnie uznał stwierdzone uchybienie jako nie mające charakteru rażącego w kontekście definicji działki budowlanej z § 3 pkt 1a rozporządzenia ws. warunków technicznych.

Niezasadne zatem jest również twierdzenie, że w sprawie rażąco naruszono § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia co do odległości budynków budowanych na działce inwestycyjnej od granicy z działką Skarżących nr [...]. Po pierwsze, formalnie odległość budynków objętych inwestycją od granic działek sąsiednich jest zgodna z brzmieniem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a zatem w tym sensie przepis ten w ogóle nie został naruszony. Po drugie, wadliwość jaką widzi strona w tym zakresie wynika z naruszenia norm przesłaniania i nasłonecznienia, których dochowanie wymagałoby m.in. odsunięcia budynków Inwestora od granicy działki, stąd w ocenie strony § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia został rażąco naruszony.

Sąd tego stanowiska nie podziela. Sprawa dotyczy trybu nadzwyczajnego, w którym oceny dokonywane przez organ i Sąd muszą uwzględniać kwalifikowany bo rażący charakter każdej stwierdzonej wady stosowanego przepisu prawa. W okolicznościach w jakich orzekały organy nadzorcze i Sąd nie zachodzi jednak wada kwalifikowana § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, tym bardziej, że Strona uzależnia ją od skuteczności innego naruszenia prawa - przepisów o nasłonecznieniu i przesłanianiu. W istocie więc zarzut formułowany w tym zakresie w niniejszej sprawie winien być w taki sam sposób podniesiony w postępowaniu zwykłym lub wznowieniowym, a nie w nadzwyczajnym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.

Przechodząc dalej należy zauważyć, że zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:

1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:

a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,

b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,

2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.

Sposób mierzenia wysokości przesłaniania określa § 13 ust. 2 rozporządzenia wskazując, że mierzy się ją od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części.

Uwzględniając powyższy przepis oraz § 60 rozporządzenia, a także dokonując analizy projektu budowlanego GINB zauważył, że brak jest w nim analizy przesłaniania i nasłonecznienia. Znajduje się jedynie informacja, że "Budynek nie będzie powodował zacienień działek przyległych". W szczególności brak jest informacji, czy w ścianach budynków sąsiednich (działki nr ewid. [...], [...] oraz [...]), znajdują się okna pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi i na jakiej wysokości od poziomu gruntu je umiejscowiono. Powyższe w ocenie organu uniemożliwia jednoznaczną ocenę stopnia stwierdzonej wady (niewątpliwie istniejącej), bowiem - co trzeba dodać uzupełniając stanowisko GINB - projektant oceny tej nie umieścił w projekcie, choć w istocie potwierdził, że normy przesłaniania i nasłonecznienia nie zostaną naruszone (vide powołane zdanie z projektu).

W dalszej części GINB wyjaśnił i przeanalizował wysokość budynków objętych inwestycją i ich odległość od działki i budynku Skarżących, wskazując jednocześnie na charakterystyczne rozwiązania projektowe dotyczące budynków przesłaniających (obniżenie dachu w środkowej części).

Wskutek przeprowadzonej analizy GINB doszedł do konkluzji, że oceniane w postępowaniu nieważnościowym budynki jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej należy poddać weryfikacji z punktu widzenia ich wysokości w kalenicy z uwzględnieniem charakterystycznego jej obniżenia w środkowej części.

W tym przypadku maksymalna wysokość przesłaniania wynosi 9,81 m (tj. 10,92 m - 1,11 m wysokości okien budynku Skarżących). Nie jest ona jednak jednolita z uwagi na położenie kalenic prostopadle w kierunku budynku Skarżących i obniżenie w centralnej części do wysokości 9,09 m co daje odległość przesłaniania w wielkości 7,98 m (9,09 m - 1,11 m).

Z uwagi jednak, że zdaniem GINB tylko krawędzie budynków przesłaniających przekraczają wysokość 9,34 m (uznaną za wystarczającą do zachowania wymagań z § 13 ust. 1 rozporządzenia w ogólności) to nie można stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do rażącego naruszenia tego przepisu.

Sąd tę ocenę podziela. Uchybienie, wynikające z niejasności i niekompletności projektu budowlanego, nie może zostać uznane w tym przypadku za rażące naruszenie prawa. Przesłanianie zaprojektowanych budynków w rozumieniu § 13 ust. 1 rozporządzenia niewątpliwie istnieje, zatem ten przepis został naruszony. Jednakże owo przesłanianie zachodzi w zależności od wysokości części dachu przesłaniających budynków przyjętej do tej oceny (część ze skosami lub część płaska). Nie można wprawdzie podzielić przyjętego założenia organu, że skoro brak jest dokumentów wskazujących precyzyjnie na analizę przesłaniania, to znaczy, że nie można jej całościowo ocenić w postępowaniu nieważnościowym, albowiem kreowałoby to zasadę, że zawsze w lepszej pozycji pozostawałby inwestor, którego projektant zaniedbał lub zlekceważył obowiązki, to niemniej jednak w niniejszej sprawie ustalone przez GINB naruszenie § 13 rozporządzenia nie powoduje niemożliwych do zaakceptowania skutków społeczno-gospodarczych już chociażby z powodu trwającej procedury wznowienia postępowania czy też możliwości dochodzenia wszelkich roszczeń cywilnych związanych np. z ewentualnym obniżeniem przez inwestycję wartości nieruchomości Skarżących, utrudnieniem korzystania z niej pond przeciętną miarę, itp.

Ponadto, w sprawie nie zachodzi naruszenie § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia dotyczącego nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Przedłożone do akt w postępowaniu nieważnościowym analizy szczegółowo przedstawiają analizę przesłaniania budynków inwestycyjnych, jednakże nie dają jasnej i precyzyjnej odpowiedzi w kwestii naruszenia norm nasłoneczniania pomieszczeń, używając jedynie ogólnikowych stwierdzeń tj. "okna położone bardziej korzystnie". Nie mogą więc stanowić podstawy oceny kwalifikowanego naruszenia § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia. W związku z tym GINB zasadnie dokonał własnej analizy, kierując się ustaleniami i informacjami wskazanymi w przedłożonych opiniach. Trafnie więc wskazał, że na piętrze budynku Skarżących znajdują się dwa okna, które z racji wysokości od poziomu gruntu na jakiej się one znajdują z pewnością nie są pozbawione normatywnego nasłonecznienia wynikającego z § 60 ust. 2 rozporządzenia, w myśl którego w mieszkaniu wielopokojowym, a do takich zalicza się właśnie budynek Skarżących, dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju. W związku z tym nie można powiedzieć, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia. To, że Skarżący wyliczają długość cienia rzucanego przez budynki inwestycyjne na ich budynek w grudniu, nie podlega jakiejkolwiek weryfikacji, bowiem normy nasłonecznienia sprawdza się dla dni równonocy w godzinach 7:00-17:00.

Skarżący zarzucają również organom niedostateczne uwzględnienie naruszenia § 6 ust. 1 tabela nr 3 lp. 1 planu miejscowego poprzez brak oceny jako rażąco wadliwego uchybienia co do zaprojektowanej geometrii dachu (spadku głównych połaci), który przewiduje dach stromy, symetryczny.

Należy w tej kwestii wskazać, że zgodnie z § 6.1. tabela nr 3 lp. 1 planu, na terenie oznaczonym symbolem MN ustala się: układ głównej kalenicy budynku - prostopadła lub równoległa do ulicy lub bocznej granicy działki; dachy strome, symetryczne o spadku głównych połaci dachowych wynoszącym od 30 do 45 stopni.

GINB stwierdził w tej sprawie naruszenie wskazanego przepisu planu albowiem sporne budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej mają co prawda dachy strome o spadkach głównych połaci dachowych wynoszących 40°, ale na ich pewnym odcinku (w centralnej części, w której dachy budynków bliźniaczych łączą się) zaprojektowano dachy płaskie. Dachy projektowanych budynków mieszkalnych nr [...] i [...] stanowią przy tym lustrzane odbicie i traktowane łącznie jako całość są względem siebie symetryczne, natomiast oceniane z osobna są niesymetryczne. Kalenice projektowanych budynków są prostopadłe do drogi dojazdowej oraz równoległe do granic bocznych działki. Jakkolwiek więc budynek oceniany z osobna nie spełniają wymagań symetrycznych połaci dachowych, to jednak z uwagi na brak zasadniczego charakteru tego naruszenia, nie jest to uchybienie rażące. Tym bardziej, że na wskazanym terenie MN możliwe jest zaprojektowanie poza budynkami jednorodzinnymi lub w zabudowie bliźniaczej, domów mieszkalnych do 4 lokali (§ 4 ust. 1 tabela nr 1 lp. 1, kol. 3), co oznaczałoby, że taki projekt, tyle że przewidziany jako jeden budynek, spełniałby wymagania prawa miejscowego. Sąd zatem podziela ocenę GINB, że stwierdzone naruszenie nie ma zasadniczego charakteru.

Podobnie należy ocenić wyjaśnienia organów co do braku rażącego naruszenia prawa poprzez zastosowanie koloru grafitowego na części elewacji, który został uznany przez organ za nie spełniający wymagania określonego w § 7 pkt 4 lit. e) planu, który wymaga z kolei aby elewacje były projektowane w kolorach pastelowych z wyłączeniem kolorów: niebieskiego, czerwieni, fioletu. Organ przyjął, że kolor grafitowy elewacji jakkolwiek nie mieści się jego zdaniem w definicji kolorów pastelowych, niemniej jednak jego zastosowanie nie jest naruszeniem istotnym, które należałoby traktować jako mające zasadniczy wpływ na kształtowanie zabudowy i ładu przestrzennego. Uzupełniając tę wypowiedź organu dodać należy, że wskazany zapis, poprzez odesłanie do niesprecyzowanego a odwołującego się wyłącznie do potocznych znaczeń pojęcia "kolorów pastelowych" nie może zostać naruszony w sposób rażący, tym bardziej że w obrocie można spotkać barwy farb, bejc, itp. w kolorze pastelowego grafitu i temu podobnych (zob. https://przemysl-meblarski.sopur.com.pl/download/Materia%c5%82y%20reklamowe/folder_sopur_2018.pdf). Niejasność użytych przez prawodawcę miejscowego sformułowań nie może wskazywać na rażące ich naruszenie.

Skarżący wskazują również, że na działce inwestycyjnej nie było w ogóle możliwe umiejscowienie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej. W ich ocenie przepisy szczególne planu miejscowego odnoszące się do warunków zabudowy bliźniaczej wskazują, że można ją lokalizować wyłącznie na dwóch sąsiadujących ze sobą działkach, a nie na jednej działce budowlanej. Sąd tego stanowiska żadną miarą nie podziela.

Powołany przez Skarżących § 7 pkt 4 lit. b) planu ustala zasady kształtowania ładu przestrzennego w zabudowie bliźniaczej w ten sposób, że wymaga, aby układ głównej kalenicy był - zgodnie z jego brzmieniem - prostopadły do wspólnej granicy działki. Zdaniem Sądu z przepisu tego Skarżący wywodzą zbyt daleko idący wniosek formułując twierdzenie, że zabudowę bliźniaczą można lokalizować w obszarze funkcjonalnym MN wyłącznie na dwóch odrębnych działkach budowlanych. Sąd takiego stanowiska - jak wskazano - nie podziela, tym bardziej w postępowaniu nieważnościowym, w którym kwestia wyboru znaczenia przepisu w ramach wykładni prawa nie może świadczyć o rażącym jego naruszeniu. Przepis ten należy rozumieć wyłącznie w ten sposób, że jeżeli mamy do czynienia z dwoma działkami ewidencyjnymi, to wola umiejscowienia na nich budynków w zabudowie bliźniaczej wymaga umiejscowienia kalenicy budynków prostopadle do wspólnej granicy. Z przepisu tego nie można natomiast wywieść nakazu sytuowania budynków w zabudowie bliźniaczej wyłącznie na dwóch odrębnych działkach. Nakaz taki, jeżeli miałby w ogóle zostać wprowadzonym, powinien być - w myśl zasady ścisłego wykładania wyjątków - sformułowany wyraźnie i jednoznacznie. W niniejszej sprawie brak jest takowej regulacji.

Tym samym Sąd nie podziela zarzutu wyrażenia zgody na zabudowę bliźniacza na działce, na której - zgodnie z twierdzeniami Strony - nie mogłaby ona zostać zrealizowana. Powołany przepis planu odnosi się wyłącznie do ściśle w nim uregulowanej sytuacji, której zajście wymusza odpowiednie rozwiązania projektowe.

Końcowo Sąd zauważa, że pomimo stwierdzonych wadliwości w jego ocenie nie można w sprawie mówić o wadach kwalifikowanych. Zwrócenia uwagi po raz kolejny wymaga kwestia różnic w badaniu spraw rozpatrywanych w postępowaniu zwykłym, wznowieniowym i nieważnościowym.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił.