Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 747/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 67a
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 55, art. 57
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 17 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 roku sprawy ze skargi T. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia spłaty należności wynikającej z nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu J. Z. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 ( dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U 2016 poz. 23) w zw. z art. 55, art. 57 pkt 2, art. 60 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U 2013, poz. 885), po rozpatrzeniu wniosku T P o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] r. od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia spłaty należności pieniężnej wynikającej z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w kwocie 7.500 złotych, utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 29 marca 2016 r. do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wpłynął wniosek w sprawie odroczenia terminu spłaty kary pieniężnej nałożonej w drodze ww. decyzji z dnia [...] r. w kwocie 7.500 złotych. T P wnosił o umożliwienie mu zapłaty kary pieniężnej w wysokości 7500 zł jednorazowo w październiku 2016 r, gdy już będzie wypłacalny. Wyjaśnił, że w chwili obecnej już jest obciążony egzekucją z innego tytułu i już prawie w całości spłacił swoje zadłużenie. Podał, że nie posiada majątku , a środki pieniężne zdobywa zgodnie z prawem. Poinformował też o skierowaniu do sanatorium na rehabilitację na przełomie czerwca i lipca.

Pismem z dnia 13 kwietnia 2016 r. organ wezwał stronę do uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie decyzji w kwocie 10 zł oraz do uzupełnienia wniosku przez złożenie wypełnionego "Oświadczenia o majątku, dochodach i źródłach utrzymania", które przesłano razem z wezwaniem, zestawienia dochodów gospodarstwa domowego oraz wydatków stałych związanych z jego utrzymaniem za okres 3 miesięcy oraz innych dokumentów mogących mieć znaczenie w sprawie.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie T P w dniu 26 kwietnia 2016 r. przedstawił: potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej oraz złożył wypełnione oświadczenie o majątku, dochodach i źródłach utrzymania, w którym podał, że nie posiada żadnego majątku, jest osobą zadłużoną, niewypłacalną i schorowaną.

Decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie ar. 55, art. 57 pkt 2, art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( Dz.U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zm. ) w związku z art. 5 § 2 pkt 4 oraz art. 104 K.p.a. odmówił odroczenia spłaty należności pieniężnej wynikającej z decyzji z dnia [...] r. W ocenie organu nie wystąpiły w niniejszej sprawie okoliczności, które można byłoby określić jako ważny interes dłużnika lub interes publiczny. O przesłance ważnego interesu dłużnika można mówić np. w przypadku znacznego obniżenia zdolności płatniczych Zobowiązanego, spowodowanych ważnym zdarzeniem losowym. Chodzi m.in. o okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, na które strona nie miała wpływu, spowodowane zdarzeniami niezależnymi od jej postępowania. Pojęcie interesu publicznego powinno być natomiast oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość bezpieczeństwo, zaufanie do Organów państwa. Stwierdził ponadto, że instytucja odroczenia terminu zapłaty należności publicznoprawnych stosowana jest tylko w przypadkach uzasadnionych nadzwyczajnymi okolicznościami Strony. W ocenie organu, fakt braku środków finansowych na jednorazową zapłatę kary pieniężnej nie może być bezwzględną i jedyną przesłanką do odroczenia terminu zapłaty

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wskazała na naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Wobec postawionych zarzutów strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocą własną decyzję z dnia [...] r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. i w zw. z art. 55, art. 57 pkt 2, art. 60 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do treści art. 55 ustawy o finansach publicznych należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Przypadek uzasadniony względami społecznymi lub gospodarczymi jest przesłanką o charakterze uznaniowym w związku z tym nakłada na organ obowiązek zachowania szczególnej staranności w prowadzeniu postępowania, wnikliwości w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego oraz uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.

Organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 57 ustawy o finansach publicznych na wniosek dłużnika, w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa:

1) należności mogą być umarzane w części,

2) mogą zostać odroczone terminy spłaty całości lub części należności,

3) płatność całości lub części należności może zostać rozłożona na raty.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 ww. ustawy, właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie odroczenia terminu płatności kary pieniężnej jest uzależnione od wniosku dłużnika. Wniosek o odroczenie terminu płatności powinien być szczegółowo umotywowany, z uwagi na fakt, iż przesłanki zastosowania powyższej ulgi mają charakter ocenny. Dłużnik powinien we wniosku wykazać swój ważny interes, szczególnie fakt, że z uwagi na swoją sytuację majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie uiścić należności, a ściągnięcie jej w drodze egzekucji spowodowałoby dla niego nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Ważna w tym przypadku jest inicjatywa strony zmierzająca do aktywnego dostarczania materiału dowodowego. Organ wskazał, że postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie jest szczególnego rodzaju postępowaniem, w którym najistotniejszym jest czynny udział strony w gromadzeniu materiału dowodowego. Organ nie ma wiedzy na temat dokumentów jakie strona posiada oraz nie ma możliwości z urzędu ustalenia jej sytuacji materialno- życiowej. Dlatego strona powinna aktywnie uczestniczyć w gromadzeniu materiału dowodowego oraz jak naj szczegółowiej wskazać wszelkie okoliczności mające znaczenie przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Mając to na uwadze organ wezwał stronę do przedłożenia wszelkich dokumentów, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że materiał dowodowy dostarczony przez stronę pozwala wnioskować, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z oświadczenia o majątku strony wynika, że nie posiada ona żadnych składników majątku, nie posiada żadnych dochodów oraz źródeł utrzymania. Dotyczy to zarówno roku poprzedniego jak i sytuacji bieżącej. Strona nie podała również żadnych miesięcznych wydatków, które związane są z utrzymaniem gospodarstwa domowego strony. Jedynie wskazane zostało, że strona jest zadłużona, niewypłacalna oraz choruje.

Organ ponownie analizując zgromadzony materiał dowodowy stwierdził, że wniosek strony o odroczenie terminu płatności nie znajduje uzasadnienia. Rozpatrując wniosek o odroczenie spłaty kary pieniężnej organ musi kierować się względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa. Jak wskazuje redakcja tego przepisu, przez użycie spójnika "oraz" ustawodawca wskazał, że przesłanki możliwości płatniczych dłużnika oraz uzasadnionego interesu Skarbu Państwa muszą być spełnione łącznie. Organ ponownie wskazał, że wnioskodawca zainteresowany pomyślnym rozpatrzeniem swojego żądania powinien w sposób zupełny i szczegółowy przedstawić swoją sytuację finansową, aby ta doprowadziła do przekonania, że pozwala ona na zastosowanie wnioskowanej ulgi.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że w przedmiotowej sprawie strona zachowała bierną postawę wobec inicjatywy dowodowej, nie przedstawiła żadnych dowodów oraz faktów potwierdzających, że wnioskowana ulga da efektywną możliwość spłaty zobowiązania pieniężnego. Strona nie przedstawiła żadnego zaświadczenia o stanie zadłużenia, na które powoływała się w oświadczeniu o majątku. Ponadto we wniosku z dnia 17 marca 2016 r. skarżący wskazał, że wobec niego prowadzona egzekucja oraz, że zadłużenie zostało prawie w całości spłacone, ale nie przedstawił na tę okoliczność żadnego dowodu, czy harmonogramu spłaty zadłużenia.

Organ zaznaczył, że zapewniając stronie czynny udział w postępowaniu wezwał ją do przedłożenia wszelkich dowodów, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. Strona jedynie w bardzo nieznacznym wymiarze wypełniła oświadczenie o majątku i dochodach, które otrzymała jako załącznik wraz z wezwaniem z dnia 13 kwietnia 2016 r.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że zaistnienie przesłanek określonych w przepisie art. 57 ustawy o finansach publicznych daje organowi potencjalną możliwość udzielenia ulgi. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość odroczenia terminu płatności należności, a nie prawny obowiązek zastosowania tej instytucji. Przepis art. 57 ustawy o finansach publicznych jest bowiem oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w przedmiocie ulgi przysługuje każdorazowo organowi, który nawet w przypadku stwierdzenia którejkolwiek z przesłanek może, ale nie musi jej zastosować. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wskazał, że nie można wymagać od organów administracji by przeprowadzały dowody w celu weryfikacji twierdzeń strony, które nie zostały nawet uprawdopodobnione. W ocenie organu wszystkie działania podjęte w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zostały dokonane zgodnie z art. 7 i 8 K.p.a., a organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy . Strona została pouczona o treści art. 10 K.p.a. i miała zagwarantowane prawo do skorzystania z dyspozycji tego przepisu, nie doszło zatem do naruszenia art. 81 K.p.a.

W skardze skierowanej do sądu T P zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie administracji publicznej zgodnie z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 k.p.a. oraz naruszenie prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie, z mocy art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 124 k.p.a. Skarżący wskazał także na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i wniósł o stwierdzenie nieważności obydwu decyzji. W uzasadnieniu skargi zaś zacytował treść przepisów ustawy o finansach publicznych. Na temat swojej sytuacji napisał jedno zdanie: "jestem bankrutem, bez pracy i bez środków do życia" i załączył kartę informacyjną z pobytu w Centrum Rehabilitacji Rolników "..." z rozpoznaniem dyskopatia szyjna i lędźwiowa, wynik TK odcinka L/S kręgosłupa, harmonogram spłat do ugody z terminem spłaty ostatniej raty 25.10.2017 r. w kwocie 1175,31 zł stanowiący załącznik do ugody, której nie przedstawił., kserokopie blankietów spłat pożyczki do [...] SA od 2.08.2016 r do 2.09. 2017 r. w kwocie po 470,83 zł.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 16 września 2016 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

W piśmie z dnia 13 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia tanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że po stornie skarżącego nie zachodzi ważny interes, efektem czego była odmowa odroczenia spłaty kary pieniężnej

2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji, podczas gdy, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ powinien był uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy

3. oraz prawa materialnego, tj. art. 57 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych przez niezastosowanie, i uznanie, że nie zachodzą przesłanki odroczenia terminu płatności należności pieniężnej.

Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga T P jest niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy).

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j. ze zm.). Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy te rozpoznają sprawy w granicach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy odroczenia T P terminu spłaty należności pieniężnej wynikającej z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia[...] r. w kwocie 7.500 złotych. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, który miał wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów prawa procesowego, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy i w związku z tym nie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji.

Stan faktyczny, w którym orzekał organ nie budzi wątpliwości. Skarżący we wniosku z dnia 18 marca 2016 r. zwrócił się do organu o odroczenie terminu spłaty należności wynikającej z ostatecznej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym do 31 października 2016 r., wskazując, że na dzień złożenia wniosku nie dysponuje kwotą 7500 zł pozwalającą na zaspokojenie należności, a będzie dysponował środkami po spłaceniu innych zadłużeń, które prawie w całości już spłacił. A zatem postępowanie to zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego. Na skarżącym ciążył więc procesowy obowiązek przedstawienia organowi swojej sytuacji materialnej i osobistej, co pozwoliłoby na ocenę, czy jego sytuacja pozwala na skorzystanie z instytucji odroczenia spłaty należności. We wniosku skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności dotyczących swojej sytuacji materialnej, majątku czy uzyskiwanych dochodów. Ogólnie wskazał jedynie, że jest zadłużony, niewypłacalny oraz został skierowany na rehabilitację. Organ wezwał skarżącego do złożenia oświadczania o majątku dochodach i źródłach utrzymania, zestawienia dochodów i wydatków za okres 3 miesięcy i innych dokumentów mogących mieć znaczenie w sprawie, ale nie uzyskał żadnych konkretnych informacji, które mogłyby podlegać ocenie i ewentualnie dalszym wyjaśnieniom. W złożonym oświadczeniu strona podała jedynie, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada: żadnego majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych, czy wartościowych przedmiotów, "jest zadłużona, niewypłacalna i schorowana". Jak podkreślił organ, strona również nie podała żadnych miesięcznych wydatków, które związane są z utrzymaniem gospodarstwa domowego strony.

Organ prowadził przedmiotowe postępowanie oceniając przesłanki wynikające z ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w oparciu o art. 55, art. 57 pkt 2, art. 60 pkt 4 i uznał, że strona zachowała bierną postawę wobec inicjatywy dowodowej, nie przedstawiła żadnych dowodów oraz faktów potwierdzających, że wnioskowana ulga jest uzasadniona sytuacją dłużnika i da efektywną możliwość spłaty zobowiązania pieniężnego w przypadku uwzględnienia wniosku .

Stosownie do treści powołanego przez organ art. 57 u.f.p. na wniosek dłużnika:

1) należności mogą być umarzane w części,

2) mogą zostać odroczone terminy spłaty całości lub części należności,

3) płatność całości lub części należności może zostać rozłożona na raty

- w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, że skarżący nie wykazał, że zachodzi określony w tym przepisie ustawy o finansach publicznych przypadek uzasadniony względami społecznymi w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz interesem Skarbu Państwa. W związku z tym wskazać należy, że Sąd podziela ocenę organu, który ocenił jako niewystarczające do odroczenia spłaty należności przedstawione przez skarżącego dowody. Wszczęcie postępowania o odroczenie terminu spłaty należności publicznoprawnej następuje na wniosek strony. W związku z tym, to na stronie w pierwszej kolejności ciąży procesowy obowiązek wykazania okoliczności, które wniosek uzasadniają. Oczekując określonego, korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia strona postępowania zobowiązana jest przedstawić organowi dowody stanowiące uzasadnienie żądania. W ocenie Sądu inicjatywa dowodowa w tym zakresie obciąża stronę postępowania. ( np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 marca 2015r. III SA/Łd 1113/14 ). W rozpatrywanej sprawie strona nie przedstawiła takich dowodów mimo wezwania organu, w którym sprecyzowano zakres istotnych wiadomości. Twierdzenia strony dotyczące jej sytuacji były praktycznie gołosłowne, za wyjątkiem potwierdzenia schorzeń kręgosłupa i skierowania na rehabilitację. Nie można skutecznie postawić organowi zarzutu niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niezebrania i nierozpatrzenia całego materiału dowodowego w sytuacji, gdy strona nie przedstawiła żadnych konkretnych danych dotyczących swojej sytuacji, które mogłyby podlegać dalszym wyjaśnieniom i ocenie pod kątem ich wiarygodności i zasadności. To strona składając wniosek o odroczenie spłaty ze względu na swoją sytuację powinna ją przedstawić i w miarę swoich możliwości udokumentować, gdyż to ona zna swoją sytuację a nie organ.

Natomiast inną kwestią jest prawna ocena powyższych okoliczności faktycznych dokonana przez organ na podstawie art. 55 i art. 57 ustawy o finansach publicznych. Podkreślić trzeba, że Główny Inspektor Transportu Drogowego nie zwrócił uwagi na to, że przepisy te dotyczą wyłącznie należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny i że art. 60 ust. 1 odnoszący się do należności publicznoprawnych odsyła wyłącznie do art. 55 tej ustawy, czyli do przepisu, który stanowi o dopuszczalnych ulgach w spłacie należności cywilnoprawnych. Wynika z tego, że art. 56 ust. 1 i art. 57 ustawy nie mają zastosowania do należności publicznoprawnych. A zatem kierując się treścią art. 67 ustawy o finansach publicznych, prawnych przesłanek udzielania ulg w spłacie należności publicznoprawnych (odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub umorzenia) należałoby szukać w przepisach działu III Ordynacji podatkowej.

Należności z tytułu kar za naruszenie przepisów o transporcie drogowym są niewątpliwie środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych. Niemniej jednak te kary podlegają również przepisom ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414). Przepis art. 93 ust. 7 tej ustawy stanowi zaś, że do kar pieniężnych, przewidzianych tą ustawą nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że mamy zatem do czynienia z kolizją dwóch norm ustawowych: art. 67 ustawy o finansach publicznych, który odsyła w kwestii udzielania ulg w spłacie tych kar do Ordynacji podatkowej i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, wyłączającym stosowanie Ordynacji do tych kar. Porównując zakresy zastosowania tych dwóch przepisów do kar z tytułu naruszenia przepisów o transporcie drogowym, można przyjąć, że zakres zastosowania art. 93 ust. 7 jest szerszy, ponieważ generalnie wyłącza zastosowanie do tych kar Ordynacji podatkowej. Natomiast art. 67 ustawy o finansach publicznych tę zasadę przełamuje (czyni od niej wyjątek), w pewnym tylko zakresie, obejmującym udzielanie ulg i umorzeń należności z tytułu takich kar. Zgodnie z regułą kolizyjną lex specialis derogat legi generali należy zatem oceniać dopuszczalność udzielania ulg i umarzania należności z tytułu omawianych kar na podstawie odesłania zawartego w art. 67 ustawy o finansach publicznych, w konsekwencji według przepisów Ordynacji podatkowej. Przepis art. 67a § 1 Ordynacji stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może: rozłożyć zapłatę podatku na raty (pkt 1) lub umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną (pkt 3) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2015 r. sygn. II GSK 2011/14, wyrok z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt II GSK 308/15, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie powinna zatem podlegać ocenie przesłanka ważnego interesu podatnika. W ocenie Sądu można uznać , że organ zasadnie odmówił odroczenia spłaty należności uznając, że skarżący nie wykazał, że spełniona jest m.in. przesłanka braku możliwości płatniczych wnioskodawcy gdy powinien oceniać czy wnioskodawca wykazał swój ważny interes uzasadniający uwzględnienie jego wniosku o odroczenie spłaty należności z tytułu kary. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przy badaniu obu przesłanek wymagane jest ustalenie stanu majątkowego, dochodów, wydatków i sytuacji życiowej wnioskodawcy, których to okoliczności skarżący nie przedstawił i nie udowodnił ani nawet nie uprawdopodobnił. Mimo więc powołania błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia samą decyzję organu należy uznać za zasadną, jako że znajduje uzasadnienie w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 67 ustawy o finansach publicznych. W rozpoznawanej sprawie organ rozważał ważny interes podatnika w zakresie w jakim skarżący przedstawił swoją sytuację po wezwaniu do złożenia dokumentów. Należy podzielić pogląd, że strona powinna przedstawić organowi wszystkie istotne okoliczności i efektywnie uczestniczyć w postępowaniu, skoro wszczęte zostało na jej wniosek. Oznacza to, że oczekując określonego, korzystnego rozstrzygnięcia strona postępowania zobowiązana jest przedstawić organowi dowody stanowiące uzasadnienie żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2014 r. sygn. II GSK 2084/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ z ustawy o finansach publicznych rozważał możliwości płatnicze strony "oraz" uzasadniony interes Skarbu Państwa , a z art. 67a o.p. ocenie podlega ważny interes podatnika "lub" interes publiczny. W tej sytuacji ocena organu nie mogła być inna. Przedstawione przez skarżącego okoliczności organ prawidłowo ocenił jako niewystarczające do uwzględnienia wniosku o odroczenie terminu spłaty.

Wobec powyższego na uwzględnienie nie zasługiwały zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazane w skardze jak i piśmie pełnomocnika z dnia 13 stycznia 2017 r., bowiem, jak już wyżej wyjaśniono, w sprawie wszczętej na wniosek skarżącego, strona nie może oczekiwać, że ciężar udowodnienia okoliczności, na które się powołuje ciąży na organie administracji.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. Podstawę wynagrodzenia przyznanego wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu stanowił przepis art. 250 w związku z § 21 ust. 1 pkt lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805 t.j.). Sąd przyznał pełnomocnikowi z urzędu kwotę 295,20,- zł uwzględniając nakład jego oraz stopień zawiłości sprawy.

k.p.