Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 203/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 46 ust4, art. 48a ust 1 pkt3
journal: Dz.U. 2020 poz 1845
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2022 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr. [...]; 2) umarza postępowanie administracyjne; 3) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 16 grudnia 2021 r., nr NS-HŻŻiPU.906.39.2021, Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach ( dalej: organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z 26 maja 2021 r., znak [...], wymierzającą spółce A spółce z ograniczoną odpowiedzialnością( dalej: skarżący) karę pieniężną w wysokości 10000 zł za niezastosowanie się do obowiązku czasowego ograniczenia prowadzenia działalności polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, spożywanych na miejscu.

Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia faktyczne organu I instancji, który w uzasadnieniu swojej decyzji z 26.05.2021 wskazał następujące okoliczności faktyczne. Skarżący, jako właściciel restauracji "[...]" w K., w dniu 9 lutego 2021 roku, oferował czterem klientom tej restauracji, siedzącym przy stołach, posiłki i napoje. Stan ów ustalono w toku kontroli, przeprowadzonej na miejscu zdarzenia przez funkcjonariuszy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W ten sposób skarżący miał naruszyć przepis paragrafu 10 ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dziennik Ustaw z 2021 roku, pozycja 2316, ze zmianami) – dalej powoływane jako rozporządzenie.

Wymierzając karę pieniężną w wysokości 10000 zł organ I instancji kierował się dyrektywami jej wymiaru określonymi w art. 189d k.p.a.; w szczególności wziął pod uwagę liczbę osób potencjalnie narażonych na zakażenie.

Stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu pierwszej instancji.

Pismem z 8 czerwca 2021 r., pełnomocnik strony złożył odwołanie od decyzji, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Podniósł zarzut niekonstytucyjności ograniczeń, gdyż zamieszczone zostały w rozporządzeniu, a nie w ustawie. Wskazał na naruszenie art. 31 ust. 2 Konstytucji RP akcentując tę jego część która stanowi, że ograniczenia nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Wskazał na niewprowadzenie stanu nadzwyczajnego.

Weryfikując decyzję organu I instancji, organ odwoławczy utrzymał je w mocy. Wskazał, że fakt, że w restauracji znajdowali się goście konsumujący na miejscu przy stolikach posiłki i napoje przygotowane i podawane w restauracji przez personel, został stwierdzony przez funkcjonariuszy w funkcjonariuszy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w protokole z 9 lutego 2021 r.

Zgodnie z art. 46a i art. 46b pkt 2 i pkt 8 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi ustawodawca dopuścił w okresie stanu epidemii wprowadzenie czasowych ograniczeń określonych zakresów działalności przedsiębiorców, a także do czasowego ograniczenia korzystania z lokali, upoważniając Radę Ministrów do uregulowania w wydanym w tym celu rozporządzeniu ograniczeń, nakazów lub zakazów.

W dacie popełnienia zarzucanych stronie czynów obowiązywało wspomniane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. W jego rozdziale 3 określone zostały ograniczenia zakazy i nakazy obowiązujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W §10 ust. 9 rozporządzenia wprowadzono regulację, zgodnie z którą podawanie posiłków i napojów gościom restauracji może się odbywać jedynie na wynos. Obowiązywała ona także w dacie orzekania przez organ odwoławczy, co wzięte zostało pod rozwagę ze względu na postanowienia art. 189c k.p.a., nakazującego uwzględnienie zmiany stanu prawnego i stosowanie ustawy względniejszej dla strony.

Obowiązujące w dacie wydania decyzji przez organ II instancji rozporządzenie Rady Ministrów z 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 512 ze zm.) w innej jednostce redakcyjnej, bo w § 9 ust. 10, utrzymuje do 9 kwietnia 2021 r. ograniczenie działalności przedsiębiorców prowadzących działalność ujętą w PKD w podklasie 56.10.A i 56.30.Z, poprzez dopuszczenie świadczenia usług wyłącznie w przypadku realizacji usług polegających na przygotowywaniu i podawaniu żywności na wynos lub jej przygotowywaniu i dostarczaniu, oraz w przypadku działalności polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków lub napojów przeznaczonych do spożycia przez pasażerów.

Sankcje grożące za naruszenie obowiązujących w okresie epidemii zasad zachowania i postępowania określone zostały w ustawie z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zgodnie z art 48a ust. 1 pkt 3 tej ustawy, ten kto w stanie epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w art. 46b pkt 2 i 8, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 30 000 zł.

W ocenie organu odwoławczego działalność strony w dniach przeprowadzonych interwencji i kontroli objęta była hipotezą przepisu §10 ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 grudnia 2020 r. Obowiązywał zatem stronę bezwzględny zakaz prowadzenia działalności polegającej na umożliwieniu gościom spożywania żywności i napojów na miejscu w restauracji. Strona naruszając zakaz dopuściła się deliktu administracyjnego zagrożonego karą pieniężną.

Z uwagi na powyższe okoliczności zasadnym było, zdaniem organów obu instancji, wymierzenie kary w wysokości określonej art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy o zwalczaniu zakażeń. Organ I instancji nie miał podstaw do ustalenia kary w innej wysokości.

Dalej organ stwierdził, że zgodnie z art. 31 ust.3 Konstytucji RP ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane w ustawie, gdy jest to konieczne dla bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Podobnie art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) stanowi, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju (...) ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Wskazane przepisy dopuszczają nakładanie przepisami prawa krajowego określonych obowiązków ze względu na konieczność ochrony zdrowia publicznego. Nie istnieją wątpliwości co do podstawy ustawowej nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej. Kara została nałożona na podstawie art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zgodnie z którym, kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w art. 46 ust. 4 pkt 3-5 lub w art. 46b pkt 2 i 8, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 30 000 zł. Stosownie do art. 46a cyt. ustawy, w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1) zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego, 2) rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b - mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast zgodnie z art. 46b pkt 2 cyt. ustawy, w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców. Zatem podstawa do nałożenia kary ma charakter ustawowy, a w rozporządzeniu wydanym na podstawie ustawy jedynie doprecyzowywane są ograniczenia, nakazy i zakazy w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Takie działania ustawodawcy są wręcz konieczne. Umożliwiają bowiem bieżące reagowanie na zmieniającą się sytuację epidemiczną, co byłoby znacznie utrudnione, o ile nie niemożliwe, w przypadku procedowania ustawowego z uwagi na czas trwania procesu legislacyjnego.

Zgodnie z obowiązującą zasadą praworządności organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, w tym ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i wydawanych na jej podstawie. Wobec treści art. 38 Konstytucji każdy obywatel RP ma prawo oczekiwać od organów administracji publicznej poszanowania prawa do ochrony ich życia, co przejawia się w ochronie przed skutkami działań osób, które swoim zachowaniem doprowadzają zdrowia podstawowej chronionej prawnie wartości. Na tych samych zasadach każdy ma prawo do ochrony zdrowia widzenia zapobiegania epidemii. Konsekwencje finansowe będące następstwem nałożonej kary administracyjnej są środkiem przymusu dyscyplinującym adresatów norm do poszanowania prawa powszechnie obowiązującego.

Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie uwzględnił więc zarzutów strony i nie podzielił jej stanowiska, że nie prowadziła zakazanej działalności. Organ nie znalazł też podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W skardze na tę decyzję pełnomocnik skarżącego zarzucił:

1) naruszenie art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 10 ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, polegające na błędnym zastosowaniu ww. przepisów i wskutek tego uznaniu, że zaistniały przesłanki do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, podczas gdy w istocie rozporządzenie nie spełniało konstytucyjnych przesłanek jego wydania,

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest artykułu 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – wobec niekonstytucyjności podstawy prawnej nałożenia kary; art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

3) rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 189d pkt 1 w związku z art. 189 f § 1 k.p.a., poprzez nieprawidłowe określenie wagi naruszenia prawa, która zdaniem skarżącego była znikoma, a według najnowszych przepisów nie narusza już prawa.

Skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie tej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, względnie, w przypadku uchylenia obu decyzji, umorzenie postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący umotywował bliżej zarzuty skargi, podnosząc, że art. 22 Konstytucji RP przewiduje, że ograniczenie swobody wykonywania działalności gospodarczej dopuszczalne jest tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny; podobnie art. 31 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, że ograniczenia konstytucyjnych wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie. Natomiast omawiane ograniczenie sposobu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej zostało określone w rozporządzeniu, przez co nie spełnia wymogów konstytucyjnych. W takim zaś razie zakazy w nim ustanowione nie mogą być uznane za powszechnie obowiązujące normy prawne, a ich naruszenie nie może skutkować nałożeniem kary pieniężnej. Zakazy danego rodzaju mogą być wprowadzane tylko w tzw. stanach nadzwyczajnych, przewidzianych w art. 228 Konstytucji RP, żadnego jednak z tych stanów nie ogłoszono, co prowadzi do wniosku o przekroczeniu granic delegacji ustawowej przy wydawaniu rozporządzenia. Dla potwierdzenia tego stanowiska skarżący powołał szereg wyroków sądów administracyjnych.

Skarżący powołał się również na zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Orzekając o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej, organ stosujący prawo ma obowiązek uwzględnienia stanu prawnego istniejącego na dzień wydawania decyzji. W dniu tym zaś, jak słusznie podnosi skarżący, nie obowiązywał już zakaz prowadzenia działalności omawianego wyżej rodzaju zarówno w ogródku gastronomicznym (tj. na zewnątrz budynku), jak i w samym lokalu restauracji.

Przesłanką kolejnego zarzutu skarżącego stało się zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. W istocie organy obu instancji oparły się jedynie na tych okolicznościach, które stwierdzili pracownicy organu I instancji w toku kontroli. Nie przeprowadzono natomiast żadnych dowodów co do okoliczności związanych z możliwym rozprzestrzenianiem się zakażeń, a w szczególności nie dokonano żadnych ustaleń co do warunków higienicznych i sanitarnych istniejących w lokalu skarżącego. Nie zebrano nadto danych, pozwalających na ustalenie wagi naruszenia prawa, a także, jak twierdzi skarżący, nie odniesiono się w ogóle do kwestii prawnego znaczenia zaprzestania tego naruszenia przez stronę postępowania.

Skarżący podniósł, iż wobec braku podstaw do kontynuowania postępowania administracyjnego, wystąpiła przesłanka orzeczenia przewidzianego w art. 145 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.), to jest umorzenia postępowania w sprawie. O to więc skarżący końcowo wnosił.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu niekonstytucyjności przepisów rozporządzenia wprowadzającego ograniczenia na przedsiębiorców stwierdził, że stanowiska tego nie podziela, gdyż znajdują one umocowanie w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych i zakażeń u ludzi. Co do zarzutu wymierzenia kary w oparciu o przepisy nieobowiązujące w dacie naruszenia zakazów określonych rozporządzeniem podniósł, że ustawa z 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem C0VID-19 (Dz.U. poz. 2112) wprowadziła zmiany w rozdziale 8 "Zasady postępowania w razie stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii" ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych i zakażeń u ludzi.

Zmiany w ustawie polegały m.in. na przyznaniu dodatkowych uprawnień ratownikom medycznym, nie dotyczyły zatem kar pieniężnych zawartych w rozdziale 8a i nie mogły wyeliminować z obrotu prawnego art. 48a dotyczącego tych kar.

Omyłka legislacyjna w oznaczeniu jednostki redakcyjnej przepisu została zauważona i usunięta ustawą z 21 stycznia 2021 r. o zmianie ustawy Covidowej poprzez oznaczenie przepisu dotyczącego uprawnień ratowników medycznych jako art. 47c ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przedmiotowej sprawie na skarżącego za nieprzestrzeganie ograniczeń i zakazów wprowadzonych w §10 ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2020 r. poz. 2316 ze zm.) została nałożona kara administracyjna.

Podstawowy zarzut skargi dotyczył naruszenia art. 48a ust.1 pkt 3 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2020r., poz.1845) - zwana dalej ustawą o zwalczaniu zakażeń oraz tego przepisu w związku z art.7, 77, 80, 107 i 189c Kpa, co do którego skarżący stwierdził, że w dacie popełnienia zarzucanych skarżącemu czynów, naruszenie zakazów epidemicznych nie było zagrożone karą z uwagi na zmianę brzmienia tego przepisu od 29 listopada 2020r.

Zarzut ten Sąd uznał za uzasadniony.

Wymierzając sankcje grożące za naruszenie obowiązujących w okresie epidemii zasad zachowania i postępowania organ powołał się na art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy o zwalczaniu zakażeń.

Art. 48a został zamieszczony w rozdziale 8a dodanym do ustawy o zwalczaniu zakażeń przez art. 8 pkt 22 ustawy z 31 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020r., poz. 567) zmieniającej tę ustawę z dniem 1 kwietnia 2020 r. Dotyczył on kar pieniężnych, a jego ust. 1 i 2 posiadały brzmienie:

1. Kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w:

1) art. 46 ust. 4 pkt 1 lub w art. 46b pkt 5 i 9-12, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 30 000 zł;

2) art. 46 ust. 4 pkt 2 lub w art. 46b pkt 3, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 30 000 zł;

3) art. 46 ust. 4 pkt 3-5 lub w art. 46b pkt 2 i 8, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 30 000 zł;

4) art. 46 ust. 4 pkt 6, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 10 000 zł;

5) art. 46 ust. 4 pkt 7 lub w art. 46b pkt 4, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 10 000 zł.

2. Kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie wykonuje decyzji, o których mowa w art. 47 ust. 4, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 30 000 zł.

Następnie art. 15 pkt 7 ustawy z 28 października 2020 r. (Dz.U. z 2020r., poz. 2112) zmieniającej ustawę o zwalczaniu zakażeń, z dniem 29 listopada 2020r. wprowadził zmianę art. 48a. Po owej zmianie stanowił on, że w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ratownik, o którym mowa w art. 13 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, jednostki:

1) współpracującej z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy,

2) podległej Ministrowi Obrony Narodowej

- może pobierać materiał z górnych dróg oddechowych w celu wykonania testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2 po odbyciu w tej jednostce przeszkolenia obejmującego procedurę pobrania materiału i jego zabezpieczenia oraz bezpieczeństwa osób pobierających, potwierdzonego zaświadczeniem.

Zmiana oznaczenia ww. przepisu została dokonana dopiero przez art. 12 pkt 3 ustawy z 21 stycznia 2021 r. (Dz.U. z 2021r., poz. 159) zmieniającej ustawę o zwalczaniu zakażeń z dniem 26 stycznia 2021 r. Powołany art. 12 pkt 3 ww. ustawy stanowił, że art. 48a dodany przez art. 15 pkt 7 ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. poz. 2112 i 2113) oznacza się jako art. 47c.

Z powyższego wynika, że w okresie od 29 listopada 2020r. do 25 stycznia 2021r. w ustawie o zwalczaniu zakażeń istniał art. 48a w brzmieniu regulującym uprawnienia ratowników medycznych.

Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z zasadą wykładni prawa lex posterior derogat legi priori, przepis późniejszy uchyla przepis wcześniejszy. Skoro wersja art. 48a regulująca kompetencje ratowników medycznych została wprowadzona później, niż przepis o karach, to należy przyjąć, że uchyliła wcześniejszą wersję tego artykułu. Argumenty te przemawiają za poglądem, że w okresie, który obejmuje zaskarżona decyzja w ustawie o zwalczaniu zakażeń, nie obowiązywał przepis regulujący zagadnienie nakładania kar za nieprzestrzeganie przepisów ustawy, gdyż został z niej usunięty przez art. 15 pkt 7 ustawy z 28 października 2020 r.

Sąd dostrzegł okoliczność, iż nadanie przepisowi regulującemu materię uprawnień ratowników medycznych oznaczenia 48a mogło być wynikiem pomyłki. Nie może to być argument przemawiający za dopuszczalnością nałożenia kary, która może być zastosowana tylko wówczas, gdy postawa prawna do jej nałożenia jest ewidentna i bezsporna i obowiązuje w dacie zdarzenia podlegającego karze. Natomiast wątpliwości co do tego, czy nowe brzmienie art. 48a było wynikiem jedynie pomyłki w oznaczeniu przepisu dot. kompetencji ratowników czy też świadomym działaniem ustawodawcy, który artykułowi temu zamierzał nadać nową treść, nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść strony. Przeciwnie, zgodnie z wyraźną wolą prawodawcy, wątpliwości co do treści normy prawnej muszą być rozstrzygane na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.).

Sąd podzielił w całości pogląd skarżącego co do przekroczenia w rozporządzeniu granic delegacji ustawowej. Z uwagi na powyższe, analiza pozostałych zarzutów skargi okazała się zbędna, gdyż już tylko wyżej przytoczone okoliczności uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej.

Umarzając postępowanie co do istoty sprawy Sąd skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 145 § 3 p.p.s.a., albowiem wobec niekonstytucyjności omawianego wyżej rozporządzenia, nie istnieje już podstawa materialnoprawna kontynuowania postępowania administracyjnego.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1pkt. 1 lit. a, c w zw. z art. 135 p.p.s.a.