Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1422/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 5 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K., Ł. K. na akt Starosty z dnia [...] października 2020 r. w przedmiocie zatwierdzenia stałej organizacji ruchu drogowego postanawia : odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Skarga dotyczy aktu Starosty z dnia [...] października 2020 r. w zakresie zatwierdzenia stałej organizacji ruchu drogowego na podstawie projektu organizacji ruchu o numerze ewidencyjnym [...] z września 2020 roku. .

Skarżący podnieśli, że w ramach powyżej zatwierdzonej organizacji ruchu ustanowiono zakaz postoju wzdłuż nieruchomości skarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167,

ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta

sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym

kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio:

ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy

istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325, ze zm.; w skrócie "p.p.s.a.") – nawiązującego w tym zakresie wprost do art.

184 Konstytucji RP – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na

akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 5) oraz inne akty tych organów i ich związków, podejmowane w

sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).

Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny jest zobligowany każdorazowo zweryfikować dopuszczalność wniesienia skargi, a

więc zbadać, czy skarga spełnia wymogi formalne oraz czy została wniesiona przez uprawniony podmiot.

Wychodząc od analizy kwestii charakteru prawnego zaskarżonego aktu Starosty, należy wskazać, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego

Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 14/13 (ONSAiWSA z 2015 roku, nr 1, poz. 2) zostało wiążąco przesądzone, że

zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 20 czerwca

1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 roku, poz. 110, ze zm.; w skrócie "p.r.d."), na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i

§ 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na

drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2017 roku, poz. 784) jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.

W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że prawo do zaskarżenia zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego wynika z przepisów m.in. art. 87 ust.

1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 920; w skrócie "u.s.p."), przy czym przyjmuje

się, że przepis ten upoważnia do zaskarżenia również zarządzeń starosty.

Wobec powyższego należało uznać, że przedmiotowa skarga została wniesiona na akt dotyczący zatwierdzenia stałej organizacji ruchu na drodze

powiatowej.

Zgodnie z przepisem wymaganej przez art. 87 ust. 1 u.s.p.: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą

przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego". Cytowany art. 87 ust. 1

u.s.p. wprowadza wymóg wykazania "naruszenia interesu lub uprawnienia" przez uchwałę (odpowiednio: zarządzenie bądź akt administracyjny)

organu powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej – co, zauważmy, stanowi zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady

ogólnej wyrażonej w art. 50 p.p.s.a., która uzależnia dopuszczalność skutecznego wniesienia skargi tylko od wykazania własnego "interesu

prawnego", a już nie jego "naruszenia".

Sąd był zatem zobligowany do zweryfikowania legitymacji procesowej Skarżących tj. do zbadania, czy będący przedmiotem skargi akt Starosty

narusza prawem chroniony interes lub uprawnienie w sprawie z zakresu administracji publicznej, przy czym może tu chodzić wyłącznie o

naruszenie "własnego" interesu prawnego skarżących. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarga uregulowana w art. 87 ust. 1 u.s.p. nie jest

skargą powszechną (nie ma charakteru tzw. actio popularis), co oznacza, że dopiero wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia

przez wnoszącego skargę otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania. Przy tym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego lub

niepewnego, ale powinno być realne i aktualne (por. wyroki NSA: z dnia 01 marca 2005 roku, sygn. akt OSK 1437/04; z dnia 24 sierpnia 2007

roku, sygn. akt II OSK 1033/07; z dnia 9 czerwca 2014 roku, sygn. akt II OSK 87/13 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów

Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA").

Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego skargę na akt z zakresu administracji publicznej organu jednostki samorządu

terytorialnego (w skrócie "j.s.t.") musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. W orzecznictwie i doktrynie

eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność oraz realny charakter interesu prawnego strony, kształtowanego aktem stosowania

prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy

prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do

niego innej już normy prawnej (por. wyrok NSA z 18 września 2003 roku, sygn. akt II SA 2637/02, LEX nr 80699). Nawet ewentualna sprzeczność

uchwały (odpowiednio: aktu administracyjnego) z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli nie narusza prawem chronionego

interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej (por. wyrok NSA z 14 marca 2002 roku, sygn. akt II SA 2503/01, LEX nr 81964). Ponadto,

zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania swej legitymacji skargowej. Czyli

wykazania się nie samym tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem (na który to obowiązek finalnie dość zgodnie wskazywały

strony w swych pismach procesowych), ale zaistniałym zasadniczo w dacie wnoszenia skargi (a nie dopiero w przyszłości) naruszeniem tego

interesu prawnego lub uprawnienia postanowieniami skarżonego aktu organu j.s.t.

W niniejszej sprawie Skarżący powinni byli wykazać, że zaskarżony akt Starosty o zatwierdzeniu stałej organizacji ruchu narusza ich

indywidualny, konkretny i realny interes prawny (lub uprawnienie). W tym miejscu należy podkreślić, że legitymacja do wniesienia skargi do

sądu administracyjnego na podstawie art. 87 ust. 1 u.s.p. przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale – więcej – temu, czyj ów

interes prawny został skarżonym aktem naruszony. Dlatego w przypadku aktu, jaką jest zatwierdzenie organizacji ruchu na drodze, wnikliwego

rozważenia wymaga kwestia, kto i na jakiej podstawie może wywodzić swój interes prawny oraz w jaki sposób ów interes może zostać takim

aktem naruszony.

Sąd podziela w tej mierze stanowisko, zgodnie z którym źródłem prawnie relewantnego interesu nie może być w takim przypadku sam charakter

drogi publicznej i prawo do korzystania z niej na podstawie art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r.

poz. 472, ze zm.; w skrócie "u.d.p."), gdyż przy takim podejściu katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi byłby praktycznie

nieograniczony. Z drugiej strony, skoro akt starosty zatwierdzający organizację ruchu podlega kognicji sądów administracyjnych, to

interpretacja art. 87 ust. 1 u.s.p., na podstawie którego wnoszona jest skarga na taki akt, nie może prowadzić do sytuacji, w której w

praktyce w tego rodzaju sprawach nikt nie byłby w stanie wykazać istnienia przesłanki naruszenia swego interesu prawnego lub uprawnienia,

wynikającej z tego przepisu (por. wyrok WSA z dnia 22 października 2020 roku, sygn. akt III SA/Gd 458/20, CBOSA). W tej mierze w

orzecznictwie sądowym wyrażany jest pogląd, że krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi powinien być każdorazowo weryfikowany w

okolicznościach danej sprawy (zob. wyroki WSA z dnia 27 czerwca 2017 roku, sygn. akt III SA/Kr 432/17; z dnia 22 czerwca 2015 roku, sygn.

akt II SA/Gl 1496/14 – CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy należy zaznaczyć, że Skarżący podnieśli, iż w ramach powyżej zatwierdzonej

organizacji ruchu ustanowiono zakaz postoju wzdłuż nieruchomości skarżących.

W rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić, że charakter, treść i cel zaskarżonego aktu nie odnosi się bezpośrednio i wprost do sfery

prawnej skarżących, wynikającej z przepisu prawa regulującego ich własną sytuację prawną. Akt, którego przedmiotem regulacji jest stała

organizacja ruchu drogowego, nie stanowi zatem bezpośrednio naruszenia interesu prawnego bądź uprawnienia skarżących. Interes prawny

skarżących nie mógł być zatem naruszony samym zaskarżonym aktem. Interes skarżących jako użytkowników drogi publicznej, w zakresie objętym

regulacją wynikającą ze skarżonego aktu można zakwalifikować jako interes faktyczny. Skarżący nie mogą natomiast skutecznie wywodzić swej

legitymacji skargowej z samego faktu posiadania nieruchomości w pobliżu przedmiotowej drogi.

W takich okolicznościach należy stwierdzić, że Skarżący nie wykazali, że zaskarżony akt Starosty naruszał prawem chroniony interes prawny

lub uprawnienie w sprawie z zakresu administracji publicznej. W sprawie nie wykazano, aby zatwierdzona stała organizacja ruchu wpłynęła na

ich obowiązki lub uprawnienia o charakterze administracyjnym, jakie posiadali przed jego wydaniem.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., odrzucił.