Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3500/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 27 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 622/17 w sprawie ze skargi B.O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 622/17 po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy: uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził na rzecz skarżącej kwotę 2217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:

I

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Urząd Patentowy RP (dalej: UPRP, organ) udzielił na rzecz A. "T." Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: uprawniona) ochrony na słowno-graficzny znak towarowy STUDENT (dalej: sporny znak towarowy) z pierwszeństwem od dnia 9 października 2003 r. Powyższy znak przeznaczony został do oznaczania towarów wg klasyfikacji nicejskiej w klasie 16, tj. "krzyżówki, czasopisma i książki z krzyżówkami". Oznaczenie to zostało zarejestrowane pod nr R.175834.

Wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2011 r. B. O. (dalej: wnioskodawca) wniosła o unieważnienie ww. znaku towarowego. Jako podstawę prawną żądania wskazała art. 164 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. - dalej: p.w.p.). Alternatywnie, jako podstawę unieważnienia znaku w zakresie krzyżówek oraz dla czasopism i książek z krzyżówkami, podała art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p.

Swój interes prawny uzasadniała równoległym działaniem na rynku z uprawnioną w zakresie wprowadzania do obrotu publikacji i czasopism z krzyżówkami, podnosząc, że prawo udzielone na sporny znak towarowy stanowi dla niej ograniczenie w swobodzie gospodarczej. Zarzuciła, że sporny znak towarowy nigdy nie miał zdolności rejestrowej (konkretnej zdolności odróżniającej).

Pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. uprawniona wniosła o oddalenie wniosku i podkreśliła, że wnioskodawca jest uprawniony z tytułu rejestracji znaku towarowego "KRZYŻÓWKI Z KORONĄ", a więc znaku zawierającego słowo krzyżówki i przeznaczonego do oznaczania krzyżówek. Nadto wskazała, że sporny znak jest znakiem słowno-graficznym, w którym znajduje się słowo "STUDENT" i ten element słowny ma dominujące i wyróżniające znaczenie.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

UPRP uznał, że wnioskodawca posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Według organu niemożność używania przez wnioskodawcę w działalności gospodarczej, którą prowadzi na tym samym rynku co uprawniona, oznaczenia stanowiącego sporny znak towarowy, który w jego ocenie, pozbawiony jest zdolności odróżniającej i jako taki powinien pozostać do swobodnego użytku przez wszystkich uczestników obrotu gospodarczego, stanowi ograniczenie swobody jego działalności gospodarczej, a co za tym idzie uzasadnia interes prawny wnioskodawcy w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

Natomiast za niezasadny UPRP uznał zarzut udzielenia spornego prawa w odniesieniu do krzyżówek z naruszeniem art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 p.w.p. Organ stwierdził, że krzyżówka jest towarem, który może być sprzedawany. Słowo krzyżówka jest powszechnie używane w języku potocznym jako oznaczenie czasopisma zawierającego zadania diagramowe oraz inne zagadki, a także jest podawane na stronach internetowych różnych kolporterów jako określenie kategorii czasopism.

Za niezasadny organ uznał także zarzut udzielenia spornego prawa ochronnego w odniesieniu do krzyżówek, czasopism i książek z krzyżówkami z naruszeniem art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 p.w.p., ponieważ towary te skierowane są do szerszej grupy konsumentów.

Urząd Patentowy RP nie zgodził się również z twierdzeniem wnioskodawcy, że słowo "STUDENT" jest elementem informacyjnym w spornym znaku, mającym wskazywać na stopień trudności zadań, ponieważ odnosi się ono do osoby rozwiązującej krzyżówki, a nie do samej krzyżówki.

Od powyższej decyzji UPRP skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył wnioskodawca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1935/13 uwzględnił skargę wnioskodawcy i uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP oddalająca wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak t. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 k.p.a.

Według WSA Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo przyjął, że interes prawny wnioskodawcy nie budzi wątpliwości, zasadnie wskazując przede wszystkim, że wnioskodawca, tak jak uprawniona do spornego znaku towarowego, jest wydawcą krzyżówek i czasopism szaradziarskich, stąd - zgodnie z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz z art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - mogła czuć się zagrożona w wykonywanej działalności gospodarczej faktem wprowadzenia do obrotu gospodarczego spornego znaku towarowego, w sytuacji w której kwestionuje zdolność odróżniającą jako taką tego znaku, a także kwestionuje konkretną jej zdolność odróżniającą. Zatem WSA uznał, że wnioskodawca miał interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

Jednakże - zdaniem WSA - Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się - mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej: k.p.a.) z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a także z uwagi na przyjęcie dowolnych ustaleń faktycznych oraz przeprowadzenie wadliwej i niepełnej zarazem analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji tych uchybień dokonał błędnych ustaleń, które stanowiły podstawę odmowy unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w oparciu o przepisy art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 p.w.p. WSA podkreślił, że organ powinien był szczegółowo odnieść się do dowodów przedstawionych przez wnioskodawcę na okoliczność opisowego charakteru spornego znak t., czego jednak nie uczynił, a co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła uprawniona do spornego znaku t., którą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 września 2015 r. (sygn. akt II GSK 1861/14) oddalił. Sąd kasacyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji co do zasadności uchylenia decyzji UP z powodu uchybień procesowych.

NSA zgodził się z Sądem I instancji, że Urząd Patentowy RP nie odniósł się do dowodów złożonych przez wnioskodawcę na okoliczność opisowego (informacyjnego) charakteru spornego znaku t. Ponadto podzielił Sąd I instancji, że organ nie przeprowadził - w świetle art. 129 ust. 1 pkt 1 i 2 p.w.p. - całościowej oceny konkretnej zdolności odróżniającej spornego znaku w formie zgłoszonej do ochrony, co odnosi się w szczególności do oceny części graficznej i kolorystycznej tego znaku, a w szczególności kolorowych pól diagramu krzyżówki, a także obramowania znaku, tj. barwnego prostokąta.

Urząd Patentowy RP - ponownie rozpoznając sprawę - decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. umorzył postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy RP stwierdził, że jest związany zarówno oceną prawną, jak i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w ww. orzeczeniach WSA i NSA. Niemniej wyjaśnił, że kierując się innymi podobnymi sprawami toczącymi się pomiędzy wnioskodawcą a uprawioną obowiązany był dokonać pogłębionej analizy posiadania przez wnioskodawcę aktualnego i realnego interesu prawnego z art. 164 p.w.p. w domaganiu się unieważnienia spornego znaku i jednoznacznego wskazania w jakim zakresie sporna rejestracja uniemożliwiała wnioskodawcy w dacie złożenia wniosku swobodne prowadzenie działalności gospodarczej.

Urząd Patentowy RP wskazał, że sporny znak korzysta z pierwszeństwa od 9 października 2003 r., przy czym to prawo wygasło z dniem 9 października 2013 r. Urząd Patentowy RP wyjaśnił przy tym, że wygaśnięcie prawa na sporny znak nastąpiło na skutek upływu okresu, na które zostało ono udzielone oraz niezłożenia przez uprawnioną wniosku o przedłużenie tej ochrony, więc prawo to wygasło ex lege. Natomiast wnioskodawca wnosząc o unieważnienie spornego znaku uczynił to w oparciu o art. 164 p.w.p., zgodnie z którym z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny.

UPRP stwierdził, że prawo wyłączne na sporny znak wygasło z dniem 9 października 2013 r., a zatem obecnie nie stwarza ona sytuacji realnego i bezpośredniego zagrożenia ograniczenia wolności w prowadzeniu przez wnioskodawcę działalności gospodarczej. Organ ustalił zaś, że między stronami nie toczą się żadne postępowania sądowe dotyczące choćby pośrednio spornego prawa.

Urząd Patentowy RP uznał, że postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć z powodu braku po stronie skarżącej B. O. interesu prawnego oraz ze względu na fakt, że prawo ochronne na sporny znak towarowy wygasło z mocy prawa z dniem 9 października 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lipca 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2017 r.

Według Sądu I instancji za uzasadniony należało uznać zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1935/13, tj. wyroku wydanego w niniejszej sprawie i utrzymanego w mocy wyrokiem NSA z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt: II GSK 1861/14, podczas gdy w ww. wyrokach WSA i NSA przesądziły o interesie prawnym wnioskodawcy. W konsekwencji za zasadny należało też uznać zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 164 p.w.p. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w przyjęciu braku po stronie wnioskodawcy interesu prawnego do żądania unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

WSA wyjaśnił, że odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. dotyczy tylko dwóch sytuacji – pierwsza jest związana z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast druga sytuacja ma miejsce wówczas, gdy następuje zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd. W rozpoznawanej sprawie nie nastąpiła zasadnicza zmiana stanu faktycznego, trudno bowiem uznać za taką zmianę fakt, że wnioskodawca w toku postępowania złożył wypis z CEBOIS wskazujący na zakres wykonywanej działalności gospodarczej tj. działalności wydawniczej.

Po drugie, WSA wskazał, co zostało podniesione w skardze, w dacie wydania zaskarżonej decyzji stan prawny uległ zmianie bowiem zgodnie z dokonaną nowelizacją z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej odstąpiono od przesłanki interesu prawnego we wszczęciu postępowania o unieważnienie i wygaszenie prawa ochronnego na znak towarowy (art. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej - Dz. U. z 2015 r. poz. 1615 - dalej: ustawa zmieniająca). Nowelizacja weszła w życie 15 kwietnia 2016 r., zaś zaskarżona decyzja została wydana [...] lipca 2016 r. Ponadto zasada ta dotyczy nie tylko znaków zgłoszonych po dacie wejścia w życie nowelizacji, tj. 15 kwietnia 2016 r., ale także znaków zgłoszonych z wcześniejszą datą pierwszeństwa. Zgodnie bowiem z art. 2 ustawy zmieniającej, w postępowaniach o unieważnienie praw ochronnych, dotyczących znaków towarowych zgłoszonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, a wszczętych po dniu jej wejścia w życie, nie jest wymagane wykazanie interesu prawnego.

Zdaniem WSA przyjętego w tej sprawie stanowiska nie zmienia także okoliczność, że prawo na sporny znak towarowy wygasło z dniem 9 października 2013 r. i ochrona nie została przedłużona. Urząd Patentowy RP wyciągnął błędny wniosek, że w takiej sytuacji brak jest "realnego i bezpośredniego zagrożenia ograniczenia wolności w prowadzeniu działalności gospodarczej". Sąd I instancji nie podzielił tego stanowiska, które legło u podstaw umorzenia postępowania uznając, że fakt wygaśnięcia spornego prawa ochronnego automatycznie nie spowodował unicestwienia interesu prawnego oraz bezprzedmiotowości postępowania w sprawie o unieważnienie znaku. W tym kontekście WSA podkreślił, że unieważnienie znaku następuje ze skutkiem ex tunc (wstecznym), czyli od dnia, od którego istniała ochrona, co pociąga za sobą nieważność czynności prawnych dokonanych dotychczas przez uprawnionego do znaku. Natomiast takiego skutku nie ma wygaśnięcie znaku z mocy prawa na skutek upływu czasu, na który zostało udzielone (art.168 ust. 1 pkt 1 p.w.p).

WSA stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie do zastosowania się do wytycznych zawartych w wyroku WSA z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1935/13 utrzymanego w mocy wyrokiem NSA z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt: II GSK 1861/14, a także weźmie pod uwagę zmianę przepisów p.w.p., o której była mowa wyżej.

II

W skardze kasacyjnej Urząd Patentowy RP zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do ponownego badania przez UPRP istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy R.175834 STUDENT i odstąpienia przez UPRP od oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1935/13, utrzymanym w mocy wyrokiem NSA z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1861/14, podczas gdy po wydaniu decyzji z dnia 7 marca 2013 r. kontrolowanej w ww. wyrokach nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego sprawy, gdyż wygasło prawo ochronne na sporny znak towarowy, które w ocenie wnioskodawcy, było bezpodstawnym ograniczeniem dla prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i stanowiło podstawę do ustalenia istnienia interesu prawnego wnioskodawcy, a tym samym konieczne było jego ponowne zbadanie i uzasadnionym było odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszych wyrokach;

2) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że UPRP przyjął, iż fakt wygaśnięcia spornego prawa ochronnego automatycznie spowodował unicestwienie interesu prawnego wnioskodawcy, podczas gdy okoliczność ta została przez UPRP zbadana, w szczególności UPRP ustalił, że pomiędzy stronami nie toczą się jakiekolwiek postępowania sądowe dotyczące choćby pośrednio spornego prawa, uprawniona nie domaga się od wnioskodawcy zaprzestania działań w związku ze spornym prawem i na tej podstawie doszedł do przekonania, że sporny znak towarowy nie może stanowić przeszkody w aktualnie prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, z czego wnioskodawca wywodził swój interes prawny i swoje stanowisko przedstawił w zaskarżonej decyzji;

3) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia z naruszeniem tego przepisu, tj. zawarcie w wyroku sprzecznych twierdzeń odnośnie konieczności ustalenia w niniejszej sprawie interesu prawnego wnioskodawcy, co powoduje, że wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej i wprowadza niepewność UPRP, co do kierunku dalszych czynności postępowania podejmowanych przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, a tym samym uniemożliwia realizację zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a.;

4) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 164 p.w.p. w zw. art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, polegające na przyjęciu, że na gruncie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, istotna jest data wydania decyzji w postępowaniu spornym, a nie data wszczęcia postępowania spornego, prowadzące do przyjęcia, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie przepis wyłączający potrzebę wykazania interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy podczas, gdy art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, odnosi się wyłącznie do postępowań o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy wszczętych po dniu jej wejścia w życie, tj. po 15 kwietnia 2016 r., bezspornym jest, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed tą datą, chociaż decyzja została wydana 28 lipca 2016 r., co z kolei oznacza, że wskazany przepis nie znajduje zastosowania i konieczne jest wykazanie interesu prawnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W piśmie procesowym z dnia 6 sierpnia 2019 r. wnioskodawca wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Całkowicie niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a., zawartego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, poprzez bezzasadne przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do ponownego badania przez UPRP istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy i odstąpienia przez UPRP od oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1935/13, utrzymanym w mocy wyrokiem NSA z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1861/14, podczas gdy po wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2013 r. kontrolowanej w ww. wyrokach nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego sprawy, gdyż wygasło prawo ochronne na sporny znak towarowy, które w ocenie wnioskodawcy, było bezpodstawnym ograniczeniem dla prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i stanowiło podstawę do ustalenia istnienia interesu prawnego wnioskodawcy, a tym samym konieczne było jego ponowne zbadanie i uzasadnionym było odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszych wyrokach.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że doszło do naruszenia przez UPRP art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1935/13, tj. wyroku wydanego w niniejszej sprawie i utrzymanego w mocy wyrokiem NSA z 8 września 2015 r., sygn. akt: II GSK 1861/14, podczas gdy w ww. wyrokach WSA i NSA przesądziły o interesie prawnym skarżącej jako wnioskodawcy.

Ponadto – wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej – trafnie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, że obowiązku organu zastosowania się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku WSA z dnia 12 lutego 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1935/13 nie zmienia okoliczność, że prawo ochronne na sporny znak towarowy wygasło z dniem 9 października 2013 r. Okoliczność ta nie uzasadniała odstąpienia przez UPRP od oceny prawnej zawartej w WSA z dnia 12 lutego 2014 r. i nie uzasadnia ponownego badania przez organ interesu prawnego wnioskodawcy. Nie było również podstaw do umorzenia postępowania przez UPRP z uwagi na jego bezprzedmiotowość spowodowaną wygaśnięciem prawa ochronnego na sporny znak t.

Bowiem - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - Urząd Patentowy RP nie może nie zastosować się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, o których stanowi art. 153 p.p.s.a., powołując się na brak interesu prawnego wnioskodawcy w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, jeżeli przed rozpoznaniem sprawy przez organ, Sąd I instancji w wyroku, w którym zawarł wytyczne dla organu, stwierdził posiadanie interesu prawnego i merytorycznie rozpoznał sprawę – co zaakceptował następnie NSA dokonując kontroli instancyjnej tego orzeczenia. Ponadto interes prawny wnioskodawcy w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy powinien istnieć w momencie wszczęcia tego postępowania – zgodnie z art. 164 p.w.p., a więc w dacie złożenia wniosku o unieważnienie prawa, czyli w dniu 30 sierpnia 2011 r., zaś prawo ochronne na sporny znak t. wygasło z dniem 9 października 2013 r.

Urząd Patentowy RP nie powinien był umarzać postępowania w przedmiocie unieważnienia prawa z powodu wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak t. z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bowiem przedmiot rozstrzygnięcia istnieje, ponieważ postępowanie w tej sprawie dotyczyło unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak t., nie zaś jego wygaśnięcia. Unieważnienie takie, jeżeli zostałoby orzeczone, następuje ze skutkiem ex tunc (wstecznym), aż do dnia, od którego istniała ochrona, co pociąga za sobą nieważność czynności prawnych dokonanych dotychczas przez uprawnionego ze znaku towarowego. Natomiast takiego skutku nie wywołuje wygaśnięcie prawa ochronnego na znak t. z mocy prawa na skutek upływu czasu, na który zostało udzielone. Ponadto okoliczność w postaci wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak t. nastąpiła jeszcze przed wydaniem wyroku WSA, w którym zawarta była ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a.

W konsekwencji nieusprawiedliwione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a.

Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków.

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie.

Za zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej przez jego błędną wykładnię dokonaną przez Sąd I instancji.

Jak wynika bowiem z treści art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej nie jest wymagane wykazanie interesu prawnego, ale tylko w stosunku do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, a więc po dniu 15 kwietnia 2016 r. Zaś w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed tą datą, chociaż decyzja UPRP została wydana [...] lipca 2016 r., co oznacza, że wskazany przepis nie znajduje zastosowania – wbrew temu co stwierdził Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 8-9).

Ma zatem rację autor skargi kasacyjnej, że błędna wykładnia art. 2 ustawy zmieniającej dokonana przez Sąd I instancji, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w rozpoznawanej sprawie polegały na przyjęciu, że na gruncie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, istotna jest data wydania zaskarżonej decyzji w postępowaniu spornym, a nie data wszczęcia postępowania spornego – jak stwierdził Sąd I instancji, jednakże – pomimo dokonania błędnej wykładni art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej – zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu.

W konsekwencji, Sąd I instancji nie powinien był w wytycznych dotyczących ponownego rozpoznania sprawy przez organ zawierać obowiązku wzięcia pod uwagę ww. zmian przepisów p.w.p. polegających na odstąpieniu od przesłanki interesu prawnego wnioskodawcy we wszczęciu postępowania o unieważnienie prawa ochronnego na znak t. Niemniej jednak należy powtórzyć, że ta kwestia posiadania przez wnioskodawcę interesu prawnego została przesądzona w poprzedzających wyrokach WSA z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1935/13 i wyroku NSA z dnia 9 września 2015 r., sygn. alt II GSK 1861/14.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.