Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 695/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 695/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz- Ślusarczyk, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007r., sprawy ze skargi H. P., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [....], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 9.155,45 zł (dziewięć tysięcy sto pięćdziesiąt pięć złotych 45/100).


UZASADNIENIE

W dniu [...].03.2000 r. "P" Sp. z o.o. złożyła zeznanie roczne CIT-8 za 1999 r. z którego wynikał podatek do zapłaty w wysokości 2973 zł. Po przeprowadzeniu kontroli Urząd Skarbowy ustalił, że Spółka w zeznaniu rocznym zawyżyła koszty uzyskania przychodów. W wyniku kontroli została wydana decyzja nr [...] z dnia [...]. w której zostało określone zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. w wysokości 46.250 zł. Od w/w decyzji Spółka złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. Decyzją z dnia [...] nr [...] organ odwoławczy określił zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych na kwotę 44.009 zł, wobec czego w Spółce nastąpiło zaniżenie podatku dochodowego o kwotę 41036 zł. Zaległość określona powyższą decyzją nie została zapłacona, a postępowanie egzekucyjne wobec Spółki okazało się bezskuteczne.

Następnie Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności H. P. jako członka zarządu za w/w zaległości Spółki z o.o. "P". Od powyższej decyzji pełnomocnik Strony wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. W odwołaniu pełnomocnik Strony podniósł, iż H. P. nigdy nie był członkiem zarządu spółki jak również nigdy nie był upoważniony do reprezentowania spółki i zaciągania w jej imieniu zobowiązań.

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania decyzja z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu decyzji wykazał , iż z informacji uzyskanych w Krajowym Rejestrze Sądowym (pismo z dnia [...].03.1005 r. Sygn. Pręż. Rej. [...]) H.P. figuruje w Krajowym Rejestrze Sądowym jako członek zarządu Spółki z o.o. P. (rejestr handlowy [...]). Ostatniego wpisu do w/w rejestru handlowego dokonano postanowieniem z dnia [...].11.1996 r.

Nie zgodzono się przy tym z argumentacją pełnomocnika Strony , iż żadne ze zgromadzeń wspólników Spółki nigdy nie powołało H. P. na członka zarządu, a wpis w rejestrze handlowym jest wynikiem błędu , gdyż strona nie podjęła jakichkolwiek kroków zmierzających do usunięcia w/w wpisu. Tym samym uznano , iż zgodnie z wpisem do rejestru handlowego H. P. pełnił funkcję członka zarządu Spółki w okresie powstania przedmiotowej zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. Z zawiadomienia organu egzekucyjnego z dnia [...].03.2004 r. Nr [...] wynikało ponadto, iż egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Z akt egzekucyjnych wynikało, iż Spółka znajduje się w likwidacji, nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym adresem, nie posiadała składników żadnego majątku, z którego sprzedaż mogłaby pokryć zaległości. W przedmiotowej sprawie nie zachodziły również przesłanki do odstąpienia od orzeczenia o odpowiedzialności H. P. za zaległości podatkowe w podatku od osób prawnych za 1999 r.

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania wyrażonych w ordynacji podatkowej. Przede wszystkim podniesiono, iż nie przeprowadzono wnioskowanego dowodu z akt rejestrowych "P" sp. z o. o. . Skarżący był zatrudniony na stanowisku zastępcy dyrektora spółki, a żadne ze zgromadzeń wspólników nigdy nie podjęło uchwały o powołaniu go na członka zarządu. Dokonany przez Sąd wadliwy wpis jakoby H. P. upoważniony był do reprezentacji spółki , nie świadczy, iż pełnił on kiedykolwiek funkcję członka zarządu. Obowiązkiem organu podatkowego było rzetelne wyjaśnienie naprowadzonych okoliczności , a nie bezkrytyczne przyjęcie domniemania prawdziwości danych ujawnionych w rejestrze sądowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji .

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm. - dalej "p.u.s.a") oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Celem i zamierzonym efektem tej kontroli jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu prawnego i wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. W zakresie swej kognicji Sąd nie jest związany granicami skargi (art. 134 p.p.s.a). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Analiza akt przeprowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż argumenty strony skarżącej są trafne i zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.

Stosownie do § 2 tego przepisu odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.

Do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. konieczne jest zatem nie tylko ustalenie pozytywnych jej przesłanek, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zobowiązania w okresie pełnienia przez niego tej funkcji - co w niniejszej sprawie było przedmiotem sporu - ale także rozważenie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność.

"Do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest obowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki, oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, bowiem ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu" ( wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., SA/Bd 85/03, POP 2003, z. 4, poz. 93).

Zauważyć jednak należy , iż status członka zarządu osoba fizyczna uzyskuje z chwilą podjęcia przez wspólników uchwały o jej powołaniu do zarządu a sam wpis sądowy w tym zakresie ma jedynie charakter deklaratoryjny . Niemniej jednak wpis do rejestru ma określone znaczenie z punktu widzenia jawności materialnej rejestru. W związku z ogłoszeniami pozostaje zasada jawności materialnej rejestru handlowego . Jest ona związana z domniemaniami prawnymi: domniemaniem powszechnej znajomości danych wpisanych do rejestru i domniemaniem ich prawdziwości oraz zasada dobrej wiary. Wpis ten w postępowaniu w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki ponadto ma określone znaczenie dowodowe i winien być jedną z podstaw ustalenia stanu faktycznego .

Tymczasem z akt sprawy a także uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wynika, że organy podatkowe dokonując ustaleń faktycznych ograniczyły się jedynie do analizy pisma Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS z dnia 24 .03.2005 r. w którym to Sąd udzielił informacji , iż H. P. w rejestrze handlowym H/B-1097 widnieje jako członek zarządu .

Dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie pisma sądu, przy jednoczesnym konsekwentnym i kategorycznym stanowisku skarżącego , iż nigdy nie był powołany i nie pełnił funkcji członka zarządu spółki P., uznać należy za istotne naruszenie zasad postępowania , a zwłaszcza art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Nawiązując do treści pierwszego z tych przepisów należy zauważyć , że wyrażona w nim zasada prawdy obiektywnej oznacza dla organu podatkowego obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Realizacji tej zasady służy szereg innych przepisów proceduralnych w tym w szczególności art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Jego istotne znaczenie wynika z tego, że nakłada on na organy podatkowe powinność zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organ podatkowy zobowiązany jest zatem zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia obowiązującego stanu prawnego. Obowiązki te zostały nałożone w równej mierze na organy obu instancji.

Naruszenie tych zasad doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych. Jak bowiem wynika z szeregu dokumentów ( dopuszczonych jako dowód na etapie postępowania sądowego) skarżący nigdy nie tylko nie był członkiem zarządu spółki ale również nie był w takim charakterze wpisany w rejestrze handlowym . W rejestrze handlowym spółka P. wpisana jest pod nr [...] jako członkowie zarządu figurują dwie zupełnie inne osoby, natomiast H.P. widnieje tam co prawda jako osoba upoważniona do reprezentacji lecz będąca jedynie zastępcą dyrektora . Podkreślić należy , iż rejestrze handlowym H.P.nie figuruje jako członek zarządu. Podstawą wpisu do rejestru było natomiast postanowienie sądu gospodarczego z dnia [...]opada 1996 r. ( na które sąd ten powoływał sie w piśmie z dnia [...]005 r. ) , na mocy którego postanowiono wpisać do rejestru handlowego H.P.jako osobę upoważnioną do reprezentacji . Abstrahując od prawidłowości takiego wpisu - dokonano go na podstawie protokołu walnego zgromadzenia , w oparciu o który zatrudniono skarżącego w spółce na stanowisku zastępcy dyrektora - stwierdzić należy , iż nie potwierdza on aby Skarżący pełnił funkcje członka zarządu spółki P. Organy podatkowe również nie zgromadziły żadnych innych dowodów na potwierdzenie swojej tezy.

Faktu tego nie potwierdza również umowa spółki z ograniczona odpowiedzialnością występującej pod firmą Przedsiębiorstwo [...] P. sp. z o.o.

Natomiast przepisy ordynacji podatkowej przewidujące odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółek odnoszą sie wyłącznie do członków zarządu, ustanowionych w sposób przewidzianym prawem i w tym w tym charakterze wpisanych do rejestru handlowego bądź krajowego rejestru sądowego, nie zaś do osób, faktycznie tylko spełniających pewne czynności z zakresu zarządu spółką.

Uznać zatem należy , iż brak jest podstaw zarówno faktycznych jak i prawnych do orzeczenia takiej odpowiedzialności w stosunku H.P. za zaległości podatkowe "P" sp. z o.o.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c w/w ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowaniu orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.