Postanowienie NSA, sygn. akt III FZ 293/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 20 lipca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Zakładów [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w BGdańsku z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1730/21 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Zakładów [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 25 kwietnia 2022 r., I SA/Gd 1730/21, ze skargi Zakładów [...] sp. z o.o. z siedzibą w P.na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 7 października 2021 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a") ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Spółka we wniosku z dnia 10 marca 2022 r. (sprecyzowanym w piśmie z dnia 13 kwietnia 2022 r. przez pełnomocnika strony będącego adwokatem) wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Sąd ocenił, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Wniosek spółki odnosi się do postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji, a więc ze swej istoty nie nadającego się do wykonania, gdyż nie nakłada na spółkę żadnych obowiązków, ani też nie określa nakazów, czy zakazów określonego zachowania. Nie kreuje ono obowiązku podatkowego, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonane w trybie przymusowym. Stwierdza jedynie, że organ administracyjny w ramach uznania administracyjnego odmówił zwolnienia z egzekucji. W świetle powyższego oraz na podstawie art. 61 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. oddalił wniosek.

Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie i zaskarżyła je całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj.

1. art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji ze swej istoty nie podlega wykonaniu, a w związku z tym, że niemożliwym jest wstrzymanie wykonania tego aktu w sytuacji, gdy następstwem braku wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia jest możliwość prowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji rzeczy ruchomych spółki, co do których zwolnienia spod egzekucji domaga się skarżąca w prowadzonym postępowaniu administracyjnym,

2. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadne nieuwzględnienie, iż brak wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i możliwość prowadzenia egzekucji rzeczy ruchomych skarżącej co do których zwolnienia z egzekucji domaga się skarżącą powoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wskazując na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia na rzecz pełnomocnika spółki z urzędu kosztów postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, ponieważ wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania wszelkie akty odmowne, a w niniejszej sprawie zaskarżone do Sądu I instancji postanowienie do takich właśnie aktów należy, gdyż skarżącemu odmówiono zwolnienia spod egzekucji określonego składnika majątkowego. Nie można mówić o wykonaniu decyzji odmownej, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu) /por. T. Woś - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005 r., s.295/. Nie wymaga przy tym bliższego uzasadnienia, że nawet gdyby w niniejszej sprawie Sąd I instancji uwzględnił wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia o odmowie zwolnienia spod egzekucji, to egzekucja nadal by trwała. Odmienną natomiast sprawą jest kwestia zgodności z prawem zaskarżonego do Sądu I instancji postanowienia, które będzie podlegało merytorycznej kontroli. W postępowaniu o ochronę tymczasową (o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia). Sąd I instancji nie mógł zatem badać prawidłowości postępowania egzekucyjnego, gdyż niweczyłoby to kontrolę sądową legalności zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się do wniosku w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że brak jest podstaw prawnych do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w art. 209 p.p.s.a. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy rozdziału 1 działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (dział V, rozdział 1), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.