Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 341/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a § 1 pkt 3, art. 67b
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia III i IV raty podatku rolnego za 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Burmistrza B. z dnia [...] w sprawie odmowy umorzenia III i IV raty podatku rolnego za 2015 r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że podatnik zwrócił się do Burmistrza Miasta B. o umorzenie III i IV raty podatku rolnego za 2015 r. oraz I i II raty podatku rolnego za 2016 r. z powodu wystąpienia strat w prowadzonym gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą.

Burmistrz B. decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia zaległości z tytułu III i IV raty podatku rolnego za 2015 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano na wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego, analizę kont bankowych podatników A. i A. M., zawarto też analizę dochodów i wydatków strony opartą na załączonych do akt dowodach. Uznano, że strona wnioskowała o ulgę w postaci pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. Podkreślono, że podatnik w maju 2014 r. otrzymał dopłatę z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany. Jak wskazał w oświadczeniu, obciążają go kredyty bankowe związane z finansowaniem gospodarstwa rolnego. Żona podatnika otrzymuje świadczenie rentowe z KRUS w wysokości 913,67 zł miesięcznie.

Organ wyjaśnił, że I i II rata podatku rolnego za 2016 r. nie stanowią zaległości podatkowej i nie podlegają z tych względów procedurze umorzenia.

W konsekwencji organ podatkowy uznał, że zapłata zaległego podatku w łącznej kwocie 1.048 zł była możliwa bez pogorszenia sytuacji finansowej podatnika i odmówił umorzenia wnioskowanej zaległości w podatku rolnym za 2015 r.

W wyniku rozpoznania odwołania strony od decyzji organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze na wstępie przytoczyło treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie tj.: art. 51 § 1, art. 67a § 1 pkt 3, art. 67b Ordynacji podatkowej. Stwierdziło, że organ podatkowy może udzielić przedsiębiorcy (rolnikowi) ulgi w spłacie zaległości podatkowej po uprzednim rozpatrzeniu podstawowych przesłanek udzielania tych ulg, jakimi w myśl art. 67a § 1 są: ważny interes podatnika lub interes publiczny.

Organ odwoławczy zauważył, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż "ważny interes podatnika" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych czy losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Taka sytuacja może powstać nie tylko na skutek zaistnienia nadzwyczajnego zdarzenia, ale również wtedy, gdy podatnik pomimo dołożenia wszelkich starań, po uwzględnieniu wysokości uzyskiwanych dochodów i konieczności ponoszenia określonych wydatków (przede wszystkim koniecznego utrzymania rodziny), ze względów obiektywnych na skutek jednoczesnego zaistnienia różnych niekorzystnych zdarzeń, nie jest w stanie uregulować swoich zaległości (zobowiązań) publicznoprawnych. Natomiast przesłankę "interesu publicznego", o której mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej, należy zdaniem organu rozumieć jako dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a nie konieczność równego płacenia podatków przez wszystkich podatników nawet w sytuacji, gdy zapłata (bądź wyegzekwowanie) podatku spowoduje z kolei konieczność sięgnięcia przez podatnika (z powodu pogłębienia ubóstwa) po pomoc finansową od państwa w inny sposób, np. pomoc społeczną.

Orzekając o umorzeniu zaległości podatkowych, organ podatkowy może mieć za podstawę rozstrzygnięcia albo przesłankę ważnego interesu podatnika, albo przesłankę interesu publicznego albo obie te przesłanki łącznie. W sprawach stosowania ulg podatkowych przedmiotem oceny organów podatkowych musi być stan faktyczny, w tym głównie sytuacja finansowa, rodzinna i życiowa podatnika istniejąca w dacie rozstrzygania sprawy.

Według organu odwoławczego, w sprawie zebrano dowody wystarczające dla podjęcia decyzji, a ich ocena nie narusza zasady określonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.

Z analizy zawartych w aktach dokumentów i dowodów wynika, że A. i A. M. prowadzą wspólnie gospodarstwo rolne o pow. 85,15 ha, dochody z którego są ich głównym źródłem utrzymania. Podatnik określił przychód z tego gospodarstwa na ok. 100 tys. zł. Dodatkowym dochodem jest świadczenie rentowe A. M. z KRUS w wysokości 913,67 zł miesięcznie. Z tych dochodów podatnicy opłacają koszty energii elektrycznej (1780 zł co dwa m-ce), wody (300 zł co kwartał) oraz koszty leczenia żony, według oświadczenia 800 zł miesięcznie. Ponadto spłacają kredyt zaciągnięty na finansowanie gospodarstwa - 200 tys. zł. W zakresie miesięcznych kosztów leczenia i kosztów spłaty kredytu, pomimo skierowanego do podatnika wezwania, nie przedłożono żadnych dowodów.

Podatnik podniósł, że w 2015 r. poniósł wysokie straty w gospodarstwie rolnym. Straty te wywołała susza i według protokołu nr 168 oszacowane zostały na kwotę 99.386,49 zł. Spowodowały one wprawdzie obniżenie dochodów podatnika, co miało wpływ na trudniejszą sytuację finansową, jednak w ocenie organu podatkowego okoliczności te nie pozbawiły strony dochodów na tyle, aby niemożliwym stało się uregulowanie należnych zobowiązań podatkowych, tj. III i IV raty podatku rolnego za 2015 r. w łącznej kwocie 1.048 zł.

Według organu odwoławczego, zapłata zaległego podatku nie zagrozi egzystencji strony. Organ pierwszej instancji w prowadzonym postępowaniu wskazał na wydatki i dochody strony, uznał dochody z gospodarstwa rolnego i uwzględnił oszacowane straty spowodowane suszą, przyjął do analizy koszty udokumentowane, a także koszty leczenia żony pomimo, iż strona kosztów tych nie udokumentowała. W konsekwencji organ uznał możliwości płatnicze dotyczące wnioskowanej zaległości w podatku rolnym, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi, iż spłata zaciągniętych kredytów nie stanowi przesłanki umorzenia zaległości podatkowej.

Zdaniem Kolegium umorzenie wnioskowanych zaległości w podatku rolnym za III i IV ratę podatku rolnego za 2015 r. w kwocie 1.048 zł wraz z odsetkami stałoby w sprzeczności z interesem publicznym w rozumieniu art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej. Ta dyrektywa postępowania nakazuje respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa.

Organ równocześnie podkreślił, że odmowa umorzenia zaległości nie wyklucza możliwości ubiegania się przez podatnika o rozłożenie jej na raty.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podatnik A. M. przedstawił ponownie sytuację związaną z prowadzonym gospodarstwem rolnym, wskazał na kryzys wywołany suszą w 2015 r. i wystąpieniem strat finansowych w uprawie kukurydzy, oszacowane na około 50.000 zł. Podatnik podkreślił, że w ramach działalności musi korzystać z kredytów bankowych. Posiada zaległości płatnicze wobec kontrahentów – dostawców paliwa, nawozów, nasion, środków ochrony roślin. Renta, jaką pobiera żona, wystarcza na wykupienie jej leków i wyjazdy na badania. Podatnik nadmienił, że sytuacja w rolnictwie pogorszyła się. Ponadto zdaniem strony organ odwoławczy przyjął nieprawidłową wielkość jego gospodarstwa i wziął pod uwagę do swych ustaleń dochód żony w postaci renty. Podatnik zauważył, że określony przychód z gospodarstwa w wysokości 100.000 zł zawiera w sobie także koszty jego uzyskania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Poparło stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (które nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, dotyczy bowiem skargi na indywidualną interpretację podatkową). Żeby uwzględnić skargę Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., musi stwierdzić, że doszło do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji pozwala stwierdzić, że odpowiada ono prawu. Niemniej zauważyć należy, że przedmiotem rozstrzygnięcia przez organy obu instancji nie został objęty wniosek podatnika w całości. Obejmował on również I i II ratę podatku rolnego za 2016 r. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał wprawdzie, że w tym zakresie wniosek jest przedwczesny, niemniej jednak taki sposób procedowania nie rozstrzyga postawionego we wniosku zagadnienia.

W tych okolicznościach kontroli poddano rozstrzygnięcie, którego przedmiot zakreślają ramy wydanych w sprawie decyzji, a zatem rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia III i IV raty podatku rolnego za 2015 r.

W toku postępowania, organy podatkowe zobligowane są do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu wszechstronnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej, dalej O.p.), zebrania wyczerpującego materiału dowodowego (art. 187 § 1O.p.), dokonania na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została faktycznie udowodniona (art. 191 O.p.) oraz ujawnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek jakimi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie, a w szczególności wskazania faktów uznanych za udowodnione, przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz przepisów prawa zastosowanych w sprawie (art. 210 § 4 O.p.).

Z akt sprawy wynika, że skarżący jest przedsiębiorcą - rolnikiem indywidualnym, prowadzącym gospodarstwo rolne o powierzchni ponad 85 ha. Zajmuje się głównie uprawą zbóż, w tym kukurydzy i amarantusa. Występując z wnioskiem o umorzenie zaległości w podatku rolnym – III i IV rata za 2015 r. w łącznej kwocie 1.048 zł argumentował, że sytuacja w rolnictwie jest ogólnie trudna. Wynika to z faktu importu tanich zbóż z Ukrainy, co stanowi istotną konkurencję dla polskiego rolnika i pozbawia go rynku zbytu lub znacząco obniża ceny. Podatnik podkreślił, że jest zmuszony do zaciągania kredytów bankowych, z których finansuje działalność gospodarczą. Kredyt taki zaciągnął także w 2015 r. W 2015 r. dochody z gospodarstwa rolnego w znaczący sposób ograniczyła susza. Spowodowała ona powstanie strat w uprawie kukurydzy w wysokości 50.000 zł. Dochód gospodarstwa wynikający z produkcji roślinnej został obniżony o 63,26% jego średniej rocznej produkcji. Okoliczność ta znacząco wpłynęła na sytuację materialną podatnika i jego rodziny. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim żona, utrzymująca się z renty w wysokości 913,67 zł. Świadczenie to wystarcza wyłącznie na jej leczenie. Tymczasem gospodarstwo wymaga nakładów, pociąga też konieczność regulowania rachunków za energię elektryczną, wodę.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko w kwestii wzajemnych relacji między art. 67a i 67b Ordynacji podatkowej. W przypadku podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, dopiero stwierdzenie zaistnienia w sprawie przesłanek warunkujących umorzenie zaległości podatkowych, uprawnia organy podatkowe do rozważania ograniczeń w udzielaniu podatnikowi ulg w spłacie zobowiązań podatkowych określonych w art. 67b Ordynacji podatkowej. Jeżeli bowiem po przeprowadzeniu postępowania dojdą one do wniosku, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, to bezprzedmiotowe staje się rozważanie zasad związanych z udzielaniem pomocy publicznej w oparciu o unormowania obowiązujące w Unii Europejskiej (vide wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2013r. sygn. akt II FSK 2523/11 i powołane w nim wcześniejsze orzeczenia).

Wskazać należy, że art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej skonstruowany jest na zasadzie uznania administracyjnego co oznacza, że samo ustalenie istnienia wskazanych w nim przesłanek nie przesądza rozstrzygnięcia, albowiem jego wybór pozostawiony jest organowi rozpoznającemu wniosek podatnika. Stwierdzenie przez organ, że którakolwiek z przesłanek (przesłanka ważnego interesu podatnika lub przesłanka interesu publicznego) występuje w sprawie, otwiera organowi jedynie drogę do rozważenia, czy zaległość podatkowa może być umorzona. Organ podatkowy jest skrępowany w zakresie oceny zaistnienia przesłanek zastosowania ulgi, ale pozostaje nieskrępowany w zakresie tego, jak postąpić w przypadku ich stwierdzenia. Uznanie nie wyraża się zatem w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia, nawet przy ich ustaleniu (p. B. Dauter w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2010, s. 378 i n.).

Organy podatkowe dysponują też pewnym marginesem swobody w odniesieniu do wykładni pojęć "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Wymienione zwroty normatywne tworzą zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnosić go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych. Zwroty te są swoistymi klauzulami generalnymi, odsyłającymi do ocen pozaprawnych (wyrok NSA z dnia z 26 sierpnia 2010r. w sprawie o sygn. akt II FSK 689/09). Sformułowana w sposób ogólny treść art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, w którym ustawodawca używa pojęć nieostrych, nie pozwala na stwierdzenie, że istnieje ściśle określony katalog przesłanek, okoliczności, zdarzeń, czy też powodów, którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu.

Postępowanie w kwestii udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych, zainicjowane wnioskiem podatnika, obliguje organ podatkowy do analizy zaistniałego stanu faktycznego z punktu widzenia wystąpienia przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Oceniając okoliczności faktyczne sprawy, organy powinny kierować się zasadami przewidzianymi w przepisach Ordynacji podatkowej, ze szczególnym uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.

W świetle powyższego, w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności organy winny były rozważyć, czy podatnik wykazał we wniosku wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a następnie dopiero po uznaniu, że co najmniej jedna z przesłanek wystąpiła - ustalić, czy dopuszczalna jest ulga w ramach pomocy de minimis.

Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej, która odnosi się, po pierwsze do oceny, czy organ podatkowy dokładnie wyjaśnił stan sprawy, a więc uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz po drugie, czy nie naruszył w ramach uznania zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie jest natomiast władny wkraczać w sferę samego uznania organów podatkowych. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że rola Sądu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do zbadania poprawności przeprowadzonego przez organy podatkowe postępowania, jak również oceny racjonalności wypływających z tego postępowania konkluzji.

Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciami niedookreślonymi wymaga od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki "ważny interes podatnika", względnie przesłanki "interes publiczny", czy też nie. Tak więc nie istnieje ściśle określony katalog okoliczności, zdarzeń, czy też powodów (ani też z góry określona ich hierarchia), którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu spraw na podstawie wskazanego przepisu. Można wprawdzie powoływać się w tej mierze na przykłady mogące stanowić wskazówki interpretacyjne, zaczerpnięte z piśmiennictwa podatkowego, czy też wypracowanego w tym zakresie dorobku orzecznictwa sądowego, niemniej w każdym wypadku ich analiza musi być dokonana przez organ podatkowy w oparciu o całokształt okoliczności istniejących w konkretnej sprawie.

W literaturze przedmiotu, jak też w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że "interes podatnika" to pewien stan spowodowany najczęściej nadzwyczajnymi, losowymi przypadkami dotyczącymi podatnika, który w konsekwencji powoduje, że nie może on uregulować zaległości podatkowej, przy czym nie jest to katalog zamknięty. Trudną sytuację materialną podatnik winien wykazać oraz przekonać organ o jej nadzwyczajności.

Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2012r., II FSK 510/11 wskazał, że wnioskowana ulga, stanowiąc wyłom od zasady terminowego płacenia podatków, tylko pozornie stawia w lepszej sytuacji podatników, korzystających z takiego zwolnienia, w stosunku do tych, którzy podatek obowiązani są płacić w terminie. Ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. W konsekwencji ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia racji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi.

Rola Sądu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do zbadania poprawności przeprowadzonego przez organy podatkowe postępowania, jak również oceny racjonalności wypływających z tego postępowania konkluzji.

Trudno odmówić racji organom obu instancji, które stwierdziły, że z prowadzeniem działalności gospodarczej zawsze wiąże się określone ryzyko wystąpienia straty. W działalności rolniczej obniżenie plonów z powodu warunków atmosferycznych musi być zawsze uwzględniane w ramach tego ryzyka. Służą temu zabezpieczenia ubezpieczeniowe oraz odpowiednia infrastruktura gospodarstwa. Jest to tym istotniejsze, że działalność rolnicza stanowi w zasadzie wyłączne źródło utrzymania rodziny podatnika. W niniejszej sprawie podatnik wskazał, że z powodu przedłużającej się suszy straty w jego gospodarstwie przekroczyły 60% średniej rocznej produkcji. Bez wątpienia jest to sytuacja wyjątkowa i wpływająca na ogólny stan finansowy podatnika, jednak nie pozbawia go dochodu na tyle, że nie jest on w stanie wywiązać się ze zobowiązań podatkowych względem gminy. Podatnik uzyskał bowiem w roku podatkowym dochód z pozostałej części gospodarstwa, nie objętej degradacją z powodu suszy. Jak wyjaśnił, na 26 ha uprawiał on rzepak, z którego przychód wyniósł około 156.000 zł, zaś z tytułu uprawy jęczmienia uzyskał ok. 31.000 zł. Niskie zyski i niewielka opłacalność, czy też ponoszenie znacznych kosztów w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej nie należą do kategorii przypadków nadzwyczajnych, które uzasadniałyby udzielenie zwolnienia z powszechnego obowiązku płacenia podatków, gdyż są to normalne okoliczności związane z prowadzeniem każdej działalności gospodarczej. Brak zysków z prowadzonej działalności gospodarczej nie może być rekompensowany poprzez umarzanie zaległości podatkowych (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 listopada 2011r., I SA/Gl 358/11, LEX nr 1149900 i powołane tam orzecznictwo).

Zgodzić się także należy ze stanowiskiem organu podatkowego, że kryzys gospodarczy nie może przemawiać za przyznaniem wnioskowanej ulgi. Jakkolwiek można mu przypisać cechę nadzwyczajności i niezależności od konkretnego podatnika, to jednak trzeba mieć świadomość, że nie dotknął on tylko skarżącego, a większość przedsiębiorców w branży rolniczej. W takim rozumieniu traci on już przymiot przypadku losowego o charakterze nadzwyczajnym, przemawiającego za przyznaniem ulgi w indywidualnym przypadku.

Skarżący nie zaprzeczył także, że w roku 2014r. korzystał z pomocy de minimis w rolnictwie – otrzymał dopłatę w wysokości 2.000 zł (decyzja Prezesa ARR w L. z dnia [...]w aktach administracyjnych).

W protokole o stanie majątkowym podatnik podał, że posiada na wyposażeniu gospodarstwa specjalistyczne maszyny i urządzenia, w tym kombajn, dwa ciągniki i dwie przyczepy. Na terenie gospodarstwa znajdują się zabudowania mieszkalne, ale też chlewnie i budynki magazynowe, dziewięć silosów, suszarnia metalowa. Brak jest danych dotyczących prowadzenia jakiejkolwiek produkcji zwierzęcej (na rozprawie podatnik zaprzeczył, iżby prowadził taką działalność). Niemniej jednak infrastruktura przedsiębiorstwa bez wątpienia w okresach kryzysowych umożliwia podatnikowi podjęcie dodatkowych działań w celu zmniejszenia swych obciążeń finansowych i poprawy sytuacji materialnej, choćby poprzez udostępnianie maszyn rolniczych lub świadczenie usług przy ich wykorzystaniu. Taka dywersyfikacja ryzyka jest wymagana od starannego przedsiębiorcy, należycie dbającego o swoje interesy. Dotyczy to również zabezpieczenia ryzyka spłaty koniecznych w działalności długów związanych z otwartymi liniami kredytowymi, dla celów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (istotne jest też to, że podatnik kredyt taki w 2015 r. otrzymał, co świadczy o posiadanej przez niego zdolności kredytowej, a zatem rzeczywistych możliwościach jego spłaty). Długi te, co zasadnie podkreślił organ, nie mają bowiem charakteru nadzwyczajnego, są co do zasady i wysokości zależne od decyzji przedsiębiorcy, który w ramach planowania musi uwzględniać je w bieżącej działalności.

Podatnik w skardze zarzucił organom, że bezpodstawnie w ramach ustaleń faktycznych wskazały na wysokość dochodów jego małżonki. Zauważyć jednak należy, że A. M.j prowadzi z podatnikiem wspólne gospodarstwo domowe, a zatem ustalenie sytuacji majątkowej nie może się odbyć bez analizy jej udziału w jego funkcjonowaniu. Organy, pomimo braku stosownych dowodów, bazując wyłącznie na oświadczeniu podatnika, ustaliły, że znaczna część środków uzyskiwanych przez małżonkę skarżącego z renty jest przeznaczana na jej leczenie. Niemniej podkreślenia wymaga fakt, że w postępowaniu podatnik jest zobligowany do ścisłej i rzetelnej współpracy z organem. Tylko bowiem w taki sposób organ będzie w stanie ustalić wiarygodny stan faktyczny, który może w dalszej kolejności podlegać ocenie prawnej. Niedostatki w dowodach każdorazowo obciążają zatem wnioskującego o umorzenie zaległości podatkowej (w niniejszej sprawie organ wezwał podatnika do złożenia dowodów pismem z dnia 3 listopada 2015 r., szczegółowo określając okoliczności, które w ten sposób mają być wykazane).

W tak ustalonych okolicznościach faktycznych organ wskazał, że choć sytuacja podatnika w 2015 r. bez wątpienia uległa skomplikowaniu, a dochody z jego działalności rolniczej w tym roku obrotowym w znaczący sposób zmniejszyły się, to jednak nie istnieje po jego stronie ważny interes dla zastosowania instytucji umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym. Podatnik nie jest bowiem pozbawiony całkowicie dochodu, posiada możliwości alternatywnego zarobkowania, zaś kwota zaległości podatkowej nie jest obiektywnie znaczna. W poprzednich okresach uzyskiwał on przychód z działalności gospodarczej. Należy zauważyć, że podatek rolny w III i IV racie stał się wymagalny w okresie, gdy podatnik nie mógł w normalnym toku produkcji osiągnąć jeszcze dochodu z działalności za 2015 r. Zatem prawidłowe wywiązanie się ze zobowiązania wymagało w istocie poczynienia oszczędności w okresach poprzednich.

Nie sposób w tych okolicznościach pominąć również interesu fiskalnego gminy i sprawiedliwego traktowania wszystkich podatników. Ulga nie może być bowiem stałym sposobem na finansowanie koniecznych wydatków przedsiębiorcy. Skarżący w 2014 r. korzystał z pomocy de minimis z tytułu działalności rolniczej. Nie jest zatem tak, by został on pozbawiony wsparcia i pozostawiony poza działaniem instytucji pomocowych.

W tych zatem okolicznościach wskazać należy, że organy podatkowe - nie stwierdzając istnienia przesłanek przyznania wnioskowanej ulgi określonych w art. 67 a Ordynacji podatkowej - prawidłowo odmówiły jej przyznania, nie analizując już przesłanek przewidzianych w art. 67b Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego nierozpoznanego przez organ wniosku strony o skierowanie sprawy na rozprawę wskazać należy, iż wbrew temu twierdzeniu został on poddany rozważeniu przez organ, a uzasadnienie decyzji negatywnej w tym przedmiocie zawiera motywy, którymi w tym względzie kierował się organ. Podkreślenia wymaga fakt, że w toku postępowania stronie umożliwiono wypowiedzenie się odnośnie zebranego materiału dowodowego w myśl art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Prawidłowo powiadomiony o powyższym skarżący z prawa tego skorzystał. Zaoferowany przez niego materiał dowodowy oraz wyjaśnienia złożone do protokołu o stanie majątkowym (skwitowanego przez skarżącego, który tym samym oświadczył o prawdziwości zawartym w nim danych), zostały w całości wykorzystane w ustaleniach faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia. Żaden z dowodów nie został przez organ oceniony negatywnie (tj. nie odmówiono mu wiarygodności). Opinie podatnika w tym względzie, jak też deklarowana w piśmie z dnia 21 stycznia 2016 r. chęć zgłębienia przez niego zasad pracy Kolegium, pozostają zatem całkowicie bezprzedmiotowe.

W ocenie Sądu, organy podatkowe zgromadziły w sprawie wystarczający materiał dowodowy, który należycie oceniły, dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni. Tym samym postawione w skardze zarzuty naruszenia prawa okazały się bezzasadne.

Z powyższych względów, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ja na podstawie art. 151 p.p.s.a.