Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2731/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 109 ust. 5, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 69 ust. 1. art. 82 ust.8
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 8 pkt 1 lit. c, art. 11 ust. 1, art. 22 ust. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
article: art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.
article: art.8 ust. 6 pkt 1, art. 13 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 7 ust. 2, art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 1999 nr 101 poz 1178
law: Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.), oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania D.S., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2012 r. stwierdzającą, że w/wym.:

1. jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie:

od dnia [...] lutego 1999 roku do dnia [...] czerwca 1999 roku,

od dnia [...] lutego 2000 roku do dnia[...] marca 2000 roku,

od dnia [...] maja 2000 roku do dnia [...] maja 2000 roku,

od dnia [...] lutego 2001 roku do dnia [...] maja 2001 roku,

od dnia [...] lutego 2002 roku do dnia [...] maja 2002 roku,

od dnia [...] lipca 2002 roku do dnia[...] lipca 2002 roku,

od dnia [...] marca 2003 roku do dnia [...] maja 2003 roku,

od dnia [...] lutego 2004 roku do dnia [...] maja 2004 roku,

od dnia [...] lutego 2005 roku do dnia [...] maja 2005 roku,

od dnia[...] kwietnia 2006 roku do dnia [...] czerwca 2006 roku,

od dnia [...] kwietnia 2007 roku do dnia [...] czerwca 2007 roku,

od dnia [...] marca 2008 roku do dnia [...] maja 2008 roku,

od dnia [...] września 2008 roku do dnia [...] września 2011 roku,

2. nie jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie:

od dnia [...] stycznia 1999 roku do dnia [...] stycznia 1999 roku,

od dnia [...] lipca 1999 roku do dnia [...] stycznia 2000 roku,

od dnia [...] kwietnia 2000 roku do dnia [...] kwietnia 2000 roku,

od dnia[...] czerwca 2000 roku do dnia [...] stycznia 2001 roku,

od dnia[...]czerwca 2001 roku do dnia [...] stycznia 2002 roku,

od dnia [...]czerwca 2002 roku do dnia[...]czerwca 2002 roku,

od dnia [...] sierpnia 2002 roku do dnia [...] lutego 2003 roku,

od dnia [...] czerwca 2003 roku do dnia [...] stycznia 2004 roku,

od dnia [...] czerwca 2004 roku do dnia [...] stycznia 2005 roku,

od dnia [...] czerwca 2005 roku do dnia [...]marca 2006 roku,

od dnia [...] lipca 2006 roku do dnia [...] marca 2007 roku,

od dnia [...] lipca 2007 roku do dnia [...] lutego 2008 roku,

od dnia [...]czerwca 2008 roku do dnia [...] września 2008 roku.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Prezes wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w B. wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia przez D. S. pozarolniczej działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy wskazał, że w okresie objętym decyzją organu I instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj.: art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 39 ze zm.), zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi" a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Organ wskazał nadto, iż we wskazanym okresie obowiązywały także kolejno trzy ustawy określające zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Polski, zawierające podobne unormowania: w art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000 r., art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) i w art.14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U z 201 u i Nr 220, poz. 1447 ze zm.) zgodnie z którymi dopuszczono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (wg ustawy o działalności po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji).

Natomiast dopiero z dniem 20 września 2008 r. przepis art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 141, poz. 888) wprowadził do ustawy o swobodzie możliwość zawieszenia działalności gospodarczej.

Organ stwierdził, że jak wynika z uzasadnienia wnioskodawcy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęła decyzja Burmistrza Miasta G. I. nr [...] orzekająca o wykreśleniu z dniem [...] września 2011 roku z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu [...] kwietnia 1996 r. Wnioskodawca wskazał, iż D. S. figuruje w systemie informatycznym ZUS od dnia 1 stycznia 1999 r. z kodem ubezpieczenia 2500 - tj. jako emeryt lub rencista zamieszkały w Polsce, którego składka na ubezpieczenie zdrowotne jest finansowana z budżetu państwa.

Prezes podkreślił, iż z przedstawionych przez stronę dokumentów nie wynika fakt nie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Brak jest także informacji, aby ubezpieczona po dniu 20 września 2008 r. zgłaszała fakt zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej.

W konsekwencji Prezes uznał, że D. S. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w okresach wskazanych w punkcie 1 decyzji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, D. S., zwana dalej skarżącą, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji na podstawie art. 156 §1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 145 pkt 2 p.p.s.a., względnie ich uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Podniosła zarzuty:

- błędnego ustalenia stanu faktycznego, polegający na przyjęciu, iż skarżąca wykonywała w okresie od [...]września 2008 r. do [...] września 2011 r. działalność gospodarczą stale, a nie sezonowo, tj. w okresach od dnia [...] marca 2009 r. do [...] maja 2009 r., od dnia[...]marca 2010 r. do dnia [...]czerwca 2010 r., od dnia [...]marca 2011 r. do dnia [...]maja 2011 r., a co za tym idzie w całym tym okresie jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym;

- naruszenia zasady prawdy obiektywnej poprzez oparcie się przez organy obu instancji na domniemaniu, iż z wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej wynika ciągłe prowadzenie działalności przez skarżącą, mimo, iż w aktach sprawy znajdowały się dowody świadczące o fakcie przeciwnym;

- naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez zmienną wykładnię i subsumcję tego samego przepisu, tj. art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, mimo niezmiennego brzmienia tego przepisu oraz stanu faktycznego, co powoduje stan wysokiej niepewności co do treści wydawanych przez Organ decyzji;

- naruszenia art. 156 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w skarżonej decyzji, iż brak jest podstawy prawnej do zmiany sposobu oceny wykonywanej wciąż w taki sam sposób działalności skarżącej z sezonowej na ciągłą;

- naruszenia art. 14a Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w brzmieniu obowiązującym od 20 września 2008 r. do 23 listopada 2010 r. poprzez przyjęcie, iż skarżąca miała obowiązek zgłosić zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej oraz poprzez przyjęcie, iż z przepisu tego, nakładającego tylko i wyłącznie uprawnienie, wywieść można również sankcję w postaci odprowadzania składek za cały okres figurowania w ewidencji działalności gospodarczej;

- naruszenia art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807) w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 1) ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez różne definiowanie pojęcia działalności gospodarczej mimo niezmieniającej się definicji legalnej tego pojęcia oraz poprzez przyjęcie, iż o prowadzeniu działalności gospodarczej decyduje wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła przedstawione zarzuty wskazując m.in., iż organ I instancji w okresie do dnia 19.09.2008 r. uwzględnił sezonowy charakter działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą, co znajduje odzwierciedlenie tak w niezaskarżonej części decyzji, jak i w jej uzasadnieniu. Same okresy faktycznego wykonywania działalności gospodarczej ustalono na podstawie (niekwestionowanego przez Organ) zaświadczenia wydanego w dniu 29.06.2012 r. przez Urząd Skarbowy w B., w którym w pkt. 10-13 wskazano, w jakich okresach skarżąca wykonywała działalność gospodarczą, jednocześnie organ nie ustalił żadnych okoliczności, które świadczyłyby o zmianie wykonywanej przez skarżącą działalności, lub też okresów jej wykonywania.

Niezrozumienie skarżącej budzi inne potraktowanie przez organ I instancji okresów niewykonywania działalności gospodarczej przed 19.09.2008 r. i po tej dacie. Legalną definicję działalności gospodarczej, która ma zastosowanie także w przypadku przepisów ustawy z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wprowadza art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który, od momentu uchwalenia nie podlegał żadnym modyfikacjom, co skutkować powinno niezmiennym sposobem klasyfikowania podmiotów jako przedsiębiorców i należy uznać, iż zmiana statusu skarżącej, jakiej dokonał organ z dniem 20.09.2008 r. nie miała żadnej podstawy prawnej. Nie sposób podstawy takiej wywodzić z art. 14 a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który tworzy normę zezwalającą. Jako wysoce niedopuszczalne zdaniem skarżącej należałoby ocenić wprowadzenie przy pomocy takiej normy, niejako "tylnymi drzwiami" obowiązku przedsiębiorcy do zawieszania działalności opatrując go dodatkowo sankcją w postaci obowiązku odprowadzania składek za cały okres figurowania w Ewidencji Działalności, niezależnie od tego czy działalność była faktycznie prowadzona, czy też nie. Skarżąca zaznaczyła, iż taka swoista sankcja nie była nadawana przed wejściem w życie art. 14 a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W ocenie skarżącej działanie takie byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami techniki legislacyjnej oraz zasadą zaufania obywateli do aktów prawnych i wydawanych na ich podstawie aktów stosowania prawa przez organy administracji. Powyższe reguły, tworzące zręby demokratycznego państwa prawa, wymagają, by obowiązek nakładany na obywatela był sformułowany wprost, w sposób łatwo widoczny dla przeciętnego uczestnika obrotu prawnego. Dotyczyć to powinno zwłaszcza ograniczenia swobody działalności gospodarczej, które zaistniało na skutek interpretacji art. 14 a w/w ustawy przez organ w skarżonej decyzji. Skarżąca stwierdziła, iż w przeciwnym razie, dochodzimy do sytuacji, w której od emerytki "dorabiającej sobie" raz na jakiś czas do skromnej emerytury wymaga się znajomości zawiłych zasad wykładni prawa.

Skarżąca podkreśliła, iż prowadziła działalność gospodarczą sezonowo (związane to było z charakterem tej działalności), co oznacza, że tak przed 20.09.2008 r., jak i od tej daty, winna być objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia tej działalności w okresach, kiedy faktycznie ją wykonywała. Organ odrzuca taki wniosek podnosząc, iż skarżąca nie wykazała sezonowego charakteru swojej działalności, podczas gdy były składane stosowne dokumenty dowodzące tego faktu, chociażby zaświadczenie z Urzędu Skarbowego. W przedmiotowej sprawie organ posłużył się zasadą kontradyktoryjności, która nie ma zastosowania do postępowania administracyjnego. Postępowanie to jest zdominowane przez zasadę prawdy obiektywnej, które nakłada na organ obowiązki o charakterze aktywnym, o czym organy wydające decyzje w obu instancjach zdały się zapomnieć. Jednocześnie skarżącej dużo trudniej wykazać jest okoliczności negatywne (brak prowadzania działalności), podczas gdy organ, jeśli skarżąca faktycznie prowadziłaby działalność w sposób ciągły, mógłby bez problemu i w sposób niebudzący wątpliwości taką okoliczność wykazać.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Na wstępie należy podkreślić, iż stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyń określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów

Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Bezspornym jest, iż w okresie objętym decyzją I instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj. art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, które w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) obejmujące obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych - od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności, a od dnia 20 września 2008 r., w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Obowiązek ubezpieczenia powstaje i wygasa w terminach określonych w ustawie o ubezpieczeniach społecznych.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7 e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który jest odpowiednikiem uchylonego z dnia 1 stycznia 2004 roku art. 88 e tej ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Ustawodawca do pojęcia "prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. oraz art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nakazuje stosować pośrednio definicję pojęcia "prowadzenie działalności gospodarczej" zawartą w ustawach z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej oraz z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Na gruncie przepisów dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego ustawodawca odwołuje się do art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowiącego, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze. zm.), przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej, natomiast w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o jej wykreślenie.

Należy wskazać, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Nie jest przy tym istotne czy uzyskuje się z niej przychody.

Jak akcentował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 marca 2006 r. wydanym w sprawie I UK 220/05, z określeniem przez samego przedsiębiorcę we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej daty podjęcia tej działalności wiąże się co najmniej domniemanie faktyczne (art. 231 k.p.c.), że działalność gospodarcza została podjęta w tej właśnie dacie. Podobne stanowisko zaprezentował również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2006 r. w sprawie II GSK 179/06 stwierdzając, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Z tego powodu wpisowi nadawano zawsze charakter deklaratoryjny, a nie - konstytutywny. Nie kreował on również bytu prawnego przedsiębiorcy. Określanie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji.

Tak więc dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ustanie obowiązku ubezpieczenia powoduje wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu. Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej zgłoszone tylko w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych nie powoduje ustania podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 210/06, LEX nr 205585, lub też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1636/05, LEX nr 197465).

Pojęcie "zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej" zostało wprowadzone ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. nr 141 poz. 888). Zgodnie z art. 12 powołanej wyżej ustawy osoby prowadzące działalność gospodarczą w okresie zawieszenia jej wykonywania nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Według art. 1a pkt 1 ustawy z 1997 o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym ubezpieczenie zdrowotne zostało oparte w szczególności na zasadzie solidarności społecznej. Oznacza to, że zgodnie z art. 22 ust. 1 wymienionej ustawy (w brzmieniu noweli) jeżeli spełnione zostały przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 8, z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne powinna być opłacana z każdego z tych tytułów odrębnie, z zastrzeżeniem ust. 3-7. Odpowiednikiem tego przepisu jest obecna regulacja w art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach zdrowotnych z 2004 r., który stanowi, iż w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Jak już wyżej wskazano w myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach zdrowotnych obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Z załączonej do sprawy dokumentacji wynika, iż skarżąca figurowała w ewidencji działalności gospodarczej w okresach od dnia [...] kwietnia 1996 r. do dnia [...] września 2011 r. W trakcie prowadzenia działalności gospodarczej nie zgłaszała, w organie ewidencyjnym, informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej.

Skarżąca odprowadzała także podatek z tytułu działalności gospodarczej za miesiące: od lutego do czerwca 1999 roku, za luty, marzec i maj 2000 roku, od lutego do maja 2001 roku, od lutego do maja oraz za lipiec 2002 roku, od marca do maja 2003 roku, od lutego do maja 2004 roku, od lutego do maja 2005 roku, od kwietnia do czerwca 2006 roku, od kwietnia do czerwca 2007 roku, od marca do maja 2008 roku, od marca do maja 2009 roku, od marca do czerwca 2010 roku, od marca do maja 2011 roku.

W konsekwencji Sąd uznał, iż organ prawidłowo ustalił, że skarżąca prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w okresach wskazanych w punkcie 1 decyzji.

A zatem skarżąca od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej do dnia jej wykreślenia z ewidencji była objęta ubezpieczeniem zdrowotnym. W sprawie istotnym jest rozumienie dwóch pojęć: "podleganie" ubezpieczeniu zdrowotnemu i "objęcie" tym ubezpieczeniem. Jak wyraził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r. w sprawie I UK 227/05 - "podleganie" ubezpieczeniu zdrowotnemu związane z obowiązkiem opłacania składki wynika z "objęcia" ubezpieczeniem społecznym. W art. 8 ust. 1 ustawy z 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym wśród "objętych" ubezpieczeniem wymieniono osoby prowadzące działalność gospodarczą. W kontekście ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym i ustawy systemowej z dnia 13 października 1998 r. kategoria osób objętych ubezpieczeniem społecznym jest szersza niż podlegających temu ubezpieczeniu. Podleganie wynika z objęcia ubezpieczeniem ale jest kategorią węższą niż objęcie. Objęcie ubezpieczeniem to przynależność do określonej kategorii podmiotów w razie spełnienia ustawowych przesłanek. Podleganie natomiast oznacza przyznanie (na ogół z mocy ustawy, czasem tylko na wniosek) prawa powiązanego z nałożeniem obowiązku. W tym rozumieniu skarżąca w okresie wskazanym w punkcie 1 decyzji podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba objęta ubezpieczeniem społecznym, która prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą. Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów według art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powiązany został nie z objęciem ubezpieczeniami społecznymi, a ze spełnieniem warunków do objęcia nimi, o czym stanowi m.in. lit. c) tego przepisu i ten warunek skarżąca spełniała wykonując gospodarczą działalność pozarolniczą.

Podkreślić należy, iż co innego jest naliczenie i wysokość składek ubezpieczeniowych, a co innego fakt objęcia ubezpieczeniem. Obowiązek opłacania składek powstaje skutkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez objęcie tym ubezpieczeniem ubezpieczonego, a ich wysokość określa właściwy terytorialnie dla ubezpieczonego Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Istotą kontrolowanych w niniejszej sprawie przez Sąd decyzji administracyjnych jest stwierdzenie, czy skarżąca w okresach wskazanych w decyzji była objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.

Należy także nadmienić, iż brak dochodu z działalności nie świadczy o nieprowadzeniu działalności gospodarczej oraz nie stanowi przesłanki do wyłączenia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Działalność gospodarcza jest działalnością, z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Jej istotą jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko.

Stanowisko to zostało zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2006 r. sygn. akt II GSK 140/06, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "O ile bowiem celem prowadzenia wszelkiej działalności gospodarczej jest nastawienie się przedsiębiorcy na osiąganie zysku, o tyle niemożność jego wypracowania (spowodowana np. nieuzyskaniem przychodów) mieści się w ryzyku gospodarczym, które każdy podejmujący działalność gospodarczą ponosi. Twierdzenie zatem przez WSA w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż nieuzyskanie przez przedsiębiorcę przychodów powinno być traktowane na równi z nieprowadzeniem działalności gospodarczej, Sąd odwoławczy uważa za chybione."

Jednocześnie należy zauważyć, iż w myśl art. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach oraz art. 22 ust. 4 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (po znowelizowaniu) "Składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana od dodatkowych przychodów z działalności pozarolniczej przez osoby, których świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza miesięcznie kwoty najniższego wynagrodzenia, w przypadku gdy osoby te:

1) uzyskują dodatkowe przychody z tej działalności w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury,

2) opłacają podatek dochodowy w formie karty podatkowej.

Jak zatem wynika z cytowanego przepisu emeryt lub rencista, uzyskujący przychody wskazane w punktach 1 i 2 ust. 4 art. 22, nie przestał być objęty ubezpieczeniem zdrowotnym, lecz mógł być zwolniony z obowiązku opłacania składki. W tej kwestii jednakże orzeka Zakład Ubezpieczeń Społecznych, gdyż w zakresie kompetencji Prezesa NFZ leży jedynie ustalenie, czy skarżąca była objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Ustalenie tej okoliczności przez Fundusz jest kwestią niejako wstępną dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który dopiero po stwierdzeniu przez NFZ objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ubezpieczonego może ustalać należną składkę i ewentualną jej wysokość. Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Reasumując, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoba fizyczna prowadzi działalność od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił okres podlegania przez skarżącą obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Organy administracji prowadząc postępowanie nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem podjęły wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Ponadto poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne obu zaskarżonych decyzji organ nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.