Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1720/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 26 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Teza: Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności dotyczące wznowienia postępowania, nie przewidują możliwości wznowienia postępowania z uwagi na trudną sytuację majątkową lub rodzinną strony.

TEZY

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności dotyczące wznowienia postępowania, nie przewidują możliwości wznowienia postępowania z uwagi na trudną sytuację majątkową lub rodzinną strony.


UZASADNIENIE

Prezes Krajowego Urzędu Pracy ww. decyzją na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa po rozpatrzeniu odwołania Jolanty T. od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w L. dnia 1 sierpnia 1997 r., odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie nienależnie pobranych przez Jolantę T. świadczeń z Funduszu Pracy w postaci zasiłków dla bezrobotnych, zakończonej ostateczną decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w L. z dnia 31 grudnia 1996 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 1 sierpnia 1997 r.

W uzasadnieniu decyzji podkreślono, iż w przedmiotowej sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 145 par. 1 Kpa przesłanki wznowienia postępowania.

Zadaniem organu odwoławczego podniesiony przez Jolantę T. argument, że od dnia 3 października 1995 r. do 2 kwietnia 1996 r. uprawniona była do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych przysługującego bezrobotnemu absolwentowi, nie może być uwzględniony. W tym czasie bowiem obowiązywała ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994 r. /Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1 ze zm./, której przepis art. 26 ust. 1 pkt 2 stanowił, że zachowuje status oraz prawo do zasiłku bezrobotny, który po upływie co najmniej 30 dni od dnia zarejestrowania w rejonowym urzędzie pracy uzyskuje dochód z innego tytułu w wysokości niższej od połowy najniższego wynagrodzenia.

Jolanta T. pobierała rentę rodzinną po zmarłym mężu od dnia 28 listopada 1987 r. A zatem w okresie 30 dni od dnia zarejestrowania się w Rejonowym Urzędzie Pracy w L., tj. 4 lipca 1995 r. skarżąca osiągnęła dochód. Nie jest w sprawie istotnym, czy dochód ten był niższy niż połowa najniższego wynagrodzenia, czy też nie. Uzyskując dochód z tytułu renty w okresie 30 dni od daty rejestracji, Jolanta T. nie spełniła podstawowego warunku przepisu art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Zdaniem zatem organu odwoławczego, organ I instancji trafnie ocenił zaskarżoną decyzją stan faktyczny i prawny i zasadnie odmówił wznowienia postępowania.

Jolanta T. zaskarżyła decyzję Prezesa Krajowego Urzędu Pracy do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z treści skargi wynika, że skarżąca wnosi o jej uchylenie względnie spowodowanie, by Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w L. odstąpił od żądania zwrotu pobranych przez nią świadczeń,

Zdaniem skarżącej istnieją przesłanki określone w art. 145 par. 1 Kpa do wznowienia postępowania w sprawach, w których nałożono na nią obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Nie zbadano bowiem jej stanu majątkowego i rodzinnego, mimo iż zwracała się o to do ośrodka pomocy społecznej i rejonowego urzędu pracy. Obecnie nie jest zatrudniona. Gdyby podjęła pracę zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami - jest magister politologii oraz kończy studia z zakresu psychoprofilaktyki mogłaby zwrócić żądane od niej należności. Teraz znajduje się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej i rodzinnej, a to dlatego, że ZUS wstrzymał wypłatę renty rodzinnej, bowiem córka ukończyła już 18 lat. Nie ma zatem żadnych możliwości zwrotu tego świadczenia. Według skarżącej przy dobrej woli pracowników urzędu pracy sytuacja jej mogłaby być rozwiązana.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania a nie orzekanie merytoryczne.

Jeżeli zaskarżona decyzja prawa nie narusza, sąd obowiązany jest skargę oddalić. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Instytucja wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest jedną z form weryfikacji takiej decyzji.

Wypadki, kiedy następuje wznowienia postępowania, wymienione są w art. 145 par. 1 pkt 1-8 Kpa. Każdy z ośmiu wypadków wymienionych w art. 145 par. 1 Kpa skutkujących wznowienie postępowania, daje się sprowadzić w zasadzie do jednej z dwóch przyczyn.

Do pierwszej przyczyny można zaliczyć oparcie decyzji na dowodzie sfałszowanym, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne /pkt 1/, prowadzenie postępowania bez udziału strony /pkt 4/, wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organom orzekającym /pkt 5/, wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu /pkt 6/, rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego dla danej sprawy przez inny organ po wydaniu decyzji - odmiennie niż przyjęły to organy załatwiające sprawę rozstrzygając to zagadnienie we własnym zakresie /pkt 7/, wreszcie uchylenie lub zmienienie decyzji albo orzeczenia sądu, na podstawie których zostały wydane decyzje w toku instancji /pkt 8/.

Drugą przyczynę stanowią wydanie decyzji w wyniku innego przestępstwa niż sfałszowanie dowodu czy przedstawienie fałszywego dowodu, np. przekupienie lub zastraszenie pracownika organu /pkt 2/ oraz wydanie decyzji przez pracownika lub organ, który podlegał wyłączeniu w sprawie ze względu na potrzebę zapewnienia obiektywności rozstrzygnięcia /pkt 3/.

Z akt nie wynika, by w toku postępowania administracyjnego w sprawie odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych przez Jolantę T. świadczeń z Funduszu Pracy za okres od 1 grudnia 1991 r. do dnia 28 lutego 1992 r. i od dnia 9 października 1995 r. do dnia 2 kwietnia 1996 r. w kwocie 188 zł oraz w kwocie 1.154,70 zł wystąpił jeden z ww. wypadków.

Wbrew twierdzeniom skarżącej w toku tego postępowania do akt został dołączony wywiad przeprowadzony przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Przychodni Rejonowej " K." w L. z dnia 13 listopada 1996 r. a także opinie Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy i Rejonowej Rady Zatrudnienia w L. z dnia 29 listopada 1996 r.

Dokumenty te były przedmiotem oceny Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w L. Fakt wstrzymania w grudniu 1997 r. przez ZUS wypłaty renty rodzinnej nie jest jednym z wypadków wymienionych w art. 145 par. 1 Kpa, który uzasadniałby wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją ww. Dyrektora z dnia 31 grudnia 1996 r. o odmowie odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Ponadto nastąpił on w kilka miesięcy po wydaniu tej decyzji, a więc nie była to okoliczność istniejąca w dniu wydania decyzji /pkt 5 par. 1 art. 145 Kpa/.

Przepisy Kpa, a w szczególności dotyczące wznowienia postępowania, bo o nie w tej sprawie chodzi, nie przewidują możliwości wznowienia postępowania z uwagi na trudną sytuację majątkową lub rodzinną strony.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Dlatego też na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku.