Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 999/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 2.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28 ust. 1 i 2, art. 28 ust. 3b.
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3 ust. 1.
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Zbigniew Czarnik sędzia del. NSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rz. z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 693/15 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

II GSK 999/16

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 8 września 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rz. (dalej: Sąd I instancji), oddalił skargę S. S. (dalej: Skarżący), na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. (dalej: ZUS), z dnia [...] maja 2015 r., wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od lipca 2013r. do marca 2014r., na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2014r. do marca 2014r.

oraz Fundusz Pracy za okres od lipca 2013r. do marca 2014r.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że:

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2015 r. ZUS, po ponownym rozpatrzeniu wniosku Skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 23 marca 2015 r., odmawiającą umorzenia tychże należności.

W toku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że Skarżący

w okresie od 31 grudnia 1998 r. do 1 kwietnia 2014 r. prowadził działalność gospodarczą, z tytułu prowadzenia której miał obowiązek opłacania składek

na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy,

a z którego nie wywiązał się w sposób prawidłowy, generując obecne zadłużenie

na kwotę ponad 23 tys. zł. oraz należne odsetki za zwłokę.

Skarżący aktualnie nie pracuje zarobkowo, legitymując się orzeczeniem o niezdolności do pracy, z powodu której pobiera świadczenie rentowe w wysokości

3.728,71zł. Wysokość świadczenia netto, po uwzględnieniu potrącenia na rzecz Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K., w kwocie 932,17zł., wynosi 2.124,96 zł. Nie uzyskuje dochodu z innych źródeł, nie posiada wierzytelności ani też nie korzysta z pomocy społecznej. Jest żonaty, jednakże prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W przedłożonym do wniosku oświadczeniu, wykazuje wydatki z tytułu miesięcznych opłat w wysokości 600zł, oraz koszty związane z leczeniem w kwocie 480zł., a także inne stałe wydatki związane z utrzymaniem w kwocie 250zł. Jest współwłaścicielem połowy domu o powierzchni 290 m2, położonego w miejscowości K. W. oraz majątku ruchomego o łącznej wartości 45.500 zł, w skład którego wchodzą samochody osobowe: Citroen C4 Picasso, rok prod. 2010, Peugeot Boxer 333, rok prod. 2008. oraz Hyundai i20, rok prod. 2012, na którym ZUS w czerwcu 2014 r. dokonał zabezpieczenia należności z tytułu składek.

Rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2013. poz. 1442, dalej: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych), ZUS odmówił umorzenia zaległości stwierdzając, że w stosunku do zobowiązanego prowadzone jest efektywne postępowanie egzekucyjne ze świadczenia rentowego oraz istnieje możliwość prowadzenia egzekucji z ruchomości wnioskodawcy, na której ZUS dokonał zastawu. Nadto, nie wykazał on okoliczności mogących wskazywać na wystąpienie przesłanek z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w zw. z § 3 ust.1 pkt 3 rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U.2003 nr. 141 poz.1365, dalej: rozporządzenie w sprawie zasad umarzania). Podkreślił również, że Skarżący posiada stałe źródło dochodu w postaci świadczenia rentowego, przy czym jego wysokość w odniesieniu do zadeklarowanych wydatków pozwala na stwierdzenie, że istnieje możliwość spłaty choćby części zadłużenia w układzie ratalnym.

ZUS przeprowadził też analizę prowadzonej działalności gospodarczej stwierdzając, że na przestrzeni lat 2012, 2013 i 2014 wartość majątku firmowego

i prywatnego malała natomiast zobowiązania firmowe i prywatne wnioskodawcy drastycznie rosły - odpowiednio z 200.000 zł i 280.000 zł w roku 2012 do 1.065.317 zł oraz 778.500 zł w roku 2014. W związku z tym organ podkreślił, że Skarżący nie wskazuje posiadania jakichkolwiek wierzytelności oraz celu na jaki zostały przeznaczone powyższe środki. Podnosi jedynie, że trudna sytuacja materialna spowodowana jest koniecznością spłaty zaciągniętych kredytów.

Odmawiając umorzenia zaległości podkreślił, że istnienie zobowiązań cywilnoprawnych nie może stanowić podstawy do umorzenia zobowiązań publicznoprawnych, a ewentualne wykonywanie takich zobowiązań uzasadnia jedynie wniosek, że Skarżący jest w stanie faktycznie regulować zobowiązania. Wskazał też, na brak przesłanek szczególnych stanowiących podstawy umorzenia takich jak poniesienie szkód na skutek klęsk żywiołowych, czy też utraty możliwości zarobkowania, na skutek konieczności sprawowania opieki nad członkiem rodziny.

Po rozpoznaniu złożonej przez Skarżącego skargi, Sąd I instancji wyrokiem z 8 września 2015 r. ją oddalił.

Sąd I instancji uznał skargę za niezasadną, bowiem postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało prawidłowo, w zakresie wystarczającym dla podjęcia rozstrzygnięcia, zebrano i rozpatrzono materiał dowodowy, który unaoczniał dokładnie sytuację majątkową i osobistą Skarżącego.

W jego ocenie, z uwagi na fakt, że Skarżący dysponuje regularnym dochodem oraz majątkiem, nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności. W stosunku do Skarżącego jest bowiem prowadzona skuteczna egzekucja z przysługującego mu świadczenia rentowego oraz dokonano zajęcia majątku ruchomego.

Odnosząc się do przesłanek ujętych w § 3 ust 3 rozporządzenia w sprawie zasad umarzania, zauważył, że nie jest wystarczające powołanie się przez Skarżącego na trudności w spłacie należności, wynikające z określonych w tym przepisie przesłanek. Konieczne jest bowiem wykazanie, że ze względu na stan majątkowy, czy też sytuację rodzinną lub zdrowotną, Skarżący nie jest w stanie uiścić powstałej należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego bądź członka jego rodziny.

Podkreślił, że Skarżący dysponuje regularnym dochodem w postaci renty w kwocie 3 728,71zł., po potrąceniu komorniczym w kwocie 2 124,96 zł. oraz posiada majątek ruchomy w postaci trzech samochodów osobowych i 1/2 części nieruchomości. Tak więc brak jest podstaw do osądu, że nie będzie on w stanie bez uszczerbku dla zaspokojenia najpilniejszych potrzeb, podołać spłacie zobowiązania w systemie ratalnym.

Wskazał, że z akt przeprowadzonego postępowania administracyjnego a także z dokumentów załączonych do pism procesowych wynikało, że Skarżący cierpi na szereg schorzeń, utrudniających mu normalne funkcjonowanie, które to schorzenia w świetle zasad doświadczenia życiowego można uznać za przyczynę znacznego pogorszenia się jego sytuacji majątkowej. Jednak jego sytuacja materialna jest relatywnie dobra. Dysponuje on bowiem wypracowanym wcześniej majątkiem w postaci połowy nieruchomości oraz kilku samochodów, a także osiąga na bieżąco regularne przychody, których wysokość, po dokonaniu potrąceń komorniczych, pozwala na zaspokojenie potrzeb. Porównując osiągane przychody z wydatkami zobowiązanego uznał, iż Skarżący będzie w stanie pokryć część obciążających go zaległości np. w systemie ratalnym, co nie uniemożliwi mu zaspokojenia podstawowych potrzeb, tym bardziej, że jak wynika z oświadczeń samego Skarżącego, skierowana do świadczenia rentowego egzekucja komornicza, nie skutkuje niemożnością zaspokajania podstawowych potrzeb.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów prawa procesowego.

Od wyżej wskazanego wyroku, skargę kasacyjną wniósł Skarżący, zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy to jest:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., polegające na nieuwzględnieniu skargi mimo naruszenia przez ZUS, art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie zasad umarzania, przez niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego i niewyjaśnienie całego stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie w związku z tym błędnych ustaleń faktycznych, a także przyznanie prymatu interesu społecznego nad indywidualnym Skarżącego, w sytuacji gdy opłacenie należności z tytułu składek jest niemożliwe z powodu przewlekłej choroby zobowiązanego, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

2. pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a sam Skarżący cierpi na przewlekłą chorobę ograniczającą jego możliwości uzyskiwania dochodu, który pozwoliłby na opłacenie należności,

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez niezasadne oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. 2013r poz. 267 ze zm. dalej; k.p.a.), art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, prowadzące w konsekwencji do ustaleń nieznajdujących oparcia w dowodach zgromadzonych w sprawie, w tym poprzez uznanie, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności, a także poprzez naruszenie zasady ważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela,

4. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w wyniku czego została wydana błędna decyzja.

Nadto, zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego to jest:

1. art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie zasad umarzania, poprzez niewłaściwie jego zastosowanie i odmowę umorzenia należności, w sytuacji gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby Skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. w zakresie swobodnej oceny dowodów polegającej na przyjęciu, że miesięczne dochody w gospodarstwie domowym skarżącego nie wykluczają możliwości spłaty należności z tytułu ubezpieczeń społecznych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i podzielając argumentację Sądu I instancji przedstawioną w zaskarżonym wyroku. Nadto, wniósł o zasądzenie na jego rzecz, kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z zarzutów kasacyjnych nie był skuteczny.

Skarżący oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, bowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być poddane ocenie wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Ustalenie bowiem wadliwości lub prawidłowości przyjętego w sprawie przez organ i zaakceptowanego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, rzutować będzie na prawidłowość bądź wadliwość zastosowanych przepisów prawa materialnego, których skutkiem była odmowa umorzenia Skarżącemu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym. Jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej) określonego aktu prawnego, który zdaniem strony został naruszony przez Sąd I instancji, wskazanie na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest w ogóle możliwa

Skarżący natomiast, formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, powołał nieprawidłową podstawę na której oparł powyższe zarzuty, to jest art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten jest natomiast podstawą w ramach której należy przytaczać zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Nadto, w ramach tak wskazanej podstawy, zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. polegające zdaniem Skarżącego na nieuwzględnieniu skargi mimo naruszenia art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie zasad umarzania należności, przez niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego i niewyjaśnienie całego stanu faktycznego sprawy, oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, jak również przyznanie prymatu interesu społecznego nad indywidualny strony.

W związku z tak sformułowanym zarzutem, należy podkreślić, że uzasadnienie zarzutu naruszenia prawa materialnego, w skardze kasacyjnej, nie może zmierzać do podważenia dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, albowiem podważanie ustaleń faktycznych nastąpić może tylko w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 13 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 246/04; wyrok NSA z 4 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 291/04). W tym stanie rzeczy zarzut podniesiony w ramach podstawy naruszenia prawa procesowego okazał się nie skuteczny.

Skarżący w ramach powyższej podstawy kasacyjnej, zarzucił również naruszenie art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w konsekwencji prowadzącego do uznania, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności, w tym również, poprzez naruszenie zasady ważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, jak również przyjęcie że miesięczne dochody w gospodarstwie domowym Skarżącego nie wykluczają możliwości spłaty należności.

Otóż, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS, z uwzględnieniem ust. 2-4., przy czym zgodnie z ust. 2 tegoż przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a tego przepisu, który stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Niespornym w sprawie było, iż w sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek umorzenia należności związanych z całkowitą nieściągalnością.

Zgodnie z art. 28 ust.3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a ( a więc w przypadku umorzenia należności mimo braku całkowitej nieściągalności), z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zasad umarzania należności, wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń zdrowotnych, ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku określonym w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, a więc w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślić należy, że przepis art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, rozwinięcie generalnych zasad umarzania należności z tytułu składek, sformułowanych w ustępie 1 i 2 tego przepisu, poprzez zawarcie kolejnej możliwości zwolnienia zobowiązanego, z konieczności uiszczenia należnych składek. Przewiduje, bowiem możliwość umorzenia przez organ należności również w sytuacji braku ich całkowitej nieściągalności w uzasadnionych przypadkach.

Rozporządzenie w sprawie zasad umarzania należności, w § 3 jak i pozostałych zawartych w nim regulacjach, nie posługuje się pojęciem ważnego interesu osoby zobowiązanej, czy stanem finansów publicznych. Brak jest wobec tego podstaw do uznania aby Sąd I instancji w swoim wyroku, jak i organy uwzględniły powyższe przesłanki przy wydaniu decyzji. Natomiast przepis art. 28 ust. 3 b jest adresowany do Ministra właściwego do zabezpieczenia społecznego aby przy określeniu zasad umarzania należności uwzględnił powyższe przesłanki. W tym stanie rzeczy zarzut nieuwzględnienia i niewyważenia powyższych przesłanek przez organ nie znajduje uzasadnienia.

Nie uzasadnione są również zarzuty braku wnikliwego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego

Rozważając zaistnienie przesłanek określonych w § 3 ust 3 rozporządzenia w sprawie zasad umarzania należności zauważyć należy, że zgodnie z treścią tego przepisu koniecznym dla umorzenia należności niezbędne jest nie tylko wykazanie braku możliwości opłacenia należności, ale także wykazanie, że ze względu na stan majątkowy, czy też sytuację rodzinną lub zdrowotną, zobowiązany nie jest w stanie uiścić powstałej należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego bądź członka jego rodziny.

Jak ustalono, Skarżący nie pracował zarobkowo, był niezdolny do pracy i z tego tytułu pobierał świadczenie rentowe w wysokości 3 728,71 zł. Wysokość świadczenia netto po uwzględnieniu potrącenia na rzecz Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. w kwocie 932,17 zł wynosi 2.124,96 zł. Nie uzyskiwał dochodu z innych źródeł, nie posiadał wierzytelności ani też nie korzystał z pomocy społecznej. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.

W przedłożonym do wniosku oświadczeniu, wskazał wydatki z tytułu miesięcznych opłat w wysokości 600 zł, oraz koszty związane z leczeniem w kwocie 480 zł. a także inne stałe wydatki związane z utrzymaniem w kwocie 250 zł. Jest współwłaścicielem połowy domu o powierzchni 290 m2, położonego w miejscowości K. W. oraz majątku ruchomego o łącznej wartości 45.500zł,. w skład którego wchodzą samochody osobowe: Citroen C4 Picasso, rok prod. 2010, Peugeot Boxer 333, rok prod. 2008. oraz Hyundai i20, rok prod. 2012, na którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych w czerwcu 2014r. dokonał zabezpieczenia należności z tytułu składek.

Skarżący podkreślił w skardze kasacyjnej, iż Sąd i instancji bazował na danych pochodzących z wczesnego okresu postępowania administracyjnego. Natomiast jego stan zdrowia pogorszył się w wyniku choroby neurologicznej, która pozbawia go możliwości zarobkowania. Wskazał również, iż wymaga opieki osób trzecich. Nadto, kwota renty inwalidzkiej która wynosi 2.124 złote nie wystarcza na koszty utrzymania, leczenia i opieki, jak również, że ½ domu mieszkalnego została przejęta przez komornika i jest licytowana. Nadto samochód Citroen C4 został sprzedany na początku 2014r., samochód Peugeot Boxer jest przewłaszczony przez PBS Oddział w S., a samochód Hyunday i20, na rzecz Santander Consumer Bank.

Odnosząc się do powyższej argumentacji, należy zauważyć, że problemy zdrowotne Skarżącego nie stanowią samoistnej podstawy do umorzenia zaległych składek, bowiem tą podstawą jest jedynie trudny stan majątkowy będący efektem tej choroby. Tak więc, jest to stan w którym opłacenie zaległości spowodowałoby niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb. Natomiast wysokość świadczenia rentowego, po ujęciu zajęcia komorniczego, niezależnie od kwestii majątku ruchomego (bowiem wykonywanie zobowiązań uzasadnia jedynie wniosek, że Skarżący jest w stanie faktycznie regulować zobowiązania), pozwala na spłatę zobowiązań, bowiem nie powoduje niemożności zaspokajania podstawowych jego potrzeb. Jako nie znajdujące odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym należy uznać twierdzenia co do tego, iż kwota renty inwalidzkiej nie pozwala na pokrycie kosztów utrzymania i leczenia. Pozostaje to w sprzeczności z danym wskazanymi przez Skarżącego we wniosku, oraz zgromadzonym materiałem dowodowym.

Tak więc, jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ, a zaakceptowanych przez Sąd I instancji, Skarżący posiada stałe źródło dochodu w postaci świadczenia rentowego, przy czym jego wysokość w odniesieniu do zadeklarowanych wydatków pozwala na stwierdzenie, że istnieje możliwość spłaty choćby części zadłużenia w układzie ratalnym.

Podkreślić należy, za Sądem I instancji iż wniosek o umorzenie należności składkowych na rzecz ZUS nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, a więc może być ponawiany w przypadku zmiany stanu faktycznego lub po uzyskaniu nowych dowodów. Z tego też względu w przypadku pogorszenia się stanu zdrowia Skarżącego i w związku z tym powiększeniem się wydatków z tym związanych, Skarżący może wystąpić z nowym wnioskiem uwzględniającym te zmiany.

Za niezasadne, uznać należało również, zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w ramach których Skarżący zarzucił naruszenie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zasad umarzania należności, które przejawiało się, w ocenie Skarżącego, niewłaściwym zastosowaniem i odmową umorzenia należności oraz niezasadnym przyjęciem, iż w sprawie nie było podstaw do umorzenia należności, w sytuacji gdy opłacenie składek pozbawiłoby Skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Zwrócić należy uwagę, że przepis § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zasad umarzania należności nakłada na wnioskodawcę ubiegającego się o umorzenie należności, wymóg wykazania niekorzystnego wpływy wykonania zobowiązania względem ZUS, na ciężkie skutki konieczności uregulowania zobowiązania.

Mając na względzie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, tak pochodzący od Skarżącego, a więc sam wniosek i załączone do niego dokumenty oraz dokumenty pozyskane przez organ, uznać należy ocenę objętej skargą decyzji, jakiej dokonał Sąd I instancji, za prawidłową w aspekcie powołanego przepisu rozporządzenia. ZUS, co zasadnie zaaprobował Sąd I instancji, mając na uwadze łączną kwotę osiąganego w gospodarstwie domowym Skarżącego z tytułu renty dochodu, przy wykazanych przez niego obciążeniach związanych z bieżącym (miesięcznym) utrzymaniem i leczeniem, prawidłowo ocenił, że wskazane okoliczności nie mogły stanowić podstawy do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Brak jest zatem podstaw do uznania, iż organ swoje ustalenia oparł na błędnych założeniach, co do sytuacji materialnej Skarżącego, w których zabrakło ponoszonych przez niego wydatków. Podkreślenia wymaga, iż organ ustalenia te poczynił na podstawie przedłożonych przez Skarżącego dokumentów, a więc materiału dowodowego, którego zgromadzenie leżało w gestii i interesie strony jako wnioskodawcy starającego się o umorzenie mu należności wobec Zakładu.

Tym samym Sąd I instancji nie dopuścił się podniesionych w skardze kasacyjnej naruszeń, tak przepisów prawa procesowego jak i przepisów prawa materialnego, dokonując zaś kontroli rozstrzygnięcia zasadnie stwierdził, iż organ dokonał niewadliwego pod względem procesowy rozpatrzenia wniosku Skarżącego, nie naruszając przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia w sprawie zasad umarzania należności.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. mając na uwadze wielkość zobowiązań do których wypełnienia jest zobowiązany Skarżący.