Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 590/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt. 35a; art. 64 ust. 2; art. art. 140aa; art. 140ab ust. 2;
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] nakładającą na [...] karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] kwietnia 2018 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] Oddziału Celnego w [...] podczas kontroli pojazdu członowego złożonego z dwuosiowego ciągnika samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej o numerze rejestracyjnym [...], wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonali pomiaru obciążenia osi pojazdu. Pojazdem przewożony był ładunek w postaci papieru samoprzylepnego w 37 opakowaniach (paletach) o masie brutto 20879 kg.

W wyniku przeprowadzonego pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu uzyskano dane dotyczące nacisku na pierwszej oraz trzeciej osi składowej nienapędowej w potrójnej grupie osi naczepy, odpowiednio 8900 kg oraz 12250 kg, wskazujące na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na wyżej wymienione osie składowe odpowiednio o 900 kg (11,25%) oraz o 4250 kg ( 53,12%).

Wnioskiem z [...] kwietnia 2018 r. kierowca zwrócił się o wykonanie powtórnego ważenia pojazdu. W wyniku przeprowadzonego powtórnego pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu uzyskano dane dotyczące nacisku na trzeciej osi składowej nienapędowej w potrójnej grupie osi naczepy - 10850 kg, wskazujące na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na tej osi składowej o 2850 kg (35,62%).

W dniu [...] kwietnia 2018 r. dokonano również ważenia zespołu pojazdów na wadze statycznej. Uzyskany wynik wskazał normatywność pojazdu w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej. Czynności dynamicznego ważenia nacisków osi pojazdu dokonano wagą samochodową do ważenia pojazdów w ruchu, znak fabryczny: ASM 4301, RPT 98233, nr fabryczny 4301100498, posiadającą świadectwo legalizacji ponownej oraz wagą samochodową do ważenia pojazdów w ruchu, znak fabryczny ASM 4301, RPT 98233, nr fabryczny 4301100398, posiadającą świadectwo legalizacji ponownej.

Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej jako "organ I instancji") decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nałożył na [...] (dalej jako "skarżący") karę pieniężną w wysokości [...] zł za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych, wbrew zakazowi określonemu w art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 z późn. zm.) – jak za brak zezwolenia kategorii VII.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, decyzją z [...] czerwca 2019 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 437/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję organu II instancji z 11 czerwca 2019 r.

W uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy stanowią prawidłowe ustalenia faktyczne, zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne jest, że przeprowadzono dwa ważenia pojazdu w ruchu. Natomiast sporne od samego początku były wyniki obu tych dynamicznych ważeń nacisków osi w grupie osi naczepy z uwagi na znaczną różnicę wyników pomiaru. W ocenie sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd podkreślił, że wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. W rozpoznawanej sprawie wątpliwości strony co do prawidłowości wyników ważenia nie zostały w ocenie sądu należycie wyjaśnione.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ II instancji decyzją z [...] lipca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] kwietnia 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że pismem z [...] maja 2020 r. organ I instancji poinformował, że w dniu kontroli pojazdu członowego nie odnotowano awarii urządzeń do ważenia pojazdów w ruchu. Załączone do pisma protokoły z wynikami dwukrotnego ważenia innych pojazdów kontrolowanych na przedmiotowych wagach w dniach [...] - [...] kwietnia 2018 r. wskazują na odchylenia obciążenia osi przy uwzględnieniu średniej wartości obciążenia osi odpowiednio o wartości: 50 kg, 0 kg, 400 kg, 475 kg oraz 100 kg, a zatem mieszczące się w granicach dopuszczalnego odchylenia 500 kg dla obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy prawa nie statuują obowiązku dokonywania powtórnego ważenia pojazdu w ruchu na tej samej wadze, brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania procedury ważenia. Organ podkreślił, że obie wagi posiadały ważne w dniu kontroli legalizacje.

Następnie organ II instancji wskazał, że pomiar wagą dynamiczną odbywa się przez najeżdżanie kolejnymi osiami pojazdu na pomost wagi, z ustaloną minimalną/maksymalną prędkością przejazdu pojazdu. Waga elektroniczna jest skonstruowana i wykonana tak, aby w przypadku wystąpienia zakłóceń nie wystąpiło odchylenie znaczące, rozumiane jako różnica między błędem wskazania wagi a jej błędem wskazania wyznaczonym w warunkach odniesienia, która jest większa niż wartość działki elementarnej. Procesu ważenia pojazdu dokonano na wadze dynamicznej zgodnie z wymaganiami określonymi w instrukcji dla użytkownika wydanej przez producenta, spełniającej wymogi rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz zgodnie z informacjami wskazanymi na znakach i tablicach, o których dodatkowo poinformowano ustnie kierowcę kontrolowanego pojazdu. Kierujący pojazdem zakwestionował jedynie wagę pojazdu, nie zgłaszał natomiast uwag odnośnie do sposobu i warunków przeprowadzonego pomiaru. Wpływ na wynik pomiaru mogą wywierać: technika jazdy, zmiana prędkości poprzez przyśpieszenie lub przyhamowanie przed pomostem wagi lub na pomoście, wysprzęglenie, regulacja wysokości osi, przemieszczenie się ładunku, sposób załadunku i zabezpieczenia ładunku, czy stan techniczny pojazdu, w tym przesunięcia w trakcie jazdy źle zabezpieczonego ładunku. Argumentacja skarżącego co do braku możliwości zmiany nacisku osi w sytuacji niedokonania zmian w ładunku pojazdu jest zatem nietrafna.

Organ podkreślił, że brak przekroczenia masy całkowitej pojazdu na wadze statycznej nie może być wyznacznikiem normatywności pojazdu w zakresie nacisku osi, bowiem przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu może występować przy nieprzekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Organ podniósł, że na ocenę prawidłowości wyników ważenia uzyskanych przez polskie organy nie mają wpływu powoływane przez skarżącego białoruskie wyniki ważenia, brak jest bowiem danych dotyczących stanu kontrolowanego pojazdu z jego wyposażeniem oraz znajdującymi się w nim rzeczami.

W ocenie organu odwoławczego, w związku ze stwierdzonym w protokole kontroli przekroczeniem nacisków osi przewidzianych dla ruchu po drogach publicznych wymagane byłoby zezwolenie kategorii VII. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym formułuje zakaz przewozu ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym. Natomiast zgodnie z art. 140ab ust. 2 ustawy w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, czyli w sytuacji przewozu ładunku innego niż niepodzielny pojazdem nienormatywnym uprawnionym do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii innej niż I i II, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Zdaniem organu w sprawie nie znajduje zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Skarżący nie udowodnił bowiem zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy. Organ podkreślił, że przepis art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu nakłada obowiązek umieszczania ładunku na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym w ustawie normom.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy brak było podstaw faktycznych do nałożenia kary na skarżącego;

2) art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, a przez to obrazę naczelnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 15 i art. 16 k.p.a., a w szczególności poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, praworządności, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przejawiające się w wydaniu decyzji na podstawie dowodu niewiarygodnego i niemiarodajnego, uzyskanego w sposób wadliwy z naruszeniem norm przewidzianych w załączniku nr 2 rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe, tj. na podstawie pomiarów wagowych, których wynik budził uzasadnione wątpliwości i nie mógł stanowić podstawy faktycznej w niniejszym postępowaniu, a mimo wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 stycznia 2020 r. w sprawie III SA/Lu 437/19 i dalszych zastrzeżeń skarżącego niewyjaśnienie podstaw dokonania doboru materiału dowodowego i nieprzeprowadzenie przez organ dowodu w formie eksperymentu procesowego polegającego na zbadaniu, czy możliwe jest rozmieszczenie ładunku tak, aby druga oś naczepy była niedoważona w stosunku do pozostałych, przy uwzględnieniu faktu, iż nie jest ona unoszona;

3) art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przez organ przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, w szczególności zasadności dokonania pomiarów wagowych na dwóch różnych wagach, gdzie jak wskazano w treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 stycznia 2020 r. w sprawie III SA/Lu 437/19 nie jest to procedura standardowa dla tego typu czynności, tym samym poza powołaniem się na brak obwarowania prawnego, organ winien uzasadnić tę okoliczność, w szczególności w kontekście dużych rozbieżności w uzyskanych wynikach;

4) art. 2 pkt. 35a ustawy – Prawo o ruchu drogowym i zakwalifikowanie pojazdu jako pojazdu nienormatywnego, skutkiem czego było naruszenie art. 64 ustawy poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, iż konieczne było posiadanie zezwolenia na poruszanie się po drodze według kategorii VII zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy;

5) art. 140 aa ust. 4 pkt. 1 lit. a i b ustawy – Prawo o ruchu drogowym, podczas gdy na każdym etapie postępowania strona wykazywała, iż dochowano należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a co zostało bez reakcji organu.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jednocześnie skarżący podniósł, że przyczepa ciężarowa, na której znajdował się ładunek była opatrzona plombą celną, zatem nie było możliwości ingerowania w przewożony ładunek w zakresie jego masy i rozmieszczenia. Skarżący zwrócił również uwagę na ograniczenia kierowcy w komunikacji ze względu na barierę językową.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona

Przedmiotem oceny sądu jest decyzja organu II instancji wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia decyzji tego organu z [...] czerwca 2019 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 9 stycznia 2020 r. w sprawie III SA/Lu 437/19.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej w skrócie: "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Rozpoznając sprawę ponownie organ był zatem związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie III SA/Lu 437/19.

W ocenie sądu rozpoznającego skargę na decyzję organu II instancji, wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy prawidłowo wykonał wytyczne co do dalszego postępowania zawarte w wyroku w sprawie III SA/Lu 437/19 oraz wyczerpująco wyjaśnił wskazane przez sąd okoliczności.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku w sprawie III SA/Lu 437/19 stwierdził, że powoływanie się na świadectwo legalizacji ponownej nie może być uznane za wystarczające, bowiem nie można wykluczyć awarii wagi. Dlatego też, zdaniem sądu, organ odwoławczy powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie i wyjaśnić, czy istotnie można wykluczyć w tej sprawie możliwość uszkodzenia wag, bądź nieprawidłowości samego ważenia. Ponadto sąd zwrócił uwagę, że dwa ważenia pojazdu w ruchu odbywały się na dwóch różnych wagach tego samego typu, co sąd uznał za nietypową praktykę.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w wykonaniu wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, organ II instancji zwrócił się pismem z [...] maja 2020 r. do organu I instancji z prośbą o udzielenie informacji, czy w okresie poprzedzającym i następującym po dokonaniu kontroli pojazdu wystąpiła awaria wag samochodowych użytych do pomiaru nacisków osi pojazdu oraz przedstawienie wyników z dwukrotnych pomiarów nacisków osi innych pojazdów wykonanych na tych wagach, uzyskanych przed i po kontroli pojazdu.

Pismem z [...] maja 2020 r. (k. 136 akt adm.) organ I instancji poinformował na podstawie informacji uzyskanych z Oddziału Celnego w [...], że w dniu kontroli pojazdu nie odnotowano awarii urządzeń do ważenia pojazdów w ruchu, wagi posiadały ważne świadectwa legalizacji, czynności ważenia dokonano w oparciu o instrukcje producenta wag oraz zgodnie z instrukcją o zasadach ruchu w terminalu odpraw w [...], która przewiduje udzielenie kierowcy przez funkcjonariusza instruktażu co do sposobu przejazdu przez wagę dynamiczną. Ponadto poinformowano, że w strefie ważenia umieszczone są znaki i tablice informujące o sposobie zachowania podczas dokonywania pomiarów.

Organ I instancji dołączył do pisma przykładowe protokoły dwukrotnego ważenia innych pojazdów, wykonanego [...] i [...] kwietnia 2028 r. na tych samych wagach, na których dokonano pomiaru w sprawie niniejszej. Z protokołów ważeń na spornych wagach wynika, że odchylenia obciążenia osi, przy uwzględnieniu średniej wartości obciążenia osi, wynoszą w poszczególnych przypadkach 50 kg, 0 kg, 400 kg i 475 kg oraz 100 kg. Oznacza to, że odchylenia obciążenia osi mieszczą się w granicach dopuszczalnego odchylenia 500 kg dla obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolowanego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego, zgodnie z § 20 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188 poz. 1345). Odchylenie to dla użytkowania wagi ustalone zostało jako podwojony iloczyn wartości działki elementarnej wagi i liczby osi (działka elementarna to 50 kg, liczba osi wynosi 5).

Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że zasadniczym i determinującym czynnikiem wpływającym na wynik pomiaru jest technika jazdy, w szczególności przyspieszenie lub przyhamowanie tuż przed pomostem wagi, a także przemieszczenie się ładunku.

W ocenie sądu udzielona odpowiedź była wyczerpująca i dostatecznie jasno wyjaśniała wątpliwości co do stanu wag i różnic pomiędzy wynikami pierwszego i drugiego ważenia. Organ II instancji miał zatem podstawy do ustalenia, że pomiar nacisków osi wykonany był na wagach nie tylko posiadających w dniu kontroli ważne świadectwa legalizacji, ale też – co dowiedziono – w pełni sprawnych. Należy podkreślić, że na obu wagach dokonywano w tych samych dniach (zarówno przed pomiarem w sprawie niniejszej, jak i po tym pomiarze) pomiarów nacisków osi innych pojazdów i pomiary te nie wykazały niedopuszczalnych odchyleń. Nie ma zatem żadnych podstaw do dalszego kwestionowania sprawności wag oraz poddawania w wątpliwość wyników pomiaru, jak czyni to skarżący. Zawarte w skardze sugestie co do awarii sprzętów pomiarowych nie zostały poparte jakimikolwiek dowodami. Z prawidłowych ustaleń organu, dokonanych po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że obie wagi były sprawne. Skarżący ustalenia tego nie podważył, a powoływanie się na sam fakt różnicy wyników pomiaru w żadnym wypadku nie może wskazywać na awarię wagi, skoro wynik zależny jest od wielu czynników, w szczególności od sposobu przejazdu przez wagę i rozmieszczenia ładunku. Jak słusznie zwraca uwagę organ odwoławczy, wagi konstruowane są w sposób umożliwiający natychmiastowe sygnalizowanie wszelkich zakłóceń. Żadne takie okoliczności w sprawie niniejszej nie nastąpiły.

Rozpoznając sprawę ponownie organ wyjaśnił także – zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w wyroku z dnia 9 stycznia 2020 r. w sprawie III SA/Lu 437/19 – czy typową praktyką jest dokonywanie pomiarów na dwóch różnych wagach. Organ wyjaśnił, że praktyką organu kontroli w analizowanym okresie było dokonywanie dwukrotnego ważenia pojazdów w ruchu zarówno na tej samej wadze dynamicznej, jak też na dwóch różnych wagach tego samego typu. Podkreślił przy tym, że przepisy prawa nie nakazują powtórnego ważenia pojazdu w ruchu na tej samej wadze. Wyjaśnienia organu uznać należy za wystarczające. Żaden przepis nie nakazuje przeprowadzenia powtórnego pomiaru na tej samej wadze, brak też jakichkolwiek podstaw do uznania wyniku pomiaru dokonanego na innej wadze za niemiarodajny.

Bezpodstawny jest zatem zarzut naruszenia art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przez organ przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, w szczególności zasadności dokonania pomiarów wagowych na dwóch różnych wagach, co nie jest procedurą standardową. Należy podkreślić, że z uzasadnienia wyroku w sprawie III SA/Lu 437/19, do którego odwołuje się skarżący, nie wynika, że pomiar dokonany na dwóch różnych wagach nie może być uznany za podstawę ustaleń faktycznych, a w konsekwencji nałożenia kary. Sąd stwierdził jedynie, że z urzędu jest mu wiadomo, że nie jest to typowa praktyka organów administracji, co oznacza, że wiedzę tę sąd powziął rozpoznając sprawy, których przedmiotem były kary nakładane za przekroczenie nacisków osi. Sąd w żaden jednak sposób nie przesądził, że jest to praktyka wadliwa czy niedopuszczalna. Nakazał jedynie wyjaśnienie, "jakie za takim sposobem działania organu przemawiają argumenty", co organ odwoławczy uczynił. Organ wskazał protokoły ważenia dokonywanego w tym samym czasie na dwóch różnych wagach, co świadczy o różnej praktyce organu. Podzielić należy przy tym stanowisko organu, że brak zakazu ważenia na dwóch różnych wagach nie daje podstaw do kwestionowania procedury ważenia. Przyczyny ważenia na dwóch różnych wagach mogą być różne i nie mają znaczenia dla oceny miarodajności wyników, jeżeli wagi były sprawne i posiadały ważne świadectwa legalizacji, nie została także naruszona procedura ważenia. W ocenie sądu, jeżeli jakiekolwiek wątpliwości co do stosowania różnych wag mogły powstać w toku rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy po raz pierwszy, to zostały one dostatecznie wyjaśnione po przeprowadzeniu przez ten organ uzupełniającego postępowania dowodowego.

Organ wyjaśnił także przekonująco, z czego wynikać mogą różnice pomiaru. Zwrócił uwagę, że wynik pomiaru zależy od wielu okoliczności, w tym sposobu rozmieszczenia ładunku oraz umiejętności kierowcy i stosowania przez niego w czasie przejazdu przez wagę do instrukcji i wskazówek funkcjonariusza dokonującego pomiarów.

Zdaniem sądu stan faktyczny został ustalony prawidłowo. Zaznaczyć należy, że organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. – dowody, na których się oparł. Ponadto organ dokonał oceny tych dowodów, przyjmując je za podstawę ustaleń faktycznych. Bezpodstawne są zatem zarzuty naruszenia art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego oraz obrazy naczelnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 15 i art. 16 k.p.a., a w szczególności poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, praworządności, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Stawiane przez skarżącego zarzuty są ogólnikowe, a jego twierdzenia nie zostały poparte jakimikolwiek dowodami.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprzeprowadzenia eksperymentu procesowego "polegającego na zbadaniu, czy możliwe jest rozmieszczenie ładunku tak, aby druga oś naczepy była niedoważona w stosunku do pozostałych, przy uwzględnieniu faktu, iż nie jest ona unoszona", wyjaśnić przede wszystkim należy, że przedmiotem badania w rozpoznawanej sprawie była tzw. normatywność pojazdu, tj. ustalenie czy spełnia on wymogi określone obowiązującymi przepisami co do wymiarów, masy i nacisków osi, nie był natomiast przedmiotem postępowania, a w konsekwencji nie mógł być przedmiotem dowodzenia sposób rozmieszczenia ładunku. To obowiązkiem przewoźnika jest takie rozmieszczenie ładunku, by nie dochodziło do przekroczenia nacisków osi. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność rozmieszczenia palet wewnątrz pojazdu, ani ich wymiarów. Nie wiadomo zatem, jaki był układ palet wewnątrz naczepy oraz czy palety nie przemieszczały się w czasie jazdy, powodując zmianę nacisków osi. Przypomnieć również należy, że kara nałożona została za przekroczenie nacisku na trzeciej osi, a nie na drugiej, nie jest więc istotne, jaki nacisk występował na drugiej osi.

Nie sposób także nie zauważyć, że pierwszy pomiar wykonany był [...] kwietnia 2018 r. o godz. [...], natomiast drugi pomiar już dnia następnego, o godz. [...], a więc po upływie kilku godzin. Jak wynika z akt sprawy kierowca nie złożył wniosku o ponowne ważenie bezpośrednio po pierwszym ważeniu, ale dopiero o godz. [...]. Całkowicie bezpodstawny jest więc zarzut, że drugie ważenie nie odbyło się niezwłocznie, lecz po kilku godzinach. Organ nie miał podstaw do kwestionowania wyniku pierwszego ważenia i powtarzania całej procedury.

Nie można także wykluczyć, że drugi pomiar nie odbywał się w identycznym stanie pojazdu. Wprawdzie z twierdzeń skarżącego wynika, że pojazd był zaplombowany, jednak należy zwrócić uwagę, że brak danych o rozmieszczeniu ładunku nie wyklucza możliwości przesuwania się palet i innego ich rozmieszczenia w czasie drugiego ważenia, a ponadto pomiar odbywa się pojazdem wraz z całym jego wyposażeniem, w szczególności z zawartością kabiny kierowcy. Jeżeli uwzględni się przy tym różny sposób najazdu na wagę, co zależy od kierowcy, wyniki ważenia mogą znacznie się różnić.

Słusznie podkreśla organ, że protokół kontroli pojazdu, z uwagi na niemożność późniejszego czynienia ustaleń faktycznych, uznawany jest w judykaturze za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. protokół podpisany przez osoby uczestniczące w czynności stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Protokół taki może być podważony jedynie przez konkretny dowód, że dane w nim zgromadzone są nieprawdziwe. Walor dowodowy protokołu kontroli w niniejszej sprawie nie był podważany. Skarżący kwestionuje bowiem wynik pomiaru, a nie prawdziwość danych zawartych w protokole. Bezpodstawny jest w związku z tym zarzut pominięcia przesłuchania świadków czynności kontrolnych. Skarżący nie zgłaszał dowodu z zeznań świadków. W aktach administracyjnych znajduje się wyjaśnienie funkcjonariusza, który sporządzał protokół kontroli (k.14). Brak było zatem jakichkolwiek podstaw do przeprowadzania przez organ dodatkowych dowodów na okoliczność przebiegu kontroli. Trafnie podnosi organ, że kierowca nie zgłosił uwag do sposobu przeprowadzonej kontroli, a jedynie nie zgodził się z wynikiem ważenia, nie podnosząc jednak jakichkolwiek zarzutów co do warunków pomiaru, sprzętu, na którym pomiar nacisku osi się odbywał czy też postępowania funkcjonariusza celnego.

Podniesiona w skardze okoliczność, że kierowca jest Białorusinem nie mogła mieć wpływu na prawidłowość przeprowadzenia procesu ważenia i prawidłowość sporządzenia protokołu kontroli. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że kierowca czynnie uczestniczył w czynnościach kontrolnych i rozumiał ich znaczenie. Podpisał protokół, składając jedynie oświadczenie, że nie zgadza się z wagą (k. 7, 8 akt adm.), nie zgłosił jednak uwag co do sposobu i warunków przeprowadzonego pomiaru, mimo że miał taką możliwość. Na żadnym etapie kontroli kierowca nie zarzucił, że nie rozumie poleceń, przeciwnie – wykonywał je i wykazywał stosowną inicjatywę. Złożył przecież wniosek o ponowne ważenie, co również świadczy o tym, że rozumiał znaczenie dokonywanych czynności.

Bezpodstawny jest zatem zarzut, że organ nie powołał tłumacza do czynności wykonywanych w toku kontroli. Ponadto skarżący, jako profesjonalny przewoźnik powinien przewidywać możliwość dokonania kontroli przewozu przez uprawnione organy i konieczność porozumiewania się przez kierowcę z kontrolującymi w języku polskim, który jest językiem urzędowym organów. Zatrudniając kierowcę, którego ojczystym językiem nie jest język polski, skarżący powinien więc był liczyć się z ewentualnymi trudnościami, wynikającymi z niedostatecznej znajomości języka przez kierowcę i podjąć w związku z tym określone działania, mające na celu uniknięcie negatywnych dla skarżącego konsekwencji.

Nie mogą mieć także znaczenia wyniki ważenia po przekroczeniu granicy z [...], na które powołuje się skarżący, skoro brak jakichkolwiek danych co do stanu pojazdu w chwili dokonywania pomiarów. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że naczepa była zaplombowana. Towar załadowany na 37 paletach mógł przemieszczać się w czasie jazdy, a ponadto brak danych o wyposażeniu kabiny kierowcy, sposobie w jaki pomiar był wykonany, w szczególności, jak kierowca przejeżdżał przez wagę oraz jakie urządzenia zostały użyte do pomiaru.

Prawidłowe jest także stanowisko organu, że w sprawie niniejszej istniały podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w kwocie [...]zł za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego jak bez zezwolenia kategorii VII.

Definicję pojazdu nienormatywnego zawiera przepis art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przez pojazd nienormatywny rozumie się pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych jest dopuszczalny tylko po spełnieniu warunków określonych w ustawie. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej. Prawo o ruchu drogowym przewiduje siedem kategorii zezwoleń (kategorie I-VII). Wymiary, masa oraz naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń poszczególnych kategorii oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, określone zostały w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym).

Przepis art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym stanowi jednak, że zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Przewóz ładunków podzielnych nie jest zatem co do zasady dopuszczalny w przypadku przekroczenia parametrów pojazdu (nacisku osi, masy lub wymiarów).

W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz papieru samoprzylepnego o łącznej masie brutto 20 879 kg, na 37 paletach, a zatem był to przewóz ładunku podzielnego.

Zgodnie z art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że na skarżącą nałożona powinna być kara jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII.

Wyjaśnić należy, że przewóz ładunku w postaci papieru samoprzylepnego na kilkudziesięciu paletach nie wymagał uzyskania zezwolenia. Przewóz ten dokonywany być jednak powinien z uwzględnieniem przepisów określających warunki techniczne pojazdów, w szczególności z uwzględnieniem dopuszczalnego nacisku osi pojazdu. Jak już wyżej szczegółowo wykazano, kontrolowany pojazd był nienormatywny uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi. Z powołanego przepisu art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym wynika zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego. W świetle powyższego przepisu, przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, możliwy jest tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II.

Z tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy, określającej kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego, wynika wprost, że przejazd pojazdu o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t dopuszczalny jest jedynie na podstawie zezwolenia kategorii VII. Zgodnie z art. 64d ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI. Zezwolenie może być jednak wydane pod warunkiem, że ładunek jest niepodzielny. Tymczasem, jak wskazano wyżej, przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, możliwy jest tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II. Skarżący nie mógłby zatem uzyskać zezwolenia kategorii VII na przewóz ładunku w postaci papieru samoprzylepnego pojazdem o przekroczonym dopuszczalnym nacisku osi. Przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III – VII nie ma znaczenia, gdyż w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Taka okoliczność miała miejsce w niniejszej sprawie, co organ II instancji szczegółowo wyjaśnił.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym).

W świetle art. 140ab ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym, za brak zezwolenia kategorii VII ustala się karę pieniężną w wysokości:

a) 500 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%;

b) 2 000 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%;

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

Organ prawidłowo stwierdził wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii VII, z uwagi na to, że pojazdem przewożony był ładunek podzielny oraz na wielkość stwierdzonych podczas kontroli przekroczeń nacisku osi. Należy podkreślić, że wyniki obu pomiarów wykazały znaczne przekroczenie nacisków osi. Skarżący skupia się na samym fakcie różnicy wyników, nie zauważa jednak, że oba wyniki dawały podstawę do nałożenia kary w najwyższej wysokości.

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że organy prawidłowo ustaliły, że wskazane powyżej naruszenie dopuszczalnych norm uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej wysokości [...] zł. Drugi pomiar, korzystniejszy dla skarżącego i przyjęty za podstawę ustaleń wykazał przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi o ponad 35%. Przekroczenie dopuszczalnych wartości o więcej niż 20% uzasadniało nałożenie kary na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c i ust. 2 Prawa o ruchu drogowym.

Prawidłowo również uznano, że skarżący nie wykazał w toku postępowania okoliczności, które uzasadniały umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym.

Zgodnie z treścią art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Skarżący w rozpoznawanej sprawie nie wykazał, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia. Skarżący będąc przedsiębiorcą zajmującym się profesjonalnie przewozem ładunków po drogach publicznych, nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i przygotowaniem ładunku do przewozu. Podmiot wykonujący przejazd, posiadając dane dotyczące ładunku, który podjął się przetransportować, powinien był przedsięwziąć kroki, zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych nacisków osi. Skarżący jako profesjonalny podmiot wykonujący przewozy powinien mieć wiedzę na temat zasad przewozu ładunków, rozkładu ładunków podzielnych w pojeździe i możliwość skontrolowania nacisku osi przy ładunkach o dużej masie. Fakt, że masa ładunku i pojazdu nie przekraczała dopuszczalnych norm nie zwalnia skarżącego od odpowiedzialności. Przekroczenie nacisku osi spowodowane być może nierównomiernym rozłożeniem ładunku. Obowiązek rozłożenia ładunku w sposób niepowodujący przekroczenia nacisku osi obciążał skarżącego. Ponownie podkreślić należy, że skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących na wymiary i sposób rozmieszczenia palet w naczepie, nie wykazał także, by przed rozpoczęciem przewozu skontrolował rozmieszczenie ładunku i zbadał naciski poszczególnych osi. Ogólnikowe powołanie się na przeszkolenie kierowców co do zasad rozmieszczania ładunków nie może być uznane za wystarczające i zwalniające skarżącego z odpowiedzialności.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).

Sprawa niniejsza rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym na podstawie przepisu art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę organ zgłosił wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący nie złożył w terminie czternastu dni wniosku o przeprowadzenie rozprawy.