Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 444/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1,  art. 2,  art. 3 ust. 1 pkt 1,  art. 4  ust. 1  pkt 1, art. 14  ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2008r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Prokuratora Okręgowego w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Zastępca Prokuratora Rejonowego w R. odmówił Z. O. udostępnienia informacji publicznej obejmującej wiadomość o liczbie środków odwoławczych wniesionych od wyroków nakazowych przez Prokuratora Rejonowego w R., a także o liczbie środków odwoławczych wniesionych przez tego prokuratora od wyroków nakazowych wydanych w postępowaniach dotyczących Z. O., albowiem wnioskodawca nie wykazał istnienia interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej o charakterze przetworzonym. Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowił art. 10 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) Uzasadniając rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał, że Z. O. pismem z dnia [...] wniósł o udostępnienie mu informacji publicznej poprzez wskazanie liczby odwołań wniesionych przez Prokuratora Rejonowego w R. w sprawach zakończonych wyrokami nakazowymi. Organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] poinformował wnioskodawcę, że nie dysponuje informacją prostą, umożliwiającą udzielenie odpowiedzi na jego pytanie. Nadto, żądana przez niego informacja ma charakter informacji przetworzonej i wymaga podjęcia licznych czynności materialno - technicznych zmierzających do wykonania szeregu obliczeń oraz analiz zestawień statystycznych, celem jej przygotowania. Jednocześnie w piśmie tym zawarte zostało pouczenie o konieczności wykazania przez wnioskodawcę istnienia interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji, z uwagi na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz bliższe określenie kategorii spraw i okresu czasu, którego dotyczy złożony przez niego wniosek. W odpowiedzi wnioskodawca nadesłał pismo z dnia [...] doprecyzowujące wniosek, w którym wskazał, iż żąda odpowiedzi na pytanie - ile razy Prokurator Rejonowy w R. odwołał się od wyroków nakazowych w okresie do dnia wniesienia odwołania w jego sprawie. Dokonując analizy wniosku uzupełnionego przez wnioskodawcę organ pierwszej instancji uznał, że w sposób wyraźny nie wskazał on daty początkowej wyznaczającej czasokres niezbędnych i koniecznych obliczeń. Nadto, wnioskodawca mimo prawidłowego pouczenia nie wykazał istnienia interesu publicznego, uzasadniającego żądanie udostępnienia informacji przetworzonej. Tym samym nie spełnił warunków stawianych przez obowiązujące prawo. Natomiast podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności, odnoszące się do personalnie wskazanego prokuratora, mają charakter jego indywidualnych przypuszczeń, dywagacji i prywatnej opinii ściśle związanych z konkretną, jednostkową sprawą dotyczącą jego samego. Zdaniem organu pierwszej instancji z tych przypuszczeń i dywagacji nie da się wyprowadzić konkluzji o istnieniu interesu publicznego w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Istnienie takiego interesu wymaga wykazania takiego interesu, który wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. Dodatkowo pamiętać należy, że interes publiczny, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odnosi się do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 2225/04). Podsumowując swoje rozważania organ ten uznał, że wobec braku jakichkolwiek argumentów w pisemnych wypowiedziach wnioskodawcy, nie można było uznać, że uzyskanie przez niego przetworzonej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co skutkowało odmową udostępnienia takiej informacji.

Pismem z dnia [...] Z. O. wniósł do Prokuratora Okręgowego w G. odwołanie od tej decyzji. W piśmie tym wskazał, że kwestionowana przez niego decyzja jest bez sensu i składu, a język prawny winien być zrozumiały i prosty. Następnie podniósł, że w interesie samej Rzeczypospolitej Polskiej jest udzielenie mu odpowiedzi na tak przedstawione pytania, bowiem będąca organem państwowym Prokuratura musi być bez skazy. Tak zaś, jego zdaniem nie jest, gdyż ciągłe odmawianie mu dostępu do informacji we wnioskowanym zakresie świadczy o ukrywaniu faktu, że Prokurator Rejonowy w R. odwołał się tylko od wyroku nakazowego wydanego w jego sprawie. Nadto, odwołujący wskazał, że nie jest w stanie określić czasokresu, za który żąda udostępnienia danych, ponieważ nie zna daty rozpoczęcia pracy przez Prokuratora Rejonowego oraz, że określił rodzaj spraw objętych jego wnioskiem, gdyż wskazał, że chodzi o odwołania od wyroków nakazowych sądów grodzkich. W dalszej części odwołania zakwestionował konieczność zaangażowania środków finansowych dla celów sporządzenia wnioskowanej informacji i stwierdził, że wystarczyło spytać konkretnego prokuratora ile razy odwołał się od takich wyroków, a odpowiedź nie musiała zawierać dokładnej liczby takich odwołań, a tylko ich przybliżoną ilość. Nie wskazanie tej liczby oznaczało, zdaniem odwołującego, bojaźń przed ujawnieniem prawdy, że odwołanie takie zostało wniesione tylko jeden raz i to właśnie w jego sprawie. Przywołany w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wyrok WSA w Warszawie, zdaniem skarżącego, wskazuje na obowiązek udzielenia mu wnioskowanej informacji, bowiem to właśnie odmowa udzielenia informacji w zakresie objętym jego wnioskiem nie leży w interesie publicznym. Sytuacja taka stwarza jedynie podejrzenia co do wiarygodności i dobrego imienia całej Prokuratury, a w interesie społecznym jest udzielenie informacji o działalności Prokuratora Rejonowego w R., w zakresie dbałości o odpowiednią karę dla sprawcy przestępstwa.

Decyzją z dnia [...] Nr[...] , Prokurator Okręgowy w G., na podstawie art. 10 i art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż w świetle przepisów art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej samej ustawy, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, ale również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie władzy publicznej, gospodarowanie mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Dalej organ odwoławczy wskazał, że prawem do informacji publicznej objęte są, co do zasady, wyłącznie informacje o charakterze publicznym i mimo stosunkowo prostego dostępu do informacji publicznej, ustawodawca wprowadził pewne wymogi, które musi spełnić wnioskodawca, chcąc uzyskać żądaną informację. Jednym z nich jest wymóg zawarty wprost w art. 3 ust. 1 omawianej ustawy o dostępie do informacji publicznej, wymagający od wnioskodawcy w sytuacji żądania informacji przetworzonej wykazania, że informacja ta jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Jak wskazał organ odwoławczy w niniejszej sprawie, informacje, o które zwrócił się w swoim wniosku Z. O. miały charakter informacji przetworzonej, bowiem ich udzielenie wymagało podjęcia określonych czynności analitycznych i zestawień, a nadto wiązało się z dodatkowym zaangażowaniem osobowym. Organ pierwszej instancji prawidłowo zatem uznał, że wnioskodawca Z. O. zarówno w piśmie z dnia [...] jak i z dnia [...] takiego interesu nie wykazał. Z treści powołanych pism wynikało bowiem, że wnioskodawca zwrócił się o podanie liczby środków odwoławczych wniesionych od wyroków nakazowych przez Prokuratora Rejonowego w R. oraz o liczbę takich środków wniesionych przez tego Prokuratora od wyroków nakazowych wydanych w postępowaniach nakazowych dotyczących jego samego, celem wykazania braku obiektywizmu tego Prokuratora przy kierowaniu tych środków. Wnioskodawca dopatrywał się tego, w związku z licznymi skargami, jakie kierował pod adresem rybnickich prokuratorów. Wobec tego, zdaniem organu odwoławczego, brak było podstaw do uznania, że informacje, o których udostępnienie wystąpił Z. O. są szczególnie istotne dla interesu publicznego oraz przywołał tezę drugą glosy do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1721/05.

Z. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na opisaną powyżej decyzję organu odwoławczego. W jej uzasadnieniu wskazał na ciągłe, jego zdaniem, manipulacje prokuratury dotyczące okresu za jaki miała mu zostać udzielona wnioskowana informacja, w sytuacji gdy wyraźnie określił swe żądanie: "ile razy B. B. jako Prokurator Rejonowy złożyła odwołanie od wyroków nakazowych" (cytat). Z jego brzmienia wyraźnie wynikało, że chodzi o okres pełnienia funkcji Prokuratora Rejonowego w R. Zdaniem skarżącego, jeżeli jego odczucia, że B. B. złożyła odwołanie z zemsty, są jego subiektywną oceną, to podanie liczby odwołań w innych sprawach udowodniłoby, że odwołanie wniesione w jego sprawie wynikało jedynie z dbałości o praworządność. Następnie wskazał, iż wystarczyło podać choćby jeden, poza jego sprawą, taki przypadek, co stanowiłoby potwierdzenie niezawisłości i niezależności Prokuratora Rejonowego w R. B. B., a wykazanie bezstronności prokuratora leży w interesie publicznym. Sugestie zaś organu odwoławczego, że udzielenie informacji leżało tylko w jego interesie prywatnym stanowiło manipulację służącą uniknięcia prawdziwych pobudek działania tego prokuratora. Podtrzymując swój wniosek, skarżący wskazał, że wystarczy mu podanie choćby jednego przykładu wniesienia środka odwoławczego w innej sprawie, co będzie świadczyło, że odwołanie w jego sprawienie nie było zemstą, a jego podejrzenia co do stronniczości prokuratora okazałyby się bezzasadne. Podanie jednego takiego przykładu nie jest pracochłonne oraz nie wymaga nakładów finansowych, a wystarczyło zdaniem skarżącego jedynie spytać B. B., czy oprócz odwołania w jego sprawie wniosła takie środki odwoławcze w innych sprawach, w których sądy grodzkie wydały wyroki nakazowe. Skarżący uznał również za nietrafne stwierdzenia dotyczące braku wykazania interesu publicznego w jego wniosku oraz stwierdził, że piastując stanowisko Prokuratora Rejonowego należy dbać o swój wizerunek prokuratora bezstronnego, nie dokonującego zemsty, lecz stosującego prawo bez jego nadużywania.

W odpowiedzi na skargę Prokurator Okręgowy w G. podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego.

Stosownie do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sąd ten uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd może również stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

Przeprowadzając, w oparciu o powołane przepisy, ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, iż przy jej wydaniu nie naruszono przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego i to w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik.

Zasady udostępniania informacji publicznej określone zostały w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.).

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 powołanej ustawy, a w ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w jej art. 6, która podlega udostępnieniu na zasadach oraz w trybach określonych w tej ustawie. Z kolei art. 2 tej ustawy stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej (art. 2 ust. 1), a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego w jej uzyskaniu art. ust. 2). Jednak prawo do uzyskania tej informacji zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w przypadku ubiegania się o uzyskanie informacji publicznej przetworzonej, ulega ograniczeniu przez wykazanie, iż jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nie ulega wątpliwości, że organy prokuratury w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, mieszczą się w zakresie podmiotowym stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej i jako organy władzy publicznej zobowiązane są do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych.

Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi charakter informacji publicznej, o której udostępnienie wystąpił skarżący. Żądana przez skarżącego informacja posiadała, zdaniem Sądu, charakter informacji przetworzonej, bowiem jak słusznie wskazały organy orzekające w sprawie, wymagała dla jej udostępnienia podjęcia licznych czynności materialno - technicznych zmierzających do wykonania szeregu obliczeń i analiz zestawień statystycznych, wymagających zaangażowania określonych środków osobowych i finansowych. Niewątpliwie wniosek skarżącego obejmował swym zakresem cały okres pełnienia funkcji Prokuratora Rejonowego w R. przez określoną osobę. Koniecznym było w tej sytuacji przeanalizowanie, pod kątem treści wniosku, stosownych rejestrów prowadzonych w tej jednostce, we wskazanym okresie czasu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że informacja przetworzona to taka informacja, dla której wytworzenia, co do zasady wymagane jest dokonanie stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie pewnych określonych środków osobowych i finansowych. Uzyskanie przez zainteresowanego tego typu danych możliwe jest w zakresie, w jakim jest to szczególnie uzasadnione ze względu na interes publiczny. Charakter żądanej informacji publicznej wpływa nie tylko na prawo dostępu do niej, ale również determinuje sposób rozpoznania sprawy związanej z dostępem do informacji publicznej (a więc także to, w jakiej formie miałoby dojść do jej udostępnienia).

W toku postępowania administracyjnego skarżący został zobowiązany przez organ pierwszej instancji do wykazania interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie żądanej informacji. Prawidłowo zatem, w świetle art. 14 ust. 2 omawianej ustawy organ pierwszej instancji powiadomił pisemnie skarżącego o przyczynach braku możliwości udostępnienia żądanej informacji z uwagi na to, iż ma ona charakter informacji publicznej przetworzonej i wskazał, że jej udostępnienie może nastąpić niezwłocznie po wykazaniu powodów, dla których spełnienie żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem niedookreślonym, nieposiadającym zwartej, zapisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w ramach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. Zatem, w kwestii udzielania przez organy państwa informacji publicznej interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. usprawniałoby działanie jego organów (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, Lex nr 281369).

W tym stanie rzeczy udzielenie przez Prokuratora Rejonowego w R. przetworzonej informacji publicznej byłoby uzasadnione interesem publicznym o tyle, o ile mogło realnie przełożyć się, na przykład, na poprawę funkcjonowania tej jednostki organizacyjnej Prokuratury bądź Prokuratury w ogólności. Brak wykazania tej ustawowej przesłanki, w przypadku wydania decyzji odmownej, spoczywa na podmiotach zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. W niniejszej sprawie zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy badał jej występowanie. W konsekwencji oba organy orzekające uznały, iż w niniejszej sprawie po stronie skarżącego nie występuje interes publiczny uzasadniający udzielenie mu przetworzonej informacji publicznej, której się domagał. Skarżący nie zamierzał wykorzystać przetworzonej informacji publicznej zgodnie z wymaganym dla jej udostępnienia interesem publicznym. Podzielić należy w tym zakresie stanowisko organów orzekających, że skarżący nie wykazał istnienia interesu publicznego koniecznego do uzyskania przetworzonej informacji publicznej.

Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego osobistych odczuć i podejrzeń skarżącego, co do stronniczości prokuratora, czy nawet jego zemsty poprzez nadużycie wobec niego stosowania prawa wskazać należało, że tego rodzaju materia jest poza zakresem zagadnień uregulowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Przeprowadzając kontrolę w zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że ustalenia stanowiące jej podstawę, zostały dokonane w oparciu o prawidłową ocenę złożonego i uzupełnionego wniosku skarżącego. Ponadto, na podstawie trafnych ustaleń, organ odwoławczy zastosował prawidłową wykładnię cytowanych wyżej przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Reasumując, zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa, bowiem organy orzekające w sprawie, nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.