Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1847/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: § 8 ust. 1 pkt 1, § 9 ust. 1 pkt 1 lit. e
journal: Dz.U. 2021 poz 1390
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany w ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego A. T. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.) określanej dalej jako "P.g.i.k." utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków.

Wojewoda wskazał, że we wniosku do Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. A. T. zwrócił się o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków poprzez sprostowanie błędów w tej ewidencji w zakresie zmiany użytku gruntowego B na Br w działce ewidencyjnej nr [...]. Starosta [...] zwrócił się wówczas do wykonawcy modernizacji ewidencji gruntów i budynków (dalej także modernizacja e.g.i.b.) o wykonanie w ramach rękojmi ponownej weryfikacji użytku B na Br w działce nr [...]. W dniu 23 października 2020 r. do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] przyjęty został pod identyfikatorem nr [...] operat techniczny z weryfikacji użytków gruntowych na działce nr [...] położonej w obrębie [...] gmina [...]. W dniu [...] listopada 2020 r. Starosta wydał decyzję (nr [...]), w której orzekł o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...] - gmina w następujący sposób: w jednostce rejestrowej nr [...], w której wpisana jest m. in. działka nr [...] o pow. 0,2087 ha, w tym RII o pow. 0,1051 ha, B o pow. 0,1036 ha, stanowiąca własność A. T. na podstawie księgi wieczystej [...] wykreślić dotychczasowe użytki i wpisać nowe, w tym RII o pow. 0,1051 ha, Br-RII o pow. 0,1036 ha - zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki, sporządzoną przez geodetę uprawnionego inż. J. S. – [...] Spółka z o. o., wpisaną do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr ew. [...] w dniu [...] października 2020 r.

Na skutek odwołania A. T. WINGiK, decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], uchylił w całości zakwestionowaną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, że zgromadzony materiał dowodowy jest niewystarczający do jej rozstrzygnięcia. Nie wynika z niego bowiem jednoznacznie, że popełniony został błąd w ewidencji.

Wydaną w ponownym postępowaniu decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. Starosta [...] orzekł o odmowie dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...] - gmina w zakresie zmiany użytku B tereny mieszkaniowe na Br grunt rolny zabudowany w jednostce rejestrowej nr [...], obejmującej m. in. działkę nr [...] o pow. 0,2087 ha, w tym RII o pow. 0,1051 ha, B o pow. 0,1036 ha.

Od rozstrzygnięcia tego obszerne odwołanie złożył A. T. Zarzucił organowi błędne, nierzetelne tj. z pominięciem właściciela działki nr [...], przeprowadzenie czynności modernizacyjnych e.g.i.b. W jego ocenie, zakwestionowana decyzja błędnie kwalifikuje część nieruchomości nr [...] jako tereny mieszkaniowe, nie uwzględniając jej związku z pozostałą częścią należących do niego gruntów rolnych, z którymi współtworzy całość - gospodarstwo rolne. Ponadto, skarżący wskazał na szereg popełnionych, jego zdaniem, nieprawidłowości oraz naruszeń przepisów prawa podczas przeprowadzonej w 2018 r. modernizacji e.g.i.b. obrębu [...]. Odwołujący się zarzucił naruszenie wielu regulacji prawnych, w tym P.g.i.k., rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393) oraz K.p.a.

Decyzją z dnia [...] października 2021 r. WINGiK utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W pierwszej kolejności przedstawił szereg unormowań prawnych, w oparciu o które wskazał następnie, że wynika z nich, iż o zaliczeniu gruntów do poszczególnych grup użytków gruntowych w ewidencji gruntów i budynków decyduje przede wszystkim stan faktyczny na gruncie związany z wykorzystywaniem gruntu. Rozróżnienie rodzajów użytków gruntowych w ramach postępowania aktualizacyjnego musi zatem uwzględniać cechy, właściwości i inne elementy charakterystyczne dla danego rodzaju użytku gruntowego, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia e.g.i.b. Rodzaj użytków gruntowych z grupy gruntów zabudowanych i zurbanizowanych oraz gruntów rolnych zabudowanych związany jest nierozerwalnie z funkcją budynku, ponieważ to rodzaj i przeznaczenie budynków znajdujących się na nieruchomości wskazuje do jakiego użytku gruntowego zaliczymy dany grunt. Do użytku grunty rolne zabudowane zalicza się przede wszystkim grunty zajęte pod budynki przeznaczone do produkcji rolniczej oraz grunty zajęte pod budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia, jeżeli tworzą z gruntami rolnymi, budynkami, budowlami lub urządzeniami, zorganizowaną całość gospodarczą. Do budynków gospodarstw rolnych zalicza się budynki gospodarstw rolnych i budynki magazynowe dla działalności rolniczej np. obory, stajnie, budynki inwentarskie dla trzody chlewnej, owczarnie, stadniny koni, przemysłowe fermy drobiu, stodoły, pomieszczenia do przechowywania sprzętu, szopy rolnicze, spiżarnie, piwnice do przechowywania wina, kadzie na wino, szklarnie, silosy rolnicze.

Przechodząc do uwarunkowań sprawy organ podał, że na obszarze obrębu [....] jednostka ewidencyjna [...] w latach 2017 - 2018 Starosta [...] przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków. Informacja Starosty [...] o tym, że projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji e.g.i.b. m. in. dla obrębu ewidencyjnego [...] stał się operatem ewidencji gruntów i budynków została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. pod poz. [...]. Zawierała ona pouczenie o możliwości zgłoszenia zarzutów do tych danych. Pismo A. T. zawierające żądania dotyczące nieprawidłowego oznaczenia użytku gruntowego B zamiast Br-RII w działce nr [...] po przeprowadzonej modernizacji e.g.i.b. wpłynęło do organu po upływie przewidzianego w tym zakresie terminu. W związku z tym, zgodnie z art. 24a ust. 12 ustawy P.g.i.k., zarzuty te potraktowane zostały jako wniosek o zmianę danych ewidencyjnych. WINGiK wskazał, że w ramach modernizacji e.g.i.b. przeprowadzone zostały prace terenowe związane z weryfikacją użytków gruntowych oraz budynków. W wyniku tych czynności sporządzone zostały mapy wywiadu terenowego, z których wynika, że na działce nr [...] znajduje się tylko budynek mieszkalny, brak jest natomiast budynków gospodarczych służących produkcji rolniczej. Dokonana została natomiast korekta zasięgu istniejącego użytku gruntowego B - tereny mieszkaniowe, w związku z czym zmianie uległa powierzchnia tego użytku z 0,0943 ha na 0,1036 ha. Organ podkreślił, że nie znalazły potwierdzenia zarzuty wnioskującego, że podczas prac związanych z modernizacją e.g.i.b. popełniony został błąd oraz, że dane w zakresie użytków gruntowych w działce nr [...] ujawnione w operacie ewidencyjnym są nieprawidłowe i z uwagi na ten fakt brak było podstawy prawnej do prowadzenia z urzędu przez organ I instancji postępowania administracyjnego w celu wyeliminowania błędnych danych. Dlatego, prawidłowe były działania Starosty, który prowadząc postępowanie na wniosek, wezwał składającego go do dostarczenia stosownej dokumentacji geodezyjnej mającej stanowić podstawę żądanych przez niego zmian. Wnioskujący nie dostarczył jej jednak. WINGiK podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wyników oględzin terenowych przedmiotowej działki oraz z dokumentacji fotograficznej, wynika, że jest ona zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym oraz budynkiem gospodarczo - składowym o konstrukcji blaszanej, nie ujawnionym w bazie ewidencji gruntów i budynków. Budynek ten "składa się z trzech części: zadaszonej na słupkach drewutni, dalej zamkniętej części i zalej zadaszonej na słupkach części składowej (opał węgiel)" w całości pokrytej dachem blaszanym. Jest on wykorzystywany do obsługi gospodarstwa domowego tj. do przechowywania narzędzi i sprzętów gospodarskich oraz materiałów opałowych. Podczas prac związanych z modernizacją e.g.i.b. działka nr [...] zabudowana była jedynie budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, bowiem dopiero w dniu 31 sierpnia 2018 r. A. T. dokonał zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych dla budynku gospodarczego o konstrukcji blaszanej, wskazując jako termin rozpoczęcia robót 10 września 2018 r. Organ wskazał, że w świetle treści załącznika nr 1 lp. 5 pkt 3 rozporządzenia e.g.i.b. w przypadku, gdy w skład siedliska usytuowanego na gruncie rolnym wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny, można go zaliczyć do gruntów rolnych zabudowanych jeżeli z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową tego budynku wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową. Ponadto, przepis ten przewiduje uwzględnienie danych wynikających z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy z którego wynika, że na gruncie tym mogą być budowane budynki i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 załącznika nr 1 tego aktu. Ze znajdującej się w aktach organu I instancji decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] lutego 1998 r. (nr [...]) wynika, że obszar, na którym położona jest działka nr [...] wchodzi w skład "kompleksu terenów istniejącej zabudowy mieszkalno - usługowej z udziałem enklaw uprawowych, ogrodów i sadów, pastwisk. Projektowana adaptacja istniejącego zainwestowania, możliwość wprowadzenia nowej zabudowy zagrodowej jednorodzinnej, usługowo - rzemieślniczej". Tym samym, w ocenie organu, brak jest podstaw do zakwalifikowania użytku gruntowego jako grunty rolne zabudowane Br. WINGiK uznał więc żądania odwołującego się, dotyczące zmiany terenu mieszkalnego - B na grunty rolne zabudowane – Br, za bezzasadne i jako takie, które nie mogą być uwzględnione. Nie ma bowiem na działce nr [...] budynków służących do produkcji rolniczej oraz działka nie posiada cech określających ją jako siedliskową. Samo twierdzenie odwołującego się, że jest on rolnikiem i prowadzi działalność rolniczą nie przesądza jeszcze o fakcie, że dana działka jest jego działką siedliskową przeznaczoną do obsługi gospodarstwa rolnego.

A. T. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję WINGiK zarzucając naruszenie:

- przepisów postępowania - art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na jej rozpatrzeniu w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, w szczególności ze względu na uznanie, że brak jest podstaw do zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr [...] zarówno z urzędu jak i na wniosek,

- art. 8 oraz art. 107 § 3 K.p.a. polegające na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa oraz dokonanie kontroli,

- przepisów prawa materialnego tj.:

- ust. 1 pkt 5 ppkt 3 załącznika nr 6 (obecnie ust. I pkt 5 ppkt 3 załącznika nr 1) rozporządzenia e.g.i.b. poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie części jego treści, - ust. 1 pkt 5 ppkt 3 załącznika nr 6 (obecnie ust. 1 pkt 5 ppkt 3 załącznika nr 1) rozporządzenia e.g.i.b. poprzez błędne przyjęcie, że jego żądania dotyczące zmiany terenu mieszkalnego - B na grunty rolne zabudowane - Br są bezzasadne i nie mogły być uwzględnione, pominięcie, że na działce nr [...] znajdują się poza budynkiem mieszkalnym urządzenia w postaci wiaty - garażu do przechowywania m.in. narzędzi i zboża jak również innych rzeczy związanych z prowadzoną przez niego działalnością rolniczą, stanowiące zorganizowaną całość z resztą gospodarstwa, które pozostaje rozproszone na działkach położonych w obrębie m. [...], gm. [...] i uzupełniają jego zabudowę zagrodową, stanowiąc tym samym grunt rolny zabudowany, jak również pominięcie, iż część działki nr [...] wraz z działką nr [...] będącą w jego posiadaniu zależnym wykorzystywane są w prowadzonej działalności rolniczej i wchodzą w skład posiadanego gospodarstwa rolnego,

art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez błędne przyjęcie, iż działka nr [...] nie stanowi działki siedliskowej z uwagi, iż grunt ten nie może być uznany za zajęty pod budynki przeznaczone do produkcji rolniczej oraz nie stanowi zorganizowanej całości gospodarczej z pozostałymi działkami, co wbrew twierdzeniom organu ma miejsce w przedmiotowej sprawie,

art. 24 ust. 2a i art. 24 ust. 2b P.g.i.k. poprzez niewłaściwą interpretację w powiązaniu z sytuacją zaistniałą w przedmiotowej sprawie, gdzie w piśmie inicjującym niniejsze postępowanie oraz dalszych pismach jednoznacznie wskazał on, że jego intencją jest wyeliminowanie błędnych danych dotyczących działki nr [...], które organ powinien usunąć z urzędu w oparciu m.in. o posiadaną dokumentację e.g.i.b., w tym geodezyjną,

błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy, które następnie zostały przyjęte za podstawę wydanego orzeczenia z pominięciem istotnych dowodów w sprawie, których organy I i II instancji również nie zgromadziły w aktach sprawy,

nierzetelne prowadzenie sprawy bowiem:

protokół z oględzin jest częściowo odmienny niż uzasadnienie zaskarżonej decyzji - brak informacji o składowanych na działce nr [...] maszynach rolniczych (m.in. glebogryzarka, rozsiewacz nawozów, zaprawiarka do nasion-betoniarka) i innych urządzeniach służących do prowadzenia działalności rolniczej, np. drabina , koła przyczepy, nawozy,

organ oficjalnie prowadzi sprawę z wniosku, natomiast akta sprawy są opisane z urzędu; poza tym są też dwie sygnatury sprawy tzn.: [...] oraz [...], przy czym brak informacji co stało się z pierwszą sprawą bo decyzja jest oznaczona drugą sygnaturą,

manipulacja dokumentami w aktach sprawy okazanymi stronie a przesłanymi do WINGiK do 23 grudnia 2020 - karta 61 zawiera informację o przejrzeniu 42 stron akt, a nie 60,

wybiórcze przywołanie treści załącznika nr 6 w sprawie użytku Br, na potrzeby własnego stanowiska, jak również brak jest woli naprawienia skutków powstałej szkody w błędnie przyjętym od samego początku do ewidencji użytku B na dz. [...] w okresie od 2015 do 2021 r., co skutkowało i skutkuje zapłatą podatku od nieruchomości, a nie podatku rolnego,

rażące naruszenie m.in. art. 10 K.p.a. oraz naczelnych zasad postępowania administracyjnego przez organ I instancji polegające na wezwaniu do zaznajomienia z aktami sprawy, gdzie przedstawiono stertę dokumentów, każdy osobno, nie spiętych, nie opieczętowanych, bez numeracji stron, bez metryki,

przesyłanie przez organ I instancji przesyłek listowych na różne adresy ([...] i [...]),

niezasadne zwracanie się z prośbą o przedłożenie operatu z inwentaryzacji nowo powstałego budynku gospodarczego wraz z aktualizacją użytków gruntowych na przedmiotowej działce - bez określenia również celu jakiemu ta czynność ma służyć,

wykroczenie przez organ II instancji poza zakres zaskarżenia decyzji z dnia [...] listopada 2020 r., w przypadku, gdy jednoznacznie wskazał on w odwołaniu, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej części,

- naruszenie art. 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 K.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie przez organy I i II instancji przedmiotowego postępowania.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola działalności administracji publicznej, którą sprawuje sąd dokonywana jest w aspekcie zgodności z prawem, o czym przesądza treść art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. z 2021 r. poz. 137). Sąd bada więc, czy prowadząc postępowanie organ zastosował się do wszystkich jego reguł, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod określoną normę prawa materialnego. Stwierdziwszy uchybienia wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 czy pkt 2 P.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź stwierdzenia jej nieważności. Z kolei, brak tego rodzaju uchybień skutkuje koniecznością oddalenia skargi w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Rolą organu administracji publicznej jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, który musi zostać następnie skonfrontowany z obowiązującymi regulacjami materialnoprawnymi. Organ musi więc podjąć wszelkie czynności – czy to z urzędu czy to na wniosek – które będą prowadzić do ustalenia istotnych dla sprawy faktów (art. 7 K.p.a.). Obowiązany jest więc w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oceniając na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Przebieg podjętych czynności powinien uwidocznić w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które winno składać się z części faktycznej i prawnej (art. 107 § 3 K.p.a.).

W ocenie Sądu, wskazane wyżej obowiązki nie zostały w pełni wypełnione przez rozpoznające niniejszą sprawę organy.

Operat ewidencyjny zawiera dane, o których mowa w art. 20 ust. 1 i ust. 2 P.g.i.k., czyli dotyczące gruntów, budynków i lokali, a także właścicieli nieruchomości (art. 24 ust. 1 P.g.i.k.). Informacje te są jawne (art. 24 ust. 2 P.g.i.k.) i podlegają aktualizacji (art. 24 ust. 2a P.g.i.k.). Aktualizacja taka jest możliwa m. in. na wniosek podmiotu wskazanego w art. 20 ust. 1 pkt 1 P.g.i.k. tj. właściciela nieruchomości. Organ dokonuje jej w pewnych przypadkach w drodze czynności materialno-technicznej, a w innych sytuacjach w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2b P.g.i.k.). Z kolei, odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c P.g.i.k.).

W niniejszym postępowaniu A. T. domagał się wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym w zakresie zmiany użytku gruntowego w odniesieniu do należącej do niego i jego żony działki nr [....], położonej w miejscowości [...]. Kwestie te normuje rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (poz. 1390 ze zm., dalej "e.g.i.b.") oraz załącznik nr 1 do tego aktu. Jednym z rodzajów użytków gruntowych są grunty rolne (§ 8 ust. 1 pkt 1 e.g.i.b.), które z kolei dzielą się m. in. na grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem Br (§ 9 ust. 1 pkt e e.g.i.b.). Innym rodzajem użytku gruntowego są grunty zabudowane i zurbanizowane (§ 8 ust. 1 pkt 3 e.g.i.b.), które dzielą się m. in. na tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem B (§ 9 ust. 3 pkt 1 e.g.i.b.).

Spór w sprawie sprowadza się do tego, czy działka nr [...], położona w obrębie [...] może być zakwalifikowana do gruntów rolnych zabudowanych. Co podlega zaliczeniu do tego rodzaju użytku określa lp. 5 załącznika nr 1 do e.g.i.b. stanowiąc, że są to:

1) budynki przeznaczone do produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, w szczególności: spichlerze, przechowalnie owoców i warzyw, stodoły, budynki inwentarskie, budynki na sprzęt rolniczy, magazyny i sortownie ryb, wylęgarnie ryb, podchowalnie ryb, wędzarnie, przetwórnie, chłodnie, a także budowle i urządzenia rolnicze, w szczególności: zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego, a także instalacje służące do otrzymywania biogazu rolniczego, place składowe, place postojowe i manewrowe dla maszyn rolniczych;

2) budynki przeznaczone do przetwórstwa rolno-spożywczego, z wyłączeniem gruntów zajętych pod przemysłowe zakłady przetwórstwa rolniczego bazujących na surowcach pochodzących spoza gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą te budynki;

3) budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia, takie jak: komórki, garaże, szopy, kotłownie, podwórza, śmietniki, składowiska odpadów, jeżeli z gruntami, budynkami, budowlami lub urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, tworzą zorganizowaną całość gospodarczą i są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej.

Ponadto, w myśl lp. 5 ust. 2 powyższego załącznika, do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się także:

1) grunty położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń, i niewykorzystywane na inny cel, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod rabaty, kwietniki, warzywniki;

2) grunty zajęte pod budynki, budowle i urządzenia, o których mowa w ust. 1, niewykorzystywane obecnie do produkcji rolniczej, jeżeli grunty te nie zostały wyłączone z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1326).

Zgodnie natomiast z lp. 5 ust. 3 przedmiotowego załącznika, w przypadku gdy w skład siedliska usytuowanego na gruncie rolnym wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, to grunt w granicach tego siedliska zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową tego budynku wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową, albo też z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy wynika, że na gruncie tym mogą być budowane budynki i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.

Zdaniem WINGiK, w oparciu o przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, brak jest podstaw do przyjęcia, że działka nr [...] stanowi grunty rolne zabudowane. Jak wskazał organ, nieruchomość ta jest bowiem zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym oraz budynkiem gospodarczo-składowym, który jest wykorzystywany do obsługi gospodarstwa domowego tj. do przechowywania narzędzi i sprzętów gospodarskich oraz materiałów opałowych. Nie ma więc na tej działce obiektów służących do produkcji rolniczej, jak też działki nie można określić jako działki siedliskowej. Samo bowiem twierdzenie odwołującego się, że jest on rolnikiem i prowadzi działalność rolniczą nie przesądza jeszcze o tym, że działka nr [...] to działka siedliskowa przeznaczona do obsługi gospodarstwa rolnego. Organ zauważył, że nie jest spełniony warunek z lp. 5 ust. 3 załącznika nr 1 do e.g.i.b., bowiem decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] lutego 1998 r. nr [...] stanowi o tym, że obszar, na którym położona jest działka nr [....] wchodzi w skład "kompleksu terenów istniejącej zabudowy mieszkalno - usługowej z udziałem enklaw uprawowych, ogrodów i sadów, pastwisk. Projektowana adaptacja istniejącego zainwestowania, możliwość wprowadzenia nowej zabudowy zagrodowej jednorodzinnej, usługowo - rzemieślniczej". Tymczasem, wedle wymogu z powołanego lp. 5 ust. 3 załącznika nr 1 do e.g.i.b., grunt zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową budynku mieszkalnego wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową.

Ze stanowiskiem organów A. T. nie zgodził się. W złożonym odwołaniu podniósł, że Starosta [...] nie podjął jakichkolwiek czynności celem ustalenia, czy jest on rolnikiem, czy prowadzi gospodarstwo rolne i w związku z tym, czy działka nr [...] służy obsłudze produkcji rolniczej prowadzonej w ramach gospodarstwa rolnego. Jego zdaniem, teren działki nr [...] z pozostałą częścią należących do niego gruntów rolnych współtworzy całość tzn. gospodarstwo rolne. Odwołujący się zarzucił brak wskazania w uzasadnieniu podjętej decyzji, że na działce nr [...] znajduje się maszyna rolnicza w postaci glebogryzarki i urządzenia. Dodatkowo, w skardze A. T. podał, że posiada działki rozproszone w różnych częściach gminy [...] obręb [...], o łącznej powierzchni ok. 3,50 ha. Zaznaczył, że stanowią one zorganizowaną całość służącą prowadzonej przez niego działalności rolniczej. Wskazał, że w uzasadnieniu obydwu decyzji brak jest informacji o znajdujących się na przedmiotowej działce innych urządzeniach służących do prowadzenia działalności rolniczej, a takich jak: drabina, koła przyczepy czy nawozy. Skarżący zarzucił brak ustaleń co do charakteru posadowionych na gruncie obiektów i czy są one przeznaczone do produkcji rolniczej. Tymczasem, budynek gospodarczy na działce nr [...] służy mu do suszenia orzechów z tej działki oraz z działki nr [...]. Skarżący zaznaczył, że podjął decyzję o rozpoczęciu inwestycji związanej w pierwszej kolejności z wzniesieniem budynku mieszkalnego, a następnie jej uzupełniania o zabudowania gospodarcze dla potrzeb prowadzonej działalności rolniczej i ogrodniczej.

Zdaniem Sądu, słusznie skarżący zarzucił, że organy nie przeprowadziły właściwie postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie. Ewidencja gruntów jest publicznym rejestrem, który powinien być utrzymywany w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. W niniejszej sprawie skarżący zarzucał rozbieżność pomiędzy danymi ewidencyjnymi a stanem rzeczywistym na jego nieruchomości w zakresie rodzaju użytku gruntowego, którym jest ona określona. Strona konsekwentnie stała na stanowisku, że przedmiotowa działka wina zostać zaliczona do użytku gruntowego: grunty rolne, rodzaj: grunty rolne zabudowane. Już w złożonym wniosku A. T. podniósł, że od 1990 r. jest rolnikiem i wszystkie działki wchodzące w skład jego gospodarstwa są funkcjonalnie ze sobą powiązane, a znajdujące się na nich obiekty służą działalności rolniczej. Budynek składowo-gospodarczy na działce nr [...] wzniósł celem przechowywania maszyn i sprzętu rolniczego. W piśmie z dnia 8 października 2020 r. wymieniony wskazał, że na powyższej działce uzupełnia zabudowę zagrodową o budynki gospodarcze.

W toku przeprowadzonych dnia 7 kwietnia 2021 r. oględzin organ I instancji ustalił, że na działce nr [...] usytuowany jest budynek mieszkalny i budynek składowo-gospodarczy. Od strony południowej tego pierwszego budynku znajduje się pas gruntu zajęty pod sadzonki winogron. Od strony północnej jest zaś pas gruntu częściowo orany. Z kolei, budynek gospodarczo-składowy składa się z trzech części tj. dwóch zadaszonych na słupach – w jednej z nich znajduje się węgiel, rozsiewacz i betoniarka i jednej zamkniętej. Nadto "od strony frontowej wzdłuż wjazdu po obu stronach są nasadzenia drzew owocowych". Za budynkiem mieszkalnym jest obszar uprawiany mechanicznie. Końcowa część działki jest nasadzona drzewami owocowymi.

Powyższe ustalenia doprowadziły organy obu instancji do konkluzji, że brak jest podstaw do uwzględniania wniosku. Przy czym, tak Starosta [...] jak i WINGiK skupiły swoją uwagę na ocenie warunku z lp. 5 ust 3 załącznika nr 1 do e.g.i.b. w związku z decyzją o warunkach zabudowy z dnia 20 lutego 1998 r. W świetle lp. 5 ust. 1 pkt 1 załącznika nr 1 do e.g.i.b, gruntami rolnymi zabudowanymi są grunty zajęte pod budynki przeznaczone do produkcji rolniczej, w szczególności spichlerze, przechowalnie owoców i warzyw, budynki na sprzęt rolniczy. Przeprowadzone oględziny wraz z ich dokumentacją fotograficzną wskazują, iż na działce nr [...] skarżący przechowuje takie maszyny rolnicze jak rozsiewacz do nawozów oraz glebogryzarkę. Na zdjęciach widoczne są pełne worki z jakimś materiałem, który nie został w protokole oględzin opisany, a mogą być to być np. nawozy, o czym wspominał skarżący. Organy obydwu instancji nie odniosły się do powyższego w kontekście wskazanej regulacji. Skarżący podniósł zaś, że w budynku składowo-gospodarczym na przedmiotowej działce suszy orzechy pochodzące zarówno z tej działki, jak i działki nr [...]. Organy nie rozważyły także kwestii spełnienia w okolicznościach sprawy warunku z lp. 5 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 1 do e.g.i.b. W regulacji tej mowa jest o zaliczeniu do gruntów rolnych zabudowanych gruntów zajętych pod budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia np. komórki, garaże, jeżeli z gruntami, budynkami, budowlami lub urządzeniami z pkt 1 i pkt 2 (tj. budynkami przeznaczonymi do produkcji rolniczej oraz do przetwórstwa rolno-spożywczego) tworzą zorganizowaną całość gospodarczą i są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej. Składający skargę podnosił tymczasem, że posiada w gminie [...] kilka działek o łącznej powierzchni ok. 3,50 ha, które są ze sobą funkcjonalnie powiązane, bowiem służą łącznie prowadzeniu przez niego działalności rolniczej.

Brak rzetelnych ustaleń w powyższym zakresie świadczy o nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego niniejszej sprawy, co słusznie zarzucił skarżący. Zwrócenia uwagi wymaga nadto, że w pierwotnej decyzji tj. z [...] listopada 2020 r. Starosta [...] uznał za zasadne przychylenie się do wniosku strony. W złożonym zaś odwołaniu A. T. kwestionował jedynie kwestię zasięgu przedmiotowego użytku gruntowego.

Z przedstawionych względów orzeczono o uchyleniu decyzji organów I i II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W ponownym postępowaniu organ I instancji dokona dokładnych oględzin działki nr [...], czego rezultat znajdzie się w szczegółowym protokole tych oględzin. Pozwoli to na jednoznaczne przyjęcie, czy na działce nr [...] znajdują się budynki przeznaczone do produkcji rolniczej bądź budynki przeznaczone do przetwórstwa rolno-spożywczego. Ustali też, jakie jeszcze działki stanowią własność skarżącego bądź też znajdują się w jego posiadaniu, a położone są w tej samej miejscowości co działka nr [...] lub w bezpośrednim jej sąsiedztwie, jakie jest ich przeznaczenie i czy łącznie tworzą one zorganizowaną całość gospodarczą. Następnie, organ rozważy, czy powyższą działkę można zakwalifikować do "gruntu rolnego zabudowanego", czy też jest to "teren mieszkaniowy" i podejmie adekwatną do tych rozważań decyzję, którą należycie uzasadni.