Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 745/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 80 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 113 par. 1 i 2, art. 138  par. 1 pkt 2, art. 107 par. 3, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1, art. 135,
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 6 pkt 1,
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skarg D. B. i Z. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. uchyla postanowienie Wójta Gminy K. z dnia 3 sierpnia 2018r. znak: [...]; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz D. B. oraz Z. F. kwoty po 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego Ł. F. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (SKO) po rozpatrzeniu odwołań D. B. i Z. F., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa:

I. uchyliło decyzję Wójta Gminy K. z 2 maja 2018 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr 758, w granicach gminy K. wraz z budową obwodnicy K. w wariancie I "zielonym" w części rozstrzygnięcia obejmującej:

- punkt I ppkt 2 tiret 35 pn "Istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich", w pełnym brzmieniu tiret 35,

- punkt III pn "W dokumentacji wymaganej do wydania decyzji wymienionej w art. 72 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko należy uwzględnić następujące wymagania dotyczące ochrony środowiska:" ppkt 3 pn "przejścia (przepusty) dla płazów i małych zwierząt w następujących kilometrażach;" liczba porządkowa w tabeli: 6, 6.1 i 6.2, w pełnym brzmieniu lp. 6, 6.1 i 6.2 oraz

- punkt 13 tiret trzeci Załącznika Nr 1 (Charakterystyka planowanej inwestycji)

w pełnym brzmieniu,

i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy, w następujący sposób:

- punkt I ppkt 2 tiret 35 otrzymuje brzmienie:

Obiekty pełniące funkcje przejść dla zwierząt utrzymywać w stanie nie powodującym pogarszania warunków, w tym utrzymywać we właściwym stanie zieleń naprowadzającą. Rozbudowa DW 758 i budowa obwodnicy miejscowości K. po stronie południowej w zlewni rzeki Koprzywianki powinna uwzględniać zaproponowane rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo przeciwpowodziowe ujęte w opracowaniu pn "Analiza zagrożenia powodziowego i programu inwestycyjnego w zlewni Koprzywianki",

- punkt III ppkt 3 pn "przejścia (przepusty) dla płazów i małych zwierząt

w następujących kilometrażach;" w tabeli otrzymuje brzmienie: Lp.6 przepust ekologiczny/przejście dolne małe, kilometraż - 1 + 500, minimalne wymiary 2,0 m x 1,0 m,

- punkt 13 tiret trzeci Załącznika Nr 1 otrzymuje brzmienie: przepusty w km ok.9+185, 9+925, 11+240, 13+503 na tzw. odcinku I, 0+821 -1+143, 1+500, 3+ 430 na tzw. odcinku II";

II. w pozostałym zakresie utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji SKO ustaliło, że po rozpatrzeniu wniosku Świętokrzyskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Kielcach, Wójt Gminy K. decyzją z 2 maja 2018 r. określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Rozbudowie drogi wojewódzkiej nr 758 w granicach gminy K. wraz z budową obwodnicy K.", a postanowieniem z 3 sierpnia 2018 r. sprostował oczywiste omyłki oraz wyjaśnił wątpliwości co do treści tej decyzji.

SKO wskazało, że z akt sprawy wynika, iż planowana inwestycja dotyczy rozbudowy drogi wojewódzkiej nr 758 po istniejącym śladzie wraz z budową obwodnicy K.. Długość dróg głównych, objętych inwestycją, wyniesie ok. 15,62 km. Organ podał, że celem realizacji inwestycji jest poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego, pieszego oraz rowerowego, dostosowanie nośności nawierzchni

z zastosowaniem nawierzchni odpornej na koleinowanie, budowa mostów w celu sprawnego przeprowadzenia ruchu drogowego, umożliwienie swobodnego spływu wód opadowych i roztopowych, umożliwienie przejścia zwierzętom, poprawa drożności istniejącego odwodnienia drogi oraz uzupełnienia go o nowe elementy w celu zapewnienia jego ciągłości i skuteczności.

Z załączonego do akt materiału dowodowego wynika, że decyzja

o środowiskowych uwarunkowaniach ma chronić zdrowie ludzi przez ograniczenie emisji szkodliwych substancji, hałasu i energii do powietrza. Realizacja inwestycji może przyczynić się także do usprawnienia istniejącej infrastruktury drogowej i tym samym korzystnej zmiany natężenia ruchu, co pozytywnie wpłynie na bezpieczeństwo osób uczestniczących w komunikacji. Na planowanym odcinku znacznie wzrośnie bezpieczeństwo pieszych, rowerzystów oraz zmotoryzowanych. W obszarach zabudowanych zapewnione zostaną chodniki dla pieszych, ścieżki rowerowe, elementy separujące użytkowników niechronionych od pojazdów. Budowa obwodnicy w znacznym stopniu przyczyni się do komfortu życia mieszkańców poprzez odciążenie miejscowości z ruchu tranzytowego oraz wpłynie na ograniczenie negatywnego oddziaływania hałasu i zanieczyszczeń na zdrowie mieszkańców, zmniejszenie kosztów podróży oraz poprawę komfortu jazdy.

Organ przytoczył treść mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy

z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i podkreślił, że z uwagi na fakt, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach obejmuje nie tylko działki usytuowane na terenie gminy K., decyzja organu I instancji wydana została w porozumieniu z Burmistrzem Miasta i Gminy Koprzywnica, Wójtem Gminy Iwaniska i Wójtem Gminy Samborzec.

Przed wydaniem decyzji organ I instancji uzyskał pozytywne uzgodnienie sporządzonego w sprawie raportu, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska

w Kielcach - postanowieniem z dnia 14 grudnia 2017 r., jak też pozytywną opinię tego dokumentu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego - postanowieniem z 15 grudnia 2017 r. Również Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Sandomierzu postanowieniem z 16 lutego 2018 r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia.

Treść ww. postanowień, zawierających obszerne uzasadnienia, dowodzi, iż organy specjalistyczne tj. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, w toku postępowania mającego na celu uzgodnienia, dokonały szczegółowej analizy sprawy.

W ocenie SKO, organ I instancji przeprowadził także własną rzetelną analizę

i ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym przedłożonego przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W rozpoznawanej sprawie uwzględnienie kryteriów z art. 80 ust. 1 ustawy wynika z treści decyzji organu I instancji, a rozstrzygnięcie, po uzupełnieniu przez Kolegium, zawiera aktualnie wszystkie warunki uzgodnione przez RDOŚ, PPIS,

a także Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego.

W obszernym uzasadnieniu decyzji, na podstawie zapisów z raportu, organ dokonał ponadto samodzielnej analizy przedstawionych przez wnioskodawcę wariantów realizacji przedsięwzięcia i oceny co do oddziaływania na środowisko oraz ustaleń w zakresie wyboru realizacji inwestycji w proponowanym wariancie, uwzględniając dane ujęte w raporcie. Przedstawił także wpływ przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska. Z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że dokonując oceny organ miał na uwadze wynik postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko z udziałem społeczeństwa i akceptację tego wariantu przez większość społeczeństwa uczestniczącego w postępowaniu.

Poza spełnieniem wskazanych powyżej wymogów, na zasadzie art. 79 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r., w całym toku postępowania zapewniono też możliwość udziału społeczeństwa, w tym stosownie do art. 29 tej ustawy, możliwość składania uwag i wniosków. Nastąpiło to poprzez podawanie do publicznej wiadomości - w drodze obwieszczeń i zawiadomień umieszczanych na tablicach ogłoszeń w sołectwach oraz zamieszczanych na stronie BIP Urzędu Gminy - informacji o przebiegu postępowania, jak też przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem społeczeństwa. Jednocześnie, prawidłowo w świetle art. 74 ust. 3 ustawy, w drodze takich obwieszczeń i zawiadomień realizowany był w niniejszej sprawie obowiązek zawiadamiania wszystkich stron prowadzonego postępowania o podejmowanych przez organ czynnościach i wydanych decyzjach.

Z zestawienia przedstawionych w raporcie wykazów działek objętych inwestycją i jej oddziaływaniem, z załączonymi wypisami z ewidencji gruntów, ilustrującymi stan prawny poszczególnych działek, wynika, że liczba stron postępowania przekraczała 20 osób. Tym samym w sprawie właściwie zastosowano art. 49 kpa w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że aktualnie ukształtował się w orzecznictwie administracyjnym pogląd, będący już poglądem jednolitym, iż zarzut wobec raportu dotyczący ogólnikowości i braku spójności tego dowodu, może być skuteczny jedynie wówczas, gdy skarżący, lub też inne strony postępowania, przedłożą dowody mogące podważać ustalenia raportu, m.in. w postaci kontrraportu.

W związku z powyższym Kolegium ograniczyło się do zbadania raportu pod względem formalnym i stwierdziło, że raport ten spełnia, w wystarczającym zakresie, wymagania ustawowe wynikające z art. 66 ust. 1 ustawy.

Organ podniósł, że przedłożony w niniejszej sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z wyjaśnieniami, sporządzony został

z uwzględnieniem specjalistycznej wiedzy, jest kompletny pod względem formalnym, odnosi się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia i wskazuje, jakie obowiązują w tym zakresie standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach.

Wszelkie powstałe wątpliwości, dotyczące zakresu inwestycji, wyjaśnione zostały należycie przez organ I instancji w postanowieniu wyjaśniającym treść decyzji, a następnie naprawione przez Kolegium niniejszą decyzją.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wyboru wariantu, na który nie wyrażają zgody odwołujący, SKO sięgnęło do uregulowań prawa wspólnotowego tj. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. U. UE L z 2012 r. nr 26, s. 1), która w art. 5 ust. 1 lit.d, jako obligatoryjny składnik raportu wskazuje opis rozsądnych rozwiązań alternatywnych rozważanych przez wykonawcę, które są odpowiednie dla przedsięwzięcia i jego specyfiki, a także wskazanie głównych powodów wyboru danej opcji,

z uwzględnieniem wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Przepis ten odsyła do załącznika IV, gdzie w punkcie 2 sprecyzowano, że chodzi o opis rozsądnych rozwiązań alternatywnych, np. związanych z projektem przedsięwzięcia, technologią, lokalizacją, wielkością i skalą rozpatrywanych przez wykonawcę, które są istotne dla proponowanego przedsięwzięcia oraz jego cech charakterystycznych i podanie głównych powodów wyboru danej opcji wraz z porównaniem wpływu na środowisko. Organ I instancji wskazał, że uzasadnieniem dla przyjęcia wybranego wariantu jest przede wszystkim mniejsza ingerencja w tereny chronione.

Kolegium podkreśliło, że wbrew zarzutom odwołania, większa ingerencja

w obszary przyrody objęte szczególną ochroną powoduje w konsekwencji zwielokrotniony negatywny wpływ na człowieka.

W sprawie (po uzupełnieniu decyzji) uwzględnione zostały wszystkie uzyskane opinie i uzgodnienia. Warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia wskazane przez organy współdziałające zostały zamieszczone w decyzji środowiskowej, co powoduje, że odpowiada ona stosownym wymogom stawianym przez art. 82 i art. 85 ustawy. Zaskarżona decyzja uwzględnia także ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Wzięcie pod uwagę przez organ orzekający w niniejszej sprawie owych uzgodnień i opinii jednoznacznie wskazuje na wypełnienie warunku, o którym mówi art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zdaniem Kolegium, raport poddany został należytej analizie i weryfikacji. Zawiera wszystkie wymagane przepisami prawa elementy, wynikające z art. 66 ust. 1 ustawy i wytyczne RDOŚ.

Fakt, że organ nie podzielił zgłaszanych przez odwołujących obaw, nie dyskredytuje kwestionowanego rozstrzygnięcia. Jak wskazano już wyżej, zapewniony został w sposób prawidłowy udział społeczeństwa w postępowaniu, w zakresie opisanym w art. 33, jak i art. 85 ust. 3 ustawy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania, dotyczących uciążliwości planowanej inwestycji dla mieszkańców Szymanowic Górnych, Kolegium wyjaśniło, że wybór wariantu preferowanego podyktowany był wynikami analizy porównawczej proponowanych rozwiązań lokalizacyjnych. Raport odnosi się także do wpływu planowanej inwestycji na okolicznych mieszkańców, z uwzględnieniem uciążliwości akustycznej i zanieczyszczenia środowiska oraz wpływu na zasoby przyrodnicze

i obszar chronionego krajobrazu, zaproponowano i przewidziano w nim także rozwiązania niwelujące te negatywne oddziaływania.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących kolizji planowanej inwestycji

z oczyszczalnią ścieków, organ I instancji wyjaśnił w piśmie z dnia 24 maja 2018 r., że oczyszczalnia ścieków znajduje się w odległości 50m od jezdni planowanej obwodnicy i wody spływające z drogi nie powinny mieć wpływu na tę oczyszczalnię (zagadnienie opisane zostało w tomie IV Raportu). Zgodnie z pismem organu I instancji z dnia 26 czerwca 2018 r. oraz załączonym do tego pisma materiałem dowodowym, zaśmiecana działka nr ewid. [...], opisana w odwołaniu, położona w obrębie K., jest własnością Spółki Wspólnoty Gruntowo-Leśnej w K.. Komisariat Policji w K. prowadził postępowanie w tej sprawie i po ustaleniu sprawcy, śmieci zostały usunięte. Aktualnie, ww. działka ogrodzona jest od strony ulicy i umieszczone zostały tablice informacyjne informujące o zakazie wywozu śmieci.

Odnosząc się do kwestii wycinki drzew na terenie, gdzie zdaniem odwołujących powinna przebiegać obwodnica, SKO wyjaśniło, że dla budowy drogi niewystarczająca jest wyłącznie wycinka drzew, ale konieczna jest także duża ingerencja w środowisko m.in. w postaci konieczności wykonania głębokich wykopów (nawet do 13 m) i nasypów (nawet do 7,5 m), przy czym wycinka drzewostanu jest działaniem możliwym do odwrócenia, poprzez realizację nasadzeń.

W złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargach o tej samej treści, D. B. i Z. F. wnieśli o uchylenie decyzji z 28 września 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci obrazy art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 108 kpa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że ich zarzuty dotyczyły przede wszystkim braku odpowiedniego pokierowania postępowaniem oraz przyjęcia wariantu preferowanego przez inwestora jako niepodważalnego. Wskazali, że to inwestor ustalał w jaki sposób najtaniej wykonać inwestycję. Pokazując przebieg obwodnicy K. w trzech wariantach miał na myśli wykonanie jej tylko w wariancie

I (zielonym), ponieważ nie wykonał dogłębnej analizy technicznej i finansowej pozostałych wariantów. Nie można pominąć analizy oddziaływania inwestycji na środowisko oraz społeczeństwo.

Skarżący zauważyli, że zwracali uwagę na to, iż potrzeba wykonania obwodnicy K. nie może zaspokajać potrzeb jej mieszkańców poprzez zmniejszenie uciążliwości komunikacyjnych kosztem zwiększenia uciążliwości innych mieszkańców, w tym wypadku znacznym wzrostem poziomu hałasu i emisji spalin mieszkańców Szymanowic Górnych.

Wyjaśnili, iż nie zakwestionowali prawidłowego wykonania raportu oddziaływania na środowisko, ale brak jest wykonania takiego raportu dla wariantu II, przez Grabowiec.

Skarżący zarzucili, że inwestor nie mając dogłębnej analizy technicznej nie podaje na jakiej długości będą wykonanie wykopy oraz nasypy, jaki jest koszt porównawczy wykonania estakady w wariancie I z wykonaniem wariantu II. Wskazali, że znają wiele inwestycji z terenu województwa świętokrzyskiego, które prowadzone były w obszarach chronionych Natura 2000, np. budowa drogi i obwodnic Daleszyc

i Sukowa. SKO nie odpowiedziało na postawione pytania.

W ocenie skarżących największą "wpadką" prowadzonego postępowania było powołanie się na konsultacje społeczne i przytoczenie przez SKO dokumentu potwierdzającego wybór wariantu I przez 150 mieszkańców. Dalej organ ten przytoczył sołectwa, które wypowiedziały się za takim wariantem – Beradz, Płaczkowice i Pokrzywianka nie leżą nawet w okolicach planowanej budowy obwodnicy, a ok. 1-2 km od terenu inwestycji. Ponadto zbieranie podpisów za wyborem jednego z wariantów odbywało się pod hałasem budowy ścieżek rowerowych oraz chodników wzdłuż remontowanej drogi DW 758, a nie budowy obwodnicy K.. Niezrozumiałym jest, dlaczego SKO uznaje wybór mieszkańców, którzy nie mają nic wspólnego z budową obwodnicy, a nie uznaje wypowiedzenia się przez mieszkańców, wobec których budowa planowanej obwodnicy dotyka osobiście.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, choć z przyczyn innych aniżeli w niej podniesione.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się tego rodzaju naruszeń przepisów postępowania popełnionych przez oba rozpoznające sprawę organy, które powodowały konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji oraz postanowienia Wójta Gminy K. z 3 sierpnia 2018 r. w przedmiocie sprostowania i wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt sprawy, organy rozpatrywały wniosek Świętokrzyskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. z 1 lutego 2016 r. skierowany do Wójta Gminy K. o wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia p.n. "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 758

w granicach gminy K. wraz z budową obwodnicy K.".

Na wstępie zastrzec należy, że ustawą z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1936 z późn. zm.) znowelizowano szereg przepisów tej ustawy (w tym także te, które miały zastosowanie w sprawie) określając jednocześnie w art. 14, że wchodzą one w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Stosownie jednak do treści art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ w stanie niniejszej sprawy postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i zobowiązujące wnioskodawcę do przedłożenia raportu o oddziaływaniu zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko wraz z określeniem jego zakresu, wydane zostało przez Wójta Gminy K. dnia 18 kwietnia 2016 r., Sąd oceniał zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wedle treści przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przytaczanej dalej jako ustawa, obowiązujących przed 1 stycznia 2017 r. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 353 z późn. zm.), gdyż to one, a nie przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy, miały zastosowanie w sprawie (poza kwestią dotyczącą uzgodnień z właściwym dyrektorem Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, o czym mowa niżej).

Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy, decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych określa warunki realizacji przedsięwzięcia. Ponieważ w niniejszej sprawie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydając decyzję środowiskową, zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 zobowiązany był wziąć pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy,

a więc w tym przypadku postanowienia: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Sandomierzu z 14 grudnia 2017 r. (PPIS), Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z 14 grudnia 2017 r. (RDOŚ) oraz Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Sandomierzu z 16 lutego 2018 r. (PGW Wody Polskie). Konieczność uzgodnienia warunków realizacji zamierzonego przedsięwzięcia z tym ostatnim organem, utworzonym

1 stycznia 2018 r., wynikała z brzmienia art. 545 ust. 1a ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2018.2268 t.j.).

Jak wynika z treści decyzji organu I instancji z 2 maja 2018 r., nie wszystkie warunki realizacji przedsięwzięcia określone w postanowieniach organów uzgodnieniowych zostały uwzględnione w tej decyzji, co dostrzegł wprawdzie organ odwoławczy po przekazaniu mu akt w związku z wniesionymi odwołaniami, jednak nie wyciągnął z tego faktu należytych wniosków.

W piśmie z 28 czerwca 2018 r. skierowanym do Wójta Gminy K., zwracając organowi I instancji akta sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w Kielcach zwróciło się o wyjaśnienie przyczyn pominięcia w decyzji środowiskowej następujących warunków realizacji przedsięwzięcia określonych przez organy uzgodnieniowe:

- zawartych w pkt 3 postanowienia PGW Wody Polskie z 16 lutego 2018 r. dotyczących rozwiązań mających zapewnić bezpieczeństwo przeciwpowodziowe;

- wynikających z postanowienia PPIS z 15 grudnia 2017 r. w zakresie potrzeby zastosowania ekranów drogowych akustycznych w rejonie planowanego ronda;

- określenia ilości oraz kilometrażu przejść (przepustów) dla płazów i małych zwierząt wynikających z postanowienia RDOŚ.

Także wnioskodawca – Świętokrzyski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Kielcach w piśmie datowanym na 1 sierpnia 2018 r. zwrócił się do Wójta Gminy K.

o sprostowanie lub wyjaśnienie treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach

w opisanym wyżej zakresie.

W odpowiedzi na powyższe, postanowieniem z 3 sierpnia 2018 r. Wójt Gminy K. sprostował oczywiste omyłki oraz wyjaśnił wątpliwości co do treści decyzji z 2 maja 2018 r. o środowiskowych uwarunkowaniach w następujący sposób:

1. w pkt 2 tej decyzji dodał ppkt 36 odpowiadający treści pkt 13 postanowienia uzgodnieniowego PGW Wody Polskie z 16 lutego 2018 r.,

2. w pkt III.3 decyzji, w tabeli na str. 7, dla odcinka II, zmienił treść pkt 6

w zakresie określenia kilometrażu przepustu ekologicznego/przejście dolne małe (zamiast 1+426 powinno być 1+500), podnosząc, że omyłkowo nie uwzględniono zmian, jakie nastąpiły między suplementem Raportu nr 2,

a suplementem nr 3, przy czym wprowadzona zmiana uwzględnia postanowienie RDOŚ z 14 grudnia 2017 r.,

3. wyjaśnił, że bezpośrednie narzucenie w warunkach realizacji inwestycji konieczności zastosowania drogowych ekranów akustycznych, określonych w postanowieniu uzgadniającym PPIS, nie zostało zawarte w decyzji środowiskowej z uwagi na uzgodnienie tej kwestii z RDOŚ, który uregulował ją postanowieniem z 14 grudnia 2017 r. poprzez zapis o konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, która ostatecznie zadecyduje o potrzebie wykonania ekranów akustycznych.

Postanowienie z 3 sierpnia 2018 r. nie zostało zaskarżone do organu wyższej instancji, co oznacza, że weszło do obrotu prawnego, a rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno wziąć pod uwagę treść decyzji wraz z jej sprostowaniem (niezależnie od oceny, czy tego rodzaju rozstrzygnięcia, jak te wprowadzone do decyzji środowiskowej postanowieniem z 3 sierpnia 2018 r., mogą był korygowane w drodze sprostowania, o czym będzie mowa niżej).

Tymczasem zaskarżona decyzja z 28 września 2018 r. uchylając pkt I ppkt 2 tiret 35 decyzji Wójta Gminy K. z 2 maja 2018 r. oraz punkt III ppkt 3 – liczbę porządkową 6, 6.1. i 6.2 tabeli i orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy, powtarza jednocześnie rozstrzygnięcia zawarte w postanowieniu z 3 sierpnia 2018 r. Trudno więc dociec motywów uchylenia decyzji objętej odwołaniem w tej części (gdyż nie znalazły się one w decyzji organu odwoławczego), tym bardziej, że na str. 7 SKO stwierdza, że "wszelkie poprzednio powstałe wątpliwości, dotyczące zakresu inwestycji wyjaśnione zostały należycie przez organ I instancji w postanowieniu wyjaśniającym treść decyzji, a następnie naprawione przez Kolegium niniejszą decyzją".

Zestawiając treść decyzji organu I instancji, postanowienia o sprostowaniu oraz decyzji podjętej przez SKO, otrzymujemy nie do końca czytelną i zrozumiałą treść orzeczenia określającego warunki środowiskowe dla zamierzonego przedsięwzięcia:

- w pkt 2 decyzji środowiskowej (przyjmując, że orzeczenie co do istoty sprawy zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczy tego właśnie rozstrzygnięcia, gdyż Kolegium wadliwie oznaczyło je jako pkt I ppkt 2, kierując się zapewne mylącą numeracją

w decyzji z 2 maja 2018 r., która używa cyfr rzymskich i arabskich dla głównych warunków środowiskowych – pkt I, pkt 2 i pkt III-V) nie ma tiretów, tylko punkty od 1-36, przy czym pkt 36 dodany został postanowieniem o sprostowaniu. Z kolei

w zaskarżonej decyzji organ II instancji zmienia treść tiretu 35 i przy założeniu, że chodzi faktycznie o punkt 35, aktualnie w decyzji środowiskowej dwukrotnie określone zostały w ten sam sposób warunki dotyczące zabezpieczeń przeciwpowodziowych (pkt 35 i 36);

- uchylając rozstrzygnięcie zawarte w tabeli ujętej w pkt III ppkt 3 decyzji z 2 maja 2018 r. w l.p.6, organ odwoławczy orzekł co do kilometrażu przepustu ekologicznego/przejście dolne małe w taki sam sposób, w jaki decyzja została sprostowana postanowieniem z 3 sierpnia 2018 r.;

- nadając nowe brzmienie pkt 13 tiret trzecie załącznika nr 1 do decyzji z 2 maja 2018 r. (charakterystyka planowanej inwestycji), odpowiadające zmianom kilometrażu przejść dla małych zwierząt, wynikającym z tabeli, o jakiej mowa wyżej, organ odwoławczy nie zawarł rozstrzygnięcia dotyczącego pozostałych wymiarów tych przepustów.

Powyższe już świadczy o nie dość wnikliwym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, który wprowadził niezrozumiałe korekty do decyzji organu I instancji, bez jakiegokolwiek merytorycznego odniesienia się do jej sprostowania dokonanego postanowieniem z 3 sierpnia 2018 r. i powiązania z treścią zawartego w tym postanowieniu rozstrzygnięcia.

O konieczności uwzględnienia skargi zadecydowały również inne uchybienia.

Jak powiedziano wyżej, w postanowieniu uzgodnieniowym z 14 grudnia 2017 r., PPIS w Sandomierzu określił szereg warunków realizacji inwestycji, które nie znalazły się w decyzji Wójta Gminy K. z 2 maja 2018 r. Dotyczą one przede wszystkim wprowadzenia zabezpieczeń ludzi przed hałasem. Nie chodzi tylko

o kwestie ekranów akustycznych w rejonie planowanego ronda, na co zwróciło uwagę SKO w piśmie z 28 czerwca 2018 r. zwracając akta organowi I instancji, ale także o inne istotne warunki, zawarte w pkt 1 tego postanowienia, takie jak chociażby nakaz ograniczenia prowadzenia prac budowlanych w rejonie zabudowy mieszkaniowej do godzin dziennych między 6.00 – 22.00, z zaleceniem aby urządzenia emitujące hałas o dużym natężeniu ruchu nie pracowały równocześnie, ograniczenie jałowej pracy silników pojazdów i maszyn budowlanych w trakcie realizacji inwestycji, utrzymywanie w sprawności ww. urządzeń czy ograniczenie prac sprzętu typu walce wibracyjne, ubijaki, młoty pneumatyczne w pobliżu obiektów wrażliwych na drgania – do niezbędnego minimum.

Nie ulega wątpliwości, że w świetle art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy, wszystkie warunki określone w postanowieniu uzgodnieniowym PPIS winien wziąć pod uwagę organ wydający decyzję środowiskową. Nie kwestionuje tego również SKO przywołując ww. przepis z powołaniem się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wedle którego postanowienia uzgodnieniowe nie są wiążące dla organu orzekającego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, a pozytywne uzgodnienie nie obliguje go do wydania pozytywnej decyzji w sytuacji, gdy z uzasadnionych przyczyn organ nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego (wyrok NSA z 1 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 339/15). Rzecz jednak w tym, że przyczyn, dla których w decyzji środowiskowej nie zostały uwzględnione warunki określone przez PPIS w zakresie ochrony przed hałasem, nie wskazano ani w decyzji organu I instancji ani w decyzji SKO, które nie odniosło się w ogóle do kwestii pominięcia warunków uzgodnieniowych PPIS przez Wójta Gminy K., choć samo wcześniej ten brak zauważyło. Mimo to, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zamieścił nieodpowiadające okolicznościom sprawy stwierdzenie, że "uwzględnienie tych kryteriów wynika z treści decyzji organu pierwszej instancji, a rozstrzygnięcie, po uzupełnieniu przez Kolegium, zawiera aktualnie wszystkie warunki uzgodnione przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska, powiatowego inspektora sanitarnego a także dyrektora państwowego gospodarstwa wodnego".

Wyjaśnienie powodów pominięcia jednego z warunków, jakie znalazły się

w postanowieniu uzgodnieniowym PPIS, dotyczącego obowiązku zastosowania ekranu drogowego akustycznego w rejonie planowanego ronda, znajduje się jedynie w pkt 3 postanowienia Wójta Gminy K. z 3 sierpnia 2018 r., którego treść opisana została już wyżej. Z zaprezentowaną w tym zakresie argumentacją organu I instancji nie sposób się jednak zgodzić.

Warunek zamieszczenia ekranu akustycznego w rejonie ronda wynika nie tylko z postanowienia PPIS z 15 grudnia 2017 r., ale także bezpośrednio ze sporządzonego w sprawie raportu, a konkretnie z suplementu nr 2 (lipiec 2017), poświęconemu opisowi oddziaływania na środowisko wariantów realizacji inwestycji. Analizę klimatu akustycznego przeprowadzono na str. 61-74. Wynika z niej, że według prognozy hałasu pochodzącego od projektowanej drogi w wariancie preferowanym (i przyjętym do realizacji) na rok 2029, w jednym punkcie, na działce nr [...] w Byszówce (budynek mieszkalny nr 1 – zabudowa zagrodowa) nastąpi przekroczenie norm hałasu o 1,2 dB w ciągu dnia i o 3,8 dB nocą. W suplemencie do raportu wyjaśniono, że przyczyną przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w tym budynku jest wysokie natężenie ruchu na rozbudowywanym fragmencie DK9. W celu ochrony akustycznej tego budynku konieczne będzie zastosowanie ekranu akustycznego przy rondzie (od km obwodnicy K. 2+580 do km lokalnego DK9+241). Przedstawiono także wyniki prognozy hałasu z uwzględnieniem środków ochrony akustycznej, z których wynika, że po zastosowaniu ekranu normy hałasu nie będą przekroczone (str. 68, 72 i 73). Te właśnie ustalenia raportu powołał PPIS

w postanowieniu uzgodnieniowym, określając warunek zastosowania ekranu akustycznego w rejonie projektowanego ronda.

Z kolei w RDOŚ w Kielcach wypowiedział się co do kwestii ochrony akustycznej terenów chronionych na str. 16 i 17 postanowienia z 14 grudnia 2017 r., przywołując również wyniki obliczeń przeprowadzonych w raporcie. Organ podniósł, że analizy obliczeniowe wykazały, że po realizacji przedsięwzięcia na terenach akustycznie chronionych "nie powinny zostać przekroczone w porze dziennej: otrzymane wartości hałasu w punktach obliczeniowych zlokalizowanych na elewacji budynków zlokalizowanych najbliżej projektowanej obwodnicy wyniosły od ok. 53,8 dB do ok. 64,6 dB. W porze nocy otrzymano wyniki od ok. 48,7 dB do ok. 55 dB oraz w jednym punkcie 58,4 dB; wartość ta przekracza wartość dopuszczalną, niemniej jednak wielkość tego przekroczenia mieści się w granicach błędu modelowania". Przedstawione w ten sposób wyniki obliczeń legły u podstaw przyjęcia przez organ uzgodnieniowy, że "ewentualna realizacja zabezpieczeń akustycznych lub potrzeba ww. obszaru powinna mieć swoje źródło w analizie porealizacyjnej, sporządzonej

w oparciu o rzeczywiste pomiary poziomu hałasu". Organ zauważył dalej, że

"z analizy obliczeniowej wynika, że po realizacji przedsięwzięcia poziom hałasu

w porze nocnej w jednym punkcie odbioru na terenie zabudowy mieszkaniowej zlokalizowanej przy drodze krajowej nr 9 może przekroczyć wartość dopuszczalną

o ok. 2,4 dB; wielkość tego przekroczenia mieści się w granicach błędu modelowania" i także w tym zakresie przyjął, że rzeczywiste oddziaływanie hałasu zostanie zweryfikowane w analizie porealizacyjnej.

Jak widać zatem, przywołane w postanowieniu RDOŚ ustalenia raportu, które organ ten przyjął jako podstawę wniosku o rezygnacji z zastosowania ekranu akustycznego w okolicy ronda, odbiegają od jego rzeczywistej treści. Przede wszystkim, autorzy raportu wskazują na inne, wyższe wartości w zakresie przekroczenia norm hałasu na budynek mieszkalny nr 1 w Byszówce, aniżeli wynika to z postanowienia organu uzgodnieniowego (3,8 dB wg raportu; 2,4 dB wg RDOŚ)

i nie wynika z nich, aby mieściły się one "w granicach błędu modelowania".

W tej sytuacji nie można za przekonujące uznać stanowiska Wójta Gminy K. przedstawionego w pkt 3 postanowienia z 3 sierpnia 2018 r., że kwestie związane z obowiązkiem zastosowania ekranu akustycznego zostały inaczej uzgodnione przez RDOŚ i w związku z tym ograniczono się do określenia warunku analizy porealizacyjnej. W samym postanowieniu RDOŚ występują bowiem niejasności i sprzeczności w stosunku do ustaleń wynikających z raportu w zakresie przeprowadzenia obliczeń oddziaływania akustycznego. Ponadto w pkt 1 postanowienia PPIS z 15 grudnia 2017 r., oprócz nakazu zastosowania drogowego ekranu akustycznego, organ przewidział także konieczność wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie hałasu, co oznacza, że za celowe uznał wypełnienie przez inwestora obu tych warunków.

Sprzeczne ze sobą uzgodnienia RDOŚ i PPIS w omawianym zakresie wymagały od obu orzekających w sprawie organów co najmniej wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności. Tymczasem nie zostały nawet dostrzeżone, ani przez Wójta Gminy K. ani przez SKO. Wprawdzie uchybienie w tym zakresie próbowano naprawić w postanowieniu z 3 sierpnia 2018 r., jednak – niezależnie od błędnego merytorycznie stanowiska, jakie zostało przedstawione w pkt 3 tego postanowienia – Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może nie zauważyć tego, że wady decyzji z 2 maja 2018 r. polegające na pominięciu warunków wynikających z postanowień uzgodnieniowych oraz nie odniesienie się do odmiennych uzgodnień RDOŚ i PPIS w zakresie zastosowania ekranu akustycznego w okolicy planowanego ronda, nie mogły zostać wyeliminowane poprzez sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 kpa czy wyjaśnienie wątpliwości co do jej treści na podstawie art. 113 § 2 kpa. Oba tryby nie służą bowiem zmianie merytorycznego rozstrzygnięcia czy uzupełnieniu istotnych elementów, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, a do tego faktycznie zmierzało dokonane w pkt 1 postanowienia o sprostowaniu, dodanie kolejnego podpunktu do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z 2 maja 2018 r. oraz stanowisko zawarte w pkt 3 tego postanowienia. W żadnym razie nie można przyjąć, że organ I instancji sprostował w ten sposób błąd pisarski, rachunkowy bądź inną oczywistą omyłkę, o których mowa w art. 113 § 1 kpa, czy też wyjaśnił wątpliwości co do treści decyzji w rozumieniu art. 113 § 2 kpa.

Podsumowując, uchylenie decyzji obu instancji było wynikiem naruszenia przez organy następujących przepisów kpa:

- art. 138 § 1 pkt 2 poprzez uchylenie przez SKO decyzji organu I instancji

w części objętej postanowieniem o sprostowaniu i orzeczenie co do istoty sprawy

w ten sam sposób, jaki wynikał z treści tej decyzji po uwzględnieniu treści ostatecznego postanowienia z 3 sierpnia 2018 r.,

- art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez brak odniesienia się w obu decyzjach do tego, że nie zostały wzięte pod uwagę wszystkie warunki wynikające z postanowienia uzgodnieniowego PPIS w Sandomierzu z 15 grudnia 2017 r., zwłaszcza te, które dotyczyły ochrony przed hałasem. W tym zakresie oba organy naruszyły także art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Mając ponadto na uwadze przedstawione wyżej argumenty co do wadliwości postanowienia Wójta Gminy K. z 3 sierpnia 2018 r., Sąd uchylił również to postanowienie, gdyż naruszało ono art. 113 § 1 i 2 kpa.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt I i II wyroku oparte zostało na art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a, gdyż nie ulega wątpliwości, że stwierdzone naruszenia prawa procesowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutów wniesionych skarg Sąd stwierdza, że nie są one zasadne.

Jeśli chodzi o zarzut "przyjęcia wariantu preferowanego przez inwestora jako niepodważalnego" oraz "braku wykonania (...) raportu dla wariantu II, przez Grabowiec", podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, raport

o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać m.in. opis analizowanych wariantów, w tym:

a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,

b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska

wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

Z treści zacytowanego przepisu wynika, że co do zasady raport powinien przedstawiać i opisywać odziaływanie na środowisko trzech różnych wariantów. Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy wariant preferowany przez wnioskodawcę nie jest jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Jeżeli jednak

z raportu wynika, że inwestycja w wersji proponowanej przez wnioskodawcę jest najkorzystniejszym rozwiązaniem dla środowiska, raport powinien zawierać szczegółową analizę wpływu na środowisko tego wariantu oraz innego wariantu racjonalnego (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 558/17).

Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w sprawie. Jak wynika

z opracowanego w sprawie raportu, zaproponowana przez inwestora trasa przebiegu drogi wojewódzkiej nr 758, stanowi jednocześnie najkorzystniejsze rozwiązanie dla środowiska, gdyż charakteryzuje się najmniejszym oddziaływaniem negatywnym

w stosunku do pozostałych wariantów. Przebieg drogi w tym wariancie przecina wprawdzie obszar Natura 2000 Ostoja Żyznów (specjalny obszar ochrony siedlisk, PLH260036), jednak wyłącznie pod istniejącym śladzie, co zdecydowanie ogranicza negatywny wpływ na siedliska objęte ochroną. Ponadto, jak wynika zarówno z treści raportu, jak i z postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ z 14 grudnia 2017 r., ze względu na zakres prac, zabezpieczenie rzek oraz brak ingerencji w podlegające ochronie siedlisko łąkowe i leśne, nie przewiduje się znacząco negatywnego oddziaływania inwestycji w preferowanym wariancie na obszar Natura 2000.

Inaczej przedstawia się sytuacja w przypadku wariantu alternatywnego, za którym optują skarżący, oddalonego znacznie od zabudowań położonych

w miejscowości Szymanowice Górne, w przeciwieństwie do wariantu proponowanego przez wnioskodawcę i uznanego za najkorzystniejszy dla środowiska. Obwodnica w tej wersji (jak podnoszą skarżący – przez Grabowiec) koliduje jednak z obszarem Natura 2000 na długości ok. 160 m, a konkretnie z cennym lasem grądowym objętym ochroną. Z raportu wynika, że w związku z realizacją wariantu alternatywnego, konieczna byłaby likwidacja roślinności obejmująca znacznie tereny chronione oraz wycinka ok. 0,5 ha cennego grądu. Realizacja tego wariantu może spowodować znaczne degradacje cennych siedlisk przyrodniczych oraz gatunków. Poza tym podnosi się, że na pierwszym i drugim kilometrze obwodnica będzie przebiegać przez tereny o skomplikowanym ukształtowaniu terenu i dużych różnicach wysokościowych. Maksymalne wyniesienie drogi nad poziom terenu w tym wariancie na etapie budowy wyniesie 7,53 m, a maksymalna głębokość wykopu – 12, 86 m. W przypadku wariantu preferowanego wielkości te wyniosą odpowiednio 6,14 m (estakada) i 2,4 m.

Podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia planowanego na terenie obszaru Natura 2000 możliwe jest jedynie wówczas, gdy przedsięwzięcie to nie będzie mogło znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar. Wniosek taki wynika wprost z art. 81 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Planowane przedsięwzięcie położone jest również w obszarze Jeleniowsko-Staszowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, ustanowionym uchwałą Nr XXXV/624/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z 23 września 2013 r. (Dz.Urz. Woj.Święt. z 2013 r. poz. 3316). Na terenie tego obszaru wprowadzono szereg zakazów przewidzianych w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1614 z późn. zm.), które stosownie do art. 24 ust. 2 pkt 3 tej ustawy nie dotyczą jednak realizacji inwestycji celu publicznego. Nie ulega przy tym wątpliwości, że budowa drogi wojewódzkiej objętej wnioskiem w niniejszej sprawie, stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 z późn. zm.).

Raport przedstawia także analizę innych oddziaływań na środowisko każdego z wariantów, w tym na powietrze atmosferyczne, klimat akustyczny, wody powierzchniowe i podziemne oraz gleby. W zakresie klimatu akustycznego najistotniejszą konkluzją raportu jest to, że wariant preferowany, poza jednym budynkiem w zabudowie zagrodowej w Byszówce (opisanym już wyżej), nie będzie powodował ponadnormatywnego oddziaływania na tereny i budynki podlegające ochronie akustycznej. Dotyczy to także budynków położonych w Szymanowicach Górnych, których odległość od planowanej inwestycji budzi niepokój skarżących.

Z wyników prognozy hałasu od projektowanej drogi, przedstawionych w raporcie wynika, że zagrożone pogorszeniem jakości akustycznej powietrza są 4 budynki mieszkalne w Szymanowicach Górnych (budynek nr 38 - odległość od obwodnicy 20,8m, budynek bez numeru, obok nr 28 – odległość 57,5m, budynek nr 24 – odległość 76m i budynek nr 25 – odległość 97m) i w żadnym z nich nie nastąpi przekroczenie norm hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. 2014, poz. 112).

Także przeprowadzona w raporcie analiza zanieczyszczenia powietrza wskazuje na to, że realizacja wariantu preferowanego (podobnie zresztą jak

i alternatywnego) nie doprowadzi do przekroczenia wartości dyspozycyjnych dla analizowanych substancji, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. poz. 1031).

Szczegółowy opis oddziaływania obu wariantów na poszczególne elementy środowiska zawarty został w suplemencie nr 2 raportu (lipiec 2017), w związku

z wezwaniem RDOŚ w Kielcach z 15 maja 2017 r. do uzupełnienia raportu

w powyższym zakresie. Nie można zatem przyjąć, jak podnoszą skarżący w skargach, że w toku postępowania "nie wykonano raportu dla wariantu II, przez Grabowiec".

W tych okolicznościach trudno także zarzucić organom wybór wariantu preferowanego przez wnioskodawcę jako tego, który ma najmniejsze oddziaływanie na środowisko i ustalenie środowiskowych uwarunkowań planowanej inwestycji wedle tego właśnie rozwiązania.

Wobec treści zacytowanego wyżej art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy i obowiązku zawarcia w raporcie opisu i oddziaływania dwóch wariantów (przy jednoczesnym ustaleniu, że wariant wnioskodawcy jest najkorzystniejszy dla środowiska), bez prawnego znaczenia pozostają okoliczności podnoszone przez skarżącego Z. F. na rozprawie przed Sądem w dniu 13 marca 2019 r., że w toku konsultacji społecznych w roku 2016 przedstawiono początkowo 4 warianty zamierzonego przedsięwzięcia.

Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem, że "inwestor nie mając dogłębnej analizy technicznej nie podaje na jakiej długości będą wykonane wykopy oraz na jakiej długości będą wykonanie nasypy, i jaki jest koszt porównawczy wykonania estakady w wariancie I z wykonaniem wariantu II". Powiedzieć trzeba, że raport o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, będący podstawowym

i najistotniejszym dowodem w postępowaniu dotyczącym określenia środowiskowych uwarunkowań, ma charakter wysoce specjalistyczny i jest opracowywany przez osoby posiadające kwalifikowaną wiedzę w zakresie sporządzania tego rodzaju dokumentów. To nie inwestor powinien posiadać "dogłębną wiedzę techniczną", ale autorzy raportu. Zestawienie wysokości nasypów i głębokości wykopów realizowanych w ramach budowy drogi wraz z kilometrażem zostało przedstawione w tabelach na str. 22 - 50 suplementu nr 2 i poza zacytowanym wyżej stwierdzeniem, skargi nie zawierają jakichkolwiek argumentów kwestionujących merytoryczną treść raportu nie tylko w tym zakresie, ale także w całości. Raport jest ponadto dokumentem niezbędnym do określenia wpływu inwestycji na środowisko i eliminację bądź ograniczenie ewentualnych negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze oraz zdrowie i życie ludzi. Dlatego kwestie związane z zestawieniem kosztów realizacji obu wariantów nie były przedmiotem zainteresowania autorów raportu.

Nie poddaje się natomiast weryfikacji argument skarg polegający na odwołaniu się do wiedzy skarżących o "wielu inwestycjach" na terenie województwa świętokrzyskiego, które prowadzone były w obszarach Natura 2000. Niezależnie bowiem od skomplikowanej materii zarówno prawnej jak i faktycznej, jakie towarzyszą postępowaniom prowadzonym przez organy administracji publicznej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań inwestycji planowanych na terenach chronionych, jest to stanowisko zbyt ogólne, ażeby można było w jakikolwiek sposób odnieść się do niego merytorycznie.

Jeśli zaś chodzi o zarzut dotyczący powołania się przez Kolegium na materiał dowodowy, z którego wynika że ponad 150 mieszkańców trzech sołectw popiera wnioskowaną inwestycję w proponowanym wariancie, podczas gdy sołectwa te "nie leżą nawet w okolicach planowanej budowy obwodnicy", powiedzieć trzeba, że niewątpliwie z akt sprawy wynika, że planowana obwodnica budzi nie tylko akceptację ale także i sprzeciw części lokalnej społeczności. Mieszkańcy zarzucali, że planowana obwodnica w wariancie preferowanym będzie przebiegała zbyt blisko ich zabudowań (przede wszystkim w Szymanowicach Górnych, ale także w innych miejscowościach), będzie negatywnie oddziaływać na oczyszczalnię ścieków w K. oraz zwiększy się zagrożenie powodziowe dla terenów mieszkaniowych.

Szczegółowe odniesienie do wszystkich stawianych w toku postępowania zarzutów zawarte zostało w suplementach nr 1 i 2 raportu. Autorzy opracowania wyjaśnili, że planowana droga nie będzie ponadnormatywnie oddziaływać na obszary podlegające ochronie akustycznej oraz na otoczenie w zakresie emisji zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego. Nie ma także podstaw do twierdzenia, że projektowana obwodnica zwiększy zagrożenie powodziowe czy też będzie negatywnie oddziaływała na oczyszczalnię ścieków. Ponadto z akt wynika, że inwestor czynił starania, aby w miarę możliwości wziąć pod uwagę wnioski mieszkańców, zmieniając rozwiązania projektowe w związku z zastrzeżeniami zgłoszonymi przez Cezarego Barańskiego (zmiana lokalizacji włączenia projektowanej drogi DS2 do starego śladu drogi wojewódzkiej), czy Longinę Soja (przesunięcie tarczy ronda w miejscowości Górki o 15 m w kierunku południowo-wschodnim).

Podkreślenia wymaga, że sam fakt sprzeciwu części lokalnej społeczności wobec wyboru wariantu realizacji inwestycji preferowanego przez wnioskodawcę, nie może przesądzać o odrzuceniu tego wariantu przez organ wydający decyzję

o środowiskowych uwarunkowaniach. Obawy zgłaszane w toku postępowania przez skarżących nie mają przy tym przełożenia na prawne realia niniejszej sprawy, gdyż

z opracowanego w sprawie raportu oraz postanowień uzgodnieniowych RDOŚ

w Kielcach, PPIS w Sandomierzu i PGW Wody Polskie wynika, że zamierzone przedsięwzięcie w zaakceptowanym przez organ wariancie nie będzie miało negatywnego oddziaływania na środowisko przyrodnicze oraz na zdrowie i życie ludzi.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ I instancji podejmując decyzję

w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, będzie miał na względzie przedstawione wyżej stanowisko prawne, eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. W szczególności, kierując się treścią art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy, organ uwzględni w swoim rozstrzygnięciu ustalenia zawarte w wydanych postanowieniach uzgodnieniowych, a w razie pominięcia jakiegokolwiek warunku określonego przez organy uzgadniające decyzję, wyjaśni przyczyny takiego stanu rzeczy.

Zawarte w pkt III wyroku orzeczenie o kosztach oparto na art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się uiszczone przez skarżących wpisy od skarg w kwotach po 200 zł.

Wynagrodzenie z tytułu nieuiszczonych kosztów pomocy prawnej udzielonej

z urzędu przyznano na podstawie art. 250 p.p.s.a. (pkt IV).