Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1485/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (spr.), Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. z siedzibą w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Go 162/20 w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. z siedzibą w D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 9 stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. z siedzibą w D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 31 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Go 162/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. z siedzibą w D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z 9 stycznia 2020 r. w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w D., na podstawie tytułu wykonawczego z 31 grudnia 2018 r., wystawionego przez Burmistrza D., wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Nadleśnictwa S., celem wyegzekwowania zaległości w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.

W dniu 31 grudnia 2018 r. organ egzekucyjny skierował do banków zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zawiadomienia doręczono dłużnikom zajętej wierzytelności w dniu 31 grudnia 2018 r., natomiast odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych doręczono zobowiązanemu w dniu 2 stycznia 2019 r.

W dniu 3 stycznia 2019 r. Nadleśnictwo dokonało przelewu kwoty 242.498,90 zł na rzecz organu egzekucyjnego - tytułem realizacji zawiadomienia z 31 grudnia 2018 r. Dokonana wpłata zaspokoiła całość egzekwowanych należności.

Pismem z 4 stycznia 2019 r. Nadleśnictwo wniosło zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jako podstawę prawną zarzutów powołano art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), wskazując, że zarzut został wniesiony z uwagi na fakt wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Uzasadniając swoje stanowisko Nadleśnictwo wskazało, że tytuł wykonawczy został mu doręczony w dniu 2 stycznia 2019 r. Natomiast w dniu 3 stycznia 2019 r. dokonało przelewu kwoty 242.498,90 zł. Kwota ta obejmowała należność z tytułu podatku od nieruchomości za 2013 r., koszty egzekucyjne oraz odsetki za zwłokę. Dalej wskazano, iż zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu może być wykonanie obowiązku. Z uwagi na wykonanie obowiązku zachodzą w ocenie Nadleśnictwa, podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. pismem z 10 stycznia 2019 r. wystąpił do wierzyciela - Burmistrza D. o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Burmistrz postanowieniem z 10 stycznia 2019 r. uznał wniesiony zarzut za nieuzasadniony. W jego ocenie dokonana wpłata na konto organu egzekucyjnego nie skutkuje wygaśnięciem obowiązku przed datą wszczęcia egzekucji.

Postanowienie powyższe zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z 4 marca 2019 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. postanowieniem z 30 kwietnia 2019 r. uznał zgłoszony zarzut za bezzasadny. Wskazał w uzasadnieniu, że organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela i tym samym zobowiązany był do uznania wniesionego zarzuty jako bezzasadnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 19 lipca 2019 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że organ pierwszej instancji oparł rozstrzygnięcie na stanowisku wierzyciela wyrażonym w ostatecznym postanowieniu z 4 marca 2019 r. Natomiast z przyczyn oczywistych organ nie miał możliwości odniesienia się do powołanej przez zobowiązanego w zażaleniu, okoliczności uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wskazano nadto, że wierzyciel pismem z 15 maja 2019 r. poinformował organ egzekucyjny o wygaśnięciu w całości, poprzez przedawnienie z dniem 31 grudnia 2018 r., należności objętych tytułem wykonawczym z dnia 31 grudnia 2018 r. W świetle powyższych okoliczności organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie zostały poddane merytorycznej ocenie wszystkie okoliczności, które mogły decydować o sposobie rozpoznania zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku, co przesądzało o konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem z 21 sierpnia 2019 r. organ pierwszej instancji uznał zgłoszony zarzut za bezzasadny. Organ wyjaśnił, że dokonanie w dniu 3 stycznia 2019 r. przelewu kwoty 242.498,90 zł na rzecz organu egzekucyjnego, nastąpiło dopiero po wszczęciu egzekucji. Nie skutkowało zatem wygaśnięciem obowiązku przed wszczęciem egzekucji. Nadto zarzut przedawnienia nie został zgłoszony przez zobowiązanego w terminie otwartym na jego zgłoszenie. Tym samym nie mógł być przedmiotem badania przez organ. Po upływie terminu do wniesienia zarzutów, nie można ich uzupełnić, powołując nową podstawę prawną, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu.

Postanowieniem z 9 stycznia 2020 r. DIAS w Zielonej Górze utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził m.in., że niedopuszczalne jest badanie przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Podniesiono ponadto, że rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, organ odwoławczy również jest związany stanowiskiem wierzyciela. Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną nie stwarza bowiem podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Organ podkreślił, że wnosząc zarzut w podaniu z dnia 4 stycznia 2019 r., zobowiązany jako zasadniczy powód braku wymagalności obowiązku wskazał na wykonanie obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym. Natomiast w zażaleniu, zobowiązany, jako zasadniczy powód braku wymagalności obowiązku, wskazał na przedawnienie egzekwowanego obowiązku. Żalący podniósł zatem zarzut wymieniony przez ustawodawcę w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Dalej wskazano, że zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji następuje z momentem doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie jest okolicznością bezsporną, że odpis tytułu wykonawczego z 31 grudnia 2018 r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych doręczono zobowiązanemu za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. w dniu 2 stycznia 2019 r. Przepis art. 26 § 5 ww. ustawy stwarza alternatywę rozłączną i oznacza, że spełnienie tylko jednego warunku - doręczenia bądź dłużnikowi zajętej wierzytelności bądź doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, prowadzi do wszczęcia egzekucji administracyjnej. Oceniając stan faktyczny sprawy w świetle wskazanych przepisów organ uznał, że wszczęcie egzekucji nastąpiło w dniu 31 grudnia 2018 r. Natomiast wpłata dokonana przez zobowiązanego w dniu 3 stycznia 2019 r. kwoty 242.498,90 zł nie skutkowała wygaśnięciem obowiązku przed datą wszczęcia egzekucji, zatem zarzut słusznie został uznany za nieuzasadniony.

Odnosząc się do podniesionego zarzutu przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 31 grudnia 2018 r., organ odwoławczy podzielił pogląd organu pierwszej instancji, iż zarzut ten nie został zgłoszony przez zobowiązanego w terminie osiedlonym w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., tym samym nie mógł być przedmiotem rozpatrzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Nadleśnictwo wniosło skargę, w której zarzuciło zaskarżonemu postanowieniu:

- naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że zarzut skarżącego jest bezzasadny, podczas gdy organ powinien uznać zarzut za zasadny i umorzyć postępowanie egzekucyjne z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego;

- naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności w sprawie w szczególności terminu dokonania zajęcia rachunków bankowych przez organy egzekucyjne;

- naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do działania organów administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

W zaskarżonym wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim podniósł, że okoliczności podniesione przez zobowiązanego w zarzutach zgłoszonych w siedmiodniowym terminie wyznaczają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpatrzenia tego środka prawnego. Zatem postępowanie w sprawie zarzutów może się zatem toczyć jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego zarzuty w terminie, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a..

W związku z tym WSA przyjął, że granice sprawy wyznaczone zostały przez podstawy i okoliczności wskazane przez skarżące Nadleśnictwo w zarzutach wniesionych w piśmie z 4 stycznia 2019 r. Sąd zwrócił uwagę, że wnosząc zarzuty Nadleśnictwo powołało w podstawie prawnej art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., wskazując jednocześnie jako podstawę faktyczną fakt, iż "obowiązek objęty ww. tytułem wykonawczym został wykonany". Z uzasadnienia wynika, że w ocenie Nadleśnictwa dokonało ono dobrowolnej wpłaty kwoty wynikającej z tytułu wykonawczego a tym samym brak było podstaw do prowadzenia egzekucji.

W ocenie Sadu, stanowisko Nadleśnictwa zasadnie zostało uznane przez organy egzekucyjne za bezzasadne. Sąd zaaprobował wyrażony w postanowieniach organów pogląd, iż wszczęcie egzekucji nastąpiło w dniu 31 grudnia 2018 r. Natomiast wpłata dokonana przez zobowiązanego w dniu 3 stycznia 2019 r. kwoty 242.498,90 zł nie skutkowała wygaśnięciem obowiązku przed datą wszczęcia egzekucji.

W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że zarzut przedawnienia nie został powołany jako podstawa zarzutu w piśmie z 4 stycznia 2019 r. i został od podniesiony przez Nadleśnictwo dopiero w zażaleniu z dnia 13 maja 2019 r.

W ocenie Sadu, uzupełnienie zarzutów oraz zgłaszanie zupełnie nowych podstaw zarzutów, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, przez stronę skarżącą w późniejszym czasie, prawidłowo uznane zostało przez organy za niedopuszczalne i niepodlegające rozpoznaniu. Wskazano przy tym na stanowisko, iż wyłączne prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przesądza o tym, że organ nie ma obowiązku badać z urzędu, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów, niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego.

Zarazem Sąd uznał, że całkowicie bezpodstawny okazał się prezentowany w skardze pogląd, iż powołanie w piśmie z dnia 4 stycznia 2019 r. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. obejmowało również swym zakresem przedawnienie, bowiem w piśmie z 4 stycznia 2019 r. w sposób wyraźny i jednoznaczny Nadleśnictwo wskazało, iż podstawą wniesionego zarzutu stanowi nieistnienie obowiązku a nie przedawnienie. Wynika to bowiem zarówno z petitum wniosku, jak i z treści jego uzasadnienia.

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od ww. wyroku Nadleśnictwo zaskarżyło go w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz rozpoznanie skargi, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z kwotą opłaty skarbowej, według norm przepisanych, zaskarżonemu wyrokowi zarzucając:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, tj.:

- błędną wykładnię art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że organ egzekucyjny prawidłowo uznał zarzut skarżącego za bezzasadny i brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy zarzut skarżącego należało uznać za zasadny i umorzyć postępowanie egzekucyjne z uwagi na wykonanie obowiązku podatkowego oraz jego wygaśnięcie z mocy samego prawa, a także przedawnienie zobowiązania;

- błędną wykładnię art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego wskutek wniesionego zarzutu, podczas gdy zachodziła przesłanka do jego umorzenia, a nie do uznania zarzutu za bezzasadny z uwagi na wykonanie obowiązku oraz wygaśnięcie obowiązku podatkowego z mocy samego prawa, a także przedawnienie zobowiązania;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia w zakresie nieuznania za zasadnego zarzutu skarżącego dotyczącego wykonania zobowiązania; a także nieuwzględnienie z urzędu przedawnienia zobowiązania, pomimo powoływania w zarzutach podstawy prawnej tj. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., która wskazuje na przesłanki dające podstawę do uwzględnienia zarzutu i umorzenia postępowania egzekucyjnego;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 1 O.p., art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz w zw. art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez brak zastosowania tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze, przy wydawaniu której zostały naruszone konstytucyjne zasady m.in. zasada sprawiedliwości społecznej oraz proceduralnej; działanie organu egzekucyjnego, który nie umorzył postępowania egzekucyjnego pomimo dokonanej zapłaty obowiązku podatkowego oraz faktu, że obowiązek podatkowy wygasł z mocy prawa i stał się przedawniony należy uznać za działanie niezgodne z prawem i jako takie powinno być uznane za niedopuszczalne.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie wyróżnić należy kilka kwestii, które pozostawały w niej sporne, a które znajdują odzwierciedlenie w skardze kasacyjnej i wyznaczają podstawę stanowiska Nadleśnictwa:

1) strona utrzymuje, że zgłoszony przez nią zarzut, znajdujący oparcie w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., winien zostać uwzględniony - postępowanie egzekucyjne należało umorzyć z uwagi na wykonanie obowiązku podatkowego;

2) strona uważa, że podnoszona przez nią argumentacja dotycząca przedawnienia zobowiązania powinna zostać merytorycznie rozpatrzona w ramach ww. zarzutu;

3) strona podnosi także, że zarzut przedawnienia zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać na regulację znajdującą zastosowanie w sprawie (tym bardziej, że brzmienie przedmiotowych przepisów uległo dość istotnej zmianie z dniem 30 lipca 2020 r.).

Stosownie do art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera między innymi pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. wynikało, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Jednocześnie zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. , zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.

Stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Odnosząc się do pierwszej kwestii (ad 1), wyróżnionej wyżej przez NSA, stwierdzić należy, iż nie sposób uznać, że dokonana przez zobowiązanego w dniu 3 stycznia 2019 r. wpłata kwoty egzekwowanej należności, dokonana po wszczęciu postępowania (co nastąpiło w dniu 31 grudnia 2018 r.) odpowiada przesłance prawnej "wykonania obowiązku", o jakiej mowa jest w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Skoro obowiązek istniał w chwili wszczęcia postępowania, to zarzut powołujący za podstawę późniejsze wykonanie tego obowiązku (którego postawienie zmierza do umorzenia postępowania) nie może być skuteczny (por. wyrok NSA z 24 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1905/15; wyrok WSA w Olsztynie z 3 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Ol 465/08). Dla skuteczności przedmiotowego zarzutu obowiązek musiałby być wykonany w chwili wszczęcia postępowania. Takie okoliczności nie wystąpiły natomiast w niniejszej sprawie, co – wydaje się – strona skarżąca poniekąd zauważa, koncentrując swoją argumentację na kolejnej kwestii, dotyczącej możności uwzględnienia zarzutu przedawnienia obowiązku.

Odpowiadając w związku z tym na drugą ze wskazanych kwestii (ad 2), NSA stwierdza, że przedmiotem niniejszego postępowania mogło być wyłącznie postanowienie w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. w terminie 7 dni, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

Zarazem, jak podkreśla się w orzecznictwie, zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne (wyrok NSA z 17 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 728/20). Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania.

Z powyższego wynika, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich wniesienie. Podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.

Tym samym, skoro zobowiązany w niniejszej sprawie w terminie 7 dni zarzutu przedawnienia nie postawił, nie mógł ten zarzut zostać rozpoznany.

Czyni to niedopuszczalnym odniesienie się do zarzutu przedawnienia – co odpowiada na kolejny wyróżniony punkt stanowiska skarżącego kasacyjne (ad 3).

Z ww. powodów nie zasługiwały na uwzględnienie postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania pozostawały natomiast wobec nich po części wtórne.

Ma rację skarżący kasacyjnie, że wyjaśnienia Sądu pierwszej instancji w zakresie nieuwzględnienia jego stanowiska (zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.) mogły być bardziej precyzyjne. Nie jest jednak tak, iż Sąd w ogóle nie wyjaśnił tych kwestii. Uczynił to, tylko że – z czym NSA się zgadza – nader ogólnie. Należy wobec tego zauważyć, po pierwsze, że przedmiotowy zarzut nie może zasługiwać na uwzględnienie, dlatego iż stanowisko WSA jest prawidłowe, zaś ewentualne mankamenty niedostatecznej wnikliwości wywodu nie podważają słuszności rozstrzygnięcia. Tylko zaś takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) może stanowić skuteczną podstawę zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

Po drugie, nie ma racji skarżący kasacyjnie, podnosząc, że WSA nie wyjaśnił, dlaczego zarzut nie obejmował swoim zakresem kwestii przedawnienia. Sąd wyraźnie wypowiedział się w tym zakresie: "wnosząc zarzuty Nadleśnictwo powołało w podstawie prawnej art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, wskazując jednocześnie jako podstawę faktyczną fakt, że »obowiązek objęty ww. tytułem wykonawczym został wykonany«. Z uzasadnienia wynika, że w ocenie Nadleśnictwa dokonało ono dobrowolnej wpłaty kwoty wynikającej z tytułu wykonawczego a tym samym brak było podstaw do prowadzenia egzekucji". Sąd pierwszej instancji uzasadnił więc to, dlaczego przyjął, iż zarzut nie obejmował kwestii przedawnienia.

Zarzuty naruszenia Ordynacji podatkowej oraz Konstytucji również nie mogły zasługiwać na uwzględnienie. Nadleśnictwo widzi w rozstrzygnięciu organów, zaaprobowanych wyrokiem WSA, uchybienie m.in. zasadzie sprawiedliwości społecznej oraz proceduralnej. NSA stwierdza, iż działania te wynikały wprost z przepisów prawa, które rzeczywiście mają sformalizowany charakter, jednak te szczególne wymagania procedury wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym mają swoje systemowe uzasadnienie – zainicjowanie procedury egzekucyjnej ze swojej istoty jest działaniem dolegliwym, zaś nadrzędny cel tej procedury (zaspokojenie wierzyciela) może być osiągnięty poprzez sformalizowaną regulację.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z aart. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a.

-----------------------

4