Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 732/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-06-22 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 246
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

sygn. akt I SA/Kr 732/17 Kraków, dnia 22 czerwca 2018 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. Z. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 maja 2018 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skarg P. Z. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 8 czerwca 2017 r. Nr [...], [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz Nr [...] , [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 11 maja 2018 r. oddalił wniosek P. Z. o ustanowienie adwokata. Orzekający wskazał, że adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Tymczasem skarżący posiada pełnomocnika, będącego adwokatem.

We wniesionym sprzeciwie pełnomocnik skarżącego w jego imieniu wskazał okoliczności dotyczące braku możliwości dalszego reprezentowania skarżącego pro bono, zwłaszcza wobec tego, iż skarżący nie może bez uszczerbku dla siebie i rodziny ponosić kosztów zastępstwa procesowego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej. We wniosku zaś podkreślał, iż nie może już pro bono reprezentować skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Obecnie zaś oświadczył, iż wypowiada skarżącemu pełnomocnictwo do działania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.

Przepis ten wprost wskazuje na dwa rodzaje możliwych rozstrzygnięć sądu – zmiana zaskarżonego postanowienia w sytuacji podstaw do innego rozstrzygnięcia niż referendarza albo utrzymanie w mocy w sytuacji jeśli zachodzą podstawy do takiego samego rozstrzygnięcia jak referendarza. Zatem nawet w sytuacji stwierdzenia błędnego lub nieprawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia przez referendarza, jeśli zachodzą podstawy do tożsamego rodzaju rozstrzygnięcia, sąd może jedynie utrzymać je w mocy, gdyż ustawa nie przewiduje uchylenia rozstrzygnięcia referendarza i orzeczenia w ten sam sposób.

W kontrolowanej sprawie w sprzeciwie na postanowienie referendarza pełnomocnik skarżącego wypowiedział pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, tym samym na etapie odwoławczym doszło do zmiany okoliczności, które stały się podstawą do wydania postanowienia o odmowie ustanowienia adwokata z urzędu w oparciu o art. 246 § 3 p.p.s.a. Jednak zmiana ta nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia referendarza polegającego na odmowie ustanowienia adwokata z urzędu. Pomimo zmiany okoliczności, nadal odpowiada ono prawu.

Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W kontrolowanej sprawie referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2018r. wezwał pełnomocnika strony skarżącej o przedstawienie zeznań podatkowych małżonki skarżącego A. S. [...] za 2017r. lub zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości uzyskanego przychodu i dochodu za 2017r. oraz wyciągów z kont bankowych żony skarżącego. W odpowiedzi na wezwanie odmówiono jego wykonania wskazując na rozdzielność majątkową, wcześniej udokumentowaną umową w formie aktu notarialnego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy dokonuje się z uwzględnieniem sytuacji majątkowej współmałżonka niezależnie od panującego między nimi ustroju majątkowego. Z tego powodu rozdzielność majątkowa małżeńska nie zwalnia z obowiązku udzielenia informacji o sytuacji majątkowej oraz finansowej współmałżonka (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 1020/12; z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 981/12; z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GZ 107/13; z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 321/13, z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 434/13 a także z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I FZ 339/14). O ile współmałżonek nie ma obowiązku partycypować w kosztach działalności gospodarczej, o tyle może, a wręcz powinien wspierać drugiego z małżonków w wypadku sporów sądowych, w tym w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Wypada przypomnieć, że obowiązek uzupełnienia oświadczeń lub przedłożenia dokumentów może zostać – zgodnie z art. 255 p.p.s.a. – nałożony wyłącznie na stronę; Sąd nie ma zatem prawnych możliwości, by zwracać się z podobnym żądaniem do innych podmiotów. Oświadczenia lub dokumenty, o których mowa w art. 255 p.p.s.a. mogą dotyczyć nie tylko stanu majątkowego i dochodów strony, ale też jej stanu rodzinnego. W wydanym na podstawie ustawowego upoważnienia (art. 256 p.p.s.a.) rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. poz. 1257 ze zm.) wyraźnie wskazano, że dokumentami źródłowymi, do złożenia których wnioskodawca może zostać wezwany, w przypadku gdy oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, są w szczególności m.in. :

1) odpisy zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe;

2) wyciągi z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy;

Referendarz zasadnie zatem wezwał do przedłożenia dokumentów, które pozwoliłyby zobrazować sytuację rodziny skarżącego - współmałżonki, od której otrzymuje on wsparcie. Skarżący nie przedłożył tych, dokumentów niezasadnie powołując się na rozdzielność majątkową, a przedłożone inne dokumenty, w tym kilka potwierdzeń przelewu co do pobieranego wynagrodzenia przez małżonkę nie wyjaśniają możliwości płatniczych wnioskodawcy z uwzględnieniem sytuacji majątkowej współmałżonka, gdyż nie obrazują w pełni tej sytuacji.

Wobec tego uznać trzeba, iż zainteresowany nie wykazał - w rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a.- że nie stać go na poniesienie wydatków na które wskazywał we wniosku o prawo pomocy. Skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012r., sygn. akt II FZ 170/12), a niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012r., sygn. akt I OZ 189/12 oraz z dnia 16 marca 2012r., sygn. akt I OZ 156/12).

Jak wynika z powyższego, nie zostały wykazane przesłanki do przyznania wnioskowanego prawa pomocy, wobec czego zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 260 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.