Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2308/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Skład Orzekający w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zdolności funkcjonariusza do pełnienia służby celno-skarbowej 1. oddala skargę w części dotyczącej ustalenia zdolności do czynnej służby, 2. odrzuca skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga J. M. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby celno-skarbowej.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. skierował J. M. (zwany dalej: skarżący) na badanie w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej.

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. Rejonowa [...] Komisja Lekarska w B. (zwana dalej: RKL, organ I instancji) orzekła, że skarżący jest trwale niezdolny do służby, kategoria "C" (pkt 12 orzeczenia). Ustaliła, że związek schorzenia albo ułomności (inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby nie istnieje (pkt 13 orzeczenia). Podstawą prawną orzeczenia była ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398 ze zm., zwana dalej: u.k.l.), rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno- Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. 2017r. poz. 831, zwane dalej: rozporządzeniem z 2017 r.), załącznik nr 1 i nr 2 do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej (Dz.U. 2017 r., poz. 2473, zwane dalej: rozporządzeniem) oraz ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r poz. 288 ze zm., zwana dalej: ustawą zaopatrzeniową).

Skarżący został też zaliczony do trzeciej grupy inwalidztwa, które pozostaje w związku ze służbą, i nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby oraz nie powstało wskutek choroby w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.

W pkt 11 ww. orzeczenia RKL rozpoznała u skarżącego: 1) Przewlekłą nerwicę neurasteniczną, znacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne - § 57 p. 3, rub. 5, kat. C; 2) Wielopoziomowe zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa w odcinku szyjnym i lędźwiowo-krzyżowym. Zespół bólowy miejscowy z objawami korzeniowymi z osłabieniem stopy lewej - § 26 p. 2, rub. 5, kat. B, § 56 p.2, rub. 5, kat. C; 3) Przebyty uraz kolana lewego w 2005 r. Stan po kompresyjnym złamaniu kłykcia przyśrodkowego lewej goleni. Stan po przeszczepie więzadła krzyżowego przedniego. Zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego lewego - § 61 p. 1, rub. 5, kat. B; 4) Obustronny niedosłuch w zakresie tonów wysokich - § 14 p. 2, rub. 5, kat. B; 5) Nadwzroczność - § 11 p. 2, rub. 5, kat. A; 6) Sarkoidozę węzłowo-płucną - § 26 p. 1, rub. 5, kat. A; 7) Kamicę żółciową - § 35 p. 3, rub. 5, kat. A; 8) Zaburzenia lipidowe - bez §; 9) Zaburzenia hormonalne - bez §.

Uzasadniając podjęte orzeczenie organ I instancji wskazał, że w toku postępowania orzeczniczego zapoznał się z dokumentami kadrowymi, dotyczącymi przebiegu służby funkcjonariusza oraz dokonał wnikliwej analizy dokumentacji medycznej dołączonej do orzeczenia. Rozpoznane schorzenia i proces leczenia są potwierdzone w dokumentacji medycznej i pozwoliły na wydanie orzeczenia w oparciu o całość dokumentacji. Schorzenie, wymienione w pkt 1 rozpoznania, powoduje inwalidztwo u skarżącego, gdyż jak wynika z dostarczonej dokumentacji medycznej wymaga ono stałego leczenia oraz regularnego przyjmowania leków. Leczenie to jest prowadzone od lutego br. W wywiadzie dominują skargi neurasteniczne. W opinii konsultującego psychiatry SP [...] w B. schorzenie jest nasilone, wymaga stałego leczenia. Efekt dotychczasowego leczenia nie jest satysfakcjonujący. Schorzenie wymienione w pkt 2 rozpoznania powoduje inwalidztwo u skarżącego.

Jak wynika z dostarczonej dokumentacji medycznej, ww. pozostaje pod opieką lekarza POZ, neurologa i ortopedy. Korzystał z rehabilitacji, w tym sanatoryjnej. Wykonane badania obrazowe wykazały zmiany zwyrodnieniowe i wielopoziomową dyskopatię. Opisywane są dolegliwości bólowe miejscowe i objawy korzeniowe podrażnieniowo-ubytkowe (osłabienie siły mięśni zginaczy stopy lewej).

Dla schorzenia, wymienionego w pkt 3 rozpoznania, RKL ustaliła kat. B. Skarżący w 2005 r. doznał urazu kolana lewego, stwierdzono kompresyjne złamanie kłykcia przyśrodkowego goleni, w 2006 r. wykonano rekonstrukcję więzadła ACL. Ww. leczy się ortopedycznie, korzysta z rehabilitacji. W badaniach obrazowych uwidoczniono m.in. zmiany zwyrodnieniowe. Dla schorzenia wymienionego w pkt 4 rozpoznania RKL ustaliła kat. B. W karcie badań profilaktycznych w badaniu słuchu stwierdzono deficyt50 dB dla ucha prawego i 35 dB dla ucha lewego dla częstotliwości 4000Hz, szept był słyszalny z odległości 6 m. Ustaliła, że schorzenia z pkt 1, 2 rozpoznania pozostają w związku ze służbą, gdyż na ich ujawnienie się i rozwój mogły mieć wpływ warunki pełnionej służby w narażeniu na stres, w złych warunkach atmosferycznych oraz wymagającej wysiłku fizycznego. Związek powyższy ustalono na podstawie załącznika 2 pkt 2, 11 rozporządzenia. Schorzenia z pkt 3,4,5,6,7,8,9 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą, gdyż nie odpowiadają wymogom ww. rozporządzenia, ponadto z uwagi na ich stopień zaawansowania nie powodują inwalidztwa. Schorzenia z pkt 1,2,3,4,5,6,7,8,9 rozpoznania nie pozostają w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, gdyż nie odpowiadają kryteriom załącznika nr 1 ww. rozporządzenia.

W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżący podał, iż nie zgadza z zaskarżonym orzeczeniem w części stwierdzającej, że nie istnieje związek schorzeń określonych w pkt 1 i 2 ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Skarżący wniósł o zmianę przedmiotowego orzeczenia w w.w. części poprzez uznanie, że ustalone w pkt 1 i 2 schorzenia (inwalidztwo) powstało wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, w myśl postanowień załącznika nr 1 rozporządzenia.

Wskazując przebieg swojej służby skarżący podniósł, że służbę pełnił przede wszystkim na stanowiskach kierowniczych, awansując przez lata zarówno na stanowiskach służbowych, jak również w stopniu służbowym. W trakcie wielu lat służby do 2016 r., na zwolnieniu lekarskim przebywał tylko w związku z kompresyjnym złamaniem kłykcia przyśrodkowego lewej nogi, a wielokrotne badania okresowe w medycynie pracy, czy też badania związane z przydziałem broni palnej, nie wykazywały jakichkolwiek innych problemów zdrowotnych. W kwietniu 2016 r. odwołano go ze stanowiska Naczelnika Urzędu Celnego w T., a w maju 2016 r. skierowano na Komisję Lekarską, która orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2016 r. orzekła wobec niego kat. A. W czerwcu 2017 r., w związku z reformą i reorganizacją administracji celnej i skarbowej, zdegradowano go o dwa stanowiska służbowe i obniżono wynagrodzenie. Od tego momentu jego stan zdrowia, zarówno psychiczny jak i fizyczny, zaczął podupadać. Wskazując specyfikę aktualnie pełnionej służby podał, że wielokrotnie skutkowała ona jego absencją chorobową i przebywaniem na zwolnieniu lekarskim. W okresie ostatnich 5 lat jego służby, zauważył powstanie i nasilanie się zaburzeń nerwicowych, bezsenność jak i bóli mięśni i kręgosłupa, występujących coraz częściej i z większą intensywnością. Wskazał, iż w Izbie Administracji Skarbowej w B. zostały opracowane Oceny ryzyka zawodowego dla poszczególnych stanowisk służby. Taka ocena ryzyka zawodowego została również opracowana dla stanowiska funkcjonariusza z komórek realizacji (wcześniej funkcjonariusza grup mobilnych), w której pełni służbę od kwietnia 2016 r. W przedmiotowej ocenie zostały określone zagrożenia, ryzyka, szczególne warunki służby występujące na danym stanowisku, mogące spowodować wystąpienie niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną służbą, w szczególności wystąpienia u funkcjonariuszy niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w służbie. Biorąc pod uwagę powyższe oraz rozpoznane przez RKL schorzenia określone w pkt 1 i 2 zasadne jest uznanie, iż schorzenia te spełniają kryteria określone w załączniku nr 1, pkt 8 i pkt 17 rozporządzenia.

Wskazanym na wstępie i stanowiącym przedmiot kontroli w niniejszej sprawie orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi do spraw wewnętrznych (zwana dalej: CWKL, organ odwoławczy), orzekła o "podtrzymaniu" zaskarżonego orzeczenia.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w ramach postępowania odwoławczego skarżący został skierowany na badanie przez członków komisji lekarskiej, wykonano także badanie Ekg. W badaniu podmiotowym skarżący podał dolegliwości, przebieg diagnostyki i zastosowaną terapię. W badaniu przedmiotowym z odchyleń od normy stwierdzono: ciśnienie tętnicze 150/100, dyskretną skoliozę, lewe ramię niżej, ledwo widoczne blizny po artroskopii kolana lewego, ciężar ciała 107 kg, wzrost 191 cm, BMI=28kg/m2. W badaniu Ekg stwierdzono cechy bloku AV Iº. CKL dokonała wnikliwej oceny zebranej w toku procedowania dokumentacji orzeczniczej. W wyniku powyższego organ odwoławczy potwierdził zasadność ustalonych przez RKL schorzeń, ujętych w rozpoznaniu. Ocenił, że stan zdrowia skarżącego uniemożliwia mu kontynuowanie służby w Służbie Celno-Skarbowej. Ww. przyznano kategorię zdrowia C na podstawie rozporządzenia z 2017 r. Skarżącego zaliczono też do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej. Schorzenia wymienione w pkt 1 i 2 rozpoznania pozostają w związku ze służbą na podstawie załącznika nr 2 rozporządzenia. Schorzenia te nie pozostają jednak w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby na podstawie załącznika nr 1 rozporządzenia.

Organ stwierdził, że dokumentacja kadrowa zebrana na potrzeby sprawy, nie zawiera informacji, by w trakcie trwania służby skarżący wykonywał czynności istotnie wykraczające poza zwykłe obowiązki funkcjonariusza, aby uczestniczył w czynnościach o charakterze ponadnormatywnym, ekstremalnym, czy też katastroficznym. Nie ma podstaw merytorycznych i prawnych, aby rozpatrywać związek schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Inwalidztwo skarżącego nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą. Inwalidztwo istnieje od [...] listopada 2020 r. i jest czasowe.

W skardze złożonej na powołane orzeczenie do sądu administracyjnego, skarżący wniósł o jego zmianę w części poprzez zmianę zapisów w pkt 13 części A orzeczenia RKL (tj. jest "NIE ISTNIEJE" - winno być "ISTNIEJE") oraz zmianę zapisów w wymienionym orzeczeniu, w ppkt 5, pkt II części C (tj. "Inwalidztwo nie powstało wskutek choroby w związku ze szczególnymi

właściwościami lub warunkami służby." - winno być "Inwalidztwo powstało wskutek

choroby w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby") i uznanie, że ustalone w ppkt 1 i 2, pkt 11 części A orzeczenia RKL schorzenia (inwalidztwo), powstało wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Wydanemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 7 w związku z art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego i wyczerpującego, szerokiego zebrania materiału dowodowego, który został w sposób wybiórczy oceniony, przez co naruszona została zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;

2. art. 107 § 3 w związku z art. 11 i art. 75 k.p.a., poprzez niewłaściwą kontrolę

orzeczenia organu I instancji, w szczególności nie uwzględnienie dowodów

i argumentów wskazanych przez skarżącego w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji i brak wyczerpującego omówienia całości materiału dowodowego zebranego w sprawie przez RKL, nieuzasadnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia a także oceny zarzutów i dowodów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu oraz przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa;

3. art. 12 pkt 4 i pkt 5 u.k.l. w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia oraz z art. 20 ust. 3 pkt 4 ustawy zaopatrzeniowej, poprzez ich błędną interpretację

polegającą na przyjęciu, że przepis ten dotyczy sytuacji, gdzie inwalidztwo powstaje wskutek wykonywania czynności służbowych wykraczających poza zwykłe obowiązki funkcjonariusza, czynności o charakterze ponadnormatywnym, ekstremalnym, katastroficznym czy wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą, a to w konsekwencji doprowadziło do błędnego wydania rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że nie zgadza się z uzasadnieniem CKL stwierdzającym, że do uznania, iż schorzenia wymienione w pkt 1 i 2, pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, potrzebne są informacje, z których wynikałoby, że skarżący w trakcie trwania służby wykonywał czynności istotnie wykraczające poza zwykłe obowiązki funkcjonariusza lub uczestniczył w czynnościach o charakterze ponadnormatywnym, ekstremalnym czy też katastroficznym. Jest to nadinterpretacja przepisu art. 12 pkt 4 u.k.l. w związku z § 1 pkt 1 i załącznikiem nr 1 rozporządzenia. W obowiązujących przepisach brak jest jakichkolwiek innych regulacji prawnych, uszczegóławiających to zagadnienie. W załączniku nr 1 rozporządzenia jest wykaz chorób oraz są określone szczególne właściwości i warunki służby. W przypadku chorób, określonych w ppkt 1 i 2, pkt 11 części A orzeczenia RKL, są one wskazane w załączniku nr 1 pod pozycją 8 oraz 17.

CKL wydając zaskarżone orzeczenie nie wskazała jakichkolwiek innych regulacji prawnych regulujących zagadnienie chorób i szczególnych właściwości i warunków służby. Natomiast zebrany materiał, dowody i argumenty przedstawione przez skarżącego, pozwalają uznać, iż stwierdzone schorzenia (inwalidztwo) oprócz tego, że pozostają w związku ze służbą (co stwierdziły organy obu instancji), powstały w związku ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby - zgodnie z art. 20 ust. 3 pkt 4 ustawy zaopatrzeniowej. Niezrozumiałym jest więc, w świetle ww. przepisu, uznanie przez organy obu instancji, iż stwierdzone schorzenia (inwalidztwo) pozostaje w związku ze służbą ale nie w związku ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby.

Uważa, że CKL wydając zaskarżone orzeczenie, przy weryfikacji, kontroli i ocenie orzeczenia organu I instancji, nie dokonała całościowej weryfikacji i analizy zebranych materiałów w zakresie przebiegu 25 letniej służby skarżącego, warunków i okoliczności jej pełnienia (w szczególności w ostatnich pięciu latach) oraz rzeczowej analizy dokumentacji medycznej zebranej w aktach i informacji uzyskanych od skarżącego w dniu [....] kwietnia 2021 r., podczas przeprowadzonych badań, nie uwzględniając dowodów i argumentów wskazanych przez skarżącego w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji. CKL w swoim orzeczeniu, pomimo szeroko zebranego materiału dowodowego, dokonała jego oceny w sposób wybiórczy i lakoniczny, nie dokonała pełnej i wnikliwej oceny całości materiałów zebranych w sprawie, zarzutów i dowodów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu oraz nie dokonała analizy przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, wydając rozstrzygnięcie dotyczące zagadnień związanych z powstaniem inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą i inwalidztwa powstałego wskutek choroby w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, traktując je jako dwa odrębne zagadnienia, gdy w rzeczywistości oba zagadnienia należy traktować w świetle obowiązujący przepisów, łącznie. Organy obu instancji w swoim zakresie działania, mają prawo i obowiązek ustalania chorób, ich związku ze służbą czy związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami służby oraz stopnia inwalidztwa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podnosząc argumentację tożsamą z tą jaką prezentował w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga na orzeczenie CKL z dnia [...] kwietnia 2021 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RKL z dnia [...] listopada 2020 r. w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa, związku stwierdzonych schorzeń ze służbą i zdolności do pracy jest niedopuszczalna i w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby, jak i samej zdolności do służby. Orzeczenia komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby.

Drugą grupę orzeczeń komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy zaopatrzeniowej oraz rozporządzenia z 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do Służby Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej i rozporządzenia w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej. Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17, publ. cbois).

W świetle powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą. Z tych przyczyn Sąd za niedopuszczalną uznał skargę na orzeczenie w części dotyczącej związku poszczególnych chorób i ułomności ze służbą oraz określenia inwalidztwa; i z tej przyczyny ją odrzucił w tej części (punkt 2 sentencji wyroku).

Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na orzeczenie CKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności do zawodowej służby, Sąd stwierdził, że skarga w tej części nie jest zasadna i musi zostać oddalona (punkt 1 sentencji wyroku).

Stosownie do treści art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768) o zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza, do pełnienia służby, orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

Według regulacji art. 6 u.k.l., zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A – "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo, że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B – "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają mu pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na innym stanowisku; 3) kategoria C – "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby.

Z art. 32 u.k.l. wynika, że rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby, funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej, funkcjonariusza zwolnionego z tych służb, emeryta, rencisty, pracownika, kandydata do pracy lub osoby skierowanej do komisji lekarskiej, zwanych dalej "osobą badaną", i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby (ust. 1). Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie (ust. 2). Natomiast w przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, a z aktualnej wiedzy medycznej wynika, że do wydania orzeczenia niezbędna jest obserwacja w podmiocie leczniczym, komisja lekarska może skierować osobę badaną na taką obserwację. Obserwacja w podmiocie leczniczym może nastąpić po wyrażeniu zgody przez osobę badaną (ust. 3).

Stosownie do treści art. 33 ust. 1 u.k.l., rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również - w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby - wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej (ust. 3). Rejonowa komisja lekarska, zaliczając funkcjonariusza do jednej z kategorii zdolności do służby, bierze pod uwagę charakter i warunki służby na zajmowanym przez funkcjonariusza stanowisku oraz kryteria zdrowotne (art. 34 u.k.l.).

Przepis art. 39 ust. 1 u.k.l. wskazuje, że orzeczenie komisji lekarskiej zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 u.k.l., CKL po rozpatrzeniu odwołania: 1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo 2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo 3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Do postępowania odwoławczego prowadzonego przez Centralną Komisję Lekarską stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi (art. 47 ust. 3).

W odniesieniu do funkcjonariuszy tryb i forma orzekania o ewentualnym inwalidztwie jest nierozerwalnie związana i uzależniona od stwierdzenia niezdolności do służby. Nie ma możliwości ustalenia inwalidztwa bez stwierdzenia niezdolności do służby. Orzeczenie inwalidztwa wynika zatem z kwalifikacji niezdolności do służby (kat. C).

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ustala się trzy grupy inwalidztwa funkcjonariuszy całkowicie niezdolnych do służby: 1) I grupę - obejmującą całkowicie niezdolnych do pracy; 2) II grupę - obejmującą częściowo niezdolnych do pracy; 3) III grupę - obejmującą zdolnych do pracy. W zależności od przyczyny powstania inwalidztwa pozostaje ono w związku lub nie pozostaje w związku ze służbą (ust. 2). Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, gdy powstało wskutek:1) zranienia, kontuzji lub innych obrażeń doznanych w czasie wykonywania obowiązków służbowych; 2) wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych; 3) chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu funkcjonariusza; 4) chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby; 5) chorób i schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (ust. 3).

Wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby został zawarty w załączniku do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (publ. jw.).

Kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w ustawie o komisjach lekarskich i wykonawczym rozporządzeniu z 2018 r., które reguluje tryb postępowania przed komisjami lekarskimi. Regulacja ta ma charakter szczególny i w związku z tym nie ma do niej zastosowania w pełni kodeks postępowania administracyjnego.

Zatem Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd kontroluje tylko, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego, obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.

W ocenie Sądu, zaskarżone orzeczenie CKL odpowiada prawu. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w składzie trzyosobowym na podstawie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej przez RKL, dokumentacji z leczenia skarżącego oraz po dodatkowym badaniu przeprowadzonym przez CKL.

Zdaniem Sądu, w postępowaniu orzeczniczym prowadzonym przed CKL, nie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów procedury – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Organ rzetelnie, wyczerpująco i wszechstronnie zebrał i rozpatrzył dowody. CKL orzekała w postępowaniu jako organ odwoławczy, zatem była uprawniona jedynie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Z uprawnienia tego skorzystała, kierując skarżącego na badanie Ekg i przeprowadzając badanie przedmiotowe i podmiotowe skarżącego. Przyjąć więc trzeba, iż orzekając w zakreślonym ww. przepisami (ustawy o komisjach lekarskich i rozporządzenia z 2017 r. i rozporządzenia) zakresie, CKL dysponowała kompletną dokumentacją medyczną, dotyczącą stanu zdrowia skarżącego.

Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia obejmuje zarówno okoliczności sprawy jak i wskazanie podstaw faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika również z jakich względów i w oparciu o jakie rozpoznanie (pkt 1 i 2 rozpoznania) skarżący został uznany za niezdolnego do służby zgodnie z § 57 p 3 i § 56 p 2 wykazu chorób, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z 2017 r. Schorzenie to ma związek ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia. Nie pozostaje natomiast w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia.

W konsekwencji opisanych ustaleń Sąd uznał, że CKL prawidłowo przeprowadziła postępowanie orzecznicze, uwzględniła wszystkie istotne okoliczności w sprawie, a zebrana dokumentacja medyczna i konsultacje były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, które zostało uzasadnione w sposób logiczny i przekonywujący.

Sąd zdaje sobie sprawę, że skarżący ma prawo do własnych odczuć, przemyśleń na temat własnego stanu zdrowia i związków przyczynowo- skutkowych pomiędzy schorzeniami, jednakże dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie, należącym do kognicji Sądu Administracyjnego, kwestie te nie miały znaczenia i nie mogły wpłynąć na ocenę prawidłowości zaskarżonego orzeczenia w części, podlegającej rozpoznaniu przez tutejszy Sąd.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie (w punkcie 2 wyroku).