Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 443/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 74 ust.3a
journal: Dz.U. 2021 poz 2373
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 145 par.1 pkt 4, art 7, art, 77, art. 80, art. 138 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par.1 pkt 1 lit.c, art. 135, art. 200. art. 205 par.2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. A. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy S. decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] czerwca 2021 r. znak [...], po rozpoznaniu wniosku B. S.A. w P. (dalej "inwestor"), stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych - instalacji do produkcji masy mineralno bitumicznej na działce nr [...] obręb ewidencyjny S. , gmina S. oraz określił warunki i wymagania korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2021 r. A. A. (dalej jako "wnioskodawca" lub "skarżący") wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją wskazując, że jako strona bez własnej winy nie brał w nim udziału. Wyjaśnił, że jest właścicielem działki nr [...], która bezpośrednio graniczy z działką nr [...], zaś o decyzji dowiedział się w dniu 17 sierpnia 2021 r.

Wójt Gminy S. po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. - określanej dalej "k.p.a."), odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uznając, że nie wystąpiła wskazana we wniosku o wznowienie postępowania przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołując się na treść art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 2373 ze zm. - określanej dalej jako "ustawa") wyjaśnił, że działka nr [...] obręb S. oddalona jest o przeszło 250 m od granic terenu, na którym będzie realizowane planowane przedsięwzięcie. Z kolei pozostałe działki będące współwłasnością wnioskodawcy oddalone są od terenu inwestycji o ok. 1 km do 1,5 km w linii prostej. Organ podkreślił, że stosowne organy wyraziły opinię o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Ponadto, w wyniku przeprowadzonego postępowania wskazano, że z analizy przedstawionych obliczeń wraz z prezentacją graficzną wynika, iż w związku z funkcjonowaniem planowanego przedsięwzięcia nie nastąpi przekroczenie dopuszczalnych poziomów stężeń substancji, ani przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku na najbliżej położonych terenach podlegających ochronie w tym zakresie, dla których wartość dopuszczalna wynosi 55 dB w ciągu dnia (tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej). Poza tym nie przewiduje się negatywnego wpływu planowanej inwestycji na lokalnie występujące gatunki awifauny, ani pogorszenia stanu zachowania siedliska przyrodniczego pn. "[...]" czy też negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na bioróżnorodność analizowanego terenu. Inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko wodne i gruntowe. Mając powyższe na uwadze, w tym opierając się o dane zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, organ wskazał, że w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia na działkach należących do wnioskodawcy nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska. Z kolei uwzględniając odległość działki nr [...] od terenu inwestycji oraz okoliczność, że w ewidencji gruntów i budynków oznaczona jest jako tereny rekreacyjno-wypoczynkowe (Bz), drogi (dr) oraz nieużytki (N) organ wywiódł, że planowane przedsięwzięcie nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Ponadto, nie występują inne, wynikające z przepisów prawa, ograniczenia możliwości zagospodarowania i użytkowania działki nr [...], których źródłem mogłaby być projektowana inwestycja na części działki nr [...] obręb S..

Podsumowując organ I instancji stwierdził, że wnioskodawcy nie można uznać za stronę postępowania, gdyż planowania inwestycja:

- nie znajduje się w odległości 100 m od działki nr [...] obręb S.,

- na działce nr [...] obręb S. w wyniku realizacji i eksploatacji planowanej inwestycji nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska,

- działka nr [...] obręb S. nie znajduje się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, a inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości działki nr [...], zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

W końcowej części uzasadnienia organ I instancji podkreślił, że odstąpił od przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez pełnomocnika strony pismami z dnia 13 i 14 października 2021 r. uznając je za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro w toku postępowania ustalono, że ze względu na brak oddziaływania na nieruchomość nr [...] obręb S., właściciele nie mieli i nie mają statusu strony.

Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji wskazując na następujące naruszenia:

1) art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że w niniejszej sprawie nie występuje przesłanka do wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

2) art. 74 ust. 3a pkt 1 ustawy poprzez wadliwe jego zastosowanie, co spowodowało odmowę uznania wnioskodawcy za stronę postępowania,

3) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych w zakresie, że teren inwestycji oddalony jest od jego nieruchomości o 250 metrów, podczas gdy organ I instancji nie dokonał tych ustaleń w oparciu o całokształt materiału dowodowego, w szczególności załączoną przez wnioskodawcę mapę do wniosku o wznowienie postępowania z której wynika, że teren planowanej inwestycji bezpośrednio graniczy z jego nieruchomością, zaś karta informacyjna przedsięwzięcia na podstawie której organ winien ustalać teren przedsięwzięcia jak i owa odległość nie odpowiada rygorom stawianym jej m.in. w art. 62a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy,

4) art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązków zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący w szczególności poprzez zaniechanie dokładnego określenia miejsca przedsięwzięcia jakie będzie realizował inwestor na działce [...], albowiem przedłożone mapy wraz z kartą informacyjną są w części nieczytelne, zbyt małe aby dokonać prawidłowej ich oceny i nie zawierają numerów działek graniczących z terenem planowanej inwestycji, jak i wyraźnych granic nieruchomości sąsiednich,

5) art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co polegało na oddaleniu wniosków dowodowych strony, tj. informacji dr hab. R. W. z dnia 12 października 2021 r. oraz opinii biegłego z listy wojewody w zakresie ochrony przyrody i w zakresie postępowań wodnoprawnych prof. dr hab. inż. T. H. z dnia 12 października 2021 r.,

6) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, z pokrzywdzeniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w dniu [...] października 2021 r., w sytuacji gdy w licznych pismach i wnioskach dowodowych strona i jej pełnomocnik wskazywali, że ww. biegli są w toku opracowywania specjalistycznych opinii na poparcie stanowiska strony, które przedłożą do akt sprawy do dnia 29 października 2021 r.,

7) art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez nakazanie inwestorowi sporządzenia raportu oceny oddziaływania na środowisko.

Niezależnie od podniesionych zarzutów skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przedłożonego wraz z odwołaniem dokumentu: ekspertyzy dotyczącej działki [...] (park zabytkowy) w miejscowości S. oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z przedłożonych już opinii znajdujących się w aktach sprawy, tj. informacji dr hab. R. W. z dnia 12 października 2021 r., opinii biegłego z listy wojewody w zakresie ochrony przyrody i w zakresie postępowań wodnoprawnych prof. dr hab. inż. T. H. z dnia 12 października 2021 r., opinii o uwarunkowaniach przyrodniczych układu urbanistycznego założenia pałacowo - parkowego w miejscowości S. w gm. S. z dnia 28 października 2021 r. sporządzona przez prof. dr hab. inż. T. H. na okoliczności wskazane w pismach wraz z którymi te dowody były przedkładane do akt sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 74 ust. 3a pkt 1-3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, decyzją z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że spełnione zostały formalne przesłanki warunkujące wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, tj. we wniosku powołano się na jedną z podstaw wznowienia oraz dochowano terminu wskazanego w art. 148 k.p.a. Z kolei odnosząc się do przesłanki wznowienia, określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ wyjaśnił, że przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji inwestycji wynika z art. 74 ust. 3a ustawy. Z powyższego przepisu wynika, że co do zasady stroną owego postępowania ma być oprócz wnioskodawcy także podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Organ II instancji zaznaczył, że pojęcie obszaru oddziaływania zostało zmienione ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1712). Do tej pory pierwsze z kryterium ustalania przedmiotowego obszaru zakładało, że stanowią go działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie. Autorzy projektu podnosili, że literalna wykładnia obowiązującego przepisu prowadzi do sytuacji, w której status strony przysługuje wszystkim podmiotom posiadającym prawo rzeczowe do nieruchomości położonych w znacznej odległości (nawet kilku czy kilkunastu kilometrów) od terenu planowanej inwestycji (np. gdy inwestycja jest realizowana jedynie na małym fragmencie rozleglej działki), pomimo że w sprawie nie zachodzą pozostałe przesłanki do uznania takiej osoby za stronę postępowania. Celem uniknięcia takich sytuacji, przywołana ustawa jako podstawowe kryterium ustalania obszaru oddziaływania planowanej inwestycji (następczo stron postępowania), wprowadziła warunek odległościowy.

Kolegium podkreśliło, że choć działka nr [...] stanowiąca współwłasność skarżącego położona jest w sąsiedztwie działki inwestycyjnej [...], jednakże z faktu sąsiedztwa nie można wywodzić przymiotu strony w postępowaniu, bowiem zmiany ustawy określiły w sposób niebudzący wątpliwości zasady wytyczania obszaru oddziaływania inwestycji, a w konsekwencji zasady przyznania przymiotu strony podmiotom posiadającym prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującym się w obszarze oddziaływania inwestycji. W aktach administracyjnych dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach znajduje się mapa zasadnicza w skali 1:1000 poświadczona za zgodność z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę K., która stanowiła załącznik do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dokument ten spełnia wymogi określone w art. 74 ust. 1 pkt 3a ustawy, bowiem jest mapą w skali zapewniającej czytelność przedstawionych danych. Ponadto, zaznaczono na niej przewidywany teren na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz przewidywany obszar na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w zasięgu 100 m. Kolegium dokonując analizy niniejszych granic jak i czyniąc własne pomiary skalówką uznało, iż rzeczony obszar oddziaływania został wyznaczony prawidłowo, zgodnie z normą z art. 74 ust. 3a pkt 1 ustawy, zaś odległość od granic obszaru inwestycji do najbliżej od tej granicy wysuniętej części działki nr [...] wynosi 250 m.

Organ II instancji kierując się nomą wywiedzioną z art. 74 ust. 3a pkt 1- 3 ustawy przyjął, że w realiach niniejszej sprawy analiza przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dokonana przez organ I instancji na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach była poprawna, zaś w obecnie procedowanej sprawie dotyczącej wniosku o wznowienie postępowania organ I instancji ponownie przeanalizował przymiot strony w postępowaniu, przyjmując, iż przymiotem tym nie legitymizuje się skarżący. Kolegium podzielając te ustalenia jednocześnie podniosło, że warunkiem koniecznym dla czynienia ustaleń w przedmiocie analizy materiału dowodowego w postaci ekspertyz byłoby uprzednie ustalenie, iż wnioskodawcy przysługuje przymiot strony. Organy administracji związane są przesłanką z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w przypadku zaś przyjęcia, iż wnioskodawcy postępowania przymiot ten nie przysługuje, co ma miejsce w analizowanej sprawie, dalsze zarzuty dotyczące zebrania i oceny materiału dowodowego w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach nie mogą podlegać analizie. W realiach niniejszej sprawy zarzut formułowany przez pełnomocnika strony, a dotyczący naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. nie może się ostać bowiem w przedmiotowej sprawie przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie występuje.

Organ odwoławczy zaakcentował, że w trakcie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadzane były analizy obliczeń wraz z prezentacją graficzną rozkładu stężeń substancji emitowanych do powietrza. Z analiz tych wynika, że w związku z funkcjonowaniem przedmiotowego przedsięwzięcia nie nastąpi przekroczenie dopuszczalnych poziomów stężeń substancji. W związku z budową wytwórni mas bitumicznych może nastąpić pogorszenie jakości powietrza na analizowanym terenie, jednakże oddziaływania te będą miały charakter czasowy oraz odwracalny i ustąpią po zakończeniu eksploatacji instalacji, która określona została na 3 lata. W wyniku analizy przedstawionych obliczeń wraz z prezentacją graficzną rozkładu izolinii hałasu dla pory dnia stwierdzono, że projektowane przedsięwzięcie nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku na najbliżej położonych terenach podlegających ochronie w tym zakresie, dla których dopuszczalna wartość wynosi 55 dB w ciągu dnia (tereny zabudowy mieszkalnej wielorodzinnej), instalacja funkcjonować będzie jedynie w porze dziennej.

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z przepisami prawa, bowiem analiza akt postępowania pozwala na czynienie ustaleń, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu, zaś uciążliwości wynikające z użytkowania obiektów i wzmożonego ruchu samochodowego podnoszone przez stronę należy rozpatrywać w kontekście jedynie interesu faktycznego.

Skarżący, reprezentowany przez adwokata, zaskarżył powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jak i zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze decyzji tej zarzucił naruszenie:

- art. 151 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie polegające na wadliwym uznaniu, że w niniejszej sprawie nie występuje przesłanka do wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., a przez to orzeczenie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, zamiast jej uchylenie,

- art. 74 ust. 3a pkt 1 ustawy poprzez wadliwie jego zastosowanie, co spowodowało odmowę uznania skarżącego za stronę postępowania,

- art. 74 ust.3a pkt 2 i 3 ustawy poprzez jego niezastosowanie, co spowodowało odmowę uznania skarżącego za stronę postępowania,

- art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący w szczególności poprzez błędne ustalenie, że terenem inwestycji jest obszar wskazany przez inwestora w toku sprawy, a nie cały teren działki [...] jak wynika wprost z treści decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] czerwca 2021 r.,

- art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co polegało na pominięciu i nierozpoznaniu wniosków dowodowych strony, tj. Informacji dr hab. R. W. z dnia 12 października 2021 r., Opini biegłego z listy wojewody w zakresie ochrony przyrody i w zakresie postępowań wodnoprawnych prof. dr hab. inż. T. H. z dnia 12 października 2021 r., Opinii o uwarunkowaniach przyrodniczych układu urbanistycznego założenia pałacowo-parkowego w miejscowości S. w gm. S. z dnia 28 października 2021 r. prof. dr hab. inż. T. H., Ekspertyzy dotyczącej działki [...] (park zabytkowy) w miejscowości S. i wpływu na teren inwestycji drogowej na działce sąsiadującej nr [...] (wytwórnia mas bitumicznych) dr hab. R. W., a przez to niedokonanie przez organy obu instancji ustaleń faktycznych wskazujących, że skarżącemu przysługuje status strony na podstawie art. 74 ust. 3a pkt. 2 i 3 ustawy,

- art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy zamiast zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Pomimo doręczenia przez Sąd skarżącemu i uczestnikom postępowania odpisu odpowiedzi na skargę zawierającej wskazany wniosek, nie zażądano przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym na wniosek organu, któremu nie sprzeciwiła się żadna ze stron postępowania (stosownie do treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a.").

Skarga okazała się zasadna, bowiem dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a.- decyzji organu pierwszej instancji, pod kątem kryterium legalności wykazała, że decyzje te naruszają prawo.

Przedmiotem kontroli w sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S., którą po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego zainicjowanego wnioskiem skarżącego, odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji ustającej na rzecz inwestora środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie wytwórni mas bitumicznych - instalacji do produkcji masy mineralno bitumicznej" na działce nr [...] obręb ewidencyjny S. , gmina S..

Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania powołał się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Zauważyć należy, że w sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania odnosi się do przesłanki, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy jest w istocie badaniem przesłanek wznowienia, co następuje po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. determinuje zatem zakres postępowania wszczętego na jej podstawie, którego przedmiotem jest wówczas w pierwszej kolejności ustalenie, czy z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot rzeczywiście legitymujący się przymiotem strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną.

Na gruncie niniejszej sprawy organy obu instancji zgodnie przyjęły, że powołana we wniosku przesłanka wznowienia nie wystąpiła, gdyż skarżący nie ma przymiotu strony w ostatecznie zakończonej sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W ocenie Sądu, stanowisko to jest przedwczesne, gdyż zostało wyrażone na skutek wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego.

Kwestie, kto jest stroną postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań reguluje art. 74 ust. 3a ustawy stanowiący, że stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:

1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;

2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

W świetle cytowanego przepisu do kręgu stron postępowania w sprawie decyzji środowiskowej - oprócz wnioskodawcy, tj. inwestora, należą wyłącznie te podmioty, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Ustawodawca zdefiniował pojęcie obszaru oddziaływania poprzez wyliczenie trzech przesłanek. Przy spełnieniu którejkolwiek z nich dany podmiot winien być uznany za stronę w postępowaniu.

Przechodząc na grunt badanej sprawy wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 74 ust. 3a pkt 1 ustawy, gdyż podzielić należy ustalenia organów, iż działka nr [...] stanowiąca współwłasność skarżącego nie znajduje się w odległości 100 m od granic terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie. Co prawda działka ta graniczy bezpośrednio z działką nr [...], jednakże - jak trafnie wskazało Kolegium - sam ten fakt, w realiach niniejszej sprawy, nie może przesądzać o przyznaniu skarżącemu przymiotu strony.

W tym miejscu przypomnienia wymaga, że ustawą z dnia 9 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1712) zmodyfikowano pojęcie obszaru oddziaływania w zakresie przedmiotowej przesłanki. W stanie prawnym sprzed ww. nowelizacji stroną postępowania był podmiot, któremu przysługiwało prawo rzeczowe do działki przylegającej bezpośrednio do działek na których ma być realizowane przedsięwzięcie. Na mocy dokonanej zmiany, która weszła w życie z dniem 24 września 2019 r., ustawodawca zrezygnował z wymogu bezpośredniego sąsiedztwa działek posługując się stałym kryterium odległościowym wynoszącym 100 metrów i pojęciem terenu, zamiast działki. W uzasadnieniu projektu wskazano, że celem wprowadzonej zmiany było uniknięcie sytuacji, w których status strony przysługiwałaby podmiotom posiadającym prawa rzeczowe do nieruchomości położonych w znacznej odległości od terenu planowanej inwestycji (np. w sytuacji gdy inwestycja realizowana jest jedynie na małym fragmencie rozległej działki) mimo, że w sprawie nie zachodziłyby pozostałe przesłanki do uznania za stronę postępowania. Uwagi te prowadzą wprost do wniosku, że nie sposób utożsamiać pojęcia "przewidywanego terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie" z działką ewidencyjną, gdyż terenem tym może być również tylko fragment działki. Podkreślić należy, co zdaje się nie zauważać skarżący, że właśnie taki przypadek wystąpił w niniejszej sprawie, albowiem wniosek o wydanie decyzji środowiskowej dotyczył tylko południowej części działki i tak też określono lokalizację inwestycji w pkt 1 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i w charakterystyce przedsięwzięcia będącej załącznikiem do ww. decyzji. Na mapie przedłożonej przez inwestora, a pochodzącej z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, oznaczono granice obszaru inwestycji oraz obszaru w zasięgu 100 m od tych granic i nie budzi żadnych wątpliwości, że działka skarżącego nie spełnia omawianej przesłanki odległościowej, warunkującej przyznanie statusu strony. Teren inwestycji nie jest zlokalizowany w obszarze 100 metrów od działki skarżącego i to nawet jeśliby przyjąć sugestie skarżącego, że do terenu inwestycji należy zaliczyć również całą drogę przez którą asfalt będzie wożony przez ciężarówki na teren budowy.

Sąd nie dopatrzył się także zarzucanego skargą uchybienia art. 74 ust. 3a pkt 3 ustawy. Organ uwzględniając wyniki przeprowadzonego postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jak i okoliczność, że działka skarżącego znajduje się w znacznej odległości od planowanego przedsięwzięcia (250 metrów), zaś w ewidencji gruntów i budynków oznaczona jest jako tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, drogi i nieużytki, miał podstawy do przyjęcia, że inwestycja nie wprowadzi ograniczenia w zagospodarowaniu działki nr [...], zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Natomiast w odniesieniu do przesłanki określonej w art. 74 ust. 3a pkt 2 ustawy stwierdzić trzeba, że organy nie wyjaśniły należycie, czy w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, nie dojdzie na działce skarżącego do przekroczenia standardów ochrony środowiska. Ustalenia co do braku przekroczenia standardów ochrony środowiska organy oparły wyłącznie na materiałach zebranych w sprawie o wydanie decyzji środowiskowej, w tym na analizach obliczeń i załącznikach graficznych zawartych w sporządzonej na zlecenie skarżącego karcie informacyjnej przedsięwzięcia, podczas gdy ich obowiązkiem była również ocena dokumentacji przedłożonej przez skarżącego.

W orzecznictwie przyjmuje się, że karta informacyjna przedsięwzięcia stanowi kluczowy dowód w sprawie oddziaływania inwestycji na środowisko, o szczególnej mocy dowodowej, która wynika z faktu, że jest sporządzana przez podmiot, który dysponuje specjalistyczną wiedzą. Podważenie ustaleń dokonanych na jej podstawie może nastąpić m.in. poprzez przedłożenie opracowania sporządzanego przez równie fachowy podmiot.

Na gruncie niniejszej sprawy skarżący w toku postępowania wniósł o przeprowadzenie dowodów z Informacji dr hab. R. W. z dnia 12 października 2021 r., Opini biegłego z listy wojewody w zakresie ochrony przyrody i w zakresie postępowań wodno-prawnych prof. dr hab. inż. T. H. z dnia 12 października 2021 r., Opinii o uwarunkowaniach przyrodniczych układu urbanistycznego założenia pałacowo-parkowego w miejscowości S. w gm. S. z dnia 28 października 2021 r. prof. dr hab. inż. T. H. oraz Ekspertyzy dotyczącej działki [...] (park zabytkowy) w miejscowości S. i wpływu na teren inwestycji drogowej na działce sąsiadującej nr [...] (wytwórnia mas bitumicznych) dr hab. R. W. z października 2021 r. - na okoliczność negatywnego wpływu inwestycji i zagrożeń środowiskowych dla działki nr [...] związanych z hałasem odorami, zapyleniem i transportem. Kwestie te dotyczą bezpośrednio analizowanej przesłanki z art. 74 ust. 3a pkt 2 ustawy. Stąd też organy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej powinni były merytorycznie odnieść się do treści przedstawionych opinii i ekspertyz, czego świadomie zaniechały. Z lektury uzasadnienia decyzji wynika bowiem, że organy ww. dokumentację uznały za nieistotną dla sprawy z uwagi na to, że skarżący nie jest stroną postępowania i odmówiły ich oceny jako dowodów w sprawie.

Tymczasem, przeszkody do weryfikacji przydatności przedłożonych przez stronę dowodów nie może stanowić stwierdzenie, że skarżący nie jest stroną, skoro wnioskowane dowody zostały przedstawione właśnie w celu wykazania stanowiska przeciwnego. Przeprowadzenie dowodów z przedłożonej przez skarżącego dokumentacji miało na celu wykazanie ziszczenia się przesłanki o której mowa w art. 74 ust. 3a pkt 2 ustawy, a więc uznania skarżącego za stronę postępowania. Z całą pewnością właściwe przeprowadzenie oceny dowodowej uwzględniającej przedmiotową dokumentację mogłoby przyczynić się do należytego wyjaśnienia i jednoznacznego przesądzenia, czy nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 74 ust. 3a pkt 2 ustawy. Skoro przedłożone opinie i ekspertyzy nie były poddane analizie w kontekście ww. przepisu ani zestawione z pozostałymi dowodami znajdującymi się w aktach sprawy, to w takiej sytuacji mamy do czynienia z wadliwością prowadzonego postępowania, która nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu, którego wznowienia żądał. Powyższe świadczy o tym, że organy obu instancji dopuściły się zarzucanego skargą naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a nadto organ II instancji także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia tego i oceny przedłożonego przez stronę materiału dowodowego w zastępstwie organów administracji nie mógł konwalidować Sąd w postępowaniu sądowym.

Dodatkowo wskazać należy, że na krytykę zasługuje postępowanie organu I instancji polegające na wydaniu decyzji w dniu [...] października 2021 r., pomimo uprzedniego uzyskania od skarżącego zapewnienia, iż do dnia wyznaczonego przez sam organ terminu załatwienia sprawy, tj. 29 października 2021 r., przedłoży zleconą i przygotowywaną analizę zawierającą zastrzeżenia co do wniosku jak i karty informacyjnej przedsięwzięcia. Stosowna analiza faktycznie wpłynęła do organu pocztą elektroniczną w dniu 29 października 2021 r. Organ I instancji posiadając informację od strony o terminie jej sporządzenia i dostarczenia, wydał decyzję dzień wcześniej, tj. [...] października 2021 r. Takie działanie nie tylko uniemożliwiło przeprowadzenie wnioskowanego dowodu ale też odniesienie się do niego przez organ I instancji w podejmowanej decyzji. Zachowanie to stało w oczywistej i rażącej sprzeczności z zasadą budowania zaufania obywateli do organów państwa i zachowaniem gwarancji procesowych wiążących się z obowiązkiem zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania postanowiono

w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kwoty 697 zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie adwokata (480 zł) oraz opłata skarbowa od udzielnego pełnomocnictwa (17 zł).

Przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić wskazania wynikające z niniejszego wyroku i wnikliwe zbadać kwestię posiadania przez skarżącego statusu strony, a w szczególności przeanalizować przesłankę z art. 74 ust. 3a pkt 2 ustawy z uwzględnieniem całokształtu zebranego materiału dowodowego, a więc również pod kątem twierdzeń zawartych w przedłożonych przez skarżącego ekspertyzach i opiniach, celem poczynienia kompletnych ustaleń i wydania rozstrzygnięcia odpowiadającego prawu.