Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1941/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 20 ust. 2 pkt 1 art. 21 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor "A" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. , po rozpatrzeniu odwołania B.P., utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] r. nr [...], w sprawie przyznania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011.

Decyzja niniejsza została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.- dalej "Kpa"), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 oraz Nr 227, poz. 1505), art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz art. 21 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz U. 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329 ze zm.).

Organ ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu [...] r. B. P. – dalej także Wnioskodawczyni -złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, w którym zadeklarowała do płatności ONW dwie działki rolne oznaczone symbolem D i E zlokalizowane w obrębie działek ewidencyjnych nr: [...] (obręb: [...], gmina: [...] , powiat: [...] i (woj. [...] ).

W ramach wniosku do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) zgłoszona została powierzchnia 39,74 ha użytków rolnych.

Dane wniosku poddane zostały kontroli zgodności, kompletności oraz kontroli administracyjnej z wykorzystaniem systemu informatycznego ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli), które nie stwierdziły nieprawidłowości skutkujących wezwaniem do złożenia wyjaśnień. Nadto w dniach [...] r., [...] r. oraz [...]r. w gospodarstwie Wnioskodawczyni przeprowadzone zostały kontrole na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności, w wyniku których nie stwierdzono nieprawidłowości. W dniach [...] r., [...] r. oraz [...] r. przeprowadzone zostały kontrole na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Wyniki kontroli zostały ujęte w raportach. Kontrole przeprowadzone w dniach [...] r. i [...] r. nie stwierdziły nieprawidłowości. Natomiast kontrola przeprowadzona w dniu [...] r. przez Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu w K. wykazała rozbieżności pomiędzy deklarowaną we wniosku powierzchnią kwalifikującą się do płatności, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu, w stosunku do działki rolnej E. Wnioskodawczyni deklarowała działkę rolną E o powierzchni 25,16 ha, stwierdzono 15,23 ha. Zastosowano kod błędu DR13+. W uwagach zapisano: "Obwód z pomiaru 2830 m. Pozostała część (5 wcięć) działki zabudowania, nieużytek i regularne posadzenia wierzby." , Wyniki kontroli udokumentowane zostały w protokole z czynności kontrolnych nr [...].

Pismem z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. zawiadomił Wnioskodawczynię o prawie strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

W dniu [...] r. B. P. zapoznała się z aktami sprawy. Nie zgodziła się z wyznaczonym szkicem z kontroli na miejscu dla działki nr [...] (działka E) w miejscowości P. i stwierdziła, że powierzchnia wierzby energetycznej na tej działce jest mniejsza. Nadto Wnioskodawczyni nie zgodziła się z wynikami kontroli na miejscu i poprosiła o ponowne jej przeprowadzenie w obecności rolnika,

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. skierował do Dyrektora "A" Oddziału Regionalnego ARiMR w C. prośbę B.P. o przeprowadzenie ponownej kontroli na miejscu w obecności rolnika.

W odpowiedzi na powyższą prośbę Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR w C. poinformowało, iż brak jest proceduralnych podstaw do przeprowadzenia ponownej kontroli na miejscu, wobec czego ponowna kontrola nie zostanie zrealizowana.

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję nr [...], w której odmówił B. P. przyznania płatności ONW na rok 2011 .

W uzasadnieniu wskazał, iż w odniesieniu do ONW odmówił przyznania płatności ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią stwierdzoną, a powierzchnią zadeklarowaną do objęcia ONW strefa nizinna I. Wskazał jednocześnie, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 do ONW wynosiła 39,74 ha. Powierzchnia deklarowana działek rolnych, kwalifikowana do płatności wynosiła 39,74 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosiła 29,81 ha, a to na skutek wykluczenia części działki rolnej E. W stosunku do powierzchni deklarowanej kwalifikowanej do ONW we wniosku tj. 39,74 ha przedeklarowanie powierzchni nastąpiło o 9,93 ha, co stanowiło 33.311 % powierzchni stwierdzonej. Organ wskazał, iż stwierdzenie różnicy między powierzchnią obszaru zadeklarowanego, a powierzchnią obszaru zatwierdzonego w powierzchni użytków rolnych zobowiązuje ARiMR do zastosowania prawa wspólnotowego w zakresie pomniejszeń lub odmowy płatności. Zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8) - zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 65/2011"), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności ONW a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

Od niniejszej decyzji Wnioskodawczyni złożyła w dniu 10 lipca 2012 r. odwołanie. W uzasadnieniu nie zgodziła się ze stwierdzoną przez kontrolę na miejscu powierzchnią działki rolnej E dla której kontrola stwierdziła powierzchnię 15,23 ha przy deklarowanej 25,16 ha. Nadto wyjaśniła, iż na powierzchni około 5 ha istnieje ugór raz w roku koszony, na którym znajdują się pojedyncze pozostałości po nieudanej próbie nasadzenia wierzby energetycznej. Wnosiła o uchylenie decyzji organu I instancji.

Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż dane zadeklarowane we wniosku przez rolnika podlegają weryfikacji przez ARiMR. W uzasadnieniu stwierdził, że Kierownik Biura Powiatowego w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa.

Organ II instancji powołał się w szczególności na wyniki z przeprowadzonej kontroli na miejscu, zawarte w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia [...] r. Wskazał dalej, że w wyniku kontroli na działce rolnej E stwierdzono 15,23 ha powierzchni kwalifikującej się do płatności JPO tzn. ugór. Na pozostałej powierzchni stwierdzono nieużytek oraz kilkuletnią uprawę wierzby energetycznej oraz młode, w ocenie inspektorów ubiegłoroczne, regularne (w rzędach) nasadzenie wierzby energetycznej - widoczne na wykonanych zdjęciach, co przeczy stwierdzeniu Wnioskodawczyni o "pojedynczych pozostałościach po nieudanej próbie nasadzenia wierzby energetycznej". Ponadto jak podkreślono, że na zdjęciach widoczne są zalegające na ziemi chwasty, które nie były skoszone w ubiegłym roku. Natomiast na fotografiach widoczne są ślady po zabiegu spulchniania ziemi w międzyrzędziach uprawy młodej wierzby energetycznej.

Organ odwoławczy zaakcentował, że w dniu [...] r. inspektor terenowy BKM ponownie wizytował działkę rolną E, gdzie potwierdzono jednoznacznie gatunek wierzby energetycznej oraz pozostałości tej wierzby na kwestionowanym przez rolniczkę obszarze. Na tę okoliczność wykonano 30 fotografii oraz sporządzono szkic na załączniku graficznym dla działki ew. nr[...]. W konsekwencji powyższych ustaleń stwierdzono, że obszar o powierzchni 9,93 ha nie kwalifikuje się do płatności ONW.

Dalej organ stwierdził, że źródłem wszelkich danych dotyczących działek rolnych jest wniosek producenta rolnego, a podstawowym sposobem ich zweryfikowania jest kontrola na miejscu. Organ podkreślił, iż obowiązujące od dnia [...] r. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. w sprawie gatunków drzew, których uprawa stanowi zagajnik o krótkiej rotacji, oraz maksymalnego cyklu zbioru dla każdego z tych gatunków drzew (Dz. U. z 2010 r., Nr 39, poz. 214) w § 1 określa gatunki drzew, których uprawa stanowi zagajnik o krótkiej rotacji oraz maksymalny cykl zbioru dla każdego z tych gatunków drzew, stanowiące załącznik do rozporządzenia. Natomiast zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania “Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013" (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz..329) płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub jej części, położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne, o których mowa w art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005.

Organ stwierdził dalej, iż co do zasady zagajniki o krótkiej rotacji stanowiące jednolite gatunkowo uprawy drzew m.in. z rodzaju wierzba ("A" sp.) z wyjątkiem wierzby wykorzystywanej do wyplatania nie kwalifikują się do płatności ONW w rozumieniu § 3 ust. 2 wskazanego rozporządzenia stąd powierzchnia, na której stwierdzono wierzbę energetyczną nie była zakwalifikowana do płatności ONW. Organ odwoławczy zauważył, że zadaniem i celem kontroli na miejscu jest weryfikacja stanu faktycznego w stosunku do danych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Dane zadeklarowane we wniosku przez Rolnika podlegają weryfikacji przez organ prowadzący postępowanie, tj. ARiMR z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tJ Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2008r Nr 170, poz. 1051 z późn. zm. ), Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. 2009, Nr 64, poz. 329 ze zm.), ponadto przepisów prawa unijnego:

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011 r., str. 8) oraz Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 02.12.2009r. str. 1, ze zm.). Udział w programie, tj. wnioskowanie o płatności jest dobrowolny, jednakże w chwili jego przystąpienia winny zostać spełnione wszystkie warunki wymagane do uzyskania płatności. W konkluzji organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji zasadnie wykluczył z przyznania płatności powierzchnię gruntów rolnych położonych na działce rolnej E.

Konkludując swoje wywody organ drugiej instancji uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż Wnioskodawczyni nie należą się płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011. Od niniejszej decyzji skarżąca w dniu [...] r. złożyła skargę zarzucając w niej naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie art. 7 ust 1 , ust. 2) i ust. 2a) ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku ustawy o płatnościach wskutek oparcia poprzez oparcie decyzji w przedmiocie przyznania płatności na rok 2011 bazując o wyniki kontroli określające stan gruntów rolnych w roku 2012 oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 6 Kpa poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa,

- art. 7 Kpa poprzez niepodjęcie z urzędu, a także na wniosek skarżącej czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. ,

- art. 8 Kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie skarżącej do władzy publicznej,

- art. 9 Kpa poprzez naruszenie obowiązku do należytego i wyczerpującego informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,

- art. 10 Kpa poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nieumożliwienie realnego i skutecznego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

- art. 11 Kpa poprzez nie wyjaśnienie skarżącej zasadności wszelkich przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu zaskarżonej decyzji’

- art. 15 Kpa w związku z art. 17 Kpa w zakresie naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez wydanie decyzji przez organ administracji publicznej pierwszego stopnia opierającej się na raporcie kontrolnym BKM ARiMR, które w polskim prawie konstytucyjnym nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego,

- art. 75 § 1 Kpa poprzez dopuszczenie dowodu, który zgodnie z obowiązującym prawem nie mógł być dowodem w sprawie,

- art. 77 § 1 Kpa poprzez wydanie decyzji bez obligatoryjnego wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie,

- art. 79 § 1 Kpa poprzez nie zawiadomienie skarżącej o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin - kontroli nieruchomości położonej w P. u, powiat [...] , gmina [...] - numer działki[...],

- art. 81 Kpa poprzez uznanie za udowodnione okoliczności powołane w decyzji organu I instancji, podczas gdy skarżąca nie miała możności wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów,

- art. 107 § 3 Kpa poprzez jego niezastosowanie. Wskazując na powyższe wniosła uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wydanie decyzji przyznającej płatności na rok 2011, dopuszczenie dowodów określonych w uzasadnieniu na okoliczności tam wskazane oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 7 Kpa to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Natomiast zgodnie z art. 8 Kpa organ administracji publicznej powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie skarżącej do władzy publicznej. Skarżąca wskazała, iż nie dopuszczono jej wniosku dowodowego i nie podano podstaw prawnych takiego rozstrzygnięcia. W opinii skarżącej było to działanie naruszające art. 78 § 1 Kpa bowiem z uwagi na wątpliwości co do rzetelności kontroli z [...] roku jej wniosek powinien być przez organ władzy publicznej uwzględniony. Dalej skarżąca stwierdziła, że decyzja odmawiająca przyznania płatności ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2011 została wydana przez organa obu instancji w oparciu o kontrolę przeprowadzoną w [...] roku czyli z naruszeniem art. 7 ust. 1, ust. 2) i ust. 2a ustawy o płatnościach. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych skarżąca stwierdziła, ze protokół sporządzony na potrzeby związane z rozpoznaniem wniosku o przyznanie płatności obszarowych powinien wskazywać dobrą kulturę rolną gruntów objętych wnioskiem w danym roku, w którym beneficjent ubiega się o przyznanie płatności. Nadto zarzuciła naruszenie przez organy administracji art. 75 § 1 Kpa przez dopuszczenie dowodu z raportu z kontroli z dnia 12 marca 2012 roku bowiem, zdaniem skarżącej, nie mógł być on dowodem w sprawie rozpoznawania wniosku o przyznanie płatności na rok 2011.

Skarżąca wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka B. C. na okoliczność, że grunt rolny był utrzymany zgodnie z normami obowiązującymi dla terenów podlegających JPO oraz zasadami dobrej kultury rolnej, a także na okoliczność, iż płatność za rok 2010 dla powierzchni 25,16 ha działki[...] została przyznana, a organ wydający decyzję nie miał żadnych zastrzeżeń zarówno faktycznych jak i prawnych do składanego wniosku. W opinii skarżącej ustalenia poczynione w raporcie kontrolnym z dnia [..] roku są "niezgodne z prawdą". Skarżąca stwierdziła, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem wynikających z Kpa zasad praworządności oraz prawdy obiektywnej, a także z zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Dalej skarżąca stwierdziła, że nie miała możliwości realnie i skutecznie wypowiedzieć się co do dowodów zarówno przy wydawaniu decyzji przez organ I instancji jak i II instancji. Podkreśliła również, że zgodnie art. 15 Kpa postępowanie administracyjne powinno być dwuinstancyjne, "dlatego też organ I instancji, a tym bardziej organ II instancji nie powinien opierać się na raporcie sporządzonym Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR w K., który w polskim systemie prawa nie stanowi organu władzy publicznej, a akty przez niego sporządzane nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego." Zdaniem skarżącej, w świetle podniesionych wątpliwości skarga jest w pełni uzasadniona.

W odpowiedzi, organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie

Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa materialnego lub procesowego, wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Jeśli jednak skontrolowana przez ten sąd decyzja okaże się zgodna z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do dyspozycji art. 151 tej samej ustawy. W tym miejscu należy podkreślić, iż wojewódzkie sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie prowadzą postępowania dowodowego we własnym zakresie, sąd administracyjny kompetentny jest jedynie do oceny legalności zaskarżonego aktu czy czynności.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji należycie przeprowadziły postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej z dnia [...] r.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że na gruncie krajowym, zadania i właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z EFRROW, tj. europejskiego funduszu rolnego mającego na celu finansowanie programów rozwoju obszarów wiejskich, a także warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, w zakresie niekreślonym w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez EFRROW (Dz.U.UE.L. z 2005 r. Nr 277, str. 1, ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005) i w wydanych w jego trybie przepisach unijnych oraz w zakresie przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie, normuje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r., Nr 64, poz.427 ze zm.). Z uwagi na okoliczność, że EFRROW działa w państwach członkowskich poprzez programy rozwoju obszarów wiejskich ustanawiane przez te państwa i, że każdy taki program obejmuje okres pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2013 r. (art. 15 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005), prawodawca krajowy, w oparciu o delegację z art. 3 wskazanej ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, opracował i ogłosił w drodze obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) z dnia 12 października 2007 r. (M.P. z 2007 r., Nr 94, poz. 1035) Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, stanowiący załącznik do obwieszczenia, zaś na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy określił w drodze rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2009 r. (Dz.U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329) szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a więc pomocy w postaci przedmiotowej płatności ONW z tytułu realizacji określonych w tym programie działań na rzecz poprawy środowiska naturalnego i terenów wiejskich, i tym samym rozwoju obszarów wiejskich, a w konsekwencji wspólnej polityki rolnej, stanowiącej jeden z fundamentów integracji europejskiej. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009:

1) który podjął zobowiązanie, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.Urz.WE.L. z 1999 r. Nr 160, str. 80, ze zm.) i w art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005;

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE.L. z 2009 r. Nr 316, str. 65, dalej powoływanego jako rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009) lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 Iit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.

§ 2a. W przypadku gdy rolnik zrealizował zobowiązanie, o którym mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia nr 1257/1999, albo zobowiązanie, o którym mowa w art. 37 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005, płatność ONW przysługuje temu rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki określone w § 2 pkt 2-5.

Z treści przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2009 r. wynika natomiast, że wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa wart. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Wymogi oraz zasady składania wniosku o przyznanie płatności ONW zostały zaś określone w § 5 rozporządzenia MRIRW z dnia 11 marca 2009 r. I tak w przepisie zawartym w pkt 2 przywołanego paragrafu wskazuje się, że wniosek o przyznanie płatności ONW składa się co roku do kierownika biura powiatowego ARiMR, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przepis § 5 pkt 3 stanowi zaś, że we wniosku o przyznanie płatności ONW rolnik wskazuje wszystkie działki ewidencyjne, na których znajdują się grunty rolne będące w jego posiadaniu, także te, do których nie ubiega się o przyznanie płatności ONW. Z przytoczonych przepisów rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2009 r. jednoznacznie wynika, że dla przyznania danemu rolnikowi wnioskowanej płatności ONW istotne znaczenie ma zarówno posiadanie przez rolnika określonej powierzchni działek rolnych położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania kwalifikujących się do płatności ONW, jaki i prawidłowe wskazanie we wniosku o jej przyznanie powierzchni gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności ONW, w tym i działek ewidencyjnych na których znajdują się grunty rolne będące w posiadaniu rolnika. Przepis § 5 pkt 3 rozporządzenia MRIRW z dnia 11 marca 2009 r. wyraźnie bowiem obliguje rolnika do wskazania we wniosku wszystkich działek ewidencyjnych, na których znajdują się posiadane przez rolnika grunty rolne. Należy również wskazać, że od dnia 15 marca 2010 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie gatunków drzew, których uprawa stanowi zagajnik o krótkiej rotacji, oraz maksymalnego cyklu zbioru dla każdego z tych gatunków drzew (Dz. U. z 2010 r., Nr. 39, poz. 214) wydane na podstawie art. 17 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach. Stanowi ono w § 1, iż: "Określa się gatunki drzew, których uprawa stanowi zagajnik o krótkiej rotacji, oraz maksymalny cykl zbioru dla każdego z tych gatunków drzew, stanowiące załącznik do rozporządzenia." Należy również wyjaśnić, że zagajniki o krótkiej rotacji stanowią jednolite gatunkowo uprawy drzew z rodzaju: (Gatunek drzewa - Maksymalny cykl zbioru (w latach):

- gatunki z rodzaju wierzba ("A" sp.) z wyjątkiem wierzby wykorzystywanej do wyplatania – 6,

- gatunki z rodzaju topola (Populus sp.) – 6,

- gatunki z rodzaju brzoza (Betula sp.) - 8.

Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub jej części, położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne, o których mowa w art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005. Przepis art. 37 ust. 1 odsyła do decyzji Komisji 2000/115/WE z dnia 24 listopada 1999 r. odnoszącej się do definicji cech charakterystycznych, listy produktów rolnych, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, odnoszących się do badań statystycznych w zakresie struktury gospodarstw rolnych, która została uchylona z dniem 4 stycznia 2010 r. na mocy art. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1200/2009. z dnia 30 listopada 2009 r. wdrażające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji cech objętych badaniem (Dz.U.UE.L.2009.329.1). W rozumieniu ostatnio powołanego rozporządzenia użytkowane użytki rolne obejmują: grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe i ogrody przydomowe (załącznik II, część II. Użytkowanie gruntów). Pozostałe grunty to nieużytkowane grunty orne, lasy i grunty leśne i pozostałe grunty. Zagajniki o krótkiej rotacji wymienione w 2.05.02.01 mieszczą się w pozycji "lasy i grunty leśne" co oznacza, że nie są użytkowane jako użytki rolne. Z tego względu, co do zasady zagajniki o krótkiej rotacji nie kwalifikują się do płatności ONW w rozumieniu powołanego § 3 ust. 2 rozporządzenia.

Zgodnie natomiast z art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz.U.UE.L. z 2009 r., Nr 316, str. 1 ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 73/2009), działalność rolnicza oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6. Do przyznania płatności ONW nie kwalifikują się uprawy zagajników o krótkiej rotacji, stąd powierzchnia, na której stwierdzono wierzbę energetyczną nie była zakwalifikowana płatności ONW.

Należy również wyjaśnić, iż w art. 31 ust. 8 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.) ustawodawca wskazuje, iż w przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport.

Art. 32 pkt 3 ww. ustawy przewiduje z kolei delegację dla ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do określenia szczegółowych warunków i trybu przeprowadzenia kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu, mając na względzie specyfikę poszczególnych działań.

Na podstawie tej delegacji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzenia kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 168, poz. 1181); powoływane dalej jako: "rozporządzenie". Z mocy § 7 ust 1 rozporządzenia raport, o którym mowa w art. 31 ust. 5 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zwany dalej raportem, powinien zawierać wskazane w tym przepisie dane. Raport jest sporządzany, w formie pisemnej, w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden otrzymuje podmiot kontrolowany, a drugi zatrzymują kontrolujący. Raport jest przekazywany podmiotowi kontrolowanemu w celu podpisania, w terminie 14 dni od dnia zakończenia wykonywania czynności kontrolnych (§ 7 ust. 3 rozporządzenia), natomiast podmiot kontrolowany przekazuje jednostce kontrolującej podpisany raport w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). W sprawie jednak podkreślić należy, że zgodnie z treścią § 9 ust. 1 rozporządzenia, do kontroli na miejscu w ramach działania wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) przepisu § 7 ust. 3 rozporządzenia nie stosuje się, a zastrzeżenia mogą być zgłaszane przez podmiot kontrolowany w terminie 14 dni od dnia otrzymania raportu, chyba że bezpośrednio po jej zakończeniu rolnik obecny podczas tej kontroli zgłosił te zastrzeżenia kontrolującemu.

Nadto przepis art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności ONW a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek położonych na obszarze ONW strefa nizinna I zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosiła 33,311%.

W niniejszej sprawie orzekające organy właśnie w oparciu o wskazany przepis art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/201, rozpatrywany w związku z treścią § 5 pkt 3 rozporządzenia MRIRW z dnia 11 marca 2009 r., odmówiły skarżącej przyznania wnioskowanej płatności ONW.

Przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifkowalności powierzchni wykazała bowiem przedeklarowanie powierzchni działki rolnej E (powierzchnia deklarowana -25,16 ha, powierzchnia stwierdzona – 15,23 ha), co spowodowało, że różnica między powierzchnia deklarowaną, a stwierdzoną wynosiła 9,93 ha, co stanowiło 33,311 % powierzchni stwierdzonej. Należy wskazać, że powyższe ustalenie dotyczące działki rolnej E orzekające organy poczyniły na podstawie pomiarów jej powierzchni wykonanych w oparciu o załącznik graficzny wypełniony przez stronę oraz stanu faktycznego stwierdzonego w trakcie kontroli na miejscu w dniu [...] r., a także czynności wyjaśniających przeprowadzonych w dniu [...] r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca w złożonym w sprawie wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 zgłosiła do płatności działkę rolną E o powierzchni 25,16 ha. Wskazać należy, że dowody przestawione przez orzekające organy potwierdzają, iż stwierdzono 15,23 ha. W stosunku do działki E zastosowano kod błędu DR13+. W uwagach zapisano: "Obwód z pomiaru 2830 m. Pozostała część (5 wcięć) działki zabudowania, nieużytek i regularne posadzenia wierzby." Wyniki kontroli udokumentowane zostały w protokole z czynności kontrolnych nr [...]. Poprawność dokonanych pomiarów oraz fakt występowania upraw wierzby energetycznej potwierdza również dokumentacja fotograficzna. W konsekwencji więc powierzchnia działki rolnej E zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr[...] wyniosła 15,23 ha, a nie jak określiła to we wniosku skarżąca 25,16 ha. W tym miejscu podkreślić należy, że skarżąca kwestionując ustalenia organu co do wielkości działki rolnej E, nie przedstawiła żadnego wiarygodnego dowodu mogącego skutecznie podważyć te ustalanie. Dowodu takiego, jako mającego znaczenia dla określenia powierzchni działki rolnej E, nie mogły stanowić stwierdzenia o błędnych ustaleniach organu w świetle braku zastrzeżeń organów w roku 2010. Należy również podkreślić, że wniosek o przesłuchanie świadka skarżąca złożyła dopiero w skardze, a wypowiadając się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego skarżąca kwestionowała jedynie ustalenia kontroli i domagała się przeprowadzenia ponownej kontroli w jej obecności. Wymaga wskazania, że przepisy ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich nieco inaczej aniżeli zasady procedury administracyjnej określone w Kodeksie postępowania administracyjnego statuują pozycję strony w postępowaniu o przyznanie pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich. Art. 21 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W przepisie art. 21 ust. 2 pkt 2 tej ustawy wskazuje się zaś, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Regulacja ta przesądza zatem, że ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 kpa, i w konsekwencji od zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 kpa nakładającej na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego "zebrania" i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy. W art. 21 ust. 2 pkt 2 obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego). Na organie nie ciąży więc obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania pomocy. W postępowaniu w sprawie przedmiotowej płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z danego faktu wywodzi skutki prawne (patrz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11, publ. Lex nr 1148355; oraz z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt II GSK 1075/10, publ. Lex nr 1070205). Uwzględniając powyższe oraz przepis art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, wyraźnie stanowiący, iż to na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, stwierdzić należy że to skarżąca, podważając wiarygodność kontroli na miejscu, a także poddając w wątpliwość okoliczności uwidocznione na zdjęciach wykonane w trakcie czynności wyjaśniających, zobligowana była przedstawić w tym zakresie wiarygodne dowody, albowiem to właśnie ona z tych kwestionowanych okoliczności chciała wywieść korzystne dla niej skutki prawne. Skoro więc, wbrew obowiązkowi z art. 21 ust. 3 ww. ustawy, nie przedstawiła takich dowodów, to tym samym nie ma żadnych podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej w tym zakresie. Z akt sprawy wynika, że organy administracyjne nie uchybiły zasadom procedury uregulowanym w art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a weryfikując wniosek skarżącej podjęły działania zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 21 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, w oparciu o źródło dowodowe, którego mocy dowodowej skarżąca w żaden sposób skutecznie nie podważyła. W związku z powyższym zarzuty dotyczące naruszenia art. 6 Kpa, art. 7 Kpa, art.8 Kpa, art. 9 Kpa, art. 10 Kpa, art. 11 Kpa należy uznać za chybione.

W świetle powyższego wskazać należy, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie ma podstaw do poddanie w wątpliwość poczynionych przez organy ustaleń co do powierzchni działki rolnej E kwalifikowanej do płatności ONW. Ustalenia te bowiem oparte zostały na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w postaci przedmiotowego wniosku, załączników graficznych, zdjęć wykonanych zarówno w toku kontroli na miejscu oraz jak i w dniu [...] r. i nie zostały podważone przez B. P. żadnym przekonywującym dowodem uzasadniającym postawienie tym ustaleniom zarzutu dowolności. Argumentacja skarżącej kwestionująca poczynione ustalenia organów, nie poparta materiałem dowodowym, jest niewystarczająca do podważenia dowodów przedstawionych przez organy. Należy przy tym zaakcentować, że zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy o płatnościach czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, kontrola ma niezwykle doniosłe znaczenie dla skutecznego funkcjonowania systemu płatności bezpośrednich w całej Unii Europejskiej. Stanowi ona gwarancję rzetelnego wydatkowania wspólnotowych środków budżetowych przeznaczonych na finansowanie tego instrumentu wsparcia dochodowego producentów rolnych. Dopiero po zakończeniu procedury kontrolnej można wydawać decyzje dotyczące płatności (ich przyznania lub odmowy przyznania). Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu: ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw/uprawy na danej działce rolnej, sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Bieluk Jerzy, Lobos-Kotowska Dorota - Komentarz do ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Wolters Kluwer Polska - Oficyna, komentarz do art. 30 ustawy).

Należy przy tym wskazać, że wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności obliguje organ do przeprowadzenia kontroli wniosku i zawartych w nim informacji przez wnioskodawcę. Szczególny tryb postępowania w tego rodzaju sprawach wyłącza obowiązek organu powiadamiania wnioskodawcy o czasie i miejscu przeprowadzania czynności kontrolnych. Kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli (art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009). Wynika stąd, że zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym. Zatem udział strony w czynnościach kontrolnych nie jest obowiązkowy. Dla prawidłowości postępowania ważne jest natomiast, by rolnik został poinformowany o jej wynikach i miał możliwość wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli. W myśl art.32 ust1 rozporządzenia, z każdej kontroli sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonej kontroli. W sprawozdaniu wskazuje się między innymi (pkt.c) sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiaru każdej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru. Zgodnie z art. 32 ust. 2, w przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię sprawozdania.

Oceniając materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że również przeprowadzona w dniu [...] r. w gospodarstwie skarżącej kontrola, dokonana została zgodnie z wszelkimi, stawianymi przez przepisy prawa, wymogami. Sąd zauważa, przy tym, że kontrole w zakresie przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności są przeprowadzane w tym sam roku kalendarzowym, w którym został złożony wniosek o płatność, natomiast kontrole kwalifikowalności powierzchni mogą być przeprowadzane w każdym czasie, do dnia wydania decyzji. Tak też było w rozpatrywanej sprawie bowiem kontrole na miejscu w gospodarstwie Wnioskodawczyni w zakresie wzajemnej zgodności zostały przeprowadzone w dniach [...] r., [...] r. oraz [...] r. , kontrole w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzono w dniach [...] r., [...] r. oraz [...] r. zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] r.

W związku z zarzutami skargi, głównie o charakterze procesowym należy zaakcentować (za organem drugiej instancji), że ogólne zasady wynikające przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zostały w sprawach tego rodzaju, co rozpoznawana, znacznie zmodyfikowane przepisami ustawy o płatnościach. Jeśli chodzi o postępowania dotyczące płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to należy stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ale z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej i przepisach ustaw krajowych, jak wynika z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach obowiązującego na dzień wydania w przedmiotowej sprawie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji Przyjęto tam bez wątpienia zasadę pierwszeństwa proceduralnych rozwiązań ustawowych względem przepisów K.p.a. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach wyznacza z kolei standard (normatywny wzorzec) prawidłowego postępowania organów przy rozpatrywaniu wniosków o płatności bezpośrednie i stanowi, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W świetle powyżej przywołanych reguł przyznawania płatności stwierdzić trzeba, że organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która jest w stanie najpełniej oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku.

W rozpoznawanej sprawie kontrole na miejscu przeprowadzone zostały z zachowaniem reguł określonych cytowanymi wcześniej przepisami, a skarżąca została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach.

Zarówno organ pierwszej instancji jak i organ w zaskarżonej decyzji przedstawił szczegółową interpretację materiału dowodowego sprawy wraz z wyjaśnieniem, dlaczego i z jakich powodów przyjął, że działka E nie potwierdza deklaracji skarżącej co do powierzchni działki uprawniającej do przyznania płatności jak i rodzaju upraw. Kontrola przeprowadzona w dniu [...] r. wykazała rozbieżności pomiędzy deklarowaną we wniosku powierzchnią kwalifikującą się do płatności, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu, w stosunku do działki rolnej E. Wnioskodawczyni deklarowała do JPO działkę rolną E o powierzchni 25,16 ha, stwierdzono 15,23 ha. Zastosowano kod błędu DR13+. W uwagach zapisano: "Obwód z pomiaru 2830 m. Pozostała część (5 wcięć) działki zabudowania, nieużytek i regularne posadzenia wierzby." , Wyniki kontroli udokumentowane zostały w protokole z czynności kontrolnych nr [...]. Przeprowadzona przez organ kontrola zgodna była z przepisami art. 30 i 31 w zw. z art. 35 ustawy o płatnościach.

Stan faktyczny upraw, to jest ich rodzaj, powierzchnia oraz sposób ich rolniczego użytkowania w roku 2011 na działce ewidencyjnej oznaczonej numerem[...] (obręb: P., gmina: [...] , powiat: [...] (woj. [...] ), którą skarżąca zdeklarowała jako działkę rolną E, został stwierdzony za pomocą kontroli na miejscu i zarówno raporty z czynności kontrolnych, jak i uzupełniający materiał dowodowy w postaci materiału fotograficznego potwierdza ustalenia odnoszące się do powierzchni kwalifikującej się do płatności JPO tzn. ugór. Materiał dowodowy pozwolił organom na stwierdzenie, że na pozostałej powierzchni istnieje nieużytek oraz kilkuletnia uprawa wierzby energetycznej oraz młode, regularne (w rzędach) nasadzenia wierzby energetycznej, co zdaniem organu przeczy stwierdzeniu skarżącej o "pojedynczych pozostałościach po nieudanej próbie nasadzenia wierzby energetycznej". To z tej przyczyny zaistniały różnice w powierzchni działek deklarowanych a rzeczywistym stanem na gruncie. Zebrane dowody uprawniały organ do ustaleń faktycznych, jakie zostały przyjęte przy określaniu skarżącej wysokości poszczególnych płatności. Należy podkreślić, iż w trakcie postępowania przed organami zarówno I jak i II instancji skarżąca nie wnioskowała o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczności, które jej zdaniem nie zostały należycie wyjaśnione. Z przywołanych rozwiązań art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach wynika niedwuznacznie, iż to na strony postępowania (uczestników), a nie na organ administracji publicznej legislator nałożył podstawową powinność aktywnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym i dowodzenia tych faktów, z których każda z nich wywodzi korzystne dla siebie konsekwencje prawne. Rola organu została ograniczona do przestrzegania tych elementów standardu, które zostały określone w art. 3 ust. 2 ustawy. Nie jest zatem rzeczą organu ustalanie konkretnych okoliczności stanu faktycznego. Obowiązek ich wykazania spoczywa bowiem na samych zainteresowanych. Nie doszło zatem do naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego przywołanych w skardze, a organy obu instancji orzekające w sprawie dostosowały się z do normatywnego wzorca zachowania wyznaczonego ramami art. 3 ust. 2 wspomnianej ustawy. Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady praworządności. W ocenie Sądu, w rozpoznawanym przypadku granice swobody nie zostały przekroczone. W każdym razie, nie można w tym zakresie zarzucić organom dowolności oceny.

Chybione są w całości te zarzuty skargi adresowane do organów ARiMR, w których stwierdzono rzekome luki w gromadzeniu przez organy materiału dowodowego i dokonywaniu ustaleń. Uszło bowiem uwagi skarżącej, to że – zgodnie z postanowieniem art. 3 ust. 3 in fine ustawy o płatnościach. – ciężar dowodu, a więc przedstawiania takich środków dowodowych, które potwierdzałyby twierdzenia skarżącej obciążał ja samą. Należy zauważyć, że wniosek o przesłuchanie świadka skarżąca złożyła dopiero w skardze, a nie w trakcie postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2011. To wtedy (a nie dopiero w skardze) należało zwrócić uwagę organu na konieczność wyjaśnienia dodatkowych kwestii, powstałych w związku ze złożonym wnioskiem. Sąd dokonuje bowiem oceny sprawy na podstawie akt. W standardzie tej oceny nie mieszczą się już natomiast rzekome zaniedbania organu, które – w świetle postanowienia art. 3 ust. 3 in fine ustawy o płatnościach – okazują się po prostu zaniedbaniami samej strony skarżącej, na etapie postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu zarzut skarżącej, że organy nie wskazały podstawy, ani przyczyny odmowy przyznania wnioskowanych płatności jest chybiony. Organy obu instancji odmawiając przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności szczegółowo opisały stwierdzone nieprawidłowości wykryte w wyniku kontroli, należycie przedstawiły wyliczenie procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną, wskazały prawidłowo dowody na jakich dokonane zostały niewadliwe ustalenia faktyczne, na których oparte zostało rozstrzygnięcie sprawy.

Podstawowym środkiem dowodowym w niniejszej sprawie była dokumentacja z przeprowadzonej kontroli, w tym protokół z kontroli z [...] r., któremu należy przypisać walor wiarygodności. Skarżąca pomimo zgłaszanych do tego protokołu zastrzeżeń nie podważyła skutecznie wniosków, jakie z niego wypływają.

Bezpodstawny jest zarzut skarżącej o błędnym ustaleniu przez organ stanu gruntu i zasiewu na działce E, bowiem ustalenia w tej materii znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, w szczególności w postaci zapisów raportu z czynności kontrolnych i fotografii wykonanych w toku czynności sprawdzających.

Tymczasem zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli spełni wszystkie wymienione w przepisie w art. 7 przesłanki ustawowe. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa), do których została przyznana jednolita płatność obszarowa (art. 7 ust. 2 ustawy). Jednocześnie, stosownie do brzmienia art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., jeśli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną w wyniku przeprowadzonej kontroli, przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Jeśli różnica przekracza 50 %, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym, a zatwierdzonym.

W rozpoznawanej sprawie organy zastosowały – prawidłowo – drugą dyspozycję, skoro wspomniana różnica przekraczała 20 % (Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w stosownych obliczeniach organów). Za w pełni uzasadnioną należało przeto uznać odmowę przyznania skarżącej jakichkolwiek płatności bezpośrednich na rok 2011.

W ocenie Sądu organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów oraz działał w niniejszej sprawie zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Również organ drugiej instancji w sposób prawidłowy zweryfikował ustalenia organu pierwszej instancji, wskazał właściwe przepisy i prawidłowo je zastosował. Należy wskazać ponadto, że rozstrzygniecie organu to nie tylko sentencja decyzji ale też jego uzasadnienie, a w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu daje podstawy skarżącej do pojęcia woli organu w oparciu o obowiązujący porządek prawny. Organ dopełnił powinności tak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego jak i prawidłowej jego oceny, nie naruszając w tym względzie podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena zebranych w sprawie dowodów znalazła swój wyraz w szerokim uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i zdaniem Sądu jest ona prawidłowa.

Sąd badając sprawę w pozostałym zakresie, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, nie dopatrzył się uchybień mogących stanowić podstawę uchylenia decyzji jako niezgodnej z prawem.

Ponieważ skontrolowana decyzja odpowiada prawu, skargę należało oddalić, uwzględniając dyspozycje art. 151 p.p.s.a.