Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 437/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia w całości
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 156 par. 1 pkt 4,  art. 125 par. 1, art. 15
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145,  art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu sporządzenia i przedłożenia oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, podając w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia Z. W. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. G. z dnia [...] r. (znak: [...]), którym nakazano inwestorom tj. J. K., Z. K., T. K., B. K., J. S., D. W., A. J. i Z. Z., sporządzenie i przedłożenie oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym nr [...] położonym w C. (działka nr [...]), związanych z zabudową ściankami działowymi pomieszczenia strychowego, tj. wykonaniem ośmiu sztuk boksów w wyżej wymienionym budynku, ze wskazaniem prac niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, w terminie do dnia 30 września 2010 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. G. przeprowadził na wniosek Z. W. postępowanie w sprawie samowolnej zabudowy części strychu w budynku nr [...] położonym w C., na działce nr [...]. Zawiadomieniem z dnia 26 lipca 2010 r. organ powiatowy poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego i przeprowadzeniu dowodu. W wyniku dokonanych przez organ I instancji w dniu 12 sierpnia 2010 r. czynności kontrolnych z udziałem zainteresowanych stron, stwierdzono, że w pomieszczeniu strychowym budynku wykonano zabudowę ściankami działowymi z płyt wiórowych oraz OSB i wydzielono osiem boksów. Inwestorami wyżej wymienionych robót budowlanych byli: J. K., Z. K., T. K., B. K., J. S., D. W., A. J. oraz Z. Z.. Na wykonanie robót budowlanych związanych z zabudową przedmiotowego strychu inwestorzy nie uzyskali wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W tak kształtującym się stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. G. wydał postanowienie z dnia [...] r. nakazujące inwestorom sporządzenie i przedłożenie oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym nr [...] położonym w C. (działka nr [...]), związanych z zabudową ściankami działowymi pomieszczenia strychowego, tj. wykonaniem ośmiu sztuk boksów w tym budynku, ze wskazaniem prac niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, w terminie do dnia 30 września 2010 r. Dalej stwierdzono, że w dniu 24 września 2010 r. do organu I instancji wpłynęła wymagana ocena techniczna sporządzona przez osobę uprawnioną – M. S.. Natomiast w ustawowo zakreślonym terminie przywołane postanowienie zostało oprotestowane przez stronę – Z. W., która złożyła zażalenie.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wyjaśnił, że podstawę prawną postanowienia organu I instancji stanowi art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), w myśl którego: organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Obowiązek taki może zostać nałożony tylko w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Przepis ten należy rozpatrywać łącznie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym (...) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Jeżeli więc organ nadzoru budowlanego stwierdzi nieodpowiedni stan techniczny obiektu, powinien wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Jeżeli jednak ma wątpliwości, czy stan techniczny obiektu jest odpowiedni, czy nie, może nakazać wymienionym wcześniej podmiotom przedłożenie na ich koszt odpowiednich ocen technicznych i ekspertyz. Wątpliwości te muszą być jednak uzasadnione. Organ prowadzący postępowanie zobligowany jest każdorazowo wykazać istnienie obiektywnej przyczyny uzasadniającej nałożenie na stronę postępowania obowiązku, o którym mowa w art. 81 c ust. 2. Dopiero, gdy organ wykaże, że dokonanie takiej oceny ze względu na znaczny stopień skomplikowania robót lub inne trudności nie jest możliwe lub gdy samodzielnie dokonana ocena wykazała uzasadnione wątpliwości co do wykonanych robót, możliwe jest nałożenie na stronę omawianego obowiązku.

Zdaniem organu II instancji w świetle ustaleń stanu faktycznego nie budziła zastrzeżeń zasadność wydanego postanowienia. Dokonana przez organ powiatowy ocena robót budowlanych polegających na zabudowie ściankami działowymi pomieszczenia strychowego w budynku mieszkalnym nr [...] w C. wykazała wątpliwości co do jakości przedmiotowych robót, czemu organ nadzoru budowlanego dał wyraz w uzasadnieniu pierwszoinstancyjnego postanowienia. Również określenie osób zobowiązanych do wykonania skarżonego postanowienia nie budziło wątpliwości organu odwoławczego. Zauważyć należy, że jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu oględzin strychu w budynku mieszkalnym nr [...] w C. z dnia [...] r., inwestorami robót budowlanych związanych z zabudową strychu byli J. K., Z. K., T. K., B. K., J. S., D. W., A. J. oraz Z. Z.. Przepis art. 81c ust. 1 i 2 prawa budowlanego wprost przewiduje możliwość nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy na wskazane w tym przepisie podmioty. Umożliwia, więc przerzucenie obowiązku przeprowadzenia tego dowodu, który zgodnie z regułami postępowania administracyjnego obciąża organ, na stronę tego postępowania.

Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 199 Kodeksu cywilnego do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd powszechny właściwy dla miejsca położenia nieruchomości a nie przez organ nadzoru budowlanego. Celem prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego postępowań jest doprowadzenie obiektu budowlanego lub robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, przy czym przez stan zgodności z prawem rozumieć należy tylko prawidłowość pod względem techniczno-budowlanym. W rezultacie może dojść nawet do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych przez inwestora z naruszeniem prawa własności. W takim przypadku pokrzywdzeni mogą dochodzić swoich praw nie przed organami nadzoru budowlanego, tylko przed sądem powszechnym. Wskazano, że organ nadzoru budowlanego jako organ administracyjny nie jest uprawniony do występowania w imieniu szeroko pojętego

interesu strony do zainicjowania postępowania sądowego na gruncie prawa cywilnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na opisane na wstępie postanowienie wniosła Z. W.. W skardze wskazała, że inwestorzy wymienieni w postanowieniu nie uzyskali wymaganego prawem pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia robót, a według prawa budowlanego powinni posiadać, jako wspólnota mieszkaniowa, przede wszystkim uchwałę oraz oświadczenie o prawie do nieruchomości z podpisami i zgodą wszystkich współwłaścicieli lokali w budynku nr [...] w C.. Zdaniem Skarżącej w postępowaniu administracyjnym powinno być wykazane, na podstawie jakiej uchwały można dokonać odbudowy pomieszczeń strychowych. Byłby to bowiem podstawowy dokument, który decydował o powstaniu zabudowy na części wspólnej w budynku. Zwróciła uwagę, że zabudowano nielegalnie 8 boksów. Podkreśliła, że odbudowy obiektów budowlanych można dokonać, jeśli posiada się prawo do nieruchomości, tymczasem inwestorzy nie wykupili strychu przy wykupie lokali i nie ponieśli z tego tytułu żadnych kosztów. Wskazała, że inwestorzy naruszyli prawo nie posiadając uprawnienia do zabudowy. Skarżąca wyjaśniła, że strych jest częścią wspólną, która jest ogólnodostępna "występująca bez żadnych zabudowań", o czym świadczy inwentaryzacja budynku z 2003 r. Ponadto zauważyła, że organ I instancji wadliwie zastosował art. 50 Prawa budowlanego, który reguluje inne kwestie niż art. 48 ust. 1 i art. 49b Prawa budowlanego. Zdaniem Skarżącej w rozpatrywanej sprawie doszło do odbudowy pomieszczeń strychowych, co oznacza, że należało zastosować przepis art. 49b Prawa budowlanego, który nakłada na inwestorów obowiązek przedstawienia określonych dokumentów powstałych budowli, aby można było zgodnie z prawem dokonać ich legalizacji. Wątpliwość Skarżącej budzi, dlaczego organy obu instancji nie żądały od inwestorów tych dokumentów (uchwała oraz oświadczenie o prawie do nieruchomości z podpisami i zgodą wszystkich współwłaścicieli lokali). Ponadto w skardze wskazano, że organy obu instancji nie wzięły pod uwagę, że wskutek samowoli budowlanej powstała zabudowa strychowa, którą należy zalegalizować, ale procedura ta musi mieć podstawę prawną i oparcie w niezbędnych dokumentach.

Odnosząc się do oceny technicznej wykonanych robót budowlanych Skarżąca zwróciła uwagę, że sprawy tej nie poruszała w swoim zażaleniu. Podkreśliła, że organy nadzoru budowlanego nie podjęły działania w związku z jej zgłoszeniem samowoli budowlanej dokonanej bez dokumentacji i zgody wszystkich współwłaścicieli budynku, co doprowadziło do tego, że nie została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę. Podkreśliła, że ani inwestorzy, ani organy obu instancji nie potrafią udowodnić, że kwestionowana zabudowa powstała zgodnie z prawem budowlanym. Wskazała, że w zaskarżonym postanowieniu poruszano jedynie kwestie dotyczące jakości materiałów budowlanych, a należało odnieść się do problemu samowoli budowlanej. Skarżąca podała, że inwestorzy nie są właścicielami strychu i nie udowodnili, że mieli prawo do zabudowy, a organy nadzoru budowlanego potwierdziły ich bezprawne działanie, zamiast nakazać rozbiórkę obiektu. Skarżąca nie zgodziła się także na "odsyłanie jej" do sądów powszechnych i stanowczo podkreśliła brak zgody na rozstrzygnięcia organów obu instancji, ponieważ zostały naruszone prawa budowlane i prawa wspólnoty mieszkaniowej, co uderza w jej prawo i interes prawny.

W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Powołał się na merytoryczne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia i ocenił, że zarzuty i wywody zawarte w skardze nie mają wpływu na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

W toku postępowania sądowadministracyjnego ujawniła się okoliczność, że uczestniczka postępowania I. S. zmarła, wskutek czego Sąd postanowieniem z dnia 30 marca 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 731/10) zawiesił postępowanie w sprawie. Zażalenie Z. W. na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 lipca 2011 r. (sygn. akt II OZ 561/11). Następnie na skutek wyznaczenia kuratora spadku po zmarłej I. S., Sąd postanowieniem z dnia 29 czerwca 2012 r. (sygn. akt II SA/Wr 731/10) podjął zawieszone postępowanie.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 9 sierpnia 2012 r. kurator spadku po zmarłej uczestniczce postępowania I. S. aplikant adwokacki K. S. wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak nie z powodów w niej wskazanych.

Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia kryterium legalności w rozpoznawanej sprawie jest zaskarżone postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Trzeba więc wyjaśnić, że postępowanie przed organem administracji publicznej, aby mogło być określone mianem postępowania administracyjnego musi posiadać przedmiot i strony tego postępowania, a oba te elementy wynikać muszą z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Należy więc zauważyć, że postępowanie administracyjne przed organem nadzoru budowlanego I instancji toczyło się w przedmiocie samowolnej zabudowy części strychu w budynku nr [...] w C.. Postanowienie organu I instancji wydano na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), który to przepis stanowi, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W ustępie pierwszym tego przepisu jest mowa o następujących osobach: uczestnicy procesu budowlanego, właściciel i zarządca obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 17 Prawa budowlanego uczestnikami procesu budowlanego są: inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant i kierownik budowy lub kierownik robót. Zgodnie z art. 81c ust. 3 Prawa budowlanego na postanowienie wydawane w tym trybie przysługuje zażalenie.

Z zacytowanych przepisów wynika, że ustawodawca sformułował katalog stron postępowania w sprawie nałożenia obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Skoro obowiązek ten może być nałożony tylko na osoby enumeratywnie wymienione w cytowanym przepisie, to znaczy, że wyłącznie tym osobom przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Z okoliczności, że to na te osoby może być nałożony pewien obowiązek (przymus), wynika, iż osoby te jako jedyne mają interes prawny w tym postępowaniu. Pogląd przyjęty przez Sąd w rozpoznawanej sprawie znalazł już uznanie w judykaturze, gdzie podkreśla się, iż stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1407/05 oraz wyroki WSA w Warszawie: z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1890/09 i z dnia 16 października 2009, sygn. akt VIII SA/Wa 357/09 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że postanowienie organu I instancji zostało skierowane do inwestorów, czyli osób, które odpowiadały czy też odpowiadają za przeprowadzone roboty budowlane. Zasadnie zatem organ stopnia powiatowego uznał, iż stronami postępowania administracyjnego w tej sprawie są inwestorzy. Natomiast swoje postanowienie przekazał "do wiadomości" także innym podmiotom i osobom, które mogły być nim zainteresowane, w tym także Z. W. (obecnie: skarżącej). Natomiast organ II instancji na skutek rozpatrzenia zażalenia Z. W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, przyjmując, że Z. W. (i większość osób zainteresowanych) jest stroną tego postępowania. W ocenie Sądu na etapie postępowania przed organem II instancji doszło do uchybienia przepisowi art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ uznano za stronę osobę (osoby), która w rzeczywistości stroną postępowania nie była. Skarżąca Z. W. nie należy do kręgu inwestorów, nie jest również zarządcą obiektu. Przysługuje jej wprawdzie prawo własności jednego lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku w C. nr [...] wraz z udziałem w prawie własności części wspólnych nieruchomości, jednak nie można z tego wnosić, że ma ona z tego tytułu interes prawny w postępowaniu. Interes prawny w omawianym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma bowiem wspólnota mieszkaniowa, do której przynależność jest obowiązkowa i która wykonuje czynności związane z zarządem nieruchomością (zob. art. 6 oraz art. 21 i art. 22 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Natomiast skarżąca Z. W. ma w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie przywołanego przepisu Prawa budowlanego, a dotyczącym jakości materiałów i robót budowlanych, jedynie interes faktyczny, przejawiający się w tym, że pewne rozwiązania architektoniczne mogą jej bardziej lub mniej, albo wcale nie odpowiadać. Swoistym wyrazicielem tego interesu faktycznego (jak i interesów faktycznych innych swoich członków) jest właśnie wspólnota mieszkaniowa, której wzmiankowany przepis Prawa budowlanego nadał przymiot strony w tym postępowaniu administracyjnym. Z posiadania przez Skarżącą interesu faktycznego w tym konkretnym postępowaniu nie wynika jednak, że ma ona interes prawny podlegający ochronie, a zatem nie sposób uznać jej za stronę omawianego postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Pamiętać przy tym należy, że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, co oznacza że postępowanie w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania przewidzianego w ustawie Prawo budowlane, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadnić wszczęcie takiego postępowania. Stroną postępowania prowadzonego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, do którego właściwy organ skierował nakaz dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Dopiero po analizie dostarczonych przez stronę tego wpadkowego postępowania dokumentów (lub w razie ich niedostarczenia) właściwy organ będzie podejmował dalsze działania oraz wszczynane mogą być inne postępowania administracyjne, w których krąg stron może być kształtowany inaczej niż postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Z akt administracyjnych dostarczonych Sądowi wynika, że postępowanie dotyczące zabudowy spornego strychu w istocie miało dalszy ciąg, bowiem inwestorzy żądaną przez organ powiatowy dokumentację przedstawili. W rozpoznawanej obecnie sprawie pozostaje to jednak bez wpływu na dalszy tok rozważań.

Jak zasadnie wskazuje się w literaturze prawniczej, podmiot, do którego skierowano decyzję, nie będąc stroną, nie będzie miał ani interesu prawnego, ani też obowiązku, o którym zgodnie z prawem należało rozstrzygnąć w decyzji administracyjnej załatwiającej sprawę (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, komentarz do art. 156, Legalis 2012). To samo dotyczyć będzie postanowienia, w którym nakłada się obowiązki na stronę postępowania, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Trzeba zatem powiedzieć, że skoro Z. W. nie była stroną postępowania przed organem I instancji (nie należy do grona inwestorów, na których nałożono określone obowiązki), to nie przysługiwało jej zażalenie na wydane przez organ powiatowy postanowienie. Stwierdzenie to jest uzasadnione także w kontekście przepisu art. 125 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, z którego wynika, że prawo wniesienia zażalenia służy wyłącznie stronie. W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu postanowienie, które skierowano m.in. do Z. W. zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie, a zatem zaszła przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, która uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.

Godzi się w tym miejscu jeszcze rozważyć, czy zasadne byłoby ewentualne stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w części. Możliwość taką dopuszcza się zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze, oraz w przepisie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jednak w rozpoznawanej sprawie doszło do kumulacji uchybień, która wyklucza częściowe stwierdzenie nieważności. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie wydano na skutek rozpatrzenia zażalenia wniesionego przez osobę niebędącą stroną, czym naruszono również zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego) i zasadę trwałości rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania. Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w jakiejkolwiek części prowadziłoby do pozostawienia w obrocie aktu administracyjnego, który w ogóle nie powinien był być wydany. Należało zatem orzec o stwierdzeniu nieważności zaskarżonego postanowienia uznając, że akt ten w całości nie może się ostać. W dalszym postępowaniu organ II instancji winien wydać rozstrzygnięcie wskazujące na to, że zażalenie Z. W. jest niedopuszczalne z powodów, które Sąd wskazał rozpoznając niniejszą sprawę.

Na marginesie trzeba jeszcze zauważyć, że w zaskarżonym postanowieniu organu II instancji katalog stron (czy też osób, które organ uznał za stronę) wskazano w rozdzielniku, który nie został podpisany, co stanowi z kolei naruszenie art. 124 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przewidującego, że postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Zarówno podpis osoby upoważnionej jak i oznaczenie stron są elementami obligatoryjnymi postanowienia. Jeżeli zatem organ decyduje się na umieszczenie katalogu stron w załączniku do postanowienia (tzw. rozdzielniku), to również tenże załącznik powinien być podpisany przez osobę upoważnioną do wydania postanowienia. Trzeba jednak powiedzieć, że to uchybienie nie miało bezpośredniego wpływu na podjęte przez Sąd rozstrzygnięcie, wobec wskazania dalej idącej wadliwości zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się jeszcze do argumentów powoływanych przez Skarżącą należy powiedzieć, że na obecnym etapie Sąd nie jest władny dokonywać ustaleń, czy zabudowa spornego strychu nastąpiła zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, ponieważ w tym zakresie właściwe pozostają organy nadzoru budowlanego, mogące podejmować szereg rozstrzygnięć, których zgodność z prawem podlegać będzie kontroli. Natomiast jeżeli chodzi o kwestie związane ze współwłasnością nieruchomości, to trzeba wskazać, że ewentualne spory między współwłaścicielami rozstrzygać może sąd powszechny działający na wniosek uprawnionych podmiotów, a nie sąd administracyjny.

W pkt I wyroku orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., natomiast podstawą prawną pkt II wyroku jest art. 152 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.