Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 118/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ art. 200 w zw. z art. 205 § 1art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: ART. 145 PAR. 1 PKT 5, par. 1, art. 145a par. 1, art. 145b par. 1, art. 156 par. 1, art. 66 par. 2, 1, art. 107 par. 1 pkt 6, par. 3, art. 15, art. 8,  ART. 145-ART. 152,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2018 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Ś.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania pomocy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.na rzecz S. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1.1 Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: dyrektor) decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B.-Z. (dalej: kierownika) z [...] r. nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej nr [...] z [...] r. oraz o odmowie przyznania pomocy.

1.2 W uzasadnieniu decyzji dyrektor wyjaśnił, że do Biura Powiatowego ARiMR w B.-Z. wpłynął 1 sierpnia 2011 r. wniosek S.S. o przyznanie pomocy na zalesienie. Kierownik decyzją z [...] r. przyznał pomoc w kwocie 22.355,40 zł. S.S. otrzymał płatność za pierwszy rok realizacji planu zalesienia oraz w latach 2013-2015 na podstawie składanych wniosków o wypłatę pomocy na zalesianie.

W dniu 13 czerwca 2016 r. S.S. wystąpił z wnioskiem o wypłatę pomocy na zalesianie za rok 2016. Decyzją z 22 maja 2017 r. kierownik przyznał S.S. pomoc na zalesianie za 2016 rok.

1.3 W dniu 31 maja 2017 r. P.S. (syn S.S.) złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B.-Z. wniosek o przyznanie płatności na rok 2017, w którym zgłosił żądanie wypłaty pomocy na zalesienie. Następnie 2 czerwca 2017 r. P.S. złożył wniosek o przywrócenie terminu na złożenie wniosku transferowego w sprawie przyznania pomocy na zalesienie w ramach PROW 2007-2013 po S.S.. Poinformował, że przyczyną niezłożenia dokumentów w terminie była długotrwała niezdolność do pracy spowodowana bólami głowy, będącymi następstwem wypadku do którego doszło 15 listopada 2014 r. Wyjaśnił, że 31 maja 2017 r. złożył wniosek o przyznanie płatności za 2017 rok i wtedy osoba przyjmująca wniosek sprawdziła jego kompletność zwracając uwagę, że nie zostało złożone oświadczenie o przejęciu zobowiązania związanego z udzieloną pomocą na zalesianie gruntów rolnych. Przez cały okres posiadania gospodarstwa P.S. podejmował działania mające na celu kontynuowanie zobowiązania zalesieniowego pomimo, że formalnie takiego oświadczenia nie złożył. Zawiadamiając jednak Gminę S.-Z. o przejęciu gospodarstwa od rodziców wskazał, że przejmuje wszelkie zobowiązania jakie ciążyły na jego ojcu, w tym wobec ARiMR, kontynuując je nieprzerwalnie w dalszym czasie. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona dopełniła czynności, dla której był określony termin składając wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie (PROW 2007-2013) w przypadku przeniesienia własności lub współwłasności wszystkich gruntów lub ich części objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesienie. Do ww. wniosku transferowego dołączony został akt notarialny, z którego wynika, że wszystkie działki rolne objęte wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie zostały przekazane przez S.S. w dniu 28 grudnia 2016 r. na rzecz syna.

1.4 W dniu 9 czerwca 2017 r. kierownik wznowił z urzędu postępowanie zakończone ww. decyzją z dnia [...] r. Decyzją z [....] r. orzekł o uchyleniu decyzji dotychczasowej nr [...] z [...] r. i odmowie przyznania S.S. pomocy finansowej z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz zalesiania gruntów innych niż rolne.

1.5 Dyrektor powołał przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 153, dalej: rozporządzenie zalesieniowe), w tym § 18 ust. 7 i ust. 5 pkt 3a oraz § 15 ust. 1. Wyjaśnił, że uprawnienie do pomocy na zalesianie związane jest przede wszystkim z faktycznym posiadaczem gruntów objętych zobowiązaniem. Przepisy przewidują przeniesienie uprawnienia na inny podmiot w związku z przeniesieniem prawa posiadania gruntów objętych zobowiązaniem wieloletnim na ten inny podmiot, uzależniając jednakże następstwo w zakresie uprawnienia do płatności od spełnienia konkretnych przesłanek, w tym złożenia stosownego wniosku w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania gruntów objętych wnioskiem.

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowana okoliczność, że w dniu 28 grudnia 2016 r. w wyniku zawartej umowy darowizny doszło do przeniesienia prawa własności działek (objętych wnioskiem S.S. o przyznanie pomocy na zalesianie, odnośnie których przyznano pomoc na zalesianie na mocy decyzji organu pierwszej instancji) na rzecz P.S.. W ocenie S.S. nie można przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, ponieważ wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu.

1.6 Organ wyjaśnił, że we wznowionym postępowaniu zasadnicze znaczenie miało ustalenie, czy w sprawie zaistniała okoliczność wskazana w postanowieniu jako przesłanka wznowienia. Kierownik wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną ze względu na to, że po wydaniu decyzji ujawnione zostały nowe okoliczności istotne dla sprawy. Do kierownika w dniu 2 czerwca 2017 r. wpłynął akt notarialny wniesiony przez P.S., na mocy którego przeniesiono własności gruntów objętych zobowiązaniem podjętym przez S.S.. Powyższe okoliczności mają znaczenie w kontekście ustalenia prawidłowości rozstrzygnięcia z 23 listopada 2017 r., bowiem uprawnienie do pomocy na zalesienie jest związane nie tylko z osobą wnioskodawcy, ale przede wszystkim z faktycznym posiadaczem gruntów objętych zobowiązaniem.

W przedmiotowej sprawie organem, który wydał ostateczną decyzję z 22 maja 2017 r. o przyznaniu pomocy na zalesienie był kierownik będący organem właściwym w sprawach przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" na podstawie przepisu art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2017 r, poz. 1856). Natomiast kserokopia umowy darowizny z 28 grudnia 2016 r., złożona 29 marca 2017 r. do Biura Wsparcia Inwestycyjnego Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR na potrzeby pomocy dla "Młodych rolników", znajdowała się w materiałach będących w dyspozycji dyrektora a nie kierownika. Kserokopia umowy darowizny z 28 grudnia 2016 r. wraz z wyjaśnieniami syna skarżącego o prowadzeniu przez niego działalności rolniczej na gruntach będących przedmiotem wniosku skarżącego o przyznanie płatności zalesieniowej została złożona w Biurze Powiatowym ARiMR w B.-Z. w dniu 2 czerwca 2017 r. i dopiero w tej dacie kierownik powziął wiadomość, że S.S. nie był uprawniony do otrzymania płatności zalesieniowej.

1.7 Organ za bezpodstawny uznał zarzut uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wyjaśnił, że wznawiając postępowanie poinformował stronę o przysługującym prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W sprawie brak jest okoliczności, z których można byłoby wyprowadzić wniosek, że strona skarżąca uchybienie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: k.p.a.), czyli brak zawiadomienia przed wydaniem decyzji, wiąże z konkretnymi skutkami. Organ wskazał również, że nie ciąży na nim obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie. S.S. składając swój podpis na formularzu wniosku zobowiązał się tym samym do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, pobieranie lub wypłacenie pomocy na zalesianie oraz o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego danych objętych wnioskiem, powstałej w okresie trwania zobowiązań, a w szczególności jeżeli zmiana ta dotyczy przeniesienia własności części albo wszystkich działek objętych wnioskiem na rzecz innego rolnika. Jednocześnie strona oświadczyła, że znane jej są zasady przyznawania pomocy na zalesianie. Stąd S.S. został należycie poinformowany o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Dyrektor podniósł, że ograniczony jest do rozpatrzenia sprawy w zakresie, w jakim uczynił to przed nim organ pierwszej instancji oraz do orzekania tylko o mocy prawnej zaskarżonej decyzji. Stąd nie odniósł się do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku P.S. ze względu na to, że ramami niniejszego postępowania objęta została sprawa wniosku S.S. za 2016 r. w trybie wznowieniowym.

2.1 Na powyższą decyzję S.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o uchylenie decyzji dyrektora oraz poprzedzającej ją decyzji kierownika. Zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w konsekwencji nie ustalenie, czy doszło do przejęcia zobowiązania zalesieniowego;

- art. 15 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ przeprowadzenia postępowania zmierzającego do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie ograniczenie się do kontroli postępowania w pierwszej instancji;

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania do czasu wyjaśnienia, czy w sprawie doszło do przejęcia zobowiązania zalesieniowego przez P.S.;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji;

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 15 rozporządzenia zalesieniowego poprzez uznanie, że zaszły przesłanki do wznowienia postępowania, w sytuacji w której organ nie ustalił, czy doszło do przejęcia zobowiązania zalesieniowego.

2.2 W uzasadnieniu skargi S.S. zarzucił, że nie została wyjaśniona najważniejsza kwestia, mianowicie czy dokumenty złożone przez P.S. skutkują tym, że doszło do przejęcia zobowiązania zalesieniowego, a tym samym, czy były podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Wyjaśnił, że P.S. po złożeniu 2 czerwca 2017 r. do kierownika wszelkich niezbędnych dokumentów związanych z przejęciem zobowiązania zalesieniowego dowiedział się, że dokumenty zostały złożone po terminie, złożył wniosek o przywrócenie terminu oraz wystąpił do Urzędu Gminy w N.K. o przesłanie złożonego w dniu 3 marca 2017 r. podania do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (w którym poinformował m.in., że w związku z przejęciem gospodarstwa rolnego po rodzicach przejął i będzie kontynuował wszelkie zobowiązania ciążące na rodzicach, w tym w stosunku do Urzędu Gminy, Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Agencji Rynku Rolnego). W odpowiedzi urząd gminy przesłał zawiadomienie z 19 czerwca 2017 r. w którym poinformował, że podanie w zakresie w którym dotyczyło urzędu gminy zostało uczynione przedmiotem rozpoznania, natomiast w pozostałym zakresie pouczono, że stosownie do art. 66 § 1 i 2 k.p.a. podanie złożone do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wraz z przedmiotowym zawiadomieniem w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia uważa się za złożone w terminie złożenia podania do Urzędu Gminy w N.K., czyli w dniu 3 marca 2017 r.

Zdaniem skarżącego, ponieważ jego syn postąpił zgodnie z pouczeniem znajdującym się w zawiadomieniu, zachował termin do złożenia oświadczenia o kontynuowaniu zobowiązania zalesieniowego, a tym samym brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji.

2.3 Po otrzymaniu postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania skarżący zwrócił się z wnioskiem o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia wniosku złożonego przez syna. Organ odmówił zawieszenia postępowania wskazując, że jego wynik nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie skarżącego, ustalenie tej okoliczności jest istotne z punktu widzenia postępowania, ponieważ uznanie, że oświadczenie o przejęciu i kontynuowaniu zobowiązania zalesieniowego zostało złożone w terminie powinno skutkować przyjęciem, że prowadzone postępowanie było bezprzedmiotowe.

2.4 S.S. zakwestionował stanowisko dyrektora, który podniósł, że ograniczony jest do rozpoznania sprawy w zakresie, w jakim uczynił to przed nim organ pierwszej instancji. Skarżący wskazał, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i polega na dwukrotnym merytorycznym zbadaniu sprawy.

2.5 Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że kierownik dysponował wiedzą o przejęciu gospodarstwa od 2 czerwca 2017 r. W dokumentach dotyczących sprawy będących w posiadaniu kierownika znajduje się pismo Departamentu Finansowego ARIMR z którego wynika, że kierownik 31 maja 2017 r. zwrócił się z pismem o "wstrzymanie płatności na rzecz beneficjenta S.S.". Oznacza to, że przed 31 maja 2017 r. kierownik posiadał informacje skutkujące tym, że wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie płatności. Dyrektor nie ustalił od kiedy kierownik i w oparciu o jakie dokumenty posiadał wiedzę o tym, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, pomimo, że skarżący wskazywał, że już 2 stycznia 2017 r. taka informacja została przekazana pracownikom Biura Powiatowego w Busku Zdroju.

2.6 W styczniu 2017 r. zmianie uległ organ, który rozpatrywał sprawę w ramach działania "Młody rolnik". Dotychczas organem właściwym był kierownik natomiast od 18 stycznia 2018 r. sprawy zostały przekazane dyrektorowi, punkt zamiejscowy Oddziału Regionalnego ARIMR w Busku Zdroju. Sprowadza się to do tego, że dokumenty składane przez rolników w ramach działania "Młody rolnik" są przyjmowane, podobnie jak sprawy należące do właściwości kierownika, w tym samym miejscu, przez pracowników biura powiatowego. Taki podział przeczy prezentowanej teorii podziału organów, do której odwołuje się organ.

3.1 W odpowiedzi na skargę dyrektor wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że wniosek P.S. o przyznanie pomocy finansowej na operację typu "Premie dla młodych rolników" został wniesiony 3 lutego 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B.-Z., który był wówczas właściwy do przyjęcia takiego wniosku. W dniu 3 lutego 2017 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 stycznia 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 208), na mocy którego zmieniła się właściwość organów, tj. z kierownika na dyrektora. Stąd też kserokopia umowy darowizny złożona na potrzeby pomocy dla "Młodych rolników" w dniu 29 marca 2017 r. do Biura Wsparcia Inwestycyjnego Ś.Oddziału Regionalnego ARiMR (tak jak na to wskazuje pieczęć wpływu dokumentu), znajdowała się w materiałach będących w dyspozycji dyrektora a nie kierownika, jak utrzymuje skarżący. Pracownicy zatrudnieni w Biurze Wsparcia Inwestycyjnego Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wykonują zadania tylko i wyłącznie powierzone w zakresie działalności tego biura, nawet jeśli miejscem wykonywania ich pracy jest pozamiejscowe biuro.

3.2 Dyrektor za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wyjaśnił, że przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie nie może być postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, bowiem jest postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. Organ w niniejszym postępowaniu nie jest uprawniony do kontroli legalności postępowania dotyczącego zasadności wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oraz odmowy zawieszenia takiego postępowania.

3.3 Dalej organ wyjaśnił, że 31 maja 2017 r. P.S. zgłosił się do biura w celu wniesienia wniosku za 2017 r. i wówczas pracownik przyjmujący ten dokument zauważył, że P.S. nie dopełnił procedury transferowej, o czym poinformował wnioskodawcę. Na tej podstawie skierowano pismo do centrali z prośbą o wstrzymanie realizacji listy zleceń płatności dla S.S.. Jak się później okazało, płatności te zostały zrealizowane we wcześniejszym terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

4.1 Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola ta ogranicza się więc do badania, czy rozpoznając sprawę nie naruszyły one prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako p.p.s.a.).

Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, co uzasadniało ich uchylenie.

4.2 W pierwszej kolejności analizie należy poddać przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Zaskarżoną do Sądu decyzją dyrektor utrzymał w mocy decyzję kierownika, który ustalił, że w sprawie zachodzą przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Należy wyjaśnić, że uregulowane w przepisach od art. 145 do art. 152 k.p.a. wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą charakter nadzwyczajny, pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową. Decyzje administracyjne mogą być dotknięte różnego typu wadami. Część z nich stanowi wady nieistotne, które mogą być usunięte w drodze uzupełnienia, sprostowania, wyjaśnienia (por. art. 111-113). Oprócz tego istnieją jednak wady istotne wymienione w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145b § 1 oraz art. 156 § 1 k.p.a. Mają one różny charakter, wywierają w związku z tym odmienne skutki. Decyzje dotknięte nimi funkcjonują w obrocie prawnym do czasu ich wyeliminowania we właściwym trybie.

Wady z art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. są istotnymi wadami postępowania. Nie jest jednak wiadome, jaki wpływ wywarły one na decyzję administracyjną. Mogą spowodować więc jedynie wzruszalność decyzji. Dlatego też wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia, czy jakaś wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Skutki prawne decyzji wzruszalnych są zatem uznane przez prawo, a nowym aktem pozbawia się jedynie zdolności ich wywoływania w przyszłości.

4.3 W przedmiotowej sprawie organy wskazały na przyczynę wznowienia zawartą w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Stanowi on, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepis ten może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Po drugie, nowe okoliczności faktyczne lub dowody istnieją w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie, nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności, o jakich mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, istniejący w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nieznany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia.

Zdaniem organów, zostało wykazane istnienie nowych okoliczności, które winny skutkować odmową przyznania S.S. pomocy na zalesianie za 2017 rok. Tą nową okolicznością nieznaną organowi w dniu wydawania decyzji z 22 maja 2017 r. o przyznaniu pomocy, było przeniesienie własności gruntów objętych zobowiązaniem podjętym przez S.S. na rzecz syna P.S.. Powzięcie wiedzy o tej okoliczności organ wiąże z dniem 2 czerwca 2017 r., tj. datą złożenia do organu przez P.S. aktu notarialnego, na mocy którego przeniesiono własności gruntów.

4.4 Ustalenie przesłanek z przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ma wobec zasady trwałości decyzji ostatecznych decydujące znaczenie dla oceny okoliczności uzasadniających uchylenie ostatecznej decyzji przyznającej płatność. W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie dla sprawy mają przepisy rozporządzenia zalesieniowego: § 18 ust. 7 stanowiącego, że w przypadkach, o których mowa w ust. 5-6a, kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji, wypłaty pomocy na zalesianie. Paragraf 18 ust. 5 pkt 3 stanowi natomiast, że rolnikowi nie wypłaca się pomocy na zalesianie w kolejnych latach następujących po stwierdzeniu okoliczności powodujących konieczność zwrotu tej pomocy w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, przy czym w przypadku określonym w ust. 3a - pomocy tej nie wypłaca się w kolejnych latach następujących po stwierdzeniu tych okoliczności do gruntów, których własność lub współwłasność została przeniesiona na rzecz innego rolnika niespełniającego warunków, o których mowa w § 15 ust. 1 i 3. Wskazane warunki to m.in. złożenie przez tego rolnika w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności lub współwłasności tych gruntów wniosku o pomoc do kierownika biura powiatowego Agencji oraz załączenie do wniosku dokumentów, w tym umowy w wyniku której została przeniesiona własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc oraz dokumentów, o których mowa w § 9 ust. 5 pkt 3-5 rozporządzenia zalesieniowego.

4.5 Nie jest przedmiotem sporu okoliczność, że S.S. umową darowizny przekazał P.S. w dniu 28 grudnia 2016 r. grunty objęte płatnościami oraz że uczynił to w drodze aktu notarialnego z 28 grudnia 2016 r. nr 6095/2016. W kontekście powyższych przepisów rozporządzenia zalesieniowego wymaga natomiast wyjaśnienia kwestia, czy P.S. nie spełnił warunków, o których mowa w § 15 ust. 1 i 3. Ustalenie to determinowało bowiem odmowę przyznania pomocy. Innymi słowy, ustalenie przesłanki wznowieniowej z przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. sprowadzało się do wyjaśnienia, czy P.S. spełnił warunki z ostatnio powołanego przepisu rozporządzenia zalesieniowego, tj. czy w terminie 3 miesięcy od daty umowy darowizny złożył wniosek o pomoc do kierownika biura powiatowego Agencji oraz stosowne dokumenty, w tym umowę, w wyniku której została przeniesiona własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc oraz dokumenty, o których mowa w § 9 ust. 5 pkt 3-5 rozporządzenia zalesieniowego.

W ocenie Sądu, organ nie ustalił prawidłowo tych okoliczności, przez co nie był uprawniony wysnuć wniosku o spełnieniu przesłanki wznowieniowej. Do tezy tej skłania analiza akt administracyjnych sprawy, w której zawarte są dokumenty nie poddane analizie w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. Należy do nich pismo P.S. złożone do Urzędu Gminy w S. Z. w dniu 8 lutego 2017 r., w którym poinformował, że w związku z otrzymaniem od rodziców gospodarstwa, przechodzą na niego wszelkie zobowiązania, które będzie kontynuował, w tym w stosunku do ARIMR. Do pisma załączony został ww. akt notarialny. Drugim takim dokumentem, o tożsamej treści, jest pismo P.S. z 2 marca 2017 r., które wpłynęło do Urzędu Gminy w N. K. w dniu 3 marca 2017 r. Z kolei w dniu 22 czerwca 2017 r. P.S. przedłożył do Biura Powiatowego ARiMR w B.–Z. pismo z 20 czerwca 2017 r., w którym wskazał na przejęcie i kontynuację zobowiązania zalesieniowego, a do pisma tego załączył uzupełnioną dokumentację oraz zawiadomienie Urzędu Gminy N. K. z 19 czerwca 2017 r. W zawiadomieniu tym skierowanym do P.S. urząd podniósł, że w odpowiedzi na pismo z 16 czerwca 2016 r. z prośbą o przesłanie zgodnie z właściwością wniosku z 3 marca 2017 r., podanie to należy złożyć do ARiMR. Jednocześnie pouczono stronę, że "stosownie do treści art. 66 § 2 k.p.a. w zw. z art. 66 § 1 k.p.a. odrębne podanie złożone zgodnie z niniejszym zawiadomieniem do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz Agencji Rynku Rolnego, w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania tj. w dniu 03.03.2017 r."

W tym miejscu wymaga przytoczenia treść przepisu art. 66 § 1 k.p.a. stanowiącego, że jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje go o treści § 2. Zgodnie z § 2, odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania.

Przytoczony przepis art. 66 § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie na etapie badania wstępnego podania, a jego zastosowanie uniemożliwia pozostawienie części żądań strony bez jakiejkolwiek reakcji procesowej. Organ badający swoją właściwość w przypadku wielości żądań zawartych w jednym podaniu nie jest uprawniony do odstąpienia od załatwienia kwestii pozostałych żądań; w szczególności nie jest uprawniony do odstąpienia od wykonania obowiązku powiadomienia wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu. Przepis art. 66 § 2 k.p.a. pozwala z kolei na przyjęcie fikcji prawnej, polegającej na tym, że jeżeli strona zastosuje się do treści zawiadomienia, to jej podanie uważa się za złożone w dniu złożenia pierwszego podania.

Przepisy te mają znamienne znaczenie dla sprawy ze względu na treść wyżej opisanych pism: P.S. złożonych w urzędach gmin oraz Urzędu Gminy N.K. skierowanego do P.S., zawierającego pouczenie o treści art. 66 § 2 k.p.a. Jednocześnie należy zauważyć, że wskazane wyżej pismo z 20 czerwca 2017 r. P.S. rozpoczął zdaniem, iż wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie wraz z oświadczeniem przejmującego oraz niezbędnymi dokumentami składa zgodnie "z treścią pouczenia znajdującego się w Zawiadomieniu Wójta Gminy N. K. z dnia 19.06.2017r. otrzymanego w dniu 20.06.2017r. w sprawie zawiadomienia o konieczności wniesienia odrębnego podania (w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia) w celu wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia i kontynuacji zobowiązań po rodzicach (w tym dokonania stosownych zmian) w stosunku do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa".

Wymienione powyżej dokumenty, chociaż znajdowały się w aktach sprawy, nie zostały przez organy w żaden sposób poddane analizie, w tym przede wszystkim w kontekście treści przepisu art. 66 § i § 2 k.p.a. Organy nie ustaliły zatem, czy w zgodzie z treścią art. 66 § 2 k.p.a. zawiadomienie P.S. złożone do Urzędu Gminy N.K. wywołało skutek od daty złożenia go do tego organu. Ma to kluczowe znaczenie dla sprawy, ponieważ determinuje ustalenie dotrzymania terminu o jakim mowa w treści § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zalesieniowego. Organ pierwszej instancji powołał wprawdzie w uzasadnieniu decyzji dokumentację przesłaną przez urzędy gminy w N.K. i w S.Z. i otrzymany wraz z nią akt notarialny, ale podsumował niniejszą kwestię jedynie stwierdzeniem, że nie uznał przesłanych dokumentów za spełniające wymogi z § 9 ust. 5 pkt 3 - 5 rozporządzenia zalesieniowego. Z kolei dyrektor w ogóle nie odniósł się do tych kwestii.

4.6 Powyższe oznacza, że organy nie ustaliły, czy wniosek kontynuacyjny został złożony w terminie, która to okoliczność ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Powoduje to, że zarówno decyzja organu pierwszej jak i drugiej instancji nie odpowiada wymogom z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. – sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, przez co uchyla się spod kontroli Sądu. Dodatkowo organowi odwoławczemu zarzucić należy naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania zawartej w art. 15 k.p.a. Mimo bowiem, że kwestie opisane w punkcie 4.5 niniejszego uzasadnienia zostały poruszone (choć lakonicznie) w decyzji kierownika, jak i zostały zasygnalizowane w końcowej części odwołania od tej decyzji, to dyrektor pominął je w swoich rozważaniach. Taki sposób procedowania uchybia również zasadzie z art. 8 k.p.a. tj. pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.

Wszystkie powyższe nieprawidłowości skutkowały naruszeniem przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ jak już wyżej wyjaśniono, nie została prawidłowo wyjaśniona przesłanka wznowienia postępowania.

4.7 Co do zarzutu skargi o złożeniu kserokopii umowy darowizny w dniu 29 marca 2017 r. należy zaaprobować ustalenia organu, który wskazał, że złożona ona została do Biura Wsparcia Inwestycyjnego Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR na potrzeby programu dla "Młodych rolników" i znajdowała się w dyspozycji tego organu, a nie kierownika. Oczekiwanie, by sam akt notarialny, złożony w ramach innego programu pomocowego wywołał skutki prawne o jakich mowa w powołanych wyżej przepisach rozporządzenia zalesieniowego, jest bezpodstawne. Dlatego zarzuty skarżącego w tym zakresie należy uznać za nieuzasadnione.

4.8 Rozpoznając ponownie sprawę organ ustali, czy w związku ze skierowaniem do urzędów gmin pism z 8 lutego 2017 r. i z 2 marca 2017 r. (wraz z dołączonym tam aktem notarialnym) i w związku z pismem Urzędu Gminy w N.K. z 19 czerwca 2017 r. skierowanym do P.S., który 22 czerwca 2017 r. uzupełnił dokumentację (o czym wskazuje organ pierwszej instancji w treści decyzji), uznać należy, przy przyjęciu fikcji prawnej z art. 66 § 2 k.p.a., że P.S. stosownie do wymogów § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zalesieniowego zawiadomił organ o kontynuacji programu zalesieniowego, składając jednocześnie wymagane dokumenty. Jeżeli tak to czy organ przed wydaniem decyzji z 22 czerwca 2017 r. wiedział (wskutek zastosowanej fikcji prawnej) o przekazaniu gospodarstwa rolnego na rzecz P.S.. To zaś ustalenie determinować będzie spełnienie przesłanki wznowieniowej.

4.9 Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów pierwszej i drugiej instancji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.