Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 89/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 2, 3, 5
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 28, 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi E. L. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa stwierdził niedopuszczalność odwołania E. Ł. wniesionego od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] potwierdzającej posiadanie przez A. F. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu 15 grudnia 2008 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Minister podniósł, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] wydana została w dniu [...] października 2013 r. i została skierowana wyłącznie do A. F. Natomiast E. Ł. działająca we własnym imieniu złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji uznając, że organ pierwszej instancji powinien potwierdzić prawo do rekompensaty również innym spadkobiercom B. W., gdyż w ich imieniu wniosek o potwierdzenie tego prawa złożyła A. F.

Minister Skarbu Państwa wyjaśnił, że na podstawie złożonego wniosku oraz akt sprawy ustalił, że A. F. składając wniosek działała wyłącznie w imieniu własnym. Stwierdził przy tym, że również korespondencja prowadzona z A. F. nie zawierała jakichkolwiek informacji, że działała ona w imieniu innym niż własne. Minister wyjaśnił, że organ pierwszej instancji wobec braku jakiejkolwiek informacji w kwestii występowania przez A. F. również w imieniu pozostałych spadkobierców B. W. nie wszczął wobec nich postępowania administracyjnego. Z powyższego wynika zatem, zdaniem Ministra, że skoro przy składaniu wniosku A. F. nie zastrzegła, że występuje także w imieniu spadkobierców B. W., osoby te nie stały się stronami postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji. Z materiału dowodowego wynika również, w ocenie organu odwoławczego, że E. Ł. nie złożyła wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika zatem, że organ wojewódzki postąpił prawidłowo wydając decyzję jedynie w stosunku do wnioskodawczyni tj. A. F. Złożone przez E. Ł. odwołanie nie zmienia zatem, w ocenie organu odwoławczego, ustaleń w zakresie kręgu stron postępowania, gdyż osoba ta podjęła czynności procesowe w sprawie dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Ponadto z treści złożonego odwołania jednoznacznie wynika, że odwołanie dotyczy decyzji wydanej w sprawie A. F., której adresatem odwołująca się nie jest. Wobec czego nie dotyczy jej praw i obowiązków. Minister Skarbu Państwa powołał się ponadto na wyroki sądów administracyjnych i podniósł, że biorą pod uwagę zawartą w nich ocenę dotyczącą dopuszczalności odwołania oraz fakt, że E. Ł. nie złożyła wniosku, stwierdził, że nie była ona stroną postępowania przed organem pierwszej instancji.

Na postanowienie powyższe E. Ł. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wyjaśniła, że występując z wnioskiem z dnia 1 listopada 2008 r. o wydanie decyzji potwierdzającej przyznanie prawa do rekompensaty A. F. działała również w jej imieniu. Podniosła ponadto, że twierdzenia Ministra Skarbu Państwa jakoby korespondencja prowadzona przez A. F., nie zawierała jakiejkolwiek informacji, że działała ona w imieniu innym niż własne, są chybione. Świadczą o tym, jej zdaniem, chociażby dwukrotnie oświadczenia o nie realizowaniu prawa do rekompensaty jako spadkobierczyni. Ponadto w dniu 17 grudnia 2012 r. A. F. złożyła wniosek, w którym zaznaczyła, że działa w imieniu własnym i z upoważnienia A. S. i E. Ł. Skarżąca oświadczyła ponadto, że nie posiada żadnych dokumentów dotyczących rekompensaty, dlatego udzieliła pełnomocnictwa A. F., pomagając jej w uzyskaniu dokumentów dotyczących "jej osoby, w celu uzyskania rekompensaty"

Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się zatem do zbadania, czy organy, wydając zaskarżony akt, nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę należało uwzględnić.

Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie dwuinstancyjności. Oznacza to, że od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji stronie służy odwołanie do organu wyższego stopnia. Legitymację do wniesienia odwołania posiada natomiast strona, którą jest każdy podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). Przy czym interes prawny musi być własny, indywidualny i oparty na konkretnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego.

Badając dopuszczalność wniesionego w sprawie odwołania organ drugiej instancji obowiązany jest natomiast ustalić czy wniesione w sprawie odwołanie, złożone zostało przez podmiot do tego uprawniony oraz czy zachowano termin do jego wniesienia. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje iż w sytuacji gdy odwołanie zostało wniesione przez podmiot, który twierdzi, że zaskarżone orzeczenie dotyczy jego interesu prawnego - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie- to organ odwoławczy obowiązany jest to odwołanie rozpoznać. Jeżeli zaś w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdzi, że podmiot ten nie ma w danej sprawie interesu prawnego, to wówczas powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżone postanowienie Ministra Skarbu Państwa stwierdzające niedopuszczalność odwołania E. Ł. było przedwczesne. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał jedynie, że nie brała ona udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...], dotyczącą przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez B. W. Taka argumentacja organu w niniejszej sprawie nie jest, zdaniem Sądu, wyczerpująca.

Postępowanie administracyjne zakończone powyższą decyzją Wojewody [...], toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami rzeczypospolitej Polskiej (Dz U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 2 tej ustawy w przypadkach o których mowa w art. 3 wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty składa współwłaściciel lub spadkobierca, lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty. Przy czym podkreślenia wymaga, że z przepisu tego nie wynika, aby wniosek taki musiał być złożony w terminie przez wszystkich spadkobierców. Zgodnie zaś z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych, złożenie wniosku przez jednego ze spadkobierców odnosi skutek wobec pozostałych. Jednocześnie zgodnie z treścią przepisu art. 3 ust. 2 ww. ustawy, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg z art. 2 pkt. 2 omawianej ustawy.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, postępowanie o przyznanie prawa do rekompensaty wszczęte zostało na skutek wniosku A. F. i w stosunku do niej wydana została decyzja Wojewody [...]. W złożonym natomiast przez skarżącą odwołaniu podniosła ona, że A. F. składając wniosek wszczynający to postępowanie działała również w jej imieniu. Przy tak sformułowanym stanowisku strony nie można stwierdzić niedopuszczalności odwołania zapominając o zbadaniu jej ewentualnego interesu prawnego. Zdaniem Sądu organ powinien zatem przeprowadzić postepowanie wyjaśniające w celu ustalenia jej interesu prawnego oraz zweryfikowania podanych przez nią informacji że A. F. działała również w jej imieniu.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.