Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2856/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 4 b, 4 g i 5 a
journal: Dz.U. 2013 poz 687
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Go 229/15 w sprawie ze skargi A. R. na czynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zaliczki 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz A. R. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Go 229/15, po rozpoznaniu skargi A. R. na czynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zaliczki - I. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. w pozostałym zakresie postępowanie w sprawie umorzył, III. zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2014 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą: "B.", wydanej w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm., dalej jako ustawa drogowa), nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni 1,1881 ha, [...], obręb G., będąca własnością A. R., stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa. Decyzji tej Wojewoda [...] nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W dniu 17 kwietnia 2014 r. Wojewoda [...] wydał zaświadczenie o ostateczności ww. decyzji (z dniem 8 kwietnia 2014 r.)

Zawiadomieniem z 4 sierpnia 2014 r. Wojewoda [...] poinformował A. R. o wszczęciu z urzędu - w oparciu o art. 12 ustawy drogowej - postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania.

Decyzją z [...] września 2014 r. Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu na rzecz A. R. odszkodowania za ww. nieruchomość w wysokości 268 257,00 zł.

A. R. pismem z dnia 17 września 2014 r. wystąpiła do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. (dalej: GDDKiA) z wnioskiem o wypłatę zaliczki w wysokości 70 % odszkodowania ustalonego przez organ pierwszej instancji. Organ pismem z dnia [...] października 2014 r. poinformował skarżącą o negatywnym rozpatrzeniu jej wniosku. Odmowę wypłaty organ uzasadnił treścią art. 12 ust. 4g ustawy drogowej, wywodząc, że zastosowanie tego przepisu jest możliwe jedynie dla decyzji nieostatecznej ZRID. Organ argumentował, że skoro decyzja Wojewody stała się ostateczna w dniu 8 kwietnia 2014 r. to w tej dacie ustał również rygor natychmiastowej wykonalności i w sprawie zastosowanie ma przepis art. 12 ust 4b ustawy drogowej, który określa, że za prawo do nieruchomości objętej ostateczną decyzją wywłaszczeniową ustalane jest odszkodowanie w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez właściwy organ.

Pismem z 24 listopada 2014 r. pełnomocnik A. R., powołując art. 12 ust. 4a ustawy drogowej, zwrócił się do GDDKiA o wypłatę zaliczki w wysokości 70% odszkodowania ustalonej w decyzji z [...] września 2014 r. Wnioskodawca zaznaczył, że z uwagi na złożone od ww. decyzji odwołanie, nie jest ona ostateczna.

Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. GDDKiA poinformowała pełnomocnika strony, że jego wniosek o wypłatę zaliczki został rozpatrzony negatywnie. Zdaniem GDDKiA, nie jest możliwa wypłata zaliczki na tym etapie postępowania. Organ wskazał, że zastosowanie art. 12 ust. 4g ustawy drogowej możliwe jest jedynie dla decyzji nieostatecznej – gdyż rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany tylko i wyłącznie decyzji nieostatecznej, a więc takiej od której służy odwołanie. W niniejszej sprawie decyzję zezwalająca na realizację inwestycji z rygorem natychmiastowej wykonalności wydano w dniu [...] lutego 2014 r. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 8 kwietnia 2014 r. Uzyskanie przez ww. decyzję waloru ostateczności skutkuje ustaniem rygoru natychmiastowej wykonalności. W tej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 12 ust. 4b ustawy drogowej.

Pismem z 18 grudnia 2014 r. pełnomocnik A. R. wezwał GDDKiA do usunięcia naruszenia prawa i wypłaty zaliczki w wysokości 70% odszkodowania.

W odpowiedzi udzielonej pismem z [...] stycznia 2015 r. GDDKiA podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z [...] grudnia 2014 r.

Dnia 3 marca 2015 r. A. R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązku wynikającego z przepisów prawa, polegającą na odmowie przez GDDKiA w Z. wypłaty zaliczki w wysokości 70% odszkodowania, ustalonego na rzecz skarżącej w decyzji administracyjnej wydanej przez Wojewodę [...] dnia [...] września 2014 r. Zaskarżonej czynności skarżący zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego – art. 132 ust. 1 b ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 12 ust. 5 ustawy drogowej, polegające na jego błędnej wykładni prowadzącej do wniosku, że skoro decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za wywłaszczoną na jej podstawie nieruchomość skarżącej, to tym samym nie należy się jej zaliczka w wysokości 70% odszkodowania, w przypadku odwołania od decyzji odszkodowawczej organu pierwszej instancji,

- naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP polegające na nierównym traktowaniu adresatów decyzji ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość poprzez różnicowanie ich prawa do zaliczki w wysokości 70% odszkodowania w zależności od trwałości decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej.

Odpowiadając na skargę GDDKiA wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uwzględnił skargę. WSA stwierdził, że w tej sprawie zastosowanie znajdował art. 12 ust. 5a ustawy drogowej, który stanowi samoistną podstawę do wypłaty – na wniosek osoby uprawnionej do otrzymania odszkodowania – zaliczki w wysokości 70% odszkodowania. Wskazał, że celem ustawy drogowej było prawne uproszczenie procedur tworzenia i rozbudowy dróg publicznych w miejscach, gdzie istnieje społeczne oczekiwanie ich budowy lub rozbudowy. W założeniu ustawa godzi społeczne oczekiwania budowy drogi z konstytucyjnie przyznaną (w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP) ochroną własności. Dokonując wykładni jej przepisów należy więc pamiętać, że ustawa ta z jednej strony przewiduje daleko idące ułatwienia dla organów administracji publicznej przy realizacji celu publicznego, jakim jest budowa (rozbudowa) dróg publicznych, z drugiej – nie pozbawia dotychczasowego właściciela nieruchomości prawnej ochrony. Ochrona ta wyraża się nie tylko poprzez uprawnienie do otrzymania odszkodowania, lecz także poprzez możliwość ubiegania się o zaliczkę w wysokości 70% odszkodowania ustalonego w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.

WSA wskazał, że w tej sprawie Wojewoda [...] nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] lutego 2014 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Okoliczność ta – zdaniem Sądu – determinuje tryb postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku osoby uprawnionej o wypłatę zaliczki. Nadanie bowiem decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, służyć ma z jednej strony szybkiej realizacji celu publicznego, jakim jest budowa drogi publicznej, z drugiej - zapewnieniu osobie uprawnionej do otrzymania słusznego odszkodowania, możliwości ubiegania się o wypłatę zaliczki w wysokości 70% wartości odszkodowania, nawet wówczas, gdyby decyzja ta stała się ostateczna. W ocenie Sądu, powyższa konstatacja jest tym bardziej uzasadniona, gdy się zważy, że w stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia z sytuacją, w której Wojewoda [...] decyzji z [...] lutego 2014 r., zezwalającej na realizację inwestycji drogowej nadał rygor natychmiastowej wykonalności, a decyzję o ustaleniu odszkodowania wydał dopiero [...] września 2014 r., a więc po upływie ponad sześciu miesięcy, od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że organ postąpił wbrew dyspozycji art. 12 ust. 4g ustawy drogowej. Zdaniem Sądu, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której organ administracji wydając decyzję po terminie określonym w ustawie, a następnie wykorzystując niedoskonałość ustanowionych przepisów, ze swojego zaniechania wywodzi negatywne skutki dla obywatela. Sąd zgodził się ze skarżącą, że wypłacenie odszkodowania nie sanuje bezprawności działania organu, w dacie jej podejmowania (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Czynność odmowy wypłaty zaliczki jako niezgodna z prawem była więc bezskuteczna. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności na podstawie art. 146 § 1 i 2 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do wniosku o zastosowanie w sprawie przepisu art. 146 § 2 P.p.s.a. Sąd wskazał, że przepis ten ma charakter szczególny a jego sens sprowadza się do stwierdzenia uprawnienia lub obowiązku strony w celu zrealizowania go przez organ administracji. Ten quasimerytoryczny charakter rozstrzygnięcia przemawia za tym, że w sytuacji, w której doszło do wypłaty odszkodowania, uznanie w wyroku uprawnienia strony do otrzymania zaliczki i jego korelatu w postaci obowiązku jej wypłacenia przez organ jest już bezprzedmiotowe. Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi na czynność organu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku w części pkt I i II oraz umorzenie postępowania w całości jako bezprzedmiotowe. Zaskarżonemu orzeczeniu organ zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 12 ust. 5a w zw. z art. 12 ust. 4g ustawy drogowej, poprzez przyjęcie, iż na podstawie powyższych przepisów organ zobowiązany był do wypłaty zaliczki w wysokości 70% odszkodowania ustalonego przez Wojewodę [...] w decyzji z [...] września 2014 r., w sytuacji gdy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych, stała się ostateczna w dniu 8 kwietnia 2014 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ nie zgodził się z interpretacją art. 12 ust 5a ustawy drogowej dokonaną przez Sąd I instancji i opartym na niej ustaleniu, że skarżącej przysługiwało prawo do wypłaty zaliczki, wskazując, że powyższe Sąd wywiódł z ogólnych założeń do ustawy oraz zasad konstytucyjnych regulujących prawo obywatela do własności. Ponadto w odczuciu organu, Sąd swoje rozstrzygnięcie oparł o normy związane z zasadami współżycia społecznego, co - w jego ocenie - pozostaje w zupełnym oderwaniu od 1) merytorycznego brzmienia przepisów ustawy, 2) racjo legis tych zapisów oraz 3) zakresu zadań oranu. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, dodanie do ustawy drogowej art. 12 ust. 4g spowodowało, że ustawa różnicuje terminy wydania decyzji odszkodowawczej w zależności od tego czy decyzja zezwalając na realizacje inwestycji drogowej jest ostateczna, czy nieostateczna. W omawianym przypadku uzyskanie przez decyzję waloru ostateczności skutkowało ustaniem rygoru natychmiastowej wykonalności. W momencie, w którym decyzja stała się ostateczna, zastosowanie miał do niej art. 12 ust. 4b a nie art. 12 ust 4g ustawy drogowej, a tylko w stosunku do decyzji, o której mowa w ust. 12 ust. 4g możliwe byłoby wypłacenie zaliczki. Odnosząc się do ratio legis zmian wprowadzonych ustawą z dnia 4 stycznia 2013 r., organ wskazał, iż miały one na celu ochronę właściciela nieruchomości przed długotrwałymi procedurami administracyjnymi, w sytuacji gdy decyzja o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej (ZRID) byłaby nieostateczna, co w myśl przepisów przed nowelizacją (12 ust 4b) uniemożliwiłoby Wojewodzie wydanie decyzji odszkodowawczej. W sytuacji gdy Wojewoda nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji ZIRD, to w myśl znowelizowanych przepisów, nastąpi ustalenie odszkodowania równolegle z pozbawieniem osoby uprawnionej do otrzymania tego odszkodowania faktycznego władztwa nad nieruchomością. Prawo do zaliczki natomiast ma stanowić rekompensatę wyłącznie dla tych osób, które z jednej strony zostały pozbawione władztwa nad nieruchomością z uwagi na nadany nieostatecznym decyzjom ZRID rygor natychmiastowej wykonalności, z drugiej strony z powodu braku jej ostateczności (np. w wyniku odwołań od tej decyzji) niemożliwe jest wydanie decyzji odszkodowawczych i ich wypłata. Zaliczka przestaje spełniać swoją ochronną rolę w sytuacji gdy decyzja ZRID staje się ostateczna i Wojewoda bez przeszkody prawnej może rozpocząć procedurę wydawania decyzji odszkodowawczych a w przypadku braku od nich odwołań, wpłatę odszkodowań. W takim przypadku, pozbawiony władztwa nad nieruchomością obywatel, otrzymuje odszkodowanie bez względu na to czy w tle toczą się postępowania odwoławcze od decyzji ZRID, czy też nie. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, poza jakimkolwiek znaczeniem prawnym pozostaje natomiast fakt, że decyzje odszkodowawcze wydawane są z dużym opóźnieniem. Decyzje odszkodowawcze wydawane są przez Wojewodę, a GDDKiA dokonuje wyłącznie wypłaty ustalonego wcześniej odszkodowania i czyni to w terminie niezwłocznym, nie dłuższym niż 14 dni od dnia uzyskania prawomocnej decyzji odszkodowawczej. Ponadto organ wskazał, iż w trakcie postępowania przed Sądem I instancji, Minister Infrastruktury i Rozwoju wydał ostateczną decyzję w przedmiocie wysokości należnego odszkodowania. Odszkodowanie to w całości zostało wypłacone, co czyni bezprzedmiotowym postępowanie o wypłatę zaliczki.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącej wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiły wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do zbadania zasadności zarzutu podniesionego w skardze kasacyjnej, który uznał za niezasadny.

Cytowany przez organ oraz Sąd pierwszej instancji art. 12 ust. 5a ustawy drogowej stanowi, że na wniosek osoby uprawnionej do otrzymania odszkodowania, za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wypłaca się zaliczkę w wysokości 70% odszkodowania ustalonego przez organ pierwszej instancji w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, o której mowa w ust. 4g. Wypłata zaliczki następuje jednorazowo w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. Przepis art. 12 ust. 4g powołanej ustawy stanowi natomiast, że jeżeli decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Z zestawienia cytowanych przepisów wynika zatem, że w wypadku nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, osobie uprawnionej do otrzymania odszkodowania, wypłaca się na jej wniosek zaliczkę w wysokości 70% odszkodowania ustalonego przez organ pierwszej instancji w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, która to decyzja wydawana jest w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. W omawianych przepisach ustawodawca w żaden sposób nie nawiązał do okoliczności następczego uzyskania przez decyzję, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, waloru ostateczności. Dla zastosowania art. 12 ust. 5a w zw. z ust. 4g nie ma więc żadnego znaczenia, że decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stanie się następnie ostateczna.

Językowa wykładnia cytowanych przepisów nie budzi zatem jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, dlatego nie jest dopuszczalne, jak uczynił to skarżący kasacyjnie, dokonywanie jakiejkolwiek innej wykładni tych przepisów, w tym wykładni celowościowej. Nie można bowiem pozbawiać strony uprawnienia przyznanego przez ustawodawcę w sytuacji jednoznacznie opisanej w przepisie, poprzez dokonywanie takiej wykładni tego przepisu, która - wbrew jego literalnej treści - wykluczy to uprawnienie.

W rozpatrywanej sprawie Wojewoda [...] nadał swojej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., Nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności, co spowodowało spełnienie się przesłanki do zastosowania art. 12 ust. 5a w zw. z ust. 4g ustawy drogowej, w postaci dopuszczalności ubiegania się przez uprawnioną do uzyskania zaliczki na poczet ustalonego odszkodowania. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. spowodowało powstanie po stronie właściwego organu orzekającego obowiązku wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania w terminie 60 dni od dnia nadania tego rygoru, zgodnie z art. 12 ust. 4g ustawy drogowej. Tymczasem skarżący kasacyjnie uznał, że następcze ustanie rygoru natychmiastowej wykonalności uprawnia właściwy organ do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania w terminie 30 dni od dnia, gdy decyzja, której nadano ten rygor, stanie się ostateczna, zgodnie z art. 12 ust. 4b powołanej ustawy.

Powołany art. 12 ust. 4b i 4g określa dwie odrębne procedury wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania, w zależności od zaistnienia okoliczności opisanych w tych przepisach. W art. 12 ust. 4b ustawodawca postanowił o wydaniu decyzji o ustaleniu odszkodowania w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Natomiast w art. 12 ust. 4g ustawodawca postanowił o wydaniu decyzji o ustaleniu odszkodowania w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, jeżeli taki rygor został nadany. Przepis art. 12 ust. 4g stanowi zatem lex ialis wobec art. 12 ust. 4b ustawy drogowej, dlatego nie można art. 12 ust. 4b stosować do odmiennej sytuacji, w której znajduje zastosowanie art. 12 ust. 4g powołanej ustawy, tylko dlatego, że decyzja, której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, stała się następnie ostateczna.

Przyjęcie wykładni zaprezentowanej w skardze kasacyjnej doprowadziłoby bowiem do sytuacji, w której właściwy organ miałby najpierw czas 60 dni, liczony od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, na wydanie decyzji o ustaleniu odszkodowania, a następnie, gdy decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stałaby się ostateczna, a organ nie wydał jeszcze decyzji o ustaleniu odszkodowania, byłby zobowiązany wydać tę decyzję w terminie 30 dnia od dnia, gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. W ten sposób mogłoby dojść, oprócz zastosowania dwóch odmiennych trybów postępowania związanych z odmiennymi okolicznościami, do wydłużenia terminu wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania, wbrew literalnej treści omawianego art. 12 ust. 4g.

W niniejszej sprawie, przyjmując wykładnię skarżącego kasacyjnie, właściwy organ najpierw powinien był wydać decyzję o ustaleniu odszkodowania w terminie 60 dni od dnia [...] lutego 2014 r., w którym to dniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Skoro jednak decyzja odszkodowawcza nie została wydana we wskazanym terminie, a decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stała się ostateczna w dniu 8 kwietnia 2014 r., to – zdaniem skarżącego kasacyjnie - właściwy organ byłby zobowiązany wydać decyzję o ustaleniu odszkodowania w terminie 30 dni od dnia 8 kwietnia 2014 r. Uzyskanie waloru ostateczności przez decyzję, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, miałoby zatem uprawnić organ orzekający do ustalenia odszkodowania w kolejnym terminie, tym razem liczonym od dnia uostatecznienia się powołanej decyzji.

W ten sposób doszłoby jednak do wydania przez właściwy organ decyzji o ustaleniu odszkodowania z przekroczeniem wskazanego powyżej terminu 60 dni tylko dlatego, że przed upływem tego terminu decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stała się ostateczna. Tymczasem, językowa wykładnia omawianych przepisów wskazuje, że właściwy organ zobowiązany jest wydać decyzję o ustaleniu odszkodowania w jednym terminie, ustalonym przez ustawodawcę, liczonym w sposób zależny od okoliczności wskazanych przez ustawodawcę, dlatego termin ten nie może być zmieniany tylko dlatego, że decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stanie się ostateczna nawet przed upływem terminu ustalonego w art. 12 ust. 4g ustawy drogowej.

O ile więc w zaskarżonym wyroku nie zawarto szczegółowych rozważań dotyczących wykładni art. 12 ust. 4b, 4g i 5a ustawy drogowej, o tyle Sąd wskazał jednak na odrębność postępowań unormowanych w tych przepisach, dlatego zaskarżone rozstrzygnięcie należy uznać za odpowiadające prawu, jako wynik prawidłowej wykładni powołanych przepisów. Trafnie również Sąd I instancji zakwalifikował fakt późniejszej wypłaty odszkodowania za przejętą nieruchomość wyłącznie jako okoliczność świadczącą o bezprzedmiotowości uznania w treści wyroku uprawnienia strony do otrzymania i wypłaty zaliczki, o której mowa w art. 12 ust. 5a ustawy drogowej. Zasadą bowiem jest, że weryfikacja zaskarżonych aktów i czynności przez Sąd dokonywana jest według stanu faktycznego istniejącego w dacie ich podjęcia. W analizowanym przypadku wypłata odszkodowania nastąpiła już po podjęciu spornej czynności, stąd nie mogła sanować jej wadliwości, a tym samym wpłynąć na jej prawnomaterialną ocenę dokonaną przez Sąd I instancji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.