Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 267/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 (6) ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. W. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w B. na podstawie art. 36(6) ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) – dalej jako u.r.p. - ustaliła, że M. W. uzyskał wynik negatywny z przeprowadzonego w dniach 29 czerwca - 2 lipca 2010 roku egzaminu radcowskiego. W uzasadnieniu wskazano, że po sprawdzeniu testu z pierwszej części egzaminu oraz po dokonaniu oceny każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu, Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że: z pierwszej części egzaminu otrzymał ocenę dostateczną, z drugiej części egzaminu otrzymał ocenę dobrą, z trzeciej części egzaminu otrzymał ocenę niedostateczną, z czwartej części egzaminu otrzymał ocenę dobrą, zaś z piątej części egzaminu otrzymał ocenę dobrą.

Pismem z dnia 4 sierpnia 2010 r., M. W. wniósł odwołanie od uchwały zarzucając jej:

Naruszenie art. 36(4) ust. 1 ustawy o radcach prawnych przez nieuznanie, iż zdający był należycie przygotowany do egzaminu radcowskiego, jak i do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym posiadania przez niego wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu materialnego i procesowego prawa cywilnego;

Naruszenie art. 36(4) ust. 6 ustawy o radcach prawnych przez nieuwzględnienie jako prawidłowego rozstrzygnięcia sporządzonej przez Odwołującego opinii prawnej;

Naruszenie art. 36(5) ust. 2 ustawy o radcach prawnych przez nie wzięcie pod uwagę prawidłowości rozstrzygnięcia przyjętego przez Odwołującego oraz nieuznanie, iż zachował on wymogi formalne, właściwie zastosował przepisy i umiejętnie je zinterpretował, poprawnie zaproponował rozstrzygnięcie problemu z uwzględnieniem interesu strony;

Naruszenie art. 36(5) ust. 2 ustawy o radcach prawnych przez zmarginalizowanie ustawowej egzemplifikacji kryteriów oceniania prac pisemnych na rzecz nieprzewidzianych w ustawie, nieostrych, arbitralnych i subiektywnych wyznaczników uzyskania pozytywnej oceny cząstkowej;

Naruszenie art. 36(4) ust. 10 przez niezastosowanie przez egzaminatorów 5 - stopniowej skali ocen;

Sprzeczności w ocenie cząstkowej pracy dokonanej przez egzaminatora J. G.;

Arbitralne uzasadnienie oceny cząstkowej zadania z zakresu prawa cywilnego z trzeciej części egzaminu radcowskiego, dokonaną przez egzaminatora G. K.;

Oparcie się przez egzaminatora G. K. wyłącznie na uznaniu, iż umowa będąca podstawą istnienia praw i obowiązków stron jest umową nienazwaną (developerską).

W uzasadnieniu podniósł, że istniały podstawy do przyjęcia, że umowa będąca przedmiotem kazusu egzaminacyjnego była umową przedwstępną, a nie deweloperską. W ocenie zdającego nie było podstaw do dochodzenia odszkodowania tytułem różnicy w cenie wartości lokalu mieszkalnego. Skarżący podniósł ponadto, iż egzaminatorzy oceniający pracę kierowali się nieostrymi, arbitralnymi i subiektywnymi kryteriami uzyskania oceny pozytywnej z trzeciej części egzaminu radcowskiego. Poza tym zdaniem skarżącego sporządzona przez niego opinia prawna zabezpiecza należycie interes powodów, nie narażając ich m.in. na dodatkowe koszty wnoszenia apelacji. Skarżący podniósł, iż jego praca została oceniona na podstawie doktryny i orzecznictwa, a nie na podstawie powszechnie obowiązującego prawa. Zdający zwrócił również uwagę na warunki organizacyjne przeprowadzania egzaminu radcowskiego (w tym trudności z dostępem do programu LEX).

Ponadto podkreślał, że rozwiązanie kazusu z prawa cywilnego w oparciu o koncepcję umowy przedwstępnej - aprobowane i oceniane pozytywnie było również w innych komisjach egzaminacyjnych (m.in. w Izbie kieleckiej, lubelskiej, szczecińskiej i gdańskiej), ale również w Komisji "bydgoskiej". Wszyscy zdający - w skali kraju - rozwiązując te same zadania, przygotowane przez powołany w tym celu zespół specjalistów z zakresu poszczególnych dziedzin prawa, powinni mieć również zagwarantowane takie same warunki i zasady zdawania egzaminu.

W związku z tym wnosił o uchylenie uchwały organu pierwszej instancji i o ustalenie, że uzyskał pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, w tym pozytywną ocenę z części trzeciej egzaminu, czyli części z zakresu prawa cywilnego.

Uchwałą z dnia [...] listopada 2010 r., Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Wskazując na przepisy § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. W sprawie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz. U. Nr 164, poz. 1314) Komisja stwierdziła, że w ramach postępowania odwoławczego sporządza pisemną opinię dotyczącą zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Z kolej przepis § 5 ust. 4 rozporządzenia określając zasady procedowania Komisji nie zmienia jej zasad orzekania i zakresu tego orzekania. Przepisy rozporządzenia oraz ustawy nie zmieniają ogólnych zasad orzekania wyrażonych w przepisach art. 7, art. 15 i art. 138 k.p.a. co prowadzi do wniosku, że Komisja II stopnia kontroluje uchwałę organu I instancji zgodnie z tymi zasadami odnosząc się przede wszystkim do zarzutów podnoszonych w odwołaniu.

Odnosząc się według powyższych kryteriów do zarzutów zawartych w odwołaniu Komisja stwierdziła, że zdający powinien sporządzić apelację skarżąc oddalenie powództwa w zakresie roszczenia o podwójny zadatek i odszkodowania z tytułu wzrostu wartości lokalu, a nie sporządzać opinii prawnej. Oceny cząstkowe egzaminatorzy wydają na podstawie swej wiedzy merytorycznej w sposób niezależny, co nie oznacza dowolności lub arbitralności. Oceny te nie mają waloru decyzji administracyjnej, dlatego nie można było uznać za trafny zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem Komisji należało podzielić zarzut skarżącego, że ze stanu faktycznego kazusu nie wynikało kategoryczne założenie, iż zawarto umowę developerską, a nie umowę przedwstępną. Zagadnie rodzaju takiej umowy jest problematyczne w świetle poglądów doktryny i orzecznictwa. Należało zatem ocenić, że zadanie egzaminacyjne dotyczyło umowy przedwstępnej, co nie zmienia tego, że w stanie faktycznym sprawy należało wnieść apelację. Tylko bowiem przez zaskarżenie orzeczenia w oparciu o zarzut naruszenia prawa materialnego interes powodów zostałby należycie zabezpieczony. Błędem zatem było sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia apelacji. Zdający, w ocenie Komisji, mógłby w apelacji bronić poglądu o zawarciu przez strony umowy przedwstępnej, co doprowadzić go powinno również do wniosku o możliwości dochodzenia naprawienia szkody w sytuacji, gdyż druga strona tej umowy uchyla się od jej zawarcia.

Zdający błędnie założył (choć i w tym przypadku panuje rozbieżność poglądów doktryny i orzecznictwa), iż dochodzenie odszkodowania przewyższającego zadatek jest niedopuszczalne. Obecnie w doktrynie przeważa pogląd, że zadatek nie musi być traktowany w kategoriach odszkodowania (chyba, że strony umówiły się inaczej) w relacji wysokości zadatku do rozmiarów zaistniałej szkody. Pogląd, że roszczenie o zadatek z umowy przedwstępnej przedawnia się na zasadach ogólnych (art. 118 k.c.) był aktualny do wejścia w życie noweli ustawy Kodeks cywilny z dnia 14 lutego 2003 r. (także uchwała SN z dnia 21 listopada 2006 r. w sprawie III CZP 102/2006 oraz piśmiennictwo wskazane w uchwale Komisji II Stopnia). Zgodnie ze zmianą roczny termin przedawnienia obejmuje wszystkie roszczenia powstałe na skutek zawarcia umowy przedwstępnej, także wynikające z jej dodatkowych zastrzeżeń. Komisja wskazywała jednak, że w tej materii zachował się w doktrynie pogląd odmienny, co mogło uzasadniać błędne stanowisko zdającego, że roszczenie powodów o zwrot zadatku nie uległo przedawnieniu z upływem rocznego terminu. Jednakże zdaniem Komisji II Stopnia o negatywnej ocenie tego zadania zadecydowało sporządzenie przez zdającego opinii, a nie sporządzenie apelacji.

Od tej uchwały M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z wnioskiem o uchylenie uchwały w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

Uchwale zarzucił naruszenie: § 5 ust. 2 plkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. przez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania; art. 36 (4) ust. 1, ust. 6 i art. 36(5) ust. 2 u.r.p. przez nieuwzględnienie jako prawidłowej opinii zamiast apelacji; art. 107 § 1 w zw. z art. 7, art. 8, art. 11 i art. 12 k.p.a. przez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania i niewyjaśnienie zasadności utrzymania w mocy zaskarżonej uchwały.

Skarżący wskazując na argumenty uchwały o poprawności sporządzonej opinii nie zgadzał się z twierdzeniem o bezwzględnej konieczności sporządzenia apelacji, a nie opinii. W ocenie skarżącego Komisja II Stopnia powinna ocenić jego pracę według reguł art. 36(5) ust. 1 i 2 u.r.p., czego nie dokonała. Oceniając bowiem poprawność jego pracy co do reguł wskazanych w tym przepisie powinna odnieść się do zasadności sporządzenia opinii w miejsce apelacji. Komisja II stopnia, wskazując na niemożność zdyskwalifikowania pracy tylko dlatego, że skarżący przyjął, że doszło do zawarcia umowy przedwstępnej, a nie umowy developerskiej, stwierdziła jednocześnie brak przyczyny dla negatywnej oceny pracy przez Komisję Egzaminacyjną.

Zdanie skarżącego brak było podstaw do stwierdzenia, że wyłącznie sporządzenie apelacji było zasadne. Sporządzając opinię o braku podstaw do wniesienia apelacji skarżący kierował się interesem strony przez nienarażanie jej na niepotrzebne koszty. Skoro bowiem Komisja II Stopnia stwierdziła bezzasadność apelacji, to niezrozumiałym była konieczność jej sporządzenie z narażeniem strony na poniesienie niepotrzebnych kosztów. Zdający nie znalazł skutecznych zarzutów dla wniesienia apelacji stąd niezrozumiałe było stwierdzenie Komisji II Stopnia o oparciu apelacji na prawidłowo skonstruowanych zarzutach. Zatem wniesienie jakiejkolwiek apelacji było bezzasadne i rażąco stojące w sprzeczności z interesem klienta. W szczególności, mając na uwadze istotne rozbieżności w doktrynie i orzecznictwie co do poglądów dotyczących możliwości skutecznego dochodzenia odszkodowania w ramach ujemnego interesu, traktowania zadatku przy zawarciu umowy i kwestii przedawnienia jego dochodzenia, zdający miał podstawy do przyjęcia prezentowanej w pracy linii obrony interesów strony.

Skarżący ponownie podkreślał, że przy posiadanym dostępie do pomocy naukowych poparł pracę orzecznictwem i doktryną wyrażając pogląd zawarty w sporządzonej opinii. Natomiast to, że egzaminatorzy posiadali inny pogląd na obronę interesu klienta, nie powinno skutkować oceną negatywną pracy. Sokoro Komisja II Stopnia uznała prawo zdającego do przyjęcia, że w kazusie można przyjąć, iż chodzi o umowę przedwstępną, to ocena jego pracy powinna polegać na ocenie poprawności prawnej zastosowanego rozwiązania, a nie na tym, czy rozwiązanie to w ocenie Komisji Egzaminacyjnej odpowiadało poglądom egzaminatorów co do sposobu. Ocena pracy powinna odbywać się co do poprawności prawnej zastosowanego rozwiązania, a pod tym względem nie było do niej zastrzeżeń.

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości wnosiła o jej oddalenie. Zdaniem Komisji właściwszym było, ze względu na rodzaj roszczeń powodów, przyjęcie przez zdającego, że strony wiązała umowa developerska a nie umowa przedwstępna. Przy założeniu, że strony wiązała umowa przedwstępna, dochodzenie roszczeń było utrudnione aczkolwiek nie niemożliwe. Wskazując na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2004 r. wydany w sprawie IV CK 454/03 Komisja podkreślała, że możliwe było oparcie apelacji dochodzącej odszkodowania ponad wysokość ujemnego interesu umownego. W związku z tym przygotowanie opinii o braku podstaw do wniesienia apelacji naruszała interes powodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Egzamin radcowski przeprowadziła Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w B. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego w składzie zgodnym z przepisem art. 36(1) ust. 2 u.r.p. Członkowie Komisji złożyli stosowne do art. 36(1) ust. 7 i ust. 8 u.r.p. oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia ich z pracy Komisji. Egzamin radcowski polegał, zgodnie z art. 36(4) ust. 1 u.r.p. na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu. Egzamin składał się z pięciu części (art. 36(4) ust. 2 u.r.p., z których pierwsza część polegała na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 100 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna była prawidłowa, oraz z karty odpowiedzi. Zdający mógł wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznaczał na karcie odpowiedzi, za każdą prawidłową odpowiedź uzyskując 1 punkt (art. 36(4) ust. 3 u.r.p.), a prawidłowość odpowiedzi oceniano według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu radcowskiego (art. 36(4) ust. 4). Z tej części egzaminu skarżący otrzymał ocenę dostateczny. Zgodnie z art. 36(4) ust. 5 u.r.p. druga część egzaminu radcowskiego polegała na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa karnego polegającego na przygotowaniu aktu oskarżenia lub apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny. Z tej części egzaminu M. W. otrzymał ocenę dobry. Zgodnie z art. 36(4) ust. 6 u.r.p. trzecia część egzaminu radcowskiego polegała na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa cywilnego polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny. Z tej części egzaminu skarżący otrzymał ocenę niedostateczny przy ocenach cząstkowych również niedostateczny, gdyż zgodnie z art. 36(5) ust. 4 pkt 2 u.r.p. średnia arytmetyczna ocen cząstkowych wyniosła poniżej 3,00 co zgodnie z art. 36(4) ust. 10 pkt 2 u.r.p. dawało ocenę negatywną – niedostateczny (2). Czwarta część egzaminu radcowskiego polegała, zgodnie z art. 36(4) ust. 7 u.r.p., na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa gospodarczego polegającego na przygotowaniu umowy albo pozwu lub wniosku albo apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny. Z tej części egzaminu M. W. otrzymał ocenę dobry. Oraz piąta część egzaminu radcowskiego polegała na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa administracyjnego polegającego na przygotowaniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny (art. 36(4) ust. 8 u.r.p.) i za tę część egzaminu skarżący otrzymał ocenę dobry.

W myśl art. 36(6) ust. 1 u.r.p pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną, a ponieważ M. W. otrzymał z części trzeciej egzaminu ocenę niedostateczny, z całego egzaminu również otrzymał ocenę niedostateczny.

Komisja egzaminacyjna podjęła uchwałę o wyniku egzaminu radcowskiego M. W. większością głosów w obecności wszystkich członków komisji egzaminacyjnej oraz wydała zdającemu uchwałę, a jej odpis przesłała Ministrowi Sprawiedliwości, Prezesowi Krajowej Rady Radców Prawnych i dołączyła uchwałę do akt osobowych M. W..

Komisja Egzaminacyjna ustaliła uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. wynik egzaminu M. W., którą po zaskarżeniu przez zdającego Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości uchwałą z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymała w mocy.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie egzaminu M. W. zostało przeprowadzone z zachowaniem wymagań formalnych określonych przepisami ustawy o radcach prawnych. Procedując na skutek odwołania Komisja Egzaminacyjna II Stopnia rozpoznała sprawę także w odniesieniu do ocen cząstkowych nieobjętych zakresem zaskarżenia podzielając stanowiska egzaminatorów.

Skarżący swoje zarzuty w istocie oparł na stwierdzeniu, że praca nie powinna być oceniana według przyjętego przez zdającego sposobu rozwiązania problemu, lecz według prawidłowości zastosowanych przepisów dla przyjętego sposobu. Należy zatem zauważyć, że zgodnie z art. 36(4) ust. 1 u.r.p. zdający powinien się wykazać znajomością przepisów ze wskazanych dziedzin prawa materialnego i procesowego, przez co należy rozumieć taką znajomość tych przepisów, która (jak w przypadku pracy skarżącego) wskazywałaby na brak jakichkolwiek przesłanek prawnych do wniesienia apelacji. Jeżeli jednak występuje możliwość podważenia wyroku to rzeczą pełnomocnika jest skorzystanie z takiej możliwości. Sąd orzekający w sprawie nie jest kolejną komisją egzaminacyjną, gdyż ocenia jedynie legalność zaskarżonej uchwały. W tym przypadku legalność ta sprowadza się do oceny merytorycznej propozycji rozwiązania problemu przez egzaminatorów i Komisję II Stopnia w relacji do takiej oceny przez zdającego. Komisja II Stopnia przyjęła, że uznanie kazusu przez zdającego jako umowy przedwstępnej nie było błędem dyskwalifikującym pracę. Jednakże zarówno egzaminatorzy, jak i Komisja podkreślali, że istniały podstawy prawne do skutecznego zaskarżenia wyroku będącego przedmiotem pracy. Tylko bowiem wniesienie apelacji od tego wyroku opartej na prawidłowej konstrukcji przepisów prawa materialnego zabezpieczało w należyty sposób interesy powodów. Przygotowanie zatem opinii prawnej o braku jakichkolwiek podstaw do zaskarżenia wyroku faktycznie pozbawiało mocodawców egzaminacyjnych zdającego możliwości weryfikacji tego rozstrzygnięcia. Co do zasady odmowa sporządzenia środka zaskarżenia (opinia o braku podstaw do wniesienia apelacji) może wystąpić wówczas, gdy w sposób ewidentny podważenie wyroku w jakimkolwiek zakresie jest niemożliwe. W ocenie egzaminatorów i Komisji istniały podstawy do zaskarżenia wyroku w zakresie oddalającym powództwo o odszkodowanie z tytułu różnicy w cenie lokalu objętego przedmiotem umowy. Rozbieżności poglądów piśmiennictwa i orzecznictwa powinny być przedmiotem rozważań zawartych w apelacji, a nie skłaniać pełnomocnika do przyjęcia poglądów dla jego klientów niekorzystnych, jednocześnie godząc się na zniesienie kosztów postępowania przy, jak podkreślano w uzasadnieniu oceny cząstkowej, wygranej procesu w przeważającej części.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym Komisja, prawidłowo określając właściwość zastosowanych przepisów prawa przez zdającego, prawidłowo uznała, że zastosowana ich interpretacja przez skarżącego w proponowanym rozwiązaniu problemu nie była poprawna z uwagi na interes powodów reprezentowanych przez zdającego. Jedynie bowiem sporządzenie apelacji zabezpieczało w należyty sposób ich interesy. W tej kwestii stanowisko Komisji II Stopnia jest jednolite i spójne.

Komisja podkreślała, że zarzuty komisji egzaminacyjnych oparte na stwierdzeniu błędnego założenia, że chodziło w pracy o umowę deweloperską, a nie o umowę przedwstępną, nie mogły stanowić wyłącznej podstawy do negatywnej oceny pracy z części trzeciej egzaminu. W związku z tym Komisja II Stopnia przyjęła, że założenie zdających o kazusie opartym na umowie przedwstępnej nie dyskwalifikowało tego rozwiązania, aczkolwiek utrudniało jego rozwiązanie samym zdającym. Jednakże założenie to powinno prowadzić zdających do wniosku o konieczności sporządzenia apelacji. Nie chodziło przy tym o zaskarżenie wyroku egzaminacyjnego "za wszelką cenę" lecz o zastosowanie przez zdającego przepisów prawa zgodnie z wymaganiami art. 36(4) ust. 1 u.r.p.

Sąd administracyjny rozpoznając sprawę - nie będąc dodatkową komisją egzaminacyjną - co nadmieniono już wyżej, przychyla się do stanowiska komisji egzaminacyjnych, że problem egzaminacyjny z części trzeciej powinien być przedmiotem rozważań zdającego w apelacji, w szczególności w sytuacji braku jednolitości co do tego problemu w piśmiennictwie i orzecznictwie. Komisja II Stopnia wskazała na podstawy do zaskarżenia wyroku nie wychodząc poza granice uznania administracyjnego co do braku poprawności propozycji rozwiązania problemu przez skarżącego. Nie chodziło przy tym o "sposób" rozwiązania lecz o możliwość takiego rozwiązania z uwzględnieniem interesu powodów w oparciu o przepisy prawa materialnego. Komisja II Stopnia wykazała możliwość podważenia wyroku sądu I instancji oddalającego roszczenie powodów o zapłatę różnicy w cenach lokalu. Wskazano więc na przesłanki uzasadniające nieprawidłowe stanowisko skarżącego w sporządzeniu opinii prawnej o bezzasadności zaskarżenia wyroku. Teza skarżącego co do tego, że komisja powinna wyłącznie mieć na uwadze prawidłowość zastosowanych przez zdającego przepisów w zaproponowanym rozwiązaniu problemu egzaminacyjnego, nie była trafna. Pełnomocnik strony powinien bowiem poszukiwać wszelkich możliwych rozwiązań maksymalnie zabezpieczających interes klienta i na takie rozwiązania, niedostrzeżone przez skarżącego, wskazała komisja w zaskarżonej uchwale.

Obie komisje prawidłowo przeprowadziły postępowanie z zastosowaniem właściwych przepisów prawa materialnego nie przekraczając swoich właściwości. Nie doszło więc w rozpoznawanej sprawie po stronie komisji do naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, w tym wskazywanych w skardze.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.