Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 272/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 237
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi B. S.A. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego dla inwestycji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., Nr [...], Starosta S. zobowiązał Spółkę "B. S.A." oddział [...] w S. (dalej powoływana jako "Skarżąca Spółka") do przedłożenia organowi I instancji przeglądu ekologicznego dla instalacji terminalu przeładunkowego Spółki w terminie do dnia 31 sierpnia 2015 r. W decyzji, wskazując na treść art. 238 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm., dalej powoływana jako u.p.o.ś.) określono warunki, jakie spełniać powinien przegląd ekologiczny.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ I instancji opisał przebieg postępowania wskazując na zapadłe w tej sprawie wyroki WSA w Białymstoku z dnia 20 kwietnia 2012 r. sygn. akt. II SA/Bk 500/11 oraz NSA z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. II OSK 1772/12, oraz związanie organu wytycznymi sądu. Sądy wskazały m.in., że nałożenie obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego w żadnym przypadku nie może dotyczyć tylko instalacji, dla której ma być utworzony obszar ograniczonego użytkowania w rozumieniu art. 135 u.p.o.ś.

Organ, analizując oddziaływanie każdego z urządzeń i działań z osobna, a także oceniając skumulowany skutek ich funkcjonowania i oddziaływania, w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, uznał iż eksploatowane urządzenia i wykonywane działania mogą negatywnie oddziaływać na środowisko. Szczególną specyfiką pracy na terminalu przeładunkowym jest praca mobilnych urządzeń technicznych, które w związku z nasileniem prac przeładunkowych stanowią dla posiadłości sąsiednich niewątpliwie negatywny wpływ związany z ich występowaniem w różnych okresach czasowych (wiosna, lato, jesień lub zima). Jednocześnie ustalił, iż nie ma podstaw do zakwalifikowania urządzeń technicznych do instalacji spełniających wymogi określone w § 2 i § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397).

Organ wyjaśnił, że nałożenie obowiązku opracowania przeglądu ekologicznego ma na celu ustalenie, czy faktycznie istniejące urządzenia techniczne stacjonarne i mobilne emitują szkodliwe związki do środowiska grożące dla życia i zdrowia ludzi i mogące powodować negatywne oddziaływanie na środowisko. Organ I instancji stwierdził, iż w przypadku wystąpienia negatywnych skutków na środowisko instalacji występujących na terminalu przeładunkowym istnieje możliwość jego naprawienia na podstawie art. 362 u.p.o.ś. Organ I instancji podkreślił także, opierając się na orzecznictwie sądowym, że art. 237 u.p.o.ś. stanowi, że w przypadku wystąpienia okoliczności, które wskazują, nawet potencjalnie, na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, właściwy organ ochrony środowiska może w drodze decyzji, nałożyć na podmiot prowadzący instalację, który korzysta ze środowiska, obowiązek opracowania i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Dlatego też, zdaniem organu, w związku z funkcjonowaniem danej instalacji należy stwierdzić, iż występuje możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., organ I instancji uzupełnił ww. decyzję, dodając w pkt 1 ppkt d) sentencji decyzji zapis: "oraz określenie odległości zbiorników naziemnych, cystern samochodowych i kolejowych, zbiorników zakopcowanych butli gazowych od granic istniejących działek mieszkalnych znajdujących się w sąsiedztwie instalacji", po następującym zapisie: ,.d) istniejące w sąsiedztwie lub bezpośrednim zasięgu oddziaływania instalacji obiekty mieszkalne i użyteczności publicznej"; w pkt 2 sentencji decyzji zapisu: "w szczególności określenie oddziaływania instalacji na istniejące w sąsiedztwie obiekty mieszkalne i użyteczności publicznej, w tym zakresie oddziaływania instalacji a życie i zdrowie mieszkańców tych obiektów", po następującym zapisie: "2. Określenie oddziaływania na środowisko instalacji, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej".

Od decyzji odwołała się skarżąca Spółka, wskazując że decyzja wydana został z przekroczeniem granic uznania administracyjnego oraz narusza przepisy praw materialnego i procesowego. W jej ocenie, decyzja narusza art. 237 u.p.o.ś., poprzez błędne ustalenie, iż działanie instalacji, należącej do skarżącej spółki negatywnie oddziałuje na środowisko, w sytuacji gdy, zdaniem skarżącej, ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego tj. przeprowadzonych pomiarów: natężenia hałasu, hałasu infradźwiękowego, wibracji oraz oceny stężenia pyłu, w wyniku których nie stwierdzono przekroczenia najwyższych dopuszczalnych natężeń, natomiast zapylenie powoduje jedynie zwiększoną uciążliwość, co nie jest jednoznaczne z negatywnym oddziaływaniem na środowisko, którego możliwość wystąpienia jest jedyną ustawową przesłanką nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego. Wskazano, że decyzja jest sprzeczna z art. 237 u.p.o.ś., poprzez uznanie, że osiągnięcie celu, jakim jest udowodnienie negatywnego oddziaływania na środowisko jest niemożliwe przy użyciu innych środków dowodowych niż przegląd ekologiczny. Skarżąca Spółka zarzuciła również naruszenie szeregu przepisów postępowania, m.in. 7, 77 § 1, 80 K.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli także mieszkańcy sąsiednich nieruchomości, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, w którym zarzucili naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 237 w zw. z art. 238 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 i 2 u.p.o.ś. w zw. z art. 84 K.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ nie jest władny określić kręgu podmiotów uprawionych do sporządzenia przeglądu ekologicznego w zaskarżonej decyzji.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt. 1 ppkt d), w zakresie zapisu w sentencji: "oraz określenie odległości zbiorników naziemnych, cystern samochodowych i kolejowych, zbiorników zakopcowanych butli gazowych od granic istniejących działek mieszkalnych znajdujących się w sąsiedztwie instalacji" i w tym zakresie umorzyło postępowanie; uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt. 2, w zakresie zapisu w sentencji decyzji: "w szczególności określenie oddziaływania instalacji na istniejące w sąsiedztwie obiekty mieszkalne i użyteczności publicznej, w tym zakresie oddziaływania instalacji na życie i zdrowie mieszkańców tych obiektów" i w tym zakresie umorzyło postępowanie, zaś w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium, odwołując się do wyroków sądów administracyjnych zapadłych w niniejszej sprawie, którymi są związane organy administracji w toczącym się postępowaniu, wskazało że przesłanki wydania decyzji nakładającej na przedsiębiorcę obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego określa przepis art. 237 u.p.o.ś. W razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, zobowiązać prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Przepis powyższy nie ustanawia wymogu udowodnienia negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, a jedynie stwierdzenia okoliczności wskazujących na taką możliwość. Pogląd o możliwości zobowiązania do przeprowadzenia przeglądu ekologicznego pomimo braku przekroczenia norm ochrony środowiska wyrażony jest również w wyroku NSA z 26 września 2013 r. (sygn. II OSK 1568/12, dostępne w CBOSA), zgodnie z którym negatywne oddziaływanie na środowisko nie wiąże się wyłącznie z ustaleniem, czy dana instalacja przekracza, lub nie przekracza określonych prawem wartości maksymalnych jako bezpiecznych dla środowiska. Nie można wykluczyć, że w konkretnej sprawie nawet w przypadku dochowania takich dopuszczalnych przez prawo poziomów oddziaływania może mimo wszystko dojść do negatywnego oddziaływania na środowisko, tym bardziej, jeżeli mamy do czynienia z instalacją, która z samego założenia takie negatywne oddziaływanie powoduje. Przy czym z art. 237 u.p.o.ś. wynika, że wystarczy samo wykazanie "możliwości" negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, a więc wskazania na "potencjalnie" występujące zagrożenie.

Kolegium podkreśliło, że z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych wynika, że podstawową działalnością skarżącej Spółki, jest import i dystrybucja gazu propan - butan a także przeładunek i magazynowanie materiałów masowych (drewno, węgiel, nawozy sztuczne). Przeładunek gazu prowadzony jest całodobowo. Gaz jest przepompowywany z cystern kolejowych szerokotorowych do cystern normalnotorowych, magazynowany w 18 zbiornikach po 200 mJ, każdy wraz z armaturą. Na terminalu dochodzi do załadunku autocystern oraz napełniania butli. Jednocześnie ma miejsce rozładunek wagonów z węglem oraz sortowanie węgla, z użyciem sortowników węgla, separatora węglowodorów, separatora wód opadowych czy zbiornika wyrównawczego z przepompownią. Ponadto wykonywane są czynności, co do których można przypuszczać, iż mogą one negatywnie oddziaływać na środowisko, takie jak rozładunek wagonów z węglem przy użyciu urządzeń firmy "A.", praca ładowarek "F.", transport samochodowy związany z odbieraniem węgla, przeładunek gazu propan-butan z wagono-cystern do zbiorników podziemnych, tankowanie gazu do autocystern (6 stanowisk), praca karuzelowej rozlewni gazu do butli 11 kg). Szczególną specyfiką pracy na terminalu przeładunkowym jest praca mobilnych urządzeń technicznych, które w związku z nasileniem prac przeładunkowych stanowią dla posiadłości sąsiednich niewątpliwie negatywny wpływ związany z ich występowaniem w różnych okresach czasowych (wiosna, lato, jesień lub zima).

Zakład został zaliczony do grupy zakładów tzw. dużego ryzyka powstania poważnej awarii przemysłowej. Wytwarza odpady niebezpieczne i inne niż niebezpieczne. Czynnikami szkodliwymi dla środowiska są hałas i zapylenie. Występuje kilka źródeł niezorganizowanej emisji zanieczyszczeń (przeładunek, praca urządzeń mechanicznych i środków transportu, praca sortowników, emisja pyłu węglowego z hałd). Powyższe okoliczności, co zostało potwierdzone w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 20 kwietnia 2013 r., wynikają wprost z treści dokumentów dołączonych do akt administracyjnych, które to dowody niewątpliwie potwierdzają zaistnienie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko instalacji wchodzących w skład terminalu przeładunkowego.

Kolegium za niezasadne uznało zarzuty dotyczące braku staranności we wskazaniu w sposób przejrzysty i jasny przedmiotu objętego obowiązkiem sporządzenia przeglądu ekologicznego. Podkreśliło, że w wyroku z dnia 20 kwietnia 2012 r. WSA w Białymstoku stwierdził, że dla nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego nie ma istotnego znaczenia, czy oceniane przedsięwzięcie będzie jedną instalacją, zbiorem instalacji, czy niemieszczącą się w definicji instalacji, inwestycją, o ile z jej funkcjonowaniem wiązać się będzie możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Tym samym, organ I instancji właściwie uznał, że przegląd ekologiczny przeprowadzić trzeba dla całości instalacji terminalu przeładunkowego Spółki. W uzasadnieniu organ I instalacji podkreślił, że dokonał oceny oddziaływania urządzeń i działań z osobna a także ocenił skumulowany skutek ich funkcjonowania i odziaływania.

W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie organ I instancji poprawnie i wyczerpująco uzasadnił konieczności przeprowadzenia przeglądu ekologicznego. WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 20 kwietnia 2012 r., dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, stwierdził konieczność przeprowadzenia przeglądu - ta więc okoliczność pozostaje poza sporem. Materiał dowodowy zgormadzony w sprawie świadczy o możliwym potencjalnym negatywnym oddziaływaniu na środowisko (dowodem tego jest choćby materiał zdjęciowy i filmowy dołączony do akt sprawy). Uciążliwość prowadzonej działalności dla środowiska naturalnego stwierdzona została także m.in. w piśmie z dnia 5 października 2011 r. P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. i załączonych do pisma wynikach kontroli - gdzie wskazuje się na źródła niezorganizowanej emisji zanieczyszczeń. Organ I instancji wykazał również, że nie jest również możliwe ustalenie negatywnego odziaływania na środowisko na podstawie innych środków dowodowych. Wszystko to świadczy o konieczności nałożenia na spółkę obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego.

W opinii Kolegium dodanie w decyzji w pkt. 1 ppkt d) sentencji zapisu "oraz określenie odległości zbiorników naziemnych, cystern samochodowych i kolejowych, zbiorników zakopcowanych butli gazowych od granic istniejących działek mieszkalnych znajdujących się w sąsiedztwie instalacji" oraz w zakresie zapisu w sentencji decyzji: "w szczególności określenie oddziaływania instalacji na istniejące w sąsiedztwie obiekty mieszkalne i użyteczności publicznej, w tym zakresie oddziaływania instalacji na życie i zdrowie mieszkańców tych obiektów" nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, dlatego też w tym zakresie należało uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie.

Za bezzasadne Kolegium uznało również zarzuty podniesione w odwołaniu przez pełnomocnika mieszkańców sąsiadujących z terminalem przeładunkowym skarżącej Spółki.

Na powyższą decyzję, w części, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, skarżąca Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

- art. 3 pkt 6 w związku z art. 237 u.p.o.ś. poprzez jego niewłaściwą interpretację oraz uznanie, że organ I instancji w decyzji z dnia [...] listopada 2014 r., uzupełnionej postanowieniem z [...] grudnia 2014 r., prawidłowo wskazał przedmiot, dla którego sporządzony zostanie raport ekologiczny, bowiem zdaniem skarżącej Spółki wskazanie w sentencji decyzji, iż przegląd ekologiczny należy wykonać dla instalacji terminalu przeładunkowego nie jest wystarczające do ustalenia, dla jakich urządzeń technicznych, zespołów stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie czy też budowli niebędących urządzeniami technicznymi ani ich zespołami nałożony został przedmiotowy obowiązek;

- art. 237 u.p.o.ś. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organ I instancji poprawnie i wyczerpująco uzasadnił konieczność przeprowadzenia przeglądu ekologicznego, w sytuacji gdy organ ten zupełnie uchylił się od rozważań, czy udowodnienie negatywnego oddziaływania na środowisko jest możliwe przy użyciu innych środków dowodowych niż przegląd ekologiczny;

- art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8, art. 11 k.p.a. przez błędną ocenę prawną stanu faktycznego i prawnego skarżonego rozstrzygnięcia, co miało odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu oraz brak rzetelnego i przekonywującego wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2014r.;

- art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę całokształtu materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że powyższa sprawa była już przedmiotem oceny sądów administracyjnych. Wyrokiem z 20 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 500/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] maja 2011 r. w przedmiocie odmowy nałożenia na skarżącą Spółkę obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego, a także poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z [...] kwietnia 2011 r. Wyrok ten został utrzymany w mocy, w wyniku oddalenia skargi kasacyjnej skarżącej Spółki – wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1772/12. W uzasadnieniu wyroku, Sąd I instancji wskazał, że powiązanie oceny potrzeby nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego z konkretnym celem w postaci utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, nastąpiło z naruszeniem art. 237 p.o.ś. Jedyną ustawową przesłanką nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego jest bowiem stwierdzenie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko. Ustalenie celu, dla którego sporządzenie przeglądu jest potrzebne, ale ma znaczenie jedynie dla określenia niezbędnych elementów przeglądu, dostosowanych do charakteru przedsięwzięcia. Sąd zaznaczył także, że dla nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego nie ma tak naprawdę istotnego znaczenia, czy oceniane przedsięwzięcie będzie jedną instalacją, zbiorem instalacji, czy niemieszczącą się w definicji instalacji, inwestycją, o ile z jej funkcjonowaniem wiązać się będzie możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Sąd zaznaczył, że sporządzenie przeglądu ekologicznego dla ustalenia programu dostosowawczego (art. 426 ust. 4 u.p.o.ś.) następuje z inicjatywy podmiotu prowadzącego instalację, a jedynym ustawowym celem, jakiemu służyć miało postępowanie w sprawie nałożenia przez organ ochrony środowiska obowiązku sporządzenia przeglądu, było postępowanie w sprawie wydania tzw. decyzji naprawczej (art. 362 u.p.o.ś.). Do takiego celu postępowania nawiązał organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z [...] stycznia 2011 r. stwierdzając, że nałożenie obowiązku opracowania przeglądu ekologicznego ma na celu ustalenie, czy faktycznie istniejące urządzenia techniczne stacjonarne i mobilne emitują szkodliwe związki do środowiska grożące dla życia i zdrowia ludzi, ponieważ w przypadku potwierdzenia ich wystąpienia, istnieje możliwość naprawienia na podstawie art. 362 u.p.o.ś. Sąd nie podzielił więc stanowiska organu odwoławczego, że postępowanie w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego może być prowadzone tylko na potrzeby ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Tym samym, w ocenie Sądu decyzja odmawiająca sporządzenia przeglądu ekologicznego, została wydana z naruszeniem art. 237 u.p.o.ś.

W ocenie Sądu, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy obu instancji zastosowały się w pełni do wytycznych i oceny prawnej, zawartych w wyżej opisanym prawomocnym wyroku Sądu z dnia 20 kwietnia 2012 r. Wskazuje na powyższe, zarówno materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, jak również uzasadnienia decyzji organów obu instancji. Tym samym, w ocenie Sądu, organy obu instancji nie naruszyły art. 153 p.p.s.a., bowiem zastosowały się do oceny prawnej i wykładni art. 237 u.p.o.ś. zawartej w ww. orzeczeniu sądu.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 237 u.p.o.ś. organ ochrony środowiska może, w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, zobowiązać prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że do prawidłowego zastosowania art. 237 u.p.o.ś. niezbędne jest ustalenie zakresu przedmiotowego jego obowiązywania. Może to mieć miejsce w przypadku "możliwości negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko". Dlatego też podstawowym elementem uzasadniającym nałożenie obowiązku opracowania przeglądu ekologicznego jest wystąpienie w obrocie prawnym "instalacji" w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.p.o.ś. Następnie organ administracji powinien wskazać, że w związku z funkcjonowaniem konkretnej instalacji występuje możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Podkreśla się, że ustawodawca w komentowanym przepisie nie mówi o wystąpieniu negatywnego oddziaływania, ale o "możliwości" wystąpienia takich skutków. Wywodzi się z tego, że do nałożenia obowiązku opracowania przeglądu ekologicznego będzie wystarczająca sama możliwość wystąpienia zagrożeń. Natomiast potwierdzeniem lub zaprzeczeniem takiej opinii będą wnioski wypływające z samego przeglądu (por. K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, LEX, 2011). Zauważa się dalej, że przyznając organom administracji w art. 237 u.p.o.ś. możliwość nałożenia obowiązku opracowania przeglądu ekologicznego, ustawodawca nie sformułował wprost, realizacji jakich celów ma on służyć. W orzecznictwie przyjmuje się m.in., że przeprowadzenie przeglądu ekologicznego ma na celu potwierdzenie negatywnego oddziaływania na środowisko lub wykluczenie takiego oddziaływania oraz późniejsze umożliwienie podjęcia działań zmierzających do usunięcia ujemnego oddziaływania na środowisko w przypadku jego wystąpienia. Zatem przegląd ekologiczny jest specjalistyczną ekspertyzą i jednocześnie przenosi obowiązek ustalenia stanu faktycznego na stronę postępowania.

Z treści art. 237 u.p.o.ś. wynika, że wystarczającą przesłanką do nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego jest fakt funkcjonowania instalacji mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2017/10, LEX nr 1138042). Jednakże, negatywne oddziaływanie na środowisko nie wiąże się wyłącznie z ustaleniem, czy dana instalacja przekracza lub nie przekracza określonych prawem wartości maksymalnych jako bezpiecznych dla środowiska. Nie można wykluczyć, że w konkretnej sprawie nawet w przypadku dochowania takich dopuszczalnych przez prawo poziomów oddziaływania może mimo wszystko dojść do negatywnego oddziaływania na środowisko, tym bardziej jeżeli mamy do czynienia z instalacją, która z samego założenia takie negatywne oddziaływanie powoduje. Przy czym z art. 237 u.p.o.ś. wynika, że wystarczy samo wykazanie "możliwości" negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, a więc wskazania na "potencjalnie" występujące zagrożenie.

W świetle powyższych rozważań za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Organy prawidłowo dokonały wykładni art. 237 u.p.o.ś., trafnie uzasadniając konieczność przeprowadzenia przeglądu ekologicznego.

Wbrew twierdzeniom skargi, organy obu instancji właściwie wskazały przedmiot, względem którego powinien zostać przeprowadzony przegląd ekologiczny. Organ I instancji w wydanej decyzji wskazał, że przegląd ekologiczny powinien dotyczyć "instalacji terminalu przeładunkowego Spółki".

W art. 3 pkt 6 u.p.o.ś. wskazuje się, że przez instalację rozumie się stacjonarne urządzenie techniczne, zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, bądź też budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję. Jak wskazał WSA w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 kwietnia 2012 r. II SA/Bk 500/11, którym były związane organy przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, nie ma istotnego znaczenia, czy oceniane przedsięwzięcie będzie jedną instalacją, zbiorem instalacji, czy niemieszczącą się w definicji instalacji, inwestycją, o ile z jej funkcjonowaniem wiązać się będzie możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Spółka prowadzi szereg działań, za pomocą różnego rodzaju urządzeń i budowli funkcjonujących na terenie terminala przeładunkowego, mogących negatywnie oddziaływać na środowisko. Przyjąć zatem należy, że niezbędnym jest ocena całościowa, jaki wpływ na środowisko ma funkcjonowanie całego terminalu przeładunkowego, a nie jego poszczególnych elementów. W decyzji organ jasno i precyzyjnie wskazał, gdzie sporny terminal jest położony, kto jest jego właścicielem, dlatego też nie można podzielić zarzutów skargi, jakoby w decyzji nie został właściwie określony przedmiot, względem którego ma być sporządzony przegląd ekologiczny.

Podkreślić ponadto należy, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie niewątpliwie wykazuje na zaistnienie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko instalacji wchodzących w skład terminalu przeładunkowego. Z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych wynika, że podstawową działalnością skarżącej Spółki, Oddziału w Sokółce, jest import i dystrybucja gazu propan – butan a także przeładunek i magazynowanie materiałów masowych (drewno, węgiel, nawozy sztuczne). Przeładunek gazu prowadzony jest całodobowo, jest on przepompowywany z cystern kolejowych szerokotorowych do cystern normalnotorowych, magazynowany w 18 zbiornikach po 200 metrów sześciennych każdy wraz z armaturą. Na terminalu dochodzi do załadunku autocystern oraz napełniania butli. Równolegle ma miejsce rozładunek wagonów z węglem oraz sortowanie węgla. Funkcjonują stacjonarne urządzenia techniczne do oczyszczania i odprowadzania wód opadowych i roztopowych oraz kotłownia. Zakład został zaliczony do grupy zakładów tzw. dużego ryzyka powstania poważnej awarii przemysłowej. Wytwarza odpady niebezpieczne i odpady inne niż niebezpieczne. Czynnikami szkodliwymi dla środowiska są hałas i zapylenie. Występuje kilka źródeł niezorganizowanej emisji zanieczyszczeń (przeładunek, praca urządzeń mechanicznych i środków transportu, praca sortowników, emisja pyłu węglowego z hałd). Powyższe okoliczności wynikają wprost z treści dokumentów dołączonych do akt administracyjnych.

Nie budzi zatem wątpliwości, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na możliwość negatywnego odziaływania na środowisko instalacji wchodzących w skład terminalu przeładunkowego, a zatem spełnione były przesłanki do wydania, na podstawie art. 237 u.p.o.ś. decyzji nakazującej sporządzenie przeglądu ekologicznego. Raz jeszcze należy podkreślić, czego najwyraźniej nie dostrzega skarżąca Spółka, że przesłanką dla sporządzenia projektu ekologicznego nie jest udowodnienie negatywnego oddziaływania na środowisko (na podstawie innych dowodów, ekspertyz, przekraczania dopuszczalnych norm emisji czy hałasu) ale sama potencjalna możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Nie można bowiem wykluczyć, o czym była mowa powyżej, że nawet w przypadku dochowania takich dopuszczalnych przez prawo poziomów oddziaływania może mimo wszystko dojść do negatywnego oddziaływania na środowisko, tym bardziej jeżeli mamy do czynienia z instalacją, która z samego założenia takie negatywne oddziaływanie powoduje.

Zgodzić się należy ze skarżącą Spółką, że przegląd ekologiczny jako specjalistyczna ekspertyza jest dość drogi w realizacji, i że organy administracji powinny w pierwszej kolejności ustalać negatywne oddziaływanie na środowisko przy użyciu innych środków dowodowych. Jednakże w realiach niniejszej sprawy, kiedy to celem przeglądu ekologicznego nie jest utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania lecz ustalenie okoliczności, wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, brak było innych dowodów wskazujących na takie niebezpieczeństwo. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny ma fakt, że w uzasadnieniu wyroku dnia 20 kwietnia 2012 r. II SA/Bk 500/11, WSA w Białymstoku wyraźnie wskazał na konieczność sporządzenia przeglądu ekologicznego, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skarżąca Spółka, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, nie wskazała żadnych dowodów wskazujących na negatywne oddziaływanie terminalu przeładunkowego Spółki na środowisko, tym samym przyjąć należało, że jedynym dowodem na powyższą okoliczność może być przegląd ekologiczny.

Nie dostrzegając naruszenia przepisów prawa materialnego za niezasadne należało również uznać zarzuty naruszenia art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowania w sprawie, w tym zabrały niezbędny materiał dowodowy do wydania kwestionowanej decyzji i właściwe go oceniły. Sam fakt, że skarżąca Spółka się z nimi nie zgadza nie oznacza, że w tym zakresie organy dopuściły się naruszenia prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżąca Spółka naruszenia przepisów postępowania upatrywała w błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 3 pkt 6 i art. 237 u.p.o.ś, a skoro, w ocenie Sądu, organy obu instancji ich nie naruszyły, podobnie należało ocenić zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. Brak zatem było podstaw, wbrew twierdzeniom skargi, do uchylenia przez Kolegium decyzji organu I instancji i przekazania sprawy organowi I instancji, celem dokładnego wyjaśnienia zakresu sprawy. Jeszcze raz wskazać należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jednoznacznie wskazuje na konieczność sporządzenia przeglądu ekologicznego terminalu przeładunkowego skarżącej Spółki w S.

W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.