Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt IV SA 5069/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia NS A Eugeniusz Mzyk (sprawozdawca) Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Karolina Alboszta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A. E. i N. E. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia- I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie będzie wykonywane do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. E. i N. E. kwoty po 10,00 (dziesięć) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA 3262/02, 5069/02

Uzasadnienie

Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Nr "[...]" z dnia 27 maja 2002 roku, na podstawie art. 32 i 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne /Dz. U Nr 47 póz. 281 ze zm./ -nałożono na A. E. i N. E. grzywny w celu przymuszenia w wysokości po 11.718,00 zł. W motywach postanowienia organ I instancji przytoczył, że A. E. i N. E. nie wykonali obowiązku, określonego w tytule wykonawczym z dnia 8 czerwca 2001 r., wystawionym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Obowiązek ten polegał na rozebraniu budynku wybudowanego bez pozwolenia na działce nr. 151/8 w Obr. E. Uwzględniając aktualną cenę powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oraz powierzchnię obiektu podlegającego rozbiórce, wyliczona została wysokość grzywny na kwotę 11.718,00 zł.

Postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lipca 2002 roku, po rozpatrzeniu zażalenia A. E. i N. E., utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że obowiązek wykonania rozbiórki określony został decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 14 listopada 1994 roku., która utrzymana została w mocy ostateczną decyzją Wojewody O. z dnia 4 01 1995 r. Wobec zasadności ustaleń organu I instancji tak co do przytoczonej podstawy prawnej jak i wysokości grzywny w celu przymuszenia, brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący A. E. i N. E. domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Według twierdzeń skarżących od 1995 roku prowadzone jest postępowanie o odroczenie przymusowej rozbiórki wobec czego nie powinno dojść do wydania postanowienia o nałożeniu grzywny i to w wysokości przekraczającej wartość wybudowanego obiektu.

Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2002 r. odrzucono skargę A. E., jednakże uwzględniając wniosek zainteresowanego przywrócono termin do uiszczenia wpisu sądowego.

Powyższe skargi A. E. i N. E., w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 póz. 1271 ze zm./.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skargi są uzasadnione aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazanych albowiem organy obydwu instancji dopuściły się szeregu uchybień procesowych zaś zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji podjęte zostały przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy a więc z naruszeniem art. 7, 77 i 104 kpa a ponadto z obrazą art. 122 § l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na plan pierwszy wysuwa się pytanie czy w warunkach sprawy doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego a w tym czy w ogóle (w świetle dotychczas dostępnej dokumentacji) można mówić o skutecznym prowadzeniu egzekucji. Nie ulega wątpliwości, że każdy tytuł wykonawczy musi zawierać wskazanie imienia i nazwiska zobowiązanego (art. 27 § l pkt. 2 powoływanej już ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji) i pokrywać się z ostateczną decyzją, która wymienia tego zobowiązanego z imienia i nazwiska.

Organy obydwu instancji przyjęły za ustalone, że zobowiązanie skarżących wynika z ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 14 listopada 1994 r. znak "[...]". Tymczasem z decyzji tej nie wynika aby obowiązek nałożony został na skarżących. Treść powołanej decyzji z dnia 14 listopada 1994 r. ogranicza się do bezosobowego stwierdzenia : "nakazuje się rozebrać wybudowany budynek na działce nr 151/8 w obr. E. gm. P." - bez jakiegokolwiek oznaczenia osoby zobowiązanej (adresata decyzji). W związku z tym rozważenia wymaga czy tego rodzaju decyzja podlega wykonaniu. Nie można wykluczyć, że w sprawie wydana została inna ostateczna decyzja (poza decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 14 listopada 1994 r.), uzasadniająca nałożenie obowiązku na skarżących w oparciu o którą wystawiono tytuł wykonawczy z dnia 8 czerwca 2001 roku.

Jeśli przyjąć, że w sprawie wydana została jedynie decyzja z dnia 14 listopada 1994 r., to w takiej sytuacji rozważenia wymaga czy brak oznaczenia podmiotu (osoby fizycznej lub prawnej), na który nałożono określony obowiązek, wyłącza możliwość traktowania takiej decyzji jako tytułu wykonawczego. Okoliczność wybudowania obiektu na działce, stanowiącej własność określonej osoby, sama przez się, nie nakłada obowiązku wykonania nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości, podobnie jak sam fakt doręczenia takiej decyzji stronie postępowania administracyjnego. Dodać przy tym należy, że wprawdzie organ egzekucyjny, rozpoznając zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, nie bada zasadności ostatecznej decyzji a więc i zasadności wydania tytułu wykonawczego ale tylko w takiej sytuacji, gdy proste zestawienie ostatecznej decyzji i tytułu pozwala na jednoznaczne ustalenie tożsamości podmiotu zobowiązanego. W przeciwnym

razie postanowienie o nałożeniu grzywny mogło by być wydane przeciwko każdej osobie. Otwarta kwestią jest również wyjaśnienie czy i kiedy doręczono skarżącym upomnienie zaś dokonanie ustaleń w tym przedmiocie było obowiązkiem organów obydwu instancji.

Poza tym należy mieć na uwadze, że zobowiązanym przysługuje prawo wniesienia, na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, (stosownie do przepisu art. 122 § 3 powoływanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), nie tylko zarzutów i zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego lecz także zażalenia na samo postanowienie o nałożeniu grzywny. O tym który z tych środków prawnych został wniesiony nie decyduje nazwa lecz treść tego środka prawnego, jak to niejednokrotnie wyjaśniono w orzecznictwie sądowo administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2001 r. II SA/Gd 1512/99). Także i tej kwestii nie rozważono w zaskarżonej decyzji. Należy przy tym podnieść, że w aktach sprawy znajduje się pismo skarżących, adresowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nazwane zarzutem, co wymaga jednoznacznego wyjaśnienia. W razie wątpliwości rzeczą organu będzie wyjaśnienie jaki środek prawny wnieśli skarżący.

W tym stanie rzeczy skoro rozstrzygnięcie sprawy wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego w przedstawionym powyżej zakresie, poczynienia dodatkowych ustaleń oraz ponownej ich oceny, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 par. l pkt. l lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 póz. 12707. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego oraz orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienie się wyroku, uzasadniają przepisy art. 152 i 200 powołanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.