Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 505/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 2, pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 27 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: starszy specjalista Izabela Ścieszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 roku sprawy ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości i rozłożenia na 6 rat zapłaty zaległości 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu G. F. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 505/14

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...]r., którą odmówiono G. G. umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 12.829 zł od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2010 r. w wysokości 41.208,74 zł oraz rozłożono na 6 rat (5 rat po ok. 100 zł i w 6-tej racie pozostała kwota) zapłatę zaległości w podatku od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2010 r. w wysokości 41.208,74 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 12.829 zł.

Podstawą decyzji były następujące ustalenia i wnioski organów prowadzących postępowanie.

W dniu 3 września 2013 r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. wpłynął wniosek G. G. dotyczący umorzenia odsetek od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. i rozłożenia na 6 rat pozostałej do uregulowania kwoty należności głównej (5 rat po 100 zł płatnych do dziesiątego dnia miesiąca, pozostała kwota w ostatniej racie). Strona zapowiedziała dokonanie wpłaty na poczet zadłużenia. Podanie zostało uzasadnione okolicznościami odnoszącymi się do braku możliwości jednorazowej spłaty zadłużenia, podatniczka wyjaśniła, iż zamierza sprzedać będącą w jej posiadaniu działkę, przeprowadzenie takiej transakcji wymaga jednak czasu. Powołała się również na "podstępne wyłudzenie" oszczędności przez firmę A. Następnie w piśmie z dnia 17 września 2013 r. podatniczka dokonała uzupełnienia wniosku ulgowego, wskazując, iż z uwagi na złożenie w tym dniu korekty zeznania PIT-38 za 2010 r. zmniejszeniu uległa kwota zaległości podatkowej mająca podlegać rozłożeniu na raty. Strona podtrzymała swoje żądanie w zakresie harmonogramu spłaty ratalnej i umorzenia odsetek.

W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji zgromadził dostępny z urzędu materiał dowodowy dotyczący podatniczki (m.in. dane rejestracyjne, dokonane czynności majątkowe, wydruk księgi wieczystej, zestawienie dochodów, złożone zeznania podatkowe, w tym zeznania związane z transakcją sprzedaży nieruchomości, protokół z czynności sprawdzających, wydruk karty kontowej) oraz przygotował jego analizę. W dniu 1 października 2013 r. podatniczka zapoznała się z aktami sprawy i wnosząc uwagi dotyczące analizy stanu faktycznego sprawy podkreśliła, iż złożenie rozliczenia na niewłaściwym formularzu jest skutkiem uzyskania błędnej informacji w urzędzie skarbowym (w pokoju 106), a w przygotowanym dokumencie zasadnym jest podanie konkretnej daty wniesienia wniosku, tj. 3 września 2013 r.

Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. odmówił podatniczce umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 12.829 zł od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2010 r. w wysokości 41.208,74 zł oraz rozłożył na 6 rat (5 rat po ok. 100 zł i w 6-tej racie pozostała kwota) zapłatę zaległości w podatku od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2010 r. w wysokości 41.208,74 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 12.829 zł. W decyzji tej organ zamieścił harmonogram spłat zawierający wysokości i terminy płatności poszczególnych rat.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, podatniczka wniosła odwołanie, w którym zaskarżyła przedmiotową decyzję w części dotyczącej odmowy umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 12.829 zł od zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2010 r., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie odsetek.

W odwołaniu podatniczka skoncentrowała się na okolicznościach związanych z wprowadzeniem w błąd przez pracowników organu podatkowego. Podkreśliła przy tym, że znalazła się w trudnej sytuacji bez swojej winy, sytuacja ta powinna zostać obiektywnie oceniona przez organ odwoławczy, przy uwzględnieniu specyfiki rozpatrywanej sprawy. W jej ocenie umorzenie odsetek od zaległości podatkowej jest zasadne, gdyż w urzędzie skarbowym uzyskała błędną informację (w pokojach 106 i 108) w zakresie sposobu rozliczenia podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2010 r. Podatniczka podkreśliła, że zastosowała się do przekazanych informacji, ufając, iż są one wiarygodne, a udzielający ich pracownicy kompetentni. W rezultacie nie została poinformowana o konieczności złożenia oświadczenia dotyczącego zastosowania tzw. ulgi meldunkowej.

Jednocześnie podatniczka wskazała, że nie kwestionuje faktu obciążenia podatkiem od sprzedaży nieruchomości, nie godzi się natomiast z koniecznością uregulowania odsetek. Dlatego wystąpiła z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości podatkowej i umorzenie odsetek za zwłokę. Podatniczka przyznała przy tym, że nie miała znajomości przepisów prawa podatkowego dotyczących opodatkowania sprzedaży nieruchomości i że nie dysponuje żadnym dokumentem potwierdzającym wprowadzenie jej w błąd, jednak uważa, że przekazana jej podczas osobistej wizyty w urzędzie ustna informacja jest wiążąca. Ponadto podatniczka krytycznie oceniła podjęte w stosunku do niej, pomimo złożenia wniosku ulgowego, czynności egzekucyjne, wskazując na utratę wiarygodności u pracodawcy po dokonaniu zajęcia wynagrodzenia. Odnosząc się przy tym do swojej sytuacji życiowej, podatniczka podkreśliła, iż jest osobą niepełnosprawną, osiąga niewielkie dochody, nie żyje w luksusie, nie jest w stanie sprostać kosztom życia codziennego oraz nie posiada środków finansowych na spłatę obciążającego ją zadłużenia. Do odwołania załączyła kserokopie dokumentów związanych z jej stanem zdrowia w postaci: karty informacyjnej Izby Przyjęć Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala im. B w Ł. z dnia 16.08.2013 r. (odmowa przyjęcia), karty medycznych czynności ratunkowych Wojewódzkiej Stacji Ratownictwa Medycznego w Ł., orzeczenia z dnia 16.09.2013 r. o stopniu niepełnosprawności (umiarkowany stopień niepełnosprawności przyznany do 30.09.2015 r.), zaświadczenia lekarskiego z dnia 31.10.2013 r. wystawionego przez specjalistę psychiatrę, karty informacyjnej Izby Przyjęć ZOZ C w Ł. z dnia 29.07.2013 r., karty informacyjnej z Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala im. B w Ł. (dokumentującej hospitalizację w dniach 22-28.08.2013 r.) oraz kserokopię protokołu z czynności sprawdzających z dnia 29.08.2013 r.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, odwołując się do treści art. 67a

§ 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), ustaleń organu pierwszej instancji oraz własnych ustaleń w sprawie, podzielił dokonaną przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. ocenę występowania w sprawie ustawowych przesłanek udzielania podatniczce ulg podatkowych (tj. umorzenia odsetek za zwłokę oraz rozłożenia na raty zaległości podatkowej). Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w decyzji organu pierwszej instancji zasadnie uznano, iż aktualna sytuacja życiowa i majątkowa podatniczki nie jest szczególna, wyjątkowa, istotnie odbiegająca od sytuacji innych podatników, a także nie jest wynikiem żadnych nadzwyczajnych, losowych okoliczności, niezależnych od sposobu postępowania strony. Organ podkreślił, że podatniczka jest osobą pracującą, zatrudnioną na stałe w pełnym wymiarze czasu pracy. Strona dysponuje regularnymi dochodami, które jak wynika z danych podanych w oświadczeniu majątkowym, pozwalają na zaspokojenie typowych potrzeb w zakresie wyżywienia, ubrania, zakupu środków czystości, opłacenia niezbędnych leków, a także stałych kosztów utrzymania mieszkania. Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby podatniczka zalegała z regulowaniem comiesięcznych opłat, posiadała zaciągnięte kredyty, pożyczki, z których finansowana byłaby bieżąca egzystencja, korzystała ze środków pomocy społecznej, pomocy rodziny, osób trzecich itp. W konkluzji kierując się tymi ustaleniami organ odwoławczy stwierdził, że nie można uznać, iż egzystencja strony jest zagrożona.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy podkreślił, że akta sprawy ujawniły również sytuację majątkową podatniczki. Jest ona właścicielką mieszkania, w którym zamieszkuje, oraz działki rolnej, którą zamierza sprzedać i uzyskane w ten sposób środki finansowe przeznaczyć na uregulowanie zadłużenia. W ocenie organu odwoławczego całokształt przedstawionych okoliczności świadczy więc o tym, iż w odniesieniu do żądania umorzenia obciążających stronę odsetek za zwłokę nie została spełniona przesłanka ważnego interesu podatnika. Jednocześnie z uwagi na brak środków finansowych na jednorazową spłatę zadłużenia w dużej wysokości ważny interes podatniczki wystąpił w rozłożeniu przedmiotowej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę na raty. Zdaniem organu analiza dochodów i wydatków podatniczki w ujęciu miesięcznym wykazała, iż będzie ona w stanie regulować raty w wysokości ok. 100 zł miesięcznie (przez 5 miesięcy), a wskazując na zamiar sprzedaży posiadanej działki rolnej strona uprawdopodobniła, iż w terminie płatności ostatniej "dużej" raty dysponować będzie środkami finansowymi umożliwiającymi spłatę reszty zadłużenia.

Organ odwoławczy zauważył przy tym, iż ulga w postaci umorzenia ma najbardziej radykalny charakter, bezpowrotnie pozbawia budżet państwa należnych mu środków i przyznawana winna być w przypadkach stwierdzenia trwałej niemożności wywiązania się z obowiązku zapłaty podatku lub odsetek za zwłokę. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie ma miejsca, gdyż organ pierwszej instancji częściowo uwzględnił wniosek strony, wyrażając zgodę na przyznanie układu ratalnego. Strona ujawniła, iż zamierza uzyskać środki finansowe ze sprzedaży działki, potrzebuje jednak czasu na korzystne dla niej przeprowadzenie transakcji. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, wnioskowane umorzenie odsetek uznać należało za przedwczesne.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał także, iż już na etapie postępowania odwoławczego podatniczka przedstawiła nowe informacje, a w szczególności dowody dotyczące stanu zdrowia, odnoszące się do pobytu w szpitalu w sierpniu 2013 r. oraz kilkukrotnego korzystania z pomocy doraźnej świadczonej przez ratownictwo medyczne lub szpitalne izby przyjęć. Z przedstawionych dokumentów wynika również, iż podatniczka od kilku lat pozostaje pod opieką specjalisty psychiatry, a we wrześniu ubiegłego roku został jej przyznany na okres dwóch lat umiarkowany stopień niepełnosprawności. Okoliczności te nie zostały uwzględnione przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji, gdyż stosowne dokumenty przedstawiono wraz z odwołaniem. W oświadczeniu majątkowym z września 2013 r. podatniczka podała jedynie informację o wydatkach na leki i wyszczególniła ogólnie schorzenia, na które cierpi. Odnosząc się do powyższych dowodów organ odwoławczy uznał, iż nie wpływają one na zmianę oceny występowania w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika w odniesieniu do żądania umorzenia obciążających stronę odsetek za zwłokę. Choroby i dolegliwości zdrowotne podatników lub członków ich rodzin, składają się bowiem na zwykłą, ludzką rzeczywistość. W ocenie organu w złożonym odwołaniu strona nie wykazała wpływu powyższych ujawnionych okoliczności na pogorszenie jej sytuacji finansowej, życiowej czy zawodowej.

Jednocześnie odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza faktu udzielenia podatniczce błędnej informacji w urzędzie skarbowym. Organ pierwszej instancji, po wpływie odwołania, przeprowadził w tym zakresie dodatkowe ustalenia, z których wynika, iż w pokoju 108 podatniczce nie były udzielane żadne informacje dotyczące sposobu rozliczenia, a jedynie przeprowadzone czynności sprawdzające w sierpniu 2013 r., zaś punkt informacji podatkowej, działający od 2011 r., mieści się w sali 206. W innych pokojach obsługiwani są podatnicy, do których zostały wystosowane konkretne wezwania. Organ odwoławczy podkreślił także, iż strona nie dysponuje żadnym dowodem na piśmie (zapytaniem, interpretacją itp.), z którego wynikałoby jaka informacja została jej udzielona, a przede wszystkim jak sformułowane było zapytanie dotyczące stosowania przepisów prawa podatkowego. Podatniczka nie występowała o wydanie interpretacji indywidualnej, nie zwracała się do Krajowej Informacji Podatkowej. Stąd też, te niepotwierdzone okoliczności nie mogą przesądzać o umorzeniu odsetek za zwłokę. W ocenie organu odwoławczego nie można także uznać, iż w rozpatrywanej sprawie naliczenie odsetek za zwłokę, zgodnie z przepisami prawa, od dnia następującego po upływie terminu płatności podatku, jest "skutkiem" działań organu podatkowego i z tego względu w rozpatrywanej sprawie spełniona została przesłanka interesu publicznego.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że pozytywnego rozpatrzenia żądania umorzenia odsetek nie może uzasadniać powoływana w sprawie okoliczność nieodzyskania środków finansowych ulokowanych w firmie A. Podatniczka podejmowała bowiem suwerenne decyzje o powierzeniu temu podmiotowi swoich znacznych oszczędności. Brak jest podstaw, aby skutki takich decyzji przerzucane były aktualnie na całe społeczeństwo. Ponadto z akt sprawy nie wynika, iż nie istnieje żadna szansa na choćby częściowe odzyskanie "zainwestowanych" środków w toku prowadzonego postępowania upadłościowego. Zebrany materiał dowodowy wskazuje również, iż po sprzedaży mieszkania podatniczka przekazała w darowiźnie środki finansowe swojej córce i była to kwota (90.000 zł), znacznie większą od sum wpłaconych na konto ww. firmy.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że w jego ocenie zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania prawidłowego merytorycznie rozstrzygnięcia. W sprawie zebrano bowiem i przeanalizowano cały materiał dowodowy, a wyniki poczynionych ustaleń wywarły wpływ na kierunek rozstrzygnięcia sprawy. Organ pierwszej instancji ocenił sytuację finansową, majątkową, osobistą i zdrowotną strony, a także okoliczności powstania zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji stronie umożliwiono czynny udział w postępowaniu, zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zgromadzonych dowodów. Organ ten prawidłowo ocenił spełnienie ustawowych przesłanek udzielania ulg podatkowych, w kontekście zgłoszonych przez stronę żądań. Jednocześnie zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, wskazuje powody odmownego załatwienia wniosku w zakresie umorzenia odsetek, a wyciągnięte przez organ pierwszej instancji wnioski są logiczne i spójne.

Na powyższą decyzję podatniczka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając, że decyzja ta jest niezgodna z prawem i krzywdząca. Jednocześnie podatniczka powołała się na swą trudną sytuację majątkową oraz bardzo zły stan zdrowia, który dodatkowo pogorszył się w związku z prowadzonymi postępowaniami podatkowymi. Podkreśliła, że od 13 stycznia 2014 r. nieprzerwanie przebywa na zwolnieniu lekarskim, a od 20 stycznia 2014 r. w szpitalu, w Dziennym Oddziale Psychiatrycznym dla Dorosłych. Z dniem 30 kwietnia 2014 r. pracodawca zwalnia ją z pracy, co wiązać się będzie z utratą środków do życia. Do skargi strona załączyła kserokopie: porozumienia ze stycznia 2014 r. zawartego pomiędzy podatniczka a pracodawcą - Uniwersytetem [...] o rozwiązaniu za porozumieniem stron z dniem 30.04.2014 r. umowy o pracę, w którym wskazano, iż stronie przysługiwać będzie odprawa pieniężna w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, zaświadczenia z dnia 12.03.2014 r. o pozostawianiu podatniczki pod opieką Oddziału Dziennego Psychiatrycznego dla Dorosłych w Centrum Medycznym D w Ł. przy ul. A wraz z informacją o stanie zdrowia/rozpoznaniu medycznym oraz zaświadczenia lekarskiego z dnia 12 marca 2014 r. o niezdolności skarżącej do pracy w okresie 22.02.2014 r. - 12.03.2014 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 29 sierpnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej, ustanowiony z urzędu, podtrzymał wszystkie zarzuty i twierdzenia zawarte w skardze. Jednocześnie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, a także niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie występuje ważny interes podatnika przemawiający za umorzeniem odsetek za zwłokę w kwocie 12.829 zł od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2010 r.;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 2 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niezastosowanie i niedokonanie umorzenia zaległości podatkowej – odsetek za zwłokę w kwocie 12.829 zł od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2010 r., podczas gdy w przedmiotowej sprawie występują przesłanki umożliwiające dokonanie umorzenia, tj. ważny interes podatnika.

Z powyższych względów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 zm.), dalej w skrócie: "p.p.s.a.", określony został zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z treści art. 145 – 151 tej ustawy wynika, że sądy administracyjne są sądami kasacyjnymi, co oznacza, że w razie stwierdzenia w zaskarżonym akcie naruszenia przepisów prawa, rolą sądu jest wyeliminowanie wadliwego aktu z obrotu prawnego. A zatem, sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Stwierdzenie przez sąd administracyjny nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub części powinno nastąpić, stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jeżeli zachodzą przyczyny określone w

art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Rozpatrując skargi na decyzje i postanowienia wydane w postępowaniach regulowanych innymi przepisami, niż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego lub przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji sąd administracyjny stosuje postanowienia art. 145 § 1 p.p.s.a. z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane, co wynika z art. 145 § 2 p.p.s.a.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, bowiem organy obu instancji nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 12.829 zł od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2010 roku w wysokości 41.208,74 zł i w konsekwencji także kwestia rozłożenia na raty zapłaty zaległości w tym podatku wraz z owymi należnymi (spornymi) odsetkami za zwłokę w powyższej kwocie 12.829 zł.

Zdaniem organów podatkowych w sprawie wystąpił ważny interes podatnika jedynie w kwestii rozłożenia na raty przedmiotowej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. W tym zakresie organy przychyliły się zatem do wniosku podatniczki, uwzględniając przedstawioną przez skarżącą argumentację, iż nie posiada środków na jednorazową spłatę zadłużenia w dużej wysokości, a środki te pozyska w przyszłości ze sprzedaży działki rolnej. Jednocześnie w ocenie organów podatkowych w sprawie nie wystąpiła przesłanka obiektywnie rozumianego interesu publicznego warunkująca możliwość zastosowania wobec skarżącej ulgi w postaci umorzenia owych odsetek. Z kolei w ocenie skarżącej umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej jest zasadne, gdyż w urzędzie skarbowym uzyskała błędną informację w zakresie sposobu rozliczenia podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2010 roku, nie została bowiem poinformowana o konieczności złożenia oświadczenia dotyczącego zastosowania tzw. ulgi meldunkowej. Skarżąca nie kwestionuje przy tym faktu obciążenia podatkiem od sprzedaży nieruchomości, nie godzi się natomiast z koniecznością uregulowania tychże odsetek. W jej ocenie za koniecznością ich umorzenia z uwagi na wprowadzenie w błąd przez pracowników urzędu skarbowego przemawia nie tylko ważny interes podatniczki, ale także interes publiczny.

Rozstrzygnięcie powyższego sporu w pierwszej kolejności wymaga odwołania się do treści art. 67a § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), w skrócie: "O.p.". Zgodnie z regulacją zawartą w tym artykule organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a lub umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Powołany artykuł przewiduje zatem dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową – "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Spójnik "lub" użyty w przepisie wskazuje przy tym na to, iż wystarczy spełnienie tylko jednej z nich. Oznacza to, iż organ podatkowy w każdym wypadku winien zbadać sprawę pod kątem spełnienia obu przesłanek. Wyjaśnić przy tym należy, że występujące w tym przepisie pojęcie "ważny interes podatnika" jest pojęciem nieostrym, a jego treść powinna być oceniana w świetle okoliczności konkretnej sprawy. Jednocześnie podzielić należy prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, iż "ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata majątku. Interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdy nie będzie w stanie zaspokoić potrzeb materialnych" (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98, Lex nr 36843). Ponadto interes publiczny rozumieć również można jako dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwa, korekta błędnych decyzji (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1508/13, Lex nr 1457569, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1175/13, dostępny na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że organy podatkowe zasadnie uznały, iż z punktu widzenia interesu publicznego zachodzi brak podstaw do zwolnienia skarżącej z obowiązku zapłaty odsetek, dostrzegając przy tym jej ważny interes w rozłożeniu posiadanego zadłużenia na raty, zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. W tym względzie zauważyć przede wszystkim należy, że podatniczka nie złożyła oświadczenia dotyczącego skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej, co umożliwiłoby zwolnienie jej z podatku. W opinii skarżącej brak złożenia tego oświadczenia był wynikiem udzielenia jej błędnej informacji w urzędzie skarbowym. Jednakże zarzut ten nie znalazł uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z ustaleń organu pierwszej instancji, dokonanych po złożeniu odwołania, wynika bowiem, że w pokoju 108 nie były udzielane podatniczce żadne informacje dotyczące sposobu rozliczenia, a jedynie przeprowadzane czynności sprawdzające w sierpniu 2013 r., zaś punkt informacji podatkowej, działający od 2011 r., mieści się w sali 206. Podatniczka nie przedstawiła przy tym żadnego dowodu, z którego wynikałoby, jaka informacja została jej udzielona, a przede wszystkim jak sformułowane było zapytanie dotyczące stosowania przepisów prawa podatkowego.

W ocenie Sądu, w tej sytuacji organy słusznie uznały, że niepotwierdzone okoliczności nie mogą przesądzać o konieczności umorzeniu odsetek w kontekście wystąpienia przesłanki interesu publicznego. Organy podatkowe trafnie przy tym przyjęły, iż w interesie publicznym nie leży przyznanie ulgi podatkowej podatnikowi, który posiada wartościowe posiada wartościowe składniki majątkowe (mieszkanie, działka rolna). Odsetki za zwłokę pełnią funkcję kompensacyjną i stanowią dla budżetu państwa wyrównanie za czas korzystania przez podatnika ze środków finansowych, które nie zostały wpłacone w obowiązującym terminie płatności. Naliczanie odsetek za zwłokę wynika wprost z art. 53 ustawy Ordynacja podatkowa, przepis art. 54 tej ustawy wskazuje przypadki, w których odsetki te nie są naliczane - okoliczności takie w rozpatrywanej sprawie nie miały miejsca. Ponadto w ocenie Sądu w niniejszej sprawie zgodzić się także należy z organem odwoławczym, że pozytywnego rozpatrzenia żądania umorzenia odsetek nie mogła uzasadniać powoływana w sprawie okoliczność nieodzyskania środków finansowych ulokowanych w firmie A. Podatniczka podejmowała bowiem suwerenne decyzje o powierzeniu temu podmiotowi swoich znacznych oszczędności. Słusznie zatem organ przyjął, że zachodzi brak podstaw, aby skutki takich decyzji przerzucane były na aktualnie na całe społeczeństwo.

Jednocześnie za trafnością zawartego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia przemawiała sytuacja majątkowa i życiowa skarżącej znajdująca odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z materiału tego wynikało bowiem, że podatniczka jest osobą pracującą, zatrudnioną na stale w pełnym wymiarze czasu pracy. Dysponuje regularnymi dochodami, które jak wynika z danych podanych w oświadczeniu majątkowym, pozwalają na zaspokojenie typowych potrzeb w zakresie wyżywienia, ubrania, zakupu środków czystości, opłacenia niezbędnych leków, a także stałych kosztów utrzymania mieszkania. Z akt sprawy nie wynikało przy tym, aby podatniczka zalegała z regulowaniem comiesięcznych opłat, posiadała zaciągnięte kredyty, pożyczki, z których finansowana byłaby bieżąca egzystencja, korzystała ze środków pomocy społecznej, pomocy rodziny, osób trzecich itp. Ponadto w trakcie gromadzenia materiału dowodowego ustalono, że podatniczka jest właścicielką mieszkania, w którym zamieszkuje oraz działki rolnej, którą zamierza sprzedać i uzyskane w ten sposób środki finansowe przeznaczyć na uregulowanie zadłużenia. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organy podatkowe zasadnie uznały, że w sprawie nie została spełniona przesłanka ważnego interesu podatnika w odniesieniu do żądania umorzenia obciążających stronę odsetek za zwłokę. Oceny tej nie zmienia aktualna sytuacja zdrowotna i życiowa skarżącej, w tym zwłaszcza fakt rozwiązania umowy o pracę i pogorszenia stanu zdrowia. Są to bowiem okoliczności powstałe już po wydaniu decyzji przez organy podatkowe i aktualnie mogą stanowić ewentualne uzasadnienie do wystąpienia przez skarżącą z nowym wnioskiem o ulgę podatkową.

Jednocześnie stwierdzić należy, że organy podatkowe prawidłowo przyjęły, iż w niniejszej sprawie wystąpił ważny interes podatniczki w rozłożeniu przedmiotowej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę na raty, z uwagi na brak środków finansowych na jednorazową spłatę zadłużenia w dużej wysokości. Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż analiza dochodów i wydatków podatniczki w ujęciu miesięcznym daje uzasadnione podstawy do przyjęcia, że podatniczka będzie w stanie regulować raty w wysokości ok. 100 zł miesięcznie (przez 5 miesięcy), a wskazując na zamiar sprzedaży posiadanej działki rolnej strona uprawdopodobniła, iż w terminie płatności ostatniej "dużej" raty dysponować będzie środkami finansowymi umożliwiającymi spłatę reszty zadłużenia.

Mając na uwadze wszystkie okoliczności przywołane w decyzjach organów podatkowych należy stwierdzić, że odmowa umorzenia odsetek w niniejsze sprawie i rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z tymi odsetkami nie ma charakteru dowolnego. Organy, pomimo że uznały istnienie ważnego interesu podatniczki wynikającego z jej sytuacji majątkowej nie naruszyły granic uznania administracyjnego odmawiając jej zwolnienia z zapłaty odsetek (umorzenia) i rozkładając na raty zapłatę zaległości wraz z tymi odsetkami. Jak dowodzi analiza akt sprawy, podjęcie decyzji poprzedzone zostało szczegółowym ustaleniem sytuacji strony, na tyle, na ile strona przedłożyła informacje i dowody, bo to ona ma wiedzę co do jej sytuacji. Organy podjęły też wymagane działania celem zweryfikowania twierdzeń skarżącej w kwestii wprowadzenia jej w błąd w urzędzie skarbowym w kwestii złożenia oświadczenia dotyczącego zastosowania tzw. ulgi meldunkowej. Podkreślić przy tym należy, że przy rozstrzyganiu sprawy organy odniosły się do sytuacji skarżącej i dokonały także oceny, czy w sprawie istnieje przesłanka interesu publicznego. Organy jasno i przekonująco uzasadniły odmowę umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej. Nie budzi wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały ocenione i rozważone, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Jednocześnie organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Tym samym nie został naruszony art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p. Ponadto dodać należy, że w sprawie nie mogło dojść do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż przepisy te nie miały zastosowania w sprawie. Postępowanie podatkowe, w tym m.in. w zakresie udzielania ulg podatkowych, regulują przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. O kosztach Sąd orzekł na podstawie

art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst. jedn. Dz. U. z

2013 r., poz. 490).

ak