Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2244/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 96, art. 101 pkt 3, art. 120 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 11, art. 75 par. 1, art. 76,  art. 77, art. 80, art. 107 ust. 1 i ust. 3, art. 108, art. 123, art. 138  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 77 ust. 6, art. 80 ust. 3, ust. 5, art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 672
law: Ustwa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2015 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia obrotu produktami leczniczymi z podmiotami prowadzącymi apteki ogólnodostępne oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

W dniach [...] lutego - [...] marca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny przeprowadził kontrolę doraźną u przedsiębiorcy działającego pod firmą "T." Sp. z o.o. z S., dalej: Strona lub Skarżąca prowadzącego następujące apteki ogólnodostępne:

1) Apteka "[...]"[...] S. ., ul. O. [...],

2) Apteka "[...]",[...] S., ul. S. [...],

3) Apteka "[...]",[...] S., ul. D. [...],

4) Apteka "[...]",[...] G. , ul. N. [...],

W tej ostatniej przeprowadzono kontrolę opisaną w protokole kontroli z dnia [...] lutego 2013 r. Protokół został podpisany w dniu [...] marca 2013 r. w imieniu kontrolowanego przez przedstawiciela spółki G. L. bez zastrzeżeń. W związku z ww. kontrolą dokonano sprawdzenia faktur za okres od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. Z uwagi na obszerność materiału dowodowego podlegającego sprawdzeniu i przekazaniu faktur do sprawdzenia (kontrolowany podniósł, że za rok 2012 r. dysponuje około 36.000 faktur), za zgodą kontrolowanego ustalono przekazywanie faktur za każdy kolejny miesiąc 2012 roku w cyklu tygodniowym. Przedmiotowe faktury zostały przedstawione przez kontrolowany podmiot w siedzibie Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w S. w uzgodnionym trybie.

W wyniku sprawdzenia przedstawionych przez Stronę faktur VAT ustalono, że przedsiębiorca "T." sp. z o.o, dokonywał sprzedaży produktów leczniczych na rzecz "N" sp. z o.o., ul. P. [...],[...] S., prowadzącej apteki ogólnodostępne pod nazwą:

1) Apteka "[...]",[...] S., ul. P. [...],

2) Apteka "[...]",[...] K., U. [...].

Według treści faktur sprzedawcą produktów leczniczych był przedsiębiorca T. Spółka z o.o. z siedzibą w S., natomiast nabywcą przedsiębiorca "N." sp. z o.o. w S..

Mając na uwadze powyższe ustalenia [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, dalej również jako "WIF w S.", zawiadomieniem z dnia [...] października 2013 r., doręczonym dnia [...] października 2013 r., zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie prowadzenia obrotu produktami leczniczymi z podmiotami prowadzącymi apteki ogólnodostępne z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm.), zwanej dalej: p.f.

2. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie pełnomocnik Strony radca prawny Pan T. A. pismem z dnia [...] października 2013 r. wystąpił do organu o udzielenie informacji, w oparciu o jaki materiał dowodowy organ dokonał wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, w toku jakiego postępowania oraz na jakiej podstawie został zgromadzony materiał dowodowy oraz o sporządzenie kserokopii wszelkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i doręczenie ich pełnomocnikowi. Jednocześnie pełnomocnik Strony zapowiedział w swoim piśmie, że po udzieleniu powyższych informacji zostaną złożone pisemne wyjaśnienia i dodatkowe wnioski do sprawy.

3. W odpowiedzi na wystąpienie pełnomocnika Strony pismem z dnia [...] listopada 2013 r. organ wystosował do pełnomocnika wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez doręczenie pełnomocnictwa podpisanego przez obydwu wspólników T. Spółki z o.o. Ponadto pismem z dnia [...] listopada 2013 r. organ zawiadomił pełnomocnika Strony o przedłużeniu postępowania do dnia [...] stycznia 2014 r. z przyczyn niezależnych od organu, z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego oraz zapewnienia Stronie czynnego udziału w postępowaniu.

4. W odpowiedzi pełnomocnik Strony nadesłał pełnomocnictwo podpisane przez obydwu wspólników – T. Spółki z o.o. z siedzibą w S., ponowił wniosek o nadesłanie żądanych materiałów znajdujących się w aktach sprawy oraz wystąpił o udzielenie dodatkowych wyjaśnień.

5. Organ pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., doręczonym dnia [...] stycznia 2014 r., organ zawiadomił pełnomocnika Strony o zamiarze zakończenia postępowania i wydania decyzji w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w S., prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma.

6. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie pełnomocnik Strony pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. wystąpił do organu o udzielenie wyjaśnień dotyczących podstawy prawnej prowadzonego postępowania, dowodów zgromadzonych w sprawie, jak również podniósł, że w ocenie strony przedłożone faktury VAT dotyczą m. in. produktów takich jak: miody, suplementy diety, testy ciążowe, szampony, peelingi modelujące, co nie może być uznane za sprzeczne z obowiązującym prawem. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik załączył pismo Dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...], w którym wyrażone zostało stanowisko, zgodnie z którym nie można przypisać aptece obowiązku nabywania produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 p.f. wyłącznie od hurtowni farmaceutycznych, gdyż hurtownie nie mają obowiązku ich zbywania.

7. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. organ wyjaśnił pełnomocnikowi, że dowody w postaci faktur zebrane i włączone do akt niniejszego postępowania zostały uzyskane w związku z kontrolą przedsiębiorcy T. sp. z o.o. z siedzibą w S., potwierdzoną protokołem kontroli z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...]

Jednocześnie organ wyjaśnił także, że z przedmiotowych faktur wynika, iż przedmiotem obrotu, którego te faktury dotyczą były m. in. produkty lecznicze takie jak: [...] (np. faktura vat nr [...]) , [...] (np. faktura vat nr [...]),[...] (np. faktura vat nr [...]) , [...] ( np. faktura vat nr [...])[...] (np. faktura vat nr [...]),[...]( np. faktura vat nr [...]),[...] (np. faktura vat [...]),[...] (no. faktura vat nr [...]) i inne.

Według treści faktur sprzedawcą produktów leczniczych była T. Spółka z o.o. z siedzibą w S., natomiast nabywcą "N." sp. z o.o. w S.. W piśmie organ wskazał także pełnomocnikowi, że prowadzone postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie dotyczy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi przez "T." Sp. z o.o., prowadzącą apteki ogólnodostępne, z podmiotami prowadzącymi apteki ogólnodostępne, tj. naruszenia art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 96 ust. 1 p.f.

8. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w S. zakończył prowadzone postępowanie administracyjne decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...], którą nakazał dostosowanie, z dniem otrzymania decyzji, działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę T. sp. z o.o. z siedzibą w S., przy ul. D. [...], do wymagań określonych ustawą - Prawo farmaceutyczne. Decyzja została doręczona Stronie w dniu [...] lutego 2014 r.

9. Powyższa decyzja została zaskarżona przez Stronę, która wniosła odwołanie od decyzji WIF w S.. Odwołanie zostało złożone w terminie.

10. Główny Inspektor Farmaceutyczny, po zapoznaniu się z zebraną w niniejszej sprawie dokumentacją, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. o nr [...]utrzymał zaskarżoną decyzję w całości. GIF podzielił stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie przez organ pierwszej instancji. Uznał, że materiał dowodowy zebrany przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w S. uzasadnia wydanie decyzji nakazującej dostosowanie prowadzonej działalności przez przedsiębiorcę T. sp. z o.o. do wymagań prawa farmaceutycznego.

Zgodnie z art. 65 ust. 1 p.f. obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. GIF ocenił, że p.f. przewiduje dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi: obrót detaliczny i obrót hurtowy. Zgodnie z art. 68 ust. 1 ww. ustawy, obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1 tej ustawy.

Prawo farmaceutyczne - w art. 72 ust. 3 - definiuje obrót hurtowy jako wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym, lub z aptekami lub zakładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności.

Obrót hurtowy produktami leczniczymi ma miejsce m. in. wtedy, gdy ich nabywcą jest którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 p.f.

W ocenie GIF z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Skarżąca dostarczała produkty lecznicze do przedsiębiorcy N. sp. z o.o. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Skarżąca prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi.

11. Pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GIF z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W przedmiotowej skardze Skarżący zarzucił zaskarżonym decyzjom:

I. naruszenie niżej wskazanych przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 6 u.s.d.g. polegające na niepodjęciu przez Organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz należytego wyjaśnienia sprawy, poprzez:

- dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o dokumenty, tj. faktury VAT, które nie mogą stanowić dowodu w niniejszym postępowaniu z powodu uzyskania ich w toku kontroli przeprowadzonej z naruszeniem prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, w efekcie nieprawidłowe i dowolne uznanie okoliczności dokonywania przez skarżącą sprzedaży produktów leczniczych na rzecz podmiotu prowadzącego apteki ogólnodostępne za udowodnioną i wydanie decyzji na podstawie okoliczności nie mających potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym,

- pominięcie faktu, iż skarżąca jako podatnik — nie ma obowiązku każdorazowego weryfikowania statusu swoich klientów, przez co może nie mieć wiedzy w momencie dokonywania sprzedaży, że osoba dokonująca zakupu w aptece czyni to na rzecz podmiotu prowadzącego aptekę ogólnodostępną,

- przerzucenie ciężaru dowodu przez Organ na skarżącą wbrew zasadzie prawdy obiektywnej, zgodnie z którą ciężar dowodu spoczywa na organie administracji,

- błędne uznanie, iż na podstawie treści protokołu kontroli z dnia [...] lutego 2013 r. można dokonać ustaleń faktycznych dokonywania przez skarżącą sprzedaży produktów leczniczych na rzecz podmiotu prowadzącego apteki ogólnodostępne. Błędne uznanie, że protokół kontroli z dnia [...] lutego 2013 r. został podpisany przez skutecznie umocowanego przedstawiciela skarżącej,

b) art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 123 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż protokół kontroli oraz faktury VAT zgromadzone w toku kontroli przeprowadzonej z naruszeniem prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy mogą stanowić materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym bez włączenia przez Organ I instancji w dozwolonej formie procesowej tych dokumentów do przedmiotowego postępowania administracyjnego,

c) art. 6 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organy i wydanie decyzji z pominięciem przepisów prawa, w szczególności wykorzystanie w sprawie dokumentów, tj. faktur VAT nie mogących stanowić dowodów w żadnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy (art. 77 ust. 6 ustawy o swobodne działalności gospodarczej, dalej u.s.d.g.), bez dopuszczenia ich w przewidzianej prawem formie procesowej,

d) art. 107 ust. 1 i ust.3 w zw. z art. 11 k.p.a. przez:

wadliwość uzasadnienia zaskarżonej decyzji i nie odniesienie się do wszystkich twierdzeń i zarzutów skarżącej, a mianowicie nie odniesienie się do twierdzeń i zarzutów podniesionych przez stronę w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. (uzupełnieniu do odwołania) dotyczących braku włączenia przez Organ I instancji w dozwolonej formie procesowej dokumentów w postaci faktur VAT do przedmiotowego postępowania administracyjnego i tym samym naruszenia art. 123 k.p.a.,

e) sprzeczność treści uzasadnienia decyzji z jej rozstrzygnięciem (Organ uznał nieprawidłowość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w pkt. 2 i jednocześnie utrzymał decyzji w tym punkcie w mocy)

f) art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sposób powodujący zmniejszenie zaufania do organów Państwa, w szczególności poprzez oparcie decyzji na dokumentach niemogących stanowić dowodu w rozumieniu przepisów k.p.a.

g) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. poprzez:

- wadliwe utrzymanie w mocy w całości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w S. z dnia [...] stycznia 2014, [...], podczas gdy z uwagi na jej wadliwość zasadnym było uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, względnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania,

- przez nie uchylenie decyzji w części (tj. w zakresie niewłaściwego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności — pkt 2 decyzji Organu I Instancji) mimo podzielenia zarzutu skarżącej w tym zakresie,

II. naruszenie niżej wskazanych przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 77 ust. 6 u.s.d.g. poprzez błędne uznanie przez Organ, iż zgodne z prawem i prawidłowe jest dopuszczenie jako dowodów w niniejszym postępowaniu dowodów (faktur VAT) zgromadzonych w toku kontroli działalności skarżącej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w S. [...] z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy,

b) art. 120 ust. 1 pkt 2, art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 96 ust. 1 p.f., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

c) błędne, niepoparte żadnymi dopuszczalnymi w świetle prawa dowodami, ustalenie, iż skarżąca dokonywała sprzedaży produktów leczniczych na rzecz podmiotu prowadzącego apteki ogólnodostępne,

d) niewłaściwe uznanie, iż skarżąca dopuściła się naruszenia art. 72 ust. 1 i 3 i art. 74 p.f. podczas, gdy skarżąca nie prowadziła obrotu hurtowego, ani hurtowni farmaceutycznej,

e) niewłaściwe uznanie, iż dokonywanie sprzedaży produktów leczniczych na rzecz podmiotu prowadzącego apteki ogólnodostępne jest zabronione przez przepisy p.f., mimo, iż żaden przepis nie statuuje takowego zakazu, nie wprowadza numerus clausus usług, jakie mogą świadczyć apteki,

f) niewłaściwe pominięcie faktu, iż skarżąca — jako podatnik — nie ma obowiązku każdorazowego weryfikowania statusu swoich klientów, przez co może nie mieć wiedzy w momencie dokonywania sprzedaży, że osoba dokonująca zakupu w aptece czyni to na rzecz podmiotu prowadzącego aptekę ogólnodostępną,

g) błędne uznanie, iż wystarczającą przesłanka do wydania decyzji jest sama "hipotetyczna możliwość wystąpienia zagrożenia" bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi.

W uzasadnieniu skargi przytoczono szczegółową argumentację do zarzutów w niej podniesionych.

13. W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Materialnoprawną przesłanką wydania zaskarżonej decyzji był art. 120 ust. 1 pkt 2, art. 65 ust. 1, 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1 art. 86 ust 1 i 2, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 96 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 120 ust. 1 pkt 2 p.f. w razie stwierdzenia naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych naruszeń.

W myśl z art. 65 ust. 1 p.f. obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. Ustawa przewiduje dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi: detaliczny i hurtowy. Stosownie art. 68 ust. 1 p.f., obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1.

Inne przepisy ustawy określają obrót hurtowy i tak zgodnie z art. 72 ust. 1 obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych.

Obrotem hurtowym jest wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym, lub z aptekami lub zagładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności.(art. 72 ust. 3 p.f.).

Prowadzenie obrotu z innymi podmiotami - uczestnikami obrotu produktami leczniczymi - uzasadniał zatem zarzut, iż skarżąca prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi, który wymaga odrębnego zezwolenia.

Art. 86 ust. 1 p.f. stanowi, że apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2. Jak stanowi art. 87 ust. 2 p.f. apteki ogólnodostępne przeznaczone są do:

1) zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8 p.f.;

2) wykonywania czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2 p.f.

Stosownie do art. 96 ust. 1 p.f, produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych:

1) na podstawie recepty;

2) bez recepty;

3) na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.

4. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, organy, w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że apteka "[...]", należąca do Skarżącej zlokalizowana przy Apteka "[...] G., ul. N. [...], dokonywała sprzedaży z apteki hurtowych ilości produktów leczniczych, w szczególności refundowanych, do apteki ogólnodostępnej prowadzonej przez innego przedsiębiorcę.

Powyższych ustaleń organy dokonały na podstawie materiału dowodowego w postaci szeregu faktur zgromadzonych w aktach sprawy. Wskazują one, że w wyniku sprawdzenia przedstawionych przez Stronę faktur VAT ustalono, że przedsiębiorca "T." sp. z o.o, dokonywał sprzedaży produktów leczniczych na rzecz "N." sp. z o.o., ul. P. [...],[...] S., prowadzącej apteki ogólnodostępne pod nazwą:

a) Apteka "[...]",[...] S., ul. P. [...],

b) Apteka "[...]",[...] K., U. [...].

5. Przechodząc do omawiania zarzutów skargi wskazać na wstępie należy, że są one niezasadne. Skarżąca podniosła w skardze liczne zarzuty, jednocześnie nie kwestionując stwierdzonego w decyzjach stanu faktycznego w zakresie dokonywania sprzedaży z apteki hurtowych ilości produktów leczniczych, w szczególności refundowanych, do apteki ogólnodostępnej prowadzonej przez innego przedsiębiorcę.

W zakresie zarzutów naruszenia prawa procesowego skarżąca podnosiła, że "Organ wszedł w posiadanie wszystkich faktur VAT będących podstawa niniejszej decyzji z naruszeniem przepisów o prowadzeniu kontroli przedsiębiorcy, bez żadnej podstawy prawnej, po zakończeniu kontroli doraźnej dotyczącej obrotu produktami leczniczymi w okresie [...].01.2012 do [...].12.2012, bez spełnienia formalnych wymogów przewidzianych u.s.d.g. i p.f. koniecznych dla wszczęcia i prowadzenia kontroli zgodnie z literą prawa, z przekroczeniem limitów czasowych prowadzenia kontroli" (akapit piąty str. 5 skargi), co jej zdaniem narusza przepis "art. 77 ust. 6 u.s.d.g., a także art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 123 k.p.a., co w efekcie doprowadziło do wydania decyzji bez żadnych dowodów potwierdzających stawiane skarżącej zarzuty prowadzenia obrotu z nieuprawnionymi podmiotami (akapit pierwszy str. 5 skargi).

Sąd powyższych zarzutów nie podziela. Kontrola przedsiębiorcy, zgodnie z u.s.d.g., ma na celu stwierdzenie, czy przedsiębiorca prowadzi działalność zgodną z prawem, w szczególności z wymaganiami prawnymi działalności regulowanej w zakresie prowadzenia apteki ogólnodostępnej, która zgodnie z ustawą - Prawo farmaceutyczne wymaga uzyskania zezwolenia właściwego organu inspekcji farmaceutycznej.

Natomiast efektem kontroli może być wszczęcie postępowania administracyjnego wobec podmiotu kontrolowanego. Z reguły jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony przez organ w protokole kontroli wskazuje na naruszenie przez kontrolowanego przedsiębiorcę przepisów prawa, wówczas organ, działając już w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wszczyna postępowanie administracyjne, zgodnie z art. 61 § 1 i 4 Kpa.

W orzeczeniu NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1062/09,w którym sąd stwierdził, że "dowód z dokumentu urzędowego jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali na drodze. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w czynności kontroli, tj. przez inspektorów i kierowcę stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Protokół kontroli może być zatem podważony jedynie przez konkretny dowód, iż dane w nim utrwalone są nieprawdziwe. W sprawie niniejszej skarżący w toku postępowania administracyjnego nie podniósł żadnych zarzutów w stosunku do protokołu kontroli, ani też nie twierdził, że stan rzeczy był odmienny, niż ustalony w protokole".

Jak wynika z analizy akt sprawy WIF w S. po stwierdzeniu naruszenia prawa przez kontrolowanego przedsiębiorcę pismem z dnia 14 października 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie prowadzenia obrotu produktami leczniczymi z podmiotami prowadzącymi apteki ogólnodostępne, tj. naruszenia art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1, art. 87 ust. 2 p.f. Jako dowód do sprawy został włączony protokół z przeprowadzonej kontroli.

Generalnie strona nie kwestionuje zebranych w toku kontroli dowodów w postaci faktur VAT, lecz to, że ich zebranie nastąpiło poza postępowaniem administracyjnym. Powyższy zarzut jest niezasadny, co potwierdza cytowane orzeczenie NSA.

5. Co do zarzutów jakoby "Organ wszedł w posiadanie wszystkich faktur VAT będących podstawą niniejszej decyzji z naruszeniem przepisów o prowadzeniu kontroli przedsiębiorcy, bez żadnej podstawy prawnej, po zakończeniu kontroli doraźnej dotyczącej obrotu produktami leczniczymi w okresie [...].01.2012 do [...].12.2012" (akapit pierwszy str. 4 odwołania). W ocenie Sądu działanie organu nie naruszyło prawa.

Jak wynika z analizy akt niniejszej sprawy, WIF w S. umożliwił stronie wykonanie, we wskazanym przez niego terminie, nałożonego przez organ obowiązku, zbierania materiału dowodowego także po zakończeniu kontroli, czego nie zabraniają przepisy u.s.d.g, tym bardziej, że zgodnie z art. 9 tej ustawy kontrola ma być prowadzona z poszanowaniem uzasadnionych interesów przedsiębiorcy. Organ może bowiem dowody gromadzić zarówno w kontroli jak i w postepowaniu administracyjnym. W świetle powyższego, niezasadne są zarzuty naruszenia przez WIF w S. przepisu art. 83 ust. 1 oraz art. 77 ust. 6 u.s.d.g.

6. Odnosząc się do zarzutu, iż "zebranie w toku kontroli dowodów z naruszeniem przepisów prawa, powinno je dyskwalifikować i wyłączać ich ponowne wykorzystanie w jakichkolwiek innych postępowaniach toczących się przeciwko przedsiębiorcy, w tym w niniejszym postępowaniu",

Sąd nie zgadza się z twierdzeniem Skarżącej, iż zebrane w trakcie takiej kontroli dowody nie powinny być wykorzystane w postępowaniu administracyjnym. Takie rozumowanie potwierdza również Naczelny Sąd Administracyjny, który w orzeczeniu z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1593/11, stwierdził, iż "samo przekroczenie czasu kontroli, choćby miało charakter rażący, nie może automatycznie dezawuować jej wyników i czynić jej, jak tego oczekuje kasator, powołując się na art. 77 ust. 6 u.s.d.g bezskuteczną".

Mając więc powyższe na względzie, nie zaszły okoliczności wyłączające możliwość wykorzystania w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez WIF w S. zebranych dowodów. Ponadto należy mieć na względzie okoliczność, że ustawodawca nie wskazał, jaki podmiot oraz w jakim trybie ma dokonywać oceny istotności wpływu dowodów przeprowadzonych z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy na jej wynik (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1923/12).

7. Skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 8 K.p.a., który stanowi, iż organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Czego konsekwencją według strony powinno być uznanie, że "Organ nie zgromadził w sprawie żadnych innych dowodów mogących potwierdzić zarzuty dokonywania przez skarżąca sprzedaży na rzecz podmiotów prowadzących apteki ogólnodostępne, a zatem wydał zaskarżoną decyzję na podstawie okoliczności nie mających żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, co stanowi naruszenie kardynalnych zasadpostępowania z art. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. powodujących wadliwość decyzji' (akapit szósty str. 4 odwołania).

Odnosząc się do powyższego zarzutu Sąd ocenia, że organ I instancji prawidłowo zebrał materiał dowodowy, który świadczy o tym, że skarżąca prowadziła zabroniony prawem obrót produktami leczniczymi, co zostało szczegółowo uzasadnione w decyzjach obu instancji. Jest oczywistym, że dla skarżącej, która podejmowała działalność niezgodną z prawem zebrany materiał dowodowy jest niekorzystny, wobec czego będzie dążyła do podważenia wiarygodności tych dowodów, jednakże na żadnej karcie skargi, skarżąca nie wskazuje, że faktury zebrane w trakcie prowadzonego postępowania nie obrazują działalności prowadzonej przez skarżącą, co świadczy zdaniem organu odwoławczego o tym, że prowadziła ona działalność niezgodną z prawem. Mając więc powyższe na względzie należy stwierdzić, iż stawiane zarzuty organowi I i II instancji pozostają nieuzasadnione.

8. Skarżąca podnosi również, że "G. L. posiadał jedynie mailowe upoważnienie do odbioru korespondencji i to jedynie od P. C., podczas gdy (zarząd - przypis własny) skarżącej był w tamtym czasie dwuosobowy i ewentualnie upoważnienie wymagało nie tylko zachowania formy pisemnej, ale także udzielenia przez cały zarząd.

Zdaniem Sądu powyższy zarzut nie jest uzasadniony. Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.s.d.g czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej. Natomiast w razie nieobecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej albo niewykonania przez kontrolowanego obowiązku, o którym mowa w ust. 3 (tj. wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania przedsiębiorcy w czasie kontroli, w szczególności podczas jego nieobecności), czynności kontrolne mogą być wykonywane w obecności innego pracownika kontrolowanego, który może być uznany za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę (art. 80 ust. 5 u.s.d.g).

Z powyższych przepisów jasno wynika, że przedsiębiorca nie musi osobiście uczestniczyć w czasie prowadzenia kontroli przez organ. Jednakże, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 80 ust. 3 u.s.d.g., powinien upoważnić osobę, która będzie go reprezentować podczas kontroli.

Organ odwoławczy zasadnie podnosi, że jak wynika z akt sprawy P. C. upoważnił G. L. do reprezentowania spółki w czasie jej kontroli przez WIF w S. (zał. Nr 5 do protokołu kontroli). Tymczasem, pełnomocnik skarżącej podnosi, że zarząd (w domyśle, bowiem nie zostało to wyartykułowane) był w czasie kontroli dwuosobowy, wobec czego upoważnienie to powinno być udzielone przez dwóch członków zarządu, zgodnie z ówczesną reprezentacją spółki (vide ostatni akapit str. 8 skargi). Jednakże pełnomocnik zupełnie pomija wpis w rejestrze przedsiębiorców skarżącej. Zgodnie z KRS reprezentacja jest jednoosobowa do kwoty 50 000 zł, natomiast powyżej tej kwoty wymagane jest współdziałanie co najmniej dwóch członków zarządu.

Powyższe znajduje również swoje poparcie w przepisach prawnych. Zgodnie z art. 80 ust. 3 u.s.d.g., kontrolowany jest obowiązany do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności.

9. Ponadto skarżąca podnosi, że "odnosząc się do twierdzeń Organu, że skarżąca winna udowodnić, że "prowadzona przez nią działalność była i jest prowadzona zgodnie z obowiązującym prawem" (str. 12 decyzji GIF) i podważyć wystawione faktury sprzedaży, skarżąca wskazuje, iż stanowisko to jest wyrazem nieuzasadnionego przerzucenia ciężaru dowodu na skarżącą, tymczasem to na Organie spoczywa ciężar dowodu i obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Bezzasadne jest zatem oczekiwanie od skarżącej udowadniania jakiegokolwiek stanu rzeczy, odnoszenie się do dokumentów, które jej zdaniem nie mogą stanowić dowodu w rozumieniu prawa" (akapit drugi str. 8 skargi).

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy zaznaczyć, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. Przepis ten oznacza, że organ musi dopuścić wszystkie dowody, o ile mają one znaczenie w sprawie i przyczynią się do wyjaśnienia sprawy.

Zgodnie z art. 7 K.p.a. na organie spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania danego przepisu prawa. W myśl tego przepisu organ ma podjąć wszelkie działania, ale z drugiej strony ustawodawca zastrzega, iż jedynie takie działania, jakie są niezbędne do załatwienia sprawy. Co do zasady główny ciężar dowodzenia obciąża organ. Nie oznacza to jednak, że obowiązek poszukiwania i przedstawiania dowodów co do okoliczności istotnych w sprawie spoczywa wyłącznie na organie. Normy prawa materialnego mogą bowiem różnie kształtować rozkład ciężaru dowodu. W określonych stanach faktycznych, w których ustawodawca uzna to za celowe, a więc uzasadnione interesem Strony lub interesem publicznym, ciężar dowodzenia może obarczać również Stronę postępowania.

Powyższe zostało potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie bowiem z poglądem wyrażonym w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 8 kwietnia 2010 r., I SA/Go 60/10, "postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i organ drugoinstancyjny jest zobowiązany do uwzględnienia zmiany stanu faktycznego i prawnego przed ostatecznym rozstrzygnięciem. Jednakże organy nie mają obowiązku w dochodzeniu prawdy materialnej poszukiwać bez końca dowodów mających potwierdzić dany fakt, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarcza sama strona i nie wskazuje na istnienie w sprawie tych okoliczności". Powyższa teza została potwierdzone w wyroku NSA z 26 lipca 2011 r., I FSK 1044/10.

Skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela pogląd, wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1062/09 (oraz w powołanych w uzasadnieniu tego wyroku orzeczeniach), że dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten - podpisany przez osoby uczestniczące w czynności kontroli, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone.

Przepis art. 76 K.p.a. ustanawia ponadto domniemanie prawdziwości (autentyczności) oraz domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego. Domniemania te oznaczają, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywane przez organ podatkowy. Za udowodnione należy przyjąć to, co wynika wprost z treści dokumentu. Pominięcie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciw dowodu stanowi naruszenie art. 76 K.p.a. Oczywiście strona ma możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach.

W ocenie Sądu jeżeli Strona jednak podważa prawdziwość zebranych przez organ I instancji dowodów, to powinna udowodnić swoje stanowisko w trakcie prowadzonego przez organ postępowania odwoławczego, tym bardziej, że organ - przed wydaniem decyzji - wzywał Stronę do zgłoszenia nowych wniosków dowodowych. W sytuacji braku nowych wniosków dowodowych, organ przy wydaniu rozstrzygnięcia, brał pod uwagę tylko i wyłącznie dowody zebrane w trakcie prowadzonego postępowania. Należy w tym miejscu podkreślić, że stan faktyczny, jaki został uwidoczniony w protokole kontroli, został potwierdzony zebranymi dowodami. Jeżeli Strona stoi na stanowisku, że działa zgodnie z prawem to powinna przedstawić konkretne dowody potwierdzające ten stan rzeczy, a nie oczekiwać od organu, że ten będzie wzywał Stronę do przedstawienia kolejnych dowodów, mających na celu potwierdzenie tez głoszonych przez Stronę.

Poza tym Sąd ocenia prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy na dzień wydania decyzji przez organ i nie może brać pod uwagę zaniedbań Strony by na czas zgłosić niezbędne w jej ocenie wnioski dowodowe.

10. W skardze został podniesiony także zarzut, iż "skarżąca — jako podatnik — nie ma obowiązku każdorazowego weryfikowania statusu swoich klientów, przez co może nie mieć wiedzy w momencie dokonywania sprzedaży, że osoba dokonująca zakupu w aptece czyni to na rzecz podmiotu prowadzącego aptekę ogólnodostępną" (akapit drugi str. 9 skargi).

Powyższy zarzut jest niezasadny. Z decyzji WIF w S. wynika, iż przedmiotem sprzedaży do aptek były produkty lecznicze - co wynika z zebranych dowodów w postaci faktur VAT (s. 2 i 3 decyzji WIF). Organ I instancji ustalił, że do dwóch aptek, tj. Apteka "[...]" w S., oraz Apteka "[...]" w K. zostały sprzedane produkty lecznicze od skarżącej. Wśród tych faktur nie znalazła się faktura, która mogłaby potwierdzić przedstawioną przez skarżącą teorię, jakoby "skarżąca - jako podatnik - nie ma obowiązku każdorazowego weryfikowania statusu swoich, klientów, przez co może nie mieć wiedzy w momencie dokonywania sprzedaży, że osoba dokonująca zakupu w aptece czyni to na rzecz podmiotu prowadzącego aptekę ogólnodostępną".

Zdaniem Sądu sytuacja, w której apteka nie wie komu sprzedaje produkt leczniczy nie może mieć w ogóle miejsca, albowiem, zgodnie z art. 86 ust. 1 p.f. apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2. Natomiast usługą farmaceutyczną jest:

1) wydawanie produktów leczniczych i wyrobów medycznych, określonych w odrębnych przepisach;

2) sporządzanie leków recepturowych, w terminie nie dłuższym niż 48 godzin od złożenia recepty przez pacjenta, a w przypadku recepty na lek recepturowy zawierający środki odurzające lub oznaczonej "wydać natychmiast" - w ciągu 4 godzin;

3) sporządzenie leków aptecznych;

4) udzielanie informacji o produktach leczniczych i wyrobach medycznych.

Zatem zgodnie z powyższym przepisem podmiot prowadzący aptekę nie może mieć żadnych wątpliwości co do zakresu oraz rodzaju działalności, jaka może być prowadzona w aptece. Tym bardziej, że trudno jest przyjąć, aby usługi farmaceutyczne były świadczone przez jedną aptekę innej aptece. Tym bardziej, że zgodnie z przepisem art. 87 ust. 2 ww. ustawy apteki ogólnodostępne przeznaczone są do zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły. Z powyższego przepisu jasno wynika, że apteka ogólnodostępna - a taka jest prowadzona przez Skarżącą, zobowiązana jest prawnie do zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, a nie innych podmiotów.

Jeżeli zaś sprzedaje leki na fakturę, to z faktury wynika, jaki podmiot towar nabywa, a więc np., że jest to inna apteka. Gdyby więc skarżąca chciała prowadzić sprzedaż produktów leczniczych do aptek, to wówczas powinna wystąpić do GIF z wnioskiem o wydanie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, która jest zobowiązana do zaopatrywania aptek w produkty lecznicze, a nie podejmować działalność sprzeczną z prawem prowadzić ją bez wymaganego prawem zezwolenia. Należy jednocześnie podkreślić, iż jeżeli ustawodawca nie chciałby uregulować łańcucha dystrybucji produktów leczniczych wówczas nie ustanawiałby powyższych zakazów, lecz dopuścił swobodny obrót tymi produktami. Jednakże dopóki regulacje obowiązują skarżąca ma obowiązek ich przestrzegania i dostosowanie swojej działalności do wymagań prawa.

11. Kolejnym kierowanym przez Skarżącą zarzutem jest kwestia wadliwości decyzji, która według niej polega na "wadliwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie odniesieniu się do wszystkich twierdzeń i zarzutów skarżącej - w sposób niezgodny z art. 107 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 11 k.p.a." (akapit drugi 11 skargi). Zdaniem Skarżącej polega to na tym, że nie włączono do postępowania przez "Organ I instancji w dozwolonej formie procesowej dokumentów w postaci faktur VAT do przedmiotowego postępowania administracyjnego i tym samym naruszenia, art. 123 k.p.a. przez co strona pozbawiona została możliwości oceny poprawności przeprowadzonego w sprawie postępowania, nie poznała bowiem toku myślenia przesłanek jakimi kierował się Organ pomijając ten zarzut, który w opinii skarżącej jest zarzutem kardynalnym do dokonania oceny przeprowadzonego postępowania dowodowego w sprawie" (akapit trzeci str. 11 skargi).

W ocenie Sądu powyższy zarzut jest bezzasadny, albowiem zebrane w trakcie kontroli dokumenty stały się podstawą do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego, czego dowodem jest pismo z dnia [...] października 2013 r. zawiadamiające stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, w którym organ wzywał Skarżącą do składania wyjaśnień i wniosków.

W ocenie Sądu prowadzenie przez aptekę sprzedaży produktów leczniczych innym podmiotom stanowi naruszenie przepisów prawa, albowiem ten zakres obrotu produktami leczniczymi należy do hurtowni farmaceutycznych (na prowadzenie których również wymagane jest zezwolenie wydawane przez GIF). W świetle powyżej przedstawionego w decyzji stanowiska, zdaniem organu odwoławczego, nie ma znaczenia wysokość prowadzonego obrotu, tylko stwierdzenie tego faktu. Stwierdzenie to nastąpiło poprzez zebrane w trakcie postępowania faktury VAT, jak również wykaz podmiotów, którym Skarżąca sprzedawała produkty lecznicze. Ponadto należy nadmienić, że Skarżąca nie kwestionuje tego, iż prowadziła obrót produktami leczniczymi z podmiotami nieuprawnionymi, lecz wskazuje na zarzuty procesowe, które w ocenie sądu są niezasadne i nie wpłynęły w istotny sposób na wynik sprawy.

Ponadto Skarżąca twierdzi, że "organ sporządził uzasadnienie zaskarżonej decyzji w taki sposób, że zachodzi sprzeczność treści uzasadnienia decyzji z jej rozstrzygnięciem. Mianowicie na str. 18 uzasadnienia Organ uznał za zasadny zarzut skarżącej z odwołania, tj. dotyczący nieprawidłowości nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w pkt 2 i jednocześnie utrzymał decyzję w tym punkcie w mocy" (przedostatni akapit str. 11 skargi).

W ocenie Sądu przy rozpatrywaniu odwołania nie zaistniały żadne przesłanki, które mogłyby prowadzić do zastosowania pkt 2 lub pkt 3 ww. przepisu art 138 § 1k.p.a. Nie zaistniały okoliczności uprawniające organ odwoławczy do zastosowania możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach pkt 2, zgodnie z którym organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

W ocenie Sądu Organ odwoławczy zasadnie stanął na stanowisku, zgodnie z którym, prowadzenie przez Skarżącą działalności w ogóle nie może mieć miejsca, co oznacza, iż taka działalność nie mogła być prowadzona. Zatem, opatrzenie decyzji przez organ I instancji, w klauzulę natychmiastowej wykonalności, w ocenie organu II instancji, miało na celu nakazanie zaprzestania prowadzenia działalności niezgodnej z ustawą - Prawo farmaceutyczne.

Sąd podziela ocenę organu II instancji, że co prawda organ I instancji nie wskazał, zgodnie z art. 108 K.p.a., wartości, które mają być chronione poprzez wydanie tejże decyzji, jednakże naruszenie tego przepisu, nie stanowiło wystarczającej przesłanki, która decydowałaby o uchyleniu decyzji organu I instancji, ze względu właśnie na konstrukcję prawną przepisu art. 138 K.p.a.

Nie było również podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy § 2 art. 138 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

WIF w S. bezspornie ustalił, co nie zostało zakwestionowane przez Skarżącą iż ta, prowadziła działalność niezgodną z ustawą - Prawo farmaceutyczne. Działalność ta polegała na sprzedaży produktów leczniczych podmiotom nieuprawnionym. Zatem, wprawdzie został naruszony przepis art. 108 K.p.a., jednakże nie miał on żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, które zobowiązywało Skarżącą do zaprzestania prowadzenia obrotu produktami leczniczymi z podmiotami prowadzącymi apteki ogólnodostępne poprzez dokonywanie na rzecz tych podmiotów sprzedaży produktów leczniczych. Rozbieżność zaś pomiędzy osnową decyzji II instancji a jej uzasadnieniem, w powyższym zakresie w ocenie Sądu nie stanowiła naruszenia postępowania w sposób, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ II instancji szczegółowo odniósł się również do podnoszonych przez Skarżąca w odwołaniu zarzutów, wśród których znalazł się wprawdzie zarzut naruszenia przepisu art. 108 (str. 8 odwołania), jednakże bez jednoczesnego wskazania w jaki sposób naruszenie to - zdaniem Skarżącej - miało wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, jak również na prowadzenie przez nią działalności. Z tych też względów, GIF trafnie uznał wprawdzie, iż doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa postępowania administracyjnego, lecz naruszenie to nie miało wpływu na wynik podjętego rozstrzygnięcia, zgodnie w powyższym wywodem, przy równoczesnym braku podstaw, o których mowa w art. 138 K.p.a. do uchylenia decyzji wydanej w I instancji.

12. Niezasadne są również następne zarzuty, o których mowa w pkt 8 na str. 12 skargi, powtarzają już uprzednio podnoszone zarzuty, jakoby nie doszło do naruszenia prawa w prowadzonej przez Skarżącą działalności przejawiającej się w sprzedaży produktów leczniczych na rzecz podmiotów nieuprawnionych.

Należy zatem w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych sprzedaż i nabywanie produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną od podmiotów nieuprawnionych stanowi działalność sprzeczną z prawem.

Jak stwierdził NSA w Warszawie z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 632/13: "Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że P.f. zawiera definicję obrotu hurtowego produktami leczniczymi (art. 72 ust. 3 P.f.). Ta definicja związana jest ściśle z charakterem podmiotów zaopatrywanych w produkty lecznicze. Definicja ta jest jednoznaczna i wynika z niej, że zaopatrywanie m.in. hurtowni i aptek jest obrotem hurtowym. W art. 72 ust. 1 P.f. stanowi, że obrót hurtowy prowadzić mogą wyłącznie hurtownie, zaś z art. 74 ust. 1 P.f. wynika, że prowadzenie hurtowni wymaga zezwolenia. Z zestawienia art. 80 ust. 1 pkt 3 i art. 101 pkt 3 P.f. wynika natomiast, że prowadzenie przez jeden podmiot jednocześnie apteki ogólnodostępnej i hurtowni jest niemożliwe, bowiem prowadzenie jednej z tych działalności stanowi przeszkodę do uzyskania zezwolenia na prowadzenie drugiej.

W tym stanie prawnym wszelkie wywody na temat otwartego katalogu działalności aptecznej i braku zakazu prowadzenia obrotu hurtowego przez aptekę, są całkowicie chybione, bowiem z powołanych przepisów wynika wprost, że na prowadzenie obrotu hurtowego potrzebne jest zezwolenie, którego nie może otrzymać podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną, zatem prowadzenie obrotu hurtowego przez apteki ogólnodostępne jest niedopuszczalne i zakaz ten nie wynika z treści art. 86 i 87 P.f. regulującego działalność aptek, tylko z treści przepisów regulujących obrót hurtowy (art. 72 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 3 P.f.), zgodnie z którymi obrót hurtowy może być prowadzony wyłącznie przez hurtownie, składy celne i konsygnacyjne. Skoro bowiem obrót hurtowy mogą prowadzić wyłącznie hurtownie, składy celne i konsygnacyjne, to oznacza jednocześnie, że inne podmioty obrotu tego prowadzić nie mogą i właśnie z tego uregulowania wywieść należy zakaz prowadzenia obrotu hurtowego przez apteki ogólnodostępne.".

Wobec powyższego podnoszona przez Skarżącą okoliczność, jakoby "prawo farmaceutyczne nie zawiera definicji obrotu detalicznego ani żadnych obostrzeń w tym zakresie, które miałby przesądzić o niezgodności z prawem działalności skarżącej. Aby uznać, iż Skarżąca prowadzi działalność hurtową, nie wystarczy zatem stwierdzić, iż dokonywała sprzedaży na rzecz innego podmiotu prowadzącego apteki. Nie jest bowiem tak, że sprzedaż produktów na rzecz konsumentów jest sprzedażą zawsze detaliczną, a sprzedaż na rzecz przedsiębiorców zawsze ma charakter sprzedaży hurtowej. Istota sprowadza się bowiem do rozmiarów sprzedaży oraz do organizacji i powtarzalności czynności. Tymczasem skarżąca nie prowadziła nigdy zorganizowanej sprzedaży hurtowej w sposób ciągły, dlatego zdaniem spółki nie uzasadnionym jest twierdzenie, że skarżąca prowadziła obrót hurtowy" (akapit pierwszy str. 14 skargi), zdaniem Sądu nie jest słuszna, albowiem do zadań apteki, o których mowa w art. 87 ust. 2 p.f., nie należy zaspokajanie potrzeb innych aptek, ponieważ taka działalność, zgodnie z wolą ustawodawcy, została powierzona innej grupie podmiotów, tj. hurtowniom farmaceutycznym oraz składom konsygnacyjnym, i dla swojej działalności wymaga zezwolenia na prowadzenie takiej działalności, zgodnie z powyżej przytoczoną argumentacją prawną.

13. W świetle powyższego nieuprawnione są kolejne zarzuty skarżąca dopuściła się naruszenia art. 96 ust. 1 p.f. 2 treści wskazanego przepisu wynika wyłącznie, iż produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych na podstawie recepty, bez recepty, na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów (przedostatni akapit str. 14 skargi).

14. Skarżąca nie zgadza się również z organem, że już sama hipotetyczna możliwość wystąpienia zagrożenia życia lub zdrowia stanowi podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 2 p.f. nakazującej zaprzestania z dniem otrzymania decyzji prowadzenia obrotu produktami leczniczymi z podmiotami prowadzącymi apteki poprzez dokonywanie na rzecz tych podmiotów sprzedaży produktów leczniczych" (akapit drugi str. 15 skargi).

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy stwierdzić, że zgodnie z przepisem art. 108 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna sprawuje nadzór nad jakością i obrotem produktami leczniczymi.

W ocenie Sądu organ słusznie podnosi, że powyższy obowiązek prawny nie jest ani uznaniem administracyjnym, a jego realizacja nie zależy od dobrej lub złej woli organu. Jest to obowiązek, którego nieprzestrzeganie mogłoby zrodzić zarzut naruszenia prawa przez organ, w tym możliwość skierowania do organu roszczeń pacjentów - w zakresie braku dostępu do określonych produktów leczniczych, lub przedsiębiorców - ze względu na możliwość nabycia produktu leczniczego od podmiotu nieuprawnionego, który nie posiada właściwego zezwolenia na prowadzenie takiego obrotu.

15. Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.