Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 579/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 i 4
journal: Dz.U. 1948 nr 20 poz 138
law: Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r.
article: art. 136 ust. 3, art. 137, art. 216
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościam - tekst jedn.
article: art. 16 par. 1, art. 97 par. 1 pkt. 4 kpa, art. 105 par. 1 kpa, art. 156  par. 1 kpa
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska ( spr.) Sędziowie WSA Maria Kwiecińska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 sprawy ze skargi J. W., R. T., J. W. na decyzję Wojewody z dnia [ ... ] nr [ ... ] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę /-/ M. Ławniczak /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kwiecińska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Na wniosek J. W., R. J. i J. W. Dyrektor Z. (działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. jako prezydenta miasta na prawach powiatu) wszczął w dniu 10 lutego 2005 r. postępowanie o zwrot nieruchomości położonej w P., zapisanej w dacie przejęcia przez Skarb Państwa w księdze wieczystej [ ... ].

Postanowieniem z dnia 07 czerwca 2005 r. Dyrektor Z. przekazał do rozpoznania (na zasadzie art. 65 § 1 kpa) według właściwości Wojewodzie powyższy wniosek w zakresie części nieruchomości, stanowiących własność Miasta P. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2005 r. Wojewoda wyznaczył – na podstawie art. 26 § 2 i § 3 oraz art. 123 § 1 kpa – Starostę jako organ właściwy w sprawie zwrotu tych działek.

Decyzją z dnia [ ... ] Starosta na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w przedmiocie zwrotu nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów – obręb [ ... ].

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż sporne działki należące do małżeństwa A. W. i W. W. (spadkodawców wnioskodawców) zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa na cele użyteczności publicznej na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [ ... ] – na podstawie art. 1 i 4 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 (Dz. U. Nr 20 z 1948 r., poz. 138 i Nr 65 z 1949 r., poz. 527). Byli właściciele wystąpili o odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości w piśmie z dnia 17 maja 1960 r., jednakże Prezydium Rady Narodowej m. P. pismem z dnia 17 września 1960 r. odmówiło im ustalenia odszkodowania, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia odszkodowawczego zgodnie z art. 39 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 4, poz. 31 z 1952 r.). W odpowiedzi na ponowny wniosek o odszkodowanie z dnia 20 listopada 1969 r. Prezydium Rady Narodowej m. P. wydało decyzję odmowną z dnia [ ... ], utrzymaną w mocy decyzją Komisji Odwoławczej z dnia [ ... ].

Organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. – Dz. U. Nr 261 z 2004, poz. 2603 ze zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu danej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 tej ustawy stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W ocenie organu regulacja ta dotyczy każdego przypadku wywłaszczenia dokonanego na podstawie aktualnie obowiązującej ustawy wywłaszczeniowej, którego zadaniem było odjęcie prawa własności nieruchomości w celu realizacji przyszłych inwestycji. Tymczasem z treści art. 1 i 2 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 wynika, iż przejęcie przez Skarb Państwa własności nieruchomości miało na celu nie realizację stanów przyszłych, lecz usankcjonowanie stanów faktycznych zaistniałych w okresie II wojny światowej (w niniejszej sprawie sporne działki zostały zajęte przez okupanta niemieckiego pod zalesienie). Z tego względu aktu prawnego będącego podstawą decyzji wywłaszczeniowej nie można zaliczyć do kategorii typowych "ustaw wywłaszczeniowych". Ponadto przedmiotowy dekret nie został wymieniony w zamkniętym katalogu aktów prawnych, zawartym w przepisie art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, rozszerzającym zakres nieruchomości podlegających zwrotowi w trybie uregulowanym w tej ustawie. Skoro art. 136 ust. 3 oraz art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie znajdował zastosowania w sprawie, przedmiotowe postępowanie należało umorzyć z powodu braku podstawy materialnoprawnej do jego prowadzenia.

W odwołaniu od decyzji pełnomocnik wnioskodawców wniósł o jej uchylenie w całości z powodu błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz niezbadania legalności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [ ... ] Pełnomocnik wskazał, że organ I instancji powoływał się w toku postępowania zarówno na przepisy dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 jak i dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (w zakresie odmowy wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość), który to akt prawny mógł stanowić podstawę do zastosowania regulacji ustawy o gospodarce nieruchomościami w przedmiocie zwrotu nieruchomości.

Strona odwołująca podniosła ponadto zarzuty dotyczące wydania decyzji wywłaszczeniowej z dnia [ ... ] bez podstawy prawnej i z naruszeniem przepisów proceduralnych, m. in. poprzez niewykazanie legalności zajęcia spornej nieruchomości przez organy państwowe i to na określony cel publiczny oraz poprzez niezastosowanie w sprawie przepisów rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1934 r. Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym. Zdaniem pełnomocnika odwołujących organ I instancji był też zobowiązany zbadać z urzędu właściwość organu wydającego powyższe orzeczenie, którym winien być Wojewoda a nie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. Nieważność przedmiotowego postępowania wywłaszczeniowego powoduje w istocie bezprawne posiadanie działek przez Państwo. W przypadku uznania decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. za legalną strona zarzuciła bezzasadne pominięcie wobec dawnych właścicieli i ich spadkobierców ustawowego prawa pierwokupu.

Wojewoda decyzją z dnia [ ... ] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego ustalenia faktyczne i rozważania prawne.

W szczególności organ odwoławczy wskazał, iż nie jest uprawniony do badania legalności decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [ ... ], tym bardziej, iż kwestia prawidłowości przedmiotowego postępowania wywłaszczeniowego stała się przedmiotem odrębnego postępowania o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia. Organ podniósł ponadto, iż jedyną podstawą prawną wydania decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. były przepisy dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945, natomiast uregulowania dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych znalazły zastosowanie w niniejszej sprawie wyłącznie w zakresie rozstrzygnięcia o obowiązku wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Skoro art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 i art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie dawał możliwości rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości, której własność przeszła na Skarb Państwa na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 (nie będącego w istocie typową ustawą wywłaszczeniową i niewymienionego w treści art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami) organ II instancji uznał za zasadne umorzenie postępowania administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pełnomocnik J. W., R. J. i J. W., radca prawny P. I., wniósł o uchylenie decyzji Wojewody w całości z powodu naruszenia prawa materialnego (art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami – przez przyjęcie, że dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 nie daje podstaw do ubiegania się o zwrot nieruchomości), błędnego ustalenia stanu faktycznego (przez przyjęcie, że w ogóle doszło do skutecznego wywłaszczenia nieruchomości), nierozpoznania wniosku w zakresie zbadania legalności decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [ ... ] oraz naruszenia art. 97 § 1 pkt. 4 kpa poprzez niezawieszenie z urzędu postępowania administracyjnego pomimo istnienia zagadnienia wstępnego (w postaci orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej). Podnosząc liczne zarzuty dotyczące bezprawności działania organów przy wydawaniu powyższej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. strona skarżąca uznała, iż był to w istocie akt administracyjny pozorny, który nie wszedł nigdy skutecznie do obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przejście prawa własności spornych nieruchomości nastąpiło na mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [ ... ], wydanej na podstawie art. 1 i 4 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 (Dz. U. Nr 20 z 1948 r., poz. 138 i Nr 65 z 1949 r., poz. 527).

Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t. j. – Dz. U. Nr 261 z 2004 r., poz. 2603 ze zm.) właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna (w rozumieniu art. 137 ustawy) na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Chodzi przy tym wyłącznie o nieruchomości wywłaszczone na mocy decyzji administracyjnej wydanej na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wcześniej obowiązujących aktów wywłaszczeniowych, jak np. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 30 z 1991 r., poz. 127 ze zm.) czy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10 z 1974 r., poz. 64) – zob. m. in. red. G. Bieniek, Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tom II, Zielona Góra 2000, s. 181-182. Przepisy regulujące zwrot wywłaszczonych nieruchomości stosuje się ponadto wobec nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktów prawnych wyliczonych enumeratywnie w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wśród tych aktów nie znalazł się jednak dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945, z czego należy wnosić, iż nieruchomości przejęte na rzecz Państwa na jego podstawie nie mogą zostać zwrócone w trybie określonym w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż przepis zawarty w art. 216 tej ustawy kreuje normę o charakterze szczególnym, wobec czego nie może podlegać jakiejkolwiek interpretacji o charakterze rozszerzającym, gdyż wykładnia tego rodzaju nie jest zabiegiem dopuszczalnym (zob. m. in. wyrok NSA z 5 maja 2000 r., I SA 537/99, LEX nr 77630; wyrok NSA z 17 kwietnia 2000 r., I SA 775/99, LEX nr 55776; E. Łętowska, Glosa do wyroku NSA z dnia 20 czerwca 2001 r., II SA/Gd 2869/00, OSP 2002/4/53 – teza 1; red. G. Bieniek, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2005, s. 621).

Należy również zgodzić się z tezą organów obu instancji, iż przedmiotowy dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 nie regulował faktycznie sytuacji prawnych, w których dochodziłoby do przejęcia prawa własności nieruchomości przez Państwo w drodze typowego wywłaszczenia. Wywłaszczenie jako instytucja prawa publicznego jest uznawane w doktrynie za specyficzny instrument prawny umożliwiający władzy publicznej ingerencję w sferę cudzej własności przez jej ograniczenie bądź też pozbawienie (odjęcie) prawa własności nieruchomości. Pełnić ma ono przy tym ważną funkcję w prawidłowej realizacji i wykonywaniu zadań publicznych, wobec czego jedynym kryterium dopuszczalności dokonania wywłaszczenia winna być chęć zrealizowania określonego celu publicznego. Przyjmuje się jednocześnie, iż zrealizowanie danego celu publicznego wyłącza automatycznie możliwość wydania typowej decyzji o wywłaszczeniu ex post, sama decyzja ma bowiem dopiero umożliwić przyszłą realizację celu wywłaszczenia – celu publicznego (zob. m. in. red. G. Bieniek, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2005, s. 393-398). Trzeba przy tym pamiętać, iż obok instytucji wywłaszczenia właściwe organy państwowe dysponują innymi instrumentami prawnymi umożliwiającymi ograniczanie czy pozbawianie prawa własności, wprowadzanymi aktami prawnymi rangi ustawowej (takimi jak np. dekret o reformie rolnej, ustawy nacjonalizacyjne itd.).

Uregulowania prawne dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 dawały podstawę m. in. do odjęcia osobom prywatnym prawa własności nieruchomości zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele publiczne określone w enumeratywny sposób (art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt. 1 dekretu). W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną był fakt zrealizowania na przedmiotowych działkach celu użyteczności publicznej (zalesienia) jeszcze przed wydaniem decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [ ... ] r. Za uzasadniony należy wobec tego przyjąć pogląd, iż analizowany akt prawny dopuszczał przenoszenie na państwo prawa własności nieruchomości, na których zrealizowano już określone inwestycje o charakterze publicznym, podczas gdy głównym zadaniem typowych aktów wywłaszczeniowych jest uregulowanie trybu umożliwiającego wywłaszczanie nieruchomości wyłącznie w celu realizacji przyszłych (czyli nieistniejących jeszcze w dacie wydawania decyzji administracyjnych) inwestycji użyteczności publicznej. Wynika stąd, iż głównym celem powyższego aktu prawnego miało być przejęcie przez państwo nieruchomości, na których zrealizowano już dane cele publiczne, a zatem usankcjonowanie określonych stanów faktycznych zaistniałych w okresie II wojny światowej.

Strona podniosła w skardze, iż w przedmiotowym postępowaniu wywłaszczeniowym znajdowały również zastosowanie przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 4, poz. 31 z 1952 r.)., dającego podstawę do wnioskowania o zwrot nieruchomości w trybie określonym w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (na zasadzie określonej w art. 216 ust. 2 pkt. 2 tej ustawy). Należy jednak wyraźnie stwierdzić, iż uregulowania prawne powyższego dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. (w tym m. in. przepis art. 33 i art. 39) dotyczyły wyłącznie kwestii rozstrzygnięcia ewentualnych roszczeń byłych właścicieli nieruchomości w przedmiocie ustalenia odszkodowania za odjęcie prawa ich własności. Wskazuje na to przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 4 z 1952 r., poz. 25). Samo przeniesienie prawa własności nastąpiło natomiast niewątpliwie na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 (nienależącego do ściśle określonej grupy aktów prawnych dających podstawę do żądania zwrotu nieruchomości – wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami) – na zasadzie określonej w art. 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, iż przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stwarzają faktycznie podstaw do skutecznego dochodzenia przez byłych właścicieli lub ich spadkobierców zwrotu prawa własności nieruchomości przejętej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945.

Skoro zatem sporna decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [ ... ], wydana na podstawie art. 1 i 4 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r., nie dawała podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie zwrotu żądanych nieruchomości na zasadzie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, organy administracyjne słusznie uznały, iż brak było materialnoprawnej przesłanki do jego prowadzenia, wobec czego należało je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowe (zob. też m. in. M. Wolanin, Nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami – omówienie zasadniczych zmian, cz. I, Monitor Prawniczy 2000/4/207, t. 5).

Odnosząc się natomiast do licznych zarzutów strony skarżącej dotyczących "pozorności" powyższego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej czy też kwalifikowanych wad prawnych postępowania poprzedzającego jego wydanie Sąd uznał, że badanie legalności tej decyzji oraz prawidłowości postępowania wywłaszczeniowego nie mogło mieć w istocie znaczenia dla wydania trafnego rozstrzygnięcia w samej sprawie o zwrot działek. Nie leżało to ponadto w kompetencji organów prowadzących przedmiotowe postępowanie.

Powyższa decyzja jako akt administracyjny, który nie został do tej pory usunięty z obrotu prawnego wywołuje bowiem określone skutki prawne. Jednym z nich jest właśnie niemożność orzeczenia o zwrocie nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Strona skarżąca złożyła wprawdzie w toku niniejszego postępowania wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P., jednakże w opinii Sądu wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tego orzeczenia nie oznaczało konieczności zawieszenia postępowania odwoławczego dotyczącego zwrotu spornych nieruchomości.

Postępowanie w kwestii stwierdzenia nieważności danego aktu administracyjnego dotyczy aktu indywidualnego, istniejącego w obrocie prawnym, a nie aktu pozornego. Celem tego postępowania jest wyeliminowanie decyzji dotkniętej jedną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 kpa, albowiem nie są to wady powodujące nieważność danej decyzji z mocy samego prawa. Stwierdzając nieważność decyzji organ administracji wskazuje natomiast na ciężką wadliwość decyzji obarczającą ją od dnia wydania, czyli ze skutkiem ex tunc.

Do momentu prawomocnego orzeczenia o stwierdzeniu nieważności danej decyzji pozostaje ona jednak skutecznie w obrocie prawnym, korzystając z zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa (zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 101-103, 719, 721).

Skoro w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego trafnie uznano, iż sporna decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [ ... ] nie daje podstaw do skutecznego żądania zwrotu przedmiotowych nieruchomości, to jej ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego na skutek wydania orzeczenia stwierdzającego jej nieważność pozostawałoby w istocie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Wyeliminowanie tego orzeczenia skutkowałoby natomiast koniecznością stwierdzenia, iż prawo własności przedmiotowych nieruchomości nie przeszło w ogóle na Skarb Państwa, co rodziłoby z kolei określone roszczenia po stronie spadkobierców właścicieli nieruchomości, jednakże roszczenia innego rodzaju niż uregulowane w przepisie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przewidziany w nim zwrot nieruchomości może bowiem nastąpić jedynie w sytuacji faktycznego przejścia prawa własności na państwo na skutek wydania legalnego aktu administracyjnego i zaistnienia przesłanki niezrealizowania planowanego celu wywłaszczenia.

Z tego względu należało przyjąć, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. nie mogło zostać uznane za zagadnienie wstępne skutkujące koniecznością zawieszenia przedmiotowego postępowania na zasadzie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/M. Ławniczak /-/B. Sokołowska /-/M. Kwiecińska

KS d