Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1039/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 200, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącego L. Z. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (j. t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej kpa, po rozpatrzeniu odwołania L.Z., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z [...] r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółce A. pozwolenia na budowę budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego wielorodzinnego wraz z parkingiem podziemnym, niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu, rozbiórki tymczasowych obiektów handlowych: kiosku ruchu, kiosku z pieczywem i warzywami, kiosku mieszczącego kwiaciarnię oraz przebudowę sieci kV [...], działki: [...] [...] obr. [...].

Przedstawiony w uzasadnieniu powyżej decyzji odwoławczej stan faktyczny

i prawny sprawy przedstawia się następująco.

Dnia 6 lipca 2015 r. do Urzędu Miasta wpłynął wniosek o wydanie pozwolenia na budowę dla powyższej inwestycji wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz czterema egzemplarzami projektu budowlanego.

Prezydent Miasta po stwierdzeniu, że przedłożony projekt budowlany nie odpowiada warunkom określonym przepisami prawa budowlanego, postanowieniem z [...] r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia projektu do 30 września 2015 r. W wyznaczonym terminie inwestor uzupełnił wskazane nieprawidłowości składając wyjaśnienia oraz stosowne dokumenty.

W dniu 15 października 2015 r. L.Z. (uznany za stronę postępowania ze względu na obszar oddziaływania inwestycji - dz. nr [...] - pawilon handlowo - usługowy "") zwrócił się o zawieszenie postępowania dotyczącego wydania pozwolenia na budowę do czasu ustalenia przez sąd prawidłowego przebiegu północnej granicy nieruchomości położonej przy ul. Natomiast pismem z dnia 30 października 2015 r. L.Z. wraz z J. F. złożyli uwagi do przedmiotowego projektu wskazując na: 1) naruszenie § 12 ust. 1 pkt 2b rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez brak przedstawienia powiązania obiektu budowlanego z podłożem oraz przyległymi obiektami jak i nieuwzględnienie, że założone przez autora ekspertyzy prace wymagają zgody właścicieli pawilonu "", 2) naruszenie § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i usytuowanie, poprzez błędnie przyjętą ilość okien od strony północnej pawilonu "" i niezgodnego z § 8 ww. rozporządzenia określenia wysokości projektowanego budynku. Dnia 10 listopada 2015 r. pełnomocnik inwestora ustosunkował się do ww. uwag.

Postanowieniem z [..] r. organ I instancji zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, do czasu uprawomocnienia się postanowienia sądu - rozstrzygnięcia postępowania zabezpieczającego, które wskaże czy inwestor ma prawo rozpoczęcia i prowadzenia budowy na działkach nr [...].

Pismem z 11 stycznia 2016 r. inwestor poinformował organ I instancji, iż Sąd Okręgowy postanowieniem z [...] r. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego z [...] r. sygn. akt [...], oddalając wniosek o zabezpieczenie i w związku z tym [...]r. Prezydent Miasta podjął zawieszone postępowanie oraz poinformował strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w terminie 3 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Dnia 26 lutego 2016 r. L.Z. zapoznał się z dokumentacją projektową informując, iż do 2 marca 2016 r. złoży pismo w ww. sprawie.

W dniu 4 marca 2016 r. wpłynęło do organu pismo z 1 marca 2016 r. L.Z. i J. F., zawierające wniosek o ponowne zawieszenie postępowania w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego z [...] sygn. akt [...] udzielającym J.F. i L.Z. zabezpieczenia poprzez zakazanie spółce wykonywania jakichkolwiek prac budowlanych na działce nr [...], do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania.

W piśmie zawarto również wskazanie, iż w przypadku nieuwzględnienia wniosku

o zawieszenie, organ I instancji winien zobowiązać inwestora do przedłożenia zgody właścicieli pawilonu "" na wykonanie robót przy fundamentach i słupach konstrukcyjnych pawilonu oraz do przedłożenia projektu budowlanego obejmującego wykonanie robót opisanych w ekspertyzie z 30 czerwca 2015 r. Podniesiono również, iż dla dokonania oceny prawidłowości analizy przesłaniania pawilonu [...], winna zostać przeprowadzona wizja lokalna lub powołany biegły.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta , na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji.

L.Z. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie art. 10 § 1, art. 57 § 5, art. 97 § 1 pkt 4, art. 107 § 1 i 3 kpa, oraz art. 5 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane oraz § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący podniósł, że nadanie w placówce pocztowej 2 marca 2016 r. pisma z 1 marca 2016 r. odbyło się przy zachowaniu terminu, a przez wydanie decyzji po upływie drugiego dnia wskazanego w notatce służbowej terminu, uniemożliwiono stronie skuteczne wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zdaniem strony postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę winno być zawieszone stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa - do czasu rozstrzygnięcia postępowania rozgraniczeniowego, dotyczącego północnej granicy działki nr [...]. Nadto podkreślono, że dla wykonania robót przy fundamentach i słupach konstrukcyjnych pawilonu "" wymagana jest zgoda właścicieli tego pawilonu jak i konieczne jest zobowiązanie inwestora do przedłożenia projektu budowlanego obejmującego wykonanie robót opisanych w ekspertyzie z [...] r. Zakwestionowano również prawidłowość analizy przesłaniania pawilonu "" wskazując na brak prowadzenia wizji lokalnej bądź powołania biegłego, niewzięcia pod uwagę charakterystycznej konstrukcji pawilonu oraz błędnego przyjęcia, iż w pawilonie znajduje się jedno pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi. Końcowo podniesiono, że Prezydent nie uzasadnił prawidłowo kwestionowanej decyzji, ograniczając się jedynie do streszczenia stanowisk stron oraz stwierdzenia, że dokonał sprawdzenia dokumentów. Do odwołania załączono m.in. kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego z [...] sygn. akt II [...] ponownie udzielającego J.F. i L.Z. zabezpieczenia poprzez zakazanie Spółce A. wykonywania jakichkolwiek prac budowlanych na działce nr [...], do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania.

Rozpatrując wniesione odwołanie Wojewoda wyjaśnił, że przedmiotem inwestycji jest budowa budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego przy wraz z parkingiem podziemnym, wjazdem do (dwupoziomowego) garażu podziemnego, niezbędną infrastrukturą techniczną i urządzeniem terenu na działkach [...], zaś obszar oddziaływania inwestycji obejmuje działki nr: [...] (al.), nr [...] (), [...] (), [...] ( ), [...] (), nr [...] () dz. [..] (), dz. nr [...] (), dz. nr [...]( ) - obr. [...]. Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę nie mogło zostać zawieszone z uwagi na brak istnienia zagadnienia tzw. zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa Postanowienie Sądu Rejonowego z [...] r. w sprawie zabezpieczenia dotyczyło działki nr [...], która co prawda objęta została wnioskiem o pozwolenie na budowę, jednakże dopisano ją w przedmiotowym wniosku, ze względu na treść "Ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego i wpływu obudowy głębokiego wykopu budynku przy, na sąsiadującą infrastrukturę podziemną" z [...] r. Jednocześnie podkreślono, iż inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do działki nr [...], a ponadto z nr [..] wynika, iż inwestor jest użytkownikiem wieczystym wskazanej nieruchomości. Poza tym postanowienie Sądu Rejonowego [...], zostało zmienione przez Sąd Okręgowy postanowieniem z [...]., poprzez oddalenie wniosku o zabezpieczenie.

Organ ustalił, że projektowany budynek, stanowi niezależną konstrukcję, a projekt budowlany nie przewiduje jego powiązania z żadnym sąsiadującym istniejącym budynkiem, w tym pawilonem [...] zlokalizowanym na terenie działki nr [...]. Działki inwestycyjne nr [...], na których zaprojektowano przedmiotowy budynek, nie sąsiadują z działką nr [...], na której zlokalizowany jest pawilon [...]. Oddzielone są od siebie działką nr [...], zaś projekt budowlany nie przewiduje robót budowlanych na tej działce. W takiej sytuacji żądanie od inwestora zgody na wykonywanie prac zabezpieczających przy fundamentach i słupach konstrukcyjnych pawilonu (wynikających z zaleceń ekspertyzy), nieobjętych zakresem wskazanym w projekcie budowlanym byłoby nieuprawnione.

Sporządzona "Ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego i wpływu obudowy głębokiego wykopu budynku przy na istniejącą sąsiadującą zabudowę i infrastrukturę podziemną" z 30 czerwca 2015 r. zobowiązuje inwestora, a tym samym wykonawcę do uwzględnienia zaleceń wynikających z jej treści. Jednakże wskazane w ekspertyzie prace, polegające na zabezpieczeniu konstrukcji pawilonu nie stanowią w niniejszej sprawie robót budowlanych, które projektant winien wskazać w projekcie budowlanym. Stanowią one prace zabezpieczające istniejące w sąsiedztwie projektowanego budynku, a ich szczegółowe rozwiązania zawarte zostaną w projekcie wykonawczym.

Odnosząc się do kwestii przesłaniania organ wyjaśnił, że zgodnie

z charakterystyczną konstrukcją pawilonu [...] okno podzielono, na potrzeby tej analizy, na tzw. dwie funkcjonalne części - wstęgowe doświetlenie oraz fasadę, natomiast za pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi, projektant właściwie, biorąc pod uwagę usługowo-handlowy charakter pawilonu, uznał salę sprzedaży, przeznaczoną na pobyt sprzedawców. Zatem zasadnie w analizie przesłaniania wskazano jedną centralną oś okna przesłanianego pomieszczenia na pobyt ludzi.

Z uzupełniającej analizy przesłaniania wynika, iż pomiędzy ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym

w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej, niż połowa wysokości obiektów przesłaniających. Ponadto z załączonej do projektu budowlanego analizy przesłaniania, którą sporządzono w stosunku do budynku pawilonu [...] w oparciu o najniżej położoną witrynę budynku przesłanianego (05) oraz najniżej położone świetliki przesłanianie (06) przyjmując dwie osie centralne odpowiednio dla okna witryny oraz dla świetlików, również wynika, iż spełnione zostały warunki z § 13 rozporządzenia.

Organ za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 10 kpa wskazując, że do "minięcia" się pisma w stosunku do wydania kwestionowanej decyzji doszłoby

w sytuacji, gdyby organ I instancji wydał decyzję w dacie poprzedzającej datę ustaloną do złożenia pisma. W niniejszej sprawie decyzja wydana została dwa dni po ustalonym terminie do wniesienia uwag. Zachowanie terminu wskazane w notatce służbowej z [...] r., rozumieć należy poprzez wniesienie w Urzędzie Miasta przez L.Z. do 2 marca 2016 r. uwag i zastrzeżeń do zebranej w przedmiotowej sprawie dokumentacji, nie natomiast poprzez nadanie na poczcie tego dnia korespondencji.

Po analizie przedłożonych dokumentów Wojewoda uznał, że projekt budowlany spełnia warunki z art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, gdyż: jest zgodny z decyzją Prezydenta Miasta z 6 lutego 2014 r. o warunkach zabudowy oraz z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi; jest kompletny i zawiera wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia, sprawdzenia, informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, zaświadczenie z art. 12 ust. 7 oraz oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nadto został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane.

L.Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na decyzję Wojewody z dnia [...] r., wnosząc o jej uchylenie w całości. Kwestionowanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 8, art. 10 § 1, art. 57 § 5, art. 77, art. 97 § 1 pkt 4, art. 107 § 1 i 3 kpa oraz art. 5 ust. 1, art. 3 pkt 7, art. 28, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a także § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Zdaniem strony, błędnie przyjęto w decyzji, iż organ I instancji umożliwił wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego jak i nie naruszył

art. 10 § 1 kpa w związku z nieuwzględnieniem pisma z dnia 1 marca 2016 r. Skoro bowiem pismo to zostało nadane na poczcie przed upływem terminu określonego

w notatce z 26 lutego 2016 r., to oznacza, że termin ten został zachowany. W takiej sytuacji nieuwzględnienie tego pisma należy traktować jako rażące naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż było jedyną możliwością odniesienia się do nowego dowodu, tj. uzupełniającej analizy przesłaniania. Wojewoda w sposób nieuprawniony przyjął, że wskazane w ekspertyzie technicznej prace zabezpieczające konstrukcję pawilonu nie stanowią robót budowlanych i nie wymagają projektu budowlanego, ani zgody właściciela tego pawilonu. Kwestionując prawidłowość analizy przesłaniania skarżący stwierdził, że nie uwzględniono jego wyjaśnień, iż sporządzony przez projektanta rysunek nie przedstawia faktycznego rozkładu pomieszczeń w pawilonie, w szczególności przeznaczonych na pobyt ludzi. Analiza uzupełniająca, stanowi zupełnie nową analizę, a skoro projektant przyjął, że są dwa pomieszczenia na pobyt ludzi to w takiej sytuacji wyznaczenie jednej osi jest sprzeczne z § 13 rozporządzenia. Wbrew twierdzeniu Wojewody w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którym jest spór graniczny dotyczący fragmentu działki [...], na którym znajdują się słupy konstrukcyjne i fundamenty pawilonu. Nadto organ nie odniósł się do zarzutu naruszenia przez Prezydenta art. 107 § 1 i 3 kpa jak i nie dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. skarżący oświadczył, "iż pisząc zarzuty w zakresie przesłaniania miał na uwadze rozkład pomieszczeń wewnątrz pawilonu. Faktycznie od strony północnej pawilonu znajdują się okna- witryny, które osadzone są w ramach i pełnią one funkcję wystawowe, tam gdzie są sklepy. Nie ma sklepów w tylnej części w stronę, tam są pomieszczenia magazynowe i biurowe. Przepisy § 13 i § 60 warunków technicznych należało odnieść do każdego pomieszczenia, w których przewidziany jest pobyt ludzi. Nadto wskazał, że odczytuje ekspertyzę techniczną z czerwca 2015 r. w ten sposób, że prace zabezpieczające tam wskazane będą wykonywane na pawilonie, przy czym określenie "prace zabezpieczające" nie jest zdefiniowane w prawie budowlanym. W jego ocenie nadal obowiązują zapisy ekspertyzy technicznej z czerwca 2015 r., zaś odnośnie uzasadnienia w sprawie cywilnej o rozgraniczenie, to sąd II instancji pomylił się w tym fragmencie uzasadnienia, w którym kwestionuje istnienie słupów konstrukcyjnych budynku skarżącego na działce [...].

Z kolei pełnomocnik uczestnika (inwestora) wniósł o oddalenie skargi, wskazując, iż postępowanie o rozgraniczenie nie zakończyło się. Oświadczył, że aneks do projektu budowlanego, o którym mowa w piśmie z dnia 27 kwietnia 2016 r. został wycofany. Wykonany został natomiast mur oporowy na działce [...], co znalazło odzwierciedlenie w dzienniku budowy. Po dokonaniu odkrywek okazało się, że zakres przewidzianych prac zabezpieczający jest mniejszy niż w ekspertyzie. Ustalono, że pod całym pawilonem znajduje się zwarty fundament.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że akt ten nie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U.

z 2016 r., poz. 290) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa

w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

W myśl ust. 3 w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Natomiast w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (ust. 4).

Z powołanych przepisów wynika, że przed wydaniem decyzji w sprawie pozwolenia na budowę do obowiązków organu należy przeprowadzenie analizy zgodności projektu budowlanego z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 ustawy.

W ocenie Sądu, lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie analiza taka nie została w sposób należyty przeprowadzona.

Podstawowe zasady jakimi należy kierować się przy projektowaniu i budowie obiektu budowlanego określa art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi,

że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi

z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Oznacza to, że Prawo budowlane spełnia istotną rolę w zakresie wzajemnych stosunków sąsiedzkich.

W sprawie bezsporne jest, że projektowany budynek handlowo-usługowo-mieszkalny wielorodzinny ma zostać posadowiony w sąsiedztwie działki skarżącego, na której zlokalizowany jest pawilon [...]. Przy czym działka skarżącego nie graniczy bezpośrednio z działkami inwestycyjnymi o nr [...], gdyż są oddzielone od siebie działką nr [...], na której projekt budowlany nie przewiduje żadnych robót budowlanych.

W myśl § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania. W związku z tym w przedmiotowej sprawie sporządzono w dniu 30 czerwca 2015 r. ekspertyzę techniczną dotyczącą stanu technicznego i wpływu obudowy głębokiego wykopu budynku przy [...]na istniejącą sąsiadującą zabudowę i infrastrukturę podziemną. Z ekspertyzy tej wynika, że realizacja projektowanej inwestycji realnie zagraża bezpieczeństwu budynku pawilonu ze względu na jego stan techniczny oraz istniejące rozwiązania konstrukcyjne, w związku z tym w stosunku do niego powinny być podjęte środki polegające na: wzmocnieniu odporności konstrukcji pawilonu na odkształcenia związane z przemieszczeniami podłoża oraz ograniczenia nierównomiernych przemieszczeń konstrukcji budynku. Niewątpliwie ekspertyza ta stanowi element materiału dowodowego, który ma istotne znaczenie dla oceny zgodności zagospodarowania działki lub terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, (art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). Tymczasem organ odwoławczy pominął kwestię stanu bezpieczeństwa istniejącego obiektu budowlanego i nie zbadał zgodności projektu budowlanego z § 204 rozporządzenia, co stanowi zarówno o naruszeniu art. 7 i 77 K.p.a. jak i art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że projekt budowlany jest kompletny, a prace polegające na zabezpieczeniu konstrukcji pawilonu nie stanowią robót budowlanych, które projektant winien wskazać w projekcie budowlanym. Umknęło jednakże uwadze organu odwoławczego, że projekt odsyła do wytycznych zawartych w ekspertyzie. Mianowicie w uwagach do projektu architektoniczno-budowlanego jak i projektu zagospodarowania działki stwierdzono, że należy stosować się do wytycznych "Ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego i wpływu obudowy głębokiego wykopu budynku przy [...] na istniejącą sąsiadującą zabudowę i infrastrukturę podziemną", a przed przystąpieniem do prac budowlanych należy bezwzględnie zabezpieczyć wyznaczone obiekty na czas trwania budowy, monitować stan budynków i infrastruktury wg programu opracowanego przed przystąpieniem do budowy, powiadomić właścicieli infrastruktury inżynieryjno-technicznej o zamiarze przystąpienia do robót i prowadzić pomiary kontrolne przemieszczeń pionowych budynków i mediów zlokalizowanych w strefie największych przemieszczeń oraz.

W takiej sytuacji szczegółowego wyjaśnienia wymagało, w jaki sposób należy zabezpieczyć interes skarżącego jako właściciela sąsiadującego z budynkiem pawilonu. Nieprzekonywujące są przy tym wyjaśnienia organu, że wskazane w ekspertyzie prace zostaną uszczegółowione na etapie projektu wykonawczego. Podkreślenia wymaga, że pojęcie "projektu wykonawczego" ma zastosowanie tylko w postępowaniu o ubieganie się o zamówienia publiczne, natomiast nie znajduje uzasadnienia w sprawach dotyczących uzyskiwania pozwoleń na budowę wydawanych na podstawie ustawy Prawo budowlane (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 1343/14, wyrok dostępny w Internecie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego za pozbawiony podstaw prawnych uznać należy pogląd organu, że właściwym dokumentem dla realizacji zaleceń ekspertyzy jest projekt wykonawczy. Określenie metody zabezpieczenia budynku w dokumencie, który nie jest wymagany w przypadku wniosku o pozwolenie na budowę, powodowałoby, że w sposób nieuprawniony kwestia zabezpieczenia interesów osób trzecich, pozostawałaby poza kontrolą organu zarówno na etapie projektowania jak i sprawdzenia prawidłowości wykonanych w tej mierze prac. Dodać należy, że co prawda w praktyce projekt wykonawczy znajduje zastosowanie w procesie budowlanym, ale jako uszczegółowienie projektu budowlanego. A skoro w przedmiotowej sprawie projekt budowlany nie wskazuje metody (prac) wykonania zabezpieczenia budynku pawilonu, to nie sposób przyjąć, aby istniała możliwość uszczegółowienia jej w projekcie wykonawczym.

Ustawodawca w art. 34 ust 3 ustawy Prawo budowlane przesądził, że projekt budowlany powinien zawierać, po pierwsze: projekt zagospodarowania działki lub terenu obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich; a po drugie: projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych. Z kolei przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 ze zm.), tj. § 7 ust. 1, § 12 ust. 1 pkt 2b i § 8 ust. 1 pkt 7 wskazują na konieczność uwzględnienia w projekcie zakresu oddziaływania na otoczenia oraz przedstawienia powiązania budynku z przyległymi obiektami budowlanym i obiektami budowlanymi jak i określania informacji i danych o charakterze i cechach istniejących, przewidywalnych zagrożeniach dla środowiska oraz higieny

i zdrowia użytkowników projektowanych obiektów budowlanych i ich otoczenia.

Zdaniem Sądu, projekt budowlany nie może pomijać żadnej wymaganej przepisami części, a w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie dostrzegł, że projektant nie określił zasad nawiązania do otoczenia w rozumieniu art. 34 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jak i nie uwzględnił wymogów ww. rozporządzenia, gdyż nie przedstawił ani opisu wpływu planowanych robót na stan techniczny budynku skarżącego, ani sposobu zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji tego obiektu

w powiązaniu z zaleceniami wynikającymi z ekspertyzy. W odwołaniu skarżący zwrócił uwagę na brak kompletności przedłożonego projektu budowlanego, trafnie wskazując, że wada ta ma charakter usuwalny. Jednakże organ odwoławczy nie zweryfikował rzetelnie projektu budowlanego, skoro nie dokonał samodzielnej oceny zebranego materiału dowodowego, lecz powielił argumentację pełnomocnika inwestora.

Zauważyć należy, że wniosek o pozwolenie na budowę obejmuje także działkę [...] i jak sam przyznał organ oraz inwestor (pismo z dnia 27 kwietnia 2016 r.), działka ta została dopisana do wniosku, ze względu na treść ekspertyzy i uwagi właścicieli działki nr [...], tymczasem organ pominął kwestię, że w projekcie brak jest wskazania robót jakie miałyby być wykonane na tej działce celem zabezpieczenia pawilonu, co umożliwiałoby ocenę, czy ingerują one bezpośrednio w obiekt. Powyższe uchybienie czyni bezprzedmiotowym odniesienie się przez Sąd do akcentowanej przez skarżącego potrzeby uzyskania jego zgody na wykonanie robót przy pawilonie jak i dokonanie ich kwalifikacji w świetle Prawa budowlanego.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów warunków technicznych dotyczących naturalnego oświetlenia pomieszczeń pawilonu, podkreślenia wymaga,

że analiza znajdująca się w projekcie budowlanym jak i analiza załączona do pisma inwestora z dnia 10 listopada 2015 r. potwierdzają spełnienie warunku z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stosownie do tego przepisu, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m- dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m (ust. 1). Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (ust. 2). Odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej (ust. 4).

W analizie przesłaniania załączonej do projektu budowlanego przyjęto dla projektowanego budynku, który nie przekracza 35 m, dwie osie symetrii, mierząc wysokość przesłaniania dla najniżej położonej witryny budynku przesłanianego

i najniżej położonych świetlików przesłanianych, a tym samym uwzględniono nie tylko pomieszczenie handlowe, ale także pozostałe pomieszczenia znajdujące się w tylnej części pawilonu, co odpowiada rozkładowi pomieszczeń z dołączonego do skargi rysunku poglądowego. Natomiast druga uzupełniająca analiza załączona do pisma

z dnia 10 listopada 2015 r. przedstawia jedną centralną oś przesłaniania dla sali sprzedaży jako jedynego pomieszczenia na pobyt ludzi. Abstrahując od tego, czy przeszklone powierzchnie stanowiące witryny sklepowe pełnią funkcję okien i czy ich funkcją jest zapewnienie światła dziennego do pomieszczeń użytkowych, to stwierdzić należy, że obie analizy bezsprzecznie wskazują, że wymóg z § 13 ww. rozporządzenia został spełniony.

Zasadnie Wojewoda przyjął, że nie naruszono art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący oraz J. F. w sprawie [...] Sądu Rejonowego domagają się rozgraniczenia ich działki nr [...] (na której usytuowany jest opisany wyżej w uzasadnieniu pawilon) położonej w z działką nr [...] (stanowiącą własność inwestora) w ten sposób, iż działka nr [...] (lub jej część) należałaby do obszaru nieruchomości skarżącego oraz J. F. Twierdzenie zatem organu odwoławczego, że spór graniczny odnośnie fragmentu działki 27 toczący się przed sądem cywilnym, nie jest zagadnieniem wstępnym, zasługuje na aprobatę tym bardziej. że Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia [...] r. orzekł o oddaleniu wniosku skarżącego o zabezpieczenie. Z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy brak jego rozstrzygnięcia wyklucza zarówno pozytywne jak i negatywne dla strony merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego. Natomiast zawisłość postępowania cywilnego o rozgraniczenie nie skutkuje brakiem możliwości zakończenia postępowania z wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę, zaś sam fakt, że wynik sprawy cywilnej może mieć wpływ na rozpoznawaną sprawę administracyjną nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia.

W ocenie Sądu, za chybiony uznać należy również zarzut naruszenia art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się w sprawie i nieuwzględnienia pisma strony z dnia 1 marca 2016 r. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 1994/14 LEX

nr 2108318 oraz z dnia 24 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 747/14 LEX nr 2108802 czy wyrok WSA z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 965/15 LEX

nr 1930134). Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy,

że skarżący nie wskazał w skardze takiego związku przyczynowego. Stanowisko zawarte w piśmie z dnia 1 marca 2016 r. stanowi w istocie powtórzenie argumentacji zawartej we wcześniejszych pismach kierowanych do organu. Z kolei zgłoszone w nim żądania zawieszenia postępowania, przeprowadzenia wizji lokalne czy powołania biegłego nie zostało uwzględnione przez organ odwoławczy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodzić należy się ze skarżącym, że w świetle art. 57 § 5 kpa. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone w urzędzie pocztowy, jednakże sam fakt nieuwzględnienia pisma z dnia 1 marca 2016 r. w decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ odwoławczy ustosunkował się do niego, nie może być traktowane jako naruszenie art. 10 kpa. Sąd nie podziela także wywodu skargi, iż wskazane pismo stanowiło jedyną możliwość odniesienia się do przedstawionej przez inwestora uzupełniającej analizy przesłaniania. Jak wynika z akt sprawy strona otrzymała stanowisko inwestora wraz z powyższą analizą w dniu [...] r. (k. 199 teczka nr 2), a zatem miała czas, aby do niego się ustosunkować.

W świetle zasady dwuinstancyjności, wyrażonej w art. 15 kpa, rolą organu odwoławczego nie jest wyłącznie kontrola decyzji lecz ponowne rozpoznanie sprawy

w jej całokształcie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W związku z tym organ odwoławczy może sanować niektóre błędy decyzji organu

I instancji, w tym dotyczące jej uzasadnienia, bez konieczności uchylenia takiej decyzji.

Reasumując stwierdzić należy, że dostrzeżone nieprawidłowości przy wydaniu zaskarżonej decyzji, obligują Sąd do wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien rozważyć wpływ projektowanej zabudowy dla budynku skarżącego oraz konieczność jego stosownego zabezpieczenia i stosownie do poczynionych ustaleń ocenić zgodność projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami prawa mając na uwadze możliwość uzupełnienia ujawnionych nieprawidłowości projektu.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. W przedmiocie kosztów postępowania postanowiono stosownie do art. 200 P.p.s.a. uznając, że koszty te sprowadzały się wyłącznie do uiszczonego przez skarżącego wpisu w kwocie [...]zł.