Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1324/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1, 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" , nr "[...]" w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie robót budowlanych 1/ uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. M. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2015 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w "[...]"wstrzymał obroty budowane prowadzone przez "[...]"przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce "[...]", w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia 21 września 2012 r., zmienionego decyzją z dnia 26 lutego 2015 r., wydanych przez Starostę "[...]".

W uzasadnieniu organ podał, że w wyniku przeprowadzonych dnia 20 marca 2015 r. oględzin ustalono, że na działce "[...]"stanowiącej własność "[...]"prowadzona jest budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 21 września 2012 r. nr "[...]"i jego zmiany z dnia 26 lutego 2015 r., wydanych przez Starostę "[...]". Zgodnie z oświadczeniem, złożonym do protokołu przez pełnomocnika inwestorów obu budynków, inwestorem budynku oznaczonego nr 2 na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu są "[...]", natomiast budynku oznaczonego nr 1 pp. "[...]".

Następnie, decyzją z dnia 12 maja 2015 r., organ pierwszej instancji nałożył na "[...]" obowiązek przedstawienia, w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania decyzji, projektu budowlanego zamiennego w czterech egzemplarzach, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dotyczących budowy przedmiotowego budynku wraz z orzeczeniem technicznym, czy wykonane roboty budowlane wykonano zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Organ podał, że obie inwestycje zostały rozdzielone do prowadzenia odrębnych postępowań, pod znakami nr"[...]"- budynek oznaczony nr 2- "[...]"i "[...]"- budynek oznaczony nr 1 – "[...]"

Wnioskiem z dnia 14 maja 2015 r., "[...]"wnieśli o dopuszczenie ich do udziału w przedmiotowym postępowaniu naprawczym, wskazując, że są właścicielami działki nr "[...]"usytuowanej w granicy z działką nr "[...]"

Zawiadomieniem z dnia 26 maja 2015 r., organ pierwszej instancji poinformował wnioskodawców, że odmówił uwzględnienia wniosku. Wyjaśnił, że nie posiadają oni interesu prawnego w tym postępowaniu, gdyż przedmiotowy budynek znajduje się

w odległości ok. 31- 36 m od granic z działką nr "[...]", ponadto inwestorzy są uprawnieni do grodzenia własnej działki z zachowaniem wymagań określonych w przepisach prawa,

w tym z zachowaniem odstępu 1,5 m od linii brzegowej.

W dniu 22 lipca 2015 r., do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek Stowarzyszenia "[...]", zwanego dalej "Stowarzyszeniem", o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu w sprawie robót budowlanych wykonywanych na działce nr "[...]". Stowarzyszenie podało, że celem statutowym działania Stowarzyszenia jest ochrona przyrody i krajobrazu okolic jeziora "[...]". Cele te Stowarzyszenie realizuje m.in. przez występowanie przed wszelkimi organami administracji publicznej i uczestnictwo w postępowaniach administracyjnych. Przed organem administracji toczy się postępowanie naprawcze, dotyczące dwóch budynków mieszkalnych, posadowionych na działce nr 36/17. Inwestycja ta realizowana jest na terenie "[...]"", co uzasadnia udział Stowarzyszenia w tym postępowaniu. Stowarzyszenie stwierdziło, że interes społeczny przejawia się w trosce o przestrzeganie przez inwestorów przepisów dotyczących ochrony przyrody.

Postanowieniem z dnia 30 lipca 2015 r. znak sprawy: "[...]","[...]", Państwowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w "[...]"odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniach prowadzonych w sprawie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia 21 września 2012 r., wydanych przez Starostę "[...]", na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce "[...]"

W uzasadnieniu organ stwierdził, że nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki przewidziane w art. 31 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), dalej powoływanej jako K.p.a. Wywiódł, że udział organizacji w postępowaniu jest uzasadniony, jeżeli zaistnieje związek prawny między celami statutowymi organizacji a przedmiotem postępowania w tym znaczeniu, że cele stowarzyszenia mogą mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy,

w szczególności na treść rozstrzygnięcia. Cel działania Stowarzyszenia, którym jest ochrona krajobrazu i przyrody (§ 5 regulaminu), pozostaje natomiast obojętny pod względem prawnym dla postępowania w sprawie budowy dwóch budynków mieszkalnych na działce nr 36/27. Realizacja inwestycji na terenie "[...]" nie stanowi wystarczającej przesłanki, uzasadniającej dopuszczenie organizacji społecznej, której celem jest ochrona krajobrazu okolic jeziora "[...]", do postępowania prowadzonego w sprawie odstępstw od wydanego pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego, w prowadzonym postępowaniu, jest zobowiązany z urzędu brać pod rozwagę wszystkie wymagania przewidziane w przepisach prawa obowiązujących na terenie inwestycji. Ponadto, w ocenie organu, wskazana przez Stowarzyszenie troska o przestrzeganie przez inwestorów przepisów dotyczących ochrony przyrody nie stanowi interesu społecznego. PINB dodał, że przy ocenie zasadności żądania Stowarzyszenia istotne było też, że dwaj z trzech członków stowarzyszenia - "[...]"– uprzednio zwrócili się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej o przesłanie kopii decyzji pokontrolnej w sprawie będącej przedmiotem postępowania, a następnie bezskutecznie żądali dopuszczenia ich do udziału

w postępowaniu na prawach strony. Powyższe, zdaniem organu, wskazuje, że celem Stowarzyszenia, powołanego w dniu 20 lipca 2015 r., jest zapewnienie właścicielom sąsiedniej działki udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu.

W zażaleniu, złożonym na postanowienie z dnia 30 lipca 2015 r., Stowarzyszenie nie podzieliło poglądu, że obowiązek przestrzegania prawa przy rozstrzyganiu spraw administracyjnych czyni zbędnym uczestniczenie organizacji społecznej w postępowaniu, wywodząc, że kłóci się to z funkcją art. 31 K.p.a. Wskazało, że środkami mającymi służyć realizacji zasady praworządności są m.in. zasada dwuinstancyjności postępowania, prawo uczestniczenia organizacji społecznej na prawach strony czy prawo skargi do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną. Zaznaczyło, że na etapie złożenia wniosku

o dopuszczenie do postępowania nie można oceniać wpływu uczestnictwa organizacji społecznej na rozstrzygnięcie sprawy. Stowarzyszenie podniosło ponadto, że jego statut przewiduje uczestnictwo w postępowaniach administracyjnych w zakresie ochrony krajobrazu i przyrody. Zaprzeczyło ponadto, jakoby działało w sprawie jedynie w interesie członków założycieli. Zauważyło, że okolice jeziora "[...]"są eksploatowane bez uwzględnienia przepisów prawa wodnego, ochrony przyrody, ochrony środowiska, w tym przepisów rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego nr 9 z dnia 26 stycznia 2006 r. w sprawie Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Powyższe skutkuje licznymi inicjatywami społecznymi w celu minimalizowania negatywnego wpływu człowieka na środowisko w tym rejonie, przez występowania do właściwych organów, np. w celu zapewnienia ochrony linii brzegowej przed dewastacją i grodzeniem, zapewnienia powszechnego dostępu do jeziora, czy zabezpieczenia strefy ochronnej przed niedozwoloną zabudową. Jedną z takich inicjatyw jest założenie żalącego się Stowarzyszenia, do którego akces zgłosiło 7 kandydatów. Wśród członków założycieli są "[...]", co jednak nie może podważać czytelności i przejrzystości działań Stowarzyszenia w interesie społecznym.

Decyzją z dnia 4 września 2015 r. organ pierwszej instancji zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił inwestorom – "[...]" pozwolenia na wznowienie robót budowlanych budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz nałożył na nich obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Postanowieniem z dnia 18 września 2015 r., "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające dopuszczenia Stowarzyszenia "[...]"do udziału w postępowaniach i dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniach prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego w "[...]"w sprawie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji nr "[...]"z dnia 21 września 2012 r., wydanej przez Starostę "[...]", udzielającej pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce nr "[...]".

Organ odwoławczy podniósł w uzasadnieniu, że organizacja społeczna może brać udział

w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej lecz praw i obowiązków "innej osoby"; udział w postępowaniu jest uzasadniony celami statutowymi organizacji społecznej i przemawia za tym interes społeczny. Posiłkując się poglądami wyrażonymi piśmiennictwie i orzecznictwie, organ odwoławczy wywiódł, że udział organizacji społecznej, jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, nie może służyć partykularnym interesom organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. W niektórych jednak sytuacjach, organizacja społeczna będzie mogła występować w obronie interesu publicznego (np. przeciwko naruszaniu przepisów o ochronie środowiska czy prawa wodnego) i takie działania organizacji będą jednocześnie zmierzały do ochrony indywidualnych praw jej członków. Na tle każdej sprawy musi być jasne, czy udział organizacji w tym postępowaniu prowadzi do realizacji celów statutowych, czy też jest tylko zinstytucjonalizowaną formą popierania konkretnych interesów określonych podmiotów. Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany w procesie ważenia interesu społecznego i statutowych celów organizacji społecznej ocenić, czy organizacja społeczna realizuje tylko indywidualny interes jej członka, czy też działania te mają lub mogą mieć znaczenie dla ogólnego interesu społecznego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 31 § 1 K.p.a. Postępowania

w zakresie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń

i warunków określonych w decyzji nr 279/2012 z dnia 21 września 2012 r. nie dotyczą interesu Stowarzyszenia i prowadzone są wobec "innej osoby". Inwestorami tych budynków są bowiem "[...]" Inwestycja dotyczy realizacji zabudowy w pobliżu linii brzegowej jeziora "[...]". Ponieważ regulamin Stowarzyszenia określa, że jego celem działania jest ochrona krajobrazu oraz przyrody okolic jeziora "[...]", tym samym spełniona została przesłanka uzasadnienia udziału organizacji społecznej w postępowaniu, jej celami statutowymi. W ocenie organu odwoławczego, ochrona krajobrazu jeziora "[...]" (jako cel określony w regulaminie), uzasadnia racjonalną kontrolę społeczną nad prowadzonymi przez PINB w "[...]"postępowaniami, dotyczącymi realizacji zabudowy w pobliżu linii brzegowej jeziora "[...]"na działce nr "[...]"Rola organizacji społecznej w powołanych postępowaniach jest jednoznaczna i klarowna, gdyż została określona w regulaminie Stowarzyszenia, wniosku z dnia 20 lipca 2015 r. oraz w treści zażalenia. Dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tych postępowaniach może zapewnić kontrolę nad przestrzeganiem przez inwestorów i organ nadzoru budowlanego przepisów materialnych, w tym w zakresie ochrony środowiska, prawa wodnego czy właściwego przebiegu postępowania, z zachowaniem intencji ustawodawcy, wprowadzającego prawo określone w art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł ponadto, że Stowarzyszenie zostało legalnie zawiązane i zewidencjonowane (zgodnie z ustawą o stowarzyszeniach), tym samym organ nie ma podstaw do weryfikacji dotychczasowej aktywności Stowarzyszenia

i wyciągania wniosków o pozorności prowadzonej działalności społecznej, przy uwzględnieniu, że organizacja ta działa od niedawna.

W skardze, złożonej do tut. Sądu na postanowienie organu drugiej instancji z dnia 18 września 2015 r., "[...]"zarzucił naruszenie art. 6 w zw. z art. 1 pkt 1 i art. 121 § 1 K.p.a., art. 15 K.p.a. – zasada dwuinstancyjności postępowania - w zw. z art. 31

§ 1 oraz art. 7 K.p.a. (zasada prawdy obiektywnej) oraz art. 7 i 77 § 1 K.p.a., a także naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia po zakończeniu postępowania decyzją z dnia 4 września 2015 r.

Skarżący zauważył, że organ pierwszej instancji wszczął z urzędu równolegle

dwa odrębne postępowania naprawcze: jedno - wobec skarżącego i jego żony oraz drugie - wobec "[...]". Wyjaśnił, że oba budynki były posadowione na działce nr "[...]", która została następnie rozdzielna na działki o numerach "[...]". Skarżący podkreślił, że w każdym z tych postępowań występuje odrębny krąg inwestorów i odrębny przedmiot (różne budynki). Wspólny był jedynie pełnomocnik stron w tych postępowaniach. Zarzucił, że nie wyjaśniono, którego z postępowań dotyczy wniosek Stowarzyszenia. W przypadku bowiem, gdyby dotyczył on obu postępowań konieczne było wydanie dwóch rozstrzygnięć w tych sprawach. Skarżący stwierdził ponadto, że wnioskodawca nie wykazał istnienia interesu społecznego do udziału w konkretnej sprawie. Podniósł, że "[...]"domagali się od niego wydzielenia i przekazania im z własnej działki pasa gruntu o szer. 1 m w celu umożliwienia dostępu do jeziora, w zamian za zaprzestanie działań w organach administracji publicznej w zakresie blokowania inwestycji skarżącego. Zdaniem skarżącego, Stowarzyszenie zostało powołane do życia wyłącznie w celu wykorzystania instytucji organizacji społecznej na potrzeby postępowań dotyczących inwestycji skarżącego i jego żony. Skarżący podniósł ponadto, że wniosek Stowarzyszenia został sformułowany ogólnikowo i nie precyzuje, udziału w którym postępowaniu domaga się Stowarzyszenie. W zaskarżonym postanowieniu nie tylko nie odniesiono się do konkretnych postępowań naprawczych, ale posługiwano się ogólnymi, zbiorczymi uogólnieniami. Tym samym, nie zbadano i nie wykazano, że rzeczywiście

w danym postępowaniu udział Stowarzyszenia jest uzasadniony celami statutowymi

i interesem społecznym. Skarżący wskazał, że realizowany dom jednorodzinny nie stanowi inwestycji oddziałującej na środowisko, wobec czego pozostaje bez związku z celem Stowarzyszenia, jaką jest ochrona środowiska. Obiekt ten nie stanowi zakładu prowadzącego uciążliwą działalność, nie wywołuje hałasu, nie wydziela spalin lub innego rodzaju immisji, ani nie oddziałuje na środowisko w inny szkodliwy sposób. Skarżący zarzucił, że Stowarzyszenie nie wykazało, w jaki sposób jego udział w konkretnym postępowaniu ma realizować cel ochrony krajobrazu. Zauważył, że przepisy rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego nr 9 z dnia 26 stycznia 2006 r.

w sprawie Mazurskiego Parku Krajobrazowego nie mają zastosowania w niniejszym postępowaniu naprawczym.

Skarżący wniósł o stwierdzenia nieważności skarżonego postanowienia

i zasądzenie kosztów postępowania według przepisów obowiązujących.

W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśnił ponadto, że ponieważ organ pierwszej instancji wydał jedno postanowienie, od którego wniesiono jedno zażalenie, to zasadne było wydanie jednego postanowienia

w postępowaniu odwoławczym. Dodał, że nadzór budowlany nie był poinformowany

o podziale geodezyjnym działki nr "[...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zaś art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa.

Podstawę prawną postanowień organów w przedmiotowej sprawie stanowił art. 31 K.p.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu - organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej

innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W myśl zaś § 2 zd. pierwsze art. 31 K.p.a., organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu.

Z cytowanych przepisów wynika wprost, że niemożliwe jest jednoczesne orzeczenie w jednym postanowieniu o dopuszczeniu (odmowie dopuszczenia) organizacji społecznej do udziału w kilku odrębnych postępowaniach administracyjnych. Ustawodawca dopuścił bowiem wyjątek od zasady udziału w postępowaniu administracyjnym jego stron

(w rozumieniu art. 28 K.p.a.) wyłącznie w odniesieniu do "sprawy dotyczącej innej osoby". Przypomnieć należy, że postępowanie administracyjne ma na celu wiążące ustalenie konsekwencji norm prawa materialnego w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej przez organ administracji publicznej w formie decyzji, co wynika z art. 1 § 1 pkt 1 K.p.a. W takiej konkretnej sprawie administracyjnej organ musi więc zbadać istnienie przesłanek określonych w art. 31 § 1 K.p.a. Rozstrzyganie kwestii udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym innej osoby musi być bowiem połączone z rozważeniem, czy w okolicznościach faktycznych i prawnych tej sprawy, za udziałem organizacji przemawia interes społeczny i czy jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji.

Należy zaznaczyć, że w ramach oceny, czy żądanie organizacji społecznej jest uzasadnione na tle konkretnej sprawy, organ musi rozważyć, czy pomiędzy celami statutowymi organizacji, a przedmiotem tej sprawy administracyjnej zachodzi bezpośredni związek w rozumieniu art. 31 § 1 K.p.a. Między celami statutowymi organizacji społecznej a materialnoprawnym przedmiotem sprawy musi bowiem zachodzić prawny związek w tym znaczeniu, że cele statutowe tej organizacji mogą mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy, w szczególności na treść rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli zatem cel statutowy organizacji jest obojętny pod względem prawnym dla sposobu załatwienia danej sprawy, to zachodzi brak powyższego związku, a tym samym brak przesłanki dopuszczenia organizacji do udziału na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprawy innej osoby.

Ponadto, rozstrzygając o dopuszczeniu organizacji do postępowania każdorazowo organ ocenia istnienie w rozpoznawanej sprawie głównej interesu społecznego. Nawet bowiem jeśli udział organizacji społecznej jest uzasadniony jej celami statutowymi organ administracji publicznej może uznać jej żądanie za niezasadne. Na marginesie należy zaznaczyć, że to organizacja społeczna powinna wykazać zasadność swojego udziału

w danym postępowaniu, gdyż jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2041/13, dostępny (w:) Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa. gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Nie wystarczy przy tym ogólnikowe odwołanie się przez organizację społeczną do działania w interesie społecznym, powoływanie się na ochronę środowiska, ochronę zdrowia, czy życia ludzi, bo są to cele wskazane bardzo ogólnie i na tej zasadzie każda organizacja musiałaby być dopuszczona do udziału w każdym postępowaniu. Chodzi o to, aby powołując się na interes społeczny, który jest interesem ogólnym, organizacja nie używała ogólnikowych stwierdzeń, lecz wskazywała konkretne okoliczności faktyczne i prawne, które mogą świadczyć o tym, że powinna w tym postępowaniu uczestniczyć. Przy czym, nie muszą to być okoliczności, które już rzeczywiście wystąpiły, ale okoliczności, które mogą zaistnieć (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada

2014 r., sygn. akt II OSK 985/13, CBOSA). Nie może stanowić wyjaśnienia istnienia interesu społecznego powoływanie się na znaczenie społeczne sprawy, która ma dotyczyć szerokiego kręgu (nieokreślonego bliżej), skoro interes organizacji ma być skonkretyzowany (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1016/13, CBOSA).

Postępowanie wpadkowe winno być więc prowadzone i rozstrzygnięte w granicach rozpoznawanej sprawy głównej.

W niniejszej sprawie, Stowarzyszenie złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału

w toczącym się postępowaniu, które określiło jako postępowanie "w sprawie robót budowlanych wykonywanych na działce nr ew. "[...]". Bezsporne jest natomiast, że organ pierwszej instancji prowadził dwa odrębne postępowania dotyczące budowy dwóch budynków mieszkalnych posadowionych na działce o pierwotnym numerze "[...]", na podstawie jednej decyzji o pozwoleniu na budowę. W postępowaniach tych są odrębne strony (inwestorzy) i przedmiot. Przypomnieć należy, że w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek, także w sprawie incydentalnej, obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania wnioskodawcy. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. Treść żądania Stowarzyszenia, w okolicznościach faktycznych sprawy, mogła budzić wątpliwości co do zakresu żądania. Stowarzyszenie odwołało się bowiem jedynie do prowadzonego przez PINB w "[...]"postępowania naprawczego, nie precyzując, czy jest zainteresowane udziałem w postępowaniu w sprawie wykonywania robót budowlanych

z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego obu inwestycji, czy też wyłącznie budowy prowadzonej przez skarżącego i jego żonę, co sugeruje skarżący. Bardzo ogólnikowe umotywowanie wniosku nie pozwoliło organom nadzoru budowanego na samodzielne, prawidłowe rozstrzygnięcie tej kwestii. Wobec powyższego, obowiązkiem organu było przede wszystkim zobowiązanie Stowarzyszenia do sprecyzowania przedmiotu żądania przez podanie, w którym postępowaniu domaga się ono udziału.

Zaniechanie ustalenia właściwego zakresu żądania, uniemożliwiło organowi

prawidłowe zbadanie, czy udział Stowarzyszenia w postępowaniach naprawczych, dotyczących inwestycji prowadzonych na działce o pierwotnym numerze "[...]", jest uzasadniony celami statutowymi Stowarzyszenia i interesem społecznym. Jak już wyżej zaznaczono, to na organizacji społecznej spoczywa, na gruncie art. 31 K.p.a., ciężar wykazania istnienia przesłanek wskazujących na zasadność uczestnictwa w danym postępowaniu. W przypadku zatem, gdy organ administracji dostrzegł brak precyzji wniosku, winien wezwać wnioskodawcę do jego sprecyzowania, przez podanie konkretnych danych niezbędnych do kwalifikacji tego wniosku na tle okoliczności faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy głównej. Tymczasem zaś, organ pierwszej instancji rozstrzygnął wniosek Stowarzyszenia, poprzez odmowę dopuszczenia do udziału "w postępowaniach" prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego w sprawie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia 21 września 2012 r., wskazując jednocześnie dwa znaki spraw, a organ odwoławczy uchylił to postanowienie i dopuścił Stowarzyszenie do udziału również "w postępowaniach".

Odnosząc się do stanowiska wyrażonego w skardze, że wydanie przez PINB decyzji kończącej postępowanie główne winno skutkować umorzeniem postępowania z wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu, wyjaśnić należy, że

w sytuacji złożenia przez organizację społeczną wniosku o dopuszczenie do udziału

w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a., uprawnienie tej organizacji do dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 K.p.a.), nie wygasa wskutek wydania decyzji kończącej to postępowanie nawet wówczas, gdy nabyła ona cechę formalnej ostateczności wobec niewniesienia odwołania. Wniosek ten nadal podlega merytorycznemu rozpatrzeniu, a w razie pozytywnego jego załatwienia, decyzja ta traci powyższą cechę i podlega doręczeniu tej organizacji stosownie do art. 109 § 1

w zw. z art. 31 § 3 K.p.a. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 20/07, CBOSA).

Jednocześnie wyjaśnić należy, że Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, wynikających z art. 156 K.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien ustalić treść żądania Stowarzyszenia, to jest ustalić, w którym postępowaniu naprawczym domaga się ono udziału, a następnie odnieść się do merytorycznych przesłanek dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.