Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 651/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2005-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 218 par. 1, art. 217, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Ref. Małgorzata Poniatowska-Furmaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2005 r. sprawy ze skargi D. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy w postaci jednego gorącego posiłku dziennie za odpłatnością 30% jego kosztu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1, art. 4, art. 11 ust. 2, art. 12, art. 41 pkt 2, art. 48 ust. 4 i art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpoznaniu odwołania D. O., utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] r. (Nr [...]) w sprawie przyznania stronie jednego gorącego posiłku dziennie, za trzydziestoprocentową odpłatnością, w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2004 r.

W uzasadnieniu podano, że D. O. we wniosku z dnia 28 listopada 2003 r. wystąpił o przyznanie mu od dnia 1 stycznia 2004 r. bezpłatnych obiadów w barze "Bartek" w L . Tymczasem organ I instancji decyzją z dnia [...] r. Nr [...] przyznał mu pomoc w postaci jednego gorącego posiłku dziennie w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 30 kwietnia 2004 r. za trzydziestoprocentową odpłatnością, w barze "Kalinka". Sprawę już dwukrotnie rozpoznawano w trakcie kontroli instancyjnej. Orzekając w dniu [...] r. organ I instancji przyznał zainteresowanemu pomoc w postaci jednego gorącego posiłku dziennie w barze "Bartek" w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2004 r. za trzydziestoprocentową odpłatnością, argumentując przy tym, że pomoc ta została faktycznie przyjęta i skonsumowana po uprzednim uiszczeniu przez stronę należnej opłaty.

Podzielając – wyrażone w decyzji z dnia [...] r. - stanowisko Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie , Kolegium wskazało , że w miesiącu październiku 2004 r. dochód skarżącego wyniósł 691,02 zł (renta inwalidzka w kwocie 553,51 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 137,51 zł ) i był niższy od uiszczonych przez skarżącego alimentów w wysokości 750 zł. Uzasadniało to twierdzenie, że z uwagi na istniejące dysproporcje między udokumentowaną wysokością dochodów, a rzeczywistą sytuacją majątkową skarżącego, na podstawie art. 12 ustawy o pomocy społecznej, należało odmówić przyznania mu pomocy. Skarżący zataił fakt, że jest współwłaścicielem samochodu marki Renault Kangoo, co uzasadnia także zarzut o braku należytej współpracy zpracownikiem socjalnym MOPR. Skarżącemu przyznano jednak pomoc ustalając odpłatność za obiady na zasadach określonych uchwałą Rady Miejskiej z dnia 24 kwietnia 2003 r. ,

W skardze do Sądu, D. O. domagał się uchylenia powyższej decyzji. Zarzucił, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne i wywody podane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, gdyż są one sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Ustalenia te poczynione zostały z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Podniósł, że zachodzące dysproporcje pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu, a jego rzeczywistą sytuacją majątkową w październiku 2004 r. nie zostały należycie ustalone, gdyż jego rzeczywisty dochód w gotówce był dużo wyższy i wynosił 1.084 zł. Poza tym zapłacił alimenty w kwocie 1000 zł, a nie 750 zł. Wyjaśnił, że samochód nabyty został ze środków, które nie pochodzą z jego majątku. Zarzucił, że jego oświadczenie w tym przedmiocie nie zostało uwzględnione. Podniósł przy tym, że bezpodstawny jest zarzut braku współpracy z pracownikami Ośrodka, z którymi wielokrotnie kontaktował się w celu wyjaśnienia sytuacji majątkowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie wszczęto i prowadzono początkowo na podstawie nieobowiązującej już ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), biorąc pod uwagę wniosek skarżącego z dnia 28 listopada 2003 r. o przyznanie bezpłatnych obiadów.

Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej określają obecnie – od dnia 1 maja 2004 r. - przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 539 ze zm.). Celem pomocy społecznej – w myśl art. 2 i 3 cyt. ustawy - jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ustawodawca zastrzega, w art. 3 ust. 3 ustawy, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej (art. 7 ustawy).

Zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy tejże ustawy. Zatem zaskarżone rozstrzygnięcie podlegało ocenie w zakresie zgodności z przepisami nowej i aktualnie obowiązującej ustawy. W myśl przepisów ustawy o pomocy społecznej, organ pomocy społecznej, stwierdzając w trakcie prowadzonego postępowania, że zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy zobligowany jest przyznać właściwe świadczenie osobie ubiegającej się o pomoc. W art. 11 ustawy przewidziano sytuacje, w których pomimo wystąpienia przesłanek do udzielenia pomocy, orzekający organ ma prawo ograniczyć przyznane już świadczenia, odmówić ich przyznania albo przyznać pomoc w formie świadczenia niepieniężnego. Natomiast w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu, a sytuacją majątkową osoby ubiegającej się o pomoc, wskazującą, że osoba ta jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w postaci znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia.

W ocenie Sądu okoliczności, przemawiające za udzieleniem skarżącemu pomocy w postaci częściowo odpłatnych posiłków, zostały przez orzekające organy należycie przeanalizowane, co znalazło wyraz w ostatniej decyzji organu I instancji z dnia [...] r. oraz decyzji Kolegium z dnia [...] r.

Dokonana przez organy administracyjne w niniejszej sprawie ocena stanu faktycznego – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie nosi cech dowolności. Ustawa nie przewiduje udzielania pomocy społecznej osobom, które przede wszystkim nie spełniają tzw. kryterium dochodowego, wynoszącego dla osoby samotnie gospodarującej 461 zł (art. 8 ust. 1). W myśl art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dochód pomniejsza się m.in. o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Orzekające organy prawidłowo ustaliły, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w październiku 2004 r. dochód skarżącego wyniósł 691,02 zł i przekraczał kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, wynoszącego 461 zł. Otrzymał on bowiem rentę inwalidzką w wysokości 553,51 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 137,51 zł. Jak prawidłowo ustalono, skarżący zapłacił na rzecz syna alimenty w wysokości 750 zł, przekraczającej wykazywany dochód. Z akt sprawy wynika, że skarżący w okresie przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy uiszczał i regulował terminowo opłaty czynszowe, co potwierdza Spółdzielnia Mieszkaniowa . Wcześniej regulował także zobowiązania alimentacyjne. Z tych względów uzasadnione jest stanowisko organów, iż skarżący w okresie ubiegania się o pomoc społeczną był w stanie przezwyciężyć swoją trudną sytuację. Co więcej powstały dysproporcje pomiędzy deklarowaną sumą przychodów a rzeczywistą sytuacją majątkową. Potwierdzało te dysproporcje pismo Urzędu Miejskiego - Wydziału Spraw Administracyjnych Miejskiego Inspektoratu Komunikacji z dnia 26 października 2004 r., z którego wynikało, że D. O. figuruje nadal w rejestrze jako współwłaściciel samochodu marki Renault Kangoo (k. 648 akt administracyjnych). Dysproporcje potwierdzało także wspólne oświadczenie skarżącego i G. R. z dnia 3 grudnia 2004 r. (k. 653 akt). Skarżący sam powinien ujawnić tę okoliczność, biorąc pod uwagę, iż otrzymuje on pomoc społeczną od wielu lat. Zgodnie z art. 109 ustawy, skarżący miał obowiązek niezwłocznie informować organ, o każdej zmianie w jego sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiązała się z podstawą przyznania świadczeń. Obecnie skarżący stara się wykazać, że nie jest właścicielem samochodu marki Renault Kangoo, wyjaśniając w jakich okolicznościach i na jakich warunków dokonano zakupu pojazdu. Zarzuty skargi w tym zakresie są niezasadne. Z istoty prawa własności wynika, iż skarżący może rozporządzać swoją własnością i z niej korzystać. Może również dobrowolnie ograniczyć swoje prawa na rzecz innej osoby. Sposób korzystania z samochodu marki Renault Kangoo nie ma znaczenia dla oceny stanu majątkowego skarżącego i dlatego jego wywody zmierzające do wykazania, że nie jest współwłaścicielem przedmiotowego samochodu nie były wiążące dla orzekającego organu. Zatem zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala twierdzić, że pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu skarżącego a jego rzeczywistą sytuacją majątkową zachodzą dysproporcje, świadczące, że skarżący we własnym zakresie był w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, korzystając z własnych zasobów i możliwości finansowych. Z tych względów odmowa przyznania mu pomocy w postaci bezpłatnych posiłków w myśl art. 12 cyt. ustawy była usprawiedliwiona. Jednakże skarżącemu udzielono pomocy i przyznano mu jeden gorący posiłek dziennie w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2004 r. Skarżący skorzystał z pomocy, ponosząc częściową - określoną przez organ - odpłatność za posiłki. Odpłatność ustalono stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Okoliczności rozpoznawanej sprawy nie wskazywały, że skarżący był żonaty. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera w tym zakresie oczywistą omyłkę, niemającą wpływu na treść rozstrzygnięcia. W świetle rozważań Kolegium, istotne znaczenie ma fakt, że skarżący jest współwłaścicielem samochodu, a nie to, kim dla skarżącego jest drugi ze współwłaścicieli. Stąd też zbyt daleko idącym jest wniosek skarżącego, że jest to przykład dokonywania przez organ wszystkich wadliwych ustaleń faktycznych ze szkodą dla jego osoby.

Wbrew zarzutom skargi, przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie zostały naruszone przepisy art. 77 § 1 i art. 80 kpa, regulujące postępowanie dowodowe. Oświadczenia i wyjaśnienia skarżącego, dotyczące jego sytuacji majątkowej, zostały przez organ właściwie przeanalizowane. Podkreślić należy, że skarżący w piśmie z dnia 9 grudnia 2003r. (k.626) sam określił wysokość zapłaconych w październiku 2003 r. alimentów w kwocie 750 zł, wskazując przy tym, że świadom jest odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Wskazana w skardze wysokość uiszczonych alimentów w kwocie 1000 zł oraz wykazywane dużo wyższe dochody – niż to przyjęto w decyzji – nie zmieniają istoty dysproporcji pomiędzy dochodami skarżącego, a jego sytuacją majątkową. Trudno uznać aby te dysproporcje – jak tego chce skarżący – powinny zostać ponownie ustalone i przeanalizowane przez organ, pod kątem przyznania pomocy społecznej, z której skarżący skorzystał w odległym już czasowo okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2004 r.

Z tych też względów pozbawiona usprawiedliwionych podstaw skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

kg.