Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1064/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt. 1 lit.a i lit.c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk,, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skarg P. H. i T. H. oraz M. M. i G. M. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżących P. H. i T. H. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych oraz na rzecz skarżących M. M. i G. M. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. (dalej: organ, organ pierwszej instancji), działając na podstawie art. 61a § 1 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie budowy stanowisk postojowych dla samochodów osobowych na terenie działki nr 1 przy ulicy [...] w M., jako wykonanych w warunkach samowoli budowlanej.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przy piśmie z dnia 27 kwietnia 2021 r. przesłano do inspektoratu kopię postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, uchylającego postanowienie Prezydenta Miasta M. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącym budowy nielegalnego (według wnioskodawców) parkingu w związku z remontem i zmianą sposobu użytkowania budynku przy ulicy [...] w M.

Badając sprawę organ stwierdził, że decyzją Prezydenta Miasta M. nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla I. W. oraz P. W., obejmującego remont wraz ze zmianą sposobu użytkowania fragmentu parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego na lokal gastronomiczny wraz z budową wewnętrznej instancji mechanicznej. W dniu 5 lutego 2020 r. inwestorzy zawiadomili o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych.

W związku z zarzutem, iż w rejonie obiektu, w którym wykonywano remont zrealizowano nielegalny parking dla samochodów osobowych przeanalizowano dokumentację projektową stanowiącą załącznik do udzielonego, wymienionego powyżej pozwolenia na budowę. Na planie zagospodarowania terenu budowy obejmującego działki nr 2 i nr 1 - na terenie działki nr 1 kolorem szarym zaznaczono projektowany teren utwardzony, na którym urządzono miejsca parkingowe dla samochodów osobowych. W opisie planu wskazano, iż miejsca parkingowe wykonane są w trybie bez zgłoszeniowym zgodnie z zapisem art. 29 pkt 1 ppkt 10 oraz art. 30 ustawy Prawo budowlane.

W obecnie obowiązującej, po nowelizacji od dnia 19 września 2020 r., ustawie Prawo budowlane, dla realizacji takich robót nie jest wymagane ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie (art. 29 ust. 2 pkt 7). Organ dokonał sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu zgodnie z przepisami, w tym techniczni- budowlanymi i nie wniósł uwag ani zastrzeżeń. Nie można więc w żaden sposób stwierdzić, że urządzenie miejsc postojowych na terenie działki nr 1 powstało w warunkach samowoli budowlanej.

Tym samym nie stwierdzono przesłanek do wszczęcia postępowania w zakresie wskazanym we wniosku. Organ przytoczył treść art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i wyjaśnił, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w tym przepisie należy rozumieć takie sytuacje, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie toczy się już postępowanie, albo zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrywania żądania w trybie administracyjnym.

W innym przypadku organ byłby zobligowany do wszczęcia postępowania, jedynie po to, aby zaraz jej umorzyć, zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie brak jest podstaw do działania organu nadzoru budowlanego, który wynika z tego, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy Prawa budowlanego.

W świetle powyższego rozstrzygniecie jest w pełni zasadne.

Pismem z dnia 21 maja 2021 r. P. i T. H., D. i T. K., M. i G. M. oraz M. i A. P. wnieśli w ustawowym terminie zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, domagając się jego uchylenia i wszczęcia postępowania we wnioskowanym zakresie.

W uzasadnieniu podnieśli, iż złożone zażalenie na wydane postanowienie oraz wcześniejsza korespondencja w sprawie dotyczą kilku aspektów prowadzonej działalności gospodarczej oraz wydanej decyzji nr [...] z dnia [...] r. na zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Jeden z aspektów sprawy dotyczył miejsc postojowych. Organ wydając rozstrzygnięcie nie odniósł się do podnoszonych kwestii, jedynie rozpatrzył ją pod kątem samowoli budowlanej - zgodności projektem. Nie odniósł się więc do podnoszonych w piśmie problemów: dojazdu i dojścia, liczby stanowisk, niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz samowoli urbanistycznej (zmiana przeznaczenie terenu).

Do wskazanych w zażaleniu problemów przedstawili swoje wątpliwości i argumentację. Podkreślili, że pomimo, iż w projekcie wskazano dojazd do miejsc postojowych po działce nr 3, to z racji jej szerokości 3m i dodatkowych utrudnień w postaci zasypanego rowu melioracyjnego oraz szafy elektrycznej, cały ruch odbywa się po działce nr 4, która nie jest współwłasnością właścicieli nieruchomości z lokalem użytkowym.

Dodali, że na działce nr 1 nie było nigdy urządzonych miejsc parkingowych, więc stwierdzenie organu o istniejących 8 miejscach postojowych nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Nadto w tym zakresie nie uwzględniono w ogóle postanowień obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy przepisów techniczno- budowlanych. Wskazali też na naruszenie ich własności, gdyż według ich oceny cały ruch do miejsc postojowych odbywa się po terenie prywatnym, stwarzając duże zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkających tam osób. będąc zagrożeniem dla ich życia i zdrowia.

Po rozpatrzeniu zażalenia, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ drugiej instancji) , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), postawieniem z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Po zrelacjonowaniu działań organu pierwszej instancji organ odwoławczy potwierdził, że kwestionowane postanowienie wydane zostało na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przypomniał kiedy organ może skorzystać z tej regulacji. Następnie wskazał, że w dniu 19 września 2020 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane, którą dodano do ustawy art. 53a, zgodnie z którym, postępowania uregulowane w niniejszym rozdziale wszczyna się z urzędu. Wprowadzając ten przepis ustawodawca jednoznacznie przesądził, że postępowania uregulowane w rozdziale 5a ustawy Prawo budowalne wszczynane są wyłącznie z urzędu, z wyłączeniem określonym w ust. 2 tego przepisu. Przepis ten reguluje zatem wszystkie sytuacje prowadzenia robót budowlanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, albo wykonywania ich w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, albo w sposób odbiegający od warunków pozwolenia lub zgłoszenia.

Dalej organ drugiej instancji odwołując się do orzecznictwa stwierdził, iż przed nowelizacją powyższa kwestia była przedmiotem badania sądów, które wyrażały rozbieżne stanowisko

Organ odwoławczy wskazał, że istotnie postępowanie administracyjne wszczyna się na żądnie strony lub z urzędu, a zatem wszczęcie występuje w jednym z trybów:

- na zasadzie skargowości (na żądanie strony) w sytuacjach gdy przedmiotem żądania jest uzyskanie prawa (uprawnienia),

- lub na zasadzie oficjalności (z urzędu) w przypadkach, gdy efektem przeprowadzonego postępowania może być nałożenie na określony podmiot obowiązku. Uszczegółowienie tego przepisu znalazło swój wyraz w treści powołanego powyżej art. 53a Prawa budowlanego, który stanowi o wszczęciu postępowania wyłącznie z urzędu, a tym samym regulacja dotycząca wszczynania postępowania na wniosek i procedura odmowy uwzględnienia tego żądania, określona w art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajduje w ogóle zastosowania. Oznacza to, że złożenie wniosku o wszczęcie postępowania, które może być wszczęte wyłącznie za zasadzie oficjalności, nie powoduje po stronie organu, który tenże wniosek otrzymał, w przypadku stwierdzenia braku podstaw do wszczęcia postępowania, wydania zaskarżalnego postanowienia o odmowie wszczęcia postanowienia, o którym mowa w art. 61a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

Wniosek taki powinien być rozpatrzony jako skarga powszechna, uregulowana w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przedmiot takiego postępowania określa art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego, a procedurę załatwienia skargi określają art. 237- 238 Kodeksu

W świetle powyższego organ powiatowy winien zawiadomić wnioskodawców o sposobie załatwienia skargi. Jednak w ocenie organu odwoławczego wydane w sprawie postanowienie zawiera konieczne elementy zawiadomienia, o którym mowa w art. 238 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. oznaczenie organu, wskazanie w jaki sposób skarga została załatwiona, podpis osoby upoważnionej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Zawiera przy tym brak formalny, nie zawiera pouczenia o treści art. 239 Kodeksu postępowania administracyjnego, co jednak w ocenie organu odwoławczego nie wpływa na skuteczność dokonanego zawiadomienia.

Zdaniem rozpatrującego sprawę organu uchylenie kwestionowanego postanowienia byłoby niezasadne z uwagi na cel postępowania, który został osiągnięty. Wobec powyższego organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli odwołujący – P. i T. H., D. i T. K., M. i G. M. oraz M. i A. P., przy czym postawieniem z dnia 2 listopada 2021 r. skarga D. i T. K. oraz M. i A. P. została odrzucona.

W skardze zaskarżonemu postanowieniu organu odwoławczego utrzymującemu w mocy postanowienie organu pierwszej instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ ma wynik sprawy , tj.:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi,

- art. 107 § 1 ust. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zupełny brak odniesienia się do stanu faktycznego zrealizowanej inwestycji oraz podanie uzasadnienia prawnego z pominięciem udzielenia odpowiedzi na wskazane zarzuty, w tym na jakiej podstawie prawnej odbywa się obecnie jedyny zjazd po działce prywatnej nr 4, do której inwestorzy nie mają tytułu prawnego i którego nie przewiduje projekt zatwierdzony decyzją nr [...] z dnia [...] r.,

- art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej przez wydawanie decyzji przy istnieniu odmiennych stanów faktycznych i prawnych oraz braku wyjaśnień na postawione przez skarżących zarzuty,

- art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie odniesienie się do poczynionych przez strony zarzutów i rezygnację z zasady przekonywania, a w szczególności poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu stawianych zarzutów,

- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu pierwszej instancji, który opierał się na nieobowiązującym planie miejscowym i nie odniósł się do postawionego przez skarżących zarzutu

oraz naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 28 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 7 Prawa budowlanego poprzez urządzenie parkingu bez stosownego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych i uzgodnień, w tym na lokalizację zjazdu,

- § 21 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie poprzez urządzenie parkingu bez zastosowania wymogów określonych w rozporządzeniu,

- art 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 2 ust. 12 i ust. 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuwzględnienie i brak podania jakichkolwiek wyjaśnień do stawianych przez skarżących zarzutów naruszenia prawa własności w związku ze zjazdem do parkingu, który jest niezgodny z zatwierdzonym projektem,

- § 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1, 2, 6 lit.a,b,c, § 14 ust. 1, § 15 ust. 14 pkt 2 lit.a Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy [...] w M. - uchwała nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] r. obowiązującego w dniu wydania decyzji z dnia [...] r.,

- art. 81 ust. 1 pkt 1 lit.a i lit.c oraz ust. 4 Prawa budowlanego poprzez nierzetelne wypełnienie obowiązku organu nadzoru.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto postawione zarzuty, podkreślając, że po złożeniu wniosku o zajęcie się sprawą najpierw organ przez długi czas w ogóle nie reagował, a ostatecznie wydał postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania, bez wyjaśnienia podnoszonych okoliczności faktycznych sprawy. Nie dokonał przy tym wnikliwej analizy zgłaszanych zarzutów, naruszenia przepisów ustawy, rozporządzeń wykonawczych czy planu miejscowego. Zarzucili, że organ tylko pobieżnie odniósł się do zgłaszanych problemów sprawy, pomijając całkowicie fakt naruszenia ich interesu prawnego. Do skargi dołączono zdjęcie dokumentujące stan faktyczny sprawy w odniesieniu do spornego miejsca parkowania samochodów osobowych.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 339), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że podstawę prawną postanowienia organu pierwszej instancji stanowił art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 tego Kodeksu, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ pierwszej instancji odwołał się do przesłanki - zaistnienia "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania, a mianowicie stwierdził, iż w sprawie nie mają zastosowania przepisy Prawa budowlanego, gdyż po ostatniej nowelizacji budowa stanowisk postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie- nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Tak więc tego rodzaju roboty budowlane nie podlegają reglamentacji Prawa budowlanego i organ nadzoru budowlanego nie ma uprawnienia do władczego regulowania tych kwestii.

Z kolei organ odwoławczy rozpatrując zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji utrzymując je w mocy, stwierdził, że wprawdzie brak podstaw do wydania w sprawie postanowienia na mocy art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż sprawa winna być rozpatrzona w trybie skargowym, tj. art. 227 i następne Kodeksu postępowania administracyjnego, ale z uwagi na osiągnięty cel postępowania - utrzymał w mocy wydane przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie.

W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska zaprezentowanego w sprawie przez organy orzekające. Jego uwzględnienie bowiem w konsekwencji prowadziłoby do pozostawienia stanu naruszającego obowiązujące przepisy prawa i w rezultacie utrzymania w mocy rozstrzygnięć naruszających prawo.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że okoliczność, że dany obiekt budowlany nie wymaga uzyskania zezwolenia w żadnej z przewidzianych przez przepisy Prawa budowlanego form, pozwolenia czy zgłoszenia, nie oznacza automatycznie zupełnej dowolności w robotach budowlanych i wyjęcie spod regulacji Prawa budowlanego. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 6 maja 2021r. sygn. akt II SA/Bd 889/19 ustawodawca w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje bowiem, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając przy tym cały szereg wymogów, w tym m.in. odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej (pkt 8), a także poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (pkt 9). Przez użyte sformułowanie "przepisy", które będą konkretyzować ogólne wytyczne z art. 5 Prawa budowlanego, rozumieć należy wszelkie przepisy powszechnie obowiązujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym także przepisy prawa miejscowego (co wynika z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).

Nadto podkreślenia wymaga, że zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt II OPS 1/16, do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351), a także art. 51 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. A jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1197/20 -Lex nr 3185474 - "pod pojęciem przepisów prawa wskazanych w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego należy rozumieć także postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem budowa obiektu budowlanego, gdyby nawet nie wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, dokonana wbrew postanowieniom tego planu, jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, polegającym na budowie tego obiektu niezgodnie z przepisami w świetle art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 tej ustawy.".

W świetle powyższego nie sposób zgodzić się z przyjętymi w sprawie rozstrzygnięciami organów. Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że żądanie wszczęcia postępowania, co do którego ustawodawca przewidział wyłącznie możliwość jego wszczęcia z urzędu powinno być potraktowane jako wniesienie skargi powszechnej uregulowanej w przepisach art. 227 i następnych Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy też przyznać, że wskutek nowelizacji ustawy Prawo budowlane ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. wprowadzono art. 53a, w myśl którego postępowania uregulowane w rozdziale 5a - Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy -wszczyna się z urzędu.

Przyznać więc należy, że pismo skarżących - można w istocie potraktować jako skargę powszechną (podanie strony), której przedmiotem było naruszenie interesów skarżących, choćby jako współwłaścicieli nieruchomości - tj. działki nr 4, po której odbywa się ruch drogowy do działki nr 1, na której wykonane zostały sporne miejsca postojowe dla samochodów osobowych, pomimo, iż w przywołanym przez organ projekcie budowlanym, dojazd taki przewidziany był pod działce nr 3. Zauważyć jednak przy tym należy, że w myśl art. 233 Kodeksu postępowania administracyjnego, skarga w sprawie indywidualnej, a taką było podanie skarżących, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. Natomiast w przypadku gdy skarga taka pochodzi od innej osoby, może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, chyba że przepisy wymagają do wszczęcia postępowania żądania strony. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2000 r. sygn. akt I SA 1352/99 stwierdził, iż "artykuły 233-235 Kodeksu postępowania administracyjnego uprawniają do złożenia w sprawie indywidualnej skargi przez osoby będące stronami postępowania lub inne osoby. Złożenie skargi przez osobę niebędącą stroną postępowania powoduje jedynie taki skutek, że właściwy organ obowiązany jest działać z urzędu, natomiast osoba ta nie nabywa przymiotu strony w postępowaniu, choćby zostało ono wszczęte na skutek jej skargi.

Zresztą podobnie, do czasu wprowadzenia powyżej wymienionego przepisu art. 53a Prawa budowanego regulowane było wszczynanie postępowania prowadzonego w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowanego. Wobec bowiem braku wyraźnego i jednoznacznego wskazania czy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej wszczyna się z urzędu czy na wniosek, ograniczenie w takiej sytuacji możliwości wszczęcia postępowania wyłącznie do zasady oficjalności, pozostałoby w sprzeczności z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeśli zatem organ nadzoru budowlanego otrzymał wniesione do niego podanie zawierające prośbę o wszczęcie postępowania, to przede wszystkim powinien był potraktować to podanie jako impuls do wszczęcia z urzędu odpowiedniego dla danych okoliczności faktycznych postępowania administracyjnego celem sprawdzenia podnoszonych przez skarżących wątpliwości i wskazywanych niezgodności, nie tylko z przepisami techniczno- budowlanymi, ale także przepisami prawa miejscowego- tj. obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dopiero po jego przeprowadzeniu organ winien wydać decyzję merytoryczną, względnie decyzję umarzającą to postępowanie (na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego).

W niniejszej sprawie właśnie, wobec ewidentnego naruszenia interesu skarżących polegającego na powodowaniu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, a także naruszenia terenu działki do nich należącej - tj. działki nr 4, organ pierwszej instancji nie mógł stwierdzić, iż wobec faktu, iż na wykonanie stanowisk postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie nie jest wymagane ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie, to kwestia ta nie podlega reglamentacji Prawa budowlanego. W świetle powyższego skutkiem działania skarżących winno być wszczęcie postępowania w sprawie z urzędu. Na marginesie podkreślenia w tym miejscu wymaga dodatkowo fakt, iż z dołączonej dokumentacji zdjęciowej wynika, że liczba stanowisk postojowych przekracza graniczną liczbę 10 stanowisk, co powoduje, że organ winien zbadać, czy faktycznie budowa tych miejsc postojowych nie podlega reglamentacji Prawa budowlanego. W ramach postępowania winien też dokładnie wyjaśnić wszystkie podnoszone przez skarżących aspekty spawy, w tym zgodność realizacji istniejących miejsc postojowych z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzenne oraz wydaną decyzją Prezydenta Miasta M. nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę obejmującego remont wraz ze zmianą sposobu użytkowania fragmentu parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego na lokal gastronomiczny, gdzie zgodnie z dotychczasowymi ustaleniami organu pierwszej instancji zaznaczono projektowany teren utwardzony, na którym urządzono miejsca parkingowe dla samochodów osobowych, w aspekcie ustalonego tam dojazdu do tego terenu.

Na marginesie odnosząc się do postanowienia organu drugiej instancji utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji należy podkreślić, że w odniesieniu do postępowania ze skargi powszechniej, jak przyjął to ten organ, ustawodawca nie przewidział możliwości weryfikacji sposobu załatwienia tej skargi przez organ wyższej instancji.

Przedstawione powyżej rozważania przemawiają za koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze, postanowienia organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1 lit.a i lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 wymienionej ustawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający będzie miał na uwadze poczynione powyżej ustalenia i po dokładnym zbadaniu sprawy podejmie stosowne rozstrzygnięcie.