Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 271/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1255
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst  jedn.
article: art. 151, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] kwietnia 2022 r. [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz A. D. kwotę [...](dwieście dziewięćdziesiąt pięć [...]) złotych, w tym VAT w kwocie [...](pięćdziesiąt pięć [...]) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 11 kwietnia 2022 r. [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. (dalej jako "Szef Urzędu", "organ") utrzymał w mocy decyzję własną z 22 października 2018 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia Z. D. statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1255, zwanej dalej "ustawą").

W ocenie organu materiał dowodowy zgromadzonego w sprawie w pierwszej instancji, w tym nadesłane przez skarżącego oświadczenia świadków nie pozwalają na uznanie, że strona spełniła przesłanki określone w art. 2 lub w art. 3 ustawy.

Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pismo Instytutu Pamięci Narodowej z 10 września 2018 r. w którym stwierdzono, iż w zasobach Instytutu nie odnaleziono dokumentów mogących potwierdzić działalność opozycją strony lub doznane przez niego represje. Organ wyjaśnił, że zdaniem wnioskodawcy, podstawą potwierdzenia ww. statusu jest okoliczność jego przynależności do NSZZ "Solidarność", zajmowanie się kolportażem ulotek i znaczków. Za swoją działalność antykomunistyczną skarżący miał zostać zwolniony z pracy w [...] (dalej "P.B.O.") i wielokrotnie bity. Miał również przebywać w areszcie na 48 godzin, a także zostać skazanym na 2 lata pozbawienia wolności w 1987 r. Strona do akt sprawy dołączyła oświadczenie H. G., Z. L. oraz S. S.. H. G. stwierdził, że Z. D. "czynnie działał w okresie stanu wojennego w latach osiemdziesiątych w opozycji antykomunistycznej za co był szykanowany i przesłuchiwany przez ówczesną milicję obywatelską. Za działalność opozycyjną został zwolniony tuż przed stanem wojennym z zakładu P.B.O. w [...]. W 1989 r. organizował wolne wybory do parlamentu". Z. L. oświadczył, że Z. D. "w czerwcu 1989 roku organizował wolne wybory" oraz "za swoją działalność ponosił reperkusje i szykany.". S. S. oświadczył, że Z. D. "działał na przełomie lat 80/90 w strukturach NSZZ "Solidarność" przy L. W.. Organizował wolne wybory z czerwca 1989 roku." oraz, że "był prześladowany przez Milicję Obywatelską oraz S.B., musiał się w przeszłości ukrywać."

W ocenie organu, wobec powyższych oświadczeń trudno uznać, aby mogły one potwierdzić prowadzenie przez wnioskodawcę działalność w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Zgodnie z art. 2 ustawy do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Zatem mając na uwadze okres działalności strony w legalnych strukturach związkowych nie jest możliwe, na gruncie omawianej ustawy, potwierdzenie wnioskowanego statusu. Samo bowiem wskazanie przez świadków, że skarżący kolportował prasę czy inne materiały bez podania konkretnych informacji nie jest wystarczające do potwierdzenia, że faktycznie powadził on działalność na rzecz Polski.

Szef Urzędu stwierdził, że oświadczenia świadków są zbyt ogólnikowe, pozbawione jakichkolwiek szczegółowych informacji na temat działalności wnioskodawcy i nie mogą stanowić podstawy do potwierdzenia spełnienia przesłanki określonej w art. 2 ustawy. O. Z. L. oraz S. S. odnoszą się jedynie do przełomu lat 80 i 90 i zaangażowania strony w wolne wybory, co zasługuje na należny szacunek jednak nie potwierdza, aby strona prowadziła działalność co najmniej 12 miesięcy, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Organ podkreślił, że działalność określona w art. 2 ustawy to nie jakikolwiek przejaw aktywności stanowiącej o braku akceptacji dla zastanego stanu rzeczy, a ukierunkowana i prowadzona w ramach zorganizowanych struktur lub w ścisłej współpracy z nimi zakazana działalność na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowiek w Polsce, trwająca co najmniej 12 miesięcy. Zdaniem organu, również przedłożone dokumenty dotyczące przynależności skarżącego do Porozumienia Centrum po 1990r. w żaden sposób nie potwierdzają działalności strony w zorganizowanych strukturach opozycyjnych przed 4 czerwca 1989 r.

Dalej organ wyjaśnił, że wnioskodawca w trakcie prowadzonego postępowania nie wskazał, aby doznał represji przewidzianych w art. 3 ustawy. W aktach spawy znajduje się zaświadczenie wystawione przez Komisariat Milicji Obywatelskiej w [...] z 20 października 1982 r. w którym stwierdzono, że strona była zatrzymana od 19 października 1982 r. od godziny 22:00 do dnia 20 października 1982 r. do godziny 18:00. Mając na uwadze art. 3 pkt 1 lit. a ustawy, represja jakiej doznała strona nie spełnia przesłanek wskazanych w tym przepisie, gdyż osobą represjonowaną jest osoba przebywająca bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Przedłożony przez skarżącego dokument nie potwierdza zatrzymania na okres powyżej 48 godzin, a w aktach spawy brak jest dowodów, aby zatrzymanie to miało związek z działalnością strony na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Co więcej, organ wskazał, że w aktach spawy znajduje się zawiadomienie z Prokuratury Rejonowej w [...] z 30 października 1982 r. o zamknięciu śledztwa prowadzonego przeciwko stronie i w ocenie Szefa Urzędu zatrzymanie 19 października 1982 r. było związane z podejrzeniem o popełnienie przestępstwa z art. 184 § 1 kodeksu karnego. Szef Urzędu ocenił zatem, że w niniejszej spawie ani okres na jaki strona została zatrzymana nie spełnia przesłanki określonej z art. 2 pkt 1 lit. a, ani powód zatrzymania nie jest związany z działalnością opozycyjną strony. Brak jest również dowodów, aby pobyt w areszcie śledczym, na który wskazuje strona w podaniu o ponowne przyjęcie do pracy w KWK J. z 18 lutego 1983 r., był wynikiem powadzenia przez stronę takiej działalności. Wobec przedłożonych dokumentów organ uznał, że rozwiązanie stosunku pracy ze skarżącym nastąpiło z uwagi na jego osadzenie w areszcie śledczym, a nie w związku z jego udziałem w wystąpieniu wolnościowym. Brak jest bowiem dowodów aby rozwiązanie umowy o pracę z P.B.O. w kwietniu 1981 r. było następstwem okoliczności wskazanych w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy. Odnosząc się do pozostałych dokumentów złożonych przez stronę, organ stwierdził, że dotyczą one wydarzeń, które miały miejsce poza ramami czasowymi określonymi przez ustawę.

Reasumując, organ stwierdził, że skarżący nie wykazał, ani w toku postępowania nie ustalono, aby strona prowadziła działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 ustawy lub podlegała którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 tej ustawy.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Z. D. wniósł o kontrolę tego rozstrzygnięcia oraz o dokonanie analizy dokumentów złożonych w toku postępowania, w szczególności jego listu kierowanego do P. L. W. oraz treści oświadczeń świadków. W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił poszczególne zdarzenia przeszłe z udziałem wskazanych przedstawicieli ówczesnego ustroju politycznego, m.in. z okresu jego zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budownictwa Ogólnego w [...] oraz wniósł o przyznanie mu wnioskowanego statusu.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie 24 sierpnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę

i zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez nie przeprowadzenie z urzędu dowodu z zeznań świadków H. G., Z. L. i S. S. na okoliczność działalności opozycyjnej skarżącego w latach 80, w sytuacji gdy organ uznał zeznania wyżej wymienionych za zbyt ogólnikowe. Wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przy uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. SK 66/19.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują powyższą kontrolę działalności organów pod względem zgodności z prawem. Zatem w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia zaskarżonego rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych, sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalność zaskarżonej decyzji wykazała, że rozstrzygnięcie to jest zgodne z prawem.

Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej była decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z 11 kwietnia 2022r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję własną z 22 października 2018 r. odmawiającą Z. D. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1255 ze zm.), dalej jako "ustawa". Ustawa ta reguluje m.in. zasady nabywania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy, działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 2 ust. 2 ustawy).

Z kolei osobą represjonowaną z powodów politycznych, w myśl art. 3 powołanej ustawy, jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w [...],

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2021 r. poz. 177), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Przy czym, zgodnie z art. 4 tej ustawy, status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie: (1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i (2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Status działacza opozycji antykomunistycznej przyznany może zostać wyłącznie osobie, która w okresie wskazanym w art. 2 tej ustawy prowadziła działalność w warunkach i celu określonym w ustawie. Natomiast za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 powołanej ustawy i nastąpiło to z powodów politycznych. Żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą być uznane za represję w rozumieniu tej ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej, stanowiły dużą dolegliwość (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 października 2017 r., sygn. II SA/Ke 540/17, lex nr 2400100, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. II SA/Po 742/16, lex nr 2231407).

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie dotyczy zatem kwestii, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w tym postępowaniu skarżący spełnił ustawowe przesłanki dla wnioskowanego przez siebie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Takimi okolicznościami, które w ocenie skarżącego uzasadniają jego wniosek o przyznanie mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, ma być przede wszystkim jego przynależności do NSZZ "Solidarność", zajmowanie się kolportażem ulotek i znaczków oraz podleganie represjom. Dowodem na taką działalność mają być w szczególności oświadczenia świadków, a także rozwiązanie ze skarżącym stosunku pracy w P.B.O. w [...] w kwietniu 1981 r. oraz aresztowanie strony 19 października 1982 r.

Odmawiając stronie skarżącej potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych organ wskazał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie potwierdza antykomunistycznej działalności strony określonej powołaną ustawą. W ocenie organu, materiał ten nie pozwala stwierdzić, że strona prowadziła działalność opozycyjną, jak również by podlegała represjom, o którym mowa w ustawie.

Sąd rozpoznający sprawę niniejszą ustalenia faktyczne poczynione przez organ w całości podziela i uznaje za własne, gdyż znajdują one potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w aktach administracyjnych. Na akceptację zasługuje również argumentacja prawna przedstawiona przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4. Stosownie zaś do art. 5 ust. 2 ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza się na wniosek działacza opozycji antykomunistycznej osoby represjonowanej z powodów politycznych, wdowy lub wdowca po działacza opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych lub innego członka rodziny zmarłego działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 3 do wniosku dołącza się dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3 ustawy (pkt 1) oraz decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności (pkt 2).

Podkreślić należy, że postępowanie administracyjne w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych toczy się według reguł określonych w k.p.a. Zatem, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wydając decyzję w przedmiocie tego statusu obowiązany jest kierować się m.in. zasadą legalizmu wyrażoną w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że organ związany jest przepisami bezwzględnie obowiązującymi, a wszystkie wydawane przez niego decyzje powinny znaleźć oparcie w tych przepisach.

Obowiązkom powyższym organ orzekający w sprawie niniejszej w pełni sprostał.

Jak wynika z akt sprawy skarżący, poza złożonymi wyjaśnieniami w sprawie dotyczącymi w zasadzie jego zwolnienia z zakładu pracy oraz zatrzymania na czas poniżej 48 godzin, w tym nadesłanymi oświadczeniami H. G., Z. L. oraz S. S., na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów potwierdzających spełnienie ustawowych przesłanek. Zdaniem Sądu, dokonana przez organ ocena treści złożonych oświadczeń wyżej wymienionych osób jest prawidłowa. Rację ma organ, że oświadczenia te odnoszą się do przełomu lat 80 i 90 oraz zaangażowania strony w wolne wybory w 1989 r., co nie pozwala stwierdzić, że strona prowadziła działalność opozycyjną łącznie przez co najmniej 12 miesięcy bądź była osobą represjonowaną w myśl powołanych wyżej przepisów ustawy. W odpowiedzi na zarzut pełnomocnika skarżącego zgłoszony na rozprawie dotyczący braku przeprowadzenia z urzędu dowodu z zeznań świadków na okoliczność działalności opozycyjnej strony w lata 80, w sytuacji gdy organ uznał zeznania te za zbyt ogólnikowe, należy podkreślić, że Szef Urzędu ocenił treść złożonych oświadczeń powyższych osób w powiązaniu z całokształtem materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu organ trafnie uznał, że oświadczenia Z. L. oraz S. S. odnoszą się jedynie do przełomu lat 80 i 90 i zaangażowania strony w wolne wybory, co jednak nie potwierdza, aby strona prowadziła działalność co najmniej 12 miesięcy, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W tym stanie rzeczy, przeprowadzenie dowodu z zeznań tych świadków nie było niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym zarzut skargi jest nieuzasadniony.

Warto również zauważyć, że organ - mając na uwadze obowiązek wynikający z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. wskazujący na konieczność podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego - zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - delegatura w K., o udostępnienie treści zgromadzonych dokumentów dotyczących skarżącego. W piśmie z 10 września 2018r. (k. 43 akt adm.) IPN poinformował, że po przeprowadzeniu kwerendy archiwalnej w dostępnym zasobie archiwalnym, nie odnaleziono dokumentów potwierdzających działalność Z. D. w rozumieniu art. 2 i art. 3 ustawy.

W świetle powyższych okoliczności, prawidłowe jest stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki określone w art. 2 lub art. 3 ustawy, uzasadniające potwierdzenie skarżącemu wnioskowanego statusu.

W tym miejscu zauważyć należy, że na organie nie spoczywa nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów potwierdzających, iż wnioskodawca spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z przyczyn politycznych, zwłaszcza że to strona w tym przypadku ma pełną wiedzę co do wszelkich okoliczności, od których przyznanie tego statusu uzależniają przepisy ustawy (art. 2 i art. 3).

W rozpoznawanej sprawie organ podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia okoliczności sprawy w sposób wszechstronny, a ze strony wnioskodawcy nie uzyskał takich informacji i dokumentów, które potwierdziłyby spełnianie przesłanek, z powodu których powinien uzyskać wnioskowany status. Okoliczności wskazywane przez stronę zarówno we wniosku jak i w skardze nie wskazują na prowadzenie przez nią działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 ustawy bądź doznanie represji wymienionych enumeratywnie w art. 3 tej ustawy. Jak już wskazano na wstępie rozważań, żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą być uznane za działalność antykomunistyczną lub represję w rozumieniu ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej, stanowiły dużą dolegliwość. Ponownie zaakcentować należy, że zgodnie z art. 5 ustawy organ potwierdza status odpowiednio "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych", wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę w art. 2 lub art. 3 ustawy. Przepisy ustawy w sposób ścisły określają zasady potwierdzania tego statusu, nie dopuszczając w tym zakresie jakiegokolwiek uznania administracyjnego. Tym samym organ administracji jest związany ich treścią i nie może odstąpić od ich stosowania, biorąc pod uwagę inne przyczyny niż w przepisach ustawy przewidziane.

Sumując powyższe, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że skarżący w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadził, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, jak również nie potwierdza, że z przyczyn politycznych spotkał się on z dolegliwościami wymienionymi w art. 3.

W tym stanie rzeczy zasadnie organ odmówił skarżącemu przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 4 ust. 1 i ust. 3 oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 18 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem").

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przy uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. SK 66/19, stwierdzić należy, że wniosek ten nie podlega uwzględnieniu. Podkreślić przede wszystkim należy, że powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył innego aktu prawnego niż znajdujący zastosowanie w niniejszej sprawie, a zatem nie może odnosić bezpośredniego skutku w tej sprawie. Nadto podniesiona w powyższym wyroku argumentacja TK dotycząca braku zasadności zróżnicowania wysokości wynagrodzenia pełnomocników ustanowionych z wyboru oraz ustawionych z urzędu (w ramach prawa pomocy) jedynie w ograniczonym zakresie ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Uczestnictwo ustanowionego w sprawie pełnomocnika ograniczało się do zapoznania się z aktami sprawy oraz udziale w rozprawie, a zatem nie wymagało nadmiernego nakładu pracy ani nie przekraczało granic zwykłej staranności pełnomocnika. Także przedmiot sprawy nie wskazywał na jej wyjątkowo skomplikowany charakter. Wskazać również należy, że z uwagi na treść § 4 ust. 2 rozporządzenia, brak jest podstawy prawnej do przyznania wynagrodzenia w podwójnej wysokości stawki minimalnej, bowiem górny limit został określony na 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4 rozporządzenia.

Mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter niniejszej sprawy oraz wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia Sąd uznał, że wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł - w tym VAT w kwocie 55,20 zł - jest adekwatne do jego udziału w tym postępowaniu.