Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 58/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par 1 ,art. 145 par 1 pkt 1 lit. b, lit c., art. 153, art. 134 , art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 40 ust. 12 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2013r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 19 ust. 5, art. 21 ust. 1 i 1a, art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), oraz § 5 ust. 1 pkt 3 uchwały Nr XXVIII/567/04 Rady Miasta Szczecina z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 85, poz. 1592 ze. zm.), wymierzył Spółce E. z siedzibą w[...] , karę pieniężną w kwocie [...] zł za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej pl. [...] w [...] w okresie od [...] r. do [...] r. poprzez umieszczenie reklam w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że przeprowadzona w dniu

[...] r. kontrola pasa drogowego wykazała fakt funkcjonowania dwóch reklam o łącznej powierzchni 32 m² oraz pięciu reklam o łącznej powierzchni 20 m² bez zezwolenia zarządcy drogi.

Pismem z dnia [...] r. zarządca drogi poinformował Spółkę E. o konieczności usunięcia reklam z pasa drogowego pl. [...] w terminie do [...] r. pod rygorem wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary i przywrócenia terenu do stanu poprzedniego. Kontrola pasa drogowego przeprowadzona w dniu [...] r. potwierdziła fakt dalszego funkcjonowania wskazanych reklam. Kolejne kontrole pasa drogowego pl. [...] organ I instancji, przeprowadził w dniach [...] r. oraz [...] r.

Pismem z dnia [...] r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu

z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej

za zajęcie pasa drogowego oraz o wyznaczonych oględzinach na dzień [...] r. Z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. sporządzono protokół i wykonano zdjęcia. Organ podał, że w oględzinach nie uczestniczyła ze strony Spółki E. żadna właściwie umocowana do reprezentowania strony osoba.

Kierownik Budowy Spółki E. Oddział [..] M. S., który pismem z dnia [...] r. wniósł uwagi odnośnie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r., nie przedłożył pełnomocnictwa do działania w imieniu strony.

Organ wskazał, że pierwsze pismo zawiadamiające o toczącym się postępowaniu kierował do Oddziału Spółki E. w [..] , który jest zobligowany do wykazywania należytej staranności w reprezentowaniu interesów Spółki i mógł w najkrótszym czasie podjąć odpowiednie działania. Jednak w związku z nie podjęciem jakichkolwiek czynności zmierzających do usunięcia reklam z pasa drogowego pl. [...] przez Oddział Spółki w [...] , pismo z dnia [...] r. informujące o toczącym się postępowaniu, zarządca drogi skierował na adres siedziby Spółki E. w [...] . Strona nie skorzystała z uprawnienia do zapoznania się z aktami.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji wyjaśnił, że Spółka E. na podstawie umowy z dnia [...] r. zawartej z Gminą Miasto - Zarządem Dróg i Transportu Miejskiego wykonuje roboty budowlane polegające na zagospodarowaniu terenu "[...] " przy pl. [...] w [...] z budową pawilonu recepcyjno – wystawowo – gastronomicznego na działkach [...] z obrębu [...] oraz [...] i [...] z obrębu [...] . Wobec tego na placu budowy mogły być umieszczone tablice informacyjne, które zgodnie z § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia, zawierają między innymi określenie rodzaju robót budowlanych, adres prowadzenia robót, numer pozwolenia na budowę. Tablica informacyjna ma kształt prostokąta o wymiarach 90 cm x 70 cm, jest koloru żółtego z literami i cyframi koloru czarnego.

Natomiast zgodnie z art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych, reklama

to nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustanowionym przez gminę. Umieszczenie w pasie drogowym tego rodzaju nośników informacji, jest samoistnym rodzajem zajęcia pasa drogowego, niezwiązanym z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego i wymaga zezwolenia zarządcy drogi.

Na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, zarządca drogi wymierza w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości 10 – krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4 – 6.

Organ I instancji, na podstawie zebranych dowodów, wymierzył karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego pod dwie reklamy o łącznej powierzchni 32 m2 oraz pięć reklam o łącznej powierzchni 20 m2, bez zezwolenia zarządcy drogi, w dniach od

[..] r. do [...] r. (tj. ostatniego udokumentowanego dnia funkcjonowania reklam w pasie drogowym) i przedstawił (w formie tabelki) szczegółowe wyliczenie kary (stawka zł/m2/dzień – [..] zł/, ilość dni [...] , pow. 52 m2, opłata [...] zł, kara (x 10), tj. [..] zł.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka E. podniosła, że pismo organu zawierające wniosek o spowodowanie usunięcia reklam umieszczonych w pasie drogowym pl. [...] w [...] z dnia [...] r. doręczono kierownikowi budowy dopiero w dniu [...] r. Zdaniem Spółki z akt sprawy, ani z wydanej decyzji nie wynika jednak, w jaki sposób ustalono, że do zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi doszło w okresie już od dnia [...] r. Zdaniem Spółki, skoro kierownik budowy nie przedłożył pełnomocnictwa do działania w imieniu strony i nie był osobą właściwie umocowaną do reprezentowania strony w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, doręczenia mu pisma z dnia [..] r. nie można uznać za prawidłowe i skuteczne wezwanie strony do usunięcia reklam umieszczonych w pasie drogowym.

Spółka wskazała, że pisma kierowane w sprawie do strony, a w szczególności: zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego pl. [...] w [...] pod reklamy bez zezwolenia z dnia [...] r., zawiadomienie z dnia [..] r. o możliwości zapoznania się z dokumentacją i inne, adresowane były na adres [..] Oddziału Spółki E. zamiast na adres siedziby Spółki

w [...] . Natomiast decyzja została wydana i doręczona na adres siedziby strony w [...] . Z tego powodu, zdaniem Spółki, wszelkie doręczenia pism w toku postępowania administracyjnego nie wywołały jakichkolwiek skutków prawnych

i dlatego decyzja wydana w I instancji powinna zostać uchylona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w związku z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych oraz § 5 ust. 1 pkt 3 uchwały Nr XXVIII/567/04 Rady Miasta Szczecina z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej rozstrzygnięcia w zakresie terminu zajęcia pasa drogowego pl. [...] w [...] oraz wysokości wymierzonej kary i ustaliło termin zajęcia pasa drogowego o powierzchni 52 m², bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r., tj. [...] dni i wymierzyło z tego tytułu karę administracyjną w wysokości [...] zł., a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że z kopii mapy ewidencyjnej oraz informacji uzyskanej z bazy ewidencji gruntów i budynków wynika,

że działki nr [..] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu nr [...] przy pl. [...]

w [...] stanowią pas drogowy oznaczony symbolem "dr", natomiast z załącznika do uchwały Nr XXXII41/2000 Rady Miasta Szczecina z dnia 30 października2000 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg powiatowych w Mieście [...] wynika, że ulica Plac [...] w całości stanowi przebieg drogi powiatowej.

Z protokołu kontroli pasa drogowego pl. [...] przeprowadzonej

w dniu [...] r. udokumentowanej zdjęciami wynika, że w pasie tym umieszczono bez zezwolenia zarządcy drogi dwie reklamy o wymiarach 4m x 4m,

tj. o pow. 16 m² każda, o treści: "Generalny Wykonawca Spółki E., [...] " oraz pięć reklam o wymiarach 4m x 1m, tj. o pow. 4 m² każda, o treści: "[...] ".

Zgodnie z art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych, przez reklamę należy rozumieć nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz

z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Przedmiotowe nośniki zawierają nazwę przedsiębiorcy, dane umożliwiające kontakt z firmą bądź jej biurem w [...] , stronę internetową, nie ma zatem wątpliwości, że w pasie drogowym pl. [...] zostały umieszczone reklamy.

Kolegium uznało jednak, że Spółka została prawidłowo powiadomiona

o wszczęciu postępowania dopiero pismem z dnia [...] r. (doręczonym Spółce [...] r. na adres siedziby w [...] ), w którym organ I instancji poinformował stronę, że dotychczas o toczącym się postępowaniu zawiadamiał Oddział E. SA w [...] .

Organ odwoławczy zauważył, że zarządca drogi posiadał wiedzę na temat podmiotu zajmującego pas drogowy oraz adresu siedziby tego podmiotu, co wynika

z treści reklam a także umowy z dnia [...] r. dotyczącej wykonania robót budowlanych przy pl. [...] w [...] , zawartej pomiędzy zamawiającym a Spółką E. z siedzibą w [...] przy ul.[...] , jako Wykonawcą.

Dlatego też Kolegium uznało, że kara za zajęcie pasa drogowego może być wymierzona za okres od dnia [...] r., tj. od dnia skutecznego zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, do dnia [...] r., tj. ostatniego dnia kiedy zarządca drogi stwierdził dalsze funkcjonowanie reklam w pasie drogowym.

Kolegium zauważyło, że w sprawie nie ma znaczenia pismo z dnia [...] r. wzywające do usunięcia reklam, ponieważ zarządca drogi nie ma obowiązku wzywania do dobrowolnego ich usunięcia przed wszczęciem postępowania. W sprawie wymierzenia kary istotny jest fakt umieszczenia reklam w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi. Ponadto nie jest uzasadnione twierdzenie, iż wszelkie doręczenia pism w toku postępowania nie wywołały skutków prawnych, gdyż pismem z dnia [...] r. Spółka została skutecznie poinformowana o wszczęciu postępowania i miała pełną świadomość bezprawnego zajęcia pasa drogowego.

Kara została wymierzona od dnia doręczenia Spółce tego pisma.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] , zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż dla ustalenia zakresu odpowiedzialności Spółka E. z siedzibą w [...] za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi przesądzająca jest świadomość władz spółki o istniejącym naruszeniu prawa przez jej pracowników, podczas gdy przepis ów zakłada pełną obiektywizację odpowiedzialności, która nie jest zależna od przyczyn naruszenia przepisów, stopnia winy, a także świadomości naruszeń. Dla ustalenia odpowiedzialności z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych nie jest również konieczne wezwanie przyszłego adresata decyzji o nałożeniu kary pieniężnej do usunięcia stanu sprzecznego z prawem. Możliwość nałożenia kary pieniężnej nie jest uzależniona od poinformowania przez organ o naruszeniu prawa i konsekwencjach utrzymania takiego stanu rzeczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 273/12 uwzględnił skargę Prokuratora i uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że przesłanką nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest faktyczne zajęcie pasa drogowego. Odpowiedzialność administracyjna za nieuprawnione zajęcie pasa drogowego ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy sprawcy, zaś okolicznościami uwalniającymi od tej odpowiedzialności są: dysponowanie przez sprawcę stosownym zezwoleniem zarządcy na zajęcie pasa drogowego lub wykazanie, że zajęcie pasa drogowego w konkretnym przypadku nie wymagało takiego zezwolenia. Z ustawy o drogach publicznych nie wynika, że karę za zajęcie pasa bez zezwolenia można wymierzyć tylko i wyłącznie za okres następujący po wszczęciu postępowania administracyjnego lub za ten okres zajęcia, w którym organ skutecznie doręczył sprawcy pismo informujące, że zajęcie pasa drogowego ma charakter bezprawny. Odpowiedzialność za samowolne zajęcie pasa drogowego nie jest zatem uzależniona od powiadomienia sprawcy zajęcia o bezprawności zachowania polegającego na umieszczeniu w pasie drogowym obiektu nie związanego z potrzebami ruchu drogowego lub reklamy.

Przy tak ukształtowanej odpowiedzialności administracyjnej dla ustalenia wysokości kary ma znaczenie czas faktycznego zajęcia pasa drogowego, a ustalenie tego czasookresu należy do postępowania dowodowego i oceny zgromadzonych na tę okoliczność dowodów. Organ I instancji na podstawie przeprowadzonych kontroli pasa drogowego ustalił, że zajęcie pasa drogowego pl. [...] w [...] miało miejsce w okresie od [...] r. do [...] r. Natomiast organ odwoławczy przyjął, że okres zajęcia pasa drogowego trwał od [...] r. do [...] r., przy czym organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego nie uznał ustaleń zarządcy drogi i uznał, że kara może być wymierzona dopiero od dnia poinformowania zarządu Spółki o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu stanowisko Kolegium było nieuzasadnione, ponieważ dowody z kontroli pasa drogowego przeprowadzone przez organ I instancji zostały pozyskane legalnie i podlegały ocenie tak jak każdy inny dowód w sprawie na podstawie art. 80 K.p.a., przy czym nie są to dowody z oględzin (art. 85 K.p.a.) dla których przeprowadzenia wymagane jest zawiadomienie strony, tym bardziej, że w toku postępowania był przeprowadzony dowód z oględzin pasa drogowego w dniu [...] r., w którym uczestniczyli przedstawiciele spółki E., tj. majster budowy M. Ł. i inżynier budowy M. Z.. Osoby te, ani Spółka w dalszym toku postępowania nie kwestionowali wyniku oględzin, ani pomiaru powierzchni zajętej pod reklamę, jak też okoliczności zajęcia pasa drogowego od dnia [...] r. Sam zaś fakt zajęcia pasa drogowego może być wykazany zarówno dowodem ze źródeł dokumentalnych jak i osobowych, o ile uznane zostaną za wiarygodne. Brak było zatem jakichkolwiek materialnoprawnych, czy procesowych podstaw do twierdzenia, że datą początkową samowolnego zajęcia pasa drogowego był [...] r., kiedy to Spółce zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] r.

W ocenie Sądu, Kolegium bezpodstawnie połączyło dwie kwestie, tj. ustalenie okresu faktycznego zajęcia pasa drogowego z prawem strony do czynnego udziału

w postępowaniu administracyjnym. Tymczasem okoliczność, kiedy strona dowiedziała się o wszczęciu postępowania w przedmiocie wymierzenia kary, nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia daty od której doszło do faktycznego zajęcia pasa drogowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [..] r. nr[...] , wydaną po ponownej ocenie wniesionego odwołania oraz mając na względzie ocenę prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2012 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 29 lipca 2011 r. wymierzającą Spółce E. karę pieniężną w kwocie [...] zł za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej pl. [...] w [...] w okresie od [...] r. do [...] r.

Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że z akt organu I instancji wynika,

iż podczas kontroli pasa drogowego placu [...] w dniu [..] r. stwierdzono umieszczenie bez zezwolenia zarządcy drogi dwóch reklam o wymiarach 4 x 4m tj. o pow. 16 m2 oraz pięciu reklam o wymiarach 4 x 1m o pow. 4 m2 każda, co wynika z protokołu kontroli i dokumentacji zdjęciowej. Pismem z dnia [...] r. skierowanym do Spółki E. Oddział [...] zarządca drogi wezwał stronę do usunięcia reklam pod rygorem wszczęcia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary. Ponieważ kontrola przeprowadzona w dniu [...] r. wykazała dalsze funkcjonowanie reklam w pasie drogowym, pismem z dnia [...] r. zawiadomiono Spółkę E. Oddział [..] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary, informując jednocześnie o terminie przeprowadzenia oględzin w dniu [...] r. W dniach [...] i [...] r. przeprowadzono kolejne kontrole, podczas których stwierdzono dalsze funkcjonowanie reklam w pasie drogowym. Także podczas oględzin reklamy znajdowały się w pasie drogowym. Organ I instancji pismami z dnia [...] r. i [...] r. poinformował Spółkę E. Oddział o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W dniu [...] r. akta sprawy zostały udostępnione M. Z., który wskazał, że występuje w imieniu kierownika budowy M. S.. W piśmie z dnia [..] r. kierownik budowy odniósł się do okoliczności związanych z przeprowadzonymi oględzinami w sprawie. Kolejne kontrole pasa drogowego zostały przeprowadzone w dniach [...] , [...] i [...] r. oraz

[...] r. Podczas kontroli wykonano zdjęcia dokumentujące zajęcie pasa drogowego i sporządzono protokoły z kontroli. Pismem z dnia [...] r., doręczonym na adres siedziby Spółki w [...] , organ I instancji ponownie zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania z urzędu i poinformował o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie.

Kolegium powołując się na przepis z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych stwierdziło, że zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi skutkuje wydaniem decyzji administracyjnej wymierzającej karę pieniężną. Fakt zajęcia pasa drogowego został udokumentowany, przy czym Spółka E. nie posiadał zezwolenia zarządcy drogi. Kara pieniężna za zajęcie opasa drogowego może być wymierzona także za okres poprzedzający wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie. Zarządca drogi nie jest również zobowiązany do wezwania podmiotu zajmującego pas drogowy do dobrowolnego usunięcia reklam przed wszczęciem postępowania. Odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest odpowiedzialnością obiektywną, niezależną od winy sprawcy i jego świadomości, pojmowanej jako wiedza o bezprawności zachowania polegającego na umieszczeniu reklam. W tej sytuacji, zarzuty podniesione w odwołaniu dotyczące niewłaściwej reprezentacji Spółki w początkowej fazie postępowania, Kolegium uznało za nieuzasadnione. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji bezsprzecznie wynika, że pas drogowy był zajęty przez Spółkę E. pod reklamy w okresie od [...] r.(data pierwszej kontroli) do [...] r. (data ostatniej kontroli), a powierzchnia wszystkich reklam wynosiła 52 m2. Okoliczności te udokumentowane są protokołami kontroli, których Spółka nie kwestionowała. Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 3 uchwały nr XXVIII/567/04 Rady Miasta Szczecina z dnia 8 listopada 2004 r. stawka opłaty za zajęcie pasa drogowego za każdy dzień wynosi 1 zł za każdy 1 m2 powierzchni reklamy w pasie drogowym drogi powiatowej. Karę obliczono jako dziesięciokrotność iloczynu powierzchni zajętego pasa drogowego (52 m2), liczby dni ([...] ) oraz stawki opłaty ([...] zł). Kara za zajęcie pasa drogowego pod przedmiotowe reklamy wyniosła [...] zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na opisaną wyżej decyzję Spółki E. wniosła o jej uchylenie wskazując, że w toku postępowania przed organem I instancji doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, dlatego Kolegium powinno zastosować art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Spółka podniosła, że pierwsze pismo w sprawie z dnia 6 kwietnia 2011 r. zostało doręczone nie Spółce, a jej Oddziałowi w [...] , konkretnie kierownikowi budowy M. S., który nie był uprawniony do reprezentowania Spółki E. w toku postępowania administracyjnego. Sam fakt pełnienia funkcji kierownika budowy nie upoważnia takiej osoby do reprezentowania Spółki w postępowaniu administracyjnym. Także szereg kolejnych pism, które były adresowane do Oddziału Spółki, nie można uznać za skutecznie doręczone. Nie do przyjęcia jest pogląd, że doręczenie pisma pracownikowi terenowego oddziału Spółki, może być traktowane jako doręczenie pisma stronie postępowania. Aby pismo można było uznać za doręczone, powinno być doręczone stronie lub jej przedstawicielowi. Kierownik budowy jest jedynie pracownikiem skarżącej Spółki, a nie stroną postępowania, czy jej przedstawicielem. Dopiero pismem z dnia [...] r.(doręczonym Spółce w dniu [..] r.) organ I instancji prawidłowo zawiadomił Spółkę E. o wszczęciu przedmiotowego postępowania administracyjnego. Tymczasem postępowanie to toczyło się już od dłuższego czasu, przeprowadzono szereg kontroli w celu ustalenia stanu faktycznego, w których Spółka nie mogła brać udziału z uwagi na błędne doręczanie pism w toku postępowania, co oznacza naruszenie art. 40 K.p.a. Ponadto postępowanie to było prowadzone z naruszeniem art. 8 i 9 K.p.a. ponieważ organ

I instancji poinformował stronę o toczącym się postępowaniu wszczętym z urzędu

w toku tego postępowania, kiedy zgromadził już obszerny materiał dowodowy. Organ ten nie informował także Spółki o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Spółka nie została należycie poinformowana o konieczności usunięcia reklam przed wszczęciem postępowania, a dodatkowo od dnia wszczęcia postępowania

(tj. [...] r.) do czasu skutecznego doręczenia Spółce postanowienia

o wszczęciu postępowania (tj. [...] r.) nie mogła wpływać na przebieg tego postępowania i brać w nim udziału. Uniemożliwiło to podjęcie działań mających na celu zmniejszenie ewentualnej kary jak i odniesienie się do dokonanych ustaleń.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyło, że informowanie strony o planowanych kontrolach pasa drogowego mogłoby doprowadzić do niepożądanych zachowań i nieprawidłowości, ponieważ potencjalnie każdy mógłby zajmować bezprawnie pas drogowy przez dłuższy okres, przy czym usuwać reklamę czy inny obiekt z pasa drogowego na dzień kontroli, jeżeli byłby o niej z wyprzedzeniem informowany. Niezapowiedziane kontrole pasa drogowego pozwalają na ujawnienie i wskazanie ciągłości bezprawnego zajęcia pasa drogowego. Natomiast ujawnienie faktu bezprawnego zajęcia pasa drogowego, nakłada na zarządcę drogi obowiązek wydania decyzji wymierzającej karę pieniężną.

Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik Spółki oświadczył, że popiera skargę i wskazuje, iż wytyczne Sądu zawarte na stronie 10 i 11 wyroku z dnia 30 maja 2012 r. nie zostały przez organ wykonane, tym samym nie została udowodniona okoliczność, że pas drogowy był zajęty od [...] r. do [...] r. Pełnomocnik ponowił zarzut dotyczący naruszenia art. 40 K.p.a. Wskazał, że nie popiera stanowiska Kolegium zawartego w odpowiedzi na skargę, oraz, że to na organie spoczywa obowiązek udowodnienia, w jakim okresie nastąpiło zajęcie pasa drogowego. Pełnomocnik Spółki nie podjął się wykazania, że pas drogowy ulicy pl. [...] w [...] nie był zajęty pod reklamy. Oświadczył również, że według jego wiedzy w umowie dotyczącej realizacji inwestycji nie było żadnych postanowień odnoszących się do lokalizacji chorągwi i tablic reklamowych z logo skarżącej Spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej

w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego

i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Badając zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem powyższych reguł, Sąd uznał,

że skarga nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy również podkreślić, że w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej Plac [...] w [...] przez Spółkę E., w związku z umieszczeniem przez Spółkę reklam w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od [...] r. do [...] r., orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 273/12.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna może dotyczyć również braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego Dla organu administracyjnego ponownie rozpatrującego sprawę charakter wiążący ma ocena prawna pozostająca w związku i mieszcząca się w ramach kognicji tego sądu, a więc ocena, która zdeterminowała stanowisko sądu w rozpatrywanej sprawie. Natomiast związanie sądu administracyjnego własną oceną prawną przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Natomiast oparcie skargi na podstawach sprzecznych z tą oceną prawną spowoduje, iż sąd administracyjny zobowiązany będzie skargę oddalić (tak. T. Woś (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, wyd. 2, LexisNexis, Warszawa 2008, komentarz do art. 153).

Mając na uwadze treść i skutki zapadłego przed tut. Sądem wyroku z dnia 30 maja 2012 r. w świetle regulacji zawartej w art. 153 P.p.s.a. stwierdzić należy, że organy administracji ponownie prowadząc postępowanie, obowiązane były do oceny dowodów, na których swoje ustalenia oparł organ I instancji poprzez ustalenie:

- czasokresu zajęcia pasa drogowego drogi powiatowej Plac [...]

w [...] ,

- przydatności i wiarygodności zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Sąd rozpoznając skargę na ostateczną decyzję zapadłą w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy zobowiązany był do skontrolowania, czy zapadła ona

z uwzględnieniem wskazań co do dalszego postępowania i wyrażonej oceny prawnej, sam będąc tą oceną związany.

Uwzględniając stan faktyczny i prawny w dacie wydania zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie zmieniły się okoliczności sprawy mogące powodować nieaktualność oceny zawartej w wyroku tut. Sądu z dnia 30 maja 2012 r.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem reguł wynikających z art. 134 i art. 153 P.p.s.a. doprowadziła uznania, że decyzja ta jest prawidłowa i nie narusza prawa. Ponownie rozstrzygając sprawę organy przeprowadziły postępowanie i dokonały rozstrzygnięcia z uwzględnieniem treści zapadłego już w sprawie wyroku.

Kolegium stwierdziło, że z treści art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych wynika, że zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi skutkuje wydaniem decyzji administracyjnej nakładającej karę, zaś wystarczającymi przesłankami do nałożenia kary są zajęcie pasa drogowego i brak stosownego zezwolenia na to zajęcie. Przytaczając treść wyroku WSA z dnia 30 maja 2012 r. organ wskazał również, że karę za zajęcie pasa drogowego można wymierzyć nie tylko za okres po wszczęciu postępowania administracyjnego czy okres zajęcia, w którym zarządca drogi skutecznie doręczył pismo informujące o bezprawności działania organu zajmującego pas drogowy. Dla ustalenia wysokości kary znaczenie ma czas faktycznego zajęcia pasa drogowego, powierzchnia tego zajęcia oraz obowiązująca stawka opłaty. Spółka E. nie kwestionowała, że do zajęcia pasa drogowego doszło [...] r., natomiast z ostatniej kontroli pasa drogowego, przeprowadzonej przez zarządcę drogi w dniu [...] r. wynikało, że sporna reklama znajduje się w pasie drogowym. Dowodzą tego zdjęcia wykonane w tym dniu oraz protokół z kontroli i są to wystarczające dowody potwierdzające to zdarzenie.

Skarżąca w postępowaniu administracyjnym nie kwestionowała powierzchni zainstalowanych reklam jak i nie przedłożyła żadnego dowodu, z którego wynikałoby,

że w okresie zajmowania pasa drogowego wskazywanym przez organy obu instancji,

tj. od [...] r. do [...] r., pas drogi powiatowej [...] w [...] był wolny od reklam. Nie kwestionowała również legalności dowodów, na których oparł się organ ustalając stan faktyczny sprawy, w tym pomiarów powierzchni reklam.

Odpowiadając na pismo zarządcy drogi z dnia [...] r. wzywające do usunięcia reklam, skarżąca w piśmie z dnia [...] r. wyraziła jedynie pogląd, że jako inwestor ma prawo do umieszczania tablic informujących o danych inwestora, inżyniera kontraktu, czy generalnego wykonawcy i tablice takie instalowane są zwyczajowo na wszystkich budowach, w tym tych, w których Gmina jest inwestorem. Przedstawione przez Spółkę argumenty usprawiedliwiające usytuowanie reklamy w pasie drogowym nie mogły być ani to przez organy orzekające w sprawie, jak i przez Sąd uwzględnione, gdyż odpowiedzialność administracyjna za nieuprawnione zajęcie pasa drogowego ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy sprawcy, albowiem ustawową przesłankę nałożenia kary pieniężnej stanowi faktyczne zajęcie pasa drogowego, zaś okolicznościami uwalniającymi od tej odpowiedzialności są: dysponowanie przez sprawcę stosownym zezwoleniem zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego lub wykazanie, że zajęcie pasa drogowego w konkretnym przypadku nie wymagało takiego zezwolenia. Istnienia takich okoliczności jednak nie stwierdzono.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że podniesione przez skarżącą zarzuty są niezasadne, zaś argumentacja na ich poparcie nie przekonuje.

Zauważyć należy, że zajęcia pasa drogowego drogi powiatowej dokonał [...] (zgodnie ze znajdującą się w aktach administracyjnych sprawy umową z dnia [..] r., zawartą z działającym w imieniu Gminy Miasta Zarządem Dróg i Transportu Miejskiego). Skarżącą reprezentował przy zawieraniu umowy Dyrektor Oddziału i stąd też pisma w sprawie zajęcia pasa drogowego, czy też uczestniczenia w czynnościach dokonywanych przez organ kierowane były do Oddziału. Nie należy tych czynności postrzegać jako nieprawidłowych, albowiem Spółka Akcyjna E. na terenie [...] zatrudniała osobę, która była upoważniona do reprezentacji Spółki. Decyzje w przedmiocie wymierzenia kary organy prawidłowo skierowały do E. SA z siedzibą w [...] i tam też dokonano doręczenia rozstrzygnięcia organu I instancji, z tym że decyzję Kolegium doręczono zgodnie z informacją zawartą w odwołaniu na adres dla doręczeń w [...] .

Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego. Ustalenia organów administracji co do stanu faktycznego sprawy oparte zostały na prawidłowej ocenie całokształtu materiału dowodowego, zaś zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do takich ustaleń oraz wydania decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego prawem zezwolenia.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a skargę oddalił.