Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 799/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-10-31 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 245 par. 1 i 2, art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. wniosku "A" spółki z o.o. z siedzibą w N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" spółki z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od gier za luty 2011 r. postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Skarżąca spółka, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 259 zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Spółka oświadczyła, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 2.500.000 zł, a wartość środków trwałych 4.657.599,66 zł. Podała, że ostatni rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości - 888.485,30 zł oraz, że posiada dwa rachunki bankowe, które zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości odpowiednio 6.523.878,31 zł i 6.523.878,31 zł, a stan tych rachunków na dzień złożenia wniosku wynosił 0 zł.

Wyjaśniła, że z uwagi na zmianę przepisów regulujących działalność w sektorze gier i zakładów wzajemnych znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, a posiadane przez nią automaty stały się rzeczami bez wartości, których nie da się sprzedać.

Wobec uznania za niewystarczające danych przedstawionych do oceny sytuacji majątkowej skarżącej, wezwano jej pełnomocnika do złożenia: kopii rocznego zeznania podatkowego Spółki za 2011 i 2012 r., kopii deklaracji na podatek od towarów i usług za ostatnie 6 miesięcy, sprawozdania finansowego za 2012r., bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatni rok obrotowy, wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, oświadczenia czy umowa Spółki przewiduje obowiązek czynienia na jej rzecz dopłat przez wspólników i czy takowe w okresie ostatnich 12 miesięcy były czynione, oświadczenia czy w stosunku do Spółki prowadzone są jakiekolwiek postępowania egzekucyjne, a jeśli tak to do nadesłania tytułów wykonawczych wystawionych w stosunku do Spółki.

W odpowiedzi, przedłożono: sprawozdanie finansowe za 2012 r., wyciągi z dwóch rachunków bankowych, oświadczenie o możliwości dokonania dopłat przez wspólników Spółki i oświadczenie, że dopłaty te w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie były dokonywane, kserokopie deklaracji VAT-7 za okres luty - lipiec 2013 r., kserokopie deklaracji dochodowy CIT-8 za rok 2011 i 2012, dokumenty dotyczące prowadzonego przeciwko Spółce postępowania egzekucyjnego i zabezpieczającego.

Postanowieniem z dnia 23 września 2013 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.

W sprzeciwie pełnomocnik skarżącej Spółki wskazał, że Spółka nie dysponuje kwotą wpisów wymaganą we wszystkich sprawach sądowych i nie jest w stanie jej zgromadzić. Uzasadniał, że obroty Spółki mają dużą wartość tylko w ujęciu księgowym, gdyż stanowią sumę wszystkich wpłat do automatów na terenie kraju, a wartość wpływów Spółki musi być skorygowana o podatek od gier w łącznej wysokości 400.000 zł miesięcznie, eksploatację urządzeń i koszty obsługi administracyjnej. Pozostała kwota na rachunkach podlega natomiast zajęciu w postępowaniu zabezpieczającym.

Wskazał, że rachunki o nr 62105015331000002357633771 i 62105015331000002357633763 są rachunkami technicznymi banku, na które Spółka zobligowana jest opłacać koszty z tytułu utrzymania rachunków pozostających pod zajęciem komorniczym.

Pełnomocnik podkreślił, że nie można zaakceptować uchylenia się od skutków zajęcia i gromadzenia przez Spółkę gdzieś w innym miejscu niezbędnej kwoty, ignorując w ten sposób pierwszeństwo zajęcia rachunku bankowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Wynikającą z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w szczególności jej art.199, zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Celem instytucji prawa pomocy jest zaś zagwarantowanie dostępu do sądu podmiotom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie takich kosztów.

Zgodnie z art.245 § 1 i 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.

W tym miejscu dla porządku zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w sprzeciwie, z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy wynika, że żąda ona przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od całości kosztów sądowych (a nie od ich części w postaci wpisu od skargi). Stosownie do tego żądania wniosek rozpoznany został przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 23 września 2013r.

Ponieważ skarżąca jest osobą prawną, która wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wskazać należy, że art.246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, iż osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Z powołanego przepisu wynika, że osoba prawna żądająca przyznania prawa pomocy (w zakresie częściowym) obowiązana jest wykazać, że nie ma środków na pokrycie niektórych kosztów postępowania oraz że ocena zasadności wniosku pozostawiona została uznaniu sądu.

Ponadto podkreślić należy, że przez pojęcie "środki" należy rozumieć wszelkie środki finansowe, nie tylko gromadzone na rachunkach bankowych, ale także ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym, oraz wysokość kapitału zakładowego, rzeczywiste możliwości płatnicze nie mogą więc być oceniane przez pryzmat np. wyłącznie kwoty wolnych środków zgromadzonych na rachunku bankowym.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić, zdaniem sądu, należy, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Zauważyć należy, że w 2012r. skarżąca osiągnęła przychód w kwocie 148.551.284,25 zł, a jednocześnie poniosła koszty jego uzyskania w kwocie 149.439.769,55 zł. W porównaniu do tych kwot kwota wpisu w niniejszej sprawie jest wielkością marginalną.

Również w 2013r. skarżąca osiąga znaczny obrót, nieporównanie większy niż kwota wpisu (za miesiące luty - lipiec około 49.706.424 zł), co potwierdzają złożone deklaracje VAT-7.

Podkreślić w tym kontekście należy, że skarżąca, jako podmiot gospodarczy prowadzący działalność gospodarczą, planując wydatki w ramach tej działalności powinna uwzględnić także potrzebę gromadzenia środków na koszty związane z udziałem w ewentualnych postępowaniach sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu za wszystkimi pozostałymi kosztami prowadzenia działalności gospodarczej, a ich wystąpienie wchodzi w zakres ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej.

Dodać należy, że poza środkami finansowym uzyskiwanymi z bieżącej działalności gospodarczej o charakterze podstawowym skarżąca może pozyskać środki niezbędne na pokrycie kosztów sądowych wykorzystując swój majątek trwały, w szczególności budynki lub lokale.

Jeśli chodzi o akcentowaną przez skarżącą kwestię zabezpieczenia środków na rachunkach bankowych to zauważyć należy, że zabezpieczenia te nie spowodowały zaprzestania prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej.

Podkreślić również należy, że samo zabezpieczenie nie uniemożliwia gromadzenia i wydatkowania środków pieniężnych koniecznych dla pokrycia niezbędnych wydatków. Z treści art.166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012r., poz.1015 ze zm.) wynika bowiem, że za zgodą organu egzekucyjnego mogą być dokonywane wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, o ile ten przedstawi wiarygodne dokumenty świadczące o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Dotyczy to również kosztów sądowych, albowiem te postrzegane są jako normalne koszty prowadzonej działalności, które służą do dochodzenia praw przed sądem.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie do art.246 § 2 pkt 2 w związku z art.260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.