Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 121/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od orzeczenia wydanego na podstawie art.138 par.2 k.p.a.
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1,2
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.
article: art. 7, art. 15, art. 77 par. 1, art.136 par. 1, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64e
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2020 r. sprawy ze sprzeciwu J.K. na decyzję kasatoryjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej oddala sprzeciw. IB


UZASADNIENIE

II SA/Łd 121/20

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zaskarżoną decyzją z [...] (nr [...]) uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] (nr [...]) w sprawie skierowania J.K. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jako podstawę prawną decyzji Kolegium wskazało m.in. art. 2, art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8 ust. 1-4 i 9, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 36 pkt 2 lit. o, art. 54 ust. 1 i 2, art. 56 pkt 2, art. 59 ust. 1-3, art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 3, art. 107 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1507) [dalej: ustawa o pomocy społecznej] oraz § 8 i § 10 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 964 ze zm.).

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że 23 lipca 2019 r. wpłynął wniosek wraz z odpowiednią dokumentacją o skierowanie J.K. do domu pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że z wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego 25 czerwca 2019 r., wynikało, że J.K. mieszka sam w mieszkaniu komunalnym na III piętrze, bez wygód (brak dostępu do bieżącej wody, brak gazu, ogrzewanie węglowe) oraz że korzysta z usług opiekuńczych realizowanych w wymiarze 2 godzin 3 razy w tygodniu, które jednak w perspektywie pogarszającego się stanu zdrowia, nie zaspakajają wszystkich jego potrzeb. Strona nie może liczyć na pomoc syna, ponieważ od wielu lat nie utrzymuje z nim kontaktu. Strona porusza się przy pomocy sprzętu rehabilitacyjnego (balkonik) i pozostaje w pełnym kontakcie słownym. W ocenie pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad, strona nie może samodzielnie funkcjonować w miejscu zamieszkania z uwagi na schorzenia kardiologiczne, pulmonologiczne i wodobrzusze. W wyniku konsultacji psychiatrycznej przeprowadzonej 13 czerwca 2019 r. ustalono ponadto, że strona wymaga specjalistycznego leczenia w zakresie utrwalonych zaburzeń urojeniowych. Organ pierwszej instancji uwzględnił ponadto, że J.K. złożył 25 czerwca 2019 r. oświadczenie, w którym wyraził gotowość przyjęcia skierowania do jednego z domów pomocy społecznej w Ł.

Na podstawie zgromadzonej dokumentacji Prezydent Miasta Ł. stwierdził, że J.K. nie jest zdolny do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na wiek i stan zdrowia oraz wymaga stałej, całodobowej pomocy i opieki w warunkach domu pomocy społecznej. W konsekwencji wspomnianą wyżej decyzją z [...]. skierował J.K. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych, informując jednocześnie, że ze względu na brak wolnych miejsc, został wpisany na listę osób oczekujących na umieszczenie w domu pomocy społecznej.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia J.K., wskazał między innymi, że wydana decyzja "zawiera obrazę prawa materialnego i procesowego oraz całkowicie ubezwłasnowolnia się do postanowienia o skierowanie strony (...) do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych, a mianowicie decyzja jest niekonstytucyjna, gdyż rażąco naruszyła Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie samostanowienia (...) z uwagi na fakt, iż strona nigdy nie wyraziła swojej zgody na skierowanie i umieszczenie w jakimkolwiek domu pomocy społecznej zgodnie z art. 56 pkt 1-4 i pkt 6-7 ustawy o pomocy społecznej."

Uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że organ pierwszej instancji powinien przede wszystkim wyjaśnić czy strona wyraziła zgodę na jej skierowanie i umieszczenie w domu pomocy społecznej, czy też takiej zgody nie uzyskano. Organ pierwszej instancji został również zobowiązany do wypowiedzenia się co do zaleceń zawartych w opinii lekarza specjalisty chorób wewnętrznych Szpitala A w Ł. . W opinii tej wskazano, że w przypadku skierowania J.K. do domu pomocy społecznej należy określić typ domu ze względu na występujące schorzenia - dla osób przewlekle psychicznie chorych. Również w wyniku konsultacji psychiatrycznej przeprowadzonej 13 czerwca 2019 r. ustalono, że strona wymaga specjalistycznego leczenia w zakresie utrwalonych zaburzeń urojeniowych. Tymczasem jak wynika z zawartego w aktach zaświadczenia z 25 czerwca 2019 r., wystawionego przez lekarza chorób wewnętrznych, J.K. jest zdolny do świadomego podejmowania decyzji we własnych sprawach życiowych i samodzielnie wyraził zgodę na umieszczenie w domu pomocy społecznej.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wskazane wyżej okoliczności powinny zostać - zdaniem Kolegium - w sposób jednoznaczny ustalone i poddane wszechstronnej analizie, co pozwoli dopiero na podjęcie odpowiedniej decyzji administracyjnej, pozostającej w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. J.K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sprzeciw (błędnie nazwany skargą). Z treści sprzeciwu wynika, że skarżący nie zgadza się z kwestionowanym rozstrzygnięciem.

Zdaniem strony zaskarżona decyzja była niekonstytucyjna (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i zawierała nieadekwatne umocowanie w podstawie prawnej (niedotyczące skarżącego) oraz zawierała niezgodne ze stanem faktycznym przesłanki merytoryczne, a także sankcjonowała (i uwiarygodniała) fałszywe dowody w sprawie. Skarżący generalnie zakwestionował jako nieprawidłowe ustalenia poczynione tak przez personel medyczny i pracownika socjalnego Szpitala A w Ł. , jak i przez pracowników MOPS w Ł. W szczególności - zdaniem strony - Kolegium: nie rozpatrzyło należycie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji; rozpatrzyło odwołanie na posiedzeniu niejawnym, bez obecności skarżącego; uniemożliwiło mu wgląd do akt sprawy, pomimo złożenia pisemnego wniosku; rozpoznało fałszywe dowody w sprawie; decyzję swoją podstemplowało pieczątką w pozycji odwrotnej, a także bezpośrednio przyjęło, że skarżący samodzielnie wyraził zgodę na umieszczenie w domu pomocy społecznej.

Skarżący oświadczył, że nie przeprowadzano w jego obecności konsultacji psychiatrycznych 13 i 26 czerwca 2019 r., jak też nie zostało sporządzone w jego obecności zaświadczenie lekarskie datowane na 25 czerwca 2019 r. Skarżący oświadczył dalej, że podczas pobytu w szpitalu podano mu silne leki psychotropowe, a lekarz A.K. wymusiła na nim podpisanie kilku druków in blanco i do tej pory nie wie jak zostały, te druki, wykorzystane.

Skarżący stwierdził następnie jednoznacznie, że nie napisał oświadczenia z 25 czerwca 2019 r., w którym miałby wyrazić chęć skierowania do DPS w Ł. Zdaniem strony cała dokumentacja medyczna sporządzona w Szpitalu A w Ł. , izbie przyjęć Uniwersytetu A oraz Szpitalu B w Ł. została sfałszowana wyłącznie w celu umieszczenia go w szpitalu psychiatrycznym.

W konsekwencji skarżący wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego, z uwagi na zaistnienie podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-2, 4 i 5 k.p.a. Ponadto - zdaniem strony - zachodziła podstawa wyłączenia organu odwoławczego od dalszego rozpoznania i załatwienia sprawy, wymieniona w art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a.

W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jego oddalenie, jako oczywiście bezzasadnego, odrzucenie wniosku strony o wznowienie postępowania administracyjnego oraz o odrzucenie wniosku o wyłączenie Kolegium od rozpoznania sprawy.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po wydaniu zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji organ I instancji, jeszcze przed wpłynięciem skargi do sądu, wydał w dniu [...] nową decyzję, mocą której umorzył w całości postępowanie w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej J.K. Z ustaleń poczynionych przez Sąd (notatka służbowa z 25 czerwca 2020 r.) wynika, że w wyniku rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji z [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. mocą decyzji z [...] uchyliło decyzję organu I instancji z [...] w całości i umorzyło postępowanie administracyjne przed organem I instancji.

W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia procedury karnej, wskazując na fakt sfałszowania jego podpisów pod wnioskami o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Pełnomocnik organu wnosił o oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania. Poinformował, że w aktach organu odwoławczego znajduje się postanowienie Prokuratury Rejonowej Ł.-Ś. z marca 2020 r. o odmowie wszczęcia śledztwa.

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 10 lipca 2020 r. sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Sprzeciw nie jest zasadny.

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia procedury karnej w związku z - jak to określił skarżący - fałszowaniem podpisów pod wnioskami o skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej.

Na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Regulacja ta stwarza jedynie możliwość zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się inne postępowanie, jeżeli może mieć ono wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Oznacza to, że zawieszenie postępowania z takiej przyczyny ma charakter fakultatywny, a ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy.

W okolicznościach tej sprawy Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie sprawy karnej w przedmiocie fałszowania podpisów pod wnioskami o skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej nie jest istotne z punktu widzenia realizacji celu przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego i nie będzie miało bezpośredniego wpływu na wynik tego postępowania. Pozytywne, czy negatywne rozstrzygnięcie wzmiankowanej kwestii nie ma znaczenia dla merytorycznego rozpoznania zarzutów dotyczących decyzji kasatoryjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., stanowiącej przedmiot zaskarżenia w niniejszym postępowaniu. Ponadto, w trakcie rozprawy przed tutejszym Sądem, pełnomocnik organu odwoławczego poinformował, że w aktach organu znajduje się postanowienie Prokuratury Rejonowej Ł.-Ś. z marca 2020 r. o odmowie wszczęcia śledztwa. Zawieszenie postępowania nie znajduje więc uzasadnienia ani ze względów celowości, ani ekonomiki procesowej, co wniosek w tej sprawie czyniło bezzasadnym.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi wskazać należy na wstępie, że w myśl art. 1 § 1-2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy p.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontroli Sądu poddana została decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 64e ustawy p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Obie zdefiniowane w art. 138 § 2 k.p.a. przesłanki muszą wystąpić łącznie. Naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym przyjęcie, że wystąpiła pierwsza przesłanka, zachodzi również wtedy, gdy organ I instancji nie ustalił istotnych okoliczności faktycznych, niezbędnych do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego.

Zgodnie z art. 151a ustawy p.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2).

Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma zatem charakter formalny (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2017 r., II OSK 3001/17).

Sąd nie ma podstaw prawnych, aby - kontrolując decyzję kasacyjną w tak ustalonym zakresie - odnosić się do zarzutów merytorycznych podnoszonych w skardze. Nie może również zastąpić organu odwoławczego w dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji.

Szersza kontrola sądowa, mająca wpływ na prawa i obowiązki stron w danej sprawie jest możliwa dopiero w postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne, w którym zagwarantowane jest prawo do sądu wszystkim stronom sprawy administracyjnej oraz pełna dwuinstancyjność postępowania sądowego.

Przepis art. 64e ustawy p.p.s.a., jako lex specialis w stosunku do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., w sposób zasadniczy różnicuje postępowania sądowe w przedmiocie sprzeciwu bądź skargi (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2019 r., II OSK 3517/18).

W zawisłej przed Sądem sprawie ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie określonym przez art. 64e ustawy p.p.s.a. doprowadziła do uznania, że sprzeciw jest niezasadny, bowiem istniały przyczyny uzasadniające wydanie przez organ odwoławczy decyzji o charakterze kasacyjnym. Trafna jest bowiem konkluzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana bez wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Pamiętać należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Powyższe obowiązki, ciążą na organach administracji publicznej obu instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą te same, co na organie I instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ I instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył regulacji zawartej w art. 138 § 2 k.p.a. i trafnie ocenił wadliwość postępowania przed organem I instancji jako istotną.

Nie budzi wątpliwości Sądu, iż w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej szczególnie istotnym, kluczowym elementem postępowania wyjaśniającego prowadzącego do wydania decyzji jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, precyzyjne ustalenie wszelkich okoliczności mających wpływ na ewentualną decyzję o skierowaniu konkretnej osoby do domu pomocy społecznej. Organ winien przeprowadzić takowe postępowania w taki sposób, aby nie pozostawały w tym względzie żadne poważniejsze wątpliwości.

Na podstawie przeprowadzonego wywiadu pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny i formułuje wnioski z niej wynikające, stanowiące podstawę planowania. Wywiad środowiskowy jest szczególnym dowodem w sprawie o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, który niewątpliwie jest sporządzany we współdziałaniu z osobą zainteresowaną, oraz ma charakter obligatoryjny. Wywiad środowiskowy jest koniecznym elementem postępowania poprzedzającego wydanie decyzji w przedmiocie skierowania (bądź odmowy skierowania) do domu pomocy społecznej.

Ustalenia poczynione w trakcie wykonywania tej czynności umożliwiają następnie ocenę stanu majątkowego, rodzinnego, bytowego wnioskującego o pomoc, oraz ocenę zaistnienia przesłanek z art. 54 ustawy o pomocy społecznej. Jakiekolwiek wątpliwości w tym zakresie wymagają wyjaśnienia. Jest to szczególnie istotne dla strony, która nie zawsze może być świadoma faktycznej konieczności, potrzeby skierowania jej do DPS.

W realiach analizowanej sprawy zgodzić się należy z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że organ I instancji, wydając swoje rozstrzygniecie, nie wziął pod uwagę wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Przede wszystkim zauważyć bowiem należy, iż dostępna organowi I instancji dokumentacja lekarska pozostawiała zastrzeżenia co do określania typu domu pomocy społecznej, do którego ewentualnie miałyby zostać skierowany skarżący. Z treści konsultacji psychiatrycznej przeprowadzonej 13 czerwca 2019 r. w Szpitalu A w Ł. wynikało, że J.K. wymaga specjalistycznego leczenia w zakresie utrwalonych zaburzeń urojeniowych. Wskazywano przy tym w konsultacji na konieczność dalszej opieki psychiatrycznej (diagnostyka i leczenie) po ustabilizowaniu stanu somatycznego. Z kolei z zaświadczenia z 25 czerwca 2019 r. wystawionego przez lekarza chorób wewnętrznych A.K. wynikało, że J.K. jest zdolny do świadomego podejmowania decyzji we własnych sprawach życiowych i samodzielnie wyraził zgodę na umieszczenie w domu pomocy społecznej.

Zatem, jak wynika ze wskazanych opinii (dokumentów) organ w dacie podejmowania rozstrzygnięcia nie dysponował dowodami - opiniami lekarskimi, z których wprost, jednoznacznie wynikałoby, do jakiego ewentualnie typu domu pomocy społecznej zasadnym jest skierowanie skarżącego.

Ponadto w świetle późniejszych oświadczeń skarżącego, zawartych w odwołaniu, w wątpliwość poddać należało samą zgodę skarżącego co do dobrowolnego skierowania do domu pomocy społecznej. Jak bowiem wynika z treści odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji "nigdy nie wyraził on swojej zgody na skierowanie i umieszczenie w jakimkolwiek domu pomocy społecznej".

Pamiętać też należy, iż skierowanie do domu pomocy społecznej ma mieć miejsce jedynie za zgoda samego zainteresowanego. W realiach niniejszej sprawy, istniały natomiast wątpliwości co do tej zgody, skoro skarżący w odwołaniu od decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej jednoznacznie stwierdził, że takiej zgody nie wyraził. Z powyższego może wynikać, że organ I instancji nie wyjaśnił właściwie intencji wnioskodawcy w zakresie jego oczekiwań co do chęci uzyskania pomocy społecznej. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga zaś od beneficjenta czynnego udziału, postępowanie o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej toczy się bowiem w jego interesie. Nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi (por. np. wyrok NSA z 5 lipca 2017 r., I OSK 1308/16).

Wszystkie te okoliczności poddały w wątpliwość materiał dowodowy na bazie, którego organ I instancji dokonał swoich ustaleń i przyjął za zasadne skierowanie J.K. do domu pomocy społecznej określonego typu (dla osób przewlekle somatycznie chorych), w szczególności z określeniem, iż miało to miejsce za wyraźną zgoda zainteresowanego.

Słusznie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ I instancji winien raz jeszcze dokonać analizy materiału dowodowego i ustaleń w zakresie zasadności kierowania skarżącego do domu pomocy społecznej.

Przy czym, w ocenie Sądu, opisanych braków postępowania prowadzonego przez organ I instancji nie mógł konwalidować organ odwoławczy w trybie art. 136 § 1 k.p.a., bowiem prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, określonej w art. 15 k.p.a., gdyż wiązałoby się to z przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego w istotnej części przez organ II instancji.

Odnosząc się końcowo zarzutów skarżącego, sformułowanych w skardze, w ocenie Sądu, nie mogły one odnieść oczekiwanego skutku z tego bowiem powodu, że w postępowaniu prowadzonym w tym trybie sąd administracyjny ocenia jedynie, czy organ odwoławczy wydający decyzję nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Rozpoznając sprzeciw od decyzji Sąd ocenia tylko istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zauważyć bowiem należy, że ustawodawca wąsko zakreślił zakres uruchamianej sprzeciwem kontroli sądowoadministracyjnej decyzji kasatoryjnej. Nie dotyczy ona zgodności zaskarżonej decyzji ze wszystkimi przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych), lecz wyłącznie zgodności z art. 138 § 2 k.p.a. Takie założenie pozwala osiągnąć znaczną szybkość postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w związku z wniesionym sprzeciwem, tak aby osiągnąć terminy określone przez ustawodawcę, jak też gwarantuje, że nie zostanie rozstrzygnięta istota sprawy administracyjnej rzutująca np. na niebiorących udział w postępowaniu uczestników (por. wyrok NSA z 8 sierpnia 2018 r., I OSK 2182/18).

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie był także władny rozpoznać wniosków skarżącego zawartych w skardze o "wznowienie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie", nie był także właściwy do rozpoznania wniosku skarżącego o "wyłączenie organu administracji publicznej: Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od dalszego rozpatrzenia i załatwienia sprawy". Powyższe kwestie nie należą do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych, co wprost wynika z normy art. 1 ustawy p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151a § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.

IB