Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 857/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., działający z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia [...] nr [...] odmawiającą M.W. spadkobiercy po zmarłym Z.W., umorzenia odsetek z tytułu nieopłaconych składek wyliczonych na dzień wpływu wniosku tj: 28 lutego 2011 r. w łącznej kwocie [...] zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 28 lutego 2011. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniosek zobowiązanej o umorzenie należności z tytułu odsetek od nieopłaconych w terminie składek. Wraz z wnioskiem o umorzenie odsetek z tytułu nieopłaconych składek wpłynął wniosek o rozłożenie należności na raty w ramach układu ratalnego. Zainteresowana umorzeniem wskazała, iż stan czynny spadku po dokonaniu spisu inwentarza wyniósł [...] zł (w czym [...] zł to wartość dwóch połówek mieszkań jednopokojowych, które w dniu śmierci ojca zobowiązanej były obciążone długiem w kwocie ok. [...] zł z tytułu nieuzupełnionego wkładu budowlanego). Nadto, wskazała, iż uregulowano wszelkie zobowiązania (dług zaciągnięty przez ojca u byłej konkubiny, kredyt w [...]) oraz, że nie posiada żadnych oszczędności, które pozwoliłyby na jednorazową spłatę zobowiązania wobec ZUS. Utrzymuje się wraz z siostrą z renty inwalidzkiej mamy oraz renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Łącznie dochody gospodarstwa domowego na trzy osoby wynoszą [...] zł.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Zakład odmówił M.W. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Dnia 31 maja 2011 r. wpłynął w trybie art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek. We wniosku zobowiązana wskazała, iż przedstawiła dowody wpłat uiszczonych przez zmarłego Z.W.

Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązana nie załączyła dokumentów.

Rozpoznając sprawę Zakład ustalił, że ojciec wnioskodawczyni Z.W. prowadził działalność gospodarczą w okresie od 1 listopada 2000r. do 20 sierpnia 2006r., od 13 września 2006r. do 12 października 2006r. oraz od 15 grudnia 2006r. do 3 sierpnia 2008r. Na koncie figurują zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres 03/2002r., 06/2002r.-07/2002r., 09/2002r., 12/2002, 02/2003r, 09/2003r.-l l/2003r., 01/2004r.-04/2004r., 02/2005r.-08/2005r., 05/2006r.-06/2006r., 07/2008r, na ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/2002r.-07/2002r., 12/2002r., 02/2003r., 03/2004r.-05/2004r., 07/2004r., 09/2004r., 06/2006r., 12/2006r., 07/2008r, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 06/2002r.-07/2002r., 12/2002r., 02/2003r., 06/2003r., 03/2004r.-04/2004r., 09/2004r" 07/2005r., 06/2006r., 07/2008r. w części finansowanej przez płatnika składek w łącznej kwocie [...] zł oraz w części finansowanej przez ubezpieczonych na ubezpieczenia społeczne za okres 03/2002r., 06/2002r.-07/2002r" 09/2002r., 12/2002r., 02/2003r. oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/2002r.-07/2002r., 12/2002r.-02/2003r. w łącznej kwocie [...] zł plus odsetki za zwłokę liczone do dnia zapłaty włącznie. Z.W. w okresie od 1 marca 2002r. do 30 czerwca 2003r. zatrudniał 1 osobę.

Decyzją z dnia [...] nr [...] orzeczono o współodpowiedzialności na zasadzie solidarności za zaległości składkowe Z.W., córek M.W. oraz N.W. do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.

Z uzasadnienia wskazanej na wstępie decyzji wynika, iż wraz z wnioskiem o umorzenie odsetek dłużnik złożył wniosek o rozłożenie należności głównej na raty (wskazuje możliwość ratalnej spłaty w miesięcznej kwocie ok. [...] zł.). Zobowiązana uzyskuje dochód z tytułu wynajęcia pokoju w kwocie [...] zł. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z matką, której przysługuje okresowa renta z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...] zł brutto oraz z siostrą która jest uprawniona do renty rodzinnej w kwocie [...] zł brutto. Dochód przypadający na członka gospodarstwa domowego wynosi [...] zł brutto.

Organ wskazał dalej, iż z informacji zawartych w odpisie zwykłym księgi wieczystej zainteresowana umorzeniem jest właścicielem 1/12 nieruchomości, położonej w S. przy ul. [...], opisanej w KW nr [...]. Ponadto na podstawie aktu notarialnego z dnia 25 listopada 2003r. nr [...] umową darowizny Z.W. darował M.W. lokal mieszkalny położony w S., przy ul. [...]. Wnioskodawczyni przysługuje udział 3/4 w przedmiotowej nieruchomości. Z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2009 wynika, iż matka zobowiązanej B.W. uzyskała przychód w kwocie [...] zł oraz dochód w kwocie [...] zł.

Organ ustalił również, iż dłużnik posiada zadłużenie z tytułu umów kredytowych zawartych z [...] S.A. w kwocie [...] zł, w kwocie [...] zł jak również zadłużenie w banku w kwocie [...] zł (z przedstawionych informacji wynika, iż zobowiązania powyższe są regulowane miesięcznie w kwocie [...] zł). Z przedłożonych dokumentów wynika, iż zainteresowana umorzeniem ponosi wydatki z tytułu miesięcznych opłat za media w łącznej kwocie [...] zł oraz koszty związane z leczeniem przewlekle chorej mamy, którą się opiekuje, w miesięcznej kwocie [...] zł.

Następnie organ przytoczył treść przepisu art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazującego kiedy Zakład Ubezpieczeń Społecznych może podjąć decyzję o umorzeniu należności z tytułu nieopłaconych składek. Nadto wskazał na treść rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07. 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Zdaniem organu, z treści przytoczonych przepisów wynika, że decyzje ZUS w zakresie umarzania należności Zakładu z tytułu składek mają charakter uznaniowy. Rozstrzygnięcie to zależy od indywidualnych okoliczności sprawy ocenianych przez pryzmat warunków koniecznych do umorzenia: całkowita nieściągalność o której mowa w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych lub szczególne okoliczności uzasadnione ważnym interesem osoby zobowiązanej.

W ocenie Organu ponownie rozpatrującego wniosek o umorzenie, w stosunku do dłużnika nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zainteresowana umorzeniem jest właścicielem 1/12 nieruchomości, położonej w S. przy ul. [...] , opisanej w KW nr [...] . Ponadto jest właścicielem 3/4 udziału w lokalu mieszkalnym położonym w S., przy ul. [...]. Istnieje zatem majątek, na którym Zakład może dokonać zabezpieczenia swojej wierzytelności oraz prowadzić egzekucję.

Zważono również na fakt, iż zobowiązana prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką i siostrą. Organ ponownie rozpatrujący sprawę zważył, iż udokumentowane miesięczne wydatki w kwocie [...] zł oraz osiągane w gospodarstwie domowym dochody w łącznej kwocie [...] zł brutto (dochód przypadający na członka rodziny wynosi [...] zł brutto) stanowią podstawę zabezpieczenia niezbędnych potrzeb życiowych prowadzonego przez dłużnika gospodarstwa domowego i umożliwiają przystąpienie do spłaty zaległości z tytułu odsetek od nieopłaconych składek w łącznej kwocie [...] zł. Ponownie Zakład zważył, iż niniejsza zaległość powstała w trakcie prowadzenia przez zobowiązanego działalności gospodarczej. Organ wskazał przy tym, iż zgodnie z dyspozycją art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009r., Nr 2005, poz. 1585 ze zm.) osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania, w terminie i w pełnej wysokości. Każde zaniechanie temu obowiązkowi skutkuje po stronie Zakładu koniecznością dochodzenia należności publicznoprawnej. Nadto podkreślił, iż w przypadku nieopłacenia w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005r. Nr 8, poz. 60, ze zm.). Odsetek za zwłokę nie nalicza się, jeżeli ich wysokość nie przekraczałaby 6,60 zł (art. 23 ust. 1i1a ustawy systemowej). Odsetki za zwłokę mają charakter bezwzględnie obowiązujący, niezależnie od przyczyn zawinionych czy też nie od płatnika składek.

Ustosunkowując się do stanowiska zobowiązanej odnośnie dokonania wpłat, organ wyjaśnił, iż wszelkie działania ze strony organu w wyniku dokonania wpłat dotyczące rozliczeń na koncie płatnika i zaewidencjonowania danych na koncie opierają się na właściwych w tym zakresie przepisach prawa, tj. przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008r., poz. 78, nr 465) oraz poprzedzających ich przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998r. (Dz. U. z 1998r., poz. 1197, nr 165 ze zm.).

Organ zauważył przy tym, iż odpowiedzialność skarżącej wynika z decyzji nr [...] z [...] określającej zakres odpowiedzialności spadkobierców, która jest prawomocna. Strona uczestniczyła w postępowaniu i nie kwestionowała decyzji. Nie bez znaczenia dla Zakładu jako wierzyciela publicznoprawnego było również to, iż wnioskodawca posiada zobowiązania kredytowe, które są spłacane. W ocenie organu nie można dopuścić do sytuacji, w której regulowane są zobowiązania prywatne kosztem wierzytelności publicznoprawnej, z której finansowane są świadczenia społeczne. Organ podkreślił przy tym, iż zaległości wobec ZUS mogą być dochodzone w całym okresie wymagalności. Zakład nie ma obowiązku każdorazowego informowania dłużnika o powstałej zaległości, zaś odsetki powstają z mocy prawa, niezależnie od woli stron.

Organ wskazał dalej, iż w skład spadku wchodzą zarówno prawa jak i obowiązki zmarłego (wierzytelność z tytułu nieopłaconych składek). Wnioskodawczyni posiada majątek (nieruchomości i renta), na których Zakład może zabezpieczyć swoje wierzytelności oraz z których może egzekwować wymagalną należność (ponad kwotę wolną od potrąceń), w związku z czym umorzenie należności należy uznać za niezasadne. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, iż stan czynny spadku po dokonaniu spisu inwentarza wyniósł [...] zł, wobec czego organ uznał, że istnieje majątek, z którego Zakład może dochodzić swojej wierzytelności. Tym bardziej, że należności wynikające z prawomocnej decyzji stwierdzającej odpowiedzialność następcy prawnego mogą być dochodzone zgodnie z art. 24 ust. 5d ww. ustawy przez pięć lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Organ podkreślił przy tym, iż odpowiedzialność spadkobierców ma charakter solidarny (osobisty). Odpowiadają oni za dług z pozostałymi spadkobiercami.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, M.W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zwracając się o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie zobowiązania po zmarłym ojcu wobec ZUS w Szczecinie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż zarówno ona jak i Jej siostra nie pracuje, jeszcze się uczy i nie posiada żadnych oszczędności, za które mogłaby uregulować długi ojca. Mama zaciągnęła kredyty aby płacić zobowiązania po zmarłym ojcu oraz aby regulować opłaty za studia skarżącej. Renta mamy oraz rodzinna po ojcu, pozwala jedynie na skromne utrzymanie rodziny. Regulowanie należności zdaniem skarżącej, pozbawiłoby rodzinę możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych.

Ponadto, skarżąca wskazała, iż od 2006 r., Jej mama jest przewlekle chora i pod opieką Szpitala Onkologicznego, Poradni Tarczycowej oraz Poradni Kardiologicznej.

W odpowiedzi na skargę, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w S. działający w sprawie przez pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia.

Istotne również jest, że w określonych ramach kompetencji kontrolnych sądów administracyjnych ustawodawca nie uwzględnił uprawnienia tych sądów do merytorycznego orzekania w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu administracyjnym, co sprawia, że zasadność, skargi skutkuje jedynie wydaniem orzeczenia kasacyjnego lub innej szczególnej treści, wynikającej z przepisów art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270.). Innymi słowy, Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić legalność działania organu orzekającego. Oznacza to, iż Sąd nie może kształtować sytuacji prawnej obywatela poprzez zmianę treści zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów, zawarty w skardze wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie zobowiązania po zmarłym ojcu wobec ZUS w S., nie może zostać uwzględniony.

Oceniając natomiast zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem należy stwierdzić, że decyzja ta nie narusza prawa.

Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j: Dz.U. z 2009 r. Nr 205,poz.1585 ze zm.), należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem treści ust. 2-4. Jest to regulacja określająca prawo wierzyciela do zwolnienia dłużnika z długu podobna do regulacji funkcjonującej w obrocie cywilnym, określonej w art. 508 Kodeksu cywilnego. Zwolnienie z długu uzależnione jest wyłącznie od woli wierzyciela, natomiast dłużnik nie ma możliwości prawnych pozwalających na uzyskanie od wierzyciela oświadczenia w tym przedmiocie. Jednak w przypadku wierzycieli, będących podmiotami dysponującymi środkami publicznymi, do których należy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie występuje dowolność w tym zakresie. W takim bowiem przypadku, ustawodawca - zezwalając na rezygnację z egzekwowania należności - wprowadza daleko idące ograniczenia prawne.

Przepis art. 28 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a w ust. 3 wymienione są w punktach sytuacje, w których zachodzi całkowita nieściągalność w rozumieniu ustawy. Są to takie sytuacje, jak: śmierć dłużnika i brak następców prawnych (pkt 1), oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości (pkt 2), zaprzestanie prowadzenia działalności przy braku majątku, następców prawnych i podstaw do odpowiedzialności osób trzecich (pkt 3), nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym (pkt 4), wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (pkt 4a), stwierdzenie przez organ egzekucyjny braku majątku (pkt 5), oraz brak możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne( pkt 6). Z zestawienia tych sytuacji wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zrezygnować z egzekwowania należności tylko wówczas, gdy dalsze prowadzenie egzekucji jest bezcelowe lub nieopłacalne.

Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tzn. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tych składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

O ile powyższa regulacja, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami tych składek, ustawa ta przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytuł składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Wytyczne, którymi powinien się kierować organ podejmujący decyzję w takim przypadku, wskazane zostały w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), w którego § 3 ust. 1 przewidziano, że zaległe składki mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (pkt 1) lub, że ze względu na poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia straty materialne, opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (pkt 2). Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, jest kolejną przesłanką wymienioną w tym rozporządzeniu wykonawczym (pkt 3).

Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia wyraża się w tym, iż organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Dopiero w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek umorzenia (nieściągalności) organ zyskuje swobodę wyboru, czy ulgi udzielić, czy też nie. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 k.p.a., wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a) oraz jego oceny (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Z kolei sądowej kontroli legalności takiej decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. Kontrola ta dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego, wynikające z przepisów k.p.a., reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. W przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa powyżej.

W rozpoznawanej sprawie w toku postępowania administracyjnego organ –Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że w stosunku do skarżącej nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z ustaleń organu wynika, że skarżąca jest właścicielem 1/12 nieruchomości, położonej w S. przy ul. [...] oraz właścicielem 3/4 udziału w lokalu mieszkalnym położonym w S., przy ul. [...]. Nadto, skarżąca uzyskuje dochód z wynajęcia pokoju w kwocie [...] zł miesięcznie. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z siostrą która jest uprawniona do renty rodzinnej i matką. Z zeznania dotyczącego wysokości osiągniętego dochodu za rok 2009 przez B.W. ( matki skarżącej) wynika, iż uzyskała przychód w wysokości [...] zł.

Jak prawidłowo ustalił organ istnieje zatem majątek, na którym Zakład może dokonać zabezpieczenia swojej wierzytelności oraz prowadzić egzekucję. Organ ustalił również, że udokumentowane miesięczne wydatki w kwocie [...] zł oraz osiągane w gospodarstwie domowym dochody w łącznej kwocie [...] zł brutto (dochód przypadający na członka rodziny wynosi [...] zł brutto) stanowią podstawę zabezpieczenia niezbędnych potrzeb życiowych skarżącej i umożliwiają przystąpienie do spłaty zaległości z tytułu odsetek od nieopłaconych składek w łącznej kwocie [...] zł.

Wobec tego, uprawnionym było przyjęcie przez skarżony organ, iż na dzień wydania zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącej nie było podstaw do umorzenia zobowiązań z powodu całkowitej nieściągalności.

Organ rentowy rozpoznał sprawę także pod kątem wystąpienia okoliczności o których mowa w powołanym wyżej rozporządzeniu w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że stan czynny spadku po dokonaniu spisu inwentarza wyniósł [...] zł. Skarżąca posiada zatem majątek( nieruchomości i renta),na których zakład może zabezpieczyć swoje wierzytelności oraz z których może egzekwować wymagalną należność ( ponad kwotę wolną od potrąceń). Organ ustalił również, iż zobowiązania zaciągnięte w bankach są regularnie spłacane, co wskazuje na istnienie pewnej płynności finansowej.

W ocenie organu, powyższe okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że sytuacja w jakiej znajduje się skarżąca jest sytuacją szczególną o której mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o poniesieniu przez skarżącą bądź jego rodzinę, strat materialnych związanych z nadzwyczajnym zdarzeniem losowym. Organ rentowy potwierdził, że sytuacja skarżącej jest ciężka, jednakże po szczegółowej analizie stanu faktycznego sprawy, oceny sytuacji materialnej, istnienia pozytywnych prognoz na spłatę zadłużenia w przyszłości postanowił o odmowie umorzenia odsetek od zaległych składek.

Mając na uwadze zatem podniesione wyżej okoliczności i uznając, że skoro ww. przepisy określające przesłanki umorzenia zaległości, uzależniają zastosowanie tego rodzaju ulgi od stanowiska organu a w tej sprawie organ po rozważeniu zaistnienia w sprawie tych przesłanek i należytego ich uzasadnienia, podjął decyzję o odmowie ich umorzenia, to nie ma podstaw do uznania, że w spawie naruszone zostały przepisy regulujące zasady umarzania tych zaległości.

Odnośnie dołączonych do skargi kserokopii wpłat składek na ubezpieczenie społeczne, organ rentowy zasadnie dokonał rozliczeń na koncie płatnika stosownie do treści przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008r., poz. 78, nr 465) oraz poprzedzających ich przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998r. (Dz. U. z 1998r., poz. 1197, nr 165 ze zm.). W myśl tych przepisów, jeżeli dokonana przez dłużnika wpłata, nie wystarcza na uregulowanie całej zaległości, Zakład jest zobowiązany proporcjonalnie pokrywać zarówno należność główną jak i naliczone odsetki. Tym samym brak jest możliwości rozliczenia wpłat na pokrycie samej należności głównej (składkowej) bez odsetek.

Jak słusznie organ zauważył, postępowanie w przedmiocie umorzenia należności składkowych nie jest postępowaniem w przedmiocie ustalenia istnienia i wysokości zaległości a skarżąca nie kwestionowała zasadności czy wysokości kwoty należności składkowych wynikających z decyzji z 13 grudnia 2010 r. określającej zakres odpowiedzialności spadkobierców, która jest prawomocna.

W ocenie Sądu, organ rentowy wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Organ odwoławczy nie dopuścił się również obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), albowiem oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej i jasnej oceny.

Według Sądu, taka ocena, jaką wyżej przedstawił organ w zaskarżonej decyzji, mieści się w ramach uznania administracyjnego, które w sprawie nie nosiło cech oceny dowolnej. To, że skarżąca odmiennie ocenia materiał dowodowy nie znaczy, że ocena dowodów została dokonana przez organ z przekroczeniem granic zasady swobodnej oceny dowodów.

Również sposób uzasadnienia decyzji nie budzi zastrzeżeń, bowiem wynika z niego podstawa faktyczna i prawna rozstrzygnięcia. Organ przedstawił ustalony stan faktyczny oraz wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się odmawiając umorzenia odsetek z tytułu nieopłaconych składek.

Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada prawu materialnemu, względnie że wydana została z mającym, co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ) orzec należało jak w sentencji wyroku.