Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 94/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 6 ust. 1 pkt 1 i  par. 9 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: par. 4 pkt 4,  par. 9,  par. 13 ust. 1,  par. 20, 21
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 145 par. 1 pkt 1 i 5,  art. 149 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.),, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 marca 2008r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy przyznania renty strukturalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego S. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 94/08

UZASADNIENIE

1. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa / ARiMR /, po rozpatrzeniu odwołania S. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm. – k.p.a. / oraz na podstawie § 4 ust. 4 w związku z § 6 ust. 1 i § 20 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich / Dz. U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191 ze zm. – dalej rozporządzenie w sprawie rent strukturalnych / utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] o uchyleniu ostatecznej decyzji i o odmowie przyznania renty strukturalnej S. K. w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...]. o przyznaniu S. K. renty strukturalnej od lutego 2005 r.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przedstawił dotychczasowy tok postępowania w sprawie.

W dniu 15 września 2004 r. wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR wniosek S. K. o przyznanie renty strukturalnej.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał postanowienie o stwierdzeniu, że S. K. spełnienia warunki do uzyskania renty strukturalnej.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu S. K. renty strukturalnej.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania S. K. renty strukturalnej, zakończone ostateczną decyzją z [...]. Podstawą wznowienia był art. 149 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 150 k.p.a. Stwierdził, że po wydaniu decyzji ostatecznej o przyznaniu S. K. renty strukturalnej wyszły na jaw nowe, istotne okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, nie były znane Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR. Były to okoliczności wynikające z umowy dzierżawy z 14 listopada 2005 r., z umowy o rozwiązaniu dzierżawy i o darowiźnie z 20 grudnia 2005 r., przedstawionych organowi w listopadzie 2005 r.

W dniu 21 lutego 2007 r. w wyniku wznowienia postępowania w sprawie wniosku S. K. o przyznanie renty strukturalnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o uchyleniu ostatecznej decyzji dotychczasowej / przyznającej rentę strukturalną od lutego 2005 r. / i o odmowie przyznania S. K. renty strukturalnej. Odmowę argumentował okolicznością, że przekazanie gospodarstwa rolnego nastąpiło z naruszeniem § 6 ust. 1 pkt 1, § 9 pkt 1 w związku z § 20 ust. 7 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, przytoczył § 4 i § 6 rozporządzenie w sprawie rent strukturalnych

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił, że S. K. we wniosku o przyznanie renty strukturalnej zadeklarował dwadzieścia działek ewidencyjnie wyodrębnionych. W dniu 5 stycznia 2005 r. małżonkowie Z. i S. K. darowali całe zadeklarowane gospodarstwo rolne synowi i synowej aktem notarialnym rep. A Nr [...]. Z posiadanych wówczas dokumentów wynikało, że to przekazanie gospodarstwa rolnego nastąpiło zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Na tej podstawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] wydał decyzję o przyznaniu S. K. renty strukturalnej od lutego 2005 r. i ta decyzja stała się ostateczna. W listopadzie i w grudniu 2005 r. Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR zostały przedstawione dokumenty / umowa dzierżawy z 14 listopada 2005 r. mocą której Z. K. wydzierżawiła należny jej udział we współwłasności do 1/8 części użytków rolnych, stanowiących działki numer [...], [...], [...] na 10 lat; Akt Własności Ziemi – AWZ na rzecz Z. K. i wykaz zmian ewidencyjnych użytków rolnych stanowiących działki numer [...], [...]; akt notarialny z 20 grudnia 2005 rep. A Nr [...] umowy darowizny działek numer [...], [...] i udziału we współwłasności do 1/8 części w działkach numer [...], [...], [...] na rzecz syna i synowej małżonków K. /, z których wynikało, że żona S. K. – Z. do 20 grudnia 2005 r. była współwłaścicielem do 1/8 części użytków rolnych w postaci działek o numerach: [...], [...], [...] o powierzchni łącznie 3,06 ha oraz właścicielem użytków rolnych w postaci działek numer: [...], [...] o powierzchni łącznie 0,31 ha.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we wznowionym postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania S. K. renty strukturalnej ustalił, że wnioskodawca z małżonką przekazali gospodarstwo rolne i zaprzestali prowadzenia działalności rolniczej po upływie 6 miesięcy od dnia otrzymania 6 grudnia 2004 postanowienia o spełnieniu warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej. W tych okolicznościach zważył, że nie został spełniony warunek przyznania renty strukturalnej w postaci przekazania gospodarstwa rolnego w rozumieniu § 6 ust. 1 pkt 1, w związku z § 9 pkt 1, § 20 ust. 7 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Przedstawił stanowisko, że wnioskodawca z małżonką powinni byli przekazać gospodarstwo rolne i zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej w terminie 6 miesięcy od 6 grudnia 2004 r. Całkowita powierzchnia gospodarstwa rolnego wnioskodawcy i jego żony, które nie zostało przekazane w tym terminie, to 0,69 ha / 0, 31 ha to powierzchnia działek numer: [...] i [...] oraz 0,38 ha to 1/8 część całkowitej powierzchni działek numer: [...], [...], [...] /.

Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR niezachowanie wskazanego terminu, to niespełnienie warunku przekazania gospodarstwa rolnego, zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, które jest podstawą odmowy przyznania renty strukturalnej w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego / art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. /.

2. S. K., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR.

Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i o zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnej wykładni § 4 - § 6 z zastrzeżeniem § 9 ust.1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych w związku z art. 10 – art. 12 rozporządzenia Rady /WE/ Nr 1257/1999.

Zarzucił naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej / Dz. U. Nr 229, poz. 2273 /.

Wnosił o dopuszczenie dowodów z dokumentów:

- akt sprawy lI SA/Lu 448/07;

- zaświadczenia Wójta Gminy z [...] o nieprzerwanym posiadaniu, użytkowaniu, prowadzeniu produkcji rolnej na działkach objętych współwłasnością Z. K. o numerach : [...], [...] i [...] przez S. G., poczynając od 1988 r., na okoliczność, że żona wnioskodawcy nie objęła w posiadanie tego gospodarstwa rolnego ani w całości, ani w części odpowiadającej udziałowi we współwłasności.

W uzasadnieniu skargi argumentował, że Z. K. w listopadzie 2005 r. uzyskała formalne potwierdzenie tytułu własności do działek / użytków rolnych / o numerach [...] i [...] mocą postanowienia Starosty Powiatowego w K. z [...] w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w AWZ z [...] Nr [...], które nie zostały objęte darowizną z 5 stycznia 2005r. W tym czasie zostało potwierdzone, że Z. K. od 1988r jest współwłaścicielem z tytułu dziedziczenia do 1/8 części gospodarstwa rolnego o powierzchni łącznie 3.06 ha. Skarżący wraz z małżonką niezwłocznie po ujawnieniu się tych okoliczności, darowali prawo własności do działek [...] i [...] i cały udział we współwłasności działek [...], [...] i [...] synowi i synowej aktem notarialnym z 20 grudnia 2005 r., który niezwłocznie przedłożyli organowi. Organ administracyjny nie zgłosił żadnych zastrzeżeń i decyzją z [...] podwyższył wysokość renty strukturalnej.

Skarżący argumentował, że Z. K. nigdy nie objęła w posiadanie odziedziczonego gospodarstwa rolnego, co potwierdzają przedłożone organowi oświadczenia świadków: J. M. i C. N.

Na tej podstawie skarżący stwierdzał, że znalazł się w sytuacji objętej zakresem § 9 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Oceniał, że odmowa przyznania renty strukturalnej jest wyrazem polemiki ze stanowiskiem w sprawie II SA/Lu 448/07.

3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnej ARiMR wniósł o jej oddalanie. Podtrzymał stanowisko i argumentację wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nie podzielił argumentacji skarżącego.

4. W rozpoznawanej sprawie uprzednio Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] o uchyleniu ostatecznej decyzji i o odmowie przyznania S. K. renty strukturalnej. Ta decyzja ostateczna w wyniku skargi S. K. była przedmiotem kontroli legalności w sprawie II SA/Lu 448/07.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 lipca 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /.

Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja naruszała art. 138 k.p.a. w zakresie, w jakim określa on standard i zasady postępowania odwoławczego. Organ drugiej instancji nie uwzględnił zasady, w świetle której, cel postępowania odwoławczego nie ogranicza się tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Zasadą jest, iż postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy od nowa i to zarówno pod względem legalności, jak i celowości / art. 15 k.p.a. w związku z art. 138 k.p.a. /. Istotą dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego jest dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji, co oznacza, iż zadaniem organu odwoławczego jest kontrola decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji i rozpatrzenie wszystkich żądań strony odwołującej się i odniesienie się do nich w uzasadnieniu decyzji / wyrok NSA w sprawie IV SA 1313/98 /. Organ drugiej instancji uchybił przywołanym zasadom, albowiem ograniczył się tylko i wyłącznie do ponownego przywołania ocen organu pierwszej instancji. Nie uczynił zadość normatywnym warunkom merytorycznego rozstrzygania w postępowaniu odwoławczym.

Niezależnie od powyższego, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została również z naruszeniem art. 7 k.p.a., zgodnie z którym, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz z naruszeniem art. 77 k.p.a., według którego organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W konsekwencji Sąd stwierdził naruszenie art. 80 k.p.a., w świetle którego, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie sprostał wynikającym z tych przepisów zasadom legalizmu, prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów.

Sąd zważył, że w myśl § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, wydanego na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej / Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm. /, jednym z warunków przekazania gospodarstwa rolnego, będącym podstawą przyznania renty strukturalnej, jest przekazanie wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa, będących zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 9 pkt 1.

Wskazany przepis § 9 pkt 1 tego rozporządzenia stanowi, iż warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, wymagany przy ubieganiu się o rentę strukturalną, uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych (współposiadanych) przez uprawnionego do renty strukturalnej i jego małżonka nie przekracza 0,5 ha, a działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.

W związku z tym, że nie zostały one przez S. K. zadeklarowane we wniosku o przyznanie renty strukturalnej, organ uznał, że wnioskodawca nie spełnił określonego w § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych warunku przekazania wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i na tej podstawie odmówił S. K. przyznania renty strukturalnej.

Sąd stwierdził, że organy obu instancji zaniechały zbadania kluczowego dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zagadnienia, mianowicie czy łączna powierzchnia użytków rolnych, których współwłaścicielką jest żona S. K., nie przekracza 0,5 ha i czy działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Ustalenie powyższego przesądzi w myśl § 9 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych o istnieniu bądź nieistnieniu uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania renty strukturalnej.

Powierzchnia niezadeklarowanych we wniosku o przyznanie renty strukturalnej użytków rolnych, których współwłaścicielką do 1/8 części jest Z. K., nie wynika z akt postępowania w sprawie wznowienia. Na rozprawie 5 lipca 2007 r. pełnomocnik Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał, że organowi nie jest znany obszar gospodarstwa rolnego objęty decyzją KRUS, nie odniósł się również do kwestii wielkości udziałów w gospodarstwie rolnym żony skarżącego, ujawnionych po wydaniu decyzji przyznającej skarżącemu rentę strukturalną, w relacji do warunku, o którym mowa w § 9 pkt 1 rozporządzenia sprawie rent strukturalnych.

W konsekwencji Sąd stwierdził, iż organ odwoławczy nie ustalił w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., co nie pozwoliło ocenić legalności zastosowania powołanych przepisów prawa materialnego. Sąd wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę, organ administracji przeprowadzi postępowanie dowodowe, uwzględniając powyższe wskazania, co umożliwi ustalenie istnienia bądź nieistnienia po stronie S. K. uprawnienia do otrzymania renty strukturalnej. Poczynione ustalenia umożliwią rozstrzygnięcie sprawy przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Poza granicami skargi / art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

6. Przede wszystkim należy stwierdzić, że stanowisko prawne zawarte w wyroku w sprawie II SA/Lu 448/07 wiąże organ w postępowaniu administracyjnym, wiąże Wojewódzki Sąd Administracyjny, kiedy dokonuje kontroli legalności ponownie wydanej decyzji / art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /.

W sprawie II SA/Lu 448/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy obu instancji zaniechały zbadania kluczowego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnienia, mianowicie czy łączna powierzchnia użytków rolnych, których współwłaścicielką jest żona S. K., nie przekracza 0,5 ha, czy działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ustalenie powyższego przesądzi o istnieniu bądź nieistnieniu uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania renty strukturalnej w myśl § 6 ust. 1 pkt 1 i § 9 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych.

Organ pomija wskazanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że wykonanie warunku przekazania gospodarstwa rolnego określa § 6 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia; że wykonanie wszystkich warunków przyznania renty strukturalnej decyduje o istnieniu prawa do tej renty.

Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku w sprawie II SA/Lu 448/07 wiążąco przesądza, że okoliczność czy Z. K., żona skarżącego wnioskodawcy, jest współwłaścicielką użytków rolnych, o jakiej łącznej powierzchni, decyduje o istnieniu bądź nieistnieniu uprawnienia skarżącego wnioskodawcy do otrzymania renty strukturalnej.

To stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zobowiązywało organ do ustalenia łącznej powierzchni użytków rolnych będących we współwłasności Z. K., nieprzekazanych do lutego 2005 r., objętych przekazaniem umową z 20 grudnia 2005 r.

Organ prawidłowo dokonał tych ustaleń. Wykonał wskazania zawarte w wyroku w sprawie II SA/Lu 448/07.

W tym stanie sprawy nie ma racji skarżący, kiedy w swej argumentacji odmawia znaczenia okoliczności, że Z. K. była współwłaścicielką do 1/8 części użytków rolnych o łącznej powierzchni 3,01 ha do 20 grudnia 2005 r.; kiedy przypisuje decydujące znaczenie tej okoliczności, że od 1988 r. nie uprawiała przedmiotu współwłasności ani w całości, ani w części. Tej treści stanowisko skarżącego pomija wiążące stanowisko w sprawie II SA/Lu 448/07. Z tego względu nie może podważać legalności zaskarżonej decyzji. W tym stanie sprawy zbędne było powadzenie dowodów na okoliczność, że to nie Z. K. uprawiała gospodarstwo rolne będące przedmiotem współwłasności.

7. Za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu uchwały z 2 grudnia 2002 r. w sprawie [...] należy zważyć, że wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Mimo samodzielności i odrębności procesowej tego postępowania, które jest prowadzone "w sprawie wznowienia postępowania", występuje ścisły związek między tym postępowaniem a wcześniejszym postępowaniem zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 9 czerwca 1992 r. sygn. akt SA/Wr 534/92, granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną / ONSA 1993, z. 4, poz. 92 /. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie: czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami; usunięcie ewentualnych wadliwości; ustalenie czy i w jakim zakresie stwierdzona wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej; w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa / art. 151§ 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a. /. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli wydano ją w postępowaniu dotkniętym kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. Podstawą takiego postępowania jest zawsze postanowienie o wznowieniu postępowania zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera postępowanie, w którym właściwy organ bada czy istnieją przyczyny wznowienia z art. 145 § 1 k.p.a., czy wpłynęły na treść decyzji, ponownie rozpatruje sprawę zakończoną decyzją ostateczną / zob. wyroki w sprawach: III SA 430/94, SA 420/01, II SA 1302/97 /.

8. W stanie prawnym, w którym skarżący wnioskodawca uzyskał rentę strukturalną mocą ostatecznej decyzji Kierownika Powiatowego Biura ARiMR, wydanej w trybie zwykłego postępowania administracyjnego, reżim prawny określający zasady przyznawania rozważanej postaci wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określało rozporządzenie Rady / WE / Nr 1257/1999 z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej / EFOGR / - Dz.U. UE L 99.160.80 w art. 10 do art. 12 / obowiązywały do 31 grudnia 2006 r. - zob. art. 93 rozporządzenia Rady WE Nr 1698/2005 /.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 tego rozporządzenia Rady wsparcie przechodzenia na wcześniejszą emeryturę w gospodarce rolnej przyczynia się do realizacji następujących celów:

– zapewnienia dochodu starszym rolnikom, którzy decydują się na zaprzestanie

gospodarowania,

– zachęcenia do zastępowania takich starszych rolników przez rolników, którzy mogą

poprawić, w miarę potrzeb, rentowność pozostawionych im gospodarstw rolnych,

– wydzielenia użytków rolnych dla produkcji nierolniczej, tam gdzie gospodarka rolna

przy zachowaniu rentowności nie jest możliwa.

Zgodnie z art. 11 tego rozporządzenia Rady osoba przekazująca gospodarstwo:

– zaprzestaje całkowicie prowadzenia komercyjnej gospodarki rolnej; może ona jednak

kontynuować niekomercyjną gospodarkę rolną i utrzymać użytkowanie budynków,

– ma nie mniej niż 55 lat, ale nie osiągnęła jeszcze normalnego wieku emerytalnego

w momencie przekazywania gospodarstwa, oraz

– prowadziła gospodarstwo rolne przez 10 lat poprzedzających przekazanie

gospodarstwa.

Następnie reżim prawa określający zasady przyznawania rozważanej postaci wsparcia określało rozporządzenie Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich / Dz. U. Nr 114, poz. 1191 – dalej rozporządzenie w sprawie rent strukturalnych /, wydane na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej / Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm./.

W myśl § 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych akt ten określa szczegółowe warunki i tryb udzielania, wypłacania, zawieszania, zmniejszania i zwracania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych / wcześniejszych emerytur /, o których mowa w art. 10-12 rozporządzenia 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej / EFOGR / - Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999 ze zm., objętych Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich, a także przestrzenny zasięg wdrażania tego działania.

Zgodnie z § 4 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki:

1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników;

2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w tym okresie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres co najmniej 5 lat;

3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu;

4) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha;

5) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej;

6) wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

7) nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 4 pkt 4, uważa się za spełniony, jeżeli:

1) zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 9 pkt 1;

2) przekazanie nastąpiło:

a) przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na rzecz następcy albo

b) na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez odpłatne lub nieodpłatne przeniesienie własności użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego lub

c) na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez przekazanie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego użytków rolnych w dzierżawę, na podstawie zawartej na okres co najmniej 10 lat:

– pisemnej umowy zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków albo

– umowy w formie aktu notarialnego.

W myśl § 9 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w § 4 pkt 5, uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego zarówno uprawniony do renty strukturalnej, jak i jego małżonek:

1) nie jest posiadaczem (współposiadaczem) użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 0,5 ha, z tym że działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach może służyć wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym;

2) nie prowadzi działu specjalnego produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

W myśl § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych rentę strukturalną wypłaca się co miesiąc, w terminie określonym w decyzji administracyjnej o przyznaniu renty strukturalnej, nie dłużej jednak niż przez 10 lat; w myśl ust. 2 rentę strukturalną wypłaca się od miesiąca, w którym zostały spełnione wszystkie warunki wymagane do jej przyznania.

W myśl § 20 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych:

- w ust. 1 kierownik biura powiatowego Agencji weryfikuje wniosek o przyznanie renty strukturalnej, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 1, w terminie 40 dni od dnia złożenia wniosku;

- w ust. 2 weryfikując wniosek, kierownik biura powiatowego Agencji ustala:

1) spełnienie warunków określonych w § 4 pkt 1-3, 6 i 7;

2) łączną powierzchnię posiadanego gospodarstwa rolnego oraz zmiany, jakim podlegała ta powierzchnia w ostatnich 5 latach przed złożeniem wniosku;

3) stan prawny posiadanego gospodarstwa rolnego oraz zmiany, jakim podlegał stan prawny tego gospodarstwa w ostatnich 5 latach przed złożeniem wniosku;

4) spełnienie warunku posiadania kwalifikacji zawodowych przez osobę deklarowaną we wniosku jako przejmującą gospodarstwo rolne lub przejmującą użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego;

- w ust. 3 jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej zostanie ustalone, że:

1) wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w § 4 pkt 1-3, 6 i 7 lub § 11 lub

2) wnioskodawca nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika

- kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, odmawia przyznania renty strukturalnej;

- w ust. 4 jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku zostanie ustalone, że wnioskodawca spełnia warunki określone w § 4 pkt 1-3, 6 i 7, § 11 i jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, właścicielem takiego gospodarstwa jest małżonek rolnika, kierownik biura powiatowego Agencji wydaje postanowienie o spełnieniu tych warunków, w terminie 40 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku;

- w ust. 5 na postanowienie, o którym mowa w ust. 4, nie przysługuje zażalenie;

- w ust. 6 postanowienie, o którym mowa w ust. 4, powinno również zawierać:

1) pouczenie o warunkach dotyczących formy, sposobu i terminu przekazania gospodarstwa rolnego oraz zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej;

2) informację o ustaleniach dotyczących spełnienia warunku posiadania kwalifikacji zawodowych przez wskazanego we wniosku przejmującego;

- w ust. 7 w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wnioskodawca powinien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej, z zastrzeżeniem § 22.

Zgodnie z § 21 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych:

- w ust. 1 kierownik biura powiatowego Agencji wydaje decyzję administracyjną w sprawie przyznania renty strukturalnej:

1) wnioskodawcy, który otrzymał postanowienie, o którym mowa w § 20 ust. 4, w terminie 30 dni od dnia przedłożenia przez tego wnioskodawcę dowodów potwierdzających przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej;

2) w przypadku, o którym mowa w § 10, w terminie 30 dni od dnia przedłożenia kompletnego wniosku;

- w ust. 2 decyzja, o której mowa w ust. 1, zawiera pouczenie o:

1) okolicznościach powodujących zawieszenie wypłaty renty strukturalnej;

2) okolicznościach powodujących zmniejszenie wysokości renty strukturalnej;

- w ust. 3 dowodem potwierdzającym przekazanie gospodarstwa rolnego jest akt notarialny, a w przypadku gdy przekazanie nastąpiło na podstawie umowy dzierżawy, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. c - umowa dzierżawy z adnotacją o zgłoszeniu umowy do ewidencji gruntów i budynków;

- w ust. 4 dowodami zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej są w szczególności:

1) oświadczenie o spełnianiu warunku, o którym mowa w § 6 ust. 1;

2) zaświadczenie właściwego organu podatkowego o niepodleganiu wnioskodawcy opodatkowaniu podatkiem dochodowym z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej;

- w ust. 5 dowody, o których mowa w ust. 4, powinny dotyczyć stanu prawnego po przekazaniu gospodarstwa rolnego.

9. W okolicznościach faktycznych sprawy organ administracyjny prawidłowo ustalił, że skarżący wnioskodawca z żoną nie przekazali gospodarstwa rolnego, obejmującego użytki rolne o powierzchni 0,31 ha wskazane w AWZ wystawionym na rzecz żony skarżącego wnioskodawcy i udział żony skarżącego wnioskodawcy do 1/8 części w prawie współwłasności użytków rolnych o powierzchni łącznie 3,06 ha, do lutego 2005 r. / do miesiąca, od którego została przyznana skarżącemu wnioskodawcy renta strukturalna decyzją ostateczną w trybie zwykłym /.

Organ administracyjny prawidłowo wywiódł, że ta okoliczność ujawniła się po dacie wydania decyzji ostatecznej o przyznaniu skarżącemu wnioskodawcy reny strukturalnej od lutego 2005 r.; że istniała w dacie wydania decyzji ostatecznej; że jest to okoliczność istotna.

Na tej podstawie prawidłowo stwierdził, że istnieje przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu wnioskodawcy renty strukturalnej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Po wznowieniu postępowania administracyjnego organ administracyjny prowadzi postępowanie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy / art. 149 § 2 k.p.a. /. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję rozstrzygającą zatem o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia / zob. wyroki w sprawach: II SA 512/98, IV SA 2759/00, II OSK 730/05 /.

10. Rozpatrując sprawę co do istoty, organ administracyjny prawidłowo stwierdził, że powierzchnia użytków rolnych nieprzekazanych do lutego 2005 r. / bo w grudniu 2005 r. / , nie mieści się w zakresie zastrzeżenia z § 9 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, bo przekracza powierzchnię 0,5 ha. Za wiążącym stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tej sprawie / II SA/Lu 448/07 / organ uwzględnił powierzchnię użytków rolnych będących przedmiotem współwłasności żony skarżącego wnioskodawcy / która nawet odniesiona do udziału, nie do powierzchni łącznej, po zsumowaniu z powierzchnią działek z AWZ, przekroczyła wielkość progową /. Nadto skarżący pomija w swej argumentacji, że status właściciela / współwłaściciela / wiąże się z przymiotem samoistnego posiadacza / współposiadacza /.

Jednak organ dokonuje błędnej oceny prawnej okoliczności faktycznych przyjmując, że przekazanie całego gospodarstwa rolnego w grudniu 2005 r., to podstawa odmowy przyznania renty strukturalnej.

Należy stwierdzić, że warunki przyznania renty strukturalnej zawiera § 4 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Jest to katalog wyczerpujący. To oznacza, że spełnienie tych przesłanek skutkuje przyznaniem wnioskodawcy renty strukturalnej. Warunek przekazania gospodarstwa rolnego jest zawarty w § 4 pkt 4 tego rozporządzenia. Termin przekazania gospodarstwa rolnego nie jest w nim zawarty.

Kiedy warunek z § 4 pkt 4 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych uważa się za spełniony określa § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Nie uzależnia spełnienia warunku przekazania gospodarstwa rolnego od przekazania gospodarstwa rolnego w terminie 6 miesięcy od otrzymania postanowienia, wydanego w trybie § 20 ust. 4 tego rozporządzenia.

Sytuacje, w których organ jest uprawniony do wydania decyzji o odmowie przyznania renty strukturalnej wymienia § 20 ust. 3 pkt 1 – pkt 2 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Jest to wyliczenie zamknięte. Nie obejmuje sytuacji, kiedy wnioskodawca nie przekazał gospodarstwa rolnego w terminie 6 miesięcy od otrzymania postanowienia, wydanego w trybie § 20 ust. 4 tego rozporządzenia,

W tym stanie prawnym termin 6 miesięcy z § 20 ust. 7 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, w którym wnioskodawca powinien przekazać gospodarstwo rolne, zaprzestać działalności rolniczej, liczony od otrzymania postanowienia, wydanego w trybie § 20 ust. 4 tego rozporządzenia, nie jest elementem materialnoprawnej przesłanki przyznania renty strukturalnej w postaci przekazania gospodarstwa rolnego / także zaprzestania działalności rolniczej z § 4 pkt 5 w związku z § 9 /. Przekazanie gospodarstwa rolnego w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną z przekroczeniem tego terminu nie stanowi samodzielnej podstawy odmowy przyznania renty strukturalnej. Prawidłowe przekazanie gospodarstwa rolnego w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną, to przekazanie o którym mówi § 4 pkt 4 i § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Przekazanie gospodarstwa rolnego w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną z przekroczeniem terminu z § 20 ust. 7 powołanego rozporządzenia będzie istotne dla ustalenia miesiąca, od którego renta strukturalna może być przyznana w rozumieniu § 13 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych oraz dla ustaleniu terminu, w którym kierownik biura powiatowego ARiMR wydaje decyzję w sprawie przyznania renty strukturalnej w rozumieniu § 21 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia.

Za wiążącym stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tej sprawie / II SA/Lu 448/07 / należy wskazać, że o istnieniu prawa wnioskodawcy do renty strukturalnej decyduje spełnienie warunku przekazania gospodarstwa rolnego w rozumieniu § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych.

W tym stanie prawnym przekazanie gospodarstwa rolnego w rozumieniu § 4 pkt 4 i § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, ale z przekroczeniem terminu 6 miesięcy z § 20 ust. 7 tego rozporządzenia samo nie daje podstawy do stwierdzenia, że wnioskodawca nie spełnił przesłanek uzyskania renty strukturalnej i do decyzji o odmowie przyznania strukturalnej. Przesłanki przyznania renty strukturalnej określa § 4 w związku z § 6 tego rozporządzenia. Natomiast przekazanie gospodarstwa rolnego w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną po terminie z § 20 ust. 7 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych zobowiązuje organ do rozważenia przyznania renty strukturalnej od miesiąca, w którym wnioskodawca spełnił wszystkie materialnoprawne przesłanki / warunki / uzyskania renty strukturalnej. Decyzja o odmowie przyznania renty strukturalnej nie może być oparta wyłącznie na stwierdzeniu, że wnioskodawca z żoną przekazali gospodarstwo rolne po upływie terminu z § 20 ust. 7 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Przekazanie gospodarstwa rolnego z przekroczeniem terminu z § 20 ust. 7 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, kiedy nastąpiło zgodnie z § 4 pkt 4 i § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia, w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną, nie jest podstawą odmowy przyznania renty strukturalnej. Przekroczenie terminu z § 20 ust. 7 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych samo nie jest obwarowane rygorem odmowy przyznania renty strukturalnej.

To stanowisko prawne wyprowadzone z brzmienia i z systematyki powołanych wyżej przepisów dopełnia wykładnia funkcjonalna, celowościowa. Eliminuje sytuacje, kiedy wnioskodawca ze współmałżonkiem przekazał w całości gospodarstwo rolne w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną, zaprzestał produkcji rolnej i miałby pozostawać bez prawa do renty strukturalnej.

Odmienne stanowisko organu nie ma oparcia w brzmieniu powoływanych § 4 pkt 4 i § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych i prowadzi do sytuacji, kiedy wnioskodawca ze współmałżonkiem faktycznie przekazał całe gospodarstwo rolne w rozumieniu § 4 pkt 4 i § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych i mimo tego zostaje pozbawiony prawa do renty strukturalnej także za okres, kiedy spełnia wszystkie warunki do jej przyznania. Stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji nie ma podstawy prawnej w § 4 pkt 4 i § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Narusza te przepisy w sposób, który ma wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / zob. wyroki w sprawach: II OSK 849/05, II OSK 1341/05, dotyczące zakresu materialnoprawnych przesłanek przyznania renty strukturalnej, ich wykładni /.

11. W dalszym toku postępowania administracyjnego, prowadzonego w trybie wznowienia, organ orzekający będzie miał obowiązek prawidłowo ocenić nowe okoliczności, które były podstawą wznowienia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu wnioskodawcy renty strukturalnej. Organ będzie miał obowiązek tę ocenę oprzeć na prawidłowej wykładni przepisów zawierających przesłanki prawa materialnego przyznania renty strukturalnej.

Odrębnym zagadnieniem jest ocena prawna dopuszczalności sankcji, kiedy wnioskodawca we wniosku o rentę strukturalną nie deklaruje wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. To zagadnienie, ta ocena prawna nie były przedmiotem zaskarżonej decyzji.

12. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.