Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1359/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-29 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 243 par. 1, art. 246 par. 2 pkt 2, art. 245 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 29 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 29 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za pierwszy kwartał 2012 r postanawia: przyznać prawo pomocy we wnioskowanym zakresie


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100.000 zł U. sp. z o.o. w W. (Zwana dalej "Skarżącą" lub "Spółką") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że charakter prowadzonej działalności nie wymagał od niej posiadania własnego zaplecza magazynowego, posiadania nieruchomości lub innych środków trwałych o znacznej wartości. Poza wyposażeniem biura i środkami transportu w ciągu kilkunastoletniej działalności nie zgromadziła żadnego wartościowego majątku trwałego. W związku z działaniami podejmowanymi przez organy skarbowe i prokuraturę wykonywanie przez nią działalności gospodarczej okazało się niemożliwe. Zablokowano jej rachunki bankowe i zajęto znajdujące się na nich środki. W konsekwencji 1 lutego 2013 r. Skarżąca zawiesiła działalność gospodarczą. Nie ma też możliwości pozyskania środków finansowych w postaci kredytu czy pożyczki na rynku komercyjnym, gdyż jej wiarygodność kredytowa jest znikoma. Aktualnie posiada dwa rachunki bankowe, których saldo jest ujemne. Nadto nie posiada dostępu do jednego z tych rachunków z uwagi na wygaśnięcie haseł i kodów. Skarżąca w oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, a majątek i środki finansowe 0 zł. Wartość środków trwałych według bilansu za 2012 r. wynosi 0 zł. Za 2012 r. Skarżąca poniosła stratę w wysokości 285.417,39 zł. W związku z działaniami organów skarbowych i prokuratury część dokumentacji za 2012 r. zajęto. W rezultacie bilans za 2012 r. nie opiera się na wszystkich danych. Na koniec Skarżąca wskazała, że aktualnie nie finansuje wynagrodzenia ustanowionych w sprawie pełnomocników. Skarżąca załączyła m.in. rachunek zysków i strat oraz bilans, decyzję z [...] maja 2012 r. o zabezpieczeniu na jej majątku, postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, deklaracje VAT-7D, zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych, zarządzenia zabezpieczenia, wyciągi bankowe.

W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłał bilans oraz rachunek zysków i strat za 2013 r.

Ponadto w aktach sprawy o sygn. akt III SA/Wa 1635/13 znajduje się pismo skarżącej z 5 czerwca 2014 r., w którym wyjaśniła, że z uwagi na zablokowanie rachunków bankowych utraciła możliwość wykonywania działalności gospodarczej. Od czasu jej zawieszenia, tj. od 1 lutego 2013 r. nie uzyskuje przychodów, ani nie ponosi żadnych kosztów. Ostatnie deklaracje VAT, jakie złożyła dotyczyły 2012 r. oraz I kwartału 2013 r. Aktualnie Skarżąca nie składa tych deklaracji. Wyjaśniła też, że nie jest możliwe przedłożenie sprawozdania finansowego za 2013 r. gdyż termin jego zatwierdzenia upływa 30 czerwca 2014 r., dodała, że z uwagi na zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej sprawozdanie to nie będzie wykazywało żadnych przychodów i kosztów. Skarżąca w dalszym ciągu nie posiada dostępu do rachunku w [...] S.A. Skarżąca załączyła wyciągi bankowe, zeznanie podatkowe za 2013 r., umowę świadczenia usług doradztwa podatkowego.

Postanowieniem z 6 października 2014 r. Referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie brak jest uzasadnienia dla udzielenia Skarżącej dalszej pomocy w ponoszeniu kosztów sądowych.

We wniesionym w ustawowym terminie sprzeciwie Skarżąca podniosła, że przez długi czas prowadziła niczym niezakłóconą działalność gospodarczą, osiągała dochód i odprowadzała podatki. Nie mogła przewidzieć, że w następstwie nagłej sekwencji zdarzeń będzie zmuszona do zapłaty kwoty 100.000 zł tytułem wpisu sądowego. Jednocześnie podniosła, że w związku z zajęciami komorniczymi jej kondycja finansowa nie pozwala na zapłacenie tak wysokiego wpisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 260 ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, jeżeli nie został on odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu spowodowało zatem usunięcie z obrotu prawnego postanowienia referendarza sądowego z 1 października 2014 r. Pod względem skutków prawnych jest ono traktowane jako nieistniejące.

Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Zasadą jest, iż to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.

W badanej sprawie Skarżąca wyjaśniła, że wszystkie jej konta zostały zajęte, nie posiada też żadnej gotówki i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W ocenie Sądu przyznanie Skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie jest zasadne, bowiem z przedstawionych dokumentów rzeczywiście wynika jej trudna sytuacja finansowa. Podkreślić należy, że Skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej w ostatnim okresie i nie uzyskiwała przychodów, zaś z jej rachunków bankowych prowadzona jest egzekucja.

Sąd wziął również pod uwagę okoliczność, że rozpatrywana sprawa nie jest pierwszą sprawą Spółki w tutejszym Sądzie i w każdej z zawisłych spraw ciążył na niej obowiązek uiszczenia wysokiego wpisu. Sąd wziął także pod uwagę postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w wyniku rozpoznania zażalenia Spółki na postanowienie WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1645/13. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd za zasadne uznał zwolnienie Skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

Tym samym za spełniony Sąd uznał warunek przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. Posiadane przez nią środki nie są dostateczne do poniesienia pełnych kosztów postępowania.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.