Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 1582/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Czesław Zieliński, Sędzia NSA Marzenna Zielińska (spr.), Asesor WSA Michał Sowiński, , Protokolant Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w [...] z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymana nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] września 2002 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz M. Sp. z o.o. kwotę 1400 (jeden tysiąc czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...].03.2003 r. Dyrektor Izby Celnej [...] w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...].09.2002r. zmieniającą klasyfikację taryfową sprowadzonego przez skarżącą towaru o nazwie "bazowy koncentrat owocowy: cytrynowy, ananasowy" oraz określającą kwotę wynikającą z długu celnego, w następującym stanie faktycznym:

Zgłoszeniem celnym z dnia [...].09.1999r., nr [...] Agencja celna "T.", działająca w imieniu skarżącej, zgłosiła w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towar określony jako "bazowy koncentrat owocowy: cytrynowy, ananasowy", deklarując kod PCN 2106 90 59 0 ze stawką celną w wysokości 20%. W dniach [...].04.2002r. funkcjonariusze Działu Powtórnej Kontroli Celnej przeprowadzili w firmie "M." Sp. z o.o. w W. kontrolę , w trakcie której ustalono, iż do importowanego przez spółkę towaru należało zastosować, zgodnie z obowiązującą wówczas taryfą celną, kod PCN 2106 90 98 0 ze stawką 27,5 %, minimum 0,24 ECU/kg.

Posiłkując się treścią wyników niniejszej kontroli, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] postanowieniem z dnia [...].06.2002r. wszczął postępowanie celne dotyczące klasyfikacji taryfowej towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego SAD nr jw. Decyzją z dnia [...].09.2002r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji towaru i zastosowanej stawki celnej uznając, iż "bazowy koncentrat owocowy: cytrynowy, ananasowy" powinien być klasyfikowany do kodu PCN 2106 90 98 0 ze stawką 27,5 % minimum 0,24 EUR/kg, z uwagi na to, iż zawierał w swoim składzie między innymi kwasek cytrynowy, witaminę C, olejek esencjonalny. Zmiana klasyfikacji w przedmiotowej sprawie miała wpływ na wymiar cła. W decyzji organ celny wskazał także, że pobór i kwotę odsetek wyrównawczych określi Dział Finansowy Izby Celnej stosownie do § 1 ust. 3 pkt 2, §2.1 i 2.3 rozporządzenia Ministra Finansów z 20.11.1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958 ze zm.).

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej [...] w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji przywołał treść "Wyjaśnień do Taryfy celnej" do pozycji 2106 i w konkluzji stwierdził, iż w świetle zacytowanych wyjaśnień, kod PCN 2106 90 59 0 – "pozostałe aromatyzowane syropy cukrowe" obejmuje aromatyzowane syropy cukrowe wskazane w wyjaśnieniach w grupie preparatów do produkcji lemoniady lub napojów. Organ celny stwierdził, iż w syropach cukrowych parametry takie jak liczba formolowa i ekstrakt bezcukrowy są zbliżone do zera, co jest wynikiem braku w nich składników charakterystycznych dla soków, tj. azotu aminokwasowego wpływającego na wysokość liczby formolowej oraz kwasów organicznych, garbników itp., wchodzących w skład ekstraktu bezcukrowego. W przypadku towaru sprowadzonego przez stronę liczba formolowa wynosiła 11,0 ml. i 14,2 ml co wynika z badań Centralnego Laboratorium Celnego dotyczących towarów "baza koncentratu ananasowego nr 8504, importowanego od tego samego towaru, w tym samym czasie i "baza koncentratu cytrynowego nr 5573" firmy X. LTD. Posiłkując się Kodeksem praktyki do oceny soków i nektarów z owoców i warzyw ustanowionym przez Stowarzyszenie Przemysłu Soków i Nektarów z Owoców i Warzyw Unii Europejskiej organ celny stwierdził, iż zawiera się ona w przedziale 8-20 ml 0,1 NaOH/100 ml określonym dla soku ananasowego. Biorąc pod uwagę zawartość cukru w badanej próbce koncentratu ananasowego zauważono, iż nie wykracza ona poza dopuszczalną zawartość cukrów w sokach ananasowych, która to została określona w ww. Kodeksie dla naturalnych soków ananasowych. Nie można więc uznać, iż sporny towar jest syropem cukrowym, ale zagęszczonym sokiem ananasowym, który należy klasyfikować do kodu PCN 2009 40 91 0 Taryfy celnej. Z kolei w badanej próbce koncentratu cytrynowego liczba formolowa, co wskazano wyżej, wyniosła 14,2 ml. Liczba ta zawiera się w przedziale 13-26 ml 0,1 NaOH/100 ml określonym dla soku cytrynowego. Przedział ów również został określony w Kodeksie wyżej powołany. W badanej próbce nie stwierdzono zawartości sacharozy a zawartość cukrów redukcyjnych niewiele przekracza górną granicę tych cukrów w sokach cytrynowych określoną w ww. Kodeksie. I to dowodzi, że sporny towar nie jest aromatyzowanym syropem z dodatkiem soku owocowego, tylko zagęszczonym sokiem cytrynowym, który należy klasyfikować do kodu PCN 2009 30 55 0 Taryfy celnej.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż pomimo dokonania przez organ celny I instancji wadliwej klasyfikacji importowanego towaru, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję ze względu na zakaz reformationis in peius.

Ustosunkowując się do zarzutu strony, że stosując do importowanego towaru kod PCN 2106 90 59 0 postępowała zgodnie z pismem Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].03.1995 r., organ celny wyjaśnił, iż informacja, na którą powołuje się strona była odpowiedzią na zapytanie firmy Y , a nie Spółki M., ponadto została wydana dla towaru określonego przez Y jako "owocowy syrop cukrowy", natomiast przedmiotem przywozu w niniejszej sprawie był towar "[...]. Wniosek firmy Y z [...].02.1995 r. nie zawierał parametrów towaru oraz informacji, co uzyska się w wyniku rozcieńczenia, dlatego w piśmie GUC poinformowano stronę, że nie jest możliwe wskazanie właściwej pozycji taryfy celnej dla wnioskowanego towaru.

Dyrektor izby Celnej, odnosząc się do zarzutu wybiórczego stosowania zmienionej klasyfikacji taryfowej, jedynie w odniesieniu do niektórych importerów, wyjaśnił, iż przed organami celnymi toczą się również sprawy innych firm, dotyczące tej samej spornej kwestii.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie decyzji obydwu instancji. Zaskarżonym decyzjom zarzucił obrazę:

• art. 2 Konstytucji poprzez naruszenie zakazu niestosowania prawa wstecz i naruszenie zasady ochrony interesów w toku, a szczególności dokonania wymiaru cła od towaru sprowadzonego do kraju w 1999r. według zasad ustalonych w wykładni Głównego Urzędu Ceł wydanej w 2000r.;

• art. 34 Konstytucji i art. 5 ustawy z 19.11.1999r. Prawo o działalności gospodarczej poprzez naruszenie zasady równoprawnego traktowania podmiotów występujących w obrocie gospodarczym;

• art. 7 kpa poprzez niewyjaśnieni istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego;

• art. 9 kpa poprzez działanie organów celnych prowadzące do powstania dla strony nieodwracalnej szkody.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] w [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania sprawy z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że do każdego importowanego towaru przypisany jest odpowiedni jeden kod taryfy z przyporządkowaną do niego stawką celną, co oznacza, że sprowadzony towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Klasyfikacja towarów podlega ogólnym regułom interpretacji systemu zharmonizowanego (ORINS), które to reguły wraz z uwagami wyjaśniającymi i uwagami dodatkowymi zawartymi w taryfie celnej uściślają i wyjaśniają treść poszczególnych pozycji taryfy celnej. Uwagi te nie mają charakteru wskazówek interpretacyjnych, lecz są stosowanym w prawie celnym rodzajem legalnej definicji pojęć zawartych w przepisach prawa, pochodzących od organu ustawowo powołanego do określania stawek celnych i ich zmiany (por. wyrok SN z dnia 25 lipca 1996 r., III ARN 22/96, OSNAPiUS, 1997 r., nr 4, poz. 45).

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest klasyfikacja taryfowa towaru o nazwie "bazowy koncentrat owocowy: cytrynowy, ananasowy". Organ celny uznały, iż do przedmiotowego towaru należy zastosować kod PCN 2106 90 98 0, natomiast w ocenie skarżącej, właściwym do zastosowania jest kod PCN 2106 90 59 0.

Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez organ celny w zaskarżonej decyzji, iż za prawidłowe zgłoszenie celne odpowiada zgłaszający, oraz że organ celny może w trybie art. 83 Kodeksu celnego kontrolować zgłoszenie celne w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym a w razie stwierdzenia nieprawidłowości, ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialno – techniczną. Organ celny w momencie przyjmowania zgłoszenia obowiązany jest sprawdzić, czy spełnia ono wymogi formalne określone w art. 64 Kodeksu celnego, to znaczy, czy jest złożone na właściwym formularzu, prawidłowo wypełnionym, czy jest podpisane oraz czy załączono do niego wszystkie dokumenty wymagane do objęcia towaru procedurą celną. Jeżeli zgłoszenie spełnia określone wyżej wymogi, organ celny zobowiązany jest je przyjąć. Jeżeli zgłoszenie nie odpowiada wymogom formalnym, organ celny odmawia jego przyjęcia. Odmowa przyjęcia nie jest weryfikacją zgłoszenia celnego, a jedynie oceną jego kompletności. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Dopiero po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji. Weryfikacja może rozpocząć się niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia w trybie art. 70 § 1 Kodeksu celnego, czyli przed zwolnieniem towaru, albo też w trybie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, po zwolnieniu towaru. Weryfikacja zgłoszenia celnego polega na ocenie materialnej treści dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz danych zawartych w tym zgłoszeniu, a więc np. faktury, świadectwa pochodzenia, certyfikatu towaru, wskazanego przez zgłaszającego kodu PCN, stawki celnej itp. Decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe może być wydana, jeżeli nie upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Decyzja może być wydana w oparciu o te same dokumenty, które strona przedstawiła w zgłoszeniu celnym, jeżeli organ celny wykaże że w oparciu o te dokumenty należało np. zastosować inną stawkę celną, inny kod PCN, inaczej określić wartość celną.

Jednakże, jeżeli weryfikacja dotyczy klasyfikacji taryfowej, organ celny powinien uwzględniać, czy i na ile zgłaszający mógł zastosować w zgłoszeniu celnym prawidłowy kod PCN, to znaczy, czy obowiązujące przepisy dotyczące klasyfikacji (tzn. regulacje zawarte bezpośrednio w Taryfie celnej, Wyjaśnienia do taryfy celnej, ewentualnie regulacje zawarte w innych przepisach), są na tyle precyzyjnie sformułowane, że umożliwiały zgłaszającemu, przy zachowaniu należytej staranności, prawidłowo zaklasyfikować towar, a także, czy wcześniejsze działania organu celnego nie przyczyniły się do zastosowania przez zgłaszającego nieprawidłowej klasyfikacji taryfowej towaru.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do wydania decyzji o odmiennej niż w zgłoszeniu, klasyfikacji taryfowej towaru.

Klasyfikacja taryfowa towaru o nazwie "bazowy koncentrat: cytrynowy, ananasowy" nie wynika wprost z przepisów prawa. Organ celny pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na zawartości w składzie produktu między innymi kwasku cytrynowego, witaminy C, olejku esencjonalnego, nie uzasadniając, dlaczego zawartość tych składników przesądza o klasyfikacji do kodu PCN 2106 90 98 0. Organ drugiej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na całkowicie odmiennych przesłankach. Powołał się mianowicie na Kodeks praktyki do oceny soków i nektarów z owoców i warzyw Unii Europejskiej, stosowany w Unii Europejskiej. Powoływanie się w decyzji na dokument (powołany wyżej Kodeks), ustanowiony przez Stowarzyszenie Przemysłu Soków i Nektarów z Owoców i Warzyw Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, który nie był przyjęty do stosowania w Polsce, budzi wątpliwości. Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, że w sytuacji braku legalnej definicji pojęć, dopuszczalne jest korzystanie przez organ orzekający z innych źródeł wiedzy, np. słowników, encyklopedii czy też innych tego rodzaju publikacji. Jednakże powołanie na takie źródła powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w decyzji administracyjnej.

W ocenie sądu takie postępowanie organów celnych narusza zasadę z art. 121 § 1 Ordynacji Podatkowej.

Należy ponadto zwrócić uwagę na fakt, iż produkt będący przedmiotem sporu był przywożony przez skarżącą od kilku lat. Prawidłowa klasyfikacja towaru została po raz pierwszy wskazana w piśmie Głównego Urzędu Ceł z dnia 18.01.2000 r., na pytanie Urzędu Celnego w Warszawie z dnia 10 marca 1999 r. Zatem ustalenie prawidłowej klasyfikacji towaru zajęło organowi 10 miesięcy i zostało dokonane już po zgłoszeniu celnym będącym przedmiotem niniejszej sprawy.

Reasumując, w ocenie sądu organy celne są jedynym organem uprawnionym do ustalania prawidłowej klasyfikacji taryfowej towaru. Jednakże, co do zasady, jeśli prawidłowa klasyfikacja nie wynika wprost z przepisów prawa i do jej ustalenia niezbędne jest powoływanie się na inne źródła wiedzy, klasyfikacja powinna być stosowana do zgłoszeń celnych przyjmowanych po dniu, w którym organy celne ustaliły prawidłową klasyfikację towaru.

Należy ponadto stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza również przepis art. 222 § 4 Kodeksu celnego dotyczącego poboru odsetek wyrównawczych. Zawarte w sentencji decyzji utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną stwierdzenie iż "pobór i kwotę odsetek wyrównawczych określi Wydział Finansowy..." nie odpowiada wymaganiom art. 210 Ordynacji podatkowej. Jest to zapis ujęty w formie informacyjnej późniejszego wyliczania kwoty odsetek w drodze czynności materialno-technicznej przez Wydział Finansowy Izby Celnej w [...]. W ocenie Sądu, decyzja wymiarowa nie musi zawierać wyliczenia konkretnej kwoty należnych odsetek, ale powinna zawierać rozstrzygnięcie o tym, że odsetki są należne, według jakich zasad powinny być obliczone oraz wskazywać początkową datę ich naliczania wraz ze wskazaniem daty końcowej. Ponadto, stosownie do postanowień art. 222 § 4 Kodeksu celnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej. Ta przesłanka także powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w decyzji wymierzającej odsetki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów merytorycznych skutkujących wadliwością rozstrzygnięć, dlatego opierając się na art. treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że niniejsze orzeczenie jest prawomocne od 28 sierpnia 2004 r.