Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1142/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: article: art. 68
journal: Dz.U. 2016 poz 186
law: Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak sędzia del. WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant asystent sędziego Aneta Kolarz-Kucięba po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej "[...] " sp. j. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2762/17 w sprawie ze skargi "[...] " sp. j. z siedzibą w L. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 772/17 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 772/17; 2. uchyla decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...]; 3. zasądza od Rzecznika Praw Pacjenta na rzecz "[...] " spółka jawna z siedzibą w L. kwotę 5.500 (pięć tysięcy pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 31 stycznia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2762/17 oddalił skargę "[...]" Sp. j. z siedzibą w L. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt VII SA/a 772/17.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 czerwca 2017 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 772/17 oddalił skargę "[...]" Sp.j. z siedzibą w L. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 50.000 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w ustawowym terminie i opiera się na ustawowych podstawach wznowienia postępowania przewidzianych w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 czerwca 2017 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 772/17. Pełnomocnik skarżącej o wyroku dowiedziała się w dniu 10 listopada 2017r., skarga o wznowienie została wniesiona w dniu 30 listopada 2017r. ( data nadania w urzędzie pocztowym), a więc z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 277 p.p.s.a.

Sąd I instancji wskazał, że przesyłka zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy w dniu 20 czerwca 2017 r. kierowana do pełnomocnika skarżącej spółki radcy prawnego [...] na niekwestionowany adres ul. [...], [...]L., wróciła z adnotacją o podwójnej awizacji w dniach 2 maja i 10 maja 2017 r. (zwrot nastąpił w dniu 17 maja 2017 r.). W konsekwencji, zawiadomienie zostało uznane za doręczone z dniem 16 maja 2017r. na podstawie art. 73 p.p.s.a, który stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Wbrew zarzutom skargi o wznowienie, zawiadomienie zawiera informację o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, co czyni nieuprawnionym zarzut, iż Sąd z naruszeniem art. 73 p.p.s.a uznał przesyłkę za doręczona prawidłowo. Z przedłożonych do skargi o wznowienie pism Naczelnika Urzędu Pocztowego L. 1 z [...] i [...] listopada 2017 r., wynika, że przedmiotowa przesyłka została awizowana w dniu 2 maja 2017r. i jako taka zwrócona do Urzędu Pocztowego UP L. 1 po nieudanej próbie doręczenia w tym samym dniu. Jednocześnie w piśmie tym wskazano, że przesyłka została zarejestrowana na : [...] K.A. ul. [...] , [...]L. i na ten adres zostało przekazane powtórne zawiadomienie informujące o możliwości odbioru przesyłki. W piśmie z dnia [...] listopada 2017r. Naczelnik Urzędu Pocztowego L. 1 informuje, że w dniu 17 maja 2017r. nastąpił zwrot przesyłki do nadawcy. Ta ostatnia informacja pozostaje w sprzeczności z danymi z pisma tego samego urzędu z dnia [...] listopada 2017r. informującego, iż "nie odnotowano takiego przypadku, by nastąpił zwrot przesyłki adresowanej na imię i nazwisko pełnomocnika oraz adres Kancelarii radcy Prawnego ul. [...],[...] L.". Jeśli prawdziwa jest okoliczność, iż drugie awizo nastąpiło pod inny adres niż wskazany przez nadawcę na przesyłce, to okolicznością bezsporną jest brak jakiejkolwiek informacji na ten temat, która mogłaby spowodować uzasadnioną wątpliwość Sądu co do prawidłowości zastosowania art. 73 p.p.s.a. Zarzut pozbawienia strony możliwości obrony jej praw należy zawsze badać z odniesieniem się do konkretnych okoliczności sprawy. Pomimo braku zawinienia Sądu w prawidłowości doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy w dniu 20 czerwca 2017 r., Sąd uznaje, iż strona pozbawiona została w tej sytuacji możności działania i nie mogła dochodzić obrony swych praw w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Zasadnym zatem było wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2017 r.w sprawie o sygn. VII SA/Wa 772/17. Powoduje to konieczność ponownego rozpoznania zarzutów zawartych w skardze na decyzje Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej lecz jedynie w zakresie objętym wznowieniem-jak zostało to wyżej wykazane. Pełnomocnik skarżącej spółki na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018r. nie przedstawiła żadnego dodatkowego zarzutu ani uzasadnienia zarzutów wcześniej wskazanych których nie obejmowała skarga z dnia 27 lutego 2017r. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] lutego 2017r.znak [...] w przedmiocie nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 50.000 zł z tytułu niepodjęcia działań niezbędnych do zaniechania stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta w terminie określonym decyzją Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] czerwca 2016r. znak [...], a które to zarzuty zostały uznane za nieuzasadnione przez Sąd, który wyrokiem z dnia 20 czerwca 2017 r. w sprawie VII SA/Wa 772/17 oddalił skargę " [...]" Sp.j. z siedzibą w L.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż przedmiotowa skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Rzecznik Praw Pacjenta (znak: [...]) uznał praktyki stosowane przez "[...]" Spółka Jawna z siedzibą w L., polegające na udostępnianiu osobom uprawnionym dokumentacji medycznej jedynie po potwierdzeniu jej odbioru własnoręcznym podpisem (§ 33 pkt 6 "Regulaminu Organizacyjnego Przychodni W."), mające na celu ograniczenie prawa pacjentów do dokumentacji medycznej, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. I i 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, za naruszające zbiorowe prawa pacjentów i nakazał jej zaniechanie. Dodatkowo w powyższej decyzji zobowiązał skarżącą do usunięcia skutków naruszenia zbiorowych praw pacjentów poprzez poinformowanie każdego z pacjentów, który złożył w Spółce wnioski o udostępnienie dokumentacji medycznej w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 11 maja 2016 r. o zmianie zasad udostępniania dokumentacji medycznej w wyniku usunięcia w nim zapisu dotyczącego wymogu formy pisemnej dla potwierdzenia odbioru dokumentacji medycznej, w nieprzekraczalnym terminie 30 dni. Jednocześnie zobowiązał skarżącego do złożenia informacji o stopniu realizacji działań niezbędnych do zaniechania stosowania opisanych praktyk oraz niezbędnych do usunięcia skutków tych naruszeń w nieprzekraczalnym terminie 30 dni oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżąca spółka w terminie 30 dni nie przekazała organowi wymaganych powyższa decyzją informacji. Jak wynika z notatki urzędowej sporządzonej przez pracownika organu skontaktował się on w dniu 30 listopada 2016r, telefonicznie z pracownikiem spółki , uzyskując informację ,że odbiór dokumentacji medycznej nadal wymaga potwierdzenia własnoręcznego podpisu pacjenta. Również z pisma pacjenta [...] z dnia [...] listopada 2016r. skierowanego do organu wynika, że nie otrzymał on żadnej informacji od skarżącej spółki o zmianie zasad udostępniania dokumentacji medycznej. Podstawę formalnoprawną decyzji stanowił art. 68 ustawy, zgodnie z którą Rzecznik nakłada na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych albo organizatora strajku, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 500.000 złotych w przypadku niepodjęcia działań określonych w decyzji, o której mowa w art. 64 ust. 1, w terminie w niej wskazanym. Działania określone w ww. decyzji mają na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Nie podporządkowanie się nakazowi zaniechania naruszeń wskazanych w decyzji, o której mowa w art. 64 ust. 1 ustawy, w szczególności w wyniku kontynuacji bezprawnego stanu, powoduje obowiązek po stronie Rzecznika Praw Pacjenta, nałożenia kary pieniężnej na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych albo organizatora strajku. Celem tego przepisu jest zapewnienie pacjentom należytego poziomu ochrony ich praw przed naruszeniami ze strony ww. podmiotów. Sankcja zastosowana przez Rzecznika Praw Pacjenta powinna skutecznie odstraszać potencjalnych naruszycieli praw pacjentów oraz powinna być odpowiednio surowa. Podstawą nałożenia kary pieniężnej na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych na podstawie art. 68 ustawy, jest niepodjęcie działań określonych w decyzji, o której mowa w art. 64 ust. 1, w terminie w niej określonych. Podmiot leczniczy miał trzydzieści dni na poinformowanie Rzecznika Praw Pacjenta o stopniu realizacji działań niezbędnych do zaniechania stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów. W powyższym terminie do Biura Rzecznika Praw Pacjenta nie wpłynęła żadna informacja. Spółka nie podjęła działań mających na celu wykonanie nakazu zaniechania stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów określonych w decyzji Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] czerwca 2016r. Zgodnie z art. 70 ustawy przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 68 i 69, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Rzecznik Praw Pacjenta przy ustaleniu wysokości kary może również uwzględnić przychód podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, gdyż przepis zawiera otwarty katalog powyższych przesłanek. Dlatego też Rzecznik Praw Pacjenta ustalił, iż w okresie styczeń- listopad 2016 r. Przychodnia z tytułu realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia osiągnęła przychód w wysokości: 1 090 464 złotych. W świetle powyższych okoliczności wysokość kary ustalono na kwotę 50 000 złotych. Nałożona kara pieniężna mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 68 ustawy i jednocześnie stanowi 4,5 % przychodu z tytułu realizacji umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej osiągniętego przez Przychodnię w 2016 r. oraz 10 % wysokości możliwej do wymierzenia kary maksymalnej. Sąd I instancji wskazał, że przy ustaleniu wysokości kary pieniężnej Rzecznik Praw Pacjenta uwzględnił przesłanki określone w art. 70 ww. ustawy, w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów, zarzuty niniejszej skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Odnosząc się do wniosku skarżącej zgłoszonego w skardze o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków [...] i [...],należy wskazać, że ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zna instytucji dowodu z zeznań świadków, a art. 106 § 3 tej ustawy stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgodnie z art. 106 p.p.s.a Sąd orzeka na podstawie "akt sprawy" organu administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie zostało zaskarżone do Sądu. Oznacza to, że podstawą orzekania przez sąd jest cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach. W postępowaniu przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 282 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

"[...]" Sp.j. z siedzibą w L. wniosła skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie art. 281 p, p. s. a. oraz art. 282 § 2 p. p. s. a. przez połączenie badania dopuszczalności wznowienia postępowania z rozpoznaniem sprawy i w konsekwencji wydanie wyroku oddalającego skargę o wznowienie, pomimo iż podstawą wznowienia była nieważność postępowania spowodowana pozbawieniem strony możliwości obrony swoich praw w toczącym się postępowaniu, o której mowa w art. 271 pkt 2) p. p. s. a., co skutkowało pozostawieniem w obrocie prawnym wyroku z dnia 20.06.2017 r. wydanego sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 772/17 chociaż zapadł on w postępowaniu obarczonym wadą nieważności postępowania, która ze swej istoty winna wiązać się z eliminacją rozstrzygnięcia z obrotu prawego;

2. naruszenie art. 160 p. p. s. a. w zw. z art. 281 p.p.s.a. przez nie wydanie postanowienia o połączeniu badania dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania z ponownym rozpoznaniem sprawy, co w ocenie Skarżącej winno mieć miejsce z uwagi na brzmienie art. 281 p.p.s.a., co mogło mieć wpływ na utrzymanie w obrocie prawnym rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu obarczonego wadą nieważności.

Ponadto, z daleko idącej ostrożności, w odniesieniu do ustaleń zawartych w Wyroku co do rozpoznania skargi, w przypadku nieuwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów o których mowa w pkt 1 i 2 powyżej, na podstawie art. 174 pkt 1) i 2) p, p. s. a. zarzucono:

3. naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię tj. art. 70 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2016 r. poz. 186 z późn. zm.) w zw. art. 68 u. p. p. poprzez przyjęcie, że skoro powolany przepis konstruuje otwarty katalog przesłanek branych pod uwagę przy określeniu wymiaru kary pieniężnej dopuszczalne jest oparcie się przez Organ wyłącznie na wysokości przychodu Skarżącej, a zatem przyjęcie pełnej dowolności Organu w zakresie wyboru jednostkowej przesłanki ustalenia wymiaru kary bez konieczności uwzględnienia całokształtu okoliczności;

4. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p. p. s. a. w zw. z art. 65 u.p.p. i art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez uznanie, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i przyjęcie, że zgromadzony material uprawniał Organ do obciążenia Skarżącej karą pieniężną w wysokości 50.000 zł w sytuacji, gdy Organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny oraz określił wysokość kary wyłącznie w relacji do przychodów, z pominięciem kryteriów obiektywnych, przyjmując jako okoliczności obciążające okoliczności stanowiące ogólną podstawy nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 68 i art. 70 u.p.p., ponadto dokonując błędu matematycznego w swoich wyliczeniach, a także, braku ustalenia wystąpienia negatywnych skutków dla pacjentów i nie stwierdzenia braku umyślności działania.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Rzecznik Praw Pacjenta wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Postawione zarzuty w skardze kasacyjnej wymagają usystematyzowania w zakresie ich zasadności. Rozpoznając sprawę w zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez kolejność czynności postępowania w sprawie wznowienia postępowania sądowoadministarcyjnego w pierwszej kolejności wymaga rozważenia zarzut naruszenia art. 160 w związku z art. 281 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi “Na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia postępowania i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia postępowania lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć dopuszczalność wznowienia z rozpoznaniem sprawy". W przeciwieństwie do regulacji w kodeksie postępowania cywilnego, w którym przez uchylenie art. 411 tego kodeksu w postępowaniu cywilnym przestało obowiązywać dwuetapowe postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania i doszło do rozszerzenia kognicji sądu badającego skargę o wznowienie na posiedzeniu niejawnym, ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wprowadziła tej zmiany. Przyjęte jest zatem połączenie badania dopuszczalności wznowienia postępowania z rozpoznaniem sprawy. Takie połączenie nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby wpłynąć w sposób istotny na wynik sprawy, a wprost przeciwnie w pełni odpowiada istocie wznowienia postępowania, które ma otworzyć możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, której rozpoznanie nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa. To właśnie połączenie badania dopuszczalności wznowienia postępowania i rozpoznanie sprawy na rozprawie zapewnia pełny udział stronom. Nie wydanie odrębnego postanowienia w sprawie połączenia, które nie podlega zaskarżeniu nie stanowi naruszenia przepisów prawa mających wpływ na wynik sprawy. Zarzut zatem naruszenia art. 160 w związku z art. 281 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest zasadny.

Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 281 i art. 282 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymaga rozważenia w związku z ustawowymi przesłankami wznowienia postępowani wyliczonymi w art. 271 oraz art. 272 i art. 273 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według art. 282 § 2 “Po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd oddala skargę o wznowienie albo ją uwzględnia stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie lub uchyla zaskarżone orzeczenie i skargę odrzuca lub postępowanie umarza". W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że art. 282 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przystosowany jest w pełni do podstaw wznowienia postępowania określonych mianem restytucyjnych, wyliczonych w art. 272 i art. 273 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeżeli okaże się, że zaistniała przesłanka wznowienia postępowania nie miała wpływu na treść orzeczenia sąd oddala skargę, w razie zaś gdy przyczyna wznowienia miała wpływ na treść orzeczenia skargę o wznowienie uwzględnia stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że art. 282 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można zastosować do wznowienia postępowania na podstawie przesłanki nieważności, jeżeli w sprawie w wyniku rozpoznania ponownego dojdzie do ustalenia, że nie ma podstaw do przyjęcia odmiennej treści rozstrzygnięcia sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 1770/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1260/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2017 r. sygn. II FSK 379/17). Zarzut zatem naruszenia art. 281 oraz art. 282 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymaga rozpoznania w związku z zarzutami naruszenia art. 65 w związku z art. 70 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Według art. 68 "Rzecznik nakłada na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych (...), w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 500 000 złotych w przypadku niepodjęcia działań określonych w decyzji, o której mowa w art. 64 ust. 1, w terminie w niej wskazanym". W sprawie poza sporem jest stwierdzenie naruszenia przed podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych praw pacjentów oraz zobowiązania do usunięcia stwierdzonych naruszeń. Przesłanką, której wystąpienie daje podstawy do wymierzenia kary pieniężnej jest niepodjęcie działań określonych w decyzji. Decyzja nakładająca na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych obowiązuje w obrocie prawnym. Poza sporem jest, że obowiązki nałożone na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych nie zostały w wyznaczonym terminie wykonane. Spełniona została przesłanka wymierzenia kary pieniężnej.

Według art. 70 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta "Przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 68 i 69, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy". Przepis ten stanowiąc o wartościach, które przesądzają o ustaleniu wysokości kary nie zamyka ich wyliczenia, oznacza to, że w tym zakresie mają zastosowanie wartości wynikające z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyznaczających reguły wykładni norm materialnego prawa administracyjnego. Takie reguły wykładni wyznacza art. 7 in fine kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi o uwzględnieniu dwóch wartości: interesu społecznego i słusznego interesu indywidualnego, przy czym nie przyjmuje się prymatu interesu społecznego, a wyważenie słusznego interesu w sprawie. Przy ustaleniu wysokości kary pieniężnej nie można uwzględnić wyłącznie formalistycznej oceny niewykonania decyzji o naruszeniu praw pacjentów. Wymaga to uwzględnienia również interesu indywidualnego skarżącej. Nie można bowiem uznać za uwzględnienie indywidualnego interesu, przy miarkowaniu wysokości kary, wyłączne uwzględnienia wysokości przychodu podmiotu leczniczego. Takie rozpoznanie w oparciu o przychód z tytułu umów z NFZ nie indywidualizuje miarkowania wysokości kary pieniężnej. Dla wysokości kary pieniężnej okolicznością faktyczną, którą organ obowiązany jest uwzględnić należy przyjąć wysokość dochodu. Indywidualizuje to w dostatecznym stopniu wartość miarkującą dolegliwość kary pieniężnej. Podmiot leczniczy dla realizacji w takim ujęciu miarkowania kary pieniężnej powinien podjąć ochronę, w pełni przedstawiając swoją sytuację co do wysokości dochodu.

Z wartości, do których odsyła art. 70 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wynika reguła miarkowania przy ustaleniu wysokości kary pieniężnej. Oznacza to uwzględnienie wysokości dochodu, który stanowi o realnej sytuacji podmiotu leczniczego, a równocześnie spełnia funkcje przypisane karze pieniężnej. Rzecznik Praw Pacjenta naruszył zatem art. 70 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, a ma to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Rozpoznając skargę o wznowienie postępowania Sąd obowiązany był rozpoznać zgodność z prawem decyzji Rzecznika Praw Pacjenta z [...] lutego 2017 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 50.000 zł. W skardze na tę decyzję i dołączonych materiałów wynikały istotne okoliczności faktyczne co do wysokości dochodu. Sąd nie uwzględnił w rozpoznaniu postawionych w skardze zarzutów przyjmując za podstawę wymierzenia kary pieniężnej przychód. Zasadnie zatem w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieustalenie prawidłowo stanu faktycznego sprawy. Oddalenie skargi o wznowienie postępowania nie było zasadne skoro organ zarówno naruszył przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy przy uwzględnieniu, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając przedmiot sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o kosztach postępowania sądowego.