Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 122/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie bezczynności lub przewlekłości
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 65 par. 1, art. 35
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody P. do rozpoznania wniosku J. S. z dnia [...] lipca 2020 roku; 2. stwierdza, że w sprawie wystąpiła bezczynność Wojewody P.; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego; 4. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego J. S. kwotę 597,00 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W skardze z dnia [...] sierpnia 2020r. J. S. zarzucił Wojewodzie P. bezczynność w rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu [...] lipca 2020r. dotyczącego zameldowania na pobyt stały pod adresem zamieszkania w G. przy ulicy [...]. Wskazał, że Wojewoda P. wystosował do wnioskodawcy w dniu [...] lipca 2020r. jedynie pismo informacyjne o braku swojej właściwości do załatwiania spraw meldunkowych oraz niemożliwości przekazania wniosku organowi wykonawczemu gminy G., wskazanej jako właściwa w treści wniosku o zameldowanie, z uwagi na fakt nieutworzenia takiej gminy. Zdaniem skarżącego niezałatwienie wniosku w terminie naruszyło: art. 35 § 1 i 2 względnie art. 35 § 3 K.p.a. poprzez niedokonanie czynności przewidzianej prawem bez zbędnej zwłoki, art. 8 § 1 w związku z art. 6 oraz 40 § 2 K.p.a. poprzez załatwienie sprawy pismem informacyjnym nieposiadającym formy przewidzianej prawem i z niedopuszczalnym wskazaniem jako adresata pisma osoby pełnomocnika dla doręczeń, art. 5 ust. 1 lit. f w związku z art. 24 ust. 1 i art. 32 Rozporządzenia Parlament Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.U.UE.L.2016.119.1 – zwanego "RODO") poprzez skierowanie pisma informacyjnego do pełnomocnika dla doręczeń z załączeniem wykazu wszystkich wnioskodawców, co doprowadziło do ujawnienia ich danych osobowych, art. 12 K.p.a. poprzez podjęcie działań nieprowadzących do prawidłowego załatwienia sprawy tj. posługiwanie się środkami nieprzewidzianymi prawem. Skarżący wniósł o zobowiązanie Wojewody P. do wydania aktu albo do dokonania czynności dotyczącej zgłoszenia pobytu stałego w terminie 14 dni od zwrotu akt sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skargę poprzedziło ponaglenie złożone do Wojewody P., skierowane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jak wynika z akt sprawy ponaglenie zostało rozpatrzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] września 2020r. postanowieniem ( nr [...]) stwierdzającym przewlekłość postępowania Wojewody P.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi wskazując na niezasadność skierowania do niego wniosku o zameldowanie jako do pełnomocnika do spraw utworzenia Gminy G. ze wskazaniem, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2015r. w sprawie utworzenia gminy S. i gminy G. (Dz. U. z 2015., poz.1085) zostało uchylone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2015r. (Dz. U. z 2015r., poz. 2312), co spowodowało, że nie dokonała się zmiana w systemie podziału terytorialnego kraju i nie doszło do powstania Gminy G. a pełnomocnik do spraw utworzenia tej gminy zakończył swoją działalność z dniem 31 grudnia 2015r. Podał także, że nie było możliwe przekazanie wniosku o zameldowanie do organu wykonawczego nieutworzonej gminy G., o czym wnioskodawca został poinformowany pismem z [...] lipca 2020r. wysłanym do pełnomocnika dla doręczeń wskazanego we wniosku wraz z danymi przetwarzanymi przez organ. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że po ponownej analizie wniosku uwzględniając treść art. 28 ustawy o ewidencji ludności, wniosek skarżącego pismem z dnia [...] sierpnia 2020r. został przekazany do załatwienia właściwemu organowi – Burmistrzowi Gminy S., w której to gminie położone jest miejsce stałego pobytu skarżącego pod adresem zameldowania: G. ulica [...]. Wojewoda nadmienił, że właściwy rzeczowo i miejscowo Burmistrz Gminy S. wydał w dniu [...] września 2020r. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszenia pobytu stałego skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym może być rozpoznana w trybie uproszczonym sprawa, w której przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego.

Skarga została uznana za zasadną albowiem do załatwienia sprawy w sposób wymagany przepisami procedury administracyjnej doszło już po złożeniu skargi do sądu i z naruszeniem terminów załatwienia sprawy określonych kodeksem postępowania administracyjnego.

Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usunięcie przeszkody do wydania decyzji (vide: T. Woś, H. Knysiak – Molczyk , M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005).

Terminy załatwiania spraw administracyjnych określają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Jak stanowi § 2 art. 35 K.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei zgodnie z § 3 art. 35 K.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania, przy czym – stosownie do treści § 4 art. 35 K.p.a. – przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3.

Bezspornym jest, że wniosek skarżącego J. S. złożony do Wojewody P. a zawierający żądanie dokonania czynności materialno – technicznej zameldowania pod adresem wskazanym we wniosku, wpłynął do Wojewody w dniu 9 lipca 2020r. Bezspornym również jest, że stosownie do treści art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010r.o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019r., poz. 1397 ze zm.) organem właściwym do zameldowania jest organ gminy, na którego obszarze położona jest nieruchomość, na której znajduje się budynek zamieszkiwany przez osobę spełniającą obowiązek meldunkowy. W przypadku zatem skarżącego zamieszkującego w budynku usytuowanym na nieruchomości położonej w Grabówce, właściwym w sprawach meldunkowych organem jest Burmistrz Gminy S.. Bezspornym jest także to, że Gmina G. wskazana przez skarżącego we wniosku jako właściwa dla położenia miejsca stałego pobytu, nie została utworzona. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2015r. w sprawie utworzenia gminy Szczawa i gminy G. (Dz. U. z 2015., poz.1085) zostało bowiem uchylone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2015r. (Dz. U. z 2015r., poz. 2312), co spowodowało, że nie dokonała się zmiana w systemie podziału terytorialnego kraju i nie doszło do powstania Gminy G. a pełnomocnik do spraw utworzenia tej gminy (Wojewoda P.) zakończył swoją działalność z dniem 31 grudnia 2015r. Adresat zatem wniosku o zameldowanie od momentu złożenia wniosku był organem niewłaściwym rzeczowo i miejscowo do jego rozpatrzenia i musiał być znany Wojewodzie organ właściwy do rozpatrzenia wniosku (rzeczywista gmina miejsca położenia nieruchomości zamieszkiwanej przez skarżącego). Pismo informacyjne z [...] lipca 2020r. nie załatwiło sprawy zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w procedurze administracyjnej.

Stosownie bowiem do treści art. 65 § 1 K.p.a. w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, jest w sprawie niewłaściwy, niezwłocznie przekazuje podanie do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Formalne przekazanie przez Wojewodę P. podania skarżącego właściwemu do rozpatrzenia organowi nastąpiło dopiero [...] sierpnia 2020r. z jednoczesnym zawiadomieniem skarżącego o powyższej czynności. Od daty wpływu wniosku od daty załatwienia sprawy minął ponad miesiąc w sytuacji, gdy przekazanie podania właściwemu nie wymagało przeprowadzania postępowania wyjaśniającego a świadomość braku swojej właściwości w sprawie była po stronie Wojewody oczywista. Sformułowanie "bez zbędnej zwłoki", o którym mowa w art. 35 § 1 oznacza zakaz nieuzasadnionego przedłużania postępowania K.p.a. i powinność dążenia przez organ do niezwłocznego załatwienia sprawy. Niezwłocznemu załatwieniu podlegają sprawy, których stan faktyczny i prawny może być od razu wiarygodnie ustalony przy wszczęciu postępowania na podstawie istniejącego materiału dowodowego. Materiał dowodowy tworzą bowiem dowody dostarczone przez stronę wraz z żądaniem wszczęcia postępowania, fakty notoryjne (notoria powszechne i urzędowe), które stosownie do art. 77 § 4 K.p.a. nie wymagają dowodu oraz dane z ewidencji, rejestrów i z innych materiałów gromadzonych z urzędu przez organ administracji. Załatwienie sprawy z wniosku skarżącego nastąpiło już po złożeniu skargi do sądu administracyjnego, co uzasadnia stwierdzenie, że do bezczynności organu doszło. W sytuacji bowiem załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, sąd umarza postępowanie wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Nie zwalnia to jednak sądu z obowiązku orzekania, czy do bezczynności organu (lub przewlekłości postępowania organu) doszło stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani od oceny charakteru bezczynności lub przewlekłości postępowania stosownie do treści art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd nie dopatrzył się rażącego charakteru bezczynności organu. Samo przekroczenie terminu załatwienia sprawy nie świadczy o rażącym charakterze opóźnienia. Należy bowiem mieć na uwadze negatywne skutki dla strony przekroczenia terminu załatwienia sprawy, których nie sposób dopatrzeć się w sprawie niniejszej. Skarżący był osobą zameldowaną pod adresem wskazanym we wniosku o zameldowanie, więc przekazanie wniosku do załatwienia właściwemu organowi z czterotygodniowym opóźnieniem, obiektywnie nie mogło mu szkody wyrządzić. Jak wynika z akt administracyjnych zaniechanie formalnego przekazania sprawy niezwłocznie nie było celowe ale wynikało z błędnego przekonania, że nieutworzenie gminy G., wskazanej w formularzu zgłoszenia zameldowania, jest równoznaczny z brakiem organu, któremu wniosek należy przekazać. Ponadto, zdaniem sądu, okres zaniechania Wojewody nie był długotrwały.

Brak przymiotu rażącego naruszenia prawa przy stwierdzonej bezczynności organu wykluczył orzekanie z urzędu o nałożeniu grzywny a strona o nałożenie grzywny nie wnosiła.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji (art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3, § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konsekwencją uwzględnienia skargi było – stosownie do treści art. 200 w związku z art. 210 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, na które złożył się wpis od skargi (100 złotych), koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika (480 złotych) oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa (17 złotych).