Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1127/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 136, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 54 ust. 1, art. 51 ust. 1, art. 51a ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 5 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2013 roku sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie umieszczenia w domu pomocy społecznej oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.) oraz z art. 54 ustawy z dnia 12 marca 2009r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 ze zm., powoływana także jako ustawa), po rozpatrzeniu odwołania H. S. od decyzji Burmistrza A. z dnia [...], nr [...], o odmowie przyznania pomocy w formie umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W toku postępowania ustalono, iż wnioskiem z dnia 1 czerwca 2012r. H. S. zwrócił się do organu o skierowanie go do Domu Pomocy Społecznej z uwagi na brak możliwości radzenia sobie samodzielnie i brak możliwości opieki ze strony rodziny.

Rozpatrując powyższy wniosek organ I instancji stwierdził, iż wnioskodawca ma przyznany umiarkowany stopień niepełnosprawności od dnia 20 listopada 2008r. (Nr [...]), a w orzeczeniu stwierdzono, że ww. nie wymaga konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zalecono natomiast korzystanie z systemu wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki. Ponadto pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy w dniu 22 czerwca 2012r., z którego wynika, że wnioskodawca funkcjonuje samodzielnie. Pomaga mu bliska rodzina. Według oświadczenia matki – A. S., która mieszka na terenie posesji, pomaga ona wnioskodawcy w formie usługowej, żywieniowej oraz wspiera go życiowo. Również ojciec – I. S., jak wynika z jego oświadczenia pomaga synowi w postaci rzeczowej kupując mu żywność i opał. Oboje rodzice mają pozytywny stosunek do syna.

Wobec powyższego organ I instancji uznał, iż niezasadne byłoby umieszczenie H. S. w domu pomocy społecznej, ponieważ nie wykorzystano jeszcze możliwości jakie daje uczestnictwo w środowiskowym domu samopomocy, który spełnia swoje zadania jako ośrodek wsparcia. W ramach postępowania poinformowano wnioskodawcę, że może skorzystać ze wsparcia środowiskowego domu samopomocy oferującego pobyt dzienny od poniedziałku do piątku w godzinach 8-16 lub zapewnić pobyt tygodniowy od poniedziałku do piątku. W tym też czasie może uczestniczyć w programie terapeutycznym, korzystać z treningów umiejętności społecznych, treningów budżetowych, usług w zakresie samoobsługi oraz spożywać posiłki. W ocenie organu I instancji w przypadku H. S. pierwszeństwo mają inne możliwości pomocy np. system środowiskowego wsparcia, natomiast decyzja o umieszczeniu w domu pomocy społecznej jest zawsze, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ostatecznością. Ostateczność, powinna być poprzedzona oceną możliwości udzielenia pomocy osobie potrzebującej w jej środowisku lokalnym. Organ stwierdził tym samym, iż w przedmiotowej sprawie przedwczesne jest rozpatrywanie przesłanek określonych w art. 54 ust. 1 ustawy, gdyż prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej ma osoba wymagająca całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogąca samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Mając powyższe na względzie oraz na podstawie art. 104 i art. 108 K.p.a. oraz art. 3 ust. 3 i 4, art. 51 i art. 54 ust. 1, art. 106 ust. 1, 4, art. 110 ust. 7, ust. 8 ustawy o pomocy społecznej organ I instancji decyzją z dnia 29 czerwca 2012r. odmówił H. S. pomocy w formie umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej.

Od powyższej decyzji organu I instancji odwołanie wniósł H. S., który podniósł, iż w 2008r. został uznany za osobę niepełnosprawną chorą psychicznie, był dwukrotnie hospitalizowany. Wskazał też, iż jest zagrożony bezdomnością, mieszka u rodziny dla której jest ciężarem, jest osobą nieudolną, niewydolną finansowo, nie może podjąć zatrudnienia. W konkluzji wskazuje, iż mając na uwadze dobro społeczności lokalnej prosi o umieszczenie go w DPS bądź ŚDS, gdyż psycholog szpitalny stwierdził u niego uszkodzenie mózgu, a stan jej kondycji psychicznej oraz sprawności intelektualnej się pogarsza.

Po rozpatrzeniu odwołania H. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało je za zasadne i wskazaną na wstępie decyzją uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i sprawę przekazało temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na treść art. 6, art. 7, art. 77 § 1, i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 54 ust. 1 i 2, art. 56, art. 59 ust. 1-3 ustawy o pomocy społecznej, a także na orzecznictwo i piśmiennictwo doktryny wskazał, że pobyt mieszkańca w DPS poprzedza wydanie kilku decyzji administracyjnych. Pierwszą jest decyzja o skierowaniu do domu wydana przez organ gminy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej. Skierowanie do domu następuje na pisemny wniosek osoby zainteresowanej (chyba że podstawą skierowania jest orzeczenie sądu), złożony do ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania (lub pobytu) Z kolei o umieszczeniu w domu pomocy społecznej rozstrzyga w drodze decyzji organ gminy prowadzącej dom lub starosta powiatu prowadzącego daną placówkę. W przypadku regionalnych domów pomocy społecznej decyzje o umieszczeniu wydaje marszałek województwa. Jeżeli dom o zasięgu regionalnym finansowany jest wyłącznie z dochodów własnych samorządu województwa, wówczas marszałek województwa wydaje nie tylko decyzję o umieszczeniu, ale i o opłacie za pobyt. Decyzja o skierowaniu do placówki jest decyzją w sprawie przyznania świadczenia niepieniężnego w postaci pobytu i usług w domu pomocy społecznej (art. 36 pkt 2 lit. o) ustawy), zatem jej wydanie musi być poprzedzone wywiadem środowiskowym (art. 106 ust. 4 ustawy). Jego celem będzie ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby ubiegającej się o umieszczenie w domu pomocy społecznej (lub wymagającej pobytu w placówce). W szczególności wywiad powinien ustalić, czy występuje brak możliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania osoby zainteresowanej przez rodzinę i gminę. Dane zgromadzone w wywiadzie posłużą również do wydania rozstrzygnięcia w sprawie odpłatności za pobyt w placówce. Decyzja w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej powinna przede wszystkim rozstrzygać o przyznaniu lub nieprzyznaniu świadczenia określonego w art. 36 pkt 2 lit. o oraz o typie placówki, w której adresat decyzji powinien zostać umieszczony. Natomiast wskazanie konkretnego domu pomocy społecznej oraz określenie warunków pobytu powinno nastąpić w decyzji o umieszczeniu w placówce. Korzystanie z domu pomocy społecznej jest publicznym prawem podmiotowym. Przysługuje ono wówczas, gdy rodzina nie jest w stanie zapewnić osobie potrzebującej wymaganej opieki, a usługi opiekuńcze zapewniane przez gminę są niewystarczające. Bez wątpienia umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością i powinno być poprzedzone oceną możliwości udzielenia pomocy osobie potrzebującej w miejscu jej zamieszkania oraz wnikliwym zbadaniem jej sytuacji rodzinnej. Oczywistym jest też to, że skierowanie do domu pomocy społecznej wymaga m.in. oceny stanu zdrowia danego petenta. Przeto obowiązkiem organu w takim przypadku jest obowiązek skierowania osoby do odpowiedniego (właściwego) typu domu np. z uwagi na rodzaj posiadanego schorzenia.

Następnie Kolegium stwierdziło, iż z akt mniejszej sprawy wynikają sprzeczne ustalenia. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia 2 czerwca 2012r. wynika bowiem, że skarżący wymaga ze względu na stan zdrowia całodobowej opieki, gdy tymczasem podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego ustalono, że przy pomocy rodziny radzi sobie on w codziennym życiu. Równocześnie w wywiadzie środowiskowy zapisano, iż rodzina nie jest w stanie zapewnić stałej opieki i pomocy skarżącemu. Nie bez znaczenia jest tutaj stwierdzona u skarżącego choroba. Należy też zwrócić uwagę na to, że ze znajdujących się w aktach sprawy orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (z 2012r. i 2009r.) wynika, iż skarżący nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W związku z tym oraz w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a. Kolegium wskazało, iż organ I instancji ponownie rozpatrując niniejszą sprawę powinien w sposób jednoznaczny ustalić, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 54 ustawy, a co za tym idzie czy skarżący powinien zostać, czy też nie skierowany do DPS. Przy czym poczynione przez organ I instancji ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy, a potem w uzasadnieniu wydanej decyzji. Organ I instancji powinien zgromadzić odpowiedni materiał dowodowy i odwołując się do niego wykazać w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji okoliczności, które spowodowały wydanie decyzji odmownej. Równocześnie organ I instancji powinien odnieść się do przytoczonych przez skarżącego okoliczności i ocenić ich znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Poza tym organ I instancji powinien mieć na względzie to, że skierowanie do DPS, nie jest równoznaczne z umieszczeniem, a fakt spełniania przesłanek z art. 54 ustawy powinien skutkować wydaniem decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, który należy ustalić z uwagi na schorzenia na jakie cierpi skarżący.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] skargę do sądu administracyjnego wniósł H. S. powołując się na argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).

Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem zaskarżenia jest decyzja kasacyjna, zatem obowiązkiem Sądu jest przede wszystkim zbadanie, czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia nie narusza art. 138 § 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Aktualne brzmienie powołanego przepisu zostało nadane ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011r., Nr 6, poz. 18). Celem nowelizacji art. 138 § 2 K.p.a. było zwiększenie prymatu zasady merytorycznego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy nad wyjątkowym charakterem decyzji kasacyjnych. Administracyjne postępowanie odwoławcze powinno bowiem co do zasady zmierzać do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty przez organ odwoławczy.

Wydanie decyzji kasacyjnej w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a. możliwe jest zatem w przypadku łącznego wystąpienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, postępowanie przed organem I instancji, w którym wydana została zaskarżona decyzja prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania. Po drugie, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem gdy organ I instancji wcale nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo gdy wprawdzie zostało ono przeprowadzone, ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych oraz w przypadku naruszenia przepisów postępowania będących podstawą do wydania określonego rodzaju decyzji (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011r., str. 518-519).

Oznacza to, że wydanie decyzji kasacyjnej wymaga wykazania przez organ odwoławczy takiego naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozpoznać co do istoty. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być zatem podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 K.p.a. Żadne inne wady postępowania czy wady decyzji podjętej przez organ pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Wykładnia rozszerzająca analizowanego przepisu jest niedopuszczalna.

Jeżeli natomiast dostrzeżone przez organ odwoławczy wady postępowania pierwszoinstancyjnego nie przekreślają możliwości rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a zebrany w sprawie materiał dowodowy wymaga jedynie uzupełniania w ograniczonym zakresie, wówczas organ II instancji zobligowany jest zastosować art. 136 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

W związku z powyższym treść art. 138 § 2 K.p.a. musi być odczytywana i interpretowana łącznie z przepisem art. 136 K.p.a., określającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego z przekroczeniem granic wynikających z art. 136 K.p.a. powodowałoby naruszenie opisanej wyżej zasady dwuinstancyjności (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 września 2010r., sygn. akt III SA/Łd 655/11).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja kasacyjna organu odwoławczego nie narusza art. 138 § 2 K.p.a., gdyż nienależyte wyjaśnienie przez organ I instancji wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy nie pozwala na rozstrzygnięcie jej co do istoty. Stanowi to uchybienie zasadom postępowania, ujętym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a nadto wyniki postępowania wyjaśniającego oraz podstawy rozstrzygnięcia nie znalazły odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, co narusza także 107 § 3 K.p.a.

Stosownie do art. 51 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze lub posiłek, świadczone w ośrodku wsparcia. Z kolei art. 51a. ust. 1 stanowi, iż ośrodkami wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi są: środowiskowy dom samopomocy lub klub samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi, zwanych dalej "uczestnikami", które w wyniku upośledzenia niektórych funkcji organizmu lub zdolności adaptacyjnych wymagają pomocy do życia w środowisku rodzinnym i społecznym, w szczególności w celu zwiększania zaradności i samodzielności życiowej, a także ich integracji społecznej. Natomiast zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Prowadząc zatem postępowanie w sprawie wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej organ obowiązany jest ustalić zakres koniecznej dla wnioskodawcy pomocy. Niezbędne jest w związku z tym ustalenie, że z jednej strony istnieją okoliczności kwalifikujące wnioskodawcę do umieszczenia w domu pomocy społecznej – wiek, choroba, niepełnosprawność – z drugiej strony organ winien ustalić, że nie jest w stanie zapewnić wnioskodawcy niezbędnej pomoc w formie usług opiekuńczych w niezbędnym zakresie. Należy pamiętać, że umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej jest rozwiązaniem ostatecznym i wymaga dokładnego zbadania okoliczności faktycznych, w celu dokonania oceny, czy osobie tej nie można udzielić pomocy w miejscu jej zamieszkania, bez konieczności opuszczania przez nią tego miejsca. Kwestiami mającymi istotne znaczenie w tej sytuacji są: stan zdrowia osoby, której dotyczy przedmiot sprawy, okoliczności środowiskowe, w których się znajduje, możliwość skorzystania przez nią z pomocy ze strony osób trzecich, w tym z usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, w zakresie zaspokajania jej podstawowych potrzeb. Nie jest również wykluczona sytuacja, kiedy to wnioskodawca korzysta już z pomocy w formie określonych usług opiekuńczych, ale jeżeli z ustaleń organu administracji wynika, że usługi te nie zaspokajają potrzeb wnioskodawczy w wystarczającym zakresie, to sam fakt korzystania z tych usług nie stanowi przesłanki negatywnej do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Konieczne jest zatem wskazanie, w jakim wymiarze pomoc w formie usług opiekuńczych będzie mogła być świadczona, a następnie czy ta pomoc zgodnie z zaleceniami lekarskimi okaże się wystarczająca w niezbędnym zakresie.

Jak słusznie zauważyło Kolegium dokonane przez organ I instancji ustalenia winny być przedmiotem ponownej dogłębnej analizy i oceny możliwości samodzielnego zaspokajania przez skarżącego potrzeb życia codziennego. Tymczasem zebrany materiał dowodowy uniemożliwia skonkretyzowanie rodzaju pomocy, którą należałoby uznać za niezbędną. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ I instancji ma możliwość zapewnienia skarżącemu określonych usług opiekuńczych w środowiskowym domu samopomocy, który spełnia swoje zadania jako ośrodek wsparcia. W ramach wsparcia środowiskowego domu samopomocy organ zaoferował skarżącemu pobyt dzienny od poniedziałku do piątku w godzinach 8-16 lub pobyt tygodniowy od poniedziałku do piątku. W tym też czasie możliwe jest uczestniczenie w programie terapeutycznym, korzystanie z treningów umiejętności społecznych, treningów budżetowych, usług w zakresie samoobsługi oraz spożywanie posiłków. Jednakże zasadniczą kwestią podlegającą wyjaśnieniu w przedmiotowej sprawie jest to, czy oferowane skarżącemu usługi opiekuńcze będą w stanie zaspokoić jego niezbędne potrzeby związane z chorobą psychiczną.

Rację należy zatem przyznać organowi odwoławczemu, który zauważył, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty prowadzą do przeciwstawnych wniosków. Mianowicie ze znajdujących się w aktach sprawy orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (z 2012r. i 2009r.) wynika, iż skarżący nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, natomiast z zaświadczenia lekarza psychiatry z dnia 1 czerwca 2012r. wynika, że skarżący wymaga ze względu na stan zdrowia całodobowej opieki oraz że powinien zostać skierowany do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych. Sprzeczne wnioski wynikają również z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych.

Z jednej bowiem strony wskazuje się, że skarżący przy pomocy rodziny radzi sobie w codziennym życiu (kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 22 czerwca 2012r.), gdy tymczasem w wywiadzie środowiskowym z dnia 2 czerwca zapisano, iż rodzina nie jest w stanie zapewnić stałej opieki i pomocy skarżącemu, a ponadto z uwagi na charakter schorzenia skarżący nie utrzymuje kontaktów z rodziną. W niniejszej sprawie nie można zatem mówić o wsparciu rodziny skarżącego tak, jak widzi to organ I instancji. Owszem pomoc jest, ale jest to pomoc doraźna taka, na jaką w danym czasie rodzina skarżącego może sobie pozwolić. Z akt sprawy nie wynika jednoznacznie, że pomoc ta ma charakter stały tym bardziej, że z materiału dowodowego wynika, że rodzina skarżącego również ma trudną sytuację materialną i nie zawsze członkowie rodziny skarżącego są w stanie zaspokoić własne niezbędne potrzeby.

Ponadto jak wynika z ustaleń organu I instancji skarżący mieszka w lokalu należącym do jego siostry, na poddaszu po byłym gołębniku, bez bieżącej wody zimnej i ciepłej, z łazienką na terenie posesji, ale nie w mieszkaniu. Mieszkanie skarżącego jest brudne i zaniedbane. Skarżący nie posiada podstawowych sprzętów gospodarstwa domowego, użycza pralki od rodziców. Nie bez znaczenia jest w tej sytuacji stwierdzona u skarżącego choroba, bowiem mieszkanie w takim miejscu może przyczynić się wyłącznie do jej pogłębienia.

Podkreślenia natomiast wymaga, że wbrew twierdzeniu organu I instancji skarżący nie odmówił proponowanej mu przez organ pomocy w formie usług opiekuńczych, ale uznał tę pomoc za niewystarczającą, gdyż nie oferuje mu ona opieki całodobowej – wywiad środowiskowy z dnia 22 czerwca 2012r. Poza tym sam fakt skierowania skarżącego do DPS nie oznacza przecież umieszczenia go w DPS od razu. Należy bowiem z jednej strony brać pod uwagę możliwość długiego oczekiwania na miejsce, z drugiej z kolei postępującą chorobę psychiczną.

Mając powyższe na uwadze należy dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Nie jest ona niekorzystna dla skarżącego, żadną miarą bowiem nie wynika z niej, że skarżący nie zasługuje na skierowanie do domu pomocy społecznej. W istocie jest ona podyktowana ochroną słusznego interesu skarżącego. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Ponownie prowadząc postępowania organ I instancji powinien dokonać ustaleń z uwzględnieniem powyższych wskazań, a następnie dokonać oceny, czy faktycznie w sprawie brak jest podstaw do skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej. Organ powinien zatem ustalić, jakie niezbędne potrzeby życiowe należy zapewnić skarżącemu w związku z jego chorobą, a dopiero w następnej kolejności ustalić, czy owe potrzeby będą możliwe do zaspokojenia przez sprawowanie opieki w formie proponowanych usług opiekuńczych oraz przy pomocy wsparcia najbliższego otoczenia.

a.tp.