Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2566/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-15 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w opłacie paliwowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2014 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił R. J. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

W dniu 16 grudnia 2014 r. wpłynął do Sądu sprzeciw R. J. (zwany dalej skarżącym) od ww. postanowienia.

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) postanowienie to straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku wskazał, iż nie osiąga dochodów, natomiast jego żona osiąga dochody w wysokości około 2-3 tys. zł miesięcznie z tytułu działalności gospodarczej. W uzasadnieniu podniósł, iż od 1 marca 2012 r. przebywa na urlopie bezpłatnym i nie pobiera wynagrodzenia za pracę, utrzymuje się dzięki pomocy najbliższej rodziny. Wyjaśnił, iż w 2013 r. nie osiągnął dochodu z innych źródeł, zaś w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu za 2013 r. widnienie dochód w wysokości 21.962,70 zł z uwagi na umorzenie przez bank zaległych odsetek od zaciągniętego kredytu. Dodatkowo wskazał, iż pozostaje z żoną w faktycznej separacji, a między małżonkami ustanowiona jest rozdzielność majątkowa, stąd też nie ma wiedzy co do zarobków małżonki, może jedynie je szacować w okolicy 2-3 tys. zł miesięcznie.

Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 18 listopada 2014 r. wezwano go do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz nadesłania określonych dokumentów.

Pismem z dnia 2 grudnia 2014 r. pełnomocnik wnioskodawcy wyjaśnił, iż skarżący nie posiada rachunków bankowych, lokat, oszczędności pieniężnych ani innego majątku o znacznej wartości. Wskazał, iż wnioskodawca nie prowadzi gospodarstwa domowego z innymi osobami, zaś jego żona, z którą posiada rozdzielność majątkową, odmówiła udostępnienia wnioskodawcy swoich dokumentów finansowych. Dodatkowo podniósł, iż wnioskodawca nie jest w stanie w chwili obecnej ponieść bez uszczerbku dla siebie kosztów sądowych we wszystkich zainicjowanych sprawach, jednakże "uzyskał promesę od osób mu najbliższych o uzyskaniu pożyczki w wysokości 900 zł". Wobec tego byłby "teoretycznie" zdolny do poniesienia kosztów sądowych w wysokości 100 zł od każdej sprawy. Do pisma złączył zaświadczenie z dnia 5 sierpnia 2014 r. o zatrudnieniu oraz oświadczenie żony z dnia 18 listopada 2014 r. o odmowie podania informacji o swoich dochodach.

Z dokumentów nadesłanych prze skarżącego wnika również, iż jest zatrudniony w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w [...] od 1 marca 1991 roku, jednakże w okresach od 1.08.2009 r. do 31.01.2010 r. oraz od 1.03.2012 do 31.12.2014 r. przebywał i nadal przebywa na urlopie bezpłatnym (co wynika z nadesłanego zaświadczenia). Jak wynika z treści wniesionego sprzeciwu urlop ten jest wynikiem choroby – skarżący cierpi na schorzenie kręgosłupa (przepuklina). Na potwierdzenie tego faktu pełnomocnik skarżącego w sprzeciwie powołał się na zaświadczenie lekarskie, którego jednak nie dołączył.

Jak oświadczył skarżący utrzymuje się dzięki pomocy najbliższej rodziny, nie posiada nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. W roku 2013 r. bank umorzył mu odsetki od zaciągniętego kredytu.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Nie sposób uznać, by skarżący od prawie dwóch lat czerpał środki finansowe na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych "z pomocy najbliższej rodziny". Wnioskodawca nie jest przy tym osobą bezrobotną lecz jest zatrudniony.

Zdaniem Sądu wyjaśnienie zawarte we wniesionym sprzeciwie, iż skarżący przebywa na bezpłatnym urlopie z powodu schorzenia kręgosłupa (przepukliny) jest za mało wiarygodne. Po pierwsze nie nadesłał zaświadczenia lekarskiego, o którym wspominał w ww. piśmie, po drugie wątpliwym jest, że z powodu ww. schorzenia nie przebywał na zwolnieniu lekarskim, co mogło być korzystne dla niego w jego sytuacji życiowej.

Z tego względu należy stwierdzić, że skoro skarżący posiada możliwości zarobkowe, a jednocześnie dobrowolnie przebywa na urlopie bezpłatnym, to próbę przeniesieniem ciężaru ponoszenia wydatków w swojej indywidualnej sprawie sądowej na współobywateli – ze środków, z których pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia z obowiązku ich ponoszenia – należy oceniać negatywnie (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2008 r. o sygn. akt II GZ 112/08; orzeczenia NSA dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie należało przyjąć, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną mimo oświadczonej "faktycznej separacji". Podnieść należy, iż oświadczenie o prowadzeniu z żoną wspólnego gospodarstwa domowego zostało przez skarżącego wyraźnie złożone na formularzu PPF z dnia 11 sierpnia 2014 r. – w rubrykach nr 6, nr 8 i nr 10. Przemawiają za tym również inne okoliczności.

Wnioskodawca oświadcza, że sam nie posiada nieruchomości, jednakże zamieszkuje pod tym samym adresem co żona, nie wskazuje również oddzielnych wydatków związanych z mieszkaniem i niezbędnym utrzymaniem.

Przyjmując zatem, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, podnieść należy, iż znaczenie ma wysokość dochodów uzyskiwana przez małżonków bez względu na rodzaj ustroju majątkowego, obowiązujący między nimi.

Sąd nie kwestionuje prawa do takiego uregulowania wzajemnej sytuacji majątkowej małżeńskiej, jak również prawa do odmowy podania informacji przez jednego ze współmałżonków obrazujących stan jego majątkowego posiadania.

Jednakże okoliczność ta nie może prowadzić do przyjęcia, że ocena wniosku przeprowadzana będzie z wyłączeniem możliwości majątkowych współmałżonka.

W konsekwencji, odmowa udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące stanu majątkowego posiadania żony wnioskodawcy, biorąc pod uwagę to, iż tylko ona osiąga stałe dochody, wpływa negatywnie na ocenę czy spełnione zostały ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy.

Wskazać trzeba, iż występując z wnioskiem skarżący oświadczył, iż nie posiada żadnego dochodu, nie wskazał gdzie i na podstawie jakiego tytułu mieszka, ani jak przedstawiają się jego wydatki związane z niezbędnym utrzymaniem. Wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia nie udzielił odpowiedzi na pytania dotyczące stanu majątkowego posiadania swojej żony. Wskazać w tym miejscu należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy( por. postanowienie NSA z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11).

W końcu należało mieć na uwadze, iż nie jest w sprawie jasne, czy wnioskodawca posiada kredyt bankowy i czy nadal go spłaca, skoro w roku 2013 r. bank umorzył mu zaległe odsetki od jakiegoś kredytu. Jedynie w sprzeciwie pełnomocnika skarżącego podaje, iż tego tytułu został wystawiony PIT, jednakże ten dokument nie został dołączony do wniosku.

Informacje w tym zakresie również mają wpływ na ustalenie możliwości majątkowych wnioskodawcy, bowiem w orzecznictwie przyjmuje się, że strona która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych – preferencyjnie traktując inne zobowiązania – nie może prawnie skutecznie podnieść ewentualnego zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami.

Wskazać należy, iż ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony. Ponieważ wnioskodawca nie udziela pełnych informacji w tym zakresie, to dokonanie takiego porównania staje się niemożliwe. W konsekwencji powoduje to, że wniosek nie może zostać uwzględniony.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.