Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 371/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 138 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 2, art. 61, art. 66 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 6, art. 18, art. 21, art. 22, art. 27
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi S.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W związku z wnioskiem S.Z. w dniu [...] maja 2008 r. Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta (dalej jako: PINB) przeprowadził oględziny należącego do niej mieszkania nr 3 przy ul. [...] w toczącej się sprawie nieprawidłowości związanych z funkcjonowaniem instalacji wodnokanalizacyjnej w w/w lokalu. Z dokonanych ustaleń wynika, że przedmiotowy lokal mieszkalny znajduje się na I piętrze budynku wielorodzinnego przy ul. [...]. Na paterze budynku bezpośrednio pod lokalem nr 3 znajduje się lokal użytkowy oznaczony nr 1. W łazience lokalu nr 3 przechodzi pion kanalizacyjny (żeliwny), do którego podłączone są urządzenia sanitarne z kanalizacji z wyższego piętra. Natomiast urządzenia sanitarne z lokalu nr 3 są podłączone do kanalizacji znajdującej się w lokalu użytkowym na parterze. Organ stwierdził, iż w lokalu na parterze w trakcie jego adaptacji z mieszkalnego na użytkowy w roku 2000 odcięty został na jego wysokości pion kanalizacyjny i kanalizację przeniesiono w inne miejsce, a następnie w piwnicy poprowadzono ją tak, aby włączyć ją w miejscu, gdzie pion został odcięty ponad posadzką piwnicy. Organ stwierdził, iż w obrębie lokalu użytkowego kanalizacja jest wykonana z PCV, a powyżej jest to stara kanalizacja żeliwna. Dodatkowo ustalono, iż w lokalu nr 3 brak jest normalnego odpływu z urządzeń sanitarnych (miski ustępowej, wanny, umywalki), jest on bardzo utrudniony. Jednocześnie stwierdzono brak zacieków na suficie lokalu użytkowego na parterze. Ustalono również, że na ścianach w lokalu nr 3 widoczne są pęknięcia. Obecna przy oględzinach S.Z. podała do protokołu, iż jej zdaniem w roku 2000 wyburzono fragment ściany nośnej z kanalizacją.

Pismem z dnia [...] czerwca 2008r. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w zakresie spękań i zarysowań ścian nośnych w obrębie lokalu nr 3. O wszczęciu postępowania PINB powiadomił Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej, S.Z. i J.S.-J., pouczając wskazane podmioty o treści art. 10 Kpa.

Pismem dnia [...] czerwca 2008r. S.Z. zwróciła się do PINB z żądaniem wydania nakazu administracyjnego dotyczącego usunięcia uchybień dokonanych w lokalu nr [...] na parterze budynku, a polegających na wyburzeniu ściany nośnej z instalacją wodnokanalizacyjną.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2008 roku właścicielka lokalu nr użytkowego [...] J.S.J. oświadczyła, że pęknięcia ścian w lokalu S.Z. nie są wynikiem prac remontowych wykonanych 7 lat temu, ale prawdopodobnie są wynikiem natężonego ruchu samochodowego, brakiem remontu lokalu mieszkalnego i umyślnymi działaniami jego właścicielki dążącej do zaniżenia ceny jego wykupu.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] PINB nałożył na zarządcę budynku - Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej obowiązek przedłożenia w terminie dwóch miesięcy ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę z uprawnieniami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, rozstrzygającej o stanie technicznym budynku wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w zakresie spękań i zarysowań ścian nośnych w obrębie lokalu nr 3 z ustaleniem przyczyn powstania takiego stanu oraz wskazaniem sposobu usunięcia występujących nieprawidłowości.

W złożonej przez zobowiązany ZGKiM ekspertyzie technicznej z dnia [...] grudnia 2008 r. sporządzający ją projektant w specjalności konstrukcyjno – budowlanej mgr inż. Z.R. podał, iż w lokalu użytkowym nr [...] nie stwierdzono jakichkolwiek pęknięć ścian, sufitów, elewacji, a dokonane w lokalu roboty adaptacyjne nie miały wpływu na stan lokalu mieszkalnego nr 3. Natomiast wskazał na istnienie licznych pęknięć ścian konstrukcyjnych i działowych w lokalu nr 3. Z uwagi na fakt, iż lokal nie był od wielu lat remontowany trudno - w jego ocenie - stwierdzić w jakim okresie pęknięcia te powstały. Zdaniem autora ekspertyzy pęknięcia o rozmiarze do 3 mm powstały na skutek dużego ruchu samochodowego i prac remontowych związanych ze zmianą pokrycia dachu. We wnioskach podał, iż pęknięcia ścian konstrukcyjnych, sufitów i ścianek działowych nie mają wpływu na stan techniczny budynku i nie stanowią zagrożenia dla ludzi i mienia, a pęknięcia należy naprawić poprzez wykonanie bruzdy o szerokości 10 cm, zamontowanie siatki tynkarskiej na kleju np. ATLAS TEN 10 i przeszpachlowanie

W piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. S.Z. oświadczyła, iż nie zgadza się z nadesłaną ekspertyzą z uwagi na jej tendencyjność i podtrzymała wcześniej zgłaszane żądania.

Pismem z dnia [...] stycznia 2009 roku PINB zawiadomił Zarząd Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej o zakończeniu postępowania w sprawie i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w niej materiału dowodowego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. znak [...] PINB działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz U. Nr 98 poz. 1071 z 2000r z późn. zm.) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w zakresie spękań i zarysowań ścian nośnych w obrębie lokalu mieszkalnego nr 3, nakazał Zakładowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej jako zarządcy budynku usunięcie stwierdzonych opinią nieprawidłowości w zakresie licznych spękań ścian konstrukcyjnych występujących w przedmiotowym budynku w obrębie lokalu mieszkalnego nr 3 poprzez wykonanie prac remontowych polegających na wykonaniu bruzd o szerokości 10 cm w miejscach spękań ścian, zamontowaniu siatki tynkarskiej na kleju np. ATLAS TEN 10 i przeszpachlowaniu ścian - w terminie 3 miesięcy licząc od dnia doręczenia decyzji.

W jej uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, iż roboty budowlane związane z przebudową istniejącego lokalu znajdującego się na paterze budynku nr [...], jego adaptacją i zmianą sposobu użytkowania z lokalu mieszkalnego na handlowy, prowadzone były przez inwestora W.S. na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Lokal ten z przeznaczeniem na zakład fotograficzny został przyjęty do użytkowania. Stwierdził, iż występujące liczne spękania ścian nośnych, stanowiących część wspólną budynku mieszkalnego wielorodzinnego, występujące w obrębie lokalu mieszkalnego nr 3 wskazywały na nieodpowiedni stan techniczny budynku, co uzasadniało zażądanie od zarządcy obiektu ekspertyzy technicznej. Zaś mając na względzie wykazane w niej nieprawidłowości zasadne było nałożenie na zarządcę obiektu w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane obowiązku wykonania wskazanych w sentencji decyzji prac w celu ich usunięcia.

Decyzja PINB doręczona została jedynie Zakładowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Podmiot ten otrzymał ją w dniu 21 stycznia 2009 roku.

Pismem z dnia [...] marca 2009 r. (data wpływu do PINB 1 kwietnia 2009 r.) S.Z. wniosła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB) odwołanie od powyższej decyzji wskazując, iż zaskarżona decyzja nie została jej doręczona. Podnosiła, że nie zgadza się ze złożoną w postępowaniu ekspertyzą techniczną jak i decyzją z dnia [...] stycznia 2009 roku oraz nadal domaga się odbudowy fragmentu ściany nośnej zewnętrznej wraz z odbudową pionu kanalizacyjnego w pierwotnym miejscu. Wywodziła, iż uzyskana ekspertyza jest tendencyjna. Nie wskazuje na fakt wyburzenia ściany nośnej wraz z demontażem kanalizacji sanitarnej w celu powiększenia (faktycznie zresztą większego niż rozmiary podane w ekspertyzie) okna wystawowego lokalu usługowego na parterze. Jej zdaniem wskazywane przez nią prace wykonane zostały w 2000r. w warunkach samowoli budowlanej, a wyburzenie ścian nośnych w lokalu nr 1 stwarza zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia. W dalszych pismach z dnia [...] kwietnia 2009 r. odwołująca podtrzymywała swoje stanowisko oraz zgłoszone żądania, wywodząc, iż istniejące już i powstające nadal pęknięcia ścian nośnych w jej mieszkaniu są wynikiem wyłącznie prac budowlanych wykonanych w 2000 roku, które ekspertyza i organ starają się ukryć zobowiązaniem do zamaskowania pęknięć. Podnosiła, iż projekt przebudowy lokalu mieszkalnego nr 1 na użytkowy nie przewidywał wyburzenia ściany nośnej i demontażu kanalizacji, co zostało potwierdzone w postępowaniu przez Sądem Okręgowym w sprawie I C 184/05. Zarzucała, iż mimo upływu wielu lat i unieważnienia w dniu [...] marca 2003 r. przez GINB decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2000r. znak [...] organ nadzoru budowlanego nie podejmuje działań zmierzających do usunięcia przyczyn pękania ścian nośnych i nie wydaje nakazu odbudowy wyburzonego fragmentu ściany nośnej wraz z pionem kanalizacyjnym.

W aktach znajduje się nadto pismo S.Z. z dnia [...] marca 2009 roku , złożone w PINB dnia 1 kwietnia ze wskazaniem, że stanowi ono ciąg dalszy odwołania od decyzji PINB znak [...] (tj. decyzji z dnia [...] marca 2009 roku wydanej w sprawie stanu technicznego tego samego budynku, ale w zakresie instalacji wodno-kanalizacyjnej ) w którym nawiązuje jednakże do decyzji z dnia [...] stycznia 2009 roki i przytacza ona analogiczne zarzuty i żądania jak we wskazanych pismach

Rozpoznając odwołanie S.Z., decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] WINB działając w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 3 Kpa orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż odwołanie S.Z. nie może podlegać merytorycznej ocenie ponieważ w świetle zebranych dowodów i dokumentów odwołująca nie posiada przymiotu strony w sprawie. Organ II instancji wskazał na treść art. 127 § 1 Kpa zgodnie, z którym od decyzji wydanej w pierwszej instancji prawo wniesienia odwołania służy wyłącznie stronie postępowania. Zgodnie z treścią art. 61 ustawy Prawo budowlane, który był podstawą wydania zaskarżonej decyzji adresatem rozstrzygnięć w sprawach związanych z utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego jest właściciel, a w przypadku współwłasności wszyscy współwłaściciele lub zarządca obiektu. WINB wywiódł, iż współwłaściciele budynku przy ul. [...] ustanowili zarządcę – Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, do którego obowiązków, zdaniem organu należy utrzymywanie budynku w należytym stanie technicznym. Skoro przedmiot toczącego się postępowania administracyjnego, w wyniku którego wydana została zaskarżona decyzja, dotyczył nieprawidłowości stanu technicznego ścian konstrukcyjnych budynku to znaczy części wspólnych budynku, nakaz usunięcia zaistniałych nieprawidłowości należało skierować do zarządcy budynku. W ocenie organu odwoławczego, dokumentacja sprawy i treść odwołania S.Z. nie wskazują na to, aby w sprawie zakończonej decyzja PINB odwołująca posiadała skonkretyzowany interes prawny lub obowiązek. Z treści odwołania wynika jedynie, iż jest ona zainteresowana wynikiem postępowania. Odwołująca posiada zatem interes faktyczny, jednakże nie znajduje on oparcia w przepisach prawa materialnego. Dodatkowo odnosząc się do zarzutów S.Z. organ wskazał, iż nie jest uprawniony do ustalania przyczyn powstania nieprawidłowości w stanie technicznym tego obiektu. Mając na uwadze powyższe rozważania organ II uznał, iż postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie okazało się bezprzedmiotowe wobec czego należało je umorzyć.

W skardze na decyzje WINB S.Z. wyrażała niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia, ponownie domagając się usunięcia groźnych w jej ocenie wad budowlanych i przyczyn powstawania w jej lokalu mieszkalnym pęknięć poprzez odbudowę usuniętego fragmentu ściany nośnej wraz z pionem kanalizacji sanitarnej. Podnosiła okoliczności wskazywane już w odwołaniu od decyzji PINB, zarzucając organom ukrywanie przeprowadzenia w 2000r. przez inwestora W.S. niedozwolonych prac budowlanych w lokalu nr 1. Domagała się też wykonania przez organy nadzoru budowlanego wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. i Naczelnego Sądu Administracyjnego realizacji. W kolejnych pismach procesowych z dnia [...] maja oraz [...] czerwca 2009r. skarżąca podtrzymała dotychczasowe twierdzenia i stanowisko wyrażone w skardze. Powołała się na orzeczenia wydane dotąd przez WSA w Gorzowie Wlkp. w sprawach z jej skarg na decyzje wydane przez WINB: II SA/Go 111/06 i II SA/Go 67/05, wyrok NSA w sprawie II OSK 1665/06 oraz wyroki w sprawach I C 184/05 Sądu okręgowego i w sprawie I ACa 546/06 Sądu Apelacyjnego, w których jak podała wymienione zostały mające charakter czynów niedozwolonych uchybienia budowlane. Dodatkowo domagała się wydania przez sąd nakazu zobowiązującego do "odmurowania" okien w pralni i piwnicy, usunięcia witryny lokalu użytkowego i zdjęcia jego reklamy z parapetu jej okna oraz wzmocnienia ścian nośnych i działowych w lokalu użytkowym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wywodził, iż w postępowaniu dotyczącym nieprawidłowego stanu technicznego obiektu budowlanego organ nadzoru nie jest uprawniony do badania przyczyn powstanie nieprawidłowości czy też ustalania osób winnych ich powstania. Na podstawie przepisu art. 66 Prawa budowlanego uprawniony jest do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, skierowanej zgodnie z art. 61 do właściciela lub zarządcy. Z tych względów zarzuty skarżącej dotyczące przeprowadzonych w lokalu na parterze robót budowlanych i wynikających z nich konsekwencji w postaci pogorszenia się stanu technicznego elementów tego budynku nie mogły podlegać ocenie w toku postępowania prowadzonego przez PINB Miasto i zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. Organ zauważył, iż wskazane przez skarżącą wyroki WSA dotyczyły zgłaszanych przez nią nieprawidłowości w stanie wewnętrznej instalacji wodnokanalizacyjnej w lokalu nr 3, a zatem nie dotyczą przedmiotu sprawy rozstrzygniętej co do istoty decyzją PINB z dnia [...] stycznia 2009r.

W piśmie z dnia [...] lipca 2009r. organ poinformował dodatkowo, iż w sprawie stanu technicznego wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej w obrębie lokalu nr 3 PINB wydał decyzję w dniu [...] marca 2009 roku, odwołanie S.Z. zostało rozpoznane decyzją WINB z dnia [...] czerwca 2009r. ([...]) a rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone przez stronę skargą do WSA w Gorzowie Wlkp. (sprawa zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Go 524/09 ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269, ze zmianami) sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy tj. w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - przywoływanej w dalszej części jako: ppsa). Wskazania przy tym wymaga, że sąd administracyjny nie rozpoznaje sprawy merytorycznie. Oznacza to, iż nie zastępuje on organu administracji publicznej w jej załatwieniu. Uwzględnienie skargi przez sąd może polegać zatem na uchyleniu zaskarżonego aktu, stwierdzeniu jego nieważności lub wydaniu go z naruszeniem prawa. Sąd administracyjny nie jest w związku z tym uprawniony do wydania nakazów czy zakazów żądanych przez skarżącego.

Skarga podlegała oddalaniu bowiem ani jej zarzuty, ani kontrola sądowadministracyjna przeprowadzona w oparciu o kryterium legalności, nadto z uwzględnieniem regulacji wynikającej z przepisu art. 134 § 1 ppsa nie dostarczyły podstaw do uznania iż zaskarżona decyzja PINB narusza przepisy prawa w stopniu kwalifikującym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem zaskarżenia była decyzja WINB umarzająca postępowanie odwoławcze wobec stwierdzenia, iż skarżąca S.Z. nie jest stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PINB z dnia [...] stycznia 2009 roku. Jak wynika z akt administracyjnych postępowanie zakończone decyzją organu I instancji zostało wszczęte z urzędu na skutek ustaleń faktycznych dokonanych podczas oględzin przeprowadzanych w ramach innego postępowania administracyjnego dotyczącego stanu technicznego budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w zakresie instalacji wodno-kanalizacyjnej. Stwierdzony wówczas fakt popękania ścian w lokalu mieszkalnym nr 3, którego właścicielką jest S.Z. spowodował wszczęcie postępowania w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego tj. w zakresie spękań i zarysowań ścian nośnych w obrębie lokalu nr 3. W tym postępowaniu organ I instancji traktował skarżącą jako stronę jedynie na etapie zawiadomienia o wszczęciu, pomijając ją na dalszym etapie prowadzonego postępowania i nie doręczając jej decyzji z dnia [...] stycznia 2009r. , co było wynikiem uznania, iż nie posiada ona przymiotu strony. Za jedyną stronę postępowania PINB uznawał bowiem Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej wskazanego jako zarządca obiektu budowlanego.

Wskazania wymaga, iż w takiej jak zaistniała w niniejszej sprawie sytuacji, podmiot pominięty przez organ w postępowaniu jest uprawniony do złożenia odwołania w terminie jaki dla tej czynności procesowej biegnie dla stron, którym decyzję doręczono o ile rzeczywiście legitymuje się on przymiotem strony postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa czyli może się wykazać posiadaniem interesu prawnego. O tym czy dany podmiot jest stroną konkretnego postępowania administracyjnego nie decyduje sama jego wola czy przekonanie ani nawet dopuszczenie go przez organ administracji do udziału w sprawie w tym charakterze procesowym. Decydująca jest okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować jego interes w załatwieniu sprawy jako interes prawny. Stroną może zatem być jedynie podmiot, który wykaże swój interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy administracyjnej. Interes prawny musi być oparty na konkretnej normie prawa materialnego (rozumianego szeroko – nie tylko administracyjnego ale też np. cywilnego). Norma prawa materialnego będzie zaś mogła być uznana za podstawę do wyprowadzenia z niej interesu prawnego gdy na jej podstawie podmiot będzie mógł uzyskać konkretne uprawnienie lub być obarczony obowiązkiem konkretnego zachowania się w postaci nakazu lub zakazu, po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej. Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny polegający na tym, że podmiot jest zainteresowany określonym sposobem załatwienia sprawy, ale nie może poprzeć go normą prawa materialnego. Tym samym należy uznać, że podmiot dla którego decyzja administracyjna nie rodzi żadnych praw lub obowiązków opartych o przepisy prawa materialnego nie ma interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania, rozumianej jako spowodowanie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, jest wykazanie, iż zostało ono złożone przez osobę mającą przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa oraz zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia. W fazie wstępnej postępowania odwoławczego, wywołanego wpływem odwołania, zadaniem organu odwoławczego jest dokonanie oceny czy jest ono dopuszczalne i czy zostało wniesione w ustawowym terminie. Jedną z przyczyn powodujących niedopuszczalność odwołania jest wniesienie go przez podmiot nie mający przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa ( uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999r. w sprawie OPS 16/98 ). Dopiero bowiem uznanie, iż środek odwoławczy złożył podmiot faktycznie będący stroną i stwierdzenie, że uczynił to w terminie jaki przysługiwał innym stronom, biorącym udział w postępowaniu, uprawnia organ do merytorycznego jego rozpoznania. Uchybienie terminu do złożenia odwołania przez stronę pominiętą otwiera możliwość potraktowania takiego odwołania jako wniosku o wznowienia postępowania .

Mając na uwadze charakter decyzji będącej przedmiotem kontroli sądowej i przedmiot postępowania w jakim została ona wydana, istota sprawy sprowadzała się do rozstrzygnięcia komu ( jakiemu kręgowi podmiotów ) przysługuje status strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego tj. dotyczącym nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Z akt administracyjnych wynika, iż w fazie wszczęcia postępowania organ I instancji za strony, oprócz skarżącej – właścicielki lokalu mieszkalnego nr 3 i ZGKiM jako zarządcy obiektu budowlanego, uznawał Wspólnotę Mieszkaniową i właścicielkę lokalu użytkowego tj. lokalu nr 1. Skarżąca nie kwestionowała istnienia wspólnoty mieszkaniowej jak i powołania przez nią zarządcy. Fakt jej istnienia i powołania jej zarządu potwierdza m.in. udział w oględzinach z dnia [...] maja 2008r. członka zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. Tym samym kwestia ustalenia czy skarżąca posiada interes prawny w postępowaniu prowadzonym na wskazanej podstawie prawnej obejmować musi okoliczność, iż chodzi o stan techniczny obiektu budowlanego (budynek mieszkalny) podlegającego regulacjom ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r., Nr 80, poz. 903 ze zm.). Chodzi zatem o budynek w którym istnieją lokale mieszkalne (użytkowe) stanowiące przedmiot odrębnej własności oraz nieruchomość wspólna będąca przedmiotem współwłasności właścicieli lokali.

Zgodnie z przepisem art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego adresatem decyzji nakazujących usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości może być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego co oznacza, iż przymiot strony będzie przysługiwał tym wprost wskazanym w normie prawnej podmiotom. Natomiast interes prawny właściciela lokalu stanowiącego odrębną własność nie może być rozważany w oderwaniu od przepisów powołanej ustawy o własności lokali. Ustawa ta określa bowiem m.in. prawa i obowiązki właścicieli lokali wyodrębnionych jak i zarząd nieruchomością wspólną. Jej przepisy dotyczące samej konstrukcji własności lokali mają charakter iuris cogentis i ze względu na swój bezwzględnie obowiązujący charakter nie dopuszczają odmiennych regulacji. Przepisy Kodeksu cywilnego mają zastosowanie do własności lokali w zakresie nieuregulowanym przez tę ustawę. Na sytuację prawną właściciela lokalu wpływa przede wszystkim przynależność właściciela lokalu do wspólnoty mieszkaniowej, którą tworzy ogół właścicieli lokali wchodzących w skład nieruchomości (art. 6 ustawy o własności lokali). Wspólnota jest podmiotem, którego uprawnienia wprost wpływają na zakres uprawnień współwłaścicieli lokali tworzących tę wspólnotę. Chodzi przy tym nie tylko o uprawnienia i obowiązki materialnoprawne i proceduralne, określone w art. 6 zdanie drugie ustawy o własności lokali. Dotyczy to także zarządu nieruchomością wspólną. Zarząd, w znaczeniu przedmiotowym, tj, zarządzanie nieruchomością wspólną, sprawowany jest przez zarząd wspólnoty w rozumieniu podmiotowym, wyłoniony sposób określony w art. 18 ust.1 lub art. 18 ust.3 ustawy o własności lokali. Zarządzanie w znaczeniu przedmiotowym, jak wynika pośrednio z treści art. 21 tej ustawy, polega na kierowaniu sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentowaniu jej na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali. Tak rozumiane zarządzanie obejmuje czynności prawne, w tym rozporządzanie rzeczą, czynności faktyczne, np. remont, konserwacja, i czynności polegające na załatwianiu spraw urzędowych dotyczących rzeczy wspólnej, przed urzędami i sądami. Z art. 6, art. 21 ust.1 oraz art. 22 ust.1 i ust.2 omawianej ustawy wynika, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej, kierowanie i reprezentowanie należy do wspólnoty mieszkaniowej, reprezentowanej przez zarząd. Czynności prawne, czynności faktyczne oraz załatwianie spraw przed urzędami i sądami, odnoszące się do nieruchomości wspólnej, należą zatem do kompetencji wspólnoty mieszkaniowej, która reprezentuje interesy właścicieli lokali. Przytaczane przepisy art. 6 i art. 21 ustawy o własności lokali wskazują ponadto, że rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. Rozstrzygnięcia zaś przyznające prawa lub nakładające obowiązki na właścicieli lokali dotyczą praw i obowiązków właścicieli innych lokali tylko w takim zakresie, w jakim są oni członkami wspólnoty mieszkaniowej. Spory między właścicielami lokali, a wspólnotą mieszkaniową, na tle ewentualnej niewłaściwej, czy nierzetelnej reprezentacji interesów właściciela lokalu przez wspólnotę są bowiem rozstrzygane w drodze cywilnoprawnej (art. 25 ustawy o własności lokali). Tak rozumianą sytuację prawną właściciela lokalu wobec zarządu nieruchomością wspólną potwierdza przepis art. 27 zdanie drugie ustawy, z którego wynika, iż prawo i obowiązek właściciela lokalu, współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną, nie uchybia przepisom art. 21 ust.1 i art. 22 ust.1 ustawy o własności lokali. W sytuacjach zatem dla których zastrzeżona jest kompetencja wspólnoty mieszkaniowej, za członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota. Do sytuacji takich należy podejmowanie czynności określonych w art. 21 ust.1 (prawnych, faktycznych i procesowych), odnoszących się do nieruchomości wspólnej. (vide uzasadnienie wyroku NSA z dnia 23 stycznia 2008 roku w sprawie II OSK 1912/06). W tym miejscu wskazać należy, iż w dwóch wyrokach z dnia 13 grudnia 1999r. (w sprawach IV SA 1996/97 i IV SA 1997/97 - LEX nr 48720 i nr 48719) NSA wskazał, iż uregulowanie art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali nie daje jednoznacznej odpowiedzi co oznacza, że to zarząd reprezentuje wspólnotę na zewnątrz, a w każdym razie uregulowanie nie wyklucza to działania członków wspólnot na zewnątrz w obronie własnych prawa mieszkaniowych. Wskazał też, że nie podziela stanowiska by we wszystkich sytuacjach za członków wspólnoty działała wyłącznie wspólnota I jej zarząd. Stwierdził, że jeżeli członek wspólnoty wykaże swój indywidualny własny interes prawny, to istnieje podstawa aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie w której może wystąpić także wspólnota. Odnosząc się do tej linii orzeczniczej w uzasadnieniu powołanego wyroku w sprawie II OSK 1912/06 NSA, nie negując wyrażonego w wcześniej stanowiska, doprecyzował, iż właściciel lokalu (członek wspólnoty) może wykazać swój indywidualny interes prawny w sprawach nie dotyczących nieruchomości wspólnej. Indywidualna obrona członka wspólnoty sprowadza się do jego "własnych spraw mieszkaniowych". Stwierdził również, iż w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej interes właściciela lokalu, jako członka wspólnoty mieszkaniowej, jest chroniony przez wspólnotę mieszkaniową, działającą poprzez zarząd lub zarządcę ustanowionego w trybie art. 18 ust.1 lub art. 18 ust.3 ustawy o własności lokali.

W ocenie sądu orzekającego, przytoczone stanowisko odnosi się także do spraw dotyczących stanu technicznego obiektu budowlanego prowadzonych w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W sprawach tych źródłem interesu prawnego jest norma materialnoprawna zawarta w przywołanym przepisie w zw. z art. 61 Prawa budowlanego. Na podstawie wskazanych przepisów, nakazem określonego zachowania się, skonkretyzowanym w decyzji administracyjnej, może być obarczony właściciel obiektu budowlanego (w przypadku obiektu podlegającego ustawie o własności lokali - wspólnota reprezentowana przez jej zarząd) lub jego zarządca. Z nakazu tego nie wynikają żadne obowiązki i indywidualne uprawnienia dla właściciela lokalu. Wynikający z kompetencji do zarządzania nieruchomością obowiązek utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym (art. 61 i art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego) spoczywa na wspólnocie mieszkaniowej.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy uznać należało, iż organ odwoławczy zasadnie uznał że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu, wobec czego jej odwołanie nie mogło podlegać rozpoznaniu. To z kolei uzasadniało decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. W kontrolowanej sprawie w wyniku oględzin i po uzyskaniu opinii technicznej organ nadzoru nałożył na podmiot uznany za zarządcę, ustanowionego przez wspólnotę, obowiązek usunięcia nieprawidłowości w zakresie licznych spękań ścian konstrukcyjnych budynku mieszkalnego występujących w obrębie lokalu mieszkalnego nr 3. W ustalonym stanie faktycznym równie zasadnie WINB uznał, że kwestia należytego stanu technicznego ścian konstrukcyjnych (nośnych) dotyczy całej wspólnoty. Ściany te są bowiem nieruchomością wspólną. Bez wątpienia stanowią one bowiem część budynku nie służącą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (art. 3 ustawy o własności lokali). Prawnego charakteru ścian konstrukcyjnych (nośnych) jako nieruchomości wspólnej nie zmienia okoliczność, iż znajdują się one również w obrębie lokalu nr 3 należącego do skarżącej i w tej części wymagają naprawy. Interes skarżącej (jako członka wspólnoty mieszkaniowej) w doprowadzeniu do należytego stanu technicznego ścian nośnych (nieruchomości wspólnej) jest w tym zakresie reprezentowany przez wspólnotę mieszkaniową (ustanowionego zarządcę). Brak przy tym podstaw do uznania istnienia "własnej sprawy mieszkaniowej" skarżącej w rozumieniu omówionym uprzednio, która stanowić by mogła podstawę do skonstruowania jej indywidualnego interesu prawnego. Natomiast kwestia stanu technicznego ścian, innych niż konstrukcyjne, w lokalu skarżącej, przyczyn ich pękania i podmiotu odpowiedzialnego za ten stan jako nie dotycząca nieruchomości wspólnej i obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów art. 61 i 66 Prawa budowlanego nie była przedmiotem postępowania toczącego się w oparciu o przepisy art. 66 ust. 1 pkt 3 tej ustawy.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi związanych z twierdzeniami o niewykonywaniu przez organy nadzoru budowlanego wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w sprawach II SA/Go 67/05 i II SA/Go 111/06 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OSK 1665/06 stwierdzić należy, iż orzeczenia te zostały wydane w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w zakresie dotyczącym funkcjonowania instalacji wodno-kanalizacyjnej. Na akty wydane przez organu nadzoru w postępowaniu o wskazanym przedmiocie wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. kolejna skarga S.Z. (sprawa o sygnaturze II SA/Go 524/09) i kwestia związania organów oceną prawną zawartą we wskazanych orzeczeniach oraz realizacji przez organy wskazań co do dalszego postępowania oceniana będzie we wskazanej sprawie II SA/Go 524/09. Natomiast podnoszone przez skarżącą kwestie dotyczące zamurowania okien w piwnicy i pralni, wielkości witryny w lokalu użytkowym oraz zawieszenia reklamy pod jej oknem nie mogły być badane w niniejszej sprawie albowiem nie były przedmiotem kontrolowanych ozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego.

Z tych przyczyn skarga podlegała oddaleniu ( art. 151 ppsa ).

Zważywszy na wynik sporu (oddalenie skargi) brak było podstaw do orzekania o wniosku skarżącej w przedmiocie zwrotu poniesionych kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi i koszty dojazdu. Zgodnie bowiem z przepisem art. 200 ppsa koszty te mogą być zasądzone na rzecz strony skarżącej jedynie w przypadku uwzględnienia jej skargi.