Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 328/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 8-9
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 74 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Asesor sądowy WSA Marcin Małek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] (dalej także jako "organ"), po rozpatrzeniu wniosków Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. (dalej także jako "wnioskodawca" lub "skarżący") o udostępnienie informacji w zakresie konsultacji społecznych, zgłaszania uwag i współuczestniczenia strony społecznej w decyzjach o gospodarce leśnej, przesłanych pocztą elektroniczną, tj. wniosku z dnia [...] r. dotyczącego wszelkich "kanałów komunikacji Nadleśnictwa ze stroną społeczną" oraz z dnia [...] r. dotyczącego "pism bądź petycji składanych lub przychodzących do sekretariatu pocztą tradycyjną bądź elektroniczną", na podstawie art. 104 § 1 i § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., aktualny t.j. – Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 . poz. 2176 ze zm., dalej jako "u.d.i.p.") odmówił udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wyjaśnił, że w dniu [...] r. na adres poczty elektronicznej Nadleśnictwa J. wpłynął wniosek zawierający następujące pytania:

"1. Wnioskujemy o przesłanie listy przypadków z okresu ostatnich trzech lat, gdy przedstawiciele strony społecznej zgłaszali postulaty, wnioski i uwagi dotyczące prowadzenia gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa? Dla każdego przypadku wnioskujemy o podanie:

a. Kto zgłaszał postulaty, wnioski i uwagi dotyczące prowadzenia gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa?

b. zagadnień, których dotyczyły postulaty, wnioski, bądź uwagi zgłaszane przez stronę społeczną.

c. kanałów komunikacji Nadleśnictwa ze stroną społeczną

d. rezultatów zgłaszania postulatów, wniosków i uwag przez stronę społeczną, a w szczególności informacji, czy w wyniku zaangażowania strony społecznej Nadleśnictwo zmodyfikowało swoje plany prowadzenia gospodarki leśnej i jeżeli tak, to w jaki sposób.

e. dokumentacji komunikacji ze stroną społeczną.

2. Czy w najbliższych 12 miesiącach Nadleśnictwo planuje wprowadzenie zmian

w procesach rozpatrywania postulatów, wniosków i uwag strony społecznej oraz prowadzenia z nią dialogu na temat gospodarki leśnej? Jeżeli tak, to jakie zmiany są planowane?"

Jako nadawcy wiadomości oznaczeni zostali: "S. O. i K. B.-T. - członkowie zarządu, zgodnie z zasadami reprezentacji"

W dniu [...] r. na adres poczty elektronicznej organu wpłynęła kolejna wiadomość elektroniczna, w treści której wnioskodawca, powołując się na ustawę z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 247 ze zm., dalej jako u.u.i.ś."), wniósł o udzielenie następujących informacji, odnoszących się – jak wyjaśnił – do wszelkich procesów konsultacji społecznych, zgłaszania uwag

i współuczestniczenia strony społecznej w decyzjach o gospodarce leśnej, które:

1. odbyły się poza procesem tworzenia Planu Urządzenia Lasu (PUL), czyli, inaczej mówiąc tych, które dotyczyły wdrażania już zatwierdzonego PUL, a nie tworzenia nowego PUL.

2. miały miejsce w Nadleśnictwie od 1 listopada 2017 do 31 grudnia 2020.

W tym zakresie wnioskodawca domagał się o przesłania listy przypadków z okresu ostatnich trzech lat, gdy przedstawiciele strony społecznej wnioski, postulaty i uwagi odnośnie prowadzenia gospodarki leśnej w nadleśnictwie, które były kierowane

w postaci pism bądź petycji składanych lub przychodzących do sekretariatu pocztą tradycyjną bądź elektroniczną. Co do każdego przypadku wniósł o przesłanie dokumentacji: pism strony społecznej oraz wszystkich odpowiedzi nadleśnictwa na nie wraz z załącznikami, przesłanie informacji o finalnych rezultatach zgłaszania postulatów, wniosków i uwag przez stronę społeczną, a w szczególności informacji, czy w wyniku zaangażowania strony społecznej Nadleśnictwo zmodyfikowało swoje plany prowadzenia gospodarki leśnej i jeżeli tak, to w jaki sposób.

Jako autorzy ww. wiadomości zostali oznaczeni: "K. B.-T.

i M. B. C. zarządu zgodnie z zasadami reprezentacji".

W piśmie z dnia [...] r. organ wezwał wnioskodawcę do przesłania w terminie 7 dni wniosku lub wniosków, których rozpatrzenia wnioskodawca oczekuje, prawidłowo podpisanych przez osoby uprawnione do reprezentacji - pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania, a także złożenia wyjaśnień, w jakim zakresie uzyskanie przez wnioskodawcę żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego - pod rygorem uznania, że uzyskanie przez wnioskodawcę tych informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego i odmowy udostępnienia informacji. Wezwanie to doręczono wnioskodawcy w dniu [...] r.

W dniu [...] r. na adres skrytki ePUAP organu wpłynął dokument zatytułowany "odpowiedź na wezwanie [...], podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, zawierający powtórzenie pytań sformułowanych we wniosku [...] r. W piśmie tym nie zawarto jednak wyjaśnień, w jakim zakresie uzyskanie przez wnioskodawcę żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca podtrzymał natomiast stanowisko, że do informacji będących przedmiotem jego wniosku zastosowanie mają przepisy u.u.i.ś., W szczególność powołał się na art. 9 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 tej ustawy.

Rozpatrując wniosek organ w pierwszej kolejności stwierdził, że wbrew przekonaniu wnioskodawcy, w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy u.d.i.p., a nie przepisy u.u.i.ś. Wskazał, że informacje żądane przez wnioskodawcę dotyczą "procesów konsultacji społecznych, zgłaszania uwag i współuczestniczenia strony społecznej w decyzjach o gospodarce leśnej", a konkretnie "postulatów, wniosków i uwag dotyczących prowadzenia gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa zgłaszanych przez stronę społeczną" oraz "rezultatów zgłaszania postulatów, wniosków i uwag przez stronę społeczną", "które dotyczyły wdrażania już zatwierdzonego PUL, a nie tworzenia nowego PUL". Tymczasem przepis art. 9 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. wymienia informacje dotyczące "środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów". Spośród tych elementów, w ocenie organu, w niniejszej sprawie przedmiotem rozważań mogą być: "plany w sprawie ochrony środowiska", "działania wpływające lub mogące wpłynąć na elementy środowiska", a także "środki i działania, które mają na celu ochronę tych elementów". Plan urządzenia lasu, choć ma na celu między innymi ochronę elementów środowiska, nie jest jednak "planem w sprawie ochrony środowiska" ani "środkiem, który ma na celu ochronę tych elementów".

Ponadto organ podkreślił, że czym innym są informacje dotyczące konkretnego dokumentu (planu), a czym innym informacje o postulatach, wnioskach

i uwagach dotyczących prowadzenia gospodarki leśnej, które dotyczyły wdrażania już zatwierdzonego planu. Zgłaszania tych postulatów, wniosków i uwag przez stronę społeczną nie można również uznać za "działania", o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś., gdyż w przepisie tym chodzi o działania władzy publicznej, a nie o postulaty społeczne w zakresie podjęcia lub zaniechania działań przez władze. Nadto, zdaniem organu, trudno uznać, by informacje o rezultatach zgłaszania postulatów, wniosków i uwag przez stronę społeczną, a w szczególności informacje, czy

w wyniku zaangażowania strony społecznej Nadleśnictwo zmodyfikowało swoje plany, stanowiły same z siebie informacje dotyczące działań wpływających na elementy środowiska, czy też działań mających na celu ochronę tych elementów. Żądane przez wnioskodawcę informacje nie dotyczą także analiz i założeń, o których mowa w powołanym przez wnioskodawcę art. art. 9 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., lecz wszelkich postulatów, wniosków i uwag zgłaszanych przez stronę społeczną.

W ocenie organu, skoro żądane przez wnioskodawcę informacje nie mieszczą się w katalogu informacji określonym w art. 9 ust. 1 u.u.i.ś., to nie podlegają one udostępnieniu w trybie tej ustawy, lecz na zasadach ogólnych, tj. w trybie u.d.i.p.

Oceniając charakter żądnych informacji na gruncie tej ostatniej ustawy organ uznał, że stanowi ona informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Realizacja przedmiotowego wniosku wymaga bowiem przejrzenia wszelkich "pism bądź petycji składanych lub przychodzących do sekretariatu pocztą tradycyjną bądź elektroniczną" z okresu ponad trzech lat, z których znaczna część może już znajdować się w archiwum, a także - z uwagi na prywatny charakter tych dokumentów - dalszej "obróbki" w postaci przepisania ich treści oraz - zgodnie z żądaniem wnioskodawcy - opisania ich autorów według typologii zaproponowanej przez wnioskodawcę, np.: grupa mieszkańców, lokalna aktywistka, etc.

Organ podkreślił, że w konsekwencji takiej kwalifikacji żądanej informacji, pismem z dnia [...] r. wezwał wnioskodawcę złożenia wyjaśnień, w jakim zakresie uzyskanie żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Odpowiadając na to wezwanie wnioskodawca w piśmie z dnia [...] r. nie wskazał okoliczności świadczących o spełnieniu powyższej przesłanki.

W tym stanie rzeczy organ odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie określonym przez wnioskodawcę.

Stowarzyszenie [...] nie skorzystało z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ. W ustawowym terminie złożyło natomiast skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisaną wyżej decyzję z dnia [...] r., zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynika postępowania, a to art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 1 pkt 1 lit "a" u.u.i.ś., poprzez zastosowanie do wniosku skarżącego u.d.i.p., w sytuacji, w jakiej wniosek dotyczy informacji o środowisku i jego ochronie;

2) przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na arbitralnym stwierdzeniu, że żądane informacje publiczne stanowią informację publiczną przetworzoną, w sytuacji, gdy okoliczność ta nie została w sposób dostateczny wyjaśniona ani należycie umotywowana, jak wymagają tego przepisy wskazane powyżej, a nadto brak dostatecznie umotywowania, dlaczego wnioskowe informacje nie zostały udostępnione na podstawie u.u.i.ś.;

3) przepisów prawa materialnego, a to art 74 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 54 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 10 ust. 1 Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez odmowę udostępnienia wnioskowanych informacji w sytuacji, w jakiej nie zachodziły przesłanki do odmowy udostępnienia informacji wyrażone w art. 31 ust. 1 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, co w efekcie uniemożliwia prowadzenie debaty o gospodarce leśnej, która wyłącznie możliwa jest w oparciu o informacje posiadane przez organ, który w tym wypadku posiada monopol informacyjny.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o jej uchylenie w całości. Ponadto domagał się przeprowadzenia rozprawy oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przedmiotem jego wniosku były informacje dotyczące gospodarki leśnej, tj. tego, jak jest ona kreowana i jakim procesom konsultacyjnym została poddana. Pytania dotyczyły więc zarówno środowiska, jak i jego ochrony. W świetle zaś art. 1 ust 2 u.d.i.p. i art 1 pkt 1 lit. "a" u.u.i.ś., ta ostatnia ustawa będzie miała pierwszeństwo w każdym przypadku, w jakim wniosek o informację dotyczy informacji o środowisku i jego ochronie.

Skarżący zaznaczył ponadto, że informacje będące przedmiotem jego wniosku mają znaczenie dla prowadzenia debaty o działaniach podejmowanych przez organ w zakresie gospodarki leśnej. Jednocześnie zwrócił uwagę, że u.u.i.ś. nie zawiera rozwiązania analogicznego do przyjętego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.,

a zatem organ nie mógł ograniczyć prawa do informacji w taki sposób. Tym samym, w ocenie skarżącego, działanie organu sprowadziło się do świadomego

i niezgodnego z prawem ograniczenia prawa do informacji.

W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] wniósł o odrzucenie skargi, jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.").

Zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2021 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w związku ze stanem zagrożenia epidemicznego wywołanego wirusem SARS-CoV-2, mając na uwadze, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842), zarządził skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie niejawnym w składzie trzech sędziów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przed przystąpieniem do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności odnieść się do kwestii dopuszczalności skargi w kontekście sformułowanego w odpowiedzi na skargę wniosku o jej odrzucenie. Przypomnieć należy, że u podstaw tego wniosku legło przekonanie organu o niedopuszczalności skargi spowodowanej niewyczerpaniem przez skarżącego środków zaskarżenia służących mu w administracyjnym toku instancji, tj. niewniesieniem odwołania od podjętej w sprawie decyzji Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] z dnia [...] r. Stanowisko organu w tym zakresie uznać należy za pozbawione podstaw, a to z tego względu, że od zaskarżonej decyzji nie przysługiwało odwołanie do organu wyższego stopnia.

Przypomnieć należy, że zaskarżoną decyzją orzeczono o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a tym samym jej podstawę prawną stanowiły przepisy u.d.i.p. W przypadku podejmowanych w tym trybie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, o rodzaju służącego od takiej decyzji środka zaskarżenia decyduje to, jaki podmiot jest jej autorem. Przypomnieć w tym miejscu należy, że w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej należą nie tylko organy władzy publicznej, lecz również inne podmioty wykonujące zadania publiczne, do których - w świetle orzecznictwa sądowego - zaliczane są podmioty o różnych formach organizacji, w tym m.in. stowarzyszenia, fundacje, czy spółki handlowe. Jednocześnie powołana ustawa bezwzględnie wymaga zachowania formy decyzji administracyjnej dla odmowy udostępnienia informacji publicznej - również w przypadku, gdy rozstrzygnięcie takie podejmowane jest przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji lecz niebędący organem władzy publicznej (art. 17 ust. 1 u.d.i.p.). Jednakowoż od decyzji o odmowie udostepnienia informacji publicznej, podjętej przez podmiot niebędący organem władzy publicznej, nie służy odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 17 ust. 2 u.d.i.p.).

Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1463 ze zm.), Lasy Państwowe jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej reprezentującą Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Z kolei w art. 32 ust. 2 tej ustawy wymieniono jednostki organizacyjne wchodzące w skład Lasów Państwowych, do których należy m.in. nadleśnictwo (pkt 3). Natomiast zgodnie z art. 35 ww. ustawy, nadleśniczy kieruje nadleśnictwem oraz reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania.

W świetle przytoczonych przepisów nie ulega wątpliwości, że nadleśniczy nie jest organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., lecz podmiotem reprezentującym Skarb Państwa zgodnie z odrębnymi przepisami (tj. przepisami ustawy o lasach), wymienionym w art. 4 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 69/19, LEX nr 3028269; postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1193/18, LEX nr 2487323).

W świetle powyższych uwag podstawy prawnej zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] jako wydanej przez podmiot niebędący organem władzy publicznej - należy upatrywać nie tylko w powołanych w jej sentencji przepisach art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., lecz również w art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Jednocześnie uznać należy, że od decyzji tej nie służyło odwołanie do organu wyższej instancji, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - stosownie do art. 17 ust. 2 u.d.i.p. Skorzystanie z tego środka nie stanowi natomiast, co do zasady, warunku dopuszczalności skargi. Stosownie bowiem do art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35, 2023, 2320 i 2369) albo konsul.

Zatem przekonanie organu o niedopuszczalności skargi spowodowanej niewyczerpaniem przez stronę skarżącą środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, pozbawione jest podstaw. Jako, że od zaskarżonej decyzji - wbrew twierdzeniu wyrażonemu w odpowiedzi na skargę - nie służyło odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona skarżąca była uprawniona do rezygnacji z tego środka bez utraty prawa do wniesienia skargi.

Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy stwierdzić należy, że zasadny okazał się przede wszystkim zarzut skargi wskazujący na naruszenie przez organ prawa materialnego w postaci art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że przepisy u.d.i.p. nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacją publiczną.

Na tle tego unormowania w doktrynie i orzecznictwie podnosi się, że przepisów u.d.i.p. nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Inaczej ujmując - regulacje dotyczące trybu dostępu do informacji publicznej, zawarte w innych aktach prawnych, wyłączają możliwość domagania się udostępnienia informacji publicznej w oparciu o unormowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawy, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., można zatem podzielić na ustawy ograniczające dostęp do informacji publicznej ze względu na szczególny rodzaj chronionych przez nie dóbr oraz ustawy, które nieraz bardzo szczegółowo i obszernie, ale odmiennie niż u.d.i.p. regulują dostęp do określonego rodzaju informacji publicznej (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 2, Warszawa 2012, s. 45).

Do tej drugiej kategorii ustaw należy u.u.i.ś. Ustawa ta stanowi lex specialis w stosunku do u.d.i.p., co oznacza, że żądania związane z informacjami dotyczącymi środowiska podlegają rozpatrzeniu w ramach prawnych wyznaczonych przepisami u.u.i.ś. – tak w zakresie udostępnienia tego rodzaju informacji, jak i odmowy ich udostępnienia. Przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania w takim zakresie, w jakim zasady i tryb dostępu do żądanych informacji określa u.u.i.ś. (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 462/15, dostępny CBOSA).

W kontekście powyższych uwag należy zwrócić uwagę, że skarżący tak we wniosku wszczynającym postępowanie, jak i w dalszym toku postępowania, konsekwentnie sytuował swoje żądanie, jako oparte właśnie na podstawie u.u.i.ś. Treść pytań zamieszczonych w przedmiotowym wniosku, ogólnie ujmując, odnosiła się do zgłoszonych do organu przez stronę społeczną postulatów, wniosków i uwag w sprawach związanych z prowadzoną gospodarką leśną oraz ewentualnych rezultatów tych działań, a więc zagadnień odwołujących się bezpośrednio do elementów środowiska.

Przepis art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. zawiera otwartą definicję informacji o środowisku, wymieniając rodzaje informacji o środowisku podlegające udostępnieniu. W doktrynie zauważa się, iż prima facie można odnieść wrażenie, że jest to katalog zamknięty, jednakże z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska, wynika, że prawo to ma znacznie szerszy zakres, niż to wynika z art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. Przyjmuje się zatem, że prawu do informacji podlega każda informacja o środowisku, niezależnie od tego, czy jest w powyższym przepisie wskazana. Domniemywać bowiem należy, co wynika z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, że każda informacja o środowisku podlega udostępnieniu, chyba, że organ ochrony środowiska, wyłącznie na podstawie przepisów ustawy wykaże, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie (por. B. Rakoczy, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, uw. 1 do art. 9, LexisNexis 2010). Trafnie przy tym w skardze przywołano tezy z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. I OSK 2267/14, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż istnieje dualizm prawny w zakresie udostępniania informacji publicznej, objętych dyspozycją art. 8 i art. 9 u.u.i.ś. Nie ma bowiem żadnych podstaw by wskazywać na jakieś elementy podlegające ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku, a pozostałe udostępniane w oparciu o u.d.i.p. Jeżeli materia decyzji dotyczy informacji o środowisku i jego ochrony, to informacji publicznej o tej decyzji udziela się w oparciu o ustawę o udostępnianiu informacji o środowisku. W każdym przypadku, gdy przedmiotem konkretnego postępowania będzie któryś z celów określonych w art. 1 pkt 1 lit. "a" u.u.i.ś, rozwiązania wynikające z tej ustawy znajdować będą zastosowanie.

Tymczasem organ nieprawidłowo zaskarżoną decyzją odmówił udostępnienia informacji publicznej na gruncie u.d.i.p, która nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie, choć z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia zdaje się wynikać brak zdecydowania organu, bo zawarł również argumentację prawną opartą na analizie wybranych norm prawnych - w zakresie podmiotowym i przedmiotowym - z uregulowań u.u.i.ś. Jak już jednak wyżej podkreślono, właściwym aktem prawnym, który znajduje zastosowanie do wniosku strony skarżącej jest wyłącznie u.u.i.ś. Ewentualna odmowa udzielenia informacji żądanej we wniosku strony skarżącej powinna zatem zostać oparta na rozwiązaniach prawnych przyjętych w tej ustawie oraz wykładni norm prawnych w tym akcie zawartych, a nie w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Warunki odmowy udostępniania tego rodzaju informacji o środowisku zostały szczegółowo określone w Rozdziale 2 "Odmowa udostępniania informacji" u.u.i.ś. Strona skarżąca nie domagała się udzielenia "informacji publicznej" zdefiniowanej w art.1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., lecz udzielenia "informacji o środowisku" definiowanej na gruncie u.u.i.s. Obowiązuje tu zatem odmienny tryb dostępu do informacji publicznej. Całe postępowanie związane z rozpoznaniem przedmiotowego wniosku winno być poddane uregulowaniom nie u.d.i.p. lecz u.u.i.ś. (w szczególności według przepisów Działu II u.u.i.ś. zatytułowanego "Udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie"). Wobec tego kwestie, takie, jak między innymi, czy zakres wniosku (pytania postawione przez skarżącego) odpowiada zakresowi podmiotowemu i przedmiotowemu u.u.i.ś. na tyle by udzielić żądanej informacji, a także ustalenie czy organ jest rzeczowo właściwy tudzież zobowiązany do udzielenia żądanej informacji, czy też zachodzą przesłanki formalne i materialnoprawnej natury do udostępnienia albo odmowy udostępnienia informacji oraz w jakiej części, powinny zostać ocenione według reżimu u.u.i.ś.

Organ rozpoznał zatem wniosek skarżącego w niewłaściwym trybie, to znaczy na zasadach u.d.i.p. zamiast w trybie i na zasadach określonych w art. 8-15 u.u.i.ś., czym naruszył przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. U.u.i.ś. nie jest bowiem znane pojęcie informacji przetworzonej użyte w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., której uzyskanie jest możliwe w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tym sam niespełnienie tej przesłanki nie może być podstawą do odmowy udzielna informacji o środowisku i jego ochronie. Pozostawałoby to w sprzeczności z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającą dyrektywę Rady 90/313/EWG - Dz.U.UE.L.2003.41.26 (por. M. Bar, K. Jendrośka, Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, uw. 12 do art. 9, LEX/el. 2014). Art. 4 u.u.i.ś. zapewnia każdemu prawo do informacji o środowisku na zasadach określonych w ustawie, co koresponduje ze wspomnianym wcześniej art. 74 ust. 3 Konstytucji. Oznacza to, że udostępnienie informacji o środowisku jest regułą, a odstępstwa od niej mają charakter wyjątkowy i powinny wprost wynikać z przepisów prawa jednoznacznie określających, jakiego rodzaju informacje nie podlegają udostępnieniu (art. 16 u.u.i.ś.). Katalog włączeń nie może być rozszerzany w drodze interpretacji (por. K. Gruszecki, Udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, uw. 2 do art. 9, wyd. II, LEX/ el 2013).

Z tych względów Sąd, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie ograniczają się do uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 200 złotych, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

W ponownym postępowaniu organ rozpatrzy wniosek skarżącego na podstawie unormowań ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.