Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 507/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, 2-4,
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 77 par. 1, art. 7, art. 107 par. 3, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Marcin Miemiec, , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nieopłaconych w terminie składek własnych na ubezpieczenie zdrowotne oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Biura Terenowego w B. - wpłynął wniosek L.T. (dalej – "skarżąca") o umorzenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne, za okres od [...], od [...] do [...] oraz [...] do [...] r. Wniosek uzasadniony został trudną sytuacją materialną i zdrowotną rodziny.

Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia zadłużenia.

Pismem z dnia [...] r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych w terminie składek własnych na ubezpieczenie zdrowotne podkreślając, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Wskazała, że zadłużenie wobec ZUS oraz potrącenia ze świadczenia emerytalnego, dokonywane na poczet przedmiotowych zaległości, zagrażają egzystencji jej rodziny.

Decyzją z dnia [...] r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (nr [...]) utrzymał decyzję z dnia [...] r. w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżąca prowadzi działalność w zakresie sprzedaży detalicznej na bazarach i targowiskach (w okresie od dnia [...] r., z licznymi przerwami). Za [...] r. z tytułu prowadzonej działalności zanotowała stratę w wysokości [...] zł. (PIT- 36). Pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto (kwota po potrąceniu dokonywanym w związku z prowadzoną wobec egzekucją z tytułu nieuregulowanych składek). Syn skarżącej, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, pobiera natomiast świadczenie [...], przyznane okresowo - do dnia [...] r. w wysokości [...] zł brutto (do wypłaty miesięcznie [...] zł). Dochód w gospodarstwie domowym, na który składają się świadczenia pobierane przez skarżącą i jej syna wynosi [...] zł. Skarżąca wraz z synem posiada szereg zobowiązań finansowych wobec banków oraz innych instytucji opiewających łącznie na kwotę [...] zł. Z treści wypełnionego przez skarżącą "oświadczenia o posiadanym majątku ruchomym, nieruchomościach oraz prawach majątkowych wynika", że skarżąca jest właścicielką nieruchomości w postaci mieszkania, położonego w [...] przy ul. [...], o pow. około [...] m², w którym zamieszkuje wraz z synem.

Zaległości z tytułu nieopłaconych przez skarżącą składek są przedmiotem prowadzonego przez Dyrektora ZUS postępowania egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego. Egzekucja ta jest obecnie jedyną skuteczną formą dochodzenia należności (na poczet zaległości miesięcznie ze świadczenia skarżącej potrącaną jest kwota [...] zł).

W dalszej części uzasadnienia decyzji wskazano, że w myśl art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek mogą być umarzane w wypadku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki całkowitej nieściągalności zostały natomiast enumeratywnie wymienione w ustawie (art. 28 ust. 3) i zachodzą one m.in., gdy:

• wysokość nie opłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

• Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

• jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Tymczasem – jak dalej podniósł organ - w sytuacji skarżącej, jej zadłużenie jest przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nie wyczerpano zatem możliwości skutecznego dochodzenia należności, tym samym nie zachodzą przesłanki prawne, określone w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto podkreślono, że w przypadku gdy dłużnik nie dokonuje dobrowolnych wpłat na poczet należnych składek ustawowym obowiązkiem Zakładu jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia tych należności. Według zaś przepisu art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacania. Szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek określone zostały rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365).

Zgodnie z rozporządzeniem, Zakład ma prawo umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie opłacić tych należności, w szczególności w przypadku:

1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W wyniku ponownej analizy sytuacji skarżącej, po wszechstronnym rozważeniu materiału dowodowego działający w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Prezes ZUS stwierdził, iż aktualna sytuacja materialna rodziny jest trudna. Nie ulega wątpliwości, iż znacznym obciążeniem dla budżetu domowego skarżącej są potracenia egzekucyjne dokonywane z pobieranego przez nią świadczenia emerytalnego. Nadto podkreślił, że egzekucja prowadzona wobec skarżącej jest jedyną skuteczną formą dochodzenia należności z tytułu składek, ponieważ jak wykazało przeprowadzone postępowanie w sprawie, nie reguluje ona bieżących należności, do opłacania których zobowiązana jest z tytułu nadal prowadzonej działalności gospodarczej. W tej sytuacji, organ zaznaczył, że ewentualne umorzenie zaległości nie uwolniłoby skarżącej od potrąceń z pobieranego świadczenia, z uwagi na fakt, iż nieopłacanie składek bieżących spowoduje powstanie kolejnych zaległości, które w konsekwencji również skierowane zostaną do dochodzenia. Argument skarżącej, dotyczący posiadania wielu zobowiązań wobec różnych instytucji, również nie stanowi okoliczności przemawiającej za umorzeniem należności z tytułu składek. Zobowiązania z tytułu składek jako należności publicznoprawne są uprzywilejowane i podlegają co do zasady zaspokojeniu przed innymi należnościami. Ponadto zadłużenie nie powstało wskutek nadzwyczajnych okoliczności (takich jak klęska żywiołowa, zdarzenia losowe), ewentualne umorzenie należności ze strony ZUS byłoby nieracjonalne i jest niezgodne z zasadą, ze ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej obciąża przedsiębiorcę.

Wreszcie organ podniósł, iż problemy zdrowotne skarżącej i jej syna niewątpliwie utrudniają im codzienne funkcjonowanie. Należy jednak zauważyć, że zarówno skarżąca, jak również jej syn uzyskują stałe świadczenia. Wiek oraz zły stan zdrowia stały się podstawą posiadania przez nich stałego dochodu. Nie zachodzi więc – zdaniem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - przesłanka zawarta w rozporządzeniu, zgodnie z którą Zakład może umorzyć należności z tytułu składek w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Pismem z dnia [...] r. skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu podnosząc, iż zaskarżona decyzja ZUS – u w sposób drastyczny uniemożliwiła jej normalną egzystencję. Wskazała, iż od [...] roku z powodu braku zatrudnienia zmuszona była do podjęcia działalności gospodarczej (praca na targowiskach), aczkolwiek aktualny jej wiek ([...] lat), [...], brak samochodu uniemożliwiają jej prowadzenie działalności na różnych bazarach i targowiskach. Mieszkanie wymaga remontu, brakuje jej podstawowych urządzeń domowych (lodówki, odkurzacza, pralki). Posiada zadłużenie nie tylko w bankach lecz również z tytułu opłat za mieszkanie, gaz, energię elektryczną. W związku z powyższym poprosiła o umorzenie zadłużenia.

W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W zakresie kognicji sądów administracyjnych nie leży zatem zastępowanie organów administracji publicznej w merytorycznym załatwianiu spraw administracyjnych, lecz jedynie wskazana wyżej kontrola w granicach ściśle określonych przepisami. Tym samym sądy administracyjne nie prowadzą postępowania mającego na celu ustalanie stanu faktycznego sprawy, nie prowadzą więc postępowania wyjaśniającego, gdyż kontrola legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję. W razie stwierdzenia naruszenia prawa sąd administracyjny jest władny jedynie do usunięcia zaskarżonej decyzji z porządku prawnego. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie ma kompetencji ustawowych do umorzenia należności, czego domaga się strona skarżąca.

Mając na względzie przywołane regulacje prawne należało przyjąć, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, Sąd nie dopatrzył się bowiem takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Decyzja w sprawie ulg w spłacie zobowiązań pozostaje w sferze tzw. uznania administracyjnego. Redakcja przepisu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jt. Dz. U. Nr 11 z 2007 r., poz. 74 z późn. zm.), w brzmieniu: "Należności z tytułu składek mogą być umarzane (...)", daje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych swobodę w podejmowaniu takich uznaniowych rozstrzygnięć, a ograniczają ją jedynie materialnoprawne dyrektywy wynikające z norm art. 28 ust 2 – 4 oraz wydanego na podstawie ustawowej delegacji Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku, w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141 poz. 1365). Decyzja administracyjna wydana na tak skonstruowanej podstawie materialnoprawnej jest określana jako akt administracyjny swobodny (zob. J. Boć (red.) Prawo administracyjne, Kolonia Limited 2005, s. 331). W takiej sytuacji sądowa kontrola decyzji administracyjnej obejmuje wyłącznie zbadanie, czy jej wydanie poprzedzono prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Kontrola legalności decyzji, wydanych w ramach uznania administracyjnego jest bowiem ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści. Sąd nie ocenia także wydanej decyzji w aspekcie jej celowości, według zasad słuszności lub sprawiedliwości społecznej.

Organ państwowy, działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek wyjaśnić dokładnie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie, dopełniając nie tylko normę art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, lecz i sporządzić odpowiednie – wnikliwe i logiczne, wyjaśniające przesłanki którym organ się kierował - uzasadnienie decyzji, jak go obliguje art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. Uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ale w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia, nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Z tego też względu sama odmowa umorzenia należności z tytułu składek nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca. Oczywistym jest przy tym, że stwierdzenie braku przesłanek umorzenia skutkować może wyłącznie odmową udzielenia tej ulgi (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2006r. sygn. akt: II SA/Wa 2427/06 LEX nr 328895).

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu, sąd jest zobowiązany zatem do oceny, czy postępowanie administracyjne było prowadzone prawidłowo i czy organ przy wydawaniu decyzji dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki i czy ocena dowodów zawarta w motywach decyzji w sprawie umorzenia nie jest dowolna.

Przesłanki i granice dopuszczalności umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne zostały unormowane przede wszystkim w art. 28 ust. 2 u.s.u.s., zgodnie z którym podstawową przesłanką, umożliwiającą w ogóle rozważenie zasadności zastosowania wnioskowanego umorzenia, jest stwierdzenie przez organy tzw. "całkowitej nieściągalności" należności. Pojęcie "całkowitej nieściągalności" definiuje sam prawodawca w art. 28 ust. 3 tej samej ustawy. Stan ten zachodzi mianowicie wtedy, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek tam określonych, daje możliwość umorzenia należności.

Organ dokonał właściwej oceny stany faktycznego w sprawie w kontekście omawianych przesłanek, dokonując szczegółowej analizy w odniesieniu do każdej z nich, trafnie przyjmując, że żadna z nich nie zachodzi w omawianej sprawie i czemu skarżąca nie przeczy, sformułowała bowiem w zasadzie swoje swe zarzuty zasadniczo na tle § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w związku z art. 28 ust 3a u.s.u.s.

W art. 28 ust 3a u.s.u.s. przewidziano wyjątek od generalnej zasady, wedle której całkowita nieściągalność przesądza o możliwości umorzenia należności w składkach, dla ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek - stanowiąc, że należności tego rodzaju mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane mimo braku ich całkowitej nieściągalności. Tu ustawodawca wprowadza jednak nieostre pojęcie, uzależniając ewentualne umorzenie od zaistnienia "uzasadnionego przypadku". Znaczenie tego pojęcia wywieść można z § 3 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. Według brzmienia tego przepisu - zaległe składki mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ - pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (pkt 1); dłużnik poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujące, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (pkt 2); dłużnik cierpi na przewlekłą chorobę lub koniecznym jest sprawowanie opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (pkt 3).

Zdaniem skarżącej - zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż ze względu na swój stan majątkowy, a także sytuację rodzinną, zdrowotną, nie posiada możliwości finansowych, aby uregulować zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych a konieczność spłaty zadłużenia spowodowałaby zbyt ciężkie skutki dla niej i jej syna pozbawiając możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, nawet w zakresie niezbędnego minimum.

Na tle jednak przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia trzeba stwierdzić, że chodzi w nim o przypadek, gdy zapłata należności, obojętnie w jakiej formie - jednorazowo, w ratach lub w drodze egzekucji - spowoduje egzystencjalną ruinę bytu zobowiązanego i jego rodziny. Nie wystarczy, gdy zobowiązana osoba wskaże na uciążliwości w zapłacie zaległych należności. W takich przypadkach bowiem istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste. Generalnie zapłata składek należy do powinności osoby zobowiązanej, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy.

Przenosząc powyższe na kanwę niniejszej sprawy trudno dopatrzyć się w sytuacji skarżącej by spłata należności miała doprowadzić do ruiny aczkolwiek , jak słusznie przyznał organ, sytuacja materialna jest ciężka, wynika ona jednak zasadniczo z faktu posiadania zobowiązań wobec różnych wierzycieli, w tym wobec wspólnoty mieszkaniowej, banków, instytucji finansowych, etc. Okoliczność wszakże zadłużenia z innych tytułów, w tym z racji kredytów i pożyczek, sama w sobie nie może być przesądzająca dla uznania zasadności wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne. Także fakt uciążliwości w zapłacie zaległych należności – jako oczywisty - nie jest wystarczający do uznania zasadności ich umorzenia.

Wypada zauważyć, że organ dokonał wnikliwego ustalenia dochodów skarżącej i wydatków związanych bezpośrednio z zaspakajaniem niezbędnych potrzeb życiowych (z tytułu czynszu, opłat za media), a zatem odnoszących się do owego minimum koniecznego utrzymania. Organ ustalił, że skarżąca uzyskuje stały dochód w postaci świadczenia emerytalnego zaś syn pobiera świadczenie [...]. Przede wszystkim wskazał, że dochód skarżącej z tytułu emerytury jest pomniejszany o egzekwowane w drodze egzekucji należności przypadające na rzecz ZUS z tytułu zaległych składek w wysokości [...] zł miesięcznie. Egzekucja składek jest więc skuteczna i w tej wysokości pobierane miesięcznie nie zagrażają egzystencji strony skarżącej. Nadto skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której wszakże nie odprowadza bieżących składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Trafnie zatem organ uznał brak przesłanek z § 3 ust 1 rozporządzenia uzasadniających umorzenie należności. Jakkolwiek organ może uwzględnić i inne okoliczności, gdyż wyliczenie z § 3 ust. 1 nie ma charakteru zamkniętego, ale organ dokonał oceny i w tej mierze, wyjaśniając w końcowych wywodach dlaczego odmawia umorzenia należności – nie stwierdził bowiem istnienia nadzwyczajnych innych okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie instytucji umorzenia, a tym samym bezpowrotną rezygnację z należności. Godzi się bowiem tu podkreślić, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego ich dochodzenia. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.), zaś umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia, a podejmując rozstrzygnięcie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Na tle brzmienia art. 28 ust. 3a u.s.u.s, w którym mowa o "uzasadnionych przypadkach" oraz zważywszy, że § 3 ust.1 pkt 1 odwołuje się do takiego wyrażenia jak "zbyt ciężkie skutki" ocena organu, że umorzenie jest instytucją nadzwyczajną i winno dotyczyć wyjątkowych zdarzeń, a taki przypadek nie zachodzi w sytuacji skarżącej, z uwagi na możliwość pokrycia zobowiązań wobec ZUS z osiąganej emerytury - nie jest wadliwa, mieści się w granicach dopuszczalnej wykładni i nie przekracza w żadnym razie granic uznania administracyjnego. Jeżeli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2006 roku, sygn. akt III SA/Wa 2426/06, LEX nr 328891).

W tym stanie rzeczy, wobec braku naruszenia norm prawa procesowego lub materialnego, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.