Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2431/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika karty pojazdu skargę oddala


UZASADNIENIE

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), art. 77 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.) oraz § 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 20 października 2003 r. w sprawie warunków i trybu wydawania kart pojazdów, wzoru karty pojazdu oraz jej opisu (Dz. U. z 2003 r. Nr 189 poz. 1858 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy A. K. odmówił wydania wtórnika karty pojazdu dla samochodu marki Opel Astra o nr rejestracyjnym [...] nr [...] na rzecz A. K..

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2010 r. A. K. złożył w Wydziale Obsługi Mieszkańców Urzędu [...] w Dzielnicy R. wniosek o wydanie wtórnika karty pojazdu dla ww. pojazdu marki Opel Astra. Jako powód wydania wtórnika wskazał, iż wydana dla przedmiotowego pojazdu karta pojazdu znajduje się obecnie w Sądzie Rejonowym dla [...], jako dowód popełnienia przestępstwa.

Po przeprowadzeniu weryfikacji dokumentów organ stwierdził, że dla przedmiotowego pojazdu zgodnie z art. 77 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym wydano kartę pojazdu nr [...], która wg, załączono przez wnioskodawcę do wniosku o wydanie wtórnika, postanowienia Sądu Rejonowego dla [...][...] Wydział Karny z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn. akt [...] została zabezpieczona w toku postępowania przygotowawczego, a jak wynika z treści aktu oskarżenia dokument ten zawiera poświadczenie nieprawdy i jest dowodem popełnienia przestępstwa.

Zgodnie z § 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków i trybu wydawania kart pojazdów, wzoru karty pojazdu oraz jej opisu wtórnik karty pojazdu wydaje organ rejestrujący na pisemny wniosek właściciela pojazdu w przypadku jej utraty, po przedstawieniu dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz złożeniu przez właściciela, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, stosownego oświadczenia o utracie karty.

Organ wskazał, że za utratę należy rozumieć bezpowrotne pozbawienie posiadania karty, rozumiane w ten sposób, że w chwili składania wniosku o wydanie wtórnika nie ma realnej perspektywy na odzyskanie tego dokumentu. Natomiast czasowego pozbawienia dokumentu, w rozumieniu przytoczonego przepisu, nie można uznać za całkowitą jego utratę, gdyż istnieje realna perspektywa odzyskania karty, bowiem art. 230 § 2 kodeksu postępowania karnego (dalej kpk) stanowi, że zatrzymane rzeczy należy zwrócić osobie uprawnionej niezwłocznie po stwierdzeniu ich zbędności dla postępowania karnego.

Organ wskazał, że za utratę należy uznać zdarzenie mające charakter faktyczny (np. zniszczenie, zgubienie, kradzież), którego zaistnienie nie może zostać zweryfikowane przez organ. Za taką argumentacją przemawiać może treść przepisu § 7 ust.1 pkt 2 powołanego rozporządzenia, wedle którego właściciel składa oświadczenie o utracie karty pod rygorem odpowiedzialności karnej. Założyć należy, że oświadczenie takie dotyczyć powinno okoliczności, która w żaden inny sposób nie może zostać ustalona przez organ i stąd rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Natomiast zatrzymanie karty pojazdu na potrzeby postępowania karnego czy innego postępowania prowadzonego przez organ władzy publicznej trudno uznać za okoliczność, którą należałoby ustalić za pomocą oświadczenia wnioskodawcy pod rygorem odpowiedzialności karnej.

Na potwierdzenie tego w dniu 28 października 2010 r. A. K. dostarczył do tut. Urzędu postanowienie Sądu Rejonowego [...][...] Wydział Karny z dnia [...] października 2010 r. sygn. akt. [...], w którym Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku ww. i odmówić zwrotu dowodu rzeczowego w postaci karty pojazdu nr [...]. Uzasadniając swą decyzję w ten sposób, że przedmiotowy dokument stanowi dowód rzeczowy, a zgodnie z treścią art. 230 § 2 kpk dowody rzeczowe mogą podlegać zwrotowi po stwierdzeniu ich zbędności dla postępowania karnego. Jak wynika z treści zarzutów ww. karta stanowiła przedmiot przestępstwa z art. 271 § 1 kodeksu karnego (dalej kk) i posługiwanie się tym dokumentem, w myśl treści art. 273 kk jest zabronione.

W przedstawionym stanie faktycznym istotna jest okoliczność, iż wedle aktu oskarżenia, przedmiotowa karta, zatrzymana jako dowód rzeczowy, zawiera informacje poświadczające nieprawdę. Wobec czego wprowadzenie do obrotu prawnego kolejnego dokumentu, co do którego istnieje uzasadnione przypuszczenie, że poświadcza on nieprawdę jest niedopuszczalne.

Reasumując organ wskazał, że nie nastąpiła utrata przedmiotowej karty pojazdu, a jedynie czasowe jej zatrzymanie na potrzeby postępowania karnego. Karta pojazdu nie została trwale utracona, nie zostały spełnione warunki wymagane do wydania wtórnika karty pojazdu, co skutkuje odmową wydania A. K. wtórnika karty pojazdu dla ww. samochodu.

Od powyższej decyzji złożył odwołanie A. K. podnosząc, iż spełnił wymogi przewidziane w § 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków i trybu wydawania kart pojazdów oraz jej opisu gdyż faktycznie utracił przedmiotowa kartę pojazdu. Zdaniem strony odwołującej pojęcie "utrata" jest kategorią najszerszą i obejmuje każdy przypadek utraty władztwa nad rzeczą. Zdaniem A. K. organ rejestrujący, który powziął wątpliwość co do wykładni semantycznej pojęcia "utraty" jest zobowiązany do wszechstronnej analizy dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wyjaśniającego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, póz. 593 ze zm.) oraz art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu, powołując się na § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków i trybu wydawania kart pojazdów, wzoru karty pojazdu oraz jej odpisu wskazało, że z regulacji tej wynika, iż wydanie wtórnika karty pojazdu jest przewidziane wyłącznie w sytuacji jej utraty.

Strona odwołująca w odwołaniu wskazuje, iż faktycznie utraciła kartę pojazdu ponieważ znajduje się ona w aktach sprawy sądowej pod sygn. [...]. Z postanowieniu Sądu Rejonowego dla [...][...] Wydział Karny z dnia [...] października 2010 r. sygn. [...], znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż przedmiotowa karta pojazdu stanowi dowód rzeczowy i ze względu na toczące się przed Sądem Rejonowym dla [...] postępowaniem karnym w chwili obecnej nie jest możliwy zwrot przedmiotowej karty.

Organ podniósł, że karta została zatrzymana na potrzeby trwającego postępowania karnego. Mimo że A. K. w chwili obecnej fizycznie nie znajduje się w posiadaniu przedmiotowej karty pojazdu, to nie można stwierdzić, iż ją utracił. Znajduje się ona w aktach sprawy karnej o syg. [...], została zatrzymana na czas trwania postępowania karnego z tego powodu, iż jest dowodem w sprawie. Istnieje możliwość, iż po stwierdzeniu przez Sąd Rejonowy zbędności przedmiotowej karty jako dowodu rzeczowego w sprawie, zostanie ona zwrócona A. K..

Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji, stwierdzając przeszkodę do pozytywnego załatwienia wniosku o wydanie wtórnika karty pojazdu, prawidłowo dokonał rozstrzygnięcia wydając odmowną.

Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję złożył A. K.. Zaskarżonej decyzji na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 ppsa, zarzucił:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7, 8, 11, 15, 77 i 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie, w którym organ II Instancji nie wyjaśnia podstawy prawnej decyzji - przepisu § 7 rozporządzenia Ministra w sprawie warunków i trybu wydawania kart pojazdów oraz jej odpisu, nie odnosi się do zarzutów i argumentów skarżącego wskazanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych i oceny zgromadzonych dowodów,

2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która powinna być uchylona.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego,, tj.:

1. § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków i trybu wydawania kart pojazdów oraz jej odpisu (zwanego dalej: rozporządzenie w sprawie wydawania kart pojazdów) poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż w sytuacji skarżącego nie zachodzi przypadek utraty karty pojazdu w rozumieniu ww. przepisu, podczas gdy przepis ten nie definiuje pojęcia "utraty" karty pojazdu, tym samym nie daje podstaw do zawężenia jego stosowania do przypadków uznanych przez organ w zaskarżonej decyzji;

2. art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez ograniczenie prawa własności skarżącego, polegające na ograniczeniu prawa wykonywania uprawnień właścicielskich skarżącego w stosunku do własnego pojazdu, poprzez odmowę wydania wtórnika karty pojazdu, w sytuacji gdy skarżący od 10 lat jest pozbawiony karty pojazdu, co uniemożliwia mu sprzedaż samochodu.

Wobec powyższych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga została oddalona.

Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. mocą której organ utrzymał decyzję Prezydenta [...] odmawiającą wydania wtórnika karty pojazdu dla samochodu marki Opel Astra o nr rejestracyjnym [...] na rzecz A. K..

Podstawą prawną wydania decyzji pierwszoinstancyjnej był przepis art. 77 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.) oraz § 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 20 października 2003 r. w sprawie warunków i trybu wydawania kart pojazdów, wzoru karty pojazdu oraz jej opisu (Dz. U. z 2003 r. Nr 189 poz. 1858 ze zm.).

Zgodnie z art. 77 ust. 1 producent lub importer nowych pojazdów jest obowiązany wydać kartę pojazdu dla każdego pojazdu samochodowego wprowadzonego do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Karta pojazdu jest przekazywana właścicielowi pojazdu (ust. 2).

Ponadto zgodnie z ust. 4 ww. przepisu Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrami właściwym do spraw wewnętrznych oraz Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb wydawania kart pojazdów oraz wzór karty pojazdu, a także jej opis. Zgodnie z § 7 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków i trybu wydawania kart pojazdów, wzoru karty pojazdu oraz jej opisu w przypadku utraty karty, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, organ rejestrujący na pisemny wniosek właściciela pojazdu wydaje wtórnik karty po:

1) przedstawieniu dowodu rejestracyjnego pojazdu;

2) złożeniu przez właściciela stosownego oświadczenia o utracie karty pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Skarżący podniósł, że zaskarżone decyzje nie są zgodne z prawem, gdyż organy administracji dokonały błędnej wykładni § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków i trybu wydawania kart pojazdów oraz jej odpisu, polegającej na uznaniu, iż w sytuacji skarżącego nie zachodzi przypadek utraty karty pojazdu w rozumieniu ww. przepisu, podczas gdy przepis ten nie definiuje pojęcia "utraty" karty pojazdu, tym samym nie daje podstaw do zawężenia jego stosowania do przypadków uznanych przez organ w zaskarżonej decyzji.

Ze stanowiskiem skarżącego Sąd rozpoznający niniejszą sprawę się nie zgadza. W niniejszej sprawie skarżący składając we wniosku z dnia 5 sierpnia 2010 r. oświadczenie podał jako przyczynę wydania wtórnika okoliczność, że karta pojazdu znajduje się w Sądzie Rejonowym dla [...] w sprawie [...]. Do wniosku skarżący załączył kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. na mocy którego Sąd nie uwzględnił wniosku A. K. o wydanie karty pojazdu. Sąd wskazał w tym postanowieniu, że karta ta jest dowodem rzeczowym, gdyż zawiera poświadczenie nieprawdy, jest zatem dowodem popełnienia przestępstwa, wobec czego nie można uznać tego dokumentu za zbędnego dla postępowania karnego.

Wskazać należy, że Sąd stoi na stanowisku, że w przypadku zabezpieczenia karty pojazdu jako dowód w postępowaniu karnym nie można mówić o jego utracie, a z pewnością o trwałej utracie dokumentu.

Słownik języka polskiego definiuje słowo utrata jako fakt, że ktoś został pozbawiony kogoś lub czegoś (http://sjp.pwn.pl/szukaj/utrata). Podobnie Uniwersalny słownik języka polskiego definiuje słowo utrata jako – zostać pozbawionym kogoś, czegoś, przestać coś mieć, czymś się odznaczać, zaprzepaścić coś, postradać, stracić (str. 301, t.4, Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa 2003). Zgodzić się należy, że w niniejszej sprawie skarżący faktycznie nie jest posiadaczem karty pojazdu, jednak fakt ten nie przesądza o utracie tego dokumentu. Dokonując wykładni systemowej wskazanych wyżej przepisów, a zwłaszcza § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków i trybu wydawania kart pojazdów oraz jej odpisu, wskazać należy, że intencją ustawodawcy było użycie słowa utrata w znaczeniu pozbawienia posiadania rzeczy na stałe, bezpowrotnie. Gdyby przyjąć inną wykładnię tego przepisu organy administracji musiałyby wydawać wtórniki kart pojazdu w przypadku czasowego i nietrwałego zagubienia dokumentu, wtedy w obrocie prawnym mogłoby funkcjonować kilka takich samych dokumentów, a taka sytuacja jest niedopuszczalna w państwie prawa. Ponadto zagrożenie złożenia oświadczenia karą odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań wskazuje, że chodzi tylko o taką utratę rzeczy, która jest trwała, tj. składający oświadczenie nie wie, gdzie utracona rzecz się znajduje. Nie jest zatem utratą o której mowa w § 7 ww. rozporządzenia czasowy brak posiadania rzeczy. Utrata rzeczy polega na tym że podmiot, który coś stracił nie wie gdzie dany przedmiot się znajduje i nie ma, na chwilę składania oświadczenia, ani w przyszłości realnej szansy by utracony przedmiot odzyskać. Stąd też, wskazać należy, że nie każdy stan faktycznego braku posiadania rzeczy, w niniejszej sprawie karty pojazdu, jest jej utratą powodującą na gruncie rozpatrywanej sprawy możliwość wystawienia wtórnika na podstawie § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków i trybu wydawania kart pojazdów oraz jej odpisu.

W tym kontekście nie można przyjąć, że skarżący utracił kartę pojazdu. Karta ta została zabezpieczona dla celów dowodowych w prowadzonym postępowaniu karnym. Nawet jeżeli by przyjąć że zabezpieczenie dokumentu na poczet prowadzonego postępowania jest jego utratą, to z pewnością nie jest to trwała utrata dokumentu. Zdaniem Sądu jest to czasowe pozbawienie posiadania rzeczy, co wynika z treści art. 230 § 2 kpk, zgodnie z którym należy zwrócić osobie uprawnionej zatrzymane rzeczy niezwłocznie po stwierdzeniu ich zbędności dla postępowania karnego. Z treści powyższego przepisu wynika, że zabezpieczenie dowodu rzeczowego do postępowania karnego nie przesądza o jego trwałej utracie.

Mając na uwadze powyższe uwagi wskazać należy, że w niniejszej sprawie nie doszło do utraty karty pojazdu. Skarżący jedynie czasowo nie może z niej korzystać, wie jednak gdzie ona się znajduje i jest realna szansa, że w bliższej lub odleglejszej przyszłości odzyska posiadanie przedmiotowej karty pojazdu. Tym samym Sąd podzielił stanowisko organów administracji.

Wskazać należy także na treść przepisu art. 230 § 3 kpk zgodnie z którym rzeczy, których posiadanie jest zabronione, przekazuje się właściwemu urzędowi lub instytucji. Z przepisu tego wynika, że dopiero po zakończeniu postępowania karnego, gdy sąd uzna, że posługiwanie się danym dowodem rzeczowym jest zabronione i gdy sąd ten przekaże ten dowód właściwemu urzędowi lub instytucji będzie możliwe stwierdzenie, że skarżący utracił dokument, gdyż wtedy nie będzie realnej szansy na odzyskanie dokumentu.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że nie są one zasadne. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób właściwy, organy zebrały materiał dowodowy pozwalający na wydanie w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Dokonały również prawidłowej oceny zebranego materiału w sprawie tym samym nie naruszyły art. 7, 8, 11, 15, 77 i 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W sprawie także nie doszło do naruszenia art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ograniczenie prawa własności skarżącego, polegającego na ograniczeniu prawa wykonywania uprawnień właścicielskich skarżącego w stosunku do własnego pojazdu, gdyż prawo własności pojazdu, ani jego ograniczenie nie było przedmiotem sprawy i wydanie decyzji w żaden sposób prawa tego nie ograniczało.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.