Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 221/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-07-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Odmówiono przyznania prawa pomocy
Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 6 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi x na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2010 rok postanawia : 1. odmówić przyznania prawa pomocy x 2. odmówić przyznania prawa pomocy y 3. odmówić przyznania prawa pomocy z


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 26 maja 2011 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcom przyznania prawa pomocy uznając, że nie wykazali oni braku możliwości uiszczenia jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też braku możliwości wygospodarowania środków na pokrycie pełnych koszty postępowania związanych z rozpoznaniem wniesionej przez nich skargi. Orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy prowadziłoby do ochrony majątku skarżących przed przeznaczeniem go na koszty postępowania, a tym samym do naruszenia zasady równoważności w traktowaniu powinności finansowych.

W dniu 17 czerwca 2011 r. skarżący złożyli sprzeciw od postanowienia referendarza podnosząc m.in., że przedstawione wyciągi z konta wskazują na wpływy z NFZ z refundacji oraz za płatności kartą dokonywane w aptece, co jest pokryciem kosztów zakupu towarów, nie zaś dochodem apteki - refundacja części ceny leku refundowanego przez NFZ nie jest dochodem a jedynie zwrotem poniesionych nakładów i to przekazanych z opóźnieniem bez rekompensaty za oczekiwanie na przekazanie środków finansowych. Stąd fakt obecności przepływów pieniężnych na koncie nie świadczy w żaden sposób o możliwościach finansowych firmy a tym bardziej o sytuacji materialnej rodziny z prowadzenia tejże firmy utrzymującej się. Wielkość obrotów w danym miesiącu oraz wielkość przepływów pieniężnych jest tylko jedną składową sytuacji dochodowej apteki, a pełen obraz ukazuje się dopiero po analizie kosztów, które w porównaniu z obrotem dają rzeczywisty wynik finansowy apteki. Notowany ujemny wynik finansowy pokazuje bowiem jednoznacznie, że przepływające aktualnie pieniądze przez aptekę nie są de facto własnością wnioskodawców, gdyż nie stanowią dochodu a ledwie pokrywają ponoszone koszty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tegoż wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu.

Skutkiem sprzeciwu, wniesionego przez skarżącego jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy.

W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).

Wyżej powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście treści art. 199 ustawy procesowej, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Należy zatem przyjąć, iż zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłat sądowych oraz ponoszenia kosztów zastępstwa procesowego stanowi wyjątek od reguły wykonania przez stronę tego obowiązku, który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W konsekwencji przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określające przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane według reguł wykładni rozszerzającej.

Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. całkowicie pozbawionych środków do życia ze względu na okoliczności życiowe.

Zdaniem Sądu ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.

Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów.

Wskazać należy, że wnioskodawca w dniu złożenia wniosku, na rachunku bankowym prowadzonym dla apteki widniało saldo dodatnie w kwocie [...]zł. Tendencja ta (posiadanie salda dodatniego na rachunku bankowym) okazuje się być stała, bowiem np. w dniu 5 maja 2011 roku na rachunku bankowym apteka posiadała [...]. Odmowę przyznania prawa pomocy uzasadnia także wysokość przychodów uzyskiwanych jedynie z prowadzonej działalności gospodarczej, które za 3 miesiące tego roku średnio wynoszą około [...] średnio miesięcznie. Natomiast w poprzednich latach kształtowały się one na poziomie około [...] średnio miesięcznie w 2009 roku oraz [...] średnio miesięcznie w roku 2010. Podkreślić również należy, że według rozliczeń z poprzednich dwóch lat wynik bilansowy z działalności gospodarczej zawsze był dodatni.

W tych okolicznościach nie można przyjąć, iż wnioskodawcy wykazali brak możliwości uiszczenia jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też brak możliwości wygospodarowania środków na pokrycie pełnych koszty postępowania związanych z rozpoznaniem wniesionej przez nich skargi. Orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy prowadziłoby do ochrony majątku skarżących przed przeznaczeniem go na koszty postępowania, a tym samym do naruszenia zasady równoważności w traktowaniu powinności finansowych. W konsekwencji, na podstawie cytowanych wyżej przepisów orzeczono jak w postanowieniu.