Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 322/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 128 ust. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędziowie: Asesor WSA Wojciech Wycichowski Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2022 r. sprawy ze skargi B. M. i Z. M. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 25 lutego 2022 r. nr NSP-VIII.7581.1.274.2021.AP w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

B. M. i Z. M. wnieśli skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 25 lutego 2022 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Kartuskiego z dnia 30 września 2021 r. w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Naczelnik Gminy Żukowo decyzją z dnia 28 lutego 1974 r. zezwolił Z. na przebudowę linii energetycznej przebiegającej m.in. przez działkę nr [...] w L., której właścicielem był B. M., zmarły w 1995 r.

Wnioskiem z dnia 4 czerwca 2018 r. jego spadkobiercy i właściciele działki nr [...], B. M. i Z. M., reprezentowani przez radcę prawnego P. C., zwrócili się do Starosty Kartuskiego wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej o wydanie decyzji przyznającej im odszkodowanie w związku ze szkodą polegającą na zmniejszeniu wartości działki numer [...], objętej księgą wieczystą nr [...] (dawniej karta [...]), spowodowanej wydaniem przez Naczelnika Gminy Żukowo decyzji z dnia 28 lutego 1974 r. na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Starosta Kartuski decyzją z dnia 23 sierpnia 2019 r. odmówił ustalenia na rzecz B. M. i Z. M. odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia 24 stycznia 2020 r. Wojewoda Pomorski uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego nie było przeszkód do rozstrzygnięcia o odszkodowaniu na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w konsekwencji ustalenie i wypłata odszkodowania jest możliwa także na rzecz spadkobierców wywłaszczonego. Wojewoda wskazał też, że ustalić należy, czy odszkodowanie nie zostało już wcześniej wypłacone, a także, w przypadku zaistnienia konieczności ustalenia i wypłaty odszkodowania, sporządzić operat szacunkowy.

Starosta Kartuski decyzją z dnia 30 września 2021 r. ustalił na rzecz B. M. odszkodowanie w wysokości 200,50 zł za udział wynoszący 1/2 części spadku po B. M. oraz A. M. z tytułu zmniejszenia wartości działki nr [...] położonej w obrębie L., gmina Żukowo w wyniku decyzji Naczelnika Gminy Żukowo numer 403/4/74 z dnia 28 lutego 1974 r. zezwalającej Z. na przebudowę napowietrznej linii energetycznej niskiego napięcia 0,4 kV. Takie samo odszkodowanie organ ustalił na rzecz Z. M., a do wypłaty odszkodowania obu uprawnionym zobowiązał E. S.A.

Starosta Kartuski wskazał, że decyzja Naczelnika Gminy Żukowo numer 403/4/74 z dnia 28 lutego 1974 r. została wydana w oparciu o art. 35 i art. 36 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961r., Nr 18, poz. 94 ze zm.), natomiast o zasadności przyznawania odszkodowań za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości wskutek zdarzeń zaistniałych przed rządami aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przesądza orzecznictwo sądowoadministracyjne. Starosta Kartuski wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej ustalił, że na dzień wydania decyzji numer 403/4/74, tj. 28 lutego 1974 r., właścicielem działki numer [...] był B. M., a jego spadkobiercami są Z. M. i B. M., każdy w 1/2 części. W konsekwencji Starosta stwierdził, że wnioskodawcy posiadają legitymację do ubiegania się o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Oświadczyli oni przy tym, że nie zostało im w przeszłości przyznane odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości działki [...] w wyniku decyzji Naczelnika Gminy Żukowo numer 403/4/74 z dnia 28 lutego 1974 r.

Organ ustalił też, że w zasobach archiwalnych Urzędu Gminy w Żukowie, Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku, Archiwum Państwowego w Gdańsku oraz Archiwum Zakładowego Starostwa Powiatowego w Kartuzach nie odnaleziono dokumentów mogących świadczyć o wypłacie odszkodowania za przeprowadzenie linii 0,4 kV przez m.in. działkę numer [...]. Informacji o wypłacie odszkodowania nie posiada też E. S.A. jako następca prawny Z. Także, zgodnie z informacją udzieloną przez Sąd Rejonowy w Kartuzach nr [...] oraz Oddziału Finansowego Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ, w sądach tych nie ma dokumentów świadczących o złożeniu do depozytu sądowego odszkodowania za przeprowadzenie linii energetycznej napowietrznej na podstawie decyzji Naczelnika Gminy Żukowo numer 403/4/74 z dnia 28 lutego 1974 r. przez m.in. działkę numer [...]. W konsekwencji Starosta Kartuski uznał, że nie ma podstaw do uznania, że odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości zostały wypłacone ich właścicielom.

Przechodząc zatem do wyjaśnienia sposobu ustalenia wysokości odszkodowania organ wskazał, że zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, natomiast podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości. W związku z tym organ zlecił wykonanie operatu szacunkowego w celu wyliczenia zmniejszenia wartości nieruchomości w związku z decyzją Naczelnika Gminy Żukowo numer 403/4/74. Zakres wyceny obejmował bowiem stan prawny działki numer [...] na dzień 28 lutego 1974 r.

Organ wskazał, że na dzień wywłaszczenia dla działki numer [...] nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym rzeczoznawca majątkowy wziął pod uwagę faktyczny sposób użytkowania nieruchomości według stanu na dzień 28 lutego 1974 r., tj. przeznaczenie rolne, a nieruchomość określona została jako grunt zabudowany gospodarstwem rolnym. Do określenia wartości rynkowej nieruchomości w celu ustalenia wysokości odszkodowania biegły zastosował podejście porównawcze metodą porównywania parami, a wartość odszkodowania określono na poziomie zmniejszenia wartości nieruchomości, uwzględniając przy tym takie czynniki, jak zmiana warunków korzystania z nieruchomości, zmiana przydatności użytkowej nieruchomości, trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości, a także skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń. Starosta Kartuski uznał, że operat jest zgodny z przepisami prawa, a jego treść jest zupełna, spójna i logiczna, tym samym daje podstawę do uznania, że określona w nim wartość rynkowa odpowiada wysokości odszkodowania ustalonego za szkody powstałe na działce numer [...] i może być podstawą do ustalenia wysokości odszkodowania.

Starosta wyjaśnił też, że postanowieniem z dnia 29 czerwca 2021 r. odmówił powołania biegłego z zakresu elektroenergetyki oraz dopuszczenia dowodu z opinii biegłego sądowego mgr inż. A. Ł. z dnia 10 lipca 2020 r. na okoliczność: szerokości pasa terenu niezbędnego do wykonywania czynności eksploatacyjnych napowietrznej linii 0,4 kV, w postaci oględzin, prac doraźnych, przeglądów, konserwacji, napraw, remontów oraz usuwania awarii, o co dnia 30 kwietnia 2021 r. wniosły strony postępowania administracyjnego, E. SA. wskazało bowiem, że szerokość pasa technologicznego na działce numer [...] wynosi 0,5 m. Dokument ten stanowi dowód w sprawie, a wyżej wymieniona opinia biegłego sądowego dotyczy innej sprawy.

Wojewoda Pomorski rozpoznając odwołanie B. M. i Z. M. decyzją z dnia 25 lutego 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Kartuskiego z dnia 30 września 2021 r. Wojewoda podzielił opinię organu pierwszej instancji, że art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajduje zastosowanie także w odniesieniu do stanu faktycznego sprzed wejścia w życie ustawy, o ile uprawnienie nie zostało wcześniej zrealizowane, w szczególności sprawa nie została załatwiona w taki sposób, który wykluczałby tę możliwość. Nie ma zatem przeszkód do rozstrzygnięcia o odszkodowaniu za ograniczenie prawa własności przedmiotowej nieruchomości, a podstawą takiego rozstrzygnięcia powinien być art. 129 ust. 5 pkt 3 ww. ustawy. Wojewoda podzielił ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez Starostę Kartuskiego i uznał, że w operacie szacunkowym nr [...] z dnia 26 lutego 2021 r. skorygowanym w dniu 6 kwietnia 2021 r., prawidłowo określono wartość rynkową zmniejszenia wartości działki nr [...] na kwotę 401 zł.

Zgodnie z protokołem z oględzin nieruchomości z dnia 8 września 2020 r. według stanu na dzień wydania decyzji, tj. na dzień 28 lutego 1974 r., działka nr [...] stanowiła zabudowane gospodarstwo rolne (zabudowa mieszkaniowa i gospodarcza). Zabudowa znajdowała się i nadal istnieje, w północnej części działki. Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika właściciela, linie elektroenergetyczne przebiegające aktualnie przez przedmiotową działkę zostały wybudowane po dniu 28 lutego 1974 r. Biegła ustaliła, że na skutek wydanej decyzji Naczelnika Gminy z dnia 28 lutego 1974 r. stan nieruchomości uległ zmianie, mianowicie przez działkę w jej północnej części przebiega napowietrzna linia elektroenergetyczna 0,4 kV i znajdują się dwa słupy energetyczne, w tym jeden o dwóch podporach. Biegła oszacowała wartość działki nr [...] na kwotę 152365,13 zł/ha, dokonując zaś ustalenia zmniejszenia wartości nieruchomości w związku z lokalizacją linii niskiego napięcia 0,4 kV, określiła je na poziomie 374,00 zł, natomiast zmniejszenie wartości przedmiotowej nieruchomości w związku z posadowieniem słupów elektroenergetycznych określiła na poziomie 27,00 zł.

Organ wyjaśnił, że zmniejszenie wartości nieruchomości określono według § 43 ust. 3 pkt 1, 2, 3, i 4 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego lub sposobem parametrycznym. Biegła uwzględniła przy tym zmiany warunków korzystania z nieruchomości, zmiany przydatności użytkowej nieruchomości, trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości oraz skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń. W ocenie organu odwoławczego operat szacunkowy nie zawiera pomyłek ani istotnych braków i może stanowić podstawę określenia odszkodowania za zmniejszenie prawa własności działki nr [...].

Odnosząc się do zarzutu wnioskodawców dotyczącego odmowy dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego elektroenergetyka w przedmiocie szerokości pasa ograniczonego użytkowania podkreślono, że to E. jako właściciel urządzeń przesyłowych jest podmiotem właściwym do wskazania szerokości pasów, w których następuje ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości i zostało to przez nią uczynione.

Zdaniem Wojewody przekazana przez wnioskodawców wraz z pismem z dnia 30 kwietnia 2021 r. opinia biegłego sądowego mgr inż. A. Ł. z dnia 10 lipca 2020 r. sporządzona została na potrzeby postępowania cywilnego sygn. akt [...] w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu. Ponadto opinia ta dotyczy innej nieruchomości, czyli działki nr [...] położonej w gminie P. W związku z tym dokument ten nie może stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w L., gmina Żukowo.

B. M. i Z. M. reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, w skardze na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 25 lutego 2022 r. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, zarzucili organowi naruszenie art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 2000), dalej "k.p.a." poprzez odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego elektroenergetyka na okoliczność szerokości pasa terenu ograniczonego użytkowania dla linii elektroenergetycznej 0,4 kV w sytuacji, gdy ustalenie szerokości tego pasa wymagało zasięgnięcia wiedzy specjalistycznej oraz było okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. ustalenia wysokości odszkodowania.

W ocenie skarżących wyrażonej w uzasadnieniu skargi określenie szerokości pasów ograniczonego użytkowania jedynie w oparciu o oświadczenie jednej ze stron postępowania budzi uzasadnione wątpliwości tym bardziej, że określenie szerokości pasa terenu ograniczonego użytkowania wymaga wiadomości specjalnych, których nie posiada organ administracji prowadzący postępowanie administracyjne. Odmowa dopuszczenia przez organy dowodu wskazanego przez skarżących skutkuje tym, że nie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Sprawa dotyczy ustalenia odszkodowania za szkody wynikłe z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, polegające na obniżeniu wartości nieruchomości i konieczności znoszenia samych urządzeń i aktywności przedsiębiorcy w zakresie konserwacji, remontów i usuwania awarii. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że przez przedmiotową nieruchomość biegnie linia elektroenergetyczna, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło na podstawie decyzji wydanej w 1974 r. oraz że za powstałe w związku z tym szkody nie zostało wypłacone odszkodowanie. Niesporne jest również, że skarżący jako spadkobiercy B. M. właściciela przedmiotowej nieruchomości w dacie wydania decyzji o ograniczeniu, mają legitymację czynną do dochodzenia odszkodowania, a ich wniosek podlega rozpatrzeniu w świetle przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.), dalej jako "u.g.n.", obowiązujących w dacie jego złożenia.

Zgodnie z art. 128 ust. 1 u.g.n., wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu, odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Wysokość odszkodowania za szkody wynikłe z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości powinna obejmować dwa elementy: wartość poniesionych szkód (pieniężne wyrównanie zniszczeń) oraz zmniejszenie wartości nieruchomości wskutek trwałego usytuowania na niej urządzeń przesyłowych. Treść art. 128 ust. 4 u.g.n. wyraża konstytucyjną zasadę "słusznego" odszkodowania za wywłaszczenie, wynikającą z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Odszkodowanie słuszne to odszkodowanie ekwiwalentne do wartości wywłaszczonej nieruchomości, co w odniesieniu do odszkodowań za wywłaszczenie polegające na ograniczeniu uprawnień właścicielskich do gruntu usytuowaniem na nim urządzeń przesyłowych, oznacza odszkodowanie za szkody na gruncie wyrządzone wybudowaniem urządzeń, jak i równowartość ubytku wartości nieruchomości wskutek konieczności znoszenia trwałej obecności urządzeń na gruncie.

Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art.135, wartość rynkowa nieruchomości (zob. art. 134 ust. 1 u.g.n.). Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami (art. 134 ust. 2 u.g.n.). Stosownie do art. 154 ust. 1 u.g.n., wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.

Bezsporna pozostaje w niniejszej sprawie sama zasada należnego skarżącym odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu użytkowania nieruchomości.

Przedmiotem sporu pozostaje natomiast wysokość ustalonego odszkodowania określona przez organy na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkową M. W. Zdaniem strony skarżącej rzeczoznawca przyjęła zaniżoną szerokość terenu ograniczonego użytkowania związanego ze zlokalizowaną na nieruchomości skarżących linią elektroenergetyczną, co spowodowało obniżenie należnego im odszkodowania. Ich zdaniem konieczne było przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego poprzez dopuszczenie wnioskowanej przez nich opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki.

W ocenie Sądu zarzuty podnoszone w skardze nie były uzasadnione.

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym zwłaszcza operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 26 lutego 2021 r. skorygowanego w dniu 6 kwietnia 2021 r., prowadzi do wniosku, że ustalenie wysokości należnego odszkodowania nastąpiło zgodnie z prawem.

Rzeczoznawca, w zgodzie z art. 130 ust. 1 u.g.n., wyceniła nieruchomość według jej stanu na dzień wydania decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości pod inwestycję linii elektroenergetycznej. Ustaliła, że wyceniana działka we wskazanym czasie nie była objęta postanowieniami miejscowego planu, a wedle danych z ewidencji gruntów stanowiła grunty rolne. Na skutek wydania decyzji Naczelnika Gminy Żukowo z dnia 28 lutego 1974 r. przez działkę nr [...], w północnej części, przebiega napowietrzna linia elektroenergetyczna 0,4 kV, znajdują się dwa słupy energetyczne, w tym jeden o dwóch podporach. Biegła ustaliła, że obszar oddziaływania urządzeń przesyłowych wpływa na zmianę wartości rynkowej nieruchomości w obszarze ograniczonego użytkowania. Powierzchnia strefy o ograniczonym wykorzystaniu przyjęta została na poziomie 44,06 mkw (42,31 mkw – linia energetyczna, 1,75 mkw – slupy energetyczne).

Operat szacunkowy jest istotnym dowodem w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za szkody wynikłe z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Jest to dowód z opinii biegłego, który podlega ocenie jak każdy inny dowód w sprawie, z tym jednak zastrzeżeniem, że ani organ, ani sąd administracyjny nie mogą ingerować w merytoryczną część operatu, gdyż nie dysponują wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Rzeczą organów jest zbadanie, czy operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z przepisami, czy opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości oraz czy jest logiczny i zupełny.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt I OSK 494/21) "to rzeczoznawca majątkowy określa wartość rynkową nieruchomości i zgodnie z art.154 ust. 1 u.g.n. ma zagwarantowaną swobodę wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości. Oznacza to, że w sytuacji, gdy z treści operatu nie wynika, że zawiera on założenia sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, organ nie jest władny z urzędu kwestionować poczynionych w nim ustaleń. Jeżeli więc strona w toku prowadzonego postępowania zapoznała się z operatem i uważała, że jest on wadliwy, to powinna wystąpić do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o ocenę jego prawidłowości, a po jej uzyskaniu przedłożyć ten dowód organowi, co umożliwiłoby podważenie wiarygodności operatu sporządzonego na zlecenie organu i ewentualne podjęcie z urzędu działań mających na celu wyjaśnienie zaistniałych rozbieżności.".

W ocenie Sądu sporządzony w niniejszej sprawie operat spełnia wymogi formalne, oparty jest na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz przedstawieniu cech różniących te nieruchomości. W konsekwencji operat ten mógł stanowić podstawę ustalenia wysokości odszkodowania.

Nie budzi także wątpliwości przyjęta przez rzeczoznawcę majątkową w operacie szacunkowym szerokość pasa ograniczonego użytkowania, co jest zasadniczym przedmiotem sporu w tej sprawie. Należy zaakceptować powołanie się przez rzeczoznawcę na dane pochodzące od operatora sieci elektroenergetycznej. W orzecznictwie wskazuje się, iż z uwagi na brak przepisów prawa określających szerokość pasów technologicznych, pasów ochronnych dla linii elektroenergetycznych, pasy ochronne każdorazowo wyznaczane są przez inwestora (por. wyrok NSA z 31 maja 2017 r., I OSK 2618/16). To bowiem inwestor, jako właściciel linii, posiada wyspecjalizowane służby eksploatacyjne i posiada wiedzę m.in. jaki obszar oraz w jaki sposób pas technologiczny może być zagospodarowany w celu zapewniania prawidłowego i bezpiecznego funkcjonowania oraz eksploatowania linii energetycznej. Nie ma zatem racji strona skarżąca wywodząc, że ustalenie tej kwestii wymaga wiedzy specjalistycznej, co obligowałoby organ do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na podstawie art. 84 k.p.a.

Stanowisko operatora sieci elektroenergetycznej należy zatem uznać za wiążące właściciela nieruchomości o tyle, że korzystanie przez niego z nieruchomości zgodnie z jej rolnym charakterem poza wyznaczonym w ten sposób terenem nie podlega ograniczeniom związanym z lokalizacją sieci elektroenergetycznej. Wyznaczenie pasa ograniczonego użytkowania węższego niż oczekiwaliby tego skarżący powoduje skutek polegający na możliwości zagospodarowania przez nich większego areału gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Skarżący nie wykazali przy tym, aby rzeczywiste ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości o charakterze rolnym związane z lokalizacją sieci elektroenergetycznej były większe, aniżeli wskazał to operator tej sieci. Ograniczenia te powinny mieć przy tym realny a nie wyłącznie hipotetyczny charakter. Okoliczności tej nie dowodzi opinia biegłego sądowego mgr.inż. A. Ł. z dnia 10 lipca 2020 r., sporządzona na potrzeby postępowania cywilnego sygn. akt I [..] w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu, która to opinia dotyczy innej nieruchomości, tj. działki nr [...] położonej w gminie P. Biegły w opinii tej podkreślił, że opisuje ona uwarunkowania i indywidualne cechy nieruchomości oraz mieszczącej się na niej infrastruktury elektroenergetycznej (str. 57 opinii). Nie można z opinii tej wywodzić zasady, że pas technologiczny dla napowietrznej linii 0,4 kV powinien wynosić 5 m, tak jak to zostało określone przez biegłego w uwarunkowaniach istniejących na działce nr [...] położonej w gminie P., a w konsekwencji że określenie tego pasa o szerokości 0,5 m w niniejszej sprawie przeczy zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

Strona skarżąca nie zakwestionowała zatem skutecznie stanowiska operatora, gdyż nie przywołała okoliczności mogących wykazać, że ograniczenie możliwości użytkowania przez nią gruntu sięga dalej niż wskazane przez operatora granice, a co za tym idzie, że rzeczywiste ograniczenie praw właścicielskich skarżących są większe. Nie można uznać za skuteczne odwoływania się przez stronę skarżącą do regulacji dotyczących strefy ograniczonego użytkowania wyznaczonej na innej działce.

Strona skarżąca w niniejszej sprawie nie podjęła też żadnych przewidzianych prawem czynności zmierzających do podważenia operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkową M. W. przewidzianych w art. 157 u.g.n. Wymagałoby to bowiem zwrócenia się przez stronę skarżącą do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych w celu dokonania oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego. Strona skarżąca czynności tej nie dokonała. Także i zatem z tego względu powoływanie się na operat szacunkowy złożony w innym postępowaniu jest niezasadne.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).