Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2059/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 142 ust. 6, 146 ust. 1 pkt 1 i 3, 147
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: par. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2009 nr 139 poz 1142
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki  specjalistycznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2012 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o. o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywany dalej "Prezesem NFZ") decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm., nazywanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] lutego 2011 r. S. z o.o. z siedzibą w [...] (nazywana dalej "skarżącą", "Spółką"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywanego dalej "Dyrektorem OWNFZ) z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] oddalającą odwołanie skarżącej od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: świadczeń w zakresie okulistyki, na obszarze powiatu [...], o kodzie postępowania numer: [...].

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] września 2010 r. Dyrektor OWNFZ ogłosił konkurs ofert nr [...] o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: świadczeń w zakresie okulistyki, na obszarze powiatu [...]. Wartość zamówienia określono na nie wyższą niż [...] PLN, na okres rozliczeniowy od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] czerwca 2011 r. Umowa miała obowiązywać od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] grudnia 2012 r.

Ogłoszenie o konkursie ofert zawierało wskazanie aktów prawnych obowiązujących w postępowaniu, których treść była także dostępna dla świadczeniodawców na stronach internetowych zarówno Centrali NFZ jak i Oddziału Wojewódzkiego NFZ, czyli: Zarządzenie Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej (dalej: "Zarządzenie nr 49"), Zarządzenie Nr 62/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 2 listopada 2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna (dalej: "Zarządzenie nr 62"), Zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej z późn. zm. (dalej: "Zarządzenie nr 73") oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. Nr 139, poz. 1142 z późn. zm.).

Oferty należało złożyć do dnia [...] października 2010 r. Otwarcie ofert, zgodnie z ogłoszeniem postępowania nastąpiło w dniu [...] października 2010 r.

Komisja konkursowa dokonała sprawdzenia oferty skarżącej pod względem spełnienia warunków formalno - prawnych, a także poddała ją ocenie pod względem merytorycznym celem ustalenia, czy spełnia warunki określone w przepisach prawa oraz warunki określone przez Prezesa NFZ na podst. art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach.

W dniu [...] grudnia 2010 r. Komisja konkursowa zawiadomiła skarżącą o odrzuceniu oferty w całości z powodu niespełnienia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Podając przyczyny odrzucenia oferty Komisja Konkursowa podała, że sprawdzenie oferty odbywało się pod kątem spełniania warunków wymaganych przepisami Zarządzenia Nr 62/2009/DSOZ. W świetle wymagań określonych w § 10 ust. 4 cyt. Zarządzenia poradnia specjalistyczna powinna być czynna nie krócej niż trzy razy w tygodniu po 4 godziny dziennie, w tym co najmniej raz w tygodniu w godzinach przedpołudniowych w przedziale czasowym między godz. 7:30 a 14, oraz co najmniej raz w tygodniu w godzinach popołudniowych w przedziale czasowym między godz. 14 a 20 w związku z § 9 ust. 1, tj. świadczenia, na wykonywanie których Fundusz zawarł umowę ze Świadczeniodawcą, udzielane są osobiście przez osoby wykazane w załączniku nr 2 do umowy. Skarżąca przedstawiła w ofercie krótszy czas pracy lekarzy niż harmonogram pracy komórki, nie zapewniła do przedstawionego harmonogramu pracy komórki czasu pracy lekarzy, w związku z tym oferta została odrzucona.

W dniu [...] grudnia 2010 r. wpłynęło do Oddziału Wojewódzkiego NFZ odwołanie skarżącej od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego dotyczącego postępowania konkursowego: [...].

Skarżąca podała, że przyczyną odrzucenia złożonej przez nią oferty było błędne, zdaniem Komisji, zaznaczenie w formularzu ofertowym, dotyczącym dr I. G. rubryki zawody/specjalności. W rubryce została zaznaczona informacja: lekarz bez specjalizacji (zdaniem Komisji powinno być zaznaczone lekarz okulista), natomiast w rubryce stopień specjalizacji: w trakcie specjalizacji oraz rok rozpoczęcia specjalizacji 2006. W celu wyjaśnienia powodów odrzucenia oferty skarżąca w dniu [...] grudnia 2010 r. spotkała się z Przewodniczącym Komisji konkursowej, który stwierdził, że wskazany błąd jest na tyle nieistotny, że wystarczy złożyć prośbę do Dyrektora OWNFZ o ogłoszenie postępowania uzupełniającego dla powiatu głogowskiego, co będzie skutkować ponownym rozpatrzeniem oferty, bez konieczności składania protestu i przyjęciem tejże oferty w trwającym wówczas postępowaniu konkursowym. Skarżąca złożyła stosowną prośbę do Dyrektora WNFZ w dniu [...] grudnia 2010 r.

Ponieważ w wyniku rozstrzygnięcia postepowania konkursowego oferta skarżącej nie została wyłoniona, strona zażądała wyjaśnień od przewodniczącego Komisji konkursowej. Przewodniczący Komisji oświadczył, że skarżąca będzie mogła starać się o uzyskanie kontraktu po ponownym ogłoszeniu postępowania konkursowe, którego rozstrzygnięcie nastąpi w końcu styczniu 2011 r. Zdaniem skarżącej, wskutek opisanego działania pacjenci skarżącej zostali pozbawieni opieki okulistycznej w styczniu 2011 r. oraz w okresie późniejszym.

Skarżąca uznała za niezasadną decyzję Komisji konkursowej w związku z błędną interpretacją art. 149 ustawy o świadczeniach dotyczącą powodów odrzucenia oferty, dowolną i błędną interpretację wypełnienia rubryki zawody/specjalności w portalu świadczeniodawcy (SOP), wypełnioną zgodnie ze stanem faktycznym: lekarz bez specjalizacji; a nie tak, jak sugerowała Komisja: lekarz okulista, który to tytuł jest uzyskiwany po złożeniu egzaminu państwowego, którego doktor jeszcze nie osiągnęła, brak instrukcji dotyczącej właściwego wypełniania oferty (podczas przygotowywania ofert konkursowych skarżąca korzystała z pomocy eksperta, który uczestniczył w szkoleniach organizowanych przez DOW NFZ i zajmuje się przygotowaniem ofert, a który nie stwierdził obecności błędów), dr I. G., której dotyczył domniemany błąd jest zatrudniona przez skarżącą od maja 2009 r., co zostało zgłoszone zgodnie z wymaganą procedurą w portalu świadczeniodawcy oraz w formie pisemnej do Dyrektora OW NFZ .W tym okresie doktor wykonywała świadczenia, które bez zastrzeżeń były rozliczane przez OW NFZ w latach 2009 i 2010.

W tym stanie rzeczy, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Komisji konkursowej o odrzuceniu oferty i stworzenie warunków umożliwiających podpisanie umowy ze skarżącą na świadczenia okulistyczne na rok 2011.

Dyrektor OWNFZ decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach oraz art. 104 § 1 k.p.a. oddalił odwołanie skarżącej.

W uzasadnieniu wskazał, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego winni zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach spełniać wymagania określone w zarządzeniach Prezesa NFZ nr 49/2010/DSOZ oraz nr 62/2009/DSOZ.

Ocena ofert w postępowaniu była dokonywana w oparciu o przepis art. 148 ustawy o świadczeniach, w szczególności w oparciu o kryterium ciągłości, kompleksowości, dostępności, jakości udzielanych świadczeń, kwalifikacji personelu, wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną, a także ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacji kosztów. Szczegółowy opis stosowanych w postępowaniu kryteriów zawarty był Zarządzeniu Nr 73/2009/DSOZ.

Dyrektor OWNFZ, odwołując się do Zarządzenia Nr 62/2009/DSOZ, stwierdził, że skarżąca nie zapewniła do przedstawionego harmonogramu pracy komórki czasu pracy lekarza - wykazany przez skarżącą w formularzu ofertowym I. M. (lekarz bez specjalizacji) nie spełniała wymaganych kwalifikacji określonych dla personelu realizującego świadczenia w poradni okulistycznej, a przedstawiony w ofercie czas pracy lekarzy z wymaganymi kwalifikacjami był krótszy niż harmonogram pracy komórki. Dlatego też zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach oferta została odrzucona. Zdaniem organu, decyzja Komisji konkursowej o odrzuceniu oferty skarżącej nie naruszyła więc zasad postępowania.

Oddział Wojewódzki NFZ w dniu [...] stycznia 2011 r. ogłosił postępowanie uzupełniające w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, świadczenia w zakresie okulistyki na obszarze powiatu [...]. W związku z ogłoszeniem strona złożyła ofertę. Analiza dokumentacji postępowania wskazuje, iż postępowanie Komisji konkursowej dotyczące prowadzenia postępowania było oparte na obowiązujących przepisach oraz procedurach i nie wykazano naruszenia podstawowych zasad takich jak równe traktowanie świadczeniodawców, niezmienność warunków postępowania, nieprawidłowa ocena ofert.

Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Dyrektora WONFZ z dnia [...] stycznia 2011 r., w uzasadnieniu którego podtrzymała stanowisko przedstawione w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2010 r. od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Komisji konkursowej o odrzuceniu oferty i stworzenie warunków umożliwiających rozliczenie udzielanych w styczniu 2011 r. świadczeń okulistycznych oraz zwiększenie ilości środków na rok 2011. W zaproponowanych umowach pieniędzy wystarczy na 3 miesiące normalnej pracy poradni.

Ponadto, skarżąca zarzuciła złamanie zasad kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji po upływie 36 dni od daty złożenia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego [...].

Prezes NFZ decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OWNFZ z dnia [...] stycznia 2011 r.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ podkreślił, że stosownie do treści art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, przedmiotem rozstrzygania Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu oraz Prezesa NFZ jest badanie naruszenia interesu prawnego podmiotu odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Przedmiot badania organów obu instancji jest zatem skonkretyzowany do określonego podmiotu i do określonych czynności komisji, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powielają zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, lecz zobowiązane są zbadać, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję nie zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego.

Przechodząc do kwestii merytorycznych organ podkreślił, iż zasadami przeprowadzania postępowania, które określa ustawa o świadczeniach są w szczególności: równe traktowanie świadczeniodawców, niezmienność warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania, przestrzeganie określonych w ogłoszeniu procedur.

Ustawodawca, na podstawie delegacji zawartej w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, w sposób nie budzący wątpliwości dał Prezesowi NFZ prawo do określenia warunków wymaganych od świadczeniodawców. Oferenci przystępujący do konkursu ofert w postępowaniu, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. Nr 139 poz. 1142 z późn. zm.), powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach w: zarządzeniu Nr 62/2009/DSOZ, zarządzeniu nr 49/20lO/DSOZ Prezesa NFZ, zarządzeniu nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ, zmienionym zarządzeniem nr 85/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 11 grudnia 2009 r. oraz zmienionym zarządzeniem nr 50/20lO/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 1 września 2010 r.

Oferta skarżącej została odrzucona z uwagi na niespełnienie warunków określonych w zarządzeniu Nr 62/2009/DSOZ. Zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku nr 3a do ww. zarządzenia, w zakresie okulistyka, świadczeń powinien udzielać lekarz ze specjalizacją w dziedzinie okulistyki. Skarżąca w ofercie wykazała lekarza bez specjalizacji. Poradnia okulistyczna przedstawiona w ofercie nie spełnia wymagań dotyczących harmonogramu czasu pracy lekarzy specjalistów z dziedziny okulistyki. Istniejąca niezgodność była podstawą do odrzucenia oferty, a w związku z tym Komisja konkursowa dopełniła obowiązków, postępując zgodnie z wytycznymi warunków określonych przez Prezesa NFZ.

W odniesieniu do zarzutu, iż brak było instrukcji dotyczącej wypełnienia oferty tj. spełnienia wymagań, Prezes NFZ zauważył, że na stronach internetowych oraz w siedzibie OW NFZ zostały umieszczone warunki zawierania umów. Nadto, skarżąca złożyła oświadczenie woli, potwierdzające, że zapoznała się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów i nie zgłaszała do nich zastrzeżeń oraz przyjeła je do stosowania. Błędne zatem, w ocenie organu odowławczego, było twierdzenie strony o braku wiedzy dotyczącej poprawnego sposobu wypełniania ofertę i spełniania wymaganych warunków. Prezes NFZ podkreslił, że NFZ nie może ponosić odpowiedzialności za opinie osób trzecich, które pełnią funkcje doradcze w odniesieniu do prowadzonych postępowań konkursowych, bez względu na to, czy osoby te uczestniczyły w jakichkolwiek szkoleniach organizowanych przez NFZ lub inne instytucje. Odpowiedzialność za złożenie prawidłowo sporządzonej oferty spoczywa na oferencie, który przed rozpoczęciem postępowania zostaje powiadomiony zarówno o kryteriach oceny, warunkach wymaganych jak i formie składania oferty. Warunki te zostały spełnione w sposób opisany powyżej.

Odpowiadając na zarzut, iż lekarz bez specjalizacji był zatrudniony w latach poprzednich, Prezes NFZ podkreślił, że nie jest to warunek konieczny ani wystarczający do zawarcia umowy z NFZ w postępowaniu konkursowym. W konkursie ofert na rok 2011 obowiązywały szczegółowe określone kryteria, które wymienione zostały m.in. w wydanej przez organ odwoławczy decyzji.

Pismem z dnia [...] września 2011 r. skarżąca Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2011 r., wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzająca.

Zaskarzonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, w tym art. 149 ust. 1 pkt 7, art. 148 pkt 1, art. 142 ust. 5 oraz art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,

2. Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

3. podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 6, 7, 8 oraz 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie dokonał analizy żadnych dodatkowych dowodów, poza aktami postępowania ofertowego dotyczących skarżącego.

Skarżąca za bezzasadne uznała odrzucenie jej oferty z przyczyn wskazanych przez organ. Zdaniem strony, oferta złożona przez skarżącą odpowiadała wszelkim warunkom prawnym określonym zarówno przez ustawę, jaki i Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 139, poz. 1142) oraz zarządzenie Prezesa NFZ Nr 62/2009/DSOZ.

Skarżąca wskazała, że do realizacji umowy zgłoszeni zostali lekarze – specjaliści: E. B., T. G., J. K. (specjalista medycyny pracy i chorób wewnętrznych), którzy zapewniali realizację usług okulistycznych zgodnie z wymogami oferty. I. M., lekarz bez specjalizacji, zgłoszona została dodatkowo, jako osoba świadcząca usługi medyczne z zakresu okulistyki. Zgodnie z załącznikiem 3a do zarządzenia Prezesa NFZ Nr 62/2009/DSOZ, w przypadku poradni okulistycznej wymagany jest lekarz specjalista świadczący usługi w czasie powyżej 25 % czasu pracy wszystkich lekarzy w poradni. Lekarz I. M. świadczyła zatem tylko część usług w poradni okulistycznej, pozostałe zaś usługi, w czasie powyżej 90 % czasu pozostałych lekarzy, świadczyli lekarze okuliści. Lekarz I. M. będąca na 5 roku specjalizacji z okulistyki spełniała wymagania wskazane w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, które przewidują do świadczenia usługi w postaci “porada specjalistyczna okulistyczna", udział lekarza w trakcie specjalizacji, który ukończył co najmniej 3 rok tej specjalizacji.

Wobec powyższego, oferta skarżącej spełniała wymogi zarówno co do kwalifikacji personelu, jak i co do czasu pracy kwalifikowanych lekarzy w obrębie komórki.

Skarżąca zauważyła również, że dr I. M. w maju 2009 r. została zgłoszona zgodnie z wymaganą procedurą w portalu świadczeniodawcy i w formie pisemnej do Dyrektora OW NFZ. Zgłoszenie zostało przyjęte i zweryfikowane bez zastrzeżeń. Jej dane były dostępne w bazach komputerowych i w systemie rozliczeniowym NFZ oraz wykonywane przez nią świadczenia były rozliczane przez NFZ w roku 2009 i 2010.

W jej ocenie, organ, wbrew art. 149 ust. 1 pkt 7 oraz art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, odrzucił ofertę ze wskazaniem na niezgodność złożonej oferty z zarządzeniem Prezesa NFZ w przedmiocie osób świadczących usługi opieki medycznej.

Odrzucenie oferty skutkowało także naruszeniem art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez nierówne potraktowanie skarżącej w stosunku do innych podmiotów, jak również w stosunku do lat poprzednich i w konsekwencji naruszenie zasad uczciwej konkurencji.

Skarżąca wskazała, że decyzje organów NFZ stały dodatkowo w sprzeczności z art. 142 ust. 5 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym Komisja konkursowa zobowiązana jest do wyboru oferty, która zapewni ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawia najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. W wyniku nieprawidłowości w trakcie wyłaniania ofert i odrzuceniu oferty, skarżąca z powodu braku odpowiednich środków nie była w stanie wykonywać przedmiotowych badań. Skutkiem takiego działania NFZ było pozbawienie pacjentów powiatu [...] i powiatów sąsiednich świadczenia na ich rzecz badań z zakresu specjalistycznej opieki okulistycznej, narażając osoby ciężko chore i słabo widzące na utratę zdrowia, ślepotę i możliwość utraty życia.

W ocenie skarżącej Spółki, w trakcie postępowania doszło do rażącego przekroczenia przez organy Funduszu ustawowych terminów rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji Dyrektora OWNFZ nr [...], odwołanie złożone przez skarżącą wpłynęło do Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu [...] grudnia 2010 r., które zgodnie z art. 154 ust 2 ustawy o świadczeniach, winno być rozpatrzone w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Decyzja nr [...] datowana jest na dzień [...] stycznia 2011 r. Od wskazanej decyzji [...] skarżąca wniosła w ustawowym terminie - [...] lutego 2011 r. odwołanie do Prezesa NFZ. Zgodnie z art. 154 ust 6 ustawy, Prezes Funduszu rozpatruje odwołanie, o którym mowa w ust. 4, w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania i wydaje decyzję administracyjną w sprawie. Decyzja Prezesa nr [...], datowana jest natomiast na dzień [...] sierpnia 2011 r. W związku z powyższym uznać należy, iż organy Funduszu przekroczyły ustawowe terminy do wydania decyzji, co dodatkowo ujemnie wypływa na interesy skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a.").

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest niezasadna, gdyż w trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności art. 6, 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji.

Podstawą materialnoprawną odrzucenia oferty skarżącej był przepis art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym odrzuca się ofertę, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 tej ustawy.

Jak ustaliła Komisja konkursowa i co potwierdzili w swoich decyzjach Dyrektor OWNFZ oraz Prezes NFZ, skarżąca w ofercie zaproponowała jako jednego z lekarzy I. M., która nie spełniała warunku dotyczącego kwalifikacji lekarzy specjalistów w zakresie okulistyki, skutkiem czego poradnia okulistyczna przedstawiona w ofercie nie spełniała wymagań dotyczących harmonogramu czasu pracy lekarzy specjalistów z dziedziny okulistyki.

Według § 10 ust. 1 Zarządzenia nr 62/2009/DSOZ świadczeniodawca udziela świadczeń w poradniach specjalistycznych zgodnie z harmonogramem pracy poradni, określonym w załączniku nr 2 do umowy, z którego wynika, że świadczeniodawca zobowiązany jest określić harmonogram udzielania świadczeń rozbity na poszczególne dni tygodnia z uwzględnieniem wymagań określonych w § 10 ust. 4 Zarządzenia nr 62/2009/DSOZ, zgodnie z którym harmonogram, o którym mowa w ust. 1, powinien spełniać następujące warunki: poradnia specjalistyczna czynna nie krócej niż trzy razy w tygodniu po 4 godziny dziennie, w tym co najmniej raz w tygodniu w godzinach przedpołudniowych w przedziale czasowym między godz. 7:30 a 14, oraz co najmniej raz w tygodniu w godzinach popołudniowych w przedziale czasowym między godz. 14 a 20, chyba że w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy strony przyjmą harmonogram pracy poradni, odpowiadający ustalonej liczbie świadczeń.

Zgodnie z lp. 49 załącznika 3a do zarządzenia nr 62/2009/DSOZ specjalista okulistyki powinien świadczyć usługi powyżej 25% czasu pracy wszystkich lekarzy w poradni.

Z zestawienia danych przedstawionych w formularzu ofertowym wynika, że skarżąca nie zapewniła, wbrew warunkom cytowanych powyżej przepisów, świadczenia usług w poradni okulistycznej przez lekarza specjalistę – okulistę. W poniedziałek i środę w godzinach od 18:00 do 20:00 w poradni nie był obecny lekarz okulista. Z lp. 49 załącznika Nr 1 zatytułowanego Wykaz świadczeń gwarantowanych w przypadku porad specjalistycznych oraz warunki ich realizacji Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej wynika, że porady specjalistyczne w zakresie okulistyki mogą być udzielane przez lekarzy specjalistów okulistyki lub lekarzy w trakcie specjalizacji z okulistyki lub lekarzy ze specjalizacją I stopnia. Zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. lekarz w trakcie specjalizacji to lekarz, który ukończył co najmniej drugi rok specjalizacji, a w przypadku specjalizacji w dziedzinie okulistyki lub dermatologii i wenerologii - co najmniej trzeci rok specjalizacji.

Skarżąca wskazała w Formularzu ofertowym I. M. – lekarza medycyny ogólnej bez specjalizacji (v. str. 14 Formularza ofertowego pkt IV. Wykaz personelu) jako osobę pozostają w gotowości świadczenia usług medycznych. Z dokumentów przedstawionych przez stronę w odpowiedzi na ogłoszenie Nr [...] konkursu ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie wynikało, że dr I. M. jest na 5 roku specjalizacji z okulistyki. Okoliczność ta została podniesiona przez stronę dopiero w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. stanowiącym odwołanie od decyzji Dyrektora WONFZ.

W świetle obowiązujących przepisów wykazanie przez stronę, iż zatrudniany przez nią lekarz spełnia wymagane warunki, dopiero na etapie postępowania odwoławczego należy ocenić jako działanie spóźnione.

Kwalifikacji personelu, a co za tym idzie harmonogramu pracy poradni nie można uznać za element formalny wniosku, który może zostać usunięty w trybie art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach. W myśl bowiem art. 147 ustawy o świadczeniach kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Zarządzenie nr 62/2009/DSOZ zostało wydane na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o świadczeniach, mówiących, że Prezes NFZ określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (pkt 1) i warunki wymagane od świadczeniodawców (pkt 3).

Ponadto, zgodnie z § 9 Zarządzenia nr 49/2010/DSOZ oferent musi spełniać wymagania określone w ogłoszeniu o postępowaniu, w zarządzeniu oraz w warunkach zawierania umów. Zasady uzupełnienia lub wycofania oferty reguluje § 17 zarządzenia nr 49/2010/DSOZ, który mówi:

Ust. 1. Oferent może uzupełnić złożoną przez siebie ofertę pod warunkiem, że oddział Funduszu otrzyma pisemne powiadomienie o uzupełnieniu oferty przed upływem terminu składania ofert. Powiadomienie musi być oznaczone w taki sam sposób jak oferta oraz dodatkowo zawierać dopisek "UZUPEŁNIENIE OFERTY". Postanowienia § 11 ust. 2 pkt 8 stosuje się odpowiednio.

2. Oferent może, przed upływem terminu składania ofert, wycofać złożoną przez siebie ofertę, pod warunkiem, że oddział Funduszu otrzyma pisemne oświadczenie oferenta o wycofaniu oferty. W przypadku, gdy oferta została złożona osobiście, oferent powinien przedstawić ponadto pisemne potwierdzenie złożenia oferty, o którym mowa w § 16 ust. 1.

3. W przypadku wycofania złożonej oferty, oferent może, przed upływem terminu składania ofert, złożyć nową ofertę z zachowaniem warunków określonych w zarządzeniu.

4. Po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania.

5. Po upływie terminu składania ofert złożone w postępowaniu oferty wraz z wszelkimi załączonymi dokumentami nie podlegają zwrotowi. Oferent nie może po otwarciu ofert żądać zwrotu, zamiany lub przeniesienia dokumentów będących częścią tej oferty - do oferty złożonej w innym postępowaniu, z zastrzeżeniem § 13 ust. 7.

Zatem po upływie terminu do złożenia oferty skarżąca nie miała już możliwości zmiany oferty w zakresie dotyczącym harmonogramu dostępności profilu medycznego/zakresu z uwzględnieniem specjalności personelu (lekarzy specjalistów).

Zakres możliwości zmiany oferty w trybie negocjacji, ale dopiero w części niejawnej konkursu przewiduje art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, z którego wynika, że zmiana taka może nastąpić co do liczby planowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. W niniejszej sprawie nastąpiło odrzucenie oferty w części jawnej konkursu, poprzedzającej część niejawną (art. 142 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach).

Należy zauważyć, że oba wyżej powoływane zarządzenia były wymienione wśród aktów określających wymagania dla świadczeniodawców (oferta konkursowa nr [...]). Skarżąca w ofercie złożyła oświadczenie, że zapoznała się z przepisami zarządzenia oraz warunkami zawierania umów i nie zgłaszała do nich zastrzeżeń (v. k. 40 akt administracyjnych).

W tym stanie rzeczy, podmioty dokonujące oceny oferty złożonej przez skarżącą zasadnie uznały, że poradnia okulistyczna przedstawiona w ofercie nie spełniała wymagań dotyczących harmonogramu czasu pracy specjalistów z dziedziny okulistyki.

W tych warunkach brak było podstaw do stwierdzenia, iż Komisja konkursowa i w następstwie organy wydające decyzję naruszyły przepis art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.