Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 847/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10a ust.1, art. 22 ust. 2a i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 859
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi UAB A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. (dalej: "Naczelnik PUCS", działający na podstawie m.in. art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. 2020 r., poz. 859, zwanej dalej: "ustawą SENT") nałożył na UAB A. z siedzibą w K. na Litwie (dalej: "UAB A.") karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszenia [...] (dalej: "zgłoszenie SENT"), przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem (tiret pierwszy), zaliczając na poczet ww. kary kaucję w wysokości 10.000 zł pobraną w formie gotówkowej za pokwitowaniem [...] nr [...] (tiret drugi).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2019 r. Naczelnik PUCS wezwał przewoźnika UAB A. do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w Oddziale Celnym w S. celem przeprowadzenia kontroli. W dniu [...] grudnia 2019 r. około godziny 15:49 przewoźnik podstawił do kontroli pojazd o nr rejestracyjnych [...] kierowany przez A.L. Organ ustalił, że przedmiotem przewozu był towar klasyfikowany do pozycji Nomenklatury Scalonej CN2710 (oleje silnikowe) podlegającej rygorom ustawy SENT oraz, że w dniu [...] grudnia 2019 r. od godziny 13:00:58 do godziny 15:14:26 nastąpiła przerwa w przekazywaniu do rejestru monitorowania przewozów (dalej: "rejestr"), danych geolokalizacyjnych z lokalizatora [...] (dalej: "lokalizator") wskazanego przez przewoźnika zgłoszeniu SENT. W toku kontroli pobrano gotówkowo kaucję w wysokości 10.000 zł na poczet grożącej kary, co potwierdzono pokwitowaniem [...] nr [...]. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono protokół kontroli nr [...], który został podpisany przez kierowcę. Wyniki kontroli stanowiły natomiast podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego.

W dalszej części uzasadnienia Naczelnik PUCS ustalił, na podstawie zgłoszenia SENT, że ww. towar transportowany był tranzytem przez terytorium Polski, od nadawcy mającego siedzibę we Francji, do odbiorcy z siedzibą na Litwie. Weryfikacja danych geolokalizacyjnych dotyczących przewozu wykazała ww. przerwę w przekazywaniu danych do rejestru na terenie Polski, która nie była spowodowana niesprawnością systemu monitorowania przewozów drogowych i kolejowych (dalej: "system SENT"). W tym względzie ustalono, że w dniu [...] grudnia 2019 r. miała miejsce awaria lokalizacji SENT-GEO, jednakże trwała ona od godziny 8:51 do godziny 10:05. Awaria ta nie dotyczyła urządzeń ZSL. Na podstawie korespondencji uzyskanej w dniu [...] czerwca 2020 r. z Wydziału Informatyki Działu Systemów Centralnych Izby Administracji Skarbowej we W., Naczelnik PUCS ustalił natomiast, że w dniu [...] grudnia 2019 r. o godzinie 13:01 wygasł certyfikat usługi niezbędny do przekazywania danych do systemu SENT przez operatora usługi ZSL, tj. [...] UAB M. obsługującego lokalizator. Po zgłoszeniu wniosku o wydanie certyfikatu przez operatora ZSL za pomocą formularza złożonego na Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (dalej: "PUESC"), został on wydany tego samego dnia o godzinie 14:55:22. Po jego instalacji w systemie operatora, o godzinie 15:15 ww. dnia, usługa zaczęła ponownie przekazywać dane do systemu SENT-GEO. W konsekwencji Naczelnik PUCS uznał, że przyczyną przerwy w przekazywaniu do systemu SENT danych geolokalizacyjnych było niezaktualizowane przez operatora certyfikatu usługi ZSL, przez terminem zakończenia jego ważności. Zaistniała przerwa w przekazywaniu ww. danych, stanowiła zaś naruszenie przez przewoźnika obowiązku zapewnienia w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT. To zaś obligowało Naczelnika PUCS do nałożenia na niego kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł - stosownie do art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Jednocześnie w sprawie nie stwierdzono zaistnienia przesłanek przemawiających za ewentualnym odstąpieniem od nałożenia na przewoźnika ww. kary, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Okoliczności takie nie zostały również powołane przez stronę w toku postępowania.

Decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy ww. decyzję. DIAS podzielił ustalenia organu I instancji, zarówno te dotyczące naruszenia przez przewoźnika obowiązku z art. 10a ust. 1 ustawy SENT - uzasadniające nałożenie na niego przedmiotowej kary pieniężnej, jak i te dotyczące braku podstaw do odstąpienia od jej nałożenia. DIAS podkreślił - odnosząc się do zarzutów przewoźnika, że przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych do systemu SENT była wynikiem niedochowania przez przewoźnika należytej staranności przy wyborze dostawców rozwiązań technicznych zapewniających wykonywanie obowiązków wynikających z ustawy SENT. Nie jest to zaś okoliczność, na którą przewoźnik nie miał wpływu i która była niezależna od sposobu jego postępowania. Tym samym DIAS nie stwierdził, aby w sprawie wystąpił ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, uzasadniające odstąpienie od nałożenia na niego kary pieniężnej. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad monitorowania drogowego przewozu towarów. Są zatem niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu.

Skargę na ww. decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przewoźnik UAB A. w K. na Litwie, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:

– art. 10a ust. 1 ustawy SENT przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że zapewnienie przez przewoźnika przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych, w rozumieniu tego przepisu, rozciąga się na działania/zaniechania profesjonalnego operatora (dostawcy) usługi zewnętrznego systemu lokalizacyjnego (ZSL), z którego na mocy odrębnej umowy korzystał przewoźnik; podczas gdy do przerw w odbiorze sygnału przez system GEO SENT doszło wyłącznie z przyczyn leżących po stronie dostawcy usługi - jak ustalono w postępowaniu -w wyniku "niezapewnienia aktualności certyfikatu usługi niezbędnego do przekazywania danych do systemu SENT GEO";

– w wyniku nieuprawnionej rozszerzającej wykładni art. 10a ust. 1 ustawy SENT, wadliwe zastosowanie art. 22 ust. 2a ustawy SENT i nałożenie sankcji pieniężnej za działania/zaniechania osób trzecich, za które strona skarżąca odpowiedzialności nie ponosi;

– nawet w przypadku uznania, że wykładnia zastosowana przez organ była poprawna - naruszenie art. 22 ust.3 ustawy SENT przez wadliwe uznanie, że wyłącznie względy finansowe uzasadniają jego zastosowanie, podczas gdy w okolicznościach sprawy przepis ten powinien być podstawą odstąpienia od nałożenia kary, a to ze względu na interes publiczny, rozumiany tu jako sprawiedliwość i celowość działania organów administracji, co stanowiło, także naruszenie art. 122, 124, 187 § 1 Ordynacji podatkowej (dalej: O.p.") przez zawężenie rozpatrywania tej kwestii wyłącznie do sytuacji finansowej strony;

– naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., przez nie poczynienie żadnych ustaleń, czy przerwa w przekazywaniu danych była widoczna dla kierowcy i mógł ją zaobserwować na urządzeniu pokładowym, a to w celu wywiązania się z obowiązku określonego w art. 10c ust. 1 ustawy SENT.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie wobec braku naruszenia przez skarżącego obowiązków wynikających z ustawy SENT, a także ze względu na brak naruszenia interesu fiskalnego Skarbu Państwa; względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem ustalenia istnienia odpowiedzialności skarżącego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że przyczyna wystąpienia przerwy w przekazywaniu do systemu SENT danych geolokalizacyjnych znajdowała się poza sferą sprawczą strony, była od niej niezależna oraz leżała poza jej obszarem działania. Przypisywanie zaś stronie skarżącej odpowiedzialności za działania/zaniechania osób trzecich nie mieści się w hipotezie art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Nawet bowiem jeśli na podmiocie ciąży odpowiedzialność za działania osób trzecich lub za ich wybór, to nie jest ona nieograniczona i łączy się z oceną zachowania pewnej miary staranności w wyborze, przy czym wybór profesjonalnego podmiotu dla danej usługi zewnętrznej, uważany jest na ogół za dochowanie należytej staranności w wykonywaniu ciążących na zobowiązanym obowiązków. Niejako na marginesie skarżący wskazał również, że w sprawie nie poczyniono żadnych ustaleń co do podmiotu winnego wygaśnięcia certyfikatu zgodności, a także co do możliwości dostrzeżenia przerwy w przekazywaniu danych przez kierowcę, a tym samym zatrzymania przez niego przewozu. Ponadto w jego ocenie o możliwości zastosowania art. 22 ust. ustawy SENT nie decyduje sama tylko sytuacja majątkowa strony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podkreślając, że przepisy ustawy SENT nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia popełnione przez podmioty, którym zlecił on prowadzenie swoich spraw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga została rozpoznana przez sąd w dniu 14 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) w zw. z § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym.

Materialnoprawną podstawą wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć są przepisy ustawy SENT, która nakłada na uczestników przewozu tzw. towarów wrażliwych, szczególne obowiązki rejestracyjne i zgłoszeniowe. Nie stanowi przy tym kwestii spornej, że skarżąca spółka była przewoźnikiem towarów objętych pozycją CN2710 o masie brutto przekraczającej 500 kg, których przewóz, z racji brzmienia art. 3 ust. 2 pkt c. ustawy SENT, podlega systemowi monitorowania przewozu i obrotu, obejmującego m.in. gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania (vide: art. 3 ust. 1 ustawy SENT). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1-3 oraz ust. 2 ustawy SENT środkami technicznymi służącymi monitorowaniu przewozu towarów jest: prowadzony w systemie teleinformatycznym rejestr zgłoszeń przewozu towaru wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne (rejestr), lokalizator oraz zewnętrzny system lokalizacji (ZSL), który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu. Przy czym przez lokalizator rozumie się telekomunikacyjne urządzenie końcowe wykorzystujące technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, służące do monitorowania trasy przewozu towaru (art. 2 pkt. 2a ustawy SENT), zaś za ZSL - system używany przez przewoźnika gromadzący dane geolokalizacyjne środka transportu przekazywane z zainstalowanego w tym środku transportu urządzenia wykorzystującego technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych (art. 2 pkt 15a ustawy SENT). W rejestrze gromadzone są m.in. dane geolokalizacyjne przekazywane z lokalizatorów oraz ZSL, obejmujące współrzędne geograficzne dotyczące położenia środka transportu, jego prędkość, datę i godzinę pozyskania tych współrzędnych, azymut środka transportu, błąd przekazywania danych satelitarnych oraz numer lokalizatora albo urządzenia wykorzystującego technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych (vide: art. 4 ust. 4 pkt 1a ustawy SENT). Numer lokalizatora albo urządzenia jest przez przewoźnika wskazywany w przesyłanym do rejestru zgłoszeniu, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju po drodze publicznej - o czym stanowi art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. l. ustawy SENT. Wedle zaś art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, a także wyposażyć środek transportu w lokalizator, chyba, że dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ZLS) – zgodnie z art. 10a ust. 2 i 3 ustawy SENT. W przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, o czym stanowi art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Przepis ten stanowił materialnoprawną podstawę nałożonej na skarżącego kary pieniężnej.

Jak ustalono w niniejszej sprawie, wyniki kontroli środka transportu przeprowadzonej dnia [...] grudnia 2019 r. w Oddziale Celnym w S. wykazały, że od godziny 13:00:58 do godziny 15:14:26 tego samego dnia, nastąpiła przerwa w przekazywaniu do rejestru danych geolokalizacyjnych z lokalizatora [...] wskazanego przez przewoźnika zgłoszeniu SENT. Na podstawie informacji uzyskanej od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W., ustalono, że przyczyną przerwy w przekazywaniu do systemu SENT danych geolokalizacyjnych ww. środka transportu, było niezaktualizowane przez operatora certyfikatu usługi ZSL przez terminem zakończenia jego ważności. Jak ustalono bowiem, w dniu [...] grudnia 2019 r. o godzinie 13:01 wygasł certyfikat usługi niezbędny do przekazywania danych do systemu SENT przez litewskiego operatora usługi ZSL, tj. [...] - UAB M. w K. Po zgłoszeniu wniosku o wydanie certyfikatu przez operatora ZSL za pomocą formularza złożonego na PUESC, został on wydany tego samego dnia o godzinie 14:55:22. Po jego instalacji w systemie operatora, o godzinie 15:15 usługa zaczęła ponownie przekazywać dane do systemu SENT-GEO.

Z powyższymi ustaleniami skarżący nie polemizuje. Również w ocenie sądu zostały one oparte na wiarygodnym materiale dowodowym i tym samym zasługują na aprobatę. Zastrzeżenia skarżącego koncentrują się natomiast na kwestii przypisania mu odpowiedzialności za ww. zdarzenie przez obciążenie go karą pieniężną w kwocie 10.000 zł, a także na zaniechaniu przez organ odstąpienia od nałożenia na niego tej kary. Do analizy tych kwestii sprowadza się również ocena zasadności nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, która składa się z dwóch elementów – po pierwsze obejmuje ona badanie naruszenia obowiązków ustawowych uzasadniającego nałożenie kary, zaś po drugie - analizę ustawowych przesłanek odstąpienia od jej wymierzenia.

Dla ustalenia, czy wypełniona została dyspozycja art. 22 ust. 2a 2 ustawy SENT, wystarczające jest wykazanie, że doszło do naruszenia obowiązku związanego z drogowym przewozem towarów, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT. To zaś potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, któremu odpowiadają ww. ustalenia. Podkreślić przy tym należy, że odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów, ciąży na wszystkich podmiotach uczestniczących w tym przewozie, a więc na wysyłającym, odbierającym, przewoźniku i kierującym środkiem transportu. Każdy z tych podmiotów ponosi odpowiedzialność w zakresie wynikającym z przepisów ustawy SENT, nakładającej na każdego z nich określone obowiązki, których niedochowanie skutkuje nałożeniem kary pieniężnej lub grzywny. Samo zaś nałożenie kary pieniężnej nie podlega natomiast uznaniu administracyjnemu, co oznacza, że w sytuacji ziszczenia się ustawowej przesłanki, organ nie ma możliwości dokonywania analizy przyczyn naruszenia obowiązków przez uczestnika przewozu.

W tych okolicznościach, nie ma zatem znaczenia, podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie ponosi on winy w zaistnieniu przerwy w przekazywaniu do systemu danych geolokalizacyjnych pojazdu. Przepisy ustawy SENT mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów wrażliwych. Zostały one ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za sam obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym są zatem obligatoryjne i niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą również niezamierzone przypadki naruszeń ustawy, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. Stanowisko takie jest prezentowane zarówno w orzecznictwie sądu orzekającego jak i w orzecznictwie innych sądów administracyjnych. Wskazuje się w nim na fakt, że w uzasadnieniu projektu ustawy SENT zapisano, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość = kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów nieopłacalne. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów, jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku III SA/Gd 52/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako "CBOSA").

Jakkolwiek ustawodawca nie wyposażył organu w możliwość miarkowania kar, ani ich zmieniania w zależności od tzw. uznania administracyjnego, to jednak przejawia się ono w pewnym stopniu w ocenie zaistnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. W tym zaś względzie art. 22 ust. 3 ustawy SENT stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT, wedle którego organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: (1) nie stanowi pomocy publicznej albo (2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo (3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 tego przepisu - stanowiącego upoważnienie ustawowe do określenia w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych (które to rozporządzenie nie zostało dotychczas wydane).

W konsekwencji organy stosujące przepisy ustawy SENT mają obowiązek wykazania nie tylko uchybień podmiotów uczestniczących w przewozie towarów, ale również wykazania, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej przewidzianej za naruszenie ustawowego obowiązku. Z obowiązku tego organy się wywiązały.

W orzecznictwie wskazuje się, że o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem przewoźnika, że jego sytuacja uzasadnia zastosowanie ulgi. Waga interesu przewoźnika musi być na tyle istotna, aby jego pominięcie powodowało dla niego wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki, np. w postaci nadmiernych utrudnień w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, czy w zachwianiu płynności finansowej firmy. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak: utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika, jednakże – jak wynika z ustaleń organów, nie zaistniały one w kontrolowanej sprawie. Nie każde przy tym trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie przedmiotowej ulgi, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanych, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, czy też - w konsekwencji z koniecznością sięgania po pomoc społeczną. Sąd stoi przy tym na stanowisku, że odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest regulowanie nakładanych kar.

W sprawie niniejszej organy obu instancji wzięły pod uwagę sytuację rynkową oraz majątkową skarżącej spółki, stwierdzając, że wysokość nałożonej kary nie wpłynie w żaden sposób na jej płynność finansową oraz nie zagrozi jej egzystencji. Sama zaś spółka nie powołała w toku postępowania żadnych okoliczności wskazujących na jej ważny interes w odstąpieniu od nałożenia na nią przedmiotowej kary, ani też nie przedstawiła w tym celu żadnych dowodów wskazujących na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnej, uniemożliwiającej uiszczenie kary, czy choć ogólnie charakteryzujących jej bieżącą sytuację finansową. Mimo braku współdziałania skarżącej w tym zakresie, organ I instancji uzyskał z urzędu informacje o sytuacji ekonomicznej skarżącej, wspomagając się w tym względzie danymi pochodzącymi z zarejestrowanych przez nią przewozów w systemie SENT. Na tej podstawie dokonał uproszczonej analizy sytuacji ekonomicznej spółki. Dowiódł wielkości prowadzonej działalności, wysokości obrotów w 2019 r., majątku spółki, a przy tym niewystępowania złej sytuacji ekonomicznej, czy braku płynności finansowej. Skarżąca zaś faktom powyższym nie zaprzeczyła. Organ I instancji, przy prawidłowo zaprezentowanym w uzasadnieniu decyzji rozumieniu pojęcia "ważny interes przewoźnika", nie miał zatem możliwości sformułowania oceny ww. przesłanki, w sposób inny, niż wynikający z uproszczonej analizy sytuacji ekonomicznej przewoźnika. Sam zaś fakt surowości kary nie świadczy jeszcze o możliwości pogorszenia kondycji finansowej skarżącej, czy wręcz doprowadzeniu do zagrożenia jej egzystencji. Z kolei odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze leży w interesie strony zmniejszając obciążenia finansowe, ale nie jest wystarczające do przyjęcia wystąpienia "ważnego interesu przewoźnika".

W kwestii zaś "interesu publicznego" wskazać należy, że prawidłowo organy zinterpretowały ten interes jako uwzględniający wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak równość, sprawiedliwość, bezpieczeństwo, przestrzeganie prawa, czy zaufanie do organów państwa. Prawidłowo również wskazały, że zasadą jest płacenie należności publicznych, gdyż odstąpienie od tego obowiązku stawiałoby stronę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji, a to nie może być uznane za działanie w interesie publicznym i z korzyścią dla ogółu. W interesie publicznym nie jest również rezygnowanie przez Skarb Państwa z przysługujących mu należności i przerzucanie ich ciężaru na społeczeństwo. Niewątpliwie brak środków finansowych i majątku, powodujący konieczność sięgnięcia przez stronę po środki z budżetu państwa mógłby być rozważany jako wypełnienie przesłanki interesu publicznego, jednak takich okoliczności w sprawie nie dowiedziono. Istota odpowiedzialności za naruszenia przepisów ustawy SENT polega na karaniu także za uchybienia formalne, natomiast dla odstąpienia od ukarania z uwagi na interes publiczny muszą wystąpić inne, poza formalnym charakterem naruszenia, okoliczności uzasadniające przyjęcie, że mimo naruszenia, w sytuacji tego konkretnego podmiotu, jego ukaranie nie pozostawałoby w interesie publicznym.

Odwołując się przy tym słusznie do wagi obowiązków ciążących na profesjonalnym uczestniku przewozu towarów, jakim jest skarżąca spółka pełniąca rolę przewoźnika oraz podkreślając konieczność dokonania przez nią starannego wyboru dostawcy ZSL, organy zasadnie uznały, że odstąpienie od nałożenia przedmiotowej kary nie jest uzasadnione w sprawie niniejszej interesem publicznym.

W konsekwencji dokonana w powyższym względzie przez organy analiza zaistnienia w sprawie przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, wyczerpuje nałożony na organy ww. obowiązek. Z powyższych względów sformułowany w skardze zarzut naruszenia przepis prawa o charakterze uznaniowym, nie mógł zostać uwzględniony.

Nie zasługiwały na uwzględnienie również zarzuty naruszenia prawa procesowego podniesione przez stronę skarżącą. Organy bowiem, oparły swoje rozstrzygnięcia na kompletnym materiale dowodowym, który należycie oceniły zgodnie z zasadą prawdy materialnej, prawidłowo ustalając okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie. Dowody zostały ocenione w całokształcie, bez przekroczenia zasady swobodnej ich oceny, zaś uzasadnienia decyzji są w tym zakresie wyczerpujące. Zawierają bowiem przedstawienie stanu faktycznego, stanowiska organu odnośnie oceny dostępnych dowodów oraz wyjaśnienie podstawy prawnej zapadłych rozstrzygnięć. Postępowanie było zaś prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji, odnoszą się do istotnych w sprawie okoliczności i klarownie przedstawiają sposób rozumowania organów dokonujących oceny zaistniałych okoliczności oraz subsumcji.

Z kolei odnosząc się do podniesionej przez skarżącego, w ostatnim z zarzutów, kwestii braku jakichkolwiek ustaleń organów co do możliwości stwierdzenia przez kierowcę przerwy w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych do systemu i tym samym możliwości wywiązania się przez niego z obowiązku niezwłocznego zatrzymania pojazdu, o którym mowa w art. 10c ust. 1 ustawy SENT, wskazać należy, że w toku kontroli nie stwierdzono, aby kierowca z powyższego obowiązku się nie wywiązał, a zatem czynienie przez organy jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie było zbędne. Ustalenia takie byłyby natomiast konieczne w sytuacji stwierdzenia w toku kontroli niedopełnienia przez kierowcę ww. obowiązku, skutkującego nałożeniem na niego kary grzywny w wysokości od 5.000 zł do 7.500 zł na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT. Taka sytuacja nie zaistniała zaś w kontrolowanej sprawie, w związku z czym wywiedziony w tym względzie zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).