Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2948-2950/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Zagospodarowanie przestrzenne
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
article: art. 39 ust. 2 pkt 1, art. 42
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Teza: 1. Stacja bazowa telefonii komórkowej jest obiektem budowlanym na wykonanie którego, niezależnie od tego, czy jest wykonany na budynku, czy też jako wolnostojące urządzenie, niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

2. Projektowana na budynku przychodni zdrowia stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest elementem wyposażenia budynku przeznaczonego na pobyt ludzi. Nie jest też urządzeniem związanym z nim funkcjonalnie. Stanowi odrębny od budynku obiekt budowlany, składający się jak wynika z akt sprawy, z urządzenia przekaźnikowego, wieży antenowej i anten sektorowych i na jego wykonanie niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

Skoro zatem przedmiotowa inwestycja, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a nie polega ona na robotach budowlanych wymienionych w przepisie art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./, to decyzja taka powinna być poprzedzona decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu spełniającą wymogi określone w art. 42 tej ustawy. Przesądzi ona kwestię możliwości, dopuszczalności oraz zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego budowy stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku.

3. Nie dysponowanie przez inwestora ważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyklucza możliwość uzyskania przez niego decyzji o pozwoleniu na budowę.

TEZY

1. Stacja bazowa telefonii komórkowej jest obiektem budowlanym na wykonanie którego, niezależnie od tego, czy jest wykonany na budynku, czy też jako wolnostojące urządzenie, niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

2. Projektowana na budynku przychodni zdrowia stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest elementem wyposażenia budynku przeznaczonego na pobyt ludzi. Nie jest też urządzeniem związanym z nim funkcjonalnie. Stanowi odrębny od budynku obiekt budowlany, składający się jak wynika z akt sprawy, z urządzenia przekaźnikowego, wieży antenowej i anten sektorowych i na jego wykonanie niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

Skoro zatem przedmiotowa inwestycja, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a nie polega ona na robotach budowlanych wymienionych w przepisie art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./, to decyzja taka powinna być poprzedzona decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu spełniającą wymogi określone w art. 42 tej ustawy. Przesądzi ona kwestię możliwości, dopuszczalności oraz zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego budowy stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku.

3. Nie dysponowanie przez inwestora ważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyklucza możliwość uzyskania przez niego decyzji o pozwoleniu na budowę.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Adama G., Danuty K., Danuty W. na decyzję Wojewody M. z dnia 26 lipca 2001 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z 26 lipca 2001 r. Wojewoda M. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania Polskiej Telefonii Cyfrowej Sp. z o.o. w W., uchylił w całości decyzję Prezydenta O. odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Polskiej Telefonii Cyfrowej Sp. z o.o. w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej ERA GSM, na dachu budynku przychodni zdrowia w O. przy ulicy K. 49 i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że Prezydent O. negatywnie rozpatrzył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji uznając, że jest ona sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zdaniem organu odwoławczego, decyzja organu I instancji jest błędna, ponieważ nie dokonał on oceny, czy planowana inwestycja wymaga pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zgodnie z tym przepisem zgłoszenia właściwemu organowi, wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych o wysokości powyżej 3 m. Do zgłoszenia inwestor powinien dołączyć stosowne dokumenty przewidziane w art. 30 ust. 1 a tej ustawy. Organ po dokonaniu oceny tych dokumentów, może nałożyć w drodze decyzji obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, ale tylko wtedy, gdy wystąpi jedna z przesłanek przewidzianych w art. 30 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Organ musi wskazać z jakimi konkretnie zagrożeniami może wiązać się podjęcie realizacji zgłoszonego obiektu lub robót budowlanych i powołać konkretne przepisy lub ustalenia planu dające podstawę do uznania prawdopodobieństwa ich wystąpienia.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli Adam G., Danuta K. i Danuta W. wnosząc o uchylenie tej decyzji.

Zarzucili, że planowana inwestycja, zaliczana do mogących pogorszyć stan środowiska jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Plan ten wyklucza na tym terenie lokalizację wszelkich obiektów i urządzeń uciążliwych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że decyzja organu I instancji jest wadliwa z tego powodu, że wykonywanie robót budowlanych polegających na montowaniu urządzeń budowlanych o wysokości ponad 3 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi a nie pozwolenia na budowę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z przepisami prawa obowiązującego w dacie jej wydania. W dokonywaniu oceny legalności Sąd nie jest związany co do zasady granicami skargi, co wynika z art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Zauważyć należy, że orzekające w niniejszej sprawie organy administracji dokonały odmiennej oceny stanu prawnego występującego w tej sprawie.

Organ I instancji prowadził postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę uznając, że budowa przedmiotowej inwestycji wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast organ II instancji stwierdził, iż w sprawie ma zastosowanie art. 30 ust. 1 pkt 2b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zgodnie, z którym zgłoszenia właściwemu organowi wymagają roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, o wysokości powyżej 3 m.

Wobec tak rozbieżnych stanowisk organów orzekających w tej sprawie, wyjaśnienia wymaga przede wszystkim kwestia mająca wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. czy wykonanie stacji bazowej przeznaczonej do pracy w systemie telefonii cyfrowej /stacji bazowej telefonii komórkowej/ objęte jest dyspozycją cytowanego art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a zatem czy wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, czy też konieczne jest w tym przypadku uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W ocenie Sądu projektowana inwestycja, jest obiektem budowlanym na wykonanie którego, niezależnie od tego czy jest wykonany na budynku czy też jako wolno stojące urządzenie niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

Zważyć bowiem należy, że art. 30 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ - zwanej dalej ustawą, ma zastosowanie gdy inwestor z mocy art. 29 ustawy zwolniony jest od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przy czym wyliczenie obiektów i robót budowlanych w art. 29 ma charakter wyczerpujący co oznacza, że tylko te obiekty i roboty budowlane mogą być prowadzone bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Mając na uwadze, że omawiany przepis zawiera wyjątki od zasady ustanowionej w art. 28 ustawy - obowiązkowego uzyskiwania pozwolenia na wykonanie jakichkolwiek robót budowlanych - nie może mieć do niego zastosowania wykładnia rozszerzająca.

Stacja bazowa telefonii komórkowej nie została wprost objęta dyspozycją art. 29 ustawy, a w ocenie Sądu nie można jej uznać za urządzenie na budynku, którego instalacja z mocy art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy nie wymaga pozwolenia na budowę a tylko zgłoszenia, jeśli urządzenie przekracza wysokość 3 m /art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy/. Projektowana na budynku przychodni zdrowia stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest elementem wyposażenia budynku przeznaczonego na pobyt ludzi. Nie jest też urządzeniem związanym z nim funkcjonalnie. Stanowi odrębny od budynku obiekt budowlany, składający się jak wynika z akt sprawy, z urządzenia przekaźnikowego, 11 metrowej wieży antenowej i anten sektorowych i na jego wykonanie niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

Podnieść należy, że jest to inwestycja zaliczana do mogących pogorszyć stan środowiska i w związku z tym musi spełniać szczególne wymagania przewidziane w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym i ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Zgodnie z przepisem art. 32 ust. 4 ustawy pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym i wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do wniosku o pozwolenie na budowę należy wówczas dołączyć m.in. decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu /art. 33 ust. 2 ustawy/. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki m.in. z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu /art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy/.

Przepisy te, warunkujące udzielenie pozwolenia na budowę od przedłożenia przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, pozostają w ścisłym związku z art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem, ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wymagają roboty budowlane, dla których przepisy prawa budowlanego przewidują obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, a które nie polegają na remoncie lub montażu, przebudowie oraz zmianie przeznaczenia budynku lub jego części, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu.

Zatem, skoro przedmiotowa inwestycja, polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku przychodni zdrowia wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a nie polega ona na robotach budowlanych wymienionych w przepisie art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, to decyzja taka powinna być poprzedzona decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu spełniającą wymogi określone w art. 42 tej ustawy. Przesądzi ona kwestię możliwości, dopuszczalności oraz zgodności z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego budowy stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku. W związku z tym właściwe organy administracji winny wcześniej przeprowadzić postępowaniem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanej inwestycji, a następnie na wniosek inwestora wszcząć postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę. Z akt sprawy wynika natomiast, że postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji w ogóle nie przeprowadzono. Nie dysponowanie przez inwestora ważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyklucza możliwość uzyskania przez niego decyzji o pozwoleniu na budowę.

W świetle przytoczonych okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co jest naruszeniem art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy i powoduje konieczność uchylenia tej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji są podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.