Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1382/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1  art. 138 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 51 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder /spr./ Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego, art. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., ze zm.) i art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Pana J. M. od decyzji nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości, wydanej w dniu [...] przez Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, iż dnia [...] J. M. złożył w Biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...]. W przedmiotowym wniosku Producent zadeklarował następujące działki rolne: A położoną na działce ewidencyjnej nr [...], w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...] o powierzchni [...] ha i B położoną na działce ewidencyjnej nr [...], w obrębie ewidencyjnym {...}, gmina [...] o powierzchni [...] ha. Łączna powierzchnia gruntów zgłoszonych do przyznania płatności obszarowych wynosiła [...] ha.

W dniu [...] gospodarstwo J. M. zostało poddane czynnościom kontrolnym metodą inspekcji terenowej przez podmiot wykonujący kontrole na zlecenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Przeprowadzona kontrola stwierdziła, iż działka oznaczona identyfikatorem A (...) o zadeklarowanej powierzchni [...] ha ma powierzchnię [...] ha, natomiast działka oznaczona identyfikatorem B o powierzchni [...] ha ma powierzchnię [...] ha.

W dniu [...] na podstawie Informacji o Uzasadnionym Podejrzeniu Nieprawidłowości została przeprowadzona ponowna kontrola w gospodarstwie J. M. przez inspektorów terenowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która stwierdziła, że działka rolna oznaczona identyfikatorem [...] ha ma powierzchnię [...] ha, natomiast działka rolna oznaczona identyfikatorem [...] ha ma powierzchnię [...] ha.

Protokół z czynności kontrolnych z dnia [...] stwierdzający nieprawidłowości w deklaracji działek rolnych A i B stał się podstawą do wydania w dniu [...] przez Kierownika Biura decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na łączną kwotę [...] zł ,w tym:

- Jednolita Płatność Obszarowa – [...]r. [...] zł

- Uzupełniająca Płatność Obszarowa - inne – [...]r. [...] zł.

Od decyzji tej J. M. odwołał się do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji, który decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji wskazał, że naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową, co powoduje konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z jej udziałem. Powyższe wielokrotnie wskazywane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 26 maja 1983 r. SA/KA 662/82-GAP 1986 nr 4).

Organ I instancji decyzją z dnia [...] przyznał J. M. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na łączną kwotę [...] zł ,w tym:

- Jednolita Płatność Obszarowa – [...]r.[...] zł

- Uzupełniająca Płatność Obszarowa - inne – [...] r. [...] zł.

Pismem z dnia [...] J. M. odwołał się od decyzji Kierownika Biura Agencji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Odwołujący podniósł, że nie zgadza się z wyliczeniem różnicy procentowej pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli. Ponadto, J. M. zarzucił, że kontrola odbyła się w [...] r., tak więc rozliczenie zostało dokonane na nie istniejących zasiewach.

Organ II instancji ponownie rozpatrując sprawę wskazał, że kontrola na miejscu miała na celu sprawdzenie zgodności danych przedstawionych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych ze stanem faktycznym.

Jak wynika z akt sprawy, J. M. uczestniczył w postępowaniu kontrolnym a podpis odwołującego się widnieje na protokole z czynności kontrolnych. W związku z tym, J. M. miał możliwość zapoznania się z wynikiem pomiaru działek rolnych i z protokołem z kontroli oraz wypowiedzenia się co do uzyskanych wyników poprzez naniesienie uwag do protokołu (w formularzu protokołu jest miejsce przeznaczone wyłącznie na uwagi producenta rolnego dotyczące przeprowadzanej kontroli). J. M. uwag żadnych nie zgłosił, a podpisany przez niego protokół dowodzi, że uczestniczył w pomiarze. W związku z brakiem jakiegokolwiek argumentu w protokole z czynności kontrolnych przeciwko ustaleniom kontrolnym, organ odwoławczy uznał, że czynności kontrolne zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Zauważył nadto, że w toku postępowania administracyjnego, mimo umożliwienia przez organ pierwszej instancji stronie zajęcia przed wydaniem decyzji ostatecznej stanowiska wobec zebranych dowodów i ewentualnego złożenia wniosków, strona nie skorzystała z powyższego uprawnienia.

Na uwagę, zdaniem organu zasługuje fakt, że Kierownik Biura Agencji przy naliczaniu płatności wziął pod uwagę ustalenia kontrolerów w protokole z dnia [...]., które są korzystniejsze dla J. .M.

Odnosząc się do zastosowanych sankcji skutkujących pomniejszeniem przyznanych odwołującemu się płatności bezpośrednich, organ II instancji wyjaśnił, że są one wynikiem przeprowadzonej kontroli w wyniku której stwierdzono jednak, że obszar zadeklarowany we wniosku "o przyznanie płatności... " jest większy od obszaru faktycznie uprawnionego do zakwalifikowania do płatności, co jest zgodne z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 f., ze zm.), który stanowi, że jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem (..) przekracza [...]%, lecz nie więcej niż [...]% wyznaczonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszona w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. "

Skoro powierzchnia zadeklarowania wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona – [...] ha, to różnica procentowa między obszarem zadeklarowanym a wyznaczonym wyniosła [...] %. Sankcje finansowe wyniosły natomiast [...] zł ( [...] ha x[...]x[...] zł ).

Natomiast w przypadku płatności uzupełniającej ma zastosowanie art. 51 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21.04.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., ze zm.), który stanowi, że jeżeli ,,(..) obszar zadeklarowany we wniosku o jednolite dopłaty przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw".

Różnica procentowa między obszarem zadeklarowanym a wyznaczonym w odniesieniu do płatności uzupełniającej wyniosła [...] %, natomiast sankcje finansowe[...] zł ([...]x[...] ha x [...] zł ).

Organ odwoławczy stwierdził nadto, że ze względu na to, iż płatności bezpośrednie do gruntów rolnych stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym spełniającym warunki określone w obowiązującym prawie krajowym i unijnym. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść danego producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Prawo nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności do gruntów rolnych, albowiem prowadziłoby to nierównego traktowania producentów rolnych.

Odnosząc się do zarzutu przeprowadzenia kontroli na miejscu [...] r., organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), dyrektor oddziału regionalnego Agencji przeprowadza kontrole w zakresie spełniania przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności zgodnie z planem kontroli zatwierdzonym przez Prezesa Agencji, ustalonym zgodnie z zasadami typowania gospodarstw rolnych do kontroli określonymi w przepisach Unii Europejskiej.

Pismem z dnia [...] r. J. M. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że nie zgadza się z wyliczeniem dokonanym przez Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , który wyliczył błąd na [...].

Osoby z Oddziału Regionalnego Agencji kontrolujące gospodarstwo skarżącego w dniu [...]., w protokole z czynności kontrolnych nr [...] nie stwierdziły przekroczenia wspomnianych w decyzji [...] % lub [...] ha. W załączniku nr [...] do protokołu wymienia się [...]% przekroczenia, wyliczone według zasady powierzchnia deklarowana [...] minus [...] powierzchnia stwierdzona = [...] x [...] podzielone przez powierzchnię deklarowaną.

Taką samą metodą wyliczeń stosowali kontrolujący z firmy [...] w dniu [...].

J. M. podniósł również, że kontrolerzy z Agencji poinformowali go, iż stwierdzona podczas kontroli różnica powierzchni zadeklarowanej i stwierdzonej nie przekraczała [...]% i z tego powodu nie wnosił żadnych uwag do kontroli.

Potwierdził, że w dniu [...] został zapoznany z materiałami zgromadzonymi w powyższej sprawie i nie wnosił żadnych uwag, ponieważ w zał nr [...] protokołu z kontroli z [...] dalej widniało wyliczenie [...] % i ani to Kierownik Biura , ani Dyrektor Oddziału nie zmienili decyzji i wyliczeń kontrolujących.

Uważał, że skoro kontrolerzy stwierdzili, iż różnica nie przekracza [...] %, to nie grożą mu żadne sankcje.

Wskazał również, że kontrola gospodarstwa dotyczyła [...] roku i w całej Polsce skalę błędu wyliczano w powyższy sposób.

Ponadto zwrócił uwagę, że w decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego na stronie [...] organ odwoławczy uznał, że czynności kontrolne zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Obydwie kontrole odbywały się już po zbiorach i były zatarte granice upraw zgłoszone do dopłat. Na działce A mierzona przez [...] w dniu [...] stwierdzona powierzchnia wynosiła [...] ha w sytuacji gdy były wykonywane prace polowe. Następny pomiar miał miejsce po ich wykonaniu, w dniu [...] i działka miała powierzchnię [...] ha. Różnica między pomiarami na tej samej działce wynosiła [...] ha tj. [...] % w stosunku do powierzchni działki deklarowanej we wniosku.

Zdaniem skarżącego, nie można ustalić prawidłowo granic na nieistniejących już zasiewach, gdyż granice te uległy zatarciu. Wykonanie każdego zabiegu agrotechnicznego w postaci orki, bronowania czy innego zabiegu zmienia, w ocenie skarżącego, granice działki.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że podział środków finansowych pomiędzy producentów rolnych, którzy złożyli wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wymaga stworzenia sprawnie działającego systemu kontroli. Dlatego też producenci rolni ubiegający się o płatności bezpośrednie, a także inne formy wsparcia finansowego muszą się liczyć z kontrolą ich deklaracji złożonych we wnioskach o przyznanie płatności. Każdy wniosek w ramach programów pomocowych Wspólnej Polityki Rolnej jest kontrolowany na wielu etapach.

Jednym z rodzajów przeprowadzanej kontroli jest tzw. kontrola na miejscu, polegająca na wizytacji w gospodarstwie i sprawdzeniu, czy dane zawarte we wniosku pokrywają się z rzeczywistością. Taka kontrola została także przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego. Celem tej kontroli było przede wszystkim stwierdzenie, czy powierzchnia działki rolnej określonej we wniosku zgadza się z powierzchnią działki rolnej w terenie.

W dniu [...] r. J. M. został poinformowany przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Agencji o zamiarze przeprowadzenia czynności kontroli na działkach rolnych zgłoszonych przez producenta do płatności. Gospodarstwo Pana J. M. zostało poddane kontroli w terenie przez zespół inspektorów terenowych wyposażonych w wyspecjalizowany sprzęt pomiarowy. Ustalenia pokontrolne zostały opisane w protokole z dnia [...] r. Analiza protokołu z czynności kontrolnych wskazywała, że dokument ten został sporządzony zgodnie z wytycznymi obowiązującymi w kampanii kontrolnej [...] r. i nie zawierał błędów formalnych świadczących o niewłaściwie przeprowadzonej kontroli obszarowej w przedmiotowym gospodarstwie. Wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały szczegółowo opisane w miejscu przeznaczonym na adnotacje inspektorów terenowych oraz udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników "Rolnik może podpisać raport w celu zaświadczenia o swojej obecności przy kontroli oraz dodać do niego swoje spostrzeżenia." W miejscu przeznaczonym na uwagi osoby obecnej przy kontroli nie zostały umieszczone przez skarżącego żadne uwagi, w związku z tym organ II instancji przyjął, że J. M. uznał wyniki z kontroli za prawidłowe.

Organ wskazał również, że po zakończeniu każdej kontroli w terenie praca inspektorów terenowych podlega weryfikacji poprzez przeprowadzenie kontroli formalnej jakości wykonanych pomiarów. W razie jakichkolwiek wątpliwości co do jakości danych przekazanych przez zespół inspektorów terenowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działki rolne zgłoszonych we wniosku podlegają ponownej kontroli.

J. M. podnosił w skardze, że inspektorzy terenowi przeprowadzający kontrolę w gospodarstwie poinformowali go, że różnica powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej we wniosku wynosi [...] %. Jako dowód wskazuje, że w załączniku nr [...] do protokołu z czynności kontrolnych inspektorzy wpisali procentowy współczynnik przedeklarowania równy [...] %

Odnosząc się do powyższego, organ II instancji wyjaśnił, że procentowy współczynnik, wpisany do załącznika nr [...] protokołu z kontroli na miejscu przez inspektorów terenowych wyliczany jest w celu podjęcia decyzji o zwiększeniu poziomu kontroli w gospodarstwie i nie ma wpływu na przyznawaną płatność. Współczynnik ten wyrażający różnicę powierzchni deklarowanej i stwierdzonej dla działek rolnych obowiązkowo wytypowanych do kontroli w ramach danej grupy płatności mają wyłącznie charakter pomocniczy. Natomiast obliczany jest przez inspektorów terenowych w oparciu o następujące równanie:

R = (pow. - deklarowana - pow. - stwierdzona) x 100% pow. - deklarowana

gdzie:

powierzchnia deklarowana jest sumą powierzchni deklarowanych działek rolnych wytypowanych do obowiązkowej kontroli w ramach danej grupy płatności,

powierzchnia stwierdzona jest sumą powierzchni stwierdzonych działek rolnych wytypowanych do kontroli w ramach danej grupy płatności.

Jeżeli nadwyżka powierzchni zadeklarowanej we wniosku wynosi więcej niż [...] % lub [...] ha powierzchni, która została ustalona w wyniku pomiaru działek rolnych w ramach danej grupy płatności, to poziom kontroli należy zwiększyć tak, aby objąć wszystkie pozostałe działki rolne z grupy płatności, której to dotyczy.

W odniesieniu do gospodarstwa skarżącego, obowiązkowa kontrola miała zostać przeprowadzona na działce rolnej oznaczonej we wniosku jako "A". Po skontrolowaniu działki wytypowanej do obowiązkowej kontroli, różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli wyniosła [...] %, tj. ([...] ha /[...] ha x [...]%) i w związku z tym zwiększono poziom kontroli działek rolnych w gospodarstwie o działkę rolną oznaczoną we wniosku jako "B", na której nie stwierdzono nieprawidłowości.

Reasumując, organ stwierdził, że powierzchnia zgłoszona przez J. M. we wniosku o przyznanie płatności obszarowych wynosiła [...] ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu wyniosła [...] ha. W tej sytuacji zarzut, jakoby Kierownik Biura Agencji "błędnie wyliczył współczynnik przekroczenia powierzchni zgłoszonej do przyznania płatności", zasadza się na błędnym przekonaniu skarżącego, że wyliczenie różnicy w celu zwiększenia poziomu powierzchni działek kontrolowanych przekłada się bezpośrednio na wysokość przyznanej płatności.

Nakładanie na producentów sankcji w przypadku przedeklarowania powierzchni we wniosku o przyznanie płatności reguluje dla jednolitej płatności obszarowej art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29.10.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., ze zm.), który stanowi, iż jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem (..) przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% wyznaczonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszona w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. ".

W przypadku płatności uzupełniających przyznawanych na podstawie Rozporządzenia Komisji (WE) Nr796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ma zastosowanie art. 51 ust. 1, który stanowi, że jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o jednolite dopłaty przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw.

W oparciu o powyższe regulacje organ nałożył na J. M. sankcje wyliczone według następującej zasady:

R = (pow. deklarowana - pow.stwierdzona) x 100%

pow. stwierdzona

- powierzchnia zadeklarowania – [...] ha

- powierzchnia (zatwierdzona) stwierdzona – [...] ha

Różnica procentowa między obszarem zadeklarowanym a wyznaczonym – [...] %.

Przy tak obliczonej różnicy procentowej pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną sankcje finansowe w odniesieniu do jednolitej płatność obszarowa wyniosła [...] zł, natomiast w odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej [...] zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie uwzględnił skargi uznając, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] i utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z dnia [...] r. nie naruszają prawa.

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy skarżący ubiegał się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok [...] na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu [...] (Dz.U z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zmianami).

Organy administracji - w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej - stosują bezpośrednio akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń zgodnie z Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Gospodarczą i postanowieniami art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowacji do Unii Europejskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864).

Do aktów tych należą też Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., ze zm.) i Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., ze zm.), na podstawie którego zastosowano w sprawie sankcje.

Właściwym jest też zauważyć, iż przepisy rozporządzeń Unii Europejskiej muszą być stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym obowiązującej procedury administracyjnej, chyba że z unormowań rozporządzeń wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowych.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu stosownym jest więc podkreślić, iż zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, w efekcie wydający decyzję powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 Kpa), działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 Kpa), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwać aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 Kpa), w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 Kpa), jak i dokonać wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 Kpa ). Powinien też mieć na względzie, iż zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami postępowania.

Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego sprawy należy stwierdzić, iż organ zarówno w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w tym postępowania kontrolnego, jak i w rozstrzygnięciu sprawy nie dopuścił się uchybień proceduralnych.

Wniosek złożony przez skarżącego dotyczył przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych: Jednolitej Płatności Obszarowej oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej.

Podstawę prawną decyzji stanowiła ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zmianami) ) oraz Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 173/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IVi IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Durz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r. )

Na podstawie czynności kontrolnych przeprowadzonych na miejscu organ administracji ustalił, iż powierzchnia jednej z działek o identyfikatorze "A" zadeklarowana przez skarżącego we wniosku o płatności ( [...] ha)nie odpowiada powierzchni rzeczywistej ( [...] ha). W odniesieniu do drugiej z działek, oznaczonej identyfikatorem "B", w trakcie kontroli rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną ( {...} ha) a powierzchnią ustaloną przez organ nie stwierdzono. Ustalenie, że powierzchnia zadeklarowana( [...] ha) działek rolnych o identyfikatorach A i B we wniosku o dopłaty dla danej grupy upraw jest większa od powierzchni ustalonej przez organ ([...] ha) i w efekcie ustalenie, że różnica między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym przekracza [...] procent wyznaczonego (ustalonego) obszaru ( [...] %), zadecydowało o przyznaniu płatności do gruntów rolnych za [...] r. w łącznej wysokości za działki o identyfikatorze A i B wysokości [...] zł i nałożeniu sankcji: w odniesieniu do Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości [...] zł, natomiast w odniesieniu do Uzupełniającej Płatności Obszarowej w wysokości [...] zł.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zasadności zastosowania sankcji w formie zmniejszenia płatności po stwierdzeniu przez organ różnicy pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowaną przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności. a powierzchnią ustaloną w trakcie kontroli, wynoszącej [...]%.

Zauważyć należy, że skarżący nie kwestionował stwierdzonej przez organ różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną oraz powierzchnią ustaloną w wyniku w kontroli przeprowadzonej w jego gospodarstwie w dniu [...]r. J. M. brał udział w czynnościach kontrolnych i nie wnosił do tych czynności żadnych uwag, co poświadczył własnoręcznym podpisem na protokole z czynności kontrolnych oraz potwierdził osobiście na rozprawie w dniu [...] r.

Poczynione ustalenia faktyczne pomiędzy obszarem zadeklarowanym a ustalonym w wyniku kontroli miały bezpośredni wpływ na ustalenie sankcji oraz jej wymiar.

Zgodnie z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 173/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IVi IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r. ), z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza [...] %, lecz nie więcej niż [...] % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę.

Jeżeli ta różnica przekracza [...] % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

Jeżeli ta różnica przekracza [...] %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.

Przepis art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., ze zm.) stanowi z kolei, że jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi [...] % lub dwa hektary, ale nie więcej niż [...] % zatwierdzonego obszaru.

W ocenie Sądu, mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, które znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, organ prawidłowo obliczył wyrażoną w procentach różnicę pomiędzy obszarem zadeklarowanym a obszarem stwierdzonym. Skoro zasadnicze znaczenie w tej sprawie – w świetle powołanego wyżej przepisu – ma przekroczenie dolnej, dopuszczalnej granicy stwierdzonej różnicy wynoszącej [...]% zatwierdzonego obszaru, to przy obliczaniu tej wielkości punkt odniesienia stanowi obszar zatwierdzony a nie jak przyjmuje skarżący- obszar zadeklarowany.

Jakkolwiek żaden z powołanych wyżej przepisów prawa nie określa sposobu (wzoru) obliczania różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnia stwierdzoną, to jednak zarówno treść powołanego wyżej art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 173/2004 jak i art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 jest na tyle jednoznaczna, że prawidłowość obliczeń dokonana przez organ nie budzi wątpliwości.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących rozbieżności w dokonanych obliczeniach przez komisję przeprowadzającą kontrolę w gospodarstwie skarżącego oraz wynikających z treści decyzji stwierdzić należało, że zarzuty te są niezasadne. Komisja dokonująca pomiarów w terenie , w świetle obowiązującego prawa, nie jest uprawniona do ustalania wielkości przekroczenia powierzchni wnioskowanej oraz stosowania wynikającej z tego przekroczenia sankcji. Nie do zaakceptowania jest stanowisko skarżącego, zgodnie z którym uzależnił on zgłoszenie ewentualnych zarzutów do tej czynności od wyniku pomiarów i wynikających stąd konsekwencji. Skoro skarżący zarzutów nie zgłosił, to zasadnym jest domniemanie, że skarżący nie wnosił uwag co do przebiegu czynności kontrolnych oraz ustaleń w ich trakcie przeprowadzonych.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), skargę oddalił.