Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1190/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 121 par. 2, art. 125 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Warszawa, dnia 23 kwietnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 59/18 w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 59/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę E. G. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 122 § 1 pkt 2 i § 2 w związku art. 119, art. 120, art. 121 oraz art. 20 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 599; dalej: "u.p.e.a."):

1. nałożył na E. G. grzywnę w wysokości 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] października 2018 r., tj. obniżenia istniejącego ogrodzenia murowanego między działkami nr [...] i [...] w T., tak aby jego wysokość ponad teren nie przekraczała 160 cm;

2. wezwał zobowiązaną do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie 7 dni od daty otrzymania tego postanowienia na rachunek bankowy wskazany w rozstrzygnięciu;

3. ustalił opłatę za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł, zgodnie z art. 64a § 1 pkt 1 u.p.e.a.;

4. wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] października 2018 r, tj. obniżenia istniejącego ogrodzenia murowanego między działkami [...] i [...] położonymi w T. przy ulicy S. [...] i [...], tak aby jego wysokość ponad terenem nie przekraczała 160 cm - w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia, z zagrożeniem orzeczenia wykonania zastępczego.

W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], Wielkopolski Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał E. i M. G., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290) oraz art. 104 K.p.a. obniżenie istniejącego ogrodzenia murowanego między działkami nr [...] i [...], tak aby jego wysokość ponad terenem nie przekroczyła 160 cm.

Z pouczenia zawartego w decyzji organu II instancji wynikało, że jest ona ostateczna w administracyjnym toku instancji, w związku z czym obowiązek zawarty w jej sentencji stał się wymagalny.

W dniu [...] lipca 2017 r. organ I instancji doręczył zobowiązanej upomnienie z dnia [...] lipca 2017 r., zgodnie z wymaganiami art. 15 § 1 u.p.e.a. W upomnieniu zobowiązana została pouczona, że o wykonaniu obowiązku (rozpoczęciu prac związanych z obniżeniem ogrodzenia) należy niezwłocznie zawiadomić PINB w T. oraz że w razie niewykonania obowiązku po upływie 7 dni od daty doręczenia upomnienia, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne i nałożona grzywna w celu przymuszenia. Wskazany termin minął w dniu [...] sierpnia 2017 r.

W związku z powyższym w dniu [...] sierpnia 2017 r. organ zawiadomił zobowiązaną o kontroli dotyczącej sprawdzenia wykonania obowiązku. Kontrola, która odbyła się [...] sierpnia 2017r. nie potwierdziła, aby rozpoczęto roboty budowlane związane z obniżeniem ogrodzenia pomiędzy nieruchomościami położonymi w T. przy ulicy S. [...] i [...]. W dniu [...] października 2017 r. został wystawiony tytuł wykonawczy nr [...].

Organ egzekucyjny stwierdził, że na ówczesnym etapie postępowania egzekucyjnego nie widział możliwości zastosowania innego środka egzekucyjnego niż grzywna w celu przymuszenia. Wysokość grzywny nie mogła przekraczać kwoty 10.000 zł. Według organu, nałożona grzywna w kwocie 10.000 zł powinna być na tyle dolegliwa, by obowiązek nałożony w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego został wykonany. Mając na względzie, że grzywna w tym przypadku jest jednorazowa, uzasadnione było - w ocenie organu - nałożenie grzywny w możliwie najwyższej kwocie.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zwróciła uwagę na toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym w T. dotyczące wysokości ogrodzenia pomiędzy działkami [...] i [...]. Ponadto zobowiązana wskazała, że jej małżonek jest rencistą i nie pracuje; wysokość renty wynosi 860 zł; jest osobą schorowaną i oczekuje na operację. Natomiast skarżąca pracuje w B. Wraz z małżonkiem mają na utrzymaniu syna.

Wielkopolski Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 123 par. 1 i art. 138 par. 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz art. 18 u.p.e.a., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Wobec faktu, że nałożony obowiązek pozostał nadal niewykonany, obowiązkiem organu egzekucyjnego było zastosowanie środka egzekucyjnego. Nałożenie grzywny jest środkiem egzekucyjnym o charakterze przymuszającym, najmniej uciążliwym dla zobowiązanej. W razie dobrowolnego wykonania przez nią obowiązku, grzywna - o ile nie została uiszczona lub ściągnięta - będzie podlegać umorzeniu w drodze postanowienia, na wniosek zobowiązanej.

Ponadto organ II instancji wskazał, że skoro przez Sądem Rejonowym w T. toczy się sprawa o wydanie nieruchomości, ze względów przedmiotowych nie nastąpił zbieg egzekucji.

E. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając, że kara w wysokości 10.068 zł jest nieadekwatna do wartości wymurowanego płotu, ponieważ całkowity koszt i obłożenie płytką klinkierową wyniósł ok. 2.200 zł. Niezależnie od tego strona wraz z małżonkiem nie są w stanie uiścić tak wysokiej kwoty.

Ponadto skarżąca wskazała, że prowadzenie sprawy płotu murowanego przez PINB w T. opiera się tylko na jednym zdjęciu. Podkreśliła, że ogrodzenie wykonano do 10 czerwca 2012 r., na podstawie starych przepisów, które pozwalały na wybudowanie do wysokości 2,20 m na własnym gruncie. Wspomniane zdjęcie wykonano dwa miesiące po wymurowaniu ogrodzenia.

Skarżąca wniosła o umorzenie kary, którą nałożyły nań organy administracji oraz o wstrzymanie postępowania karnego i administracyjnego do czasu wyjaśnienia sprawy ogrodzenia przez Prokuraturę Rejonową w T..

W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2018 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę i stanowisko w niej zawarte oraz wniósł o uchylenie postanowienia organu II instancji. Pełnomocnik podkreślił, że argumenty organu dotyczące wysokości nałożonej grzywny są bardzo ogólnikowe i nie mają oparcia w ustalonym stanie faktycznym. Skarżąca jest w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej, o której świadczy fakt złożenia wniosku o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Strona otrzymuje skromne wynagrodzenie, natomiast jej mąż posiada rentę inwalidzką.

Obecnie środki finansowe, jakie posiadają są ledwie wystarczające na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Opłacenie grzywny pozbawiłoby skarżącą i jej rodzinę środków do życia.

Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 59/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy administracji przeprowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314; dalej: "u.p.e.a."), a w oparciu o poczynione ustalenia sformułowały prawidłowe wnioski i zastosowały właściwe przepisy prawa.

Podstawą prawną zakwestionowanych w skardze rozstrzygnięć były przepisy art. 119-122 u.p.e.a. Zgodnie z dyspozycją art. 119 tej ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji o charakterze niepieniężnym. W myśl art, 121 § 4 i 5 u.p.e.a., jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Wysokość wskazanej grzywny stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

W rozpoznawanym przypadku organ egzekucyjny zobowiązany był do zastosowania wspomnianego środka egzekucyjnego, ponieważ skarżąca E. G. nie wykonała – nałożonego na nią w drodze ostatecznej decyzji – obowiązku obniżenia istniejącego ogrodzenia murowanego między działkami nr [...] i [...] położonymi w T. przy ulicy S. [...] i [...], tak aby jego wysokość ponad teren nie przekraczała 160 cm. Zobowiązana została wezwana do dobrowolnego wykonania wskazanego obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczeniu jej upomnienia w trybie art. 15 § 1 u.p.e.a., z zagrożeniem wszczęcia egzekucji administracyjnej i nałożenia nań grzywny w celu przymuszenia. Następnie organ przeprowadził kontrolę w celu ustalenia, czy zobowiązana zrealizowała obowiązek. Wobec niewykonania tego obowiązku, organ w sposób prawidłowy wystawił tytuł wykonawczy i doręczył go zobowiązanej. Następnie doręczył zobowiązanej postanowienie nakładające przedmiotową grzywnę w celu przymuszenia.

W ocenie Sądu, działanie organu było w badanym przypadku prawidłowe. Nie mogła odnieść zamierzonego skutku argumentacja skarżącej wskazująca okoliczność, że: "(...) ogrodzenie wykonano do 10 czerwca 2012 r., na podstawie starych przepisów, które pozwalały na wybudowanie do wysokości 2,20 m na własnym gruncie", a także podniesiona w zażaleniu na postanowienie organu I instancji okoliczność, iż przed Sądem Rejonowym w T. toczy się postępowanie dotyczące wysokości ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Na etapie zaskarżenia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia organ egzekucyjny nie jest władny podejmować działań ingerujących w treść decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego (zob. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., II OSK 1773/16, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec niewniesienia przez skarżącą we właściwym terminie (7 dni od chwili doręczenia jej tytułu wykonawczego) zarzutów, w postępowaniu dotyczącym grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne badanie merytorycznych przyczyn powstania egzekwowanego obowiązku. Wynika to z zasady niekonkurencyjności środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 122 § 3 u.p.e.a., zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreślano wielokrotnie, że w zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a., tj. dotyczących zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok NSA z 13 października 2011 r., II OSK 1441/10; wyrok NSA z 11 lutego 2014 r., II OSK 2186/12; wyrok NSA z 10 kwietnia 2015 r., II OSK 2185/13 - publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w rozpoznawanym przypadku wspomniane okoliczności mogły podlegać weryfikacji wyłącznie w postępowaniu w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie zaś w ramach postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienia z art. 122 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Abstrahując od wskazanej zasady niekonkurencyjności środków zaskarżenia, na marginesie Sąd wskazał, że toczący się proces przed Sądem Rejonowym w T. dotyczy kwestii cywilnoprawnych nie mających wpływu na ciążący na skarżącej obowiązek o charakterze prawnoadministracyjnym, polegający na obowiązku obniżenia wspomnianego ogrodzenia murowanego, tak aby jego wysokość ponad teren nie przekraczała 160 cm.

Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, w rozpoznawanym przypadku nie zasługiwały na uwzględnienie również zarzuty odnoszące się do nieadekwatności nałożonej grzywny - w stosunku do kosztu obniżenia wspomnianego ogrodzenia murowanego, a także do braku możliwości uiszczenia przez skarżącą przedmiotowej grzywny.

Odnosząc się zarzutu dotyczącego nieproporcjonalnej – w stosunku do egzekwowanego obowiązku – wysokości grzywny, Sąd zwrócił uwagę, że wobec prezentowanej przez skarżącą postawy w toku postępowania egzekucyjnego, zasadne było nałożenie na nią grzywny (niezależnie od grzywny nałożonej na jej małżonka) w wysokości 10.000 zł. Skarżąca konsekwentnie podtrzymywała wobec organu stanowisko, że do czasu ukończenia sporów z sąsiadem (w tym zwłaszcza cywilnego) nie wykona obowiązku podlegającego egzekucji. Taki sam wniosek należy wyprowadzić z treści skargi sądowoadministracyjnej.

Sąd wskazał, że ze swej istoty grzywna w celu przymuszenia jest mniej uciążliwym i dolegliwym środkiem egzekucyjnym, aniżeli pozostałe środki egzekucyjne przewidziane w egzekucji obowiązków niepieniężnych. Grzywna ma charakter przymuszający a przy tym cel egzekucji może być osiągnięty, gdy środek przymuszający ma rzeczywistą siłę dolegliwego oddziaływania. Dotyczy to również - jak w sytuacji zobowiązanej - wielości zobowiązanych (skarżącej oraz równolegle jej małżonka). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że z uwagi na groźbę zbyt małej dolegliwości finansowej, grzywna musi mieć odpowiednią dolegliwość. W przeciwnym wypadku straciłaby swój przymuszający charakter (zob. wyroki NSA: z dnia 25 września 2009r., II OSK 1483/08 oraz z dnia 8 stycznia 2013 r., II OSK 1629/11, publ. jw.).

Odnośnie do wywiedzionych zarówno w skardze, jak i w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 12 lipca 2018 r., okoliczności mających dowodzić niemożności uiszczenia przez stronę wskazanej kwoty z tytułu grzywny, Sąd zwrócił uwagę, że jedyną drogą uniknięcia przez skarżącą ciężaru grzywny jest wykonanie egzekwowanego obowiązku. Zgodnie bowiem z art. 125 § 1 u.p.e.a., w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Natomiast zgodnie z art. 126 ustawy, na wniosek zobowiązanego, który obowiązek wykonał, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości.

Jeśli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest co do zasady jednorazowa. W dalszej kolejności organ egzekucyjny będzie uprawniony do zastosowania wykonania zastępczego, które prowadzi z reguły do przymusowego wykonania obowiązku "za" zobowiązanego i na jego koszt. Wiąże się jednak z koniecznością poniesienia przez zobowiązanego znacznie większych kosztów, które nie podlegają zwrotowi; zobowiązany do dokonania rozbiórki zostaje, zgodnie z art. 127 i 133 § 1 u.p.e.a., obciążony pełnymi kosztami realizacji tego środka

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę kasacyjną wniosła E. G. podnosząc zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuzasadnione nałożenie jednorazowej grzywny w celu przymuszenia w najwyższej możliwej dopuszczalnej kwocie bez należytego rozważenia i uzasadnienia rozstrzygnięcia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie, uznanie administracyjne nie może oznaczać dowolności lecz powinno zawierać stosowne uzasadnienie uwzględniające stan faktyczny. Istnieje różnica między niewykonaniem obowiązku rozbiórki dużego obiektu budowlanego np. hala produkcyjna, tuczarnia a nieznacznym obniżeniem wysokości ogrodzenia o kilkadziesiąt centymetrów, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Organ administracji powinien dokonać różnicowania wysokości nałożonej grzywny ze względu na charakter naruszenia, które w niniejszej sprawie jest niewielkie. Wskazane przez organ administracji argumenty, mające uzasadniać wysokość nałożonej grzywny, zdaniem skarżącej kasacyjnie, są ogólnikowe, jednostronne, tendencyjne i nie mające oparcia w dokładnie ustalonym stanie faktycznym. Dla ustalenia wysokości grzywny znaczenie powinna mieć też sytuacja życiowa zobowiązanego i jego możliwości finansowe. Skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej, otrzymuje skromne wynagrodzenie a jej mąż posiada rentę inwalidzką i oczekuje na operację. W związku z tym pojawiła się konieczność zakupu auta na kredyt. Opłacenie grzywny pozbawiłoby jej i jej rodzinę środków do życia.

Uzasadnienie zastosowania przez organ administracji środka egzekucyjnego w postaci grzywny w wysokości 10 000 zł jest lapidarne, nieprzekonujące i nie spełnia wymogu uzasadnienia rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego. Nie spełnia też swej roli w zakresie przekonywania strony do dobrowolnego wykonania orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Nadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 193 P.p.s.a. zdanie drugie uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

W związku z tym, że skarżąca kasacyjnie zrzekła się przeprowadzenia rozprawy w celu rozpozania skargi kasacyjnej, na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a., NSA rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez E. G. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 t.j.). Z art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że grzywna w celu przymuszenia nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. Z postanowienia o nałożeniu grzywny wynika, że została ona nałożona na osobę fizyczną i wysokość tej grzywny nie przekracza 10 000 zł.

Kwestia zasad nakładania grzywny w celu przymuszenia była już przedmiotem rozważań w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo w wyroku z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 956/17 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie zobowiązanych, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Dlatego nie ma tu zastosowania, wyrażona w prawie karnym, zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Wymierzając grzywnę, organ egzekucyjny kieruje się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony. Grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione." Pogląd ten należy w pełni podzielić. Ma on odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie. Sytuacja finansowa skarżącej kasacyjnie nie mogła mieć znaczenia dla zastosowania środka przymusu w postaci grzywny jak również wpływać na jej wysokość.

Podzielić należy również pogląd, że grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione. Brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że nałożona na skarżącą kasacyjnie grzywna w celu przymuszenia jest środkiem nadmiernie uciążliwym. Podkreślić należy, że jest to środek egzekucyjny odwracalny. Zgodnie z treścią art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. W ocenie NSA, uznać należy, że zarówno organy administracji jak i Sąd I instancji w wystarczającym stopniu uzasadniły zarówno nałożenie grzywny w celu przymuszenia jak i jej wysokość. W realiach niniejszej sprawy zasadnie Sąd I instancji uznał, że brak było podstaw do zakwestionowania prawidłowości zastosowanego przez organy administracji środka egzekucyjnego.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.