Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 610/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
article: art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1610
law: Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra  właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi L. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. nr [...] z dnia [...] marca 2021 r., 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. na rzecz skarżącego L. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2021 r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. (dalej: KWP, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a ustawy z 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm., dalej: u.p.) w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia slużb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewngtrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610, dalej: ustawa z 2020 r.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. (dalej: organ I instancji, KPP) z [...] marca 2021 r. Nr [...].

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:

L. J. (strona, skarżący, policjant) był funkcjonariuszem Policji zatrudnionym w Komendzie Powiatowej Policji w P.. Rozkazem personalnym KPP z [...] stycznia 2020 r. Nr [...] został zwolniony ze służby z dniem [...] lutego 2020 roku.

W chwili zwolnienia ze służby stronie pozostało [...] dni niewykorzystanego urlopu. Wobec powyższego [...] listopada 2020 roku policjantowi wypłacono ekwiwalent pieniężny za [...] dni niewykorzystanego urlopu przysługującego przed 6 listopada 2018 roku, przyjmując 1/30 części miesięcznego uposażenia oraz [...] dni urlopu przysługującego po 6 listopada 2018 roku, przyjmując 1/21 części uposażenia.

Wnioskiem z [...] lutego 2021 r. strona wystąpiła o wypłacenie kwoty [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od [...] lutego 2020 r. do dnia zapłaty, tytułem wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, powołując się na art. 115a u.p. oraz na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.

KPP decyzją z [...] marca 2021 r. Nr [...], działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a u.p. oraz art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r., odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z uwzględnieniem odsetek w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji.

Według organu I instancji, wypłata ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy nastąpiła po wejściu w życie przepisów nowelizujących art. 115a u.p., co nastąpiło ustawą z 2020 r. Ekwiwalent pieniężny został więc naliczony proporcjonalnie za niewykorzystany urlop przed dniem 6 listopada 2018 roku i od dnia 6 listopada 2018 roku. Naliczenie i wypłacenie stronie ekwiwalentu nastąpiło w sposób prawidłowy i nie ma podstaw do ponownego ustalenia wysokości ekwiwalentu pienigznego z tytulu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego i wypłaty wyrównania tego ekwiwalentu. Zdaniem KPP, nie można stosować art. 115a u.p. z pominięciem art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r.

W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła naruszenie:

1. art. 6 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o wadliwą podstawę prawną, która jest sprzeczna co do istoty z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt K 7/15, zgodnie z którym art. 115a u.p. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

2. art. 190 ust. 3 i 4 Konstytucji przez przyjęcie, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności danej normy prawnej mają charakter ex nunc, a w konsekwencji uznanie, że skarżącemu nie przysługuje wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, gdyż został on ustalony i wypłacony na podstawie przepisu obowiązującego w dniu dokonania wypłaty ekwiwalentu,

3. art. 114 ust. 1 pkt 2 u.p. i art. 115a u.p. w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucji w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji przez brak ponownego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie stanu prawnego obowiązującego po orzeczeniu przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją art. 115a u.p., w zakresie w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, na podstawie którego podjęto pierwotne rozstrzygnięcie,

4. art. 115a u.p. w zw. z art. 190 ust. 1 Konstytucji przez odstąpienie od zasady powszechnego obowiązywania i ostateczności wyroków Trybunału Konstytucyjnego, a w konsekwencji dokonanie wykladni normy prawnej zawartej w art. 115a u.p. w sposób nieuwzględniający wyroku Trybunalu Konstytucyjnego z 30 sierpnia 2018 r. sygn. akt K 7/15,

5. art. 9 ust. 1 zd. 2 i 3 ustawy z 2020 r. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy wprowadza on normę prawną tożsamą z zakwestionowaną i uznaną za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt K 7/15.

Mając powyższe na uwadze strona domagała się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wraz z odsetkami.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] maja 2021 r. Nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję KPP.

KWP powołał brzmienie art. 114 ust. 1 pkt 2 oraz art. 115a u.p. oraz art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r. wskazując, że obliczony na ich podstawie ekwiwalent pienieżny za niewykorzystany urlop wyniósł [...]zł. Wypłacenie go w takiej wysokości było prawidłowe, zatem brak jest podstaw do wypłaty jego wyrównania. W aktualnym stanie faktycznym i prawnym stronie nie przysługuje prawo do wypłaty ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas ustalonej wysokości, bowiem nie mają do niej zastosowania przepisy prawa przewidujące inny niż zastosowany współczynnik ułamkowy, służący do ustalania wymiaru tego ekwiwalentu.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 190 ust. 3 i 4 Konstytucji przez przyjęcie, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności danej normy prawnej mają charakter ex nunc, a w konsekwencji uznanie, że skarżącemu nie przysługuje wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, gdyż został on ustalony i wypłacony na podstawie przepisu obowiązującego w dniu dokonania wypłaty ekwiwalentu,

2. art. 114 ust. 1 pkt 2 u.p. i art. 115a u.p. w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucji w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji przez brak ponownego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie stanu prawnego obowiązującego po orzeczeniu przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją art. 115a u.p., w zakresie w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, na podstawie którego podjęto pierwotne rozstrzygnięcie,

3. art. 115a u.p. w zw. z art. 190 ust. 1 Konstytucji przez odstąpienie od zasady powszechnego obowiązywania i ostateczności wyroków Trybunalu Konstytucyjnego, a w konsekwencji dokonanie wykładni normy prawnej zawartej w art. 115a u.p. w sposób nieuwzględniający wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 sierpnia 2018 r. sygn. akt K 7/15,

4. art. 9 ust. 1 zd. 2 i 3 ustawy z 2020 r. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy wprowadza on normę prawną tożsamą z zakwestionowaną i uznaną za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt K 7/15,

5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

Mając powyższe na uwadze skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, a także zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, KWP wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś

z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną.

Stan faktyczny w sprawie nie jest sporny. Wynika z niego, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2020 r. oraz że wypłacono mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy na podstawie art. 115a u.p. z uwzględnieniem regulacji z art. 9 ust. 1 u.p. Za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ekwiwalent został ustalony w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego, a ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres od dnia 6 listopada 2018 r. został ustalony w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego.

Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z 30 października 2018 r., K 7/15 (Dz. U.

z 2018 r., poz. 2102, dalej: wyrok TK) orzekł, że art. 115a u.p. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu TK wskazał, że prawo do urlopu płatnego (art. 66 ust. 2 Konstytucji), a także prawo do rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop, nie może być arbitralnie ograniczone, ma ono bowiem charakter bezwarunkowy, jest absolutne i nie podlega miarkowaniu.

Zgodnie z art. 114 ust. 2 ustawy o Policji, policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz niewykorzystany czas wolny od służby (przyznany za pracę ponad wymiar) otrzymuje ekwiwalent pieniężny. Jak podkreślił Trybunał w powołanym wyżej wyroku, celem tej regulacji jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu. Pracownik zwalniany ze służby powinien więc otrzymać równowartość niewykorzystanych urlopów. Dlatego świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Z tych względów Trybunał orzekł, że przyjęcie wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności nie można uznać za rekompensatę ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji, według którego pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów, zaś maksymalne normy czasu pracy określa ustawa.

Rezultat przeprowadzonej przez Trybunał Konstytucyjny wykładni art. 115a u.p. wskazuje, że nie zostało zakwestionowane samo prawo do ekwiwalentu, ani też podstawy wymiaru lub prawo do ekwiwalentu za czas wolny od służby. Przepis art. 115a u.p. zachował walor konstytucyjności w odniesieniu do prawa policjantów do ekwiwalentu pieniężnego za każdy dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3, ustalanego w relacji do miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Natomiast sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego, zgodnie z którym, jak wskazał Trybunał Konstytucyjny policjanci za każdy dzień niewykorzystanego urlopu otrzymują tylko ok. 73% dziennego uposażenia, a więc nie w pełni rekompensujący poniesioną stratę, utracił cechę konstytucyjności. Niekonstytucyjność art. 115a ustawy o Policji stwierdzona przez Trybunał dotyczyła więc jedynie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2021 r., III OSK 3101/21; wyrok WSA w Łodzi z 26 sierpnia 2021 r., III SA/Łd 491/21, opubl. CBOSA).

Zgodnie z kolei z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Jeżeli na podstawie ustawy uznanej przez Trybunał za niezgodną z Konstytucją została wydana ostateczna decyzja administracyjna, orzeczenie stanowi podstawę do wznowienia postępowania na zasadach i w trybie właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust.1 i 3 Konstytucji). W doktrynie wskazuje się, że wyposażenie orzeczeń w moc powszechnie obowiązującą oznacza związanie ich treścią nie tylko uczestników konkretnego postępowania, zakończonego wydaniem przez sąd konstytucyjny rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, ale również wszystkich innych podmiotów prawa. Powoduje to również, że nikt

– a w szczególności żaden organ władzy publicznej – nie może w kwestii rozstrzygniętej przez TK zająć stanowiska odmiennego niż wyrażone w orzeczeniu sądu konstytucyjnego (por. P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, WKP 2019, LEX). W orzecznictwie sądowym podkreśla się zarazem, że norma wyrażona w art. 190 ust. 1 Konstytucji ma charakter samowykonalny, co oznacza obowiązek uwzględniania z urzędu treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w toku rozpoznawanej sprawy (por. wyrok NSA z 22 lutego 2008 r., II OSK 1004/06, opubl. CBOSA). Podporządkowanie się orzeczeniu TK oznacza zarazem zakaz podejmowania przez kogokolwiek aktów i działań sprzecznych z jego treścią. Jego naruszenie oznacza złamanie norm konstytucyjnych, skutkujące stosowną odpowiedzialnością organów i osób urzędowych (por. P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, WKP 2019, LEX).

W momencie opublikowania wyroku Trybunału zostaje obalone domniemanie konstytucyjności normy prawnej, której dotyczy orzeczenie, a skutek uchylenia domniemania konstytucyjności przepisu następuje od momentu jego wejścia w życie (por. K. Osajda, Koncepcja orzeczenia zakresowego a wątpliwości na tle skutków orzeczeń TK, [w:] M. Bernatt, J. Królikowski, M. Źiółkowski, Skutki wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sferze stosowania prawa, Studia i Materiały Trybunału Konstytucyjnego Tom XLVIII, Warszawa 2013). Z chwilą opublikowania wyroku w Dzienniku Urzędowym przepis, który był przedmiotem orzeczenia, zostaje usunięty z porządku prawnego. Od tego momentu nie wyznacza nakazów ani zakazów. W rezultacie, z dniem opublikowania wyroku Trybunału, czyli od 6 listopada 2018 r., część art. 115a (w poprzednim brzmieniu) została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie mogła stanowić podstawy orzekania o wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2021 r., III OSK 2832/21). W konsekwencji, skoro niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą, to nie może być podstawą orzeczenia w procesie stosowania prawa niezależnie od tego czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału czy też zaistniałego po tej dacie. Przepis taki nie może być stosowany przez sądy i inne organy w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2264/19, wszystkie orzeczenia opubl. są w CBOSA).

Ustawą z 2020 r., art. 115a u.p. otrzymał brzmienie, według którego ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Jednocześnie w ustawie nowelizującej zawarto przepis o charakterze interptemporalnym - art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r., według którego art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.

Jak stanowi zatem art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r., ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z brzmienia przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy wbrew wyrokowi TK z 30 października 2018 r., K 7/15 i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku.

Tymczasem w rozpoznowawanej sprawie organy obu instancji powołując się na literalne brzmienie art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r. stwierdziły, że ustalenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. nastąpiło na zasadach obowiązujących przed 6 listopada 2018 r., a więc z obowiązującym do tej daty przelicznikiem 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu.

W ocenie Sądu takie stanowisko organów obu instancji jest błędne. Przyjęta przez nie literalna wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r. o nie uwzględnia bowiem skutków wynikających z wyroku TK. Przyjęcie jej za prawidłową oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. wtórnej niekonstytucyjności, które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (por. K. Kos, O pojęciu wtórej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018, nr 2 (42), s. 21). Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału, które wiążą również ustawodawcę.

Dlatego wykładnię ww. przepisów, dokonaną przez organ I instancji oraz KWP, Sąd uznał za błędną. Zdaniem Sądu zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r. oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę przy wykładni art. 115a u.p. wyroku TK z 30 października 2018 r., K 7/15, na co zwracano uwagę już w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji ustawy o Policji dokonanej ustawą z 2020 r. Wskazał w nim bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku TK.

Jak wynika z treści wyroku TK, jego skutkiem była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. mocy obowiązującej art. 115a u.p., ale tylko w takim zakresie w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta, jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Stwierdzony jako niekonstytucyjny ułamek 1/30 części za dzień niewykorzystanego urlopu, za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. nie został w ustawie z 14 sierpnia 2020 r. zastąpiony nowym ułamkiem. Ułamek 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za dzień niewykorzystanego urlopu dotyczy spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada oraz spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r.

Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. w myśl art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r. ustala się więc na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r.

Po wyroku TK zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej winny dokonywać wykładni art. 114 ust.1 pkt 2, art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ww. ustawy z 2020 r. zgodnie z Konstytucją RP. Oznacza to konieczność pominięcia stosowania art. 9 ust. 1-2 ustawy z 2020 r. w zakresie regulacji intertemporalnej ograniczającej zakres czasowy skutku derogacyjnego wyroku TK oraz uzupełnienia derogowanej treści art. 115a u.p. przez przyjęcie wykładni ustalonej przez Trybunał, a więc zrekonstruowania normy wyrażającej treść, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości przysługującego zwalnianemu ze służby policjantowi w danym okresie wynagrodzenia za jeden dzień roboczy. Stanowisko takie wyraził już WSA w Łodzi w wyroku z 26 sierpnia 2021 r. (opubl. CBOSA). Pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą w całości podziela i przyjmuje za własny.

Mając powyższe na uwadze, obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go wg zasad podanych w ustawie o Policji, w brzmieniu ukształtowanym wskazanym wyżej wyrokiem TK.

Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest zatem wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, przy czym należy pamiętać, że przepis art. 115a u.p. odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. Przepis art. 115a u.p. odwołuje się do ostatniego jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym (por. wyrok z 26 stycznia 2021 r., III OSK 3087/21, publ. CBOSA).

Oznacza to, że należy [...] dni urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego mu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Inaczej mówiąc, należy ilość należnego i niewykorzystanego urlopu pomnożyć przez wycenę ostatniego jednego dnia roboczego przysługującego skarżącemu. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Obliczając wysokość należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy należy ilość dni urlopu przemnożyć przez wysokość uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego skarżącej na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym przysługującego za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby (por. wyrok WSA w Łodzi z 26 sierpnia 2021 r., wyrok WSA w Krakowie z 26 sierpnia 2021 r., III SA/Kr 207/21, wyrok WSA w Krakowie z 12 sierpnia 2021 r., III SA/Kr 197/21, wszystkie opubl. w CBOSA).

Mając na względzie naruszenie przez organy Policji przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 66 ust. 2 i 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 115a u.p. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r. poprzez ich błędną wykładnię w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania, na które składają się koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...] zł i [...] zł opłata od pełnomocnictwa, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 t.j.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, dokonując ponownego obliczenia i wypłaty różnicy ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r., organy Policji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, stosownie do art. 153 p.p.s.a., w szczególności mając na względzie art. 115a u.p. w związku z art. 9 ustawy z 2020 r., zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP i stanowiskiem TK w wyroku z 30 października 2018 r., przyjmując że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy.

Odnosząc się natomiast do żądania zasądzenia ustawowych odsetek podnieść należy, że zarówno przepisy ustawy o Policji, jak i wydane na jej podstawie akty wykonawcze, nie zawierają regulacji, która przyznaje organowi Policji kompetencje do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej sprawy odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie uposażenia i innych należności pieniężnych. Przyjmuje się, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie przewiduje dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym. Mając zatem na uwadze, że ustawa o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek, a niewypłacenie w terminie uposażenia funkcjonariuszowi Policji stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego żądanie odsetek przed sądem powszechnym, w sprawie właściwy pozostaje ten sąd (por. wyrok NSA z 3 lutego 2015 r., I OSK 1467/13, opubl. CBOSA).