Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SAB/Kr 54/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-22 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata
Powołane przepisy: article: Art. 245 par. 2, art. 246 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego p o s t a n a w i a wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną G. oraz trójką dzieci: M. ur. 1996 r., J. ur. 2000 r. i M. ur. 1996 r. Rodzina utrzymuje się z pomocy społecznej przyznanej G. Ś. w wysokości "20 groszy na dzień na osobę". W skład majątku skarżącego wchodzi lokal mieszkalny o powierzchni 41 m². Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Jako uzasadnienie wniosku skarżący podał "zwrot kosztów dla pełnomocnika skradzione przez WSA Kraków".

Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych Z. Ś., dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez: oświadczenie czy skarżący i jego żona są zarejestrowani we właściwym urzędzie pracy jako osoby bezrobotne – jeśli tak, należało na tę okoliczność przedstawić stosowne zaświadczenie, oświadczenie, czy skarżący uzyskuje jakiekolwiek dochody, np. z prac dorywczych – jeśli tak, jaka jest wysokość tych dochodów, udokumentowanie wysokości zasiłków pobieranych z MOPS przez rodzinę wnioskodawcy, przedłożenie spisu miesięcznych wydatków ponoszonych przez rodzinę skarżącego na utrzymanie (wyżywienie, ewentualne leczenie, środki czystości, itp.) oraz udokumentowanie aktualnymi rachunkami / fakturami (za ostatni okres rozliczeniowy) wysokości wydatków ponoszonych na prąd, gaz, czynsz za mieszkanie, wodę, wywóz śmieci, itp.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący przesłał kopie decyzji MOPS z dnia 3 września 2014 roku o przyznaniu G. Ś. zasiłku okresowego z powodu bezrobocia w kwocie 811,50 zł miesięcznie oraz o przyznaniu G. Ś. świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 500 zł oraz kopię zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 28 sierpnia 2014 roku o zarejestrowaniu G. Ś. jako osoby bezrobotnej. Skarżący oświadczył, że "nie pracuje w żaden sposób na czarno" i nie jest zarejestrowany w PUP. Podał, iż "utrzymanie rodziny jest na poziomie 0 zł, wyżywienie to, co znajdę na śmietniku, brak leczenia, środków czystości nie używamy, bo nie mamy ich od dawna". Prądu skarżący nie ma od 2 miesięcy, gazu od 6 czerwca 2014 roku i do tej pory nie zapłacone są żadne kwoty. Skarżący skrytykował ponadto działania MOPS.

Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245§ 2 p.p.s.a.)

Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od konieczności uiszczania kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika z urzędu, winien był przekonać sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów we własnym zakresie.

Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do Z. Ś. o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz nadesłanie dokumentów źródłowych oznaczało, że dane, którymi dysponował orzekający nie wystarczyły do wolnej od wątpliwości oceny jego sytuacji majątkowej, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku.

W przedmiotowej sprawie skarżący nie uczynił w pełni zadość nałożonemu przez referendarza sądowego obowiązkowi dostarczenia określonych oświadczeń i dokumentów. Pomimo wyraźnego wezwania Z. Ś. nie podał żadnych informacji o wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny. Oświadczył jedynie, iż utrzymanie rodziny jest na poziomie 0 zł, co nie może być uznane za wiarygodne.

W takiej sytuacji uznać należy, że przedstawione przez skarżącego oświadczenia i dokumenty nie mogły wyjaśnić wątpliwości, jakie powstały w toku rozpatrywania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast możliwe, ani dopuszczalne. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania.

Skoro w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przez skarżącego przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.