Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 241/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 6, art. 7
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...], opartą o przepis art. 2 ust. 1, art. 3, art. 6 ust. 10 i ust. 11 oraz art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), Burmistrz Głuchołaz przyznał M. K. dodatek mieszkaniowy na okres sześciu miesięcy, tj. od dnia 1 kwietnia 2009 r. do 30 września 2009 r. w wysokości 47,62 zł miesięcznie, w tym 21,79 zł ryczałtu na zakup opału. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że ryczałt na zakup opału będzie wypłacany w terminie do dnia 10-tego każdego miesiąca z góry do rąk wnioskodawczyni w kasie Urzędu, a pozostała część dodatku mieszkaniowego, pomniejszona o ryczałt będzie przekazywana na konto zarządcy domu lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny. Dalej organ wyjaśnił, że strona spełnia ustawowe warunki uprawniające ją do otrzymania dodatku mieszkaniowego, a kwota tego dodatku w wysokości 47,62 zł obliczona została jako różnica pomiędzy wydatkami przypadającymi na lokal mieszkalny zajmowany przez stronę w wysokości 271,85 zł (wydatki ryczałtowe z tytułu braku w lokalu centralnego ogrzewania w kwocie 107,61 zł, wydatki ryczałtowe z tytułu braku w lokalu centralnie ciepłej wody w kwocie 16,78 zł i udokumentowane wydatki za lokal mieszkalny poniesione w marcu 2009 r. w kwocie 147,46 zł) a wydatkami stanowiącymi udział własny gospodarstwa domowego w tych wydatkach w wysokości 15 % dochodów miesięcznych gospodarstwa, czyli wydatki w kwocie 224,23 zł (1 494,85 zł x 15 % = 224,23 zł). Burmistrz podał również, że powierzchnia użytkowa zajmowanego przez stronę lokalu mieszkalnego wynosi 51,29 m², natomiast do obliczeń dodatku mieszkaniowego przyjęto powierzchnię normatywną ustaloną przez ustawodawcę dla dwóch osób w wysokości 40 m², zwiększoną o 15 m², czyli powierzchnię 55 m².

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik M. K. - córka A. K. domagała się korekty przyznanego dodatku, gdyż jej zdaniem nie można przyjmować do obliczeń kwot dochodu z tytułu renty uwidocznionych na przekazach pocztowych jako kwot dochodu brutto, który nie jest pomniejszony o koszty przychodu. Podniosła, że wprawdzie uwzględniono powierzchnię normatywną 55 m², to w praktyce fakt ten nie ma znaczenia, skoro do obliczeń wydatków na lokal mieszkalny przyjmuje się powierzchnię faktyczną, która wynosi 51,29 m². Zarzuciła, iż zarządca lokalu powinien zweryfikować wydatki z tytułu zużycia wody, gdyż należy ujmować pełne metry sześcienne zużycia wody na jeden miesiąc. Z kolei, organ pierwszej instancji, ustalając dochód gospodarstwa domowego, nie może wliczać kosztów uzyskania przychodu oraz dodatku pielęgnacyjnego otrzymywanego przez jej matkę, a także nie powinien co pół roku domagać się zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego konieczność zamieszkiwania wnioskodawczyni w oddzielnym pokoju. Zdaniem odwołującej się, ryczałt za brak w lokalu centralnego ogrzewania trzeba obliczać z uwzględnieniem powierzchni normatywnej, a więc powierzchni wynoszącej 55 m².

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia [...] o numerze [...], postanowiło uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wysokości dodatku mieszkaniowego i orzec, że dodatek mieszkaniowy przysługujący M. K. wynosi 112,05 zł miesięcznie, w tym dodatek w kwocie 51,27 zł stanowiący ryczałt na zakup opału wypłacany będzie wnioskodawczyni, natomiast pozostała część dodatku w kwocie 60,78 zł przekazywana będzie zarządcy domu.

W ustaleniach dotyczących stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy przypomniał, że M. K. podała we wniosku, iż jest najemcą lokalu mieszkalnego, w którym prowadzi wraz z córką A. K. dwuosobowe gospodarstwo domowe, a powierzchnia użytkowa tego lokalu wynosi 51,29 m², przy czym łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 45,17 m². Przedmiotowy lokal nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania wody oraz instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania mieszkania, jest w nim natomiast instalacja gazu przewodowego. Łączna kwota wydatków na mieszkanie za marzec 2009 r. to 147,46 zł. Dochody gospodarstwa domowego wnioskodawczyni określiła na kwotę 3 495,52 zł. W pkt 6 wniosku strona podała, że w lokalu zamieszkuje jedna osoba niepełnosprawna wymagająca zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W dołączonej do wniosku deklaracji o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w okresie od grudnia 2008 r. do lutego 2009 r. M. K. podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką, a źródłem dochodu jest otrzymywana przez nie renta, która wynosi odpowiednio: 1 819,46 zł i 1 676,06 zł. Zaznaczyła także, że na polecenie pracownika Urzędu Miejskiego w Głuchołazach zadeklarowała inne kwoty dochodu, które wynoszą odpowiednio: 2 575,68 zł i 1 908,87 zł, co daje łączną kwotę 4 884,55 zł. Ponadto do wniosku zostały dołączone: książeczka opłat za energię elektryczną za ostatni okres rozliczeniowy, z której wynika, że wartość jednej kilowatogodziny energii elektrycznej wynosi 0,4196 zł, po odliczeniu opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych; zaświadczenie lekarskie stwierdzające konieczność zamieszkiwania wnioskodawczyni w oddzielnym pokoju; orzeczenie Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia zaliczające M. K. do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia na trwale; odcinki przekazów pocztowych otrzymywanych przez M. K. i A. K. świadczeń rentowych wypłaconych przez organ rentowy od grudnia 2008 r. do lutego 2009 r.; decyzję ZUS o przyznaniu M. K. renty, która od dnia 1 marca 2008 r. wynosi 695,41 zł oraz dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 163,15 zł oraz decyzję ZUS o przyznaniu A. K. renty, która od dnia 1 marca 2008 r. wynosi 636,29 zł.

W uzasadnieniu prawnym organ odwoławczy zaznaczył, że w sprawie sporne jest to, czy dodatek pielęgnacyjny przysługujący do renty otrzymywanej przez wnioskodawczynię powinien być wliczony do jej dochodu stanowiącego podstawę ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego. Odwołując się do przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, w szczególności zaś art. 3 ust. 1 i 3 i art. 5 ust. 3 ustawy, wywodził, że z treści przepisu wskazującego na sposób rozumienia dochodu dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego wynika wyraźnie, iż odliczeniu od dochodu nie podlegają składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, co oznacza, że podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego jest tzw. dochód brutto. Nie znajduje zatem uzasadnienia prawnego zarzut, wedle którego w niniejszej sprawie należało pomniejszyć dochód z tytułu renty o kwotę podanych składek. Nie zgodził się natomiast organ odwoławczy ze stanowiskiem Burmistrza, który przyjął, iż na kwotę dochodu składa się otrzymywana przez skarżącą renta w wysokości 695,41 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 163,15 zł. Kolegium wskazało na rozbieżności występujące w orzecznictwie sadów administracyjnych w kwestii odliczania od dochodu kwot wynikających z przyznanego dodatku pielęgnacyjnego i wyraziło pogląd, że na aprobatę zasługuje stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zawarte w wyroku z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Op 103/09, wydanym w sprawie przyznania M. K. dodatku mieszkaniowego w okresie od 1 października 2008 r. do 31 marca 2009 r., w którym Sąd stwierdził, że w świetle art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych za nieprawidłowe uznać należy wliczenie do średniego miesięcznego dochodu, stanowiącego podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego, kwoty dodatku pielęgnacyjnego przysługującego do emerytury lub renty i wypłacanego przez organ rentowy na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Kolegium za trafny uznało wywód Sądu, że takie rozumienie art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika z wykładni celowościowej i systemowej, bowiem zarówno cel jak i funkcje zasiłku pielęgnacyjnego, który został wymieniony w omawianym przepisie oraz dodatku pielęgnacyjnego, o którym nie wspomina ustawodawca, są identyczne. Stąd też zespół orzekający Kolegium uznał, iż organ pierwszej instancji wprawdzie prawidłowo rozstrzygnął o prawie M. K. do dodatku mieszkaniowego, lecz nieprawidłowo obliczył jej dochód, przez co naruszył art. 3 ust. 3 ustawy, co niewątpliwie miało wpływ na wysokość przyznanego stronie dodatku mieszkaniowego. Jednocześnie stanął na stanowisku, że materiał dowodowy jest wystarczający do ponownego obliczenia dodatku mieszkaniowego. Podkreślił, że M. K. posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. [...], bowiem jest jego najemcą. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosząca 51,29 m² nie przekracza 130% powierzchni normatywnej, która zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy dla dwóch osób wynosi 40,00 m². W przypadku wnioskodawczyni, z uwagi na stwierdzoną niepełnosprawność i konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego ulega zwiększeniu o 15 m² i wynosi 55,00 m² . Dalej organ podał, że na zasadzie art. 6 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6 tego przepisu, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego - w przypadku gospodarstwa dwuosobowego. Natomiast w przypadku gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni, dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy miedzy wydatkami ponoszonymi za ten lokal a odpowiednią kwotą wymienioną w ust. 1 pkt 1-3 lub w ust. 2 pkt 1-3 (art. 6 ust. 9 ustawy). Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z drugim ze wskazanych przypadków, gdyż powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez M. K. wynosi 51,29 m² i jest niższa od powierzchni normatywnej ustalonej dla jej dwuosobowego gospodarstwa domowego w wysokości 55 m². Oznacza to, że istotnym czynnikiem mającym wpływ na wysokość dodatku mieszkaniowego, oprócz dochodu, są wydatki ponoszone na lokal mieszkalny. Następnie organ podał, że dochód wnioskodawczyni, bez uwzględnienia dodatku pielęgnacyjnego, uzyskany w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 28 lutego 2009 r. wyniósł łącznie 2 086,23 zł (695,41 zł x 3 miesiące). Z kolei, dochód A. K. w tym samym okresie wyniósł łącznie 1 908,87 zł (636,29 zł x 3 miesiące). Łączny dochód członków gospodarstwa domowego wnioskodawczyni w zadeklarowanym okresie wyniósł 3 995,10 zł, średniomiesięcznie - 1 331,70 zł, a na jedną osobę - 665,85 zł, co oznacza, że kwota średniego miesięcznego dochodu przypadającego na jednego członka gospodarstwa domowego M. K. w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy wyniosła 665,85 zł i tym samym nie przekraczała 125% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku (843,87 zł), ani też nie przekraczała 100 % tej emerytury (675,10 zł). W tym miejscu organ wyjaśnił, że zgodnie z Komunikatem Prezesa ZUS z dnia 20 lutego 2009 r. sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sieroty zupełnej oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent (M.P. Nr 14, poz.188) najniższa emerytura od dnia 1 marca 2009 r. wynosi 675,10 zł miesięcznie.

Kolegium zakwestionowało pogląd wnioskodawczyni jakoby od dochodu członków gospodarstwa domowego należało odliczyć zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne. W ocenie Kolegium, wbrew przekonaniu odwołującej się, nie są one kosztami uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów art. 15 i nast. ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.).

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy tłumaczył, że drugim zasadniczym czynnikiem decydującym o wysokości dodatku mieszkaniowego są wydatki faktycznie poniesione na lokal mieszkalny (za marzec 2009 r.), a nie wydatki przypadające na normatywną powierzchnię lokalu mieszkalnego, powiększone o wydatki ryczałtowe określone w § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Powołując się na treść art. 6 ust. 4 i 4 a ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 2 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia Kolegium wywodziło, że podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych najemców i podnajemców oraz innych osób mających tytuł prawny do używania lokalu, z wyjątkiem wymienionych w pkt 2-5, stanowią następujące rodzaje wydatków: czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu oraz opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych. Do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego, według przepisów wykonawczych do ustawy - § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia, przyjmuje się 90% naliczonych i ponoszonych wydatków, jednak z uwagi na fakt, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt P 4/05 (Dz. U. Nr 84 z dnia 18 maja 2006 r.), stwierdził, że wskazany § 2 ust. 2 rozporządzenia jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, za podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego należy przyjąć 100% wydatków ponoszonych na lokal mieszkalny. W przypadku M. K. za podstawę obliczenia wydatków poniesionych w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, który wchodzi w skład zasobu mieszkaniowego Gminy Głuchołazy trzeba przyjąć pełną kwotę wydatków wynikającą z dokumentów, czyli 147,46 zł. Kwotę tę należy, stosownie do treści art. 6 ust. 7 ustawy, zwiększyć o wydatki ryczałtowe, bowiem brak jest w lokalu mieszkalnym instalacji doprowadzającej energię cieplną do celów ogrzewania wody oraz instalacji doprowadzającej energię cieplną do celów ogrzewania mieszkania. I tak, stosownie do § 3 ust. 1 przywołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów za wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału w sytuacji, gdy lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych, na 1 m² normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a więc z uwzględnieniem powierzchni faktycznie zajmowanej gdy jest ona mniejsza od normatywnej. W przypadku strony wydatek ten wynosi 107,61 zł (5 kWh x 0,4196 zł x 51,29 m²). Natomiast za wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału w sytuacji, gdy lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania wody, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych, na członka gospodarstwa domowego (ust. 2 § 3 rozporządzenia). W przypadku strony wydatek ten wynosi 16,78 zł (20 kWh x 2 osoby x 0,4196 zł). Zatem łączne wydatki na lokal mieszkalny strony wynoszą 271,85 zł (147,46 zł + 107,61 zł + 16,78 zł). Obliczony zgodnie z art. 6 ust. 9 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługujący wnioskodawczyni wynosi 112,05 zł (271,85 zł - 12% z kwoty 1 331,70 zł, co daje kwotę 159,80 zł)). Organ wyjaśnił również, że stosownie do postanowień art. 6 ust. 10 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem, o którym mowa w w/w ust. 7 nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Rada Miejska w Głuchołazach, uchwałą z dnia 29 stycznia 2004 r., Nr XV/127/04 w sprawie wysokości dodatku mieszkaniowego (Dz. Urz. Woj. Opolskiego nr 11, poz. 205), określiła wskaźnik maksymalnej wysokości dodatku mieszkaniowego na 60% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, co w przypadku M. K. daje kwotę 163,11 zł. Warunek ten zdaniem Kolegium został spełniony, bowiem ustalony dodatek mieszkaniowy jest niższy od tej wartości. Następnie Kolegium podało, że kwota tego dodatku mieszkaniowego ulega dalszemu podziałowi, tj. na część przypadającą wnioskodawczyni w formie ryczałtu na zakup opału oraz część przypadającą zarządcy domu. I tak, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r., w celu ustalenia wysokości ryczałtu na zakup opału wydatki wnioskodawczyni, o których mowa w § 2 ust. 1, sumuje się z wydatkami, o których mowa w § 3, a następnie oblicza się wskaźnik procentowy odpowiadający udziałowi wydatków, o których mowa w § 3, w łącznej kwocie wydatków. Natomiast kwota ryczałtu na zakup opału będąca częścią dodatku mieszkaniowego, która jest wypłacana do rąk wnioskodawczyni, stanowi iloczyn obliczonego dodatku mieszkaniowego i wskaźnika. W rozważanym przypadku udział procentowy wydatków z tytułu braku w lokalu mieszkalnym zajmowanym przez stronę centralnie ciepłej wody i centralnego ogrzewania wynosi 45,76 % (124,39 zł x 100% : 271,85 zł), a zatem ryczałt na zakup opału wynosi 51,27 zł (45,76 % z kwoty 112,05 zł). Pozostała część dodatku mieszkaniowego w kwocie 60,78 zł przekazywana będzie na konto zarządcy domu.

Po przedstawieniu powyższych wyliczeń Kolegium uznało, że dodatek mieszkaniowy został prawidłowo przyznany na okres sześciu miesięcy (art. 7 ust. 5 ustawy), począwszy od dnia 1 kwietnia 2009 r. do dnia 30 września 2009 r. Odnosząc się zaś do pozostałych argumentów odwołania stwierdziło, że nie mają one wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zwłaszcza gdy zważyć, że przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych i przepisy wykonawcze do tej ustawy określają w sposób ścisły zasady liczenia dodatku mieszkaniowego i nie dają organom administracji publicznej możliwości wprowadzania jakichkolwiek modyfikacji w tym zakresie. Ponadto podkreśliło, że podstawę ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego stanowią wydatki (oprócz wydatków ryczałtowych) faktycznie poniesione w miesiącu, w którym składany jest wniosek, przy czym wysokość tych wydatków potwierdza zarządca lokalu mieszkalnego, stąd też organ nie ma obowiązku sprawdzania, czy wydatek z tytułu zużycia wody został naliczony przez zarządcę prawidłowo.

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik M. K. ponowiła zarzut odwołania odnoszący się do błędnego wyliczenia dochodu, który bezprawnie został zawyżony przez doliczenie do niego składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczek na podatek dochodowy. Wniosła również o zwrot poniesionych kosztów. Zdaniem M. K., owe składki i zaliczki są to powszechne i obowiązkowe potrącenia liczone od dochodu, zatem nie można ich identyfikować z tym pojęciem. Według skarżącej, średni dochód na osobę w jej gospodarstwie domowym wynosi - zgodnie z przeprowadzonymi przez siebie obliczeniami - 582, 59 zł miesięcznie (dla dwóch osób 1165, 17 zł), a nie 665,87 zł. Ponadto zakwestionowany został w skardze sposób liczenia wydatków, których nie odniesiono do powierzchni normatywnej wynoszącej 55 m², tylko do powierzchni faktycznej mieszkania, co wynika z zastosowanego przez organy wzoru matematycznego, uwzględniającego powierzchnię 51,29 m². W załączonym do skargi szczegółowym wyliczeniu pełnomocnik skarżącej wykazała, że przy uwzględnieniu przysługującej dodatkowej powierzchni wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału winien wynieść 115,39 zł. Dlatego łączne wydatki na lokal są wyższe o 7,78 zł i zamykają się kwotą 279,63 zł, a nie kwotą 271,85 zł. W konsekwencji, 12% od kwoty 1165,17 zł wynosi 139,82 zł, zatem dodatek mieszkaniowy powinien stanowić kwotę 139,81 zł. Zmianie ulegną także pozostałe wartości przyjęte w obliczeniach. I tak, udział procentowy wydatków z tytułu braku w lokalu mieszkalnym zajmowanym przez stronę centralnie ciepłej wody i centralnego ogrzewania wyniesie 63,70%, tak więc ryczałt na zakup opału powinien wynosić 89 zł i taką właśnie kwotę powinna skarżąca otrzymać, natomiast pozostałą część dodatku mieszkaniowego, czyli 50,75 zł należy przekazać na konto zarządcy domu.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych pozwalają na odliczenie od przychodów tylko składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe. Ponadto, stosownie do treści art. 6 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wydatki ponoszone przez stronę oblicza się w stosunku do powierzchni faktycznie zajmowanej, a nie do powierzchni normatywnej, zwłaszcza że w stosunku do tej pierwszej powierzchni zarządca nalicza wydatki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie decyzji będącej przedmiotem sprawy. W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.

Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż odpowiada ona wymogom prawa.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] uchylająca decyzję Burmistrza Głuchołaz z dnia [...] w części dotyczącej wysokości dodatku mieszkaniowego przysługującego M. K. i orzekająca, że przyznany dodatek wynosi 112,05 zł miesięcznie.

Na wstępie rozważań zauważyć wypada, że istota sporu w niniejszej sprawie, zważywszy na treść skargi, sprowadza się do dwóch kwestii. Pierwsza dotyczy braku odliczenia przy ustalaniu wysokości dochodu na potrzeby dodatku mieszkaniowego składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz kwot obejmujących zaliczki na podatek dochodowy. Druga zaś wiąże się z obliczaniem dodatku mieszkaniowego z uwzględnieniem faktycznej, a nie normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, przysługującej skarżącej z tytułu niepełnosprawności, co spowodowało zaniżenie kwoty wyliczonego przez organy ryczałtu za brak w lokalu mieszkalnym zajmowanym przez stronę centralnego ogrzewania.

Przed dokonaniem oceny wskazanych zarzutów przypomnieć należy, że zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), zwanej dalej ustawą. I tak, przyznanie owego dodatku uzależnione zostało od spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków, które dotyczą powierzchni użytkowej lokalu, miesięcznego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego oraz tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że M. K. jest najemcą lokalu nr [...] w budynku położonym w G., przy ul. [...], zatem spełniona została przesłanka posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem dodatek mieszkaniowy przysługuje najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych. W sprawie nie ma też wątpliwości, że jedną z niezbędnych przesłanek uzasadniających przyznanie dodatku mieszkaniowego stanowi normatywna powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu. W myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 40 m² dla 2 osób. Przy czym od razu zauważyć przyjdzie, iż normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m² jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju (art. 5 ust. 3 ustawy). Jednocześnie, stosownie do art. 5 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje wówczas, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30 % albo o więcej niż 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%.

Odnosząc powyższe regulacje prawne do rozpoznawanej sprawy należy mieć na uwadze, że w przypadku skarżącej powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 51,29 m ². Z kolei, powierzchnia normatywna lokalu wynosi 55 m², bowiem powierzchnia normatywna lokalu wynosząca dla dwóch osób 40 m ² ulega zwiększeniu o 15 m² z tytułu niepełnosprawności skarżącej i konieczności zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Wobec powyższego, powierzchnia lokalu zajmowanego przez skarżącą w świetle art. 5 ust. 5 ustawy nie przekracza 30% powierzchni normatywnej. Odnotować również trzeba, że stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie dwuosobowym. Natomiast w przypadku, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni - a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie - dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy między wydatkami ponoszonymi za ten lokal a odpowiednią kwotą wymienioną w ust. 1 pkt 1-3 lub w ust. 2 pkt 1-3 (art. 6 ust. 9 ustawy). W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że wydatki poniesione przez skarżącą oblicza się w odniesieniu do faktycznie zajmowanej przez nią powierzchni lokalu, a nie powierzchni normatywnej. Powyższe wynika z regulacji zawartej w art. 6 ust. 9 ustawy, gdzie ustawodawca w sposób precyzyjny i nie budzący wątpliwości postanowił, iż są to wydatki ponoszone "za ten lokal". Jak słusznie zatem zauważył organ odwoławczy, nie można przyjąć, że skarżąca ponosi wydatki za lokal mieszkalny o powierzchni 55 m², podczas gdy faktycznie zajmuje lokal o powierzchni 51,29 m² i w stosunku do tej właśnie powierzchni zarządca nalicza wszystkie wydatki. W świetle dotychczas powiedzianego, za niezasadny należało uznać zarzut skargi, iż organy błędnie przy wyliczeniu ryczałtu z tytułu braku w lokalu mieszkalnym zajmowanym przez stronę centralnego ogrzewania odniosły się do powierzchni faktycznej lokalu a nie normatywnej, przysługującej stronie. Przyjęcie odmiennego stanowiska, w ocenie Sądu, pozostawałoby w sprzeczności z postanowieniami omówionego ust. 9 art. 6 ustawy.

Przechodząc do oceny zasadności drugiej kwestii podnoszonej przez skarżącą, a mianowicie braku odliczenia przez organy przy ustalaniu wysokości dochodu na potrzeby dodatku mieszkaniowego składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz kwot obejmujących zaliczki na podatek dochodowy, w pierwszej kolejności należy wskazać na regulacje prawne w tym zakresie. Definicję dochodu zawiera art. 3 ust. 3 ustawy stanowiąc, że za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Dochodem są więc wszelkie przychody, od których odlicza się lub do których nie wlicza się ściśle określonych należności wyczerpująco wymienionych w powołanym przepisie. Tym samym powyższa regulacja nie daje możliwości odliczenia od dochodu składki na ubezpieczenie zdrowotne, bowiem nie została ona wymieniona jako składnik dochodu podlegający takiemu odliczeniu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2003 r., sygn. akt I SA 1858/03, Lex nr 159229; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt 1119/07, Lex nr 504836; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 261/09, zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trafnie zatem organ odwoławczy przyjął, że odliczeniu od dochodu skarżącej nie podlegają składki na ubezpieczenie zdrowotne. Podobnie, niezasadny okazał się zarzut skarżącej, iż organ niesłusznie nie odliczył od dochodu zaliczek odprowadzanych na podatek dochodowy od osób fizycznych. Wskazany powyżej przepis art. 3 ust. 3 ustawy również nie przewiduje takiej możliwości odliczenia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 642/08, zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Poza dotychczas powiedzianym należy także wskazać, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, powołując w tym zakresie pogląd wyrażony przez tut. Sąd w wyroku z dnia 14 maja 2009 r. (sygn. akt II SA/Op 130/09), z którym trzeba się zgodzić, iż w świetle art. 3 ust. 3 ustawy dodatek pielęgnacyjny przy obliczaniu dochodu do przyznania dodatku mieszkaniowego winien podlegać odliczeniu od tego dochodu. Słusznie zatem Kolegium dokonało ponownego wyliczenia dochodu skarżącej, ustalając wysokość dodatku mieszkaniowego w wysokości wyżej niż wynikająca z decyzji Burmistrza Głuchołaz. Konsekwencją przyznania dodatku w nowej wysokości była natomiast konieczność uchylenia w tym zakresie decyzji organu pierwszej instancji.

Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie orzekające organy zajęły trafne stanowisko odnośnie prawa skarżącej do dodatku mieszkaniowego. Ponadto Sąd miał na uwadze, że organ odwoławczy dokonał prawidłowego ustalenia dodatku na kwotę 112,05 zł, przy czym szczegółowo wyjaśnił zasady i sposób jego wyliczenia. W tych okolicznościach nie można więc stwierdzić, by do wydania zaskarżonej decyzji doszło z naruszeniem przepisów prawa materialnego czy też z naruszeniem przepisów regulujących postępowanie administracyjne.

W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.