Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 993/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 2 pkt 8, art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Małgorzata Jużków Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 741/10 w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Z uzasadnienia zaiskrzonego wyroku wynika, ze w dniu [...] maja 2010 r. w Oddziale Celnym w B. dokonano kontroli wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy środka transportowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Wykonującym transport drogowy była firma "T.-P." J. Z. w S. W wyniku kontroli stwierdzono wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące oraz wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji. J. Z. poinformował organ, że w ramach posiadanej licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy świadczy usługi przewozowe sześcioma samochodami. Licencja nie wskazuje pojazdów, którymi przewoźnik może posługiwać się wykonując usługi transportowe. Zdaniem strony, wpis pojazdu przeznaczonego do świadczenia usług ma charakter porządkowy, nie wymaga decyzji i zależy wyłącznie od złożonego wniosku. J. Z. poinformował, że w dniu [...] maja 2010 r. wystąpił do Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego (BOTM) w W. o objęcie licencją samochodu [...] nr rej. [...]. W toku prowadzonego postępowania organ celny uzyskał z BOTM informację, że w dniu [...] maja 2010 r. pojazd o nr rej. [...] został zgłoszony do licencji o numerze [...] udzielonej przedsiębiorcy: J. Z. z S.

Po przeprowadzeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w B. wydał decyzję nakładającą na J. Z. karę pieniężną w łącznej kwocie 11 500 zł, w tym w kwocie 500 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, w kwocie 3000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące oraz w kwocie 8000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji.

W wyniku rozpoznania odwołania złożonego przez J. Z. Dyrektor Izby Celnej w B. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 500 zł z tytułu wykonania transportu lub przewozu na potrzeby własne, z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty i w tym zakresie umorzył postępowanie. W pozostałej części dotyczącej nałożenia kar pieniężnych: w kwocie 3000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące oraz kwocie 8000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Na powyższą decyzję J. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary w wysokości 8000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz umorzenie postępowania w tym zakresie. Organom celnym skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 14 ust. 1 w zw. z art. 8 pkt 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874). W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zgodnie z art. 11 powołanej ustawy dokument licencyjny nie zawiera ścisłego oznaczenia pojazdu, którym wykonywany jest transport, wskazał też, że dopełnił obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 ustawy, polegającego na zgłoszeniu na piśmie organowi, który udzielił licencji, zmian, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 14 dni od ich powstania.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że zgodnie z art. 5 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. W myśl art. 8 ust. 3 pkt 8 tej ustawy przedsiębiorca składający wniosek o wydanie licencji załącza wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu a w przypadku gdy przedsiębiorca nie jest właścicielem tych pojazdów również dokument potwierdzający prawo do dysponowania nimi. Organ udzielający licencji wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji (art. 11 ust. 3 ustawy). Z przytoczonych przepisów Sąd wyprowadził wniosek, że przedsiębiorca posiadający licencję może w oparciu o nią wykonywać przewozy tylko tymi pojazdami, na które ma do tego uprawnienie, czyli zgłoszonymi do licencji. Nadto Sąd wskazał na treść art. 14 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym stanowiącym, że przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8 ustawy, czyli także danych dotyczących liczby i rodzaju pojazdów, którymi dysponuje w celu dokonywania przewozu, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania. Jeżeli zmiany te obejmują dane zawarte w licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści licencji (art. 14 ust. 2 ustawy). Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 ustawy. Skontrolowany w dniu [...] maja 2010 r. transport drogowy wykonywany był samochodem ciężarowym maski [...] wraz z przyczepą, który nie został zgłoszony do licencji nr [...] co pismem z dnia [...] lipca 2010 r. potwierdził organ licencyjny. Pojazd został zgłoszony do licencji dopiero [...] maja 2010 r., tj. po wykonaniu kontroli tego pojazdu przez organ celny w dniu [...] maja 2010 r. Dlatego Sąd uznał, że w pełni uzasadnione przepisami prawa było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji.

Jako nietrafny Sąd ocenił pogląd skarżącego co do tego, że sporny pojazd nie podlegał zgłoszeniu do licencji gdyż waży nie więcej niż 3,5 tony. W tej kwestii Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, ustawy tej nie stosuje się do przewozu wykonywanego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. Skarżący wykonywał w dniu [...] maja 2010 r. transport drogowy samochodem [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg wraz z przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej 750 kg. Łączna masa zespołu tych pojazdów wyniosła 4250 kg, czyli przekraczała 3,5 tony. To oznacza, że ten zespół pojazdów podlega zgłoszeniu do licencji.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wniósł J. Z. opierając ją na zarzucie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i nierozpoznanie istoty sprawy, która polega na ustaleniu czy w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym dopuszczalne jest wykonywanie przewozów środkiem transportu, niezgłoszonym do licencji, który następnie zostaje zgłoszony do licencji w terminie 14 dni od dnia wykonania przewozu.

Skarga kasacyjna została też oparta na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. czyli naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 14 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 3 pkt 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874) – polegające na braku ścisłej wykładni tego przepisu, jako przepisu szczególnego i zastosowania tego przepisu do zaistniałego w sprawie bezspornego stanu faktycznego.

Wskazując na powyższe zarzuty, w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, ewentualnie przedstawienie Sądowi I instancji zagadnienia rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że istota niniejszej sprawy zawiera się w odpowiedzi na pytanie "czy dokonanie w dniu [...] maja 2010 r. zgłoszenie przez J. Z. do posiadanej licencji [...] samochodu marki [...] o nr rej [...] w świetle art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym wywiera skutki wsteczne w postaci objęcia tego samochodu licencją w dniu [...] maja 2010 r."

Sąd I instancji określił zdaniem autora skargi kasacyjnej istotę sprawy jako odpowiedź na pytanie "czy w świetle ustawy o transporcie drogowym dopuszczalne jest jednorazowe czy kilkukrotne użycie (do 14 dni) pojazdu nie zgłoszonego do licencji" w ten sposób Sąd I instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. gdyż nie rozstrzygnął sprawy co do jej istoty.

W ocenie autora skargi kasacyjnej literalna wykładnia art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym prowadzi do wniosku, że licencjonowany przewoźnik drogowy może wykonywać transport drogowy samochodem niezgłoszonym do licencji pod warunkiem, że w terminie nieprzekraczajacym 14 dni od daty wykonania przewozu zgłosi ten samochód do licencji. Takie zgłoszenie do licencji wywiera skutek wstecz przez wsteczne usankcjonowanie dokonanych czynności, które w dacie ich wykonania były niezgodne z prawem.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji pominął zarówno przy ocenie faktów jak i obowiązującej wykładni stanowisko zawarte w "decyzji" Ministra Infrastruktury w W. z [...] listopada 2004 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż objęte nią orzeczenie Sądu I instancji, mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie bowiem z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, nie tylko wtedy, gdy nie ma ona uzasadnionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2004 r. FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009). Taka sytuacja, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaistniała w tej sprawie.

W skardze kasacyjnej podniesiony został zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. oparty na twierdzeniu, że Sąd I instancji nie rozpoznał niniejszej sprawy co do jej istoty, zaś istotą sprawy jest odpowiedź na pytanie "czy dokonane w dniu [...] maja 2010 r. zgłoszenie przez J. Z. do posiadanej licencji [...] samochodu marki [...] o nr rej. [...] w świetle art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wywiera skutki wsteczne w postaci objęcia tego samochodu licencją w dniu [...] maja 2010 r. Stawiając to pytanie autor skargi kasacyjnej odwołuje się do treści art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym twierdząc, że jego literalne brzmienie prowadzi do wniosku, że licencjonowany przewoźnik drogowy może wykonywać transport drogowy samochodem niezgłoszonym do licencji pod warunkiem, że w terminie nieprzekraczającym 14 dni od daty wykonania przewozu zgłosi ten samochód do licencji.

Odnosząc się do powyższego stanowiska przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że inne jest literalne brzmienie art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym niż powoływane przez autora skargi kasacyjnej.

Przepis ten stanowi, że przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania. Termin 14-dniowy nie może być liczony, jak to sugeruje autor skargi kasacyjnej, od dnia wykonania przewozu, lecz od dnia zaistnienia zmiany danych, o których mowa w art. 8 omawianej ustawy. Zdarzeniem, które spowodowało zmiany w wykazie pojazdów samochodowych, które skarżący zawarł we wniosku o udzielenie licencji jest umowa użyczenia samochodu zawarta w dniu [...] listopada 2008 r. w S., na mocy której P. Sz. użyczył samochód ciężarowy marki [...] nr rej. [...] J. Z. na okres od [...] listopada 2008 r. do [...] listopada 2011 r.

W tych okolicznościach nie można przyznać racji stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej, że rozpoczęcie biegu terminu 14-dniowego, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, należy wiązać z datą [...] maja 2010 r. kiedy została dokonana kontrola środka transportu. Takie stanowisko pozostawałoby w sprzeczności z treścią powyższego przepisu, który wiąże 14-dniowy termin do zgłoszenia organowi zaistnienia zmian danych, o których mowa w art. 8 ustawy o transporcie drogowym. Należy też zauważyć, że zgodnie z tym przepisem wśród danych jakie przedsiębiorca zawiera we wniosku u udzielenie licencji jest wykaz pojazdów samochodowych (art. 8 ust. 2 pkt 8 ustawy).

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 in fine ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.