Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1012/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 pkt 4, art. 28a
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 7 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2017r. znak [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., po rozpatrzeniu zażalenia wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 13.06.2017 r. nr [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanego P. D., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego P. D. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego dnia 14.08.2015 r., przez wierzyciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki, na grzywnę w celu przymuszenia nałożoną postanowieniem nr [...] z dnia 09.11.2012 r. w wysokości [...] zł.

Organ egzekucyjny podjął działania zmierzające do wyegzekwowania należności. W dniu 02.10.2015 r. wszczął egzekucję dokonując zajęcia rachunku bankowego w Banku M. SA. (zawiadomienie z dnia 25.09.2015r nr [...]). Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem w/w tytułu wykonawczego zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 05.10.2015 r. Bank, pismem z dnia 06.10.2015 r. nr [...] poinformował organ egzekucyjny, że do rachunku bankowego wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej z sądową.

Zobowiązany, pismem z dnia 13.10.2015 r., złożył zarzuty w trybie art. 33 § 1 pkt 4 i 6 upea podnosząc błąd co do osoby zobowiązanego oraz zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Zobowiązany podniósł w uzasadnieniu, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 28.02.2012 r. sygn. akt VIII GU - [...] l/S została ogłoszona upadłość likwidacyjna jego majątku. Zobowiązany wskazał, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. -Powiat Grodzki nr [...], będące podstawą wystawienia tytułu wykonawczego zostało wystawione na zobowiązanego po ogłoszeniu upadłości likwidacyjnej, a dotyczyło nieruchomości, która weszła w skład masy upadłości. Stwierdził, że ww. postanowienie nie mogło być wydane, gdyż zobowiązany nie miał żadnej władzy nad nieruchomością wchodzącą w skład masy upadłości. W jego ocenie przedmiotowe postanowienie powinno zostać wydane przeciwko syndykowi masy upadłościowej.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. uznał, że zarzuty zostały złożone z uchybieniem terminu do wniesienia zarzutów, dlatego zakwalifikował je jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 i 7 upea. Pismem z dnia 28.10.2015 r. nr [...] organ egzekucyjny przekazał kopię pisma zobowiązanego z 13.10.2015 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki celem ustosunkowania się przez wierzyciela do jego treści.

W dniu 02.12.2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki wydał postanowienie nr [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego, uznając je za nieuzasadnione. W piśmie tym zawarte były wyjaśnienia odnośnie stawianej przez pełnomocnika przesłanki błędu co do osoby zobowiązanego oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.

Na postanowienie nr [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów, zobowiązany pismem z dnia 15.12.2015 r. złożył zażalenie.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 22.01.2016 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył w całości postępowanie pierwszej instancji prowadzone na podstawie art. 34 § 1 upea przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z uwagi na brak podstaw prawnych do jego wydania.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału w dniu 25.02.2016 r. wydał postanowienie nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny stwierdził, że kontrola merytoryczna tytułu wykonawczego dokonana przez organ egzekucyjny w zakresie osoby zobowiązanego jest niedopuszczalna w myśl przepisu art. 29 § 1 upea. Byłoby to bowiem badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego. Nie stwierdzono również niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wskazał bowiem, że postanowieniem z dnia 19.01.2015 r. sygn. akt VIII GUp - [...] Sąd Rejonowy dla K. w K. Wydział VIII Gospodarczy do spraw upadłościowych i naprawczych stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego do majątku pana P. D.. Postanowienie sądu stało się prawomocne z dniem 27.02.2015 r. W związku z powyższym Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. stwierdził, że na dzień wydania rozstrzygnięcia nie zachodziły przesłanki do umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 4 i 7 upea.

Zobowiązany pismem z dnia 11.03.2016 r. złożył zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 25.02.2016 r. W zażaleniu, podniósł naruszenie art. 33 § 1 pkt 4 oraz art. 28a upea "poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym numer [...] wystawionym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki w dniu 14.08.2015r dotyczącym grzywny w celu przymuszenia nałożonej postanowieniem nr [...] przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki dnia 09.11.2012r na kwotę [...]zł, w stosunku do P. D. podczas gdy przed datą wystawienia tytułu wykonawczego własność nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] w K. przeszła na nowych właścicieli w wyniku przeprowadzonego przeciwko panu P. D. postępowaniu upadłościowemu". Dodał, że skoro od dnia 28.02.2012 r. nie miał żadnej władzy nad swoim majątkiem- w tym i nad ww. nieruchomością, to nie miał możliwości zadośćuczynienia orzeczeniom wydawanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K..

Dyrektor Izby Skarbowej w K., postanowieniem z dnia 20.04.2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji wskazując, że obowiązek rozbiórki dobudowy, do budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w K., obiektu użytkowanego, jako magazyn sklepu, wykonanej bez decyzji o pozwoleniu na budowę został nałożony na zobowiązanego jako inwestora samowolnie wykonanych robót budowlanych i zmiana właściciela nieruchomości, co do której nałożony został obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego, nie zwalnia go z tego obowiązku.

Na powyższe rozstrzygnięcie zobowiązany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 28.09.2016 r. sygn. akt I SA/Kr 646/16 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., iż na gruncie niniejszej sprawy organy dokonując wadliwej wykładni w szczególności art. 59 § 1 pkt 4 i art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wyjaśniły istoty sprawy, przedwcześnie i niezasadnie uznając, że zmiana właściciela nieruchomości nie miała żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, co doprowadziło w konsekwencji do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Tymczasem z akt sprawy nie wynikało kiedy do takiej zmiany doszło i czy w ogóle miało to miejsce. Brak jest jakichkolwiek dokumentów, czy innych dowodów potwierdzających zawarte w zażaleniu i skardze twierdzenia skarżącego o tym, że utrata przez niego własności nastąpiła jeszcze przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Zdaniem orzekającego wówczas Sądu okoliczność ta będzie miała istotne znaczenie, bowiem tylko w sytuacji ustalenia, że skarżący przestał być właścicielem przedmiotowej nieruchomości w toku egzekucji, zastosowanie musi mieć art. 28a ustawy egzekucyjnej. W innym wypadku błędne było od początku wystawienie tytułu wykonawczego na skarżącego. Niezależnie od powyższego, w każdym z tych przypadków postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone, pod warunkiem, że skarżący nie ma możliwości wykonania rozbiórki, bowiem nie ma nieruchomości w posiadaniu lub w zarządzie, albo nie ma do niej dostępu z innych przyczyn (np. realizacji przez P. D. obowiązku objętego tytułem wykonawczym sprzeciwiają się oceni właściciele, bądź czynią jakiekolwiek przeszkody uniemożliwiające jego wykonanie, względnie uchylają się od koniecznego współdziałania polegającego na udostępnieniu nieruchomości w celu rozbiórki obiektu, który jest częścią składową gruntu). WSA w Krakowie w omawianym wyroku polecił organowi egzekucyjnemu okoliczności te jednoznacznie wyjaśnić.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. rozpatrując sprawę ponownie i uwzględniając powyższy wyrok, postanowieniem z dnia 20.03.2017 r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone do majątku zobowiązanego P. D. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14.08.2015r nr [...] wystawionego przez wierzyciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki na grzywnę w celu przymuszenia. Jako podstawę umorzenia wskazał art. 59 § 1 pkt 4 upea.

Wierzyciel pismem z dnia 31.03.2017 r. złożył zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 20.03.2017 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.. W zażaleniu wierzyciel podniósł, że "ewentualny brak możliwości wykonania obowiązków określonych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nie wypełnia przesłanki błędu co do osoby zobowiązanej". W związku z powyższym wierzyciel wniósł o uchylenie postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 20.03.2017 r. nr [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku P. D..

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., postanowieniem z dnia 10.05.2017r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdził, że organ egzekucyjny rozpatrując sprawę ponownie, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie odniósł się do okoliczności jakie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z dnia 28.09.2016r sygn. akt I SA/Kr 646/16. Organ odwoławczy uznał, że w zaskarżonym postanowieniu brak jest pełnych ustaleń organu egzekucyjnego np. w zakresie informacji kiedy nastąpiła utrata własności nieruchomości przez zobowiązanego.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uwzględniając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28.09.2016r sygn. akt I SA/Kr [...]. oraz zalecenia organu odwoławczego postanowieniem z dnia 20.03.2017 r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone do majątku P. D.. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Wierzyciel, pismem z dnia 27.06.2017 r., wniósł do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 20.03.2017 r., nr [...] W uzasadnieniu zażalenia stwierdził, że w jego ocenie zbycie prawa własności nieruchomości zabudowanej samowolną dobudową nie powoduje przejścia praw i obowiązków inwestora robót budowlanych na aktualnych współwłaścicieli nieruchomości. Ponadto, dodał, że organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu oceniając brak możliwości wykonania przez zobowiązanego obowiązku polegającego na dokonaniu "rozbiórki dobudowy do budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w K. obiektu użytkowanego, jako magazyn sklepu", oparł się jedynie na oświadczeniu zobowiązanego o zbyciu lokalu mieszczącego w budynku przy ul. [...] w K., a zobowiązany nie wykazał podjęcia jakiejkolwiek faktycznej próby dokonania rozbiórki.

Rozpoznając przedmiotowe zażalenie organ II instancji w opisanym na wstępie postanowieniu wskazał, iż w omawianej sprawie kluczową kwestią podniesioną przez zobowiązanego w piśmie z dnia 13.10.2015r., zakwalifikowanym przez organ egzekucyjny jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego był błąd co do osoby zobowiązanego mieszczący się w art. 59 § 1 pkt 4 upea. Następnie organ po przytoczeniu fragmentu stanowiska WSA w Krakowie zawartego w wyroku sygn. akt I SA/Kr [...] wskazał, iż organ egzekucyjny przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy ustalił, że P. D. nie jest już właścicielem lokalu mieszczącego się przy ul. [...] w K..

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. przypomniał także, iż postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. w K. Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 28.02.2012 r. sygn. akt VIII [...] została ogłoszona upadłość likwidacyjna jego majątku. Rzeczona nieruchomość weszła w skład masy upadłości, a następnie została sprzedana przez syndyka masy upadłości w dniu 19.08.2013 r. (umowa sprzedaży z dnia 19.08.2013 r., akt notarialny Rep.A Nr [...] notariusz A. C. K. Notarialna w K. - odnotowana w treści księgi wieczystej nr KRI [...] wydruk w aktach sprawy).

Tytuł wykonawczy nr [...] na podstawie, którego prowadzone było omawiane postępowanie egzekucyjne wystawiony został przez wierzyciela w dniu 14.08.2015 r.

Z powyższych ustaleń organu egzekucyjnego wynika zdaniem organu zażaleniowego, że pan Druciarek w chwili wystawiania tytułu wykonawczego nie był już właścicielem nieruchomości. Okoliczności te potwierdził także zobowiązany w środkach zaskarżenia składanych do organu egzekucyjnego (z dnia 13.10.2015 r. oraz 11.03.2016 r.). Zobowiązany wskazał, że od dnia 28.02.2012 r. nie miał żadnej władzy nad swoim majątkiem - w tym i nad nieruchomością, bowiem weszła ona w skład masy upadłościowej, a skoro nie miał władzy nad nieruchomością, to nie miał też możliwości zadośćuczynienia orzeczeniom wydawanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Oświadczenia zobowiązanego stanowią w świetle art. 75 Kpa dowód w sprawie i zostały przez organ egzekucyjny zweryfikowane i uznane za wiarygodne.

Równocześnie organ II instancji zauważył, iż zgodnie z art. 28a upea w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.

Cytowany przepis art. 28a upea dotyczy sytuacji np. sprzedaży nieruchomości, w stosunku do której wydano nakaz rozbiórki. Obowiązki wynikające z decyzji o rozbiórce mają charakter rzeczowy, a nie osobisty i są związane z wymienioną w niej nieruchomością. Powyższe obowiązki wiążą każdoczesnego właściciela obiektu budowlanego, co powoduje, że jeśli w toku postępowania egzekucyjnego nastąpiła zmiana właściciela nieruchomości, na której usytuowany jest obiekt podlegający rozbiórce, a poprzedni właściciel nie jest już posiadaczem lub zarządcą nieruchomości, to dochodzi do przejścia obowiązku na następcę prawnego zobowiązanego czyli nabywcę nieruchomości. Obowiązek rozbiórki jest obowiązkiem wynikającym z norm prawa materialnego administracyjnego. Jeżeli występuje następstwo prawne obowiązek administracyjny przechodzi na następcę prawnego zobowiązanego .

Organ II instancji przypomniał, że tytuł wykonawczy nr [...] na podstawie, którego prowadzone było omawiane postępowanie egzekucyjne dotyczy grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki dobudowy, do budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w K., obiektu użytkowanego, jako magazyn sklepu, wykonanej bez decyzji o pozwoleniu na budowę i w chwili jego wystawienia zobowiązany nie był już właścicielem nieruchomości.

W ocenie organu odwoławczego również z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zapadłego w sprawie wynika, iż osoba nie będąca właścicielem nieruchomości nie ma prawa ingerowania w nią, a tym samym nie może dokonać jej rozbiórki. Wymaganie rozbiórki nieruchomości od osoby niebędącej właścicielem, byłoby sprzeczne z zasadą praworządności, na straży, której w toku postępowania, stoją organy administracji publicznej zgodnie z art. 7 Kpa.

Grzywna jest instrumentem mającym na celu skłonienie zobowiązanego do wykonania tego obowiązku. Zobowiązany, który pozbawiony został prawa własności do nieruchomości i nie ma do niej dostępu, nie jest w stanie dokonać rozbiórki posadowionego tam bez stosowanego pozwolenia na budowę obiektu, a zatem nie może wykonać obciążającego go obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej.

Jednocześnie organ zażaleniowy zauważył, iż w cytowanym powyżej wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, "że błąd co do osoby zobowiązanego zachodzi wówczas, gdy w tytule wykonawczym została wskazana osoba, na której nie ciążył obowiązek. Zasadą jest zgodność tytułu wykonawczego z decyzją stanowiącą podstawę jego wystawienia. Skoro podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja określająca zobowiązanie, to w tytule wykonawczym musi być wskazany jako zobowiązany osoba, na którą decyzją tą nałożono obowiązek. W niniejszej sprawie obowiązek ten polega na wykonaniu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego budynku. Co do zasady zatem, gdy ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego orzeczono rozbiórkę obiektu budowlanego, organ egzekucyjny prowadzi egzekucję wyłącznie w odniesieniu do osoby zobowiązanej z takiej decyzji. Pamiętać jednak należy, że obowiązki wynikające z decyzji o rozbiórce mają charakter rzeczowy, a nie osobisty, zatem odnoszą się bezpośrednio i są związane z wymienioną w niej nieruchomością. Konsekwentnie, obowiązki powyższe wiążą każdoczesnego właściciela obiektu budowlanego, co powoduje, że jeśli w toku postępowania egzekucyjnego nastąpiła zmiana właściciela nieruchomości, na której usytuowany jest obiekt podlegający rozbiórce, a poprzedni właściciel nie jest już posiadaczem lub zarządcą nieruchomości, to dochodzi do przejścia obowiązku na następcę prawnego zobowiązanego, co wynika z treści art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. "

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. zauważył, że wystawienie ww. tytułu wykonawczego z tytułu grzywny w celu przymuszenia na osobę nie mającą możliwości wykonania rozbiórki obiektu budowlanego było nieuprawnione. Słusznie zatem organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone do majątku P. D., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], z uwagi na błąd co do osoby zobowiązanego z art. 59 § 1 pkt 4 upea.

Z przedmiotowym postanowieniem organu II instancji nie zgodził się wierzyciel Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki, który złożył na niego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Domagając się m.in. uchylenia zaskarżonego postanowienia strona skarżąca zarzuciła mu :

- naruszenie art. 8 i 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 -zwanego dalej kpa), art.107 kpa i 144 kpa w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1201- zwanej dalej upea) przez nienależyte uzasadnienie skażonego postanowienia,

- naruszenie art. 59 § 1 pkt 4 upea poprzez jego bezpodstawne zastosowanie,

- nierozpatrzenie żądania wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia,

- naruszenie przepisu art. 7, 7 b, 9 kpa i 11 kpa w związku z art. 18 upea poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego K. z dnia 13 czerwca 2017 r., nr [...]

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż obowiązek określony ostateczną decyzją PINB w K. - Powiat G. nr [...], z dnia 9 listopada 2010 r., znak: [...] został nałożony na zobowiązanego P. D. jako na inwestora wykonanych samowolnie robót budowlanych. W toku prowadzonego postępowania orzeczniczego w PINB w K. - Powiat G. ustalono , że to P. D. dokonał samowolnie wykonanej dobudowy do budynku przy ul. [...] w K.. Fakt bycia inwestorem robót budowlanym stanowi czynność faktyczna polegająca na finansowaniu czy też rzeczywistym wykonaniu określonych robót budowlanych, wykonanych w tym przypadku w okolicznościach naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane.

Zdaniem strony skarżącej pojęcie "inwestor", jakim posługuje się Prawo budowlane, nie jest pojęciem jednoznacznym. Interpretując pojęcie inwestora na potrzeby prawa budowlanego, należy mieć na uwadze przede wszystkim aspekt woli danego podmiotu w inicjowaniu, rozpoczęciu i kontynuowaniu procesu budowlanego. Inwestorem nie jest zatem jedynie podmiot, który podejmuje się budowy w aspekcie faktycznym (jest wykonawcą robót), ale też osoba, bez której woli i aktywności proces budowlany nie mógłby się rozpocząć i być kontynuowany, który roboty budowlane inicjuje i finansuje, (por. wyrok NSA w Warszawie II OSK 916/12).

Ponadto w skardze podniesiono, iż na gruncie Prawa budowlanego nie istnieje pojęcie "następcy prawnego inwestora", nie jest to prawo zbywalne. Zbycie prawa własności nieruchomości zabudowanej samowolną dobudową nie powoduje zdaniem przejścia praw i obowiązków inwestora robót na aktualnych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. PINB wskazał, że WSA w treści swego wyroku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt: I SA/Kr 646/16 nie wskazuje wprost aby istniało następstwo prawne pomiędzy inwestorem (czyli faktycznym wykonanie robót budowlanych) a współwłaścicielami nieruchomości i przejściem prawa zbywalnego do nieruchomości. W przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym zobowiązany P. D. występuje nie jako właściciel nieruchomości, a inwestor wykonanej samowoli budowlanej, podstawą nałożenia obowiązku właśnie na P. D. nie było jego władztwo nad nieruchomością a bezsprzeczny fakt wykonania samowolnych robót budowlanych.

PINB podniósł także, że zobowiązany w trakcie prowadzonego w tut. organie postępowania egzekucyjnego nie wykazał podjęcia jakiekolwiek próby wykonania przedmiotowego obowiązku i braku dostępu czy też braku zgody aktualnych współwłaścicieli na wykonanie obowiązku nałożonego decyzja PINB. Kwestia rzeczywistego braku możliwości wykonania przedmiotowego obowiązku przez zobowiązanego P. D. postaje otwarta i wymaga dalszych ustaleń.

Tym bardziej, że sam Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. w przesłanym do tut. organu egzekucyjnego do wiadomości piśmie z dnia 28 lipca 2017 r., znak: [...], skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego K. stwierdza, że w toku prowadzonych czynności egzekucyjnych ustalił, że aktualnym adresem zamieszkania zobowiązanego P. D. jest K. - ul. [...], czyli nieruchomość, której zbycie miało skutkować zaistnieniem błędu co do osoby zobowiązanego. Zamieszkiwanie zobowiązanego na terenie spornej nieruchomości wskazuje na możliwość zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku.

Strona skarżąca podkreśliła, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego umarzając ponownie postępowanie, postanowieniem z dnia 13 czerwca 2017 r., znak: [...], a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymując ww. postanowienie w mocy, oceniając brak możliwości wykonania przez zobowiązanego P. D. obowiązku polegającego na dokonaniu rozbiórki dobudowy do budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w K. obiektu użytkowanego, jako magazyn sklepu, oparł się jedynie na oświadczeniu zobowiązanego o zbyciu lokalu zlokalizowanego w ww. budynku przy ul. [...] w K..

Niezależnie od tego w skardze podniesiono m.in., że umorzenie postępowania egzekucyjnego przez NDUS w K., prowadzonego wobec zobowiązanego P. D. poprzez uznanie pozornych działań zobowiązanego spowoduje, że zostanie on uwolniony od skutków dokonanej przez siebie samowoli budowlanej. Brak dołożenia należytej staranności, poprzez nieustalenie rzeczywistego braku możliwości wykonania obowiązku przez zobowiązanego, spowoduje, że pogorszeniu ulegnie sytuacja aktualnych współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w K., którzy będą ponosić odpowiedzialność i finansowe konsekwencje za skutki dokonanej przez zobowiązanego samowoli budowlanej. Leży to w ocenie PINB sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do państwa, która to winna przyświecać organom administracji w podejmowanych działaniach i prowadzonych postępowaniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.).

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżone postanowienie organ II instancji jak i poprzedzającego postanowienie organu egzekucyjnego nie narusza przepisów prawa materialnego oraz procesowego.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że kontrolowana sprawa była już przedmiotem wyrokowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który w wyroku z dnia 28.09.2016 r. sygn. akt I SA/Kr 646/16 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z uzasadnienia powyższego wyroku, powodem wyeliminowania z obrotu prawnego postanowień organów obu instancji było dokonanie przez organy wadliwej wykładni w szczególności art. 59 § 1 pkt 4 i art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jako powód uchylenia przedmiotowych rozstrzygnięć Sąd wskazał także na niewyjaśnienie przez organy istoty sprawy, oraz przedwczesne i niezasadne uznanie, że zmiana właściciela nieruchomości nie miała żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, co doprowadziło w konsekwencji do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Jak podkreślił Sąd z akt sprawy nie wynikało kiedy do takiej zmiany doszło i czy w ogóle miało to miejsce. Brak było jakichkolwiek dokumentów, czy innych dowodów potwierdzających zawarte w zażaleniu i skardze twierdzenia skarżącego o tym, że utrata przez niego własności nastąpiła jeszcze przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Jak wyraźnie zaznaczył orzekający wówczas WSA w Krakowie okoliczność ta będzie miała istotne znaczenie, bowiem tylko w sytuacji ustalenia, że skarżący przestał być właścicielem przedmiotowej nieruchomości w toku egzekucji, zastosowanie musi mieć art. 28a ustawy egzekucyjnej. W innym wypadku błędne było od początku wystawienie tytułu wykonawczego na skarżącego. Niezależnie od powyższego, w każdym z tych przypadków postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone, pod warunkiem, że skarżący nie ma możliwości wykonania rozbiórki, bowiem nie ma nieruchomości w posiadaniu lub w zarządzie, albo nie ma do niej dostępu z innych przyczyn (np. realizacji przez P. D. obowiązku objętego tytułem wykonawczym sprzeciwiają się oceni właściciele, bądź czynią jakiekolwiek przeszkody uniemożliwiające jego wykonanie, względnie uchylają się od koniecznego współdziałania polegającego na udostępnieniu nieruchomości w celu rozbiórki obiektu, który jest częścią składową gruntu).

Zgodnie z treścią art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Sąd rozpoznający obecnie skargę PINB stwierdza, że organy obu instancji uczyniły zadość dyspozycji powołanego przepisu. Z powyższym przepisem koresponduje przepis art.170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Mając na uwadze powyższe w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż organy kierując się poleceniami Sądu w toku ponownego postępowania ustaliły, iż P. D. nie jest obecnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Nieruchomość ta została bowiem sprzedana przez syndyka umową sprzedaży z dnia 19 sierpnia 2013 roku - akt notarialny Rep. A Nr [...]. Tytuł wykonawczy nr [...] został natomiast wystawiony w dniu 14.08.2015 r. W efekcie trafnie więc organy przyjęły, iż utrata własności nieruchomości przez zobowiązanego P. D. nastąpiła przed wystawieniem przedmiotowego tytułu wykonawczego. Tym samym organy zasadnie podzieliły stanowisko zobowiązanego przedstawione pierwotnie przy piśmie z dnia 13.10.2015r., że nie ma on możliwości rozbiórki, ponieważ nie ma żadnej władzy nad nieruchomością.

Należy zauważyć, iż z uwagi na treść art. 52 ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane obowiązek wykonania rozbiórki obciąża inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.

Jak podkreślił WSA w Krakowie w wyroku z dnia 28.09.2016 r. sygn. akt I SA/Kr 646/16 w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości to, że z w/w przepisu nie wynika bynajmniej dowolność organów administracji w wyborze podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki. Nakaz taki w pierwszym rzędzie powinien być bowiem skierowany do inwestora, przy czym nie ma możliwości nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 522/06 niepublikowany). Zatem nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu." (podkreślenie Sądu)

W orzecznictwie podnosi się ponadto, że przepis art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczy sytuacji, gdy na skutek czynności cywilnoprawnych dochodzi do zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek. Taka sytuacja może polegać na sprzedaży obiektu budowlanego, w stosunku do którego wydano nakaz rozbiórki. W takich sytuacjach obowiązek przechodzi na następcę prawnego, czyli nabywcę obiektu budowlanego. Obowiązek rozbiórki jest obowiązkiem wynikającym z norm prawa materialnego administracyjnego. Jeżeli występuje następstwo prawne obowiązek administracyjny przechodzi na następcę prawnego zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2494/12, wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2448/14, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 463/09, wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 218/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 sierpnia2014 r., sygn. akt II SA/Kr 864/14).

Rację ma więc organ zażaleniowy, iż zobowiązany nie będąc właścicielem nieruchomości nie ma prawa ingerowania w nią, a tym samym nie może dokonać jej rozbiórki. Wymaganie rozbiórki nieruchomości od osoby niebędącej właścicielem, jest bowiem sprzeczne z zasadą praworządności, na straży, której w toku postępowania, stoją organy administracji publicznej zgodnie z art. 7 Kpa.

Słusznie zatem organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku P. D. (a organ II instancji zaakceptował to stanowisko), na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], z uwagi na błąd co do osoby zobowiązanego z art. 59 § 1 pkt 4 upea.

Powyższe rozstrzygnięcie w pełni także realizuje wskazania WSA w Krakowie zawarte w prawomocnym wyroku sygn. akt I SA/Kr 646/16 oraz jest zgodne z zaprezentowaną w nim wykładnią art. 59 § 1 pkt 4 i art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z uwagi na powyższe Sąd kierując się dyspozycją art.151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.