Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 30/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 8, art. 53 § 2b, art. 119 pkt 4, art. 134 § 1, art. 149 § 1, 1a i 2, art. 151, art. 154 § 6, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35, art. 36, art. 61, art. 64, art. 65
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 15 zzs
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 265
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

SENTENCJA

Dnia 7 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. F. K. A. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do rozpoznania wniosku M. F. K. A. z dnia [...] o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. F. K. A. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 5. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.F.K.A. zarzucił Wojewodzie [...] bezczynność postępowania w zakresie rozpoznania jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w dniu 20 lipca 2020 r. złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy do Wojewody [...]. Następnie w dniu 11 lutego 2021 r. wniosek ten został przekazany do Wojewody [...]. W dniu 5 maja 2021 r. wniósł ponaglenie za pośrednictwem Wojewody [...] do Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców. Pomimo upływu ustawowego terminu od złożenia wniosku, organ nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie, jak również nie podjął innych czynności zmierzających do rozpoznania złożonego wniosku.

Zdaniem skarżącego, organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności, gdyż mimo istnienia ustawowego obowiązku, w ustawowym terminie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Ponadto, w toku postępowania organ nie dopełnił obowiązku określonego w art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił stron o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia.

Skarżący, wspierając się wybranym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, podniósł, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ przyczyny tej bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu, a termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony. W niniejszej sprawie, w ocenie skarżącego, zarówno stopień zaniedbań ze strony organu, naruszenie terminów przez organ, sposób zachowania strony, jak i okoliczności materialnoprawne przemawiają za uznaniem, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem.

Skarżący stwierdził, że sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na wydanie przez organ decyzji zezwalającej na pobyt czasowy nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może także w nieskończoność (co czyni od dłuższego już czasu) powoływać się na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne.

Skarżący podniósł, że przyznanie sumy pieniężnej jest swoistym zadośćuczynieniem za bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Opierając się na orzecznictwie, wskazał, że zastosowanie środka w postaci przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącego ustawodawca pozostawił uznaniu sądu administracyjnego, a podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie sąd powinien brać pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy dotyczące stanu bezczynności.

Skarżący wskazał też, iż w nawiązaniu do konstytucyjnej zasady proporcjonalności działania władzy publicznej z uwzględnieniem okoliczności, na które powołuje się od kilku lat organ w różnych sprawach z wydania zezwoleń na pracę, podnosząc trudności kadrowe w codziennym funkcjonowaniu tego organu i dużą ilość spraw do rozpatrzenia, wymierzona kara powinna uzmysłowić organowi I instancji powinność odpowiedniego organizowania czasu pracy i ustalania priorytetów działania w taki sposób, aby strony nie czekały kilkanaście miesięcy na wydanie zezwoleń, nie będąc przy tym zawiadomione o przyczynach ewentualnej zwłoki w terminowym rozpatrzeniu sprawy. Takie działanie narusza zasadę pogłębiania zaufania do administracji publicznej.

W oparciu o powyższą argumentację M.F.K.A. wniósł o:

1/ zobowiązanie Wojewody [...] do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

2/ na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w związku z art. 149 p.p.s.a. orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skarg do sądu;

3/ przyznanie skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;

4/ wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;

5/ zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewoda [...] wskazał, że w dniu 20 lipca 2020 r. M.F.K.A. złożył do Wojewody [...] wniosek na pobyt czasowy i pracę. Strona do przedmiotowego wniosku na pobyt czasowy dołączyła dwie kserokopie dokumentu podróży oraz karty pobytu czasowego, kserokopię zaświadczenia o nadaniu cudzoziemcowi numeru PESEL, cztery fotografie wizerunku twarzy.

W dniu 12 października 2020 r. Wojewoda [...] wezwał pisemnie cudzoziemca do uzupełnienia braków formalnych wniosku, tj.: dokonania korekty wniosku w częściach B.5, C.III lit. A, C.IV oraz E, okazania oryginału ważnego dokumentu podróży, 4 właściwych fotografii wizerunku twarzy, załącznika nr 1 do wniosku oraz do osobistego stawiennictwa celem złożenia przez stronę odcisków linii papilarnych. Ponadto organ odrębnym pismem z dnia 12 października 2020 r. wezwał zainteresowanego do przedłożenia dowodu wniesienia opłaty skarbowej w wysokości 440 zł z tytułu udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Pismo to M.F.K.A. odebrał w dniu 13 listopada 2020 r. Powyższe braki zostały uzupełnione przez cudzoziemca w dniu 19 listopada 2020 r.

W dniu 20 listopada 2020 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo przedsiębiorstwa działającego pod firmą A. Sp. z o. o. w Ł. w treści którego wskazano, że cudzoziemiec świadczy pracę na rzecz ww. podmiotu, na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Ponadto do ww. oświadczenia dołączono kserokopię załącznika nr 1 do wniosku.

W dalszym etapie postępowania Wojewoda [...] zweryfikował, że przedłożone przez cudzoziemca dokumenty nie czynią zadość przesłankom ustawowym, uzasadniającym udzielenie stronie zezwolenia na pobyt czasowy powyżej trzech miesięcy, dotyczących okoliczności opisanych w treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. a i b, pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 35 ze zm.). Z uwagi na powyższe organ pismem z dnia 10 grudnia 2020 r. wezwał stronę do przedłożenia dokumentów poświadczających spełnienie ww. przesłanek. Cudzoziemiec odebrał ww. wezwanie w dniu 23 grudnia 2020 r.

W dniu 18 grudnia 2020 r. cudzoziemiec wniósł do Wojewody [...] podanie o przekazanie akt sprawy wg właściwości w związku ze zmianą miejsca zamieszkania na terytorium RP. Natomiast w dniu 5 stycznia 2021 r. podanie zostało ponowione przez nowego, umocowanego w sprawie pełnomocnika wnioskodawcy. W treści omawianych pism podkreślono, że M.F.K.A. aktualnie zamieszkuje pod adresem: ul. A. 41 lok. 28/28a w Ł.

W dniu 8 stycznia 2021 r. pełnomocnik strony dołączył do akt sprawy: załącznik nr 1 do wniosku, informację starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania przez cudzoziemca pracy o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy, potwierdzenie zgłoszenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wraz z elektronicznym potwierdzeniem nadania oraz uwierzytelnioną kserokopię zezwolenia typ A na pracę.

W dniu 11 lutego 2021 r. Wojewoda [...] przekazał sprawę według właściwości do rozpatrzenia Wojewodzie [...]. Akta przedmiotowego postępowania wypłynęły do Wojewody [...] za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 4 marca 2021 r.

W dniu 22 marca 2021 r. Wojewoda [...], w związku z przekazaniem akt sprawy, wezwał stronę pisemnie, za pośrednictwem pełnomocnika, do uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 440 zł z tytułu udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Powyższe pismo cudzoziemiec odebrał za pośrednictwem pełnomocnika w dniu 25 marca 2021 r. Powyższa czynność przedłożenia dowodu opłaty została zrealizowana przez cudzoziemca w dniu 7 kwietnia 2021 r.

W dniu 18 marca 2021 r. cudzoziemiec dołączył do akt sprawy, za pośrednictwem pełnomocnika, aktualną umowę najmu lokalu mieszkalnego, uwierzytelnioną kserokopię informacji starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania przez cudzoziemca pracy o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy, ZUS ZUA, oświadczenie o ilości osób na utrzymaniu, oświadczenie strony dotyczące niezalegania w podatkach.

W dniu 14 kwietnia 2021 r. do akt sprawy dołączono umowę o pracę, miesięczny raport ubezpieczeniowy ZUS RCA za luty 2021 r.

W dniu 21 kwietnia 2021 r. organ po zrealizowaniu przez cudzoziemca ww. czynności przedłożenia opłaty skarbowej, zgodnie z treścią art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735) wyznaczył stronie przewidywany termin rozpatrzenia sprawy przypadający na 7 lipca 2021 r. Pismo to cudzoziemiec odebrał za pośrednictwem pełnomocnika w dniu 26 kwietnia 2021 r.

W dniu 28 kwietnia 2021 r. strona, za pośrednictwem pełnomocnika, dołączyła do akt sprawy uwierzytelnione kserokopie dokumentów potwierdzających spełnianie przez cudzoziemca wymagań stawianych kandydatom określonych w informacji starosty na temat możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego wykonywanie pracy z dnia 22 października 2020 r.

W dniu 11 maja 2021 r. strona za pośrednictwem pełnomocnika złożyła ponaglenie na działanie organu I instancji.

W dniu 31 maja 2021 r. do Wojewody [...] wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność organu w przedmiotowym postępowaniu.

W dniu 9 czerwca 2021 r. organ zgodnie z treścią art. 109 ustawy o cudzoziemcach wystąpił z wnioskiem o zaopiniowanie pobytu cudzoziemca pod kątem okoliczności opisanych w treści ww. przepisu.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że organ proceduje zaskarżone postępowanie w okresie wprowadzonego przez władze RP stanu epidemii wirusa SARS-CoV-2. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, organ wskazał, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii organy administracji nie pozostają w bezczynności, w związku z czym nie można wyciągać w stosunku do nich negatywnych konsekwencji w postaci wymierzania kar i grzywien ani zasądzać od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa, jednak tylko w odniesieniu do bezczynności powstałych w takich okresach.

Organ stwierdził, że nie ma podstaw do uznania, iż Wojewoda [...] w toku prowadzonych czynności działał z rażącym naruszeniem prawa. Wojewoda [...] stoi na stanowisku, że ocena szybkości postępowania powinna zostać dokonana w sposób indywidualny, uwzględniając ilość okoliczności stanowiących przeszkodę w wydaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia w sprawie, a także okres konieczny na ich usunięcie. Powyższe czynności stanowią obowiązek organu wynikający z treści art. 7 k.p.a.

W ocenie Wojewody [...], zasadne jest również podkreślenie, iż w związku z przekazaniem akt sprawy Wojewoda [...] zobowiązany był, zgodnie z treścią art. 109 ustawy o cudzoziemcach, do ponownego zasięgnięcia opinii komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta Wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ podkreślił, iż dyspozycja ww. przepisu stawia wymóg zachowania właściwości miejscowej adresatów zapytania. Z uwagi na powyższe wcześniejsze czynności dokonane w tym zakresie przez Wojewodę [...] nie powodują z mocy prawa spełnienia ww. obowiązku przez Wojewodę [...].

W ocenie Wojewody [...], konieczne jest również odniesienie się do kolejnej z okoliczności wymienionych w art. 35 § 5 k.p.a., tj. przyczyn niezależnych od organu. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, organ podniósł, że o uznaniu danej okoliczności za niezależną przesądza brak wpływu danego podmiotu na jej powstanie. W kontekście powyższego, w ocenie organu, zasadne jest stwierdzenie, iż za okoliczność spełniającą kryteria pojęcia "przyczyn niezależnych od organu" można uznać okres procedowania przedmiotowej sprawy przed Wojewodą [...] przed przekazaniem jej do Wojewody [...]. W ocenie organu, Wojewoda [...] nie miał wpływu na realizowanie przez Wojewodę [...] ustawowo wymaganych czynności, które trwały od lipca 2020 r. do marca 2021 r. Organ wskazał, że po przekazaniu przedmiotowej sprawy Wojewoda [...] bez zbędnej zwłoki wyznaczył stronie nowy przewidywany termin przypadający na 7 lipca 2021 r., wyjaśniając cudzoziemcowi okoliczności, motywujące organ do wyznaczenia ww. terminu, co zgodne jest z art. 36 k.p.a., jak i z zasadami ogólnymi kodeksu, tj. art. 8, 9 i 11 k.p.a.

Odnosząc się do przedstawionych przez cudzoziemca roszczeń pieniężnych, w ocenie Wojewody [...], są one bezzasadne na gruncie niniejszej sprawy. Organ wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa administracyjnego w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii nie ma podstaw do stwierdzenia, by organy pozostawały bezczynne i za ten okres nie stwierdza się bezczynności, nie wymierza grzywien ani nie zasądza sum pieniężnych. Następnie organ podał, że cudzoziemiec w treści skargi nie precyzuje, jakiej szkody doznał ze strony organu w związku z toczącym się postępowaniem.

Zdaniem organu, przywołanie przez pełnomocnika cudzoziemca okoliczności związanych z brakami kadrowymi organu, jako argumentu świadczącego za słusznością roszczeń, jest całkowicie bezzasadna. Ponadto, Wojewoda [...] podniósł, że skarżący legitymuje się ważnym zezwoleniem na pracę, wydanym do dnia 23 grudnia 2023 r. przez Wojewodę [...] oraz zawartą na czas nieokreślony umową o pracę. W związku z tym może on legalnie świadczyć pracę na rzecz przedsiębiorstwa A. Sp. z o. o. w Ł. Ponadto z treści dołączonej do akt sprawy umowy o pracę wynika, że cudzoziemiec ma wykonywać obowiązki służbowe wyłączenie w położonej w Ł. siedzibie przedsiębiorstwa, co wyklucza ewentualną konieczność odbywania przez cudzoziemca służbowych podróży zagranicznych. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu, nie można uznać, iż wnioskodawca poniósł jakiekolwiek straty w związku z prowadzonym postępowaniem. Poza tym, cudzoziemiec legitymuje się kartą pobytu wydaną przez Wojewodę [...], której moc obowiązująca została przedłużona na podstawie art. 15z2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. 2020 r. poz. 1842), stanowiący, że ważność kart pobytu, których okres ważności, o którym mowa w art. 244 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, upłyną w czasie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, przedłuża się do 30 dnia od dnia odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni, przez co, w ocenie organu, skarżący może legalnie przebywać na terytorium RP.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III WSA w Łodzi z dnia 4 sierpnia 2021 r. sprawę skierowano do rozpoznania w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W niniejszej sprawie skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, czyniąc zadość art. 53 § 2b p.p.s.a., tj. skarga została wniesiona po uprzednim złożeniu ponaglenia, które skierowane zostało do właściwego organu.

Na wstępie wskazać należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej przedmiotem kontroli sądu nie jest określony akt lub czynność, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie mają znaczenia przyczyny, z powodu których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność lub przewlekłość organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu, czy też spowodowana była przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany.

Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności, sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność. Tym samym, jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to przestaje być w bezczynności.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Do terminu rozpoznania sprawy w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca stosuje się reguły określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 35 § 1 i 2 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Art. 35 § 3 k.p.a. tej ustawy stanowi natomiast, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Na mocy art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Przenosząc poczynione wywody na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że zarzut bezczynności Wojewody [...] okazał się zasadny.

W niniejszej sprawie Wojewoda [...] pozostawał bezczynny w sprawie załatwienia wniosku skarżącego z dnia 20 lipca 2020 r. W tym dniu M.F.K.A. złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, wskazując jako cel pobytu wykonywanie pracy. Wniosek został uzupełniony dwukrotnie przez stronę w dniu 19 listopada 2020 r. oraz w dniu 4 stycznia 2021 r., tj. w terminach ustalonych przez organ. Następnie wskazać należy, że w trakcie prowadzonego postępowania nastąpiła zmiana właściwości organu, bowiem skarżący przeprowadził się z W. do Ł. Właściwy zatem w dniu 4 marca 2021 r. (data wpływu do Wojewody [...] zawiadomienia o braku właściwości Wojewody [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 20 lipca 2020 r.) stał się Wojewoda [...]. Wniosek został kolejny raz uzupełniony przez stronę w dniu 31 marca 2021 r., w odpowiedzi na wezwanie Wojewody [...] z dnia 22 marca 2021 r. Pismami z dnia 16 marca 2021 r., z dnia 2 kwietnia 2021 r. oraz z dnia 23 kwietnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego samodzielnie uzupełniał wniosek bez stosownych wezwań Wojewody [...].

Zawiadomieniem z dnia 21 kwietnia 2021 r. poinformowano stronę, że z uwagi na konieczność zgromadzenia i weryfikację dokumentów, potwierdzających dane oraz okoliczności zawarte we wniosku z dnia 20 lipca 2020 r., zgodnie z art. 36 k.p.a., wyznaczono przewidywany termin do rozpatrzenia sprawy na dzień 7 lipca 2021 r. Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.). Nie ma zatem istotnego znaczenia dla rozważanej kwestii stwierdzenie przez organ administracji, że żądanie strony nie spełniało warunków formalnych. Organ administracji powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków podania w trybie określonym w art. 64 § 2 k.p.a., niemniej jednak dniem wszczęcia postępowania będzie dzień doręczenia organowi pierwszego pisma w sprawie, a nie dzień uzupełnienia braków formalnych tego pisma, nawet jeżeli to podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa. Ten sam moment należy traktować jako początek biegu terminu do załatwienia sprawy przez organ, zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. (por. uzasadnienie uchwały NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13, wyrok NSA z 13 listopada 1998 r., IV SAB 124/98, wyrok NSA z 30 czerwca 1999 r., I SA/Ka 2422/97, wyrok NSA z 12 grudnia 2001 r., SA/Rz 1438/01, wyrok NSA z 10 kwietnia 2015 r., II OSK 2518/14, wyrok WSA w Olsztynie z 24 września 2008 r., II SAB/Ol 24/08, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 29 kwietnia 2015 r., II SAB/Go 5/15, P. Przybysz, K.p.a. Komentarz, Lex, 2021, t. 6 do art. 61, M. Karpiuk, P. Krzykowski, A. Skóra (red.), K.p.a. Komentarz do art. 61-126. Tom II, Wyd. UW-M 2020, t. 4 do art. 61, H. Knysiak-Sudyka (red.), K.p.a. Komentarz, WKP 2019, t. 16 i 20 do art. 61).

Mając na uwadze powyższe regulacje, należało uznać, że w kontrolowanej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu 20 lipca 2020 r. i sprawa powinna co do zasady być rozpoznana najpóźniej w terminie 3 miesięcy, przyjmując wydłużony tryb z art. 109 ustawy z dnia 2 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 35 ze zm., dalej ustawa).

Jak wynika z akt sprawy, dopiero zawiadomieniem z dnia 21 kwietnia 2021 r. organ poinformował stronę o zakończeniu postępowania oraz możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i złożenia końcowego oświadczenia w sprawie, wyznaczając przewidywany termin rozpatrzenia sprawy na dzień 7 lipca 2021 r. z uwagi na konieczność zgromadzenia i weryfikacji dokumentów potwierdzających dane oraz okoliczności zawarte we wniosku. W dniu 11 maja 2021 r. strona za pośrednictwem pełnomocnika złożyła ponaglenie na działanie Wojewody [...].

Do dnia wydania wyroku z dnia 7 października 2021 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi decyzja w przedmiocie wniosku M.F.K.A. nie została wydana.

Wojewoda [...] zobowiązany był do rozpoznania wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie wynikającym z art. 35 § 1 k.p.a., bowiem dysponował zebranym materiałem dowodowym. Jak już powyżej zaznaczono, na mocy art. 65 § 1 k.p.a., stał się organem właściwym do załatwienia sprawy. Wobec powyższego Sąd zobowiązany był do oceny bezczynności Wojewody [...] przez pryzmat działań podejmowanych przez Wojewodę [...]. Skoro właściwość miejscowa do wydania decyzji w tej sprawie uległa zmianie w toku postępowania, to w realiach art. 104 ustawy Wojewoda [...] utracił kompetencję do załatwienia przedmiotowej sprawy. Skarżący złożył wymagane dokumenty, co oznacza, że wnioskowi można było nadać bieg, zaś ustalenie stanu faktycznego niezbędnego do jego załatwienia wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w oparciu o treść art. 105, art. 106 i art. 107 ustawy. W konsekwencji Sąd uznał, że Wojewoda [...] pozostaje w bezczynności.

Z bezczynnością organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, co doprowadziło do uwzględnienia skargi w zakresie stwierdzenia bezczynności Wojewody [...].

Zdaniem Sądu, wywiedzione z orzecznictwa sądów administracyjnych twierdzenia organu o tym, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii nie ma podstaw do stwierdzenia, by organy pozostawały bezczynne i za ten okres nie stwierdza się bezczynności, nie wymierza grzywien ani nie zasądza sum pieniężnych nie mogły znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Faktem jest, że od dnia 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, zaś z dniem 20 marca 2020 r. w jego miejsce ogłoszono stan epidemii (rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r., Dz. U. z 2020 r. poz. 433 oraz z dnia 20 marca 2020 r., Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Z dniem 31 marca 2020 r. weszła natomiast w życie ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), mocą której do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: ustawa COVID-19), dodano art. 15 zzs. Ustęp 1 tego artykułu stanowił, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych i sądowych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Jednocześnie powołany przepis stanowił, że w okresie o którym mowa w ust. 1, przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się (art. 15zzs ust. 10 pkt 1 ustawy COVID-19). Dodatkowo w art. 15zzs ust. 11 ustawy COVID-19 ustawodawca zastrzegł, że zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Powołany wyżej przepis art. 15zzs ustawy COVID-19 został uchylony z dniem 16 maja 2020 r., przy czym terminy zawieszone na jego podstawie rozpoczęły swój bieg dopiero od dnia 24 maja 2020 r. (art. 46 pkt 20 i art. 68 ust. 6 i 7 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2; Dz. U. z 2020 r. poz. 875 ze zm.). W związku z tym, że wniosek strony z dnia 20 lipca 2020 r. został złożony do organu po uchyleniu ww. art. 15zzs ustawy COVID-19 Sąd mógł zastosować wobec Wojewody [...] przepisy o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie.

Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Wobec powyższego Sąd uznał za zasadne zobowiązanie Wojewody [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 20 lipca 2020 r. w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku). W ocenie Sądu, jest to okres, w trakcie którego organ będzie w stanie przeprowadzić w sposób właściwy postępowanie wyjaśniające i wydać stosowne rozstrzygnięcie.

W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, że wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie został przez organ rozpoznany do dnia wydania wyroku. Tym samym przekroczony został termin przewidziany dla załatwienia sprawy szczególnie skomplikowanej, wynoszący dwa miesiące od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego (pkt 2 wyroku).

Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku). Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Ocena ta powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym czasu bezczynności, jak i jej powodów. Nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, ale musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony. W dniu 4 marca 2021 r. (data wpływu do Wojewody [...] zawiadomienia z dnia 11 lutego 2021 r. o stwierdzeniu niewłaściwości Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku strony) Wojewoda [...] stał się właściwy do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 20 lipca 2020 r., a następnie zawiadomieniem z dnia 21 kwietnia 2021 r. poinformował stronę o zakończeniu postępowania w dniu 7 lipca 2021 r. Działanie takie nie świadczy o złej woli organu, poważnym zaniedbaniu ani nie przesądza o lekceważącym traktowaniu skarżącego i ciążących na organie obowiązkach, dlatego orzeczono jak w pkt 3 wyroku, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na koszty postępowania złożyły się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Sąd, stosownie do przepisu § 15 ust. 3 powołanego rozporządzenia, nie znalazł podstaw do zasądzenia wynagrodzenia radcy prawnemu w wysokości podwójnej stawki minimalnej. Strona bowiem nie wykazała, że rozstrzygana sprawa cechowała się szczególnie wysokim stopniem skomplikowania oraz wymagała dodatkowego nakładu pracy dla jej wyjaśnienia.

W pozostałym zakresie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając, że nie zachodzą podstawy do zasądzenia sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zasądzenie sumy pieniężnej i wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. są bowiem dodatkowymi środkami o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, które, w ocenie Sądu, powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, w tego rodzaju sytuacji, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji (lub jednej z nich) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, skoro sprawa została przekazana Wojewodzie [...] w dniu 4 marca 2021 r. i dopiero od tej daty stał się właściwy do załatwienia przedmiotowej sprawy. Po stronie Wojewody [...] nie widać zatem celowego unikania wydania zezwolenia na pobyt czasowy.

Ponadto, należy wskazać, że skarżący w treści skargi nie precyzuje, jakiej szkody doznał ze strony organu w związku z toczącym się postępowaniem. Skarżący przywołał jedynie okoliczności związane z brakami kadrowymi organu i dużą ilością spraw do rozpoznania przez organ. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania, a aktywność sądu jest w takiej sytuacji warunkowana wskazaną argumentacją (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r., I OSK 1685/17, dostęp: www.cbois.nsa.gov.pl). Jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, skarżący legitymuje się ważnym zezwoleniem na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wydanym do dnia 23 grudnia 2023 r. przez Wojewodę [...], oraz zawartą na czas nieokreślony umową o pracę. W związku z tym może on legalnie świadczyć pracę na rzecz przedsiębiorstwa A. Sp. z o. o. w Ł. Poza tym, z treści umowy o pracę wynika, że skarżący ma wykonywać obowiązki służbowe w położonej w Ł. siedzibie przedsiębiorstwa, co wyklucza ewentualną konieczność odbywania przez skarżącego służbowych podróży poza miejsce zamieszkania, które znajduje się w Ł. Z uwagi na powyższe Sąd nie mógł przyjąć, że wnioskodawca poniósł jakąkolwiek szkodę w związku z prowadzonym postępowaniem. Poza tym, M.F.K.A. legitymuje się kartą pobytu, wydaną do dnia 11 listopada 2021 r. przez Wojewodę [...], której moc obowiązująca została przedłużona na podstawie art. 15z2 ust. 1 ustawy COVID-19, który stanowi, że ważność kart pobytu, których okres ważności, o którym mowa w art. 244 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, upłyną w czasie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, przedłuża się do 30. dnia od dnia odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni, przez co może on legalnie przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na powyższe Sąd uznał roszczenia pieniężne za bezzasadne.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., w myśl którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

is