Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 425/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

S. K. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], którą na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.; dalej: "u.o.o.ś.") oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej: "k.p.a.") utrzymana została w mocy decyzja Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą Zakład przetwórstwa odpadów innych niż niebezpieczne na terenie działki nr [...] w miejscowości Ś. gmina G.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno Handlowo Usługowy M. C. Ś. zwrócił się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu Zakładu przetwórstwa odpadów innych niż niebezpieczne na terenie działki ewidencyjnej nr [...] w miejscowości Ś.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w opinii z dnia [...] września 2014 r. wskazał, że dla przedsięwzięcia jest konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. (znak [...]) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu oddziaływania na środowisko.

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Wójt Gminy stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu oddziaływania na środowisko.

W opinii z dnia [...] kwietnia 2015 r. (znak [...]) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wskazał, że planowane przedsięwzięcie nie powinno być realizowane. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. (znak [...]) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia.

Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Wójt Gminy odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla wnioskowanej inwestycji uznając za wiążące stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o odmowie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań. Oprócz tego wskazano także na liczne uciążliwości zarówno dla środowiska jak i mieszkańców z uwagi chociażby na bliską lokalizację zabudowy mieszkaniowej a także negatywne stanowisko Inwestora w zakresie wskazania alternatywnego wariantu lokalizacji przedsięwzięcia.

Odwołanie od powyższej decyzji w przepisanym terminie złożył S. K., zarzucając organowi pierwszej instancji dyskryminację ze względu na status własnościowy poprzez wymóg wskazania alternatywnej lokalizacji inwestycji. Odwołujący nie zgodził się z zaprezentowanym stanowiskiem co do wiążącego charakteru uzgodnienia a także zarzucił nieprawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania, ponieważ zgodnie z przepisem art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a i b u.o.o.ś., raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać m.in. opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Złożony w sprawie raport nie spełnia tego wymogu skoro nie zawiera innych wariantów a wnioskodawca stwierdził, iż "zarówno z logicznego jak i technologicznego punktu widzenia nie było możliwości wariantowania rozwiązania w zakresie innego usytuowania przedsięwzięcia w obrębie nieruchomości na których zlokalizowany jest zakład a jakakolwiek inna niż zakładana w wariancie proponowanym do realizacji ingerencja w istniejące zagospodarowanie zakładu uniemożliwiałaby zapewnienie optymalnych warunków logistycznych do prowadzenia działalności".

Kolegium zauważyło, że celem wariantowania przedsięwzięcia inwestycyjnego jest dostosowanie jego parametrów do potrzeb ochrony środowiska i miejscowych uwarunkowań a nie tylko - jak podkreślił odwołujący się- optymalne warunki logistyczne do prowadzenia. Celem żądania przedstawienia wariantu alternatywnego była m.in. ochrona przed hałasem i zapylenie mieszkańców pobliskiego osiedla mieszkaniowego zlokalizowanego w odległości ok. 100 metrów od działki, na której ma być realizowane przedsięwzięcie. Żądanie to wbrew zarzutom odwołania nie ingeruje w prawo własności wnioskodawcy albowiem rolą organu rozstrzygającego jest nie tylko ochrona interesu strony ale także uwzględnienie interesu publicznego. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji rozważył zarówno opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i odmowę uzgodnienia dokonanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, z uwzględnieniem wiążącego charakteru uzgodnienia.

Przepis art. 77 ust. 1 u.o.o.ś. wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem a opinią wydawanych przez organy współdziałające z organem prowadzącym postępowanie główne. W przepisie art. 77 ust. 7 u.o.o.ś. wskazano, że do tych uzgodnień i opinii nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a. Istotne jest rozróżnienie mocy wiążącej opinii i uzgodnienia dla postępowania głównego. Uzgodnienie, w przeciwieństwie do opinii, jest formą współdziałania organów o charakterze stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydawana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący. Postępowanie uzgodnieniowe ma wprawdzie charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, to jednak jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano postanowienie uzgodnieniowe, obarczone jest wadami proceduralnymi (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1289/09 oraz z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 822/09, CBOSA, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 625/10, CBOSA).

Kolegium podkreśliło, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Przesłanki wydania decyzji negatywnej, tzn. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może zatem nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, czy też sprzeczności z innymi przepisami prawa. Podstawę taką może również stanowić wynikająca z art. 81 ust. 1 ustawy odmowa zgody na realizacje przedsięwzięcia w innym wariancie niż proponowany przez wnioskodawcę.

Skarżący działając przez ustanowionego adwokata wniósł skargę, w której zarzucił naruszenie:

• art. 15 kpa w związku z nierozpoznaniem przez SKO sprawy, a tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa;

• art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w związku z nierozpatrzeniem materiału dowodowego oraz nie odniesieniem się do istotnych dla sprawy dowodów i wywodów przedstawionych przez skarżącą;

• art. 12 ust. 1 kpa przez nieuwzględnienie słusznych i popartych wywodami logicznymi zarzutów odwołania, co uchybia zasadzie wnikliwości rozpatrywania sprawy.

• art. 142 k.p.a. poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów strony co do treści postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ i błędne przyjęcie, że postanowienie uzgodnieniowe jest wiążące także na etapie postępowania odwoławczego;

• art. 138 § 2 k.p.a., w związku z nie uchyleniem zaskarżonej decyzję w całości i nie przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ze względu na bezsporny fakt tj. wydania w I instancji decyzji z naruszeniem przepisów postępowania;

• art. 80 i art. 81 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ... dalej: "u.o.o.ś." - w związku z błędnym przyjęciem, że strona nie wyraziła zgody na wariant alternatywny lokalizacji.

• art. 64 ust. 1; art. 74 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 140 Kodeksu Cywilnego -poprzez bezprawne przyjęcie, że skoro wnioskodawca posiada tytuł prawny do działek zlokalizowanych w obrębie zakładu M. (dz. nr ew.: [...]) o łącznej powierzchni 19,1322 ha, to nie może realizować przedsięwzięcia na działce o najkorzystniejszych warunkach środowiskowych i logistycznych (ograniczenie chronionego Konstytucją prawa własności).

W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący zażądał:

• uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji wydanej w I instancji,

• uchylenia w całości postanowienia Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. znak: [...]

W uzasadnieniu skargi wskazano, że ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku wskazuje następujące przypadki, w których wydaje się decyzję odmowną w sprawie środowiskowych uwarunkowań (verba legis: "odmawia się zgody na realizację przedsięwzięcia"). Są to sytuacje gdy: lokalizacja przedsięwzięcia jest niezgodna z ustaleniami uchwalonego m.p.z.p. (art. 80 ust. 2 zd. 1 u.o.o.ś.); z OOŚ wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, a wnioskodawca nie wyraża zgody na realizację przedsięwzięcia w takim wariancie (art. 81 ust. 1 u.o.o.ś.); z OOŚ wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 (o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody) -art. 81 ust. 2 u.o.o.ś.);

Skarżona decyzja odmowna opiera się na wadliwie skonstruowanym wariancie alternatywnym (lokalizacyjnym) przedsięwzięcia, bez skonkretyzowania co przesądza, że przedsiębiorca ma realizować inwestycję w obrębie innej lokalizacji, bez uzasadnienia dlaczego spójne i logiczne wywody wariantu zakładanego w raporcie nie są akceptowalne przez RDOŚ i organ I instancji.

Użycie sformułowania: "Wnioskodawca posiada tytuł prawny do działek zlokalizowanych w obrębie zakładu M. (dz. nr ew.: [...]) o łącznej powierzchni 19,1322 ha (strona 10 raportu). Zatem dysponowanie tak dużym areałem daje Przedsiębiorcy możliwość wariantowania inwestycji pod kątem lokalizacyjnym, uwzględniając, że na części terenu jest obecnie prowadzona rekultywacja i pozostała działalność firmy" - stanowi niedopuszczalną dyskryminację ze względu na status własnościowy (art. 32 ust. 2 Konstytucji RP).

Dodano również, że podstawa "nieuzgodnienia" w sposób oczywisty narusza prawo własności w rozumieniu art. 140 Kodeksu Cywilnego.

W ocenie strony skarżącej proponowane przez organ I instancji warianty alternatywne są nieracjonalne, nieskonkretyzowane i wyartykułowane tylko po to by wydać decyzję odmowną.

Zwrócono również uwagę w skardze, że organ nie wydał postanowienia w sprawie dopuszczenia jako dowodu w postaci wniosków i uwag do raportu.

Koncepcja nowej lokalizacji pojawiła się na etapie uzgodnienia przedsięwzięcia przez RDOŚ, w oparciu o wadliwie postawioną tezę, że zakłady wytwarzające paliwa alternatywne powinny być lokalizowane na terenach umieszczonych z dala od skupisk ludności. Zdaniem strony skarżącej ani organ uzgadniający, ani organ I instancji w żaden sposób tej lokalizacji precyzyjnie nie wskazał, do czego był zobowiązany chociażby dyspozycją art. 11 k.p.a.

Skarżący stawiając zarzut niepełnego uzasadnienia decyzji powołał się na art. 85 ust. 2 ustawy OOŚ. Organ nie odniósł się do kluczowej kwestii czy zmiana lokalizacji jest niezbędna, z perspektywy zapewnienia właściwych warunków ochrony środowiska przy realizacji niniejszego przedsięwzięcia wnioskodawcy.

Decyzja nie zawiera precyzyjnych wskazówek, istotnych z punktu widzenia oceny prawidłowości wskazania dopuszczalnego wariantu, co do narzuconego wariantu.

Nie wykazano w żaden sposób dlaczego realizacja zamierzonego przedsięwzięcia pozostaje w sprzeczności z zapisami artykułu 20 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21, ze zm.).

Postanowienie uzgodnieniowe jest orzeczeniem związanym, co oznacza, że przesłanek negatywnych, skutkujących nieuzgodnieniem nie można wykładać rozszerzająco. Skarżący wskazał, że punkt ciężkości niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej przesunąć należało w pierwszej kolejności na ocenę legalności postanowienia RDOŚ.

Organ uzgodnieniowy nie odniósł się do zgromadzonego materiału dowodowego, w tym treści przedłożonego przez inwestora raportu i jego uzupełnień. Nie jest zatem możliwe ustalenie, ani też ocena, konkretnych przesłanek dyskwalifikujących realizację spornego przedsięwzięcia w zakresie jego oddziaływania na środowisko.

Zgodnie z art. 3 pkt 8 i art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 77 ustawy środowiskowej organy winny przeprowadzić postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:

-weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

-uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,

-zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Analiza treści rozstrzygnięć organów obydwu instancji prowadzi do wniosku, że takiej kompleksowej oceny przedmiotowego przedsięwzięcia właściwe organy samorządowe nie przeprowadziły. Zdaniem strony skarżącej postanowienie RDOŚ, jak i oparte na nim decyzje organów odmawiające ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedmiotowego przedsięwzięcia zostały wydane z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i postępowania (art. 3 pkt 8, art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 77 ust. 1 pkt 1, art. 80 i 85 ustawy środowiskowej oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 138 i art. 142 k.p.a.), w stopniu obligującym sąd administracyjny do ich wyeliminowania z obrotu prawnego jak również do rozważenia czy nie zachodzi przesłanka do wydania postanowienia sygnalizacyjnego. Kolegium w istocie nie zweryfikowało zasadności tego rozstrzygnięcia, mimo że stanowisko organu uzgadniającego w istocie zdeterminowało kierunek załatwienia sprawy.

W ocenie skarżącego z bliżej nieznanych przyczyn organ odwoławczy nie dostrzegł żadnych wad postępowania i postanowienia uzgodnieniowego, mimo celnych co do zasady zarzutów odwołania (art. 142 k.p.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze "nie przeprowadziło" sprawy przez drugą instancję, co pozbawiło stronę możliwości weryfikacji błędnych decyzji na etapie odwoławczym.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej: ustawy "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą Zakład przetwórstwa odpadów innych niż niebezpieczne na terenie działki nr [...] w miejscowości Ś. gmina G. oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2015 r. (znak [...]), którym odmówiono uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia.

Postanowienie to znajduje umocowanie w przepisach art. 77 ust. 1pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235). Przepis ten stanowi, że jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.

W stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy, stanowisko to zachowuje pełną aktualność. Zgodnie z regulacją art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia, służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W k.p.a. sytuacja, w której przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, uregulowana jest w art. 106, który w § 5 stanowi, że zajęcie stanowiska przez organ opiniujący (uzgadniający) następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. Stosownie jednakże do przepisu art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 7 ustawy środowiskowej, do postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a. Oznacza to, że ustawodawca regulując procedurę dokonywania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przez wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowiącą współdziałanie organów administracji publicznej, o którym mowa w art. 106 k.p.a., wyłączył możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w tym trybie. Nie zostało jednocześnie wyłączone stosowanie w tym przypadku normy art. 142 k.p.a., w konsekwencji postanowienie RDOŚ w sprawie uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia (zarówno pozytywne jak i negatywne) może zostać przez stronę zaskarżone w odwołaniu od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Należy zauważyć, że choć decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uzależniona jest od niezaskarżalnego i istotnie kształtującego ją postanowienia RDOŚ w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, w szczególności w przypadku odmowy uzgodnienia warunków jego realizacji, to jednak powinno ono podlegać wnikliwej kontroli organu odwoławczego. Nie można bowiem dopuścić do takiej sytuacji, że niezaskarżalne i nieweryfikowalne postanowienie wydane w postępowaniu akcesoryjnym będzie bezwzględnie dyktować wynik postępowania głównego. Wobec faktu, że organ pierwszoinstancyjny wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym jako związany tym postanowieniem, nie może go oceniać, to oczywistym jest, że do jego kontroli uprawionym jest organ nadrzędny, rozpoznający odwołanie od decyzji głównej (por. wyroki NSA z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1886/09, WSA w Olsztynie z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 435/10 i z 9 grudnia 2010 r., II SA/Ol 755/10, LEX nr 969441).

Mając powyższe na uwadze, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że postanowienie RDOŚ wydane na podstawie art. 77 u.o.u.i.ś., jest postanowieniem wydanym w granicach sprawy. Sąd oceniając legalność postanowienia RDOŚ, na które w uzasadnieniu decyzji powołał się organy, uzasadniając odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdza, że nie narusza ono przepisów prawa.

Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, że na mocy opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2014 r. stwierdzono konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia. Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. (znak [...]) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu oddziaływania na środowisko. W konsekwencji powyższego postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Wójt Gminy stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu odziaływania na środowisko, która została przeprowadzona.

Wpływ na wynik sprawy mają jednak postulaty RDOŚ zawarte w powyższym jego postanowieniu z dnia [...] października 2013 r., które określają zakres raportu z uwzględnieniem wymogów wynikających art. 69 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi, że organ określa zakres raportu w drodze postanowienia. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 68.

Zawartość raportu została enumeratywnie wymieniona w art. 66 ustawy. W art. 68 ustawy, który stosuje się przy określaniu zakresu raportu przez RDOŚ ustawodawca przewidział odstępstwo od obowiązku zawarcia w raporcie pewnych elementów. Są to jednak przypadki szczegółowo wymienione w art. 68 ustawy.

Zgodnie z art. 68 ustawy: "ust. 1 Organ, określając zakres raportu, uwzględnia stan współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejące możliwości techniczne i dostępność danych.

2. Organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:

1) odstąpić od wymagań co do zawartości raportu, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4, 13, 15 i 16; nie dotyczy to dróg publicznych oraz linii kolejowych - będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) wskazać:

a) rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania,

b) rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy,

c) zakres i metody badań".

Z analizy powyższego przepisu wprost wynika, że z zawartości raportu ustawodawca nie daje możliwości wykluczenia rodzajów wariantów alternatywnych wymagających zbadania. Wręcz przeciwnie przepis art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy pozostawia uznaniu organu wskazanie wariantów alternatywnych wymagających zbadania ze względu na usytuowanie, charakter i skalę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W przedmiotowej sprawie RDOŚ w postanowieniu z dnia [...] października 2013 r. wskazał: "Na etapie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko konieczne jest ustalenie, czy realizacja inwestycji będzie przebiegała według wariantu najkorzystniejszego nie tylko dla Inwestora, ale również dla wszystkich właścicieli sąsiednich nieruchomości. Należy także przeprowadzić analizę możliwych konfliktów społecznych (analiza ta winna stanowić obligatoryjny element raportu) oraz uwzględnić w jaki sposób Inwestor zamierza przeciwdziałać zaistniałym już konfliktom społecznym. Istotnym w przedmiotowej sprawie jest bowiem fakt, że na etapie poprzedniego opiniowania przez. tut. organ niniejszej inwestycji (zakończonego wydaniem odmowy ze względu na brak uzupełnienia - sprawa znak [...]) do tut. Organu wpływały liczne sprzeciwy okolicznych mieszkańców.

Analiza przedłożonej karty informacyjnej przedsięwzięcia wykazała, iż planowana inwestycja, na etapie eksploatacji, może być źródłem emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza, a także oddziaływać na wody podziemne oraz glebę".

Powyżej nałożony obowiązek co do zakresu raportu tym bardziej umacnia wyraźne stanowisko organu uzgadniającego i orzekających w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, że obowiązkiem było, aby raport spełniał wymagania wynikające z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, a więc powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym:

a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,

b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska

wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

Inwestor mógł wskazać wariant, który uważa za najkorzystniejszy dla niego. Nie był natomiast zwolniony z przedstawienia i opisu analizowanych wariantów, w tym wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz uzasadnienia ich wyboru.

Ułomność pod względem formalnym raportu o oddziaływaniu na środowisko skutkowała negatywnym uzgodnieniem w formie postanowienia RDOŚ z dnia [...] sierpnia 2015 r., które organy orzekające w sprawie słusznie uznały za wiążące.

Należy mieć na uwadze, że postępowanie w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest sformalizowane. Zawartość raportu wiąże organy orzekające w sprawie.

Organ mógł, ale nie musiał wskazywać wariantów odnośnie lokalizacji planowanej inwestycji. Inwestor natomiast w świetle obowiązujących przepisów prawa miał obowiązek dokładnego wskazania wariantów, opisania ich i uzasadnienia ich wyboru.

Uchybienie w powyższym zakresie uzasadniało wydanie decyzji o odmowie udzielenia środowiskowych uwarunkowań. Zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1.

Poza tym z art. 81 ust. 1 ustawy wynika, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia.

Brak w zawartości raportu wariantowania uniemożliwia rozważenie przez organ zasadności realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę.

W przedmiotowej sprawie zarówno na etapie uzgodnień i opinii oraz postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją wielokrotnie wskazywano na konflikt społeczny i bliskość zabudowy mieszkaniowej w sąsiedztwie planowanej inwestycji ok. 100m.

Oprócz interesu inwestora jako właściciela dla równowagi istnieje interes pozostałych stron postępowania jako właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Organ ma obowiązek wyważenia tych interesów, mając z jednej strony na uwadze dobro przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą, ale i dobro mieszkańców szukających ochrony przed uciążliwościami wynikającymi z prowadzanej dzielności przez przedsiębiorcę, jak hałas, nieczystości, pył, co ma wpływ na życie i zdrowie ludzi.

Wobec powyższego ochrona praw wynikających z Konstytucji RP, na którą powołuje się strona skarżąca, dotyczy wszystkich stron postępowania.

Prawo własności, na które powołuje się skarżący, mimo że jest najsilniejszym prawem podmiotowym, korzystającym z gwarancji konstytucyjnych i ustawowych, nie ma jednak charakteru absolutnego i nieograniczonego. Ograniczenia te dopuszcza Konstytucja RP w art. 64 ust. 3, stanowiącym, że własność może być ograniczona, tyle że w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem ingerencji w sferę praw i wolności jednostki nadmiernej w stosunku do chronionej wartości. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej proporcji do celów, dla osiągnięcia, których ustanawia się określone ograniczenia. Przekroczenie tych granic stanowi istotne naruszenie prawa. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na prawo do korzystania z rzeczy albo wszystkich uprawnień składających się na prawo do rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na prawo do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 1999 r., SK 9/98, publ. OTK z 1999 r., nr 4, poz. 78, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 1999 r., P 2/98, publ. OTK z 1999, nr 1, poz. 2).

Zdaniem Sądu literalne brzmienie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż zawarty w nim wymóg "uzgodnienia" – czyli osiągnięcie przez organy współdziałające konsensusu dotyczy wyłącznie przypadku wydania decyzji pozytywnej, określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Powyższy wymóg nie dotyczy natomiast decyzji negatywnej. Organ występujący o uzgodnienie powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (K. Gruszecki, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, jego ochronie (...), Wrocław 2009 r., str. 229 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 października 2010 r., II SA/Po 411/2010).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela powyższy pogląd. Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 marca 2011 r., IV SA/Po 751/2010). Oznacza to, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, po uzyskaniu negatywnego uzgodnienia z RDOŚ nie mógł wydać decyzji pozytywnej. Raport uznał wariant proponowany przez wnioskodawcę za najkorzystniejszy dla środowiska w sytuacji, gdy jest to jedyny wariant. Brak wariantowania stanowi naruszenie normy prawa materialnego wynikającej z przepisu art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej. Brak opisu wymaganych przez ustawodawcę pozostałych dwóch wariantów, tj. najkorzystniejszego dla środowiska i odrębnego wariantu alternatywnego, w zakresie kompleksowej oceny oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia stanowi naruszenie prawa (wyrok z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2916/12 oraz z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 1017/14 (orzeczenia dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu brak wariantowania jest w sprawie niniejszej szczególnie istotnym uchybieniem. Stanowisko organu znajduje umocowanie w obowiązujących przepisach prawa.

W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę jako nieuzasadnioną.