Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 573/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Anna Kołakowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 r. sprawy ze skargi E. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz E.Ś. kwotę 1.500,- zł (jeden tysiąc pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2000 r. według dokumentu nr SAD [...] E. Ś. dokonał zgłoszenia celnego, wnioskując o objęcie sprowadzonego z [...] samochodu osobowego marki [...] wyprodukowanego w 1995 r., nr nadwozia [...], nr silnika [...], procedurą dopuszczenia do obrotu. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę nr [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. na kwotę [...], a także opinię techniczną oraz deklarację wartości celnej.

Wraz z pismem z dnia [...] października 2001 r., polskie organy celne otrzymały nadesłane przez [...] administrację celną dokumenty świadczące, iż w dniu dokonywania przedmiotowego zgłoszenia skarżący zadeklarował nieprawidłową wartość importowanego pojazdu. Wśród nich znajdowała się faktura nr [...] z dnia [...] maja 2000 r., wystawiona przez firmę E., zgodnie z którą przedmiotowy pojazd został sprzedany skarżącemu za kwotę [...].

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ celny I instancji decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] uznał za nieprawidłowe ww. zgłoszenie celne i określił wartość przedmiotowego towaru w oparciu o ujawnioną fakturę nr [...] z dnia [...] maja 2000 r., na kwotę [...] oraz kwotę długu celnego według stawki celnej autonomicznej 35%, min. [...] EUR/szt, w wysokości [...] PLN.

Dyrektor Izby Celnej [...] w W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Od powyższej decyzji E.Ś. wniósł w dniu [...].08.2003 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 122, 187 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, mające szczególny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu należytego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy oraz dokonaniu przez organ ustaleń noszących cechy dowolności i arbitralności, nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Mając powyższy zarzut na względzie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2004r. sygn. akt V SA 3435/03 oddalił skargę E. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, podzielając ustalenia faktyczne i prawne organów obu instancji.

Od powyższego wyroku E. Ś. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Skarżący na podstawie art. 176 w związku z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), wskazał następujące podstawy kasacyjne, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1) art. 122 oraz art. 187 § l Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, pobieżną ocenę zgromadzonych dowodów, a w szczególności zaniechanie wyjaśnienia, która ze znajdujących się w aktach sprawy faktur odzwierciedla rzeczywistą wartość transakcyjną samochodu marki [...], dlaczego pomiędzy fakturą nr [...] a dokumentem oznaczonym [...] zachodzą rozbieżności, tak co do kwot, jak i szaty graficznej oraz która kwota została faktycznie ujawniona w księgowości eksportera i jaka kwota została zapłacona przez importera za przedmiotowy samochód;

2) art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego poprzez zupełnie dowolną i arbitralną ocenę zgromadzonych dowodów, nie znajdującą uzasadnienia w świetle zasad prawidłowego rozumowania, wskazaniach wiedzy oraz doświadczeniu życiowym;

3) art. 122, art. 187 § l oraz art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z 262 Kodeksu celnego w zakresie, w jakim WSA zobowiązany jest, na podstawie art. l § l i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269), dalej: p.u.s.a., do kontroli działalności organów administracji pod względem zgodności z prawem i zaakceptowanie zaniechania dokonania przez organy administracji wyjaśnienia wszystkich, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a w konsekwencji zaakceptowaniu ustaleń noszących cechy dowolności, arbitralności i nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym;

4) art. 145 § l pkt l lit c) p.p.s.a. poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonych decyzji, pomimo naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, wyrażającego się wskazanym powyżej naruszeniem przez organy przepisów art. 122, 187 § l oraz art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego;

5) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy rozstrzygnięcia w takim zakresie, w jakim Sąd uznał, że rzeczywistą wartość transakcyjną samochodu odzwierciedla dokument określony jako [...] oznaczony symbolem "[...]", nie zaś inne dowody w sprawie, a zwłaszcza faktura nr [...].

Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną i wyrokiem z dnia 10 stycznia 2006 r. sygn. akt I GSK 1210/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

NSA uznał za trafne zarzuty naruszenia art. 145 § l pkt l lit. c) p.p.s.a. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji pomimo naruszenia przez organy celne przepisów art. 122, 187 § l, 191 Ordynacji podatkowej w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza powołanie się na dokumenty w języku obcym, a przy tym budzące wątpliwości co do formy i treści, jak również dokumenty, które nie są dokumentami oryginalnymi i nie poświadczonymi za zgodność z oryginałem. Wskazał, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U.99.90.999 ze zm.) język polski jest językiem urzędowym organów wymienionych w tymże przepisie, a więc m.in. sądów, jak i organów celnych. Podkreślił, że zarówno organy celne, jak i Sąd I instancji powołały się na dowody z dokumentów sporządzone w języku [...], tj. fakturę nr [...] z dnia [...].06.00 r. (k. 6 akt adm.), fakturę nr [...] z dnia [...].05.2000 r. (k. 18 akt adm.) oraz pismo z dnia [...].10.2001 r. (k. 16 akt adm.). Wymienione dokumenty sporządzone są w języku [...]. Dwa z nich określone jako [...] różnią się zasadniczo w swej formie i treści. Główny Urząd Celny w piśmie z dnia [...] listopada 2001 r. (k. 17 akt adm.) powołał się m.in. na otrzymane od [...] służb celnych pismo nr [...] bez podania daty jego sporządzenia. Pismo z dnia [...] października 2001 r. sporządzone w języku [...] nie zawiera wyżej wymienionego numeru, nie wiadomo jaka jest jego treść i jaka jest treść oraz data pisma polskiego organu celnego (wniosku), na które udzielono odpowiedzi. Można jedynie domyślać się, że wymieniono w nim faktury związane ze sprzedażą samochodów, ale brak jest w tym piśmie nazwiska skarżącego (wśród 7 pozycji). NSA stwierdził, że nie wyjaśniono związku 3 dokumentów sporządzonych w języku [...] i [...] (k. l -3 akt adm.) z fakturą przedłożoną przez skarżącego przy zgłoszeniu celnym oraz fakturą nadesłaną przez [...] organy celne, a także różnicy w określeniu miejsca eksportera w dokumencie SAD (rubryka 2-6 ) i dokumencie [...] (L.-rubryka 2).

Sąd II instancji wskazał również, że na potrzebę dokonania analizy formalnej i merytorycznej dokumentów nadesłanych przez [...] służby celne, co będzie możliwe po przetłumaczeniu ich na język polski.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym strony pozostały przy dotychczasowym stanowisku w sprawie.

Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. Nr 153, poz. 1269], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.], sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2006 r., sygn. akt I GSK 1210/05 wydanym w następstwie skargi kasacyjnej E.Ś.

Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. bowiem decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. Nr 75 z 2001r., poz. 802 ze zm.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. W art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej przyjęto, jako zasadę odnoszącą się do postępowania dowodowego, brak ograniczeń dowodowych w dążeniu do ustalenia prawdy obiektywnej. Jako dowód można więc wykorzystać wszelkie środki dowodowe – w tym także dokumenty wystawione przez państwa obce – na co zezwala również art. 270 Kodeksu celnego. Organ winien zaś – kierując się zebranym materiałem dowodowym – ocenić czy dana okoliczność została udowodniona.

Zgodnie z postanowieniami Protokołu nr 6 do Układu Europejskiego, podpisanego w Brukseli dnia 16.12.1991 r. (załącznik do Dz.U. Nr 11, poz. 38 z 1994 r.), polskie organy celne mają możliwość zwrócenia się do organów celnych państwa obcego z prośbą o zweryfikowanie wiarygodności dokumentów przedłożonych do zgłoszenia celnego. Artykuł 4 ust. 2 ww. Protokołu pozwala na wykorzystanie w postępowaniu administracyjnym otrzymanych informacji, gdy służą one ocenie przestrzegania przepisów celnych. Takie uregulowanie możliwości oparcia ustaleń w postępowaniu na dokumentach pochodzących od obcego państwa nie stwarza jednak podstaw do uznania tego rodzaju dowodów jako uprzywilejowanych dla oceny stanu faktycznego sprawy i dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i nie nadaje im szczególnej mocy dowodowej w odniesieniu do pozostałych środków dowodowych przewidzianych w krajowym porządku prawnym. Oceniając zaś prowadzone przez organ postępowanie dojść należy do wniosku, iż bez dostatecznego uzasadnienia uznał on, iż dowody dostarczone przez [...] organy celne ( kserokopia faktury nr [...] z [...].05.2000 r. ) są bardziej wiarygodne od przedłożonych przez skarżącego.

W badanym przypadku organy celne , bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, uznały, że przedłożona przez [...] organy celne, nie potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia faktury nr [...] z [...].05.2000 r., (nie zawierająca podpisu ani pieczęci firmowych eksportera) jest jedynym wiarygodnym dowodem stanowiącym podstawę określenia kwoty wynikającej z długu celnego dotyczącego przedmiotowego zgłoszenia celnego z dnia [...].06.2000 r.

Organy, kwestionując wiarygodność załączonego do zgłoszenia celnego oryginału faktury nr [...] z dnia [...].06.2000 r. - wystawionej na druku firmowym, zawierającej oświadczenie o kraju pochodzenia towaru, opatrzonej pieczęciami firmowymi i podpisem eksportera - nie dokonały analizy porównawczej obu dokumentów. W szczególności nie ustalono jaki druk firmowy był stosowany przez [...] firmę E. w spornym okresie, skąd się biorą różnice w numeracji i szacie graficznej a przede wszystkim, która z faktur została zarejestrowana w księgowości eksportera i jaka kwota została zapłacona przez importera za przedmiotowy samochód.

Skarżący podnosił w toku postępowania zarzuty dotyczące wiarygodności powyższej kserokopii dokumentu, wskazywał również, że nie został on przetłumaczony na język polski. Taki stan winien więc skłonić organ do szczególnie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Powyższe zastrzeżenia odnoszące się do postępowania dowodowego prowadzonego przez organ wskazują na istotne uchybienie w zakresie przestrzegania przepisów postępowania – w tym szczególnie art. 122,180,187 i 191 Ordynacji podatkowej , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające zmierzające do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z wymogami art. 122, 180 i 187 Ordynacji podatkowej. Postępowanie to powinno odbyć się zgodnie z przytoczonymi wyżej wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z dnia 10 stycznia 2006r., a więc po dokonaniu tłumaczeń na język polski znajdujących się w aktach dokumentów w języku obcym oraz dokonaniu analizy tych dokumentów pod względem formalnym i merytorycznym.

Mając na względzie przedstawione wyżej naruszenia przepisów postępowania, należało na mocy art.145 § l ust. 1 lit. c oraz art. 200 i 152 cyt. ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji wyroku.