Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1813/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 4,13d ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 191, art. 233 par. 1 par. 2, art. 254, art. 127
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 1 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 111 par. 2, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1813/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędzia: WSA Paweł Dąbek (spr.), Sędzia: WSA Grażyna Firek, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r., sprawy ze skarg J. Ż., na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 18 listopada 2009 r. Nr [...],, [...], w przedmiocie podatku rolnego oraz łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r., I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. określa, że opisane w pkt I decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 1 030,00 zł (jeden tysiąc trzydzieści złotych 00/100).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 04 sierpnia 2009 r. nr [...] Wójt Gminy T. przyznał J. Ż. ulgę w podatku rolnym z tytułu nabycia gruntów o pow. 0,87 ha w miejscowości Z. W uzasadnieniu decyzji zostało wskazane, że J. Ż. nabyła w marcu 2005 r. działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,87 ha jako w całości użytek rolny w miejscowości Z. i w dniu 20 lipca 2009 r. złożyła wniosek o zastosowanie zwolnienia od podatku rolnego gruntów przeznaczonych na powiększenie już istniejącego lub utworzenie nowego gospodarstwa rolnego. Przyznając ulgę w podatku rolnym organ I instancji powołał się na przepis art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. Podkreślił, że powyższa ulga stosowana jest jedynie na wniosek podatnika, który należy złożyć w ściśle określonym czasie, zaś brak złożenia takiego wniosku skutkuje utratą prawa do takiego zwolnienia. Wobec powyższego zastosowano ulgę ustawową od daty wpłynięcia wniosku, czyli od miesiąca sierpnia 2009 r. do miesiąca lutego 2010 r. Organ I instancji odniósł się również do wniosku J. Ż. odnośnie zwolnienia od podatku działek nr [...] oraz [...] i stwierdził, że podlegają one zwolnieniu na podstawie art. 12 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż stanowią drogę. W konsekwencji wydania wyżej opisanej decyzji, Wójt Gminy T. wydał w dniu 04 sierpnia 2009 r. decyzję nr [...] o zmianie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009. Podstawą prawną decyzji był między innymi art. 21, 207, 254 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja Podatkowa.

Od powyższych decyzji odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła J. Ż. zarzucając, że wielokrotnie składała pisma z wnioskami o zwolnienie jej z podatku rolnego z tytułu nabycia przedmiotowych gruntów. Nie otrzymała jednak ostatecznego rozstrzygnięcia za lata 2007 – 2009. Wniosła zatem, aby decyzja przyznająca jej ulgę obejmowała cały okres objęty postępowaniem. W konsekwencji Wójt Gminy T. powinien zmienić łączne zobowiązanie pieniężne nie tylko za okres objęty zaskarżoną decyzją, lecz również za okresy wcześniejsze.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrywało odwołanie od decyzji nr [...] przyznającej ulgę podatkową pod sygnaturą akt [...]. W trakcie postępowania odwoławczego wydane zostało w dniu 29 września 2009r. postanowienie o zobowiązaniu Wójta Gminy T. do dołączenia wypisu z rejestru gruntów obejmujących działki nr [...], [...], [...], [...], zawiadomienia o zmianie w ewidencji gruntów oraz zawiadomienia z Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w T. dotyczącego wpisu J. Ż. jako właściciela nabytych gruntów. Z kolei postanowieniem z dnia 15 października 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązało Wójta Gminy T. do nadesłania: wniosku J. Ż. z dnia 20 lipca 2009 r. oraz udzielenia informacji odnośnie ewentualnych wcześniejszych wniosków strony składanych w sprawie zwolnienia z podatku rolnego od działek nr [...] i [..] położonych w Z. i w sytuacji gdyby takie wnioski były składanego, do przesłania ich Kolegium. W odpowiedzi na to postanowienie Wójt Gminy T. przesłał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu pisma J. Ż. z dnia 08 lipca 2008 r., 24 kwietnia 2009 r. oraz 20 lipca 2009 r.

Odwołanie zaś od decyzji nr [...] o zmianie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009 rozpatrywane było przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do sygn. akt [...]. W trakcie prowadzenia postępowania odwoławczego, postanowieniem z dnia 29 września 2009 r. zobowiązano Wójta Gminy T. do nadesłania wypisu z rejestru gruntów stanowiących przedmiot opodatkowania, decyzji z dnia 03 lutego 2009 r. wraz z dowodem doręczenia oraz pisemnych wyjaśnień dotyczących zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009 r. Organ I instancji doręczył wypisy z rejestru gruntów dla działek nr [...] i [...] oraz kserokopię pisma skierowanego do J. Ż. z dnia 05 sierpnia 2009 r., w którym została ona poinformowana o zastosowaniu ulgi ustawowej.

Po tak przeprowadzonych postępowaniach Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 18 listopada 2009 r. nr [...] oraz nr [...] uchyliło obydwie zaskarżone decyzje organu I instancji i w obydwu sprawach umorzyło postępowanie. Odnośnie decyzji nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż zastosowana ulga w podatku rolnym dotyczy gruntów przeznaczonych na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego, będących przedmiotem prawa własności nabytego w drodze umowy sprzedaży. Za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne o pow. przekraczającej 1 ha fizyczny bądź przeliczeniowy. Jak wynika jednak z ewidencji gruntów łączna wielkość nieruchomości gruntowych znajdujących się w posiadaniu podatniczki wynosi 0.90 hap. Grunty te nie stanowią wobec powyższego gospodarstwa rolnego. Nie mogą być zatem uznane jako nabyte w celu utworzenia gospodarstwa rolnego lub powiększenia już istniejącego, a w konsekwencji nie można było zastosować ulgi. Podstawę natomiast uchylenia decyzji nr [...] stanowiła okoliczność, że wobec uchylenia decyzji przyznającej ulgę podatkową w podatku rolnym, nie doszło do zmiany okoliczności faktycznych o której mowa w art. 254 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji nie mogło dojść do zmiany ostatecznej decyzji określającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego.

Na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła J. Ż., wnosząc o ich uchylenie do ponownego rozpoznania i przeprowadzenie całościowego postępowania dowodowego, ewentualnie o zmianę powyższych decyzji i prawidłowe wyliczenie podatku od nieruchomości z uwzględnieniem obowiązujących ulg. Wniosła także o zwrot kosztów postępowania, w tym również na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. wniosła o zwrot kosztów dojazdu do Sądu. Skarżąca podniosła zarzut, iż nie zbadano powierzchni gruntów rolnych, których jest właścicielem lub współwłaścicielem na terenie miejscowości Z., J., S. Łączna powierzchnia tych gruntów mieści się bowiem w przedziale przewidzianym przez ustawę i pozwala stwierdzić, że skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego. W gminie na terenie której nabyła nieruchomości składające się z działek objętych przedmiotem niniejszego postępowania, opłaca ona podatki od innych jeszcze działek: nr [...] i [...]. Skarżąca podniosła również zarzut, że organ II instancji ograniczył się do rozpoznania ostatnich wniosków, pomijając wnioski z lat poprzednich.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Odpowiadając na zarzuty podniosło, że areał został ustalony w oparciu o wypisy z rejestru gruntów i decyzję ustalającą wymiar podatku rolnego, jak również w oparciu o akty notarialne sprzedaży. W konsekwencji nabyte grunty nie mogą być uznane jako nabyte w celu utworzenia nowego gospodarstwa bądź powiększenia już istniejącego i w konsekwencji nie mogą być zwolnione od podatku. Dodatkowo uzasadniając odpowiedź na skargę na decyzję nr [...], którą uchylono decyzję dotyczącą zmiany ostatecznej decyzji w sprawie łącznego wymiaru podatku rolnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko, że nie doszło do zmiany okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę decyzji ostatecznej, a to wobec uchylenia decyzji przyznającej ulgę w podatku rolnym.

Na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia skargi na obydwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, działając na podstawie art. 111 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że w ocenie Sądu istniały podstawy do połączenia obydwu spraw do łącznego ich rozpoznania oraz rozstrzygnięcia, gdyż obydwie zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego pozostają ze sobą w związku w rozumieniu art. 111 § 2 p.p.s.a., dotyczą one bowiem tego samego stanu faktycznego oraz opierają się na jednakowym naruszeniu przepisów postępowania.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w szczególności przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego, a także zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Wójta Gminy T. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż skargi zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy w stosunku do J. Ż. może zostać zastosowana ulga w podatku rolnym o jakiej mowa w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jednolity: Dz.U. nr 136, poz. 969 z 2006 r. z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od podatku rolnego grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha, będące przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nabyte w drodze umowy sprzedaży. Definicja gospodarstwa rolnego została z kolei wskazana w art. 2 ust. 1 wyżej powołanej ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z dyspozycją wynikającą z tego przepisu, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w stosunku do J. Ż. nie może znaleźć zastosowania wyżej przewidziana ulga, gdyż nabyte grunty nie stanowią gospodarstwa rolnego oraz nie zostały nabyte w celu powiększenia już istniejącego gospodarstwa. Swoje ustalenia Kolegium oparło na wypisach z ewidencji gruntów dotyczących dwóch nabytych przez J. Ż. działek, do których mogła by mieć zastosowanie ulga w podatku rolnym (nr [...] i [...]). Dwie bowiem pozostałe działki (nr [...] i [...]) stanowiły drogę i nie podlegają w związku z powyższym podatkowi rolnemu, lecz podlegają zwolnieniu od podatku na podstawie art. 12 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Kolegium stwierdziło także, iż swoje ustalenia oparło na zapisach aktów notarialnych związanych z nabyciem przez J. Ż. przedmiotowych gruntów. Analizując jednak treść tych aktów notarialnych należy stwierdzić, że Kolegium poczyniło nieprawidłowe ustalenia faktyczne. W akcie notarialnym z dnia 11 stycznia 2005 r. (Repertorium [...]) w punkcie [...] ust. [...]znajduje się stwierdzenie, że strony przedkładają dwa zaświadczenia Wójta Gminy T. oraz Sekretarza tej Gminy stwierdzające, że J. Ż. posiada na terenie tej Gminy w miejscowości Z. grunty o powierzchni 0,77 ha stanowiące użytki rolne oraz o pow. 0,93 ha gruntów leśnych. Z kolei w punkcie [...] ust. [...] zapisane zostało oświadczenie J. Ż, iż nabywana nieruchomość utworzy u niej gospodarstwo rolne. Również z punktu [...] aktu notarialnego z dnia 17 lutego 2005 r. (Repertorium [...] [..]) wynika, iż nabywane grunty utworzą u J. Ż. gospodarstwo rolne. Ponadto analiza punktu X wskazuje, że J. Ż. spełniała przesłanki do zwolnienia od podatku rolnego. Sporządzający bowiem akt sprzedaży notariusz nie pobrał podatku od czynności cywilno – prawnych z uwagi na fakt, że zwolnione są z podatku od czynności cywilnoprawnych umowy sprzedaży gruntów, jeżeli nabywane grunty utworzą gospodarstwo rolne lub wejdą w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało prawidłowej analizy materiałów dowodowych, to jest zapisów przedłożonych aktów notarialnych, co mogło mieć istotny wpływ na prawidłowość poczynionych ustaleń co do faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Przeprowadzając postępowanie dowodowe w sposób przedstawiony powyżej, Kolegium naruszyło przepisy art. 122, 187 § 1, 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm.). Pierwszy z tych przepisów nakazuje organowi podatkowemu podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Statuuje on tzw. zasadę prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym, oznaczającą obowiązek organu podatkowego zgromadzenia dowodów co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Konkretyzację zasady prawdy obiektywnej stanowi art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dyrektywa odnośnie właściwej oceny prawidłowo zebranego materiału dowodowego została zawarta w art. 191 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z treści tego przepisu, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W przepisie tym wskazana została zasada swobodnej oceny dowodów, której ma dokonać organ podatkowy. Ocena ta będzie jednak dopiero wówczas właściwie dokonana, jeżeli w postępowaniu podatkowym zostaną zgromadzone wszystkie dowody niezbędne do ustalenia prawdy obiektywnej. W przypadku zatem, gdy w postępowaniu podatkowym nie zostaną właściwie zgromadzone dowody, niewłaściwa jest także swobodna ocena dowodów.

Przeprowadzone przez Kolegium postępowanie dowodowe naruszało powołane powyżej zasady postępowania. Kolegium przeprowadzając postępowanie dowodowe nie powinno ograniczać się jedynie do zbadania powierzchni nabywanych działek, lecz powinno ustalić, czy J. Ż. jest właścicielem bądź współwłaścicielem innych jeszcze działek, będących działkami rolnymi. Konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego wynikała po pierwsze z samego faktu zastosowania ulgi podatkowej przez organ I instancji. Gdyby w istocie J. Ż. nie nabywała przedmiotowych gruntów w celu powiększenia swojego gospodarstwa rolnego, wówczas organ I instancji nie zastosowałby ulgi. Kolegium powinno, mając co do tego wątpliwości, zobowiązać organ I instancji do szczegółowego wyjaśnienia tej kwestii. W aktach Kolegium znajduje się wprawdzie postanowienie zobowiązujące Wójta Gminy T. do jej wyjaśnienia, jednak Wójt nie wykonał zobowiązania nałożonego przez Kolegium, zaś Kolegium nie wyegzekwowało swojego postanowienia. Po drugie, zapisy aktów notarialnych wskazywały, że J. Ż. jest już właścicielem gospodarstwa rolnego. Należy zatem stwierdzić, że organ administracyjny w niniejszej sprawie nie zebrał należycie materiału dowodowego. Z przedłożonych przez skarżącą wypisów z ewidencji gruntów wynika, że jest ona właścicielem bądź współwłaścicielem jeszcze innych gruntów niż te, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Kolegium ustaliło stan faktyczny w niniejszej sprawie z pominięciem tych dokumentów. Zaniechanie prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez Kolegium w kierunku ustalenia, czy J. Ż. jest właścicielem bądź współwłaścicielem gospodarstwa rolnego i w konsekwencji w jakim celu nastąpiło nabycie przedmiotowych gruntów, stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu tego rodzaju naruszenie

przez Kolegium przepisów postępowania należy kwalifikować jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium nr [...].

Nadto należy zauważyć, że Kolegium przeprowadzając postępowanie odwoławcze nie rozpoznało podstawowego zarzutu odwołania. J. Ż. zarzucała bowiem, że ulga w podatku rolnym została udzielona niewłaściwie, niezgodnie z art. 13 d ust. 1 ustawy o podatku rolnym, który przewiduje, że przysługuje ona od momentu złożenia wniosku. J. Ż. w odwołaniu do Kolegium wskazywała, że ulga została jej przyznana dopiero w odpowiedzi na ostatnie pismo, pomimo że stosowne wnioski składała już wcześniej. Kolegium początkowo podjęło postępowanie w kierunku zbadania, czy J. Ż. składała wcześniej pisma o udzielenie ulgi i w tym celu zobowiązało Wójta Gminy T. do nadesłania pism składanych przez J. Ż. Jak wynika jednak z akt Kolegium, nie zostały mu nadesłane wszystkie pisma. Organ I instancji nadesłał obok pisma, którym uwzględniono wniosek, jedynie dwa pisma J.Ż. W pierwszym z tych nadesłanych pism z daty 08 lipca 2008r. znalazło się sformułowanie "ponownie proszę o wydanie orzeczenia w przedmiocie zwrotu podatku pobranego przez Gminę T. za rok ubiegły". Oznacza to, że J. Ż. nawiązywała w tym piśmie do wcześniejszych pism, które jednak nie zostały nadesłane. Drugie nadesłane pismo z daty 24 kwietnia 2009r. nawiązuje do pisma z dnia 7 kwietnia 2009r., którego także nie ma w aktach sprawy. Również zatem i w tym zakresie należy ocenić, że Kolegium nie ustaliło prawidłowo stanu faktycznego sprawy i nie rozpoznało merytorycznie zarzutów odwołania.

W ocenie Sądu także samo rozstrzygnięcie Kolegium, polegające na umorzeniu postępowania w zakresie zastosowania ulgi, nie jest właściwe. Umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość oznacza, że żądanie zawarte we wniosku podatnika nie może zostać rozstrzygnięte merytorycznie (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2001 r. (III SA 102/00, LEX nr 50360, PP 2001/9/63). Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkujący tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych i nie może być utożsamiana z brakiem przesłanek do uwzględnienia wniosku strony. Skoro zatem strona domaga się udzielenia jej ulgi w podatku rolnym, która to ulga przewidziana jest przepisami prawa, zaś Kolegium twierdzi, że nie może ona zostać zastosowana, to powinno odmówić żądanej ulgi, a nie umarzać postępowania jako bezprzedmiotowego. Odmowa zastosowania przewidzianej przepisami ustawowymi ulgi podatkowej jest dopuszczalna tylko w orzeczeniu merytorycznym, nie zaś w orzeczeniu o umorzeniu postępowania. Umorzenie zatem postępowania z powodu bezprzedmiotowości w przypadku, gdy istniały podstawy do wydania decyzji reformatoryjnej, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Uznając, że ulga w podatku rolnym nie przysługuje, Kolegium powinno było zatem, stosownie do treści art. 233 § 1 pkt 2 wcześniej powołanej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa, uchylić decyzję organu I Instancji i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy.

Z przedstawionych powyżej powodów decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 listopada 2009 r. nr [...] musiała zostać uchylona.

Bezpośredni związek z powyższą decyzją miała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 listopada 2009 r. nr [...], którą uchylono decyzję Wójta Gminy w przedmiocie zmiany łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009 rok. Kolegium stwierdziło bowiem, że skoro uchylona została decyzja o zastosowaniu ulgi podatkowej, to nie można zmieniać łącznego zobowiązania podatkowego z uwagi na zastosowanie ulgi, nie doszło bowiem do zmiany okoliczności faktycznych o której mowa w art. 254 Ordynacji podatkowej. W tej decyzji Kolegium powołało te same okoliczności faktyczne na uzasadnienie, że ulga w podatku rolnym nie mogła być zastosowana z uwagi na to, że nabyte przez J. Ż. grunty nie stanowiły gospodarstwa rolnego oraz nie były przeznaczone na powiększenie już istniejącego gospodarstwa. Nieprawidłowość sformułowania takich wniosków na obecnym etapie postępowania została już przedstawiona powyżej. Decyzji tej należy też postawić analogiczny jak powyżej zarzut dotyczący wadliwego zastosowania przepisów o umorzeniu postępowania. Nadto zaś trzeba wziąć pod uwagę, że decyzja Kolegium uchylająca decyzję Wójta Gminy T. została uchylona. Nie można wobec powyższego na tym etapie postępowania stwierdzić, że nie doszło do zmiany okoliczności faktycznych, które mogą spowodować zastosowanie art. 254 Ordynacji podatkowej. Dopiero w przypadku ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii związanej z zastosowaniem ulgi w podatku rolnym, możliwym będzie kategoryczne stwierdzenie, czy doszło do zmiany okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 254.

Uchylając zaskarżone decyzje Kolegium, Sąd uchylił także decyzje Wójta Gminy T. Podstawę do uchylenia również i tych decyzji stanowi powołany na wstępie art. 135 p.p.s.a. Z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy T. nie wynika bowiem, dlaczego organ nie wziął pod uwagę wcześniej złożonych wniosków o zastosowanie ulgi podatkowej. Wójt stwierdził jedynie, że podatniczka, wbrew jej twierdzeniom zawartym w odwołaniu, złożyła wniosek o zastosowanie ulgi w dniu 20 lipca 2009 r. Jeżeli Wójt Gminy T. z jakichś powodów nie uznawał wcześniejszych pism jako wniosków o zastosowanie ulgi w podatku, to powinien tę kwestię szczegółowo wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji przyznającej ulgę. Brak takiego wyjaśnienia oznacza istotną wadę decyzji organu I instancji, organ II instancji rozpoznając odwołanie nie mógłby odnieść się do jego zarzutów, gdyż nie znał motywów rozstrzygnięcia organu I instancji. Nawet zatem w przypadku, gdyby Kolegium otrzymało od Wójta Gminy T. wszystkie kierowane do niego przez J. Ż. pisma w sprawie zastosowania ulgi podatkowej i merytorycznie rozstrzygnęło sprawę, wówczas doszłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego przewidzianej w art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Organ II instancji wypowiadałby się bowiem w materii, w której nie wypowiedział się organ I instancji. J. Ż. utraciłaby wówczas prawo do dwukrotnego rozstrzygnięcia jej sprawy administracyjnej przez organy podatkowe i naruszenia w konsekwencji jednej z naczelnych zasad postępowania podatkowego, jaką jest zasada dwuinstancyjności postępowania.

W toku ponownego postępowania Wójt Gminy T. w pierwszej kolejności winien ustalić, kiedy wpłynął pierwszy wniosek o zastosowanie ulgi podatkowej w podatku rolnym i orzec w przedmiocie ulgi podatkowej od odpowiedniej daty. W przypadku zaś, gdyby dane pismo, wbrew twierdzeniom J. Ż., nie mogło być zakwalifikowane zdaniem organu I Instancji jako wniosek o zastosowanie ulgi podatkowej, wówczas okoliczność ta powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Umożliwi to tym samym możliwość kontroli instancyjnej przez Kolegium w przypadku ewentualnego zaskarżenia takiej decyzji. Organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie winien także dokonać należytego zebrania materiału dowodowego i jego oceny pod kątem spełniania przez skarżącą ustawowych warunków przyznania jej ulgi podatkowej, w tym dowodów z wypisów z ewidencji gruntów przedłożonych przez skarżącą. Po rozstrzygnięciu kwestii związanej z udzieleniem ulgi w podatku rolnym, organ I instancji wyda decyzję związaną ze zmianą decyzji dotyczących łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym należnym od J. Ż. z tytułu nabycia nieruchomości składających się z działek nr [...] i [...].

Mając na uwadze okoliczności przedstawione powyżej i uznając, że w toku postępowania podatkowego doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je decyzje Wójta Gminy T. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Jednocześnie, działając na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Skarżąca J. Ż. w samej skardze, jak również na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. złożyła wniosek o zwrot kosztów postępowania. W ramach zwrotu kosztów postępowania domagała się między innymi zwrotu kosztów przejazdu do Sądu. Ponieważ skarga została uwzględniona, zastosowanie znajduje art. 200 p.p.s.a. Jak wynika z treści tego przepisu, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Niezbędnymi kosztami postępowania należnymi skarżącej J. Ż., zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a. są poniesione koszty sądowe (1.000 zł z tytułu wpisu od skarg) oraz koszty przejazdu do Sądu (30 zł). Obliczając wysokość kosztów przejazdu, Sąd wziął pod uwagę koszt biletu kolejowego II klasy relacji T. – K. (15 zł) oraz K. – T. (15 zł). Informacja o cenie biletu dostępna była na stronie internetowej przewoźnika PKP (rozklad-pkp.pl).

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.