Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 462/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.33 par.1 pkt 1 i 4 i art. 34 par.1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2017 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez zobowiązanego E.P. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 4 listopada 2016 r. w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny.

Organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wszczął wobec E.P. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela Wójta Gminy S. w dniu 21 czerwca 2016 r. o numerach: [...] obejmującego łączne zobowiązanie pieniężne za okres od 1 stycznia do 31 marca 2016r. w wysokości 100,50 zł oraz za okres od 1 kwietnia do 31 maja 2016 r. w wysokości 112,10 zł; [...] obejmującego podatek od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 marca 2016r. w wysokości 6.466 zł oraz za okres od 1 kwietnia do 31 maja 2016 r. w wysokości 6.466 zł.

Pismem z dnia 12 września 2016 r. zobowiązany zgłosił zarzuty na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014r. poz. 1619 ze zm., dalej u.p.e.a.) w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Podniósł zarzut wykonania obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego.

Organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i zawiesił postępowanie egzekucyjne.

Wierzyciel Wójt Gminy S. w postanowieniu z dnia 29 września 2016 r. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Wyjaśnił, że zobowiązania objęte tytułem wykonawczym nr [...] dotyczą podatku od nieruchomości dla działki nr [...], której zobowiązany był współwłaścicielem. Podatek ten został ustalony na podstawie ostatecznej decyzji z dnia 8 lutego 2016 r. nr [...] na łączną kwotę 25.865 zł, płatną w czterech ratach. Działka nr [...] została zbyta w drodze sprzedaży egzekucyjnej , a postanowienie z dnia 17 maja 2016 r. w sprawie przyznania własności nieruchomości stało się ostateczne w dniu 31 maja 2016 r., po upływie terminu płatności drugiej raty podatku. Ani pierwsza ani druga rata podatku nie zostały uregulowane, w związku z czym wierzyciel wystawił ww. tytuł wykonawczy.

Z kolei zobowiązania objęte tytułem wykonawczym nr [...] dotyczą łącznego zobowiązania pieniężnego dla działek nr [...] położnych w K., której zobowiązany był współwłaścicielem. Podatek ten został ustalony na podstawie ostatecznej decyzji z dnia 12 lutego 2016 r. nr [...] na kwotę 800 zł, płatną w czterech ratach. Zobowiązany uiścił jedynie połowę pierwszej i połowę drugiej raty ww. zobowiązania, w związku z czym wierzyciel wystawił ww. tytuł wykonawczy obejmujący nieuregulowaną część zobowiązania .

Wierzyciel wyjaśnił, że podatnicy są solidarnie zobowiązani do zapłaty podatku od nieruchomości, w związku z czym zgłoszone zarzuty należy uznać za niezasadne.

Zobowiązany nie wniósł zażalenia na powyższe postanowienie wierzyciela.

Po uzyskaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wydał w dniu 4 listopada 2016 r. postanowienie, którym uznał za nieuzasadnione zarzuty błędu co do osoby zobowiązanego oraz wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny przywołał treść art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 4, art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. oraz przedstawił wiążące organ egzekucyjny stanowisko zajęte przez wierzyciela w ostatecznym postanowieniu z dnia 29.09.2016r. Nadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wyjaśnił kwestie związane ze sprzedażą działki nr [...], stwierdzając, że przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniu 21.06.2016r., natomiast plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości, będący częścią odrębnego postępowania egzekucyjnego został sporządzony w dniu 01.06.2016r. Należności objęte tymi tytułami wykonawczymi nie mogły być zatem zaspokojone ze sprzedaży nieruchomości, ponieważ tytuły wykonawcze zostały wystawione po dniu 31.05.2016r., w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne.

Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i utrzymał je w mocy.

Dokonując oceny postawionych w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. zarzutów wykonania obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na przepis art. 29 § 1 u.p.e.a., stanowiący, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny uprawniony jest zatem do oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej, zaś ustalenie, czy tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela został wydany zasadnie, czy też jest wadliwy z wyżej wskazanych przyczyn, nie mogło być rozstrzygnięte przez organ egzekucyjny. Merytoryczne badanie tych kwestii przez organ egzekucyjny doprowadziłoby do naruszenia prawa i wkroczenia w kompetencje innego organu administracji publicznej.

Z treści ostatecznego postanowienia wierzyciela z dnia 29 września 2016r. wynika, że obowiązki objęte tytułami wykonawczymi nr [...] i [...] nie zostały wykonane. Nie wystąpił też błąd co do osoby zobowiązanego, E.P. bowiem jako współwłaściciel nieruchomości zobowiązany jest solidarnie do uiszczenia łącznego zobowiązania pieniężnego i podatku od nieruchomości. Treścią stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny jest związany.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił też, że zarzuty strony co do prawidłowości rozliczenia kwoty uzyskanej z licytacyjnej sprzedaży działki nr [...] będącej przedmiotem współwłasności zobowiązanego i I.P., nie mogą być badane w niniejszym postępowaniu.

E.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższe postanowienie. W jego ocenie wywiązał się on z ciążących na nim obowiązków podatkowych, opłacił bowiem połowę podatku od nieruchomości za I kwartał 2016 r. (100,50 zł) oraz za II kwartał (100,50 zł). Natomiast działka nr [...] została sprzedana, a organ powinien z uzyskanych z tego źródła środków uzyskać zaspokojenie swoich żądań. W kolejnych pismach procesowych skarżący wykazywał, że środki uzyskane z egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości zostały nieprawidłowo podzielone.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły m.in. przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na podstawie art. 33 tej ustawy zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, których podstawą mogą być tylko okoliczności enumeratywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Zgodnie zaś z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzut zgłoszony m.in. na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, a wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W ostatecznym postanowieniu z dnia 29 września 2016 r. Wójt Gminy S., działając jako wierzyciel, zajął stanowisko w przedmiocie zgłoszonych zarzutów uznające je za nieuzasadnione. Z treści tego postanowienia wynika, że obowiązki objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi nie zostały wykonane oraz że nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.

Powyższe stanowisko wierzyciela, stosownie do treści przywołanego wyżej art. 34 § 1 u.p.e.a., wiązało organ egzekucyjny przy rozpatrywaniu zarzutów zgłoszonych przez skarżącego.

Należy podkreślić, że w dacie wydawania przez wierzyciela wskazanego wyżej postanowienia (z dnia 29 września 2016 r.), stronie zobowiązanej nie przysługiwała możliwość jego zaskarżenia do sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), w brzmieniu nadanym nowelą z kwietnia 2015 r., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Niemniej jednak ochrona praw zobowiązanego zapewniona jest przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, tj. postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów (por. R.Hauser, M.Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.Komentarz.CH BECK, W-wa 2015, s. 61). W konsekwencji dochodzi do sytuacji, w której organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela, natomiast sąd administracyjny nie jest nim związany i postanowienie to kontroluje.

Dokonując zatem kontroli postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, Sąd nie stwierdził, aby postanowienie Wójta Gminy S. z dnia 29 września 2016 r,. na którym oparł się organ egzekucyjny wydając zaskarżone postanowienie, naruszało prawo.

Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu może być wykonanie obowiązku, co w istocie oznacza sytuację, że egzekwowany obowiązek nie istnieje. Taka jednak sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje.

Tytuł wykonawczy nr [...] objął zaległość podatkową z tytułu dwóch pierwszych rat podatku od nieruchomości ustalonego decyzją nr [...], co należy uznać za prawidłowe, bowiem jak wyjaśnił organ egzekucyjny w postanowieniu z dnia 4 listopada 2016 r., termin płatności tych rat (15 marca i 15 maja 2016r.) przypadał przed datą uzyskania przymiotu ostateczności przez postanowienie z dnia 17 maja 2016 r. w sprawie przyznania własności nieruchomości (co nastąpiło w dacie 31 maja 2016 r.). Raty, których termin płatności przypadał po tej dacie, nie zostały objęte tytułem wykonawczym. Niewątpliwie ani pierwsza ani druga rata podatku od nieruchomości nie została zapłacona.

Z kolei tytuł wykonawczy nr [...] objął zaległości w wysokości połowy należności z tytułu pierwszej i drugiej raty łącznego zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji na [...]. Drugą połowę tych rat skarżący bowiem uregulował.

Nie ma racji skarżący twierdząc, że jako współwłaściciel nieruchomości jest zobowiązany do uiszczenia jedynie połowy zobowiązań podatkowych wynikających z ww. decyzji. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 716), zwanej dalej u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Z przepisu tego wynika, że jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób, podatnikami są wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Wzajemne relacje współwłaścicieli oraz kwestie związane z faktycznym posiadaniem nieruchomości wspólnej pozostają bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ustanowienie solidarnego obowiązku zapłaty podatku oznacza, że każdy ze współwłaścicieli będzie obowiązany do uiszczenia całej kwoty należności podatkowej, a zapłata dokonana przez jednego bądź kilku ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z obowiązku zapłaty (art. 91 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 618 ze zm.). Charakter odpowiedzialności jest w danym przypadku uniezależniony od stosunków wewnętrznych między współwłaścicielami, sposobu korzystania z nieruchomości oraz wielkości przypadających współwłaścicielom udziałów. Wskazane okoliczności mogą mieć wpływ na zakres wzajemnych rozliczeń między współwłaścicielami, które pozostają jednak poza obszarem zainteresowań prawa podatkowego.

Bez znaczenia pozostaje też okoliczność sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności skarżącego i I.P., bowiem w jej wyniku będące przedmiotem niniejszego postępowania zaległości podatkowe nie zostały uregulowane. Egzekucja z ww. nieruchomości nie była prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 21 czerwca 2016 r. o nr [...] I [...], w oparciu o które Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego. Wierzytelności pieniężne wynikające z tych tytułów wykonawczych nie uczestniczyły też w podziale kwoty uzyskanej z licytacji nieruchomości, gdyż wystawione one zostały już po sporządzeniu planu podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości, co miało miejsce w dniu 1 czerwca 2016 r.

Zarzuty skarżącego kwestionującego prawidłowość podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości pozostają poza granicami niniejszej sprawy.

Zaległości podatkowe objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi pozostają niezapłacone, w związku z czym zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. jest nieuzasadniony.

Podstawą zarzutu, wskazaną przez skarżącego ,stosownie do art. 33 pkt 4 u.p.e.a. był także "błąd co do osoby zobowiązanego". Z sytuacją błędu co do osoby zobowiązanego mamy do czynienia wówczas, gdy egzekucja jest prowadzona przeciwko osobie innej aniżeli zobowiązany (wyrok WSA w Gdańsku z 16 listopada 2010r., sygn. akt: I SA/Gd 858/10). Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję (por. wyrok NSA z 29 grudnia 1998r., sygn. akt: III SA 2801/97). Nie może być mowy o błędzie co do osoby zobowiązanego w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy wskazuje jednego ze współwłaścicieli nieruchomości jako zobowiązanego do zapłaty podatku od nieruchomości i łącznego zobowiązania pieniężnego. Jak bowiem wyżej wyjaśniono, ustanowienie solidarnego obowiązku zapłaty podatku oznacza, że każdy ze współwłaścicieli będzie obowiązany do uiszczenia całej kwoty należności podatkowej.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ww. ustawy, Sąd oddalił skargę.