Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 130/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr sprawy [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] wydaną przez Burmistrza [...], który – działając na podstawie art. 71, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 79 ust. 1. art. 80 i art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227 ze zm.; dalej: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku", w skrócie "u.u.i.ś.") oraz w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.; dalej: "Rozporządzenie RM") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a.") – po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkcji energii [...], na rzecz inwestora: [...].

Określając rodzaj przedsięwzięcia Burmistrz wskazał, że będzie ono polegać na budowie biogazowni rolniczej o całkowitej mocy elektrycznej 3,09 MWe i całkowitej mocy cieplnej 5,80 MWc (pkt I.1 decyzji). Dla tego przedsięwzięcia organ I instancji ustalił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji (pkt I.2 decyzji), a ponadto nałożył szereg obowiązków w zakresie zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wykonania kompensacji przyrodniczej oraz przedstawienia analizy porealizacyjnej z określeniem zakresu oraz terminu jej przedstawienia (pkt II decyzji). W szczególności zobowiązał inwestora do wykonania i przekazania właściwym organom kontrolnych pomiarów poziomu hałasu w terminie 2 tygodni od uruchomienia inwestycji (pkt II.26 decyzji) oraz do wykonania i przekazania właściwemu organowi ochrony środowiska analizy porealizacyjnej w terminie 6 miesięcy od dnia oddania instalacji do użytkowania (pkt II.27 decyzji), a także stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. (pkt III decyzji). Do decyzji została załączona charakterystyka przedsięwzięcia.

Uzasadniając swą decyzję organ I instancji napisał, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia zostało wszczęte w dniu [...] stycznia 2009 r. na wniosek inwestora [...], który uznał, że planowana inwestycja jest wyszczególniona w § 3 ust. 1 pkt 44 Rozporządzenia RM jako inwestycja, dla której sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane. Starosta [...] oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...], opiniowani co do nałożenia na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdzili, że przeprowadzanie takiej oceny jest konieczne. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. Burmistrz stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedmiotowej inwestycji oraz ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W dniu [...] kwietnia 2009 r. inwestor przedstawił żądany raport. Starosta [...] po analizie ww. raportu przekazanego przez Burmistrza wraz z wnioskiem o uzgodnienie, uznał, że planowaną instalację należy sklasyfikować jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określone w § 2 ust. 1 pkt 40 Rozporządzenie RM, i z tego względu postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], przekazał sprawę uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia według właściwości Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Poznaniu (dalej: "RDOŚ"). RDOŚ po licznych wyjaśnieniach i uzupełnieniach do raportu, o złożenie których zwracał się do inwestora, postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił szczegółowo warunki realizacji dotyczące wydajności instalacji, prowadzenia procesów technologicznych, rodzaju przetwarzanych odpadów w poszczególnych instalacjach oraz zastosowań dotyczących monitorowania prowadzonych procesów. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w opinii sanitarnej z dnia [...] lutego 2010 r. pozytywnie zaopiniował warunki w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych i nie wniósł zastrzeżeń do projektowanej inwestycji.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji podkreślił, że z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika, że planowana inwestycja będzie polegać na budowie:

– biogazowni - instalacji do wytwarzania biogazu z odpadów organicznych,

– instalacji do odzysku ciepła z urządzeń biogazowni i jego ponownego wykorzystania (agregaty prądotwórcze),

– instalacji odwadniania osadu pofermentacyjnego,

– instalacji termicznej przeróbki masy pofermentacyjnej - produkcja pary i energii elektrycznej w wyniku spalania w nadmiarze tlenu, gazów otrzymanych w procesie pirolizy masy pofermentacyjnej.

Celem inwestycji jest wytwarzanie z osadów ściekowych powstających w oczyszczalni ścieków we [...] oraz z innych substratów organicznych, energii elektrycznej i cieplnej. Całkowita moc elektryczna wynosić będzie 3,09 MWe, a całkowita moc cieplna 5,80 MWc. Planowana do realizacji instalacja biogazowa przetwarzać będzie substraty składające się z: osadów z oczyszczalni ścieków, serwatki, odpadów z pielęgnacji terenów zielonych, wycierki ziemniaczanej, kiszonki z kukurydzy lub z innych roślin (słoma zbóż).

Organ I instancji wskazał, że eksploatacja przedsięwzięcia będzie źródłem emisji zanieczyszczeń do powietrza. Wybrany do realizacji wariant inwestycji przewiduje jedno źródło emisji zorganizowanej, którym odprowadzane będą spaliny z procesu spalania biogazu oraz spalania osadu pofermentacyjnego. Instalacje planowane w przedmiotowej inwestycji nie będą źródłem dezorganizowanej emisji zanieczyszczeń do powietrza. Instalacja spalania osadu pofermentacyjnego będzie spełniać stosowne wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 marca 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów (Dz. U. 2002 Nr 37, poz. 339 ze zm.). Prowadzony będzie ciągły monitoring parametrów procesów spalania i pracy instalacji. Z uwagi na innowacyjność przedsięwzięcia nie ma możliwości przeprowadzenia teoretycznych obliczeń ładunku substancji zanieczyszczających emitowanych do powietrza z przedmiotowej instalacji, ale w oparciu o wyniki badań prowadzonych w instalacjach tego samego typu przez niezależne podmioty inwestor zakłada, że dzięki zastosowaniu najnowszych technologii, zachowane będą standardy emisyjne określone dla instalacji spalania odpadów w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. Nr 260, poz. 2181). Na podstawie maksymalnych dopuszczalnych dla tej instalacji stężeń zanieczyszczeń, wykonano teoretyczne obliczenia maksymalnego ładunku zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza. Z wykonanych obliczeń rozprzestrzeniania w powietrzu substancji wprowadzanych do powietrza wynika, że emisje te nie spowodują przekroczenia dopuszczalnych poziomów odniesienia w powietrzu oraz dopuszczalnych częstości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87). Organ I instancji wskazał, że z raportu wynika także, iż dotrzymane będą standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. 2008 r. Nr 47, poz. 281). Monitoring gazów odlotowych będzie prowadzony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz ilości pobieranej wody (Dz. U. Nr 206, poz. 1291). Prowadzone będą ciągłe i okresowe pomiary emisji substancji do powietrza, a wyniki monitoringu rejestrowane będą automatycznie i przekazywane w czasie rzeczywistym właściwemu organowi ochrony środowiska – Wielkopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. W ocenie organu I instancji przy spełnieniu warunków określonych w wydanej decyzji przedmiotowa instalacja nie będzie ponadnormatywnie oddziaływać na środowisko w zakresie emisji substancji do powietrza. Dodatkowo zmniejszy się uciążliwość istniejącej na tym terenie oczyszczalni ścieków, gdyż wykonane zostanie zadaszenie istniejących na terenie oczyszczalni komór, w których gromadzone były osady ściekowe, w celu zaadoptowania ich do pełnienia funkcji zbiorników akumulacyjnych masy pofermentacyjnej. Zapewni to wyeliminowanie niezorganizowanej emisji substancji zanieczyszczających powietrze z tych zbiorników. Organ I instancji zastrzegł, że ponieważ na obecnym etapie projektu nie jest jeszcze znana docelowa lokalizacja emitora na terenie działki, konieczne będzie wykonanie ponownej oceny oddziaływania przedmiotowej instalacji na środowisko w zakresie ochrony powietrza na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Nadto konieczne jest wykonanie analizy porealizacyjnej dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Burmistrz podkreślił, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza obszarami Głównych Zbiorników Wód Podziemnych oraz stref ochronnych ujęć wody. Zobowiązano inwestora do umieszczenia zbiornika homogenizacyjnego, zbiorników pofermentacyjnych oraz zbiornika na części płynne na żelbetonowej płycie oraz do poddania próbom szczelności ww. zbiorników przed oddaniem ich do użytku. Ponadto nałożono na inwestora warunek dokonywania codziennego wizualnego monitoringu zbiorników naziemnych oraz silosów na kiszonkę. Ponieważ z raportu wynika, że obieg wody będzie zamknięty, co jest korzystne z punktu widzenia gospodarki wodno-ściekowej, nałożono na inwestora warunek, aby wody powstałe w wyniku odwirowywania masy pofermentacyjnej stosować do upłynnienia odpadów stałych, a resztę kierować do oczyszczalni ścieków. Nadto nałożono na inwestora obowiązek odprowadzania zanieczyszczeń na powierzchni placu manewrowego i ciągu komunikacyjnego – poprzez osadnik oraz separator substancji ropopochodnych – do kanalizacji deszczowej oczyszczalni ścieków, w celu zapewnienia wymaganego stopnia podczyszczenia.

Organ I instancji podkreślił, że z przedstawionej w raporcie analizy akustycznej wpływu hałasu związanego z funkcjonowaniem przedmiotowej inwestycji na środowisko wynika, iż działalność zakładu nie będzie powodowała przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach objętych ochroną akustyczną (odległość od najbliższej zabudowy mieszkalnej wynosi ok. 600 m), zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 sierpnia 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826 ze zm.). Nałożono na inwestora warunek prowadzenia ruchu kołowego pojazdów wyłącznie w porze dziennej tj. w godz. 6.00-22.00 oraz obowiązek przeprowadzenia kontrolnych pomiarów poziomu hałasu na granicy terenu, do którego posiada tytuł prawny, przy czym ich wyniki mają być przedstawione właściwym organom ochrony środowiska oraz wykorzystane do opracowania analizy porealizacyjnej w zakresie ochrony przed hałasem.

Na terenie planowanego przedsięwzięcia będą wytwarzane zarówno odpady niebezpieczne jak i inne niż niebezpieczne. Wytwarzane odpady niebezpieczne nie będą magazynowane w obrębie przedmiotowego przedsięwzięcia i w związku z tym zobowiązano Inwestora do ich bezpośredniego przekazywania do odzysku lub unieszkodliwiania wyspecjalizowanym podmiotom posiadającym zezwolenia na gospodarowanie odpadami.

Przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza obszarami wymagającymi specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk przyrodniczych, objętych ochroną na podstawie stawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, ze zm.). Najbliżej zlokalizowanym obszarem chronionym jest projektowany obszar Natura 2000 [...], oddalony o kilka kilometrów od przedmiotowej inwestycji. Organ I instancji wskazał, że nie przewiduje się negatywnego oddziaływania inwestycji na ww. obszar Natura 2000 oraz na inne obszary chronione. Nie przewiduje się także transgranicznego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. W ocenie organu I instancji jeśli spełnione będą warunki ustalone w raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz w niniejszej decyzji, realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska określonych w przepisach.

Organ I instancji wskazał, że charakter planowanej inwestycji jest zgodny z obowiązującym na obszarze inwestycji miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (Uchwała [...]), w którym przedmiotowa działka nr [...] została przeznaczona na tereny infrastruktury technicznej – gospodarowanie odpadami.

Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ I instancji zwięźle przedstawił udział społeczeństwa i organizacji ekologicznej w przedmiotowym postępowaniu oraz sposób uwzględniania zgłoszonych w tym trybie uwag i wniosków.

Od opisanej decyzji odwołanie złożyło Stowarzyszenie [...] (dalej: "Stowarzyszenie"), wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz wydanie decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji ww. przedsięwzięcia, względnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jednocześnie odwołujące się Stowarzyszenie zaskarżyło, na podstawie art. 142 k.p.a. postanowienie RDOŚ z dnia [...] marca 2010 r. uzgadniające warunki inwestycji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś., poprzez brak spełnienia przez raport wymogu dotyczącego opisu przewidywanych znaczących oddziaływań skumulowanych przedsięwzięcia. W ocenie Stowarzyszenia planowana inwestycja stanowi modernizację istniejącej oczyszczalni ścieków, gdyż – będąc realizowaną na terenie oczyszczalni – jest z nią powiązana technologicznie, a jednym z elementów realizacji inwestycji ma być zamknięcie istniejących na terenie oczyszczalni komór w celu zaadoptowania ich do pełnienia funkcji zbiorników akumulacyjnych masy perforacyjnej. Skoro planowana inwestycja będzie powiązana technologicznie z istniejącą oczyszczalnią ścieków, to brak opisu skumulowanych oddziaływań na środowisko w raporcie stanowi brak uniemożliwiający wydanie przedmiotowej decyzji. Jako uchybienie organu I instancji uznano również wydanie decyzji z pominięciem rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa. Nadto w zaskarżonej decyzji błędnie określono rodzaj inwestycji – jako rodzaj przedsięwzięcia winna być wskazana nie biogazownia (lub nie tylko biogazownia), lecz instalacja do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne przy zastosowaniu procesów termicznych, czym naruszono art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a u.u.i.ś.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył odnośne przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz wskazał, że zarówno wniosek inwestora, jak i przedstawiony raport spełniają kryteria określone w tych przepisach. W ocenie organu odwoławczego, biorąc pod uwagę opinie i uzgodnienia dokonane przez organ I instancji, należało uzgodnić środowiskowe warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że fakt, iż planowane przedsięwzięcie ma wykorzystywać produkty z oczyszczalni ścieków i jest zlokalizowane na terenie oczyszczalni nie oznacza, że jest powiązane technologicznie, a tym samym, że należy ocenić skumulowane oddziaływanie oczyszczalni i biogazowni. W świetle § 4 Rozporządzenia RM najważniejszym elementem wpływającym na ocenę czy należy oceniać dane przedsięwzięcie w powiązaniu z innym, już istniejącym, jest tożsamość parametrów i rodzaju przedsięwzięcia. Z charakterystyki przedsięwzięcia wynika, iż rodzaj inwestycji i parametry nie są tożsame z rodzajem i parametrami oczyszczalni ścieków. Wskazuje na to nie tylko proces technologiczny odbywający się w oczyszczalni ścieków ale także fakt, iż biogazownia nie może być uznana za oczyszczalnię. Zdaniem Kolegium nietrafny jest też zarzut błędnej kwalifikacji przez organ I instancji rodzaju inwestycji, skoro w sentencji decyzji Burmistrz powołał się na § 2 Rozporządzenia RM, a w jej uzasadnieniu wskazał na pkt 40 ww. paragrafu. Natomiast to, w jaki sposób inwestor nazwie swoją inwestycję, nie ma żadnego znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż organy administracji oceniają przedsięwzięcie według informacji wynikających z karty informacyjnej, charakterystyki przedsięwzięcia i oceny oddziaływania na środowisko, a nie według nazwy. Odnosząc się do zaskarżonego postanowienia RDOŚ Kolegium wskazało, że zostało ono wydane zgodnie z prawem i brak podstaw do jego uchylenia, gdyż zawiera wszystkie elementy wymagane przez k.p.a., a przede wszystkim własną ocenę przedsięwzięcia dokonaną przez organ uzgadniający wraz z uzasadnieniem stanowiska.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Stowarzyszenie wniosło o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, zarzucając organom administracji naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 66 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś., a ponadto, w treści uzasadnienia skargi podnosząc zarzut naruszenia art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. Stowarzyszenie wskazało, że w całości podtrzymuje argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreśliło, że przedłożony przez inwestora raport w najmniejszym nawet zakresie nie odnosi się do kwestii potencjalnych oddziaływań skumulowanych i nawet nie zawiera stwierdzenia negującego możliwość ich występowania. Przywołany w tym kontekście przez Kolegium przepis § 4 Rozporządzenia RM dotyczy zasad kwalifikowania przedsięwzięć do sporządzenia raportu, a nie zawartości samego raportu, bo tę określa art. 66 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś. Kolegium jest organem merytorycznym, a mimo to nie wykonało obowiązku wyjaśnienia, czy istniejąca oczyszczalnia ścieków i projektowane przedsięwzięcie będą oddziaływać (np. w zakresie emisji hałasu) łącznie na środowisko. Ponadto skarżący powtórzył, zawartą w odwołaniu, argumentację dotyczącą zarzutów nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej oraz wprowadzającego w błąd określenia nazwy planowanego przedsięwzięcia w informacjach kierowanych do społeczeństwa.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. pełnomocnik uczestnika postępowania, [...] (inwestor), wniósł o odrzucenie skargi, jako wniesionej przez organizacje społeczna, która nie jest uprawniona do występowania w charakterze strony w niniejszym postępowaniu, a na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku – o oddalenie skargi. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi uczestnik podniósł, że skarżące Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem regionalnym, co wynika wprost z dosłownego brzmienia jego nazwy oraz z "pierwszoplanowego statutowego celu" tego stowarzyszenia, jakim jest "dbanie na rzecz zrównoważonego rozwoju regionu". Odnośnie zaś ewentualnego wniosku o oddalenie skargi uczestnik stwierdził, że, jego zdaniem, żaden z zarzutów skargi nie jest zasadny i nie istnieją jakiekolwiek przesłanki uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji. Stawiając wymienione zarzuty skarżący wykazał się niezrozumieniem materii, której dotyczy zaskarżona decyzja. W szczególności błędny jest pogląd skarżącego, że planowana inwestycja stanowi modernizację lub rozbudowę istniejącej oczyszczalni, a także aby istniała potrzeba sporządzania i uwzględniania w zaskarżonej decyzji kwestii skumulowanych oddziaływań na środowisko. Zdaniem uczestnika nie istnieje jakakolwiek kumulacja takich oddziaływań, gdyż planowana inwestycja nie jest tożsama co do przedmiotu działalności, ani co do jakichkolwiek parametrów, z oczyszczalnią ścieków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie mogła się ostać, aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, Nr 1270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy wszakże ustosunkować się do wniosku o odrzucenie skargi zgłoszonego w piśmie uczestnika postępowania, [...], w oparciu o zarzut, iż skarżące Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem regionalnym, o zasięgu działania ograniczonym do regionu [...] i nie obejmującym miejscowości [...]. W ocenie Sądu powyższy zarzut jest nietrafny, a sam wniosek bezzasadny, już choćby z tej przyczyny, że, jak wynika z § 2 Statutu Stowarzyszenia (k. 161 akt adm. I inst.), terenem działania Stowarzyszenia jest obszar Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto Stowarzyszenie posiada na terenie [...] swoje Koło Terenowe utworzone uchwałą Zarządu z dnia [...] lipca 2009 r. (k. 162 akt adm. I inst.). Wprawdzie w dwóch podpunktach § 7 ust. 1 Statutu ustalającego cele Stowarzyszenia pojawia się określenie "region" (lit. a) tudzież "region działania stowarzyszenia" (lit. g), jednak bez precyzowania, o jaki region chodzi, a w szczególności bez zawężania tych pojęć tylko do regionu [...]. Wobec powyższego sama nazwa Stowarzyszenia ("...[...]") nie stanowi, w ocenie Sądu, wystarczającej podstawy do wniosku, iż jest ono stowarzyszeniem regionalnym nie obejmującym zakresem swego działania terenu [...]. Bezsprzecznie zaś statutowym celem tej organizacji jest ochrona środowiska (por. § 7 ust. 1 i 2 Statutu), a więc spełnione zostały przesłanki do uznania Stowarzyszenia za "organizację ekologiczną" w rozumieniu art. 44 u.u.i.ś. w zw. z art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.).

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy zauważyć, że RDOŚ w toku prowadzonej przez siebie procedury uzgodnieniowej warunków przedmiotowej inwestycji "wymógł" na inwestorze liczne zmiany i uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w stosunku do jego pierwotnej wersji z marca 2009 r. Jak bowiem wynika z uzasadnienia postanowienia RDOŚ z dnia [...] marca 2010 r. uzgadniającego realizację tego przedsięwzięcia, inwestor kilkukrotnie składał temu organowi stosowne wyjaśnienia oraz uzupełnienia do raportu (m.in. w dniach: 3 sierpnia 2009 r., 9 września 2009 r., 2 października 2009 r.), a także jego teksty skonsolidowane ("jednolite") uwzględniające kolejne uzupełnienia (m.in. w dniach: 13 października 2009 r., 13 listopada 2009 r., 22 września 2009 r. – wersja "ostatecznie uzupełniona", po czym jeszcze wpłynęło pismo inwestora z dnia 1 lutego 2010 r. z załączonym uzupełnieniem do raportu przedstawiającym dodatkowy wariant przedsięwzięcia polegający na wyłączeniu stosowania odpadów poubojowych, a potem jeszcze pismo inwestora z[...] marca 2010 r. deklarującego, iż nie będzie stosować również odchodów norek jako substratu do produkcji biogazu) – k. 311 akt adm. I inst.

Tymczasem w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych organu I instancji (Burmistrza) nie ma żadnego z powyższych dokumentów uzupełniających lub konsolidujących raport – jest tylko raport w wersji pierwotnej (z marca 2009 r.) oraz ww. pisma inwestora z dnia 1 lutego 2010 r. i z dnia 4 marca 2010 r. (kopia), dotyczące wariantu przedsięwzięcia bez odpadów pochodzenia zwierzęcego. Oznacza to, że wbrew dyspozycji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., organ ten, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, orzekał w istocie na podstawie niepełnego, a co za tym idzie także niewyczerpująco rozpatrzonego materiału dowodowego istotnego dla sprawy – bo w szczególności bez ostatecznej (zaktualizowanej i uzupełnionej) wersji raportu, czyli dokumentu, mającego najbardziej doniosłe znaczenie i stanowiącego najistotniejszy dowód w przeprowadzaniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko [por. B. Rakoczy, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Komentarz, Warszawa 2010, s. 187].

Z uwagi na powyższe uchybienia doszło zarazem do naruszenia art. 61 ust. 2 u.u.i.ś., z którego wynika, że to organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – a więc w niniejszej sprawie Burmistrz, a nie RDOŚ, który w tym przypadku jest jedynie organem uzgadniającym – przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Istotnym elementem tej oceny jest zaś weryfikacja raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (zob. art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. b u.u.i.ś.). Nie sposób wywiązać się należycie z tego obowiązku nie dysponując ostateczną wersją raportu.

Z tego samego powodu Burmistrz uchybił również obowiązkowi należytego rozpatrzenia i weryfikacji uzgodnień dokonanych przez RDOŚ. Obowiązek taki wynika z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret drugie u.u.i.ś., gdyż przepis ten nakłada na organ I instancji obowiązek zamieszczenia w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnione m.in. uzgodnienia RDOŚ. Jest jasne, że taka informacja musi zostać poprzedzona stosowną, prawidłowo przeprowadzoną analizą uzgodnień, zaś taka analiza nie jest możliwa bez dysponowania przez organ I instancji aktualnym, pełnym zakresem raportu oraz wyjaśnień przedstawionych RDOŚ przez inwestora.

Z akt administracyjnych sprawy nie wynika również, aby uzupełniona, ostateczna wersja raportu przekazana została do zaopiniowania Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu, zobowiązanemu wydać w niniejszej sprawie opinię (sanitarną). W aktach znajdują się dwie takie opinie tego organu: z dnia 21 kwietnia 2009 r. (k. 66) oraz z dnia 17 lutego 2010 r. (k. 300), przy czym pierwsza z nich została wydana w oparciu o przekazany przez Burmistrza raport w wersji pierwotnej (k. 61), a druga – na podstawie przekazanego przez Burmistrza pisma inwestora z dnia 1 lutego 2010 r. z opisem nowego wariantu realizacji przedsięwzięcia (k. 208). Powyższe oznacza, że nienależycie przeprowadzony został również proces opiniowania warunków realizacji przedsięwzięcia przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Skoro bowiem przepis art. 77 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. wymaga, aby organ występujący o opinię przedłożył organowi opiniującemu raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, to jest oczywistym wniosek, że chodzi tu o raport zaktualizowany (w wersji ostatecznej), i że prawidłowe zaopiniowanie może nastąpić tyko na podstawie takiego raportu.

Z akt sprawy nie wynika również, aby Kolegium kontrolując, w ramach rozpatrywania odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, także postanowienie uzgadniające RDOŚ dysponował aktami postępowania uzgodnieniowego przeprowadzonego przez ten ostatni organ. Oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności, statuowanej w art. 15 k.p.a., oraz przepisów art. 136 a contrario w zw. z art. 144 k.p.a., z których wynika, że dokonując kontroli instancyjnej organ odwoławczy przede wszystkim opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy przez organ I instancji, co oznacza, że powinien tymi aktami w toku kontroli fizycznie dysponować.

Powyższe uchybienia w sposób oczywisty mogły mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż nie sposób wykluczyć, że znajomość pełnej, ostatecznej wersji raportu doprowadziłaby Burmistrza, organ opiniujący lub organ odwoławczy do podjęcia rozstrzygnięć odmiennych od zapadłych w sprawie.

Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów skargi należy stwierdzić, co następuje.

Odnośnie zarzutu w kwestii braku oceny skumulowanych oddziaływań, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś., Sąd zauważa, że raport, wbrew twierdzeniom skargi, zawiera generalną negatywną konkluzję odnośnie braku "znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko" (s. 79 raportu), co w kontekście brzmienia przywołanego przepisu może być interpretowane jako oświadczenie inwestora także co do braku oddziaływań skumulowanych. Ponadto godzi się podkreślić, że, jak wynika z akt sprawy, kwestia istnienia, bądź nie, oddziaływań skumulowanych była przedmiotem zainteresowania RDOŚ, który w skierowanym do inwestora piśmie z dnia 29 czerwca 2009 r. (k. 94) wskazał, że w uzupełnianym raporcie, z zakresu ochrony przed hałasem, należy m.in. "uwzględnić skumulowane oddziaływanie planowanej inwestycji z oddziaływaniem innych przedsięwzięć na tym terenie" (pkt 3 pisma RDOŚ). Nie wykluczone zatem, że kwestia ta została już wówczas dostatecznie przez inwestora wyjaśniona, skoro RDOŚ w kolejnym swym piśmie do inwestora, datowanym na dzień 18 sierpnia 2009 r. (k. 169), o wyjaśnienie tej kwestii już nie monitował. Uzupełniając materiał dowody w toku ponownego rozpatrywania sprawy organ winien tę supozycję zweryfikować.

Za nietrafny należy uznać zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia w toku postępowania rozprawy otwartej dla społeczeństwa. Art. 36 u.u.i.ś. pozostawia bowiem tę kwestię całkowicie uznaniu organu. W doktrynie wskazuje się, że przywołany przepis jest bardziej "liberalny" niż art. 89 k.p.a., gdyż nie wymaga od organu przeprowadzenia rozprawy nawet w przypadku ziszczenia się przesłanek, o których mowa w tym ostatnim przepisie (tak B. Rakoczy, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku..., Warszawa 2010, s. 106–107). Ponadto, w ocenie Sądu, powyższe i tak nie mogło wywrzeć istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż udział społeczeństwa w niniejszym postępowaniu został zapewniony w dostatecznym stopniu.

Również zarzut skargi dotyczący nieprawidłowości w informowaniu społeczeństwa poprzez posłużenie się przez organ I instancji w urzędowych obwieszczeniach nazwą przedsięwzięcia nadaną przez inwestora, która, w ocenie skarżącej, wprowadzała w błąd co do rzeczywistego charakteru inwestycji, jest nietrafny. W ocenie Sądu taki zarzut mógłby odnieść skutek jedynie w przypadku, gdyby owa nazwa pozostawała w całkowitym oderwaniu od przedmiotu oznaczonego nią przedsięwzięcia doprowadzając w ten sposób do usunięcia rzeczonego przedsięwzięcia z orbity zainteresowania czynnika społecznego. Tymczasem w niniejszej sprawie o całkowitej nieadekwatności nazwy inwestycji mówić nie sposób (paradoksalnie, wraz ze zmianą wariantu realizacji przedsięwzięcia, polegającą na rezygnacji przez inwestora z substratów poubojowych i odchodów norek, nazwa ta jeszcze zyskała na adekwatności). Ponadto fakt ten nie wpłynął negatywnie na udział społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu, który to udział, jak wynika z akt sprawy, był rzeczywisty i efektywny. Należy ponadto zauważyć, że, jak wskazuje się w doktrynie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska może realizować się w dwóch formach: bądź przez zgłoszenie przez każdego uwag i wniosków, bądź przez uprawnienia organizacji ekologicznej (tak B. Rakoczy, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku..., Warszawa 2010, s. 117). W niniejszej sprawie nie ulega zaś wątpliwości, że skarżące Stowarzyszenie, uczestnicząc aktywnie w postępowaniu, było dobrze zorientowane w charakterze planowanej inwestycji. Godna podkreślenia jest także efektywność konsultacji społecznych w niniejszej sprawie – wszak to w dużej mierze dzięki nim inwestor istotnie zmodyfikował pierwotny wariant przedsięwzięcia, rezygnując ostatecznie z korzystania z substratu w postaci odpadów poubojowych i odchodów norek. Wobec tego także zarzut naruszenia art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a u.u.i.ś., zgłoszony przez skarżącą w kontekście uchybienia procedurze udziału społeczeństwa w niniejszym postępowaniu, okazał się bezzasadny.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W pkt 2 sentencji Sąd, na podstawie art. 152 p.p.s.a., określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, co oznacza, że nie wywołuje ona skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny (tak trafnie wyrok NSA z dnia 29.07.2004 r., OSK 591/04, ONSAiWSA 2004/2/32). O kosztach (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżące Stowarzyszenie koszt wpisu (200 zł), wynagrodzenie reprezentującego Stowarzyszenie radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) w wysokości 240 zł oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa dla ww. pełnomocnika (17 zł).

Ponownie rozpatrując sprawę Kolegium, uwzględniając powyższe uwagi, uzupełni materiał dowodowy sprawy, zwłaszcza w zakresie kolejnych wersji raportu oraz wyjaśnień składanych przez inwestora w toku postępowania uzgadniającego przed RDOŚ. Dysponując pełną, ostateczną wersją raportu przedstawi ją do zaopiniowania Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu, a następnie, w oparciu o uzupełniony materiał dowody, dokona weryfikacji uzyskanej opinii sanitarnej i powtórnej weryfikacji wydanego uprzednio przez RDOŚ postanowienia uzgadniającego. W zależności od wyniku tej weryfikacji podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu tak poruczony zakres uzupełniającego postępowania wyjaśniającego – zwłaszcza wobec nowego brzmienia art. 138 § 2 k.p.a. ustalonego przez art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6 poz. 18) – mieści się w ramach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a.