Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 564/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Zasądzono zwrot wpisu sądowego
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 58-59
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 79 ust. 7.
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. D., E. D. i K. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącym: A. D., E. D. i K. B. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej przez A. D., E. D. i K. B., wspólników spółki "A" s.c. A. D., E. D. i K. B. z siedzibą w [...] - reprezentowanych przez adwokata D. R., jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 września 2015 r., nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do złożenia ww. wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia 10 grudnia 2014 r. Starosta Oleski wypowiedział skarżącym dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w [...] i oznaczonej jako działki: nr a i nr b z k.m. [...], o łącznej powierzchni 2,0602 ha. Organ zaproponował współużytkownikom wieczystym przyjęcie z dniem 1 stycznia 2015 r., nowej opłaty rocznej w wysokości 6 505,00 zł, co stanowi 1% aktualnej wartości rynkowej tej nieruchomości, oszacowanej przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę 650 500,00 zł. Poinformował również o możliwości zapoznania się z treścią operatu szacunkowego w siedzibie Starostwa Powiatowego w Oleśnie oraz o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Wypowiedzenie to doręczone zostało skutecznie skarżącym w dniu 12 grudnia 2014 r.

Pismem z dnia 11 stycznia 2015 r. (nadanym w dniu 13 stycznia 2015 r.) skarżący wnieśli do SKO w Opolu o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu współużytkowania wieczystego omawianej nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona.

Podczas rozprawy przed Kolegium w dniu 21 września 2015 r., dotyczącej rozpatrzenia wniosku - pisma z dnia 11 stycznia 2015 r. - o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, pełnomocnik skarżących wniósł prośbę o przywrócenie 30-dniowego terminu do złożenia wniosku. Oświadczył jednocześnie, że "nie zna okoliczności, które usprawiedliwiałyby wniesienie wniosku po terminie."

Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 21 września 2015 r. Kolegium postanowiło odmówić przywrócenia terminu do wniesienia wniosku. W uzasadnieniu postanowienia organ w pierwszej kolejności podniósł, że wniosek współużytkowników wieczystych w przedmiocie ustalenia, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu współużytkowania wieczystego jest nieuzasadnione, złożony został z uchybieniem ustawowego terminu. Zgodnie z art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo uzasadniona w innej wysokości. W myśl art. 79 ust. 7 ustawy, do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń, a także przepisy o opłatach i kosztach. Przywołując brzmienie art. 57 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm. - zwanej: K.p.a.), organ wyjaśnił, że w tym przypadku 30-dniowy termin do złożenia wniosku do Kolegium upływał 11 stycznia 2015 r., w dniu ustawowo wolnym od pracy, tj. w niedzielę, zatem w tej sytuacji, za ostatni dzień terminu należało przyjąć dzień 12 stycznia 2015 r., jako najbliższy następny dzień powszedni. Tymczasem omawiany wniosek złożony został w Urzędzie Pocztowym [...] 13 stycznia 2015 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Organ dodał, że przepisy K.p.a. przewidują instytucję przywrócenia terminu dla podjęcia przez stronę czynności procesowych, w tym wniesienia przez nią wniosku. Wskazując na regulacje art. 58 § 1 i 2 K.p.a. organ wyjaśnił, iż samo wniesienie prośby przez stronę nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia przez organ uchybionego terminu. Warunkiem koniecznym jest uprawdopodobnienie, że okoliczności implikujące naruszenie terminu do dokonania czynności procesowej nie są przez nią zawinione. Ponieważ kryterium to wiąże się ściśle z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przez stronę przy prowadzeniu własnych spraw, o braku winy mówi się wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Kolegium, wnioskodawcy natomiast nie uwiarygodnili swojej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, jaką było złożenie wniosku w terminie. Co więcej, nawet nie podjęli próby uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy, co uzasadniałoby prośbę o jego przywrócenie. Ponadto organ dostrzegł, że uchybili oni również 7-dniowemu terminowi do wniesienia omawianej prośby.

W skardze wniesionej na powyższe postanowienie, skarżący - nadal reprezentowani przez pełnomocnika, domagali się uchylenia postanowienia w całości i przekazania sprawy skarżonemu organowi do ponownego rozpoznania. Wnieśli również o zasądzenie solidarnie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a., polegającego na zaniechaniu przez organ zwrócenia się do skarżących z żądaniem doprecyzowania treści pisma z dnia 11 stycznia 2015 r. i wskazania, czy stanowi ono wniosek o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu skargi argumentowano, iż w dniu złożenia przez skarżących wniosku o ustalenie, iż oplata za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona, tj. w dniu 12 stycznia 2015 r., nie mieli oni świadomości, iż wniosek ten jest spóźniony. Na rozprawie w dniu 21 września 2015 r., w toku dokonywanej przez organ kontroli warunków formalnych wniosku, między innymi pod kątem dochowania terminu do jego wniesienia, okazało się, iż skarżący złożyli ten wniosek jeden dzień po upływie przepisanego terminu. Stąd pełnomocnik skarżących w reakcji na tę wiadomość natychmiast złożył wniosek o przywrócenie terminu, stwierdzając, iż nie są mu znane przyczyny uchybienia terminu przez skarżących, albowiem w dniu, w którym złożyli oni do Kolegium wniosek działali samodzielnie i nie korzystali z pomocy fachowego pełnomocnika. Dokonując czynności działali w subiektywnym przeświadczeniu, iż "robią to w terminie", stąd za błędne uznali twierdzenie Kolegium, że uchybili 7-dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, bowiem termin do złożenia rzeczonego wniosku otworzył się w dniu 21 września 2015 r. Na tę okoliczność przywołano wyrok NSA z dnia 24 marca 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 1664/98. Ponadto, skarżący w dniu 12 stycznia 2015 r. nie mieli świadomości tego, iż uchybiają terminowi do złożenia stosownego wniosku, w przeciwnym razie, składając wniosek zwróciliby się do organu z prośbą o przywrócenie terminu. Dlatego, w ocenie skarżących, niezasadne jest także stwierdzenie organu, iż zainteresowani "nie podjęli nawet próby uprawdopodobnienia przyczyn z powodu, których uchybili terminowi". Wskazując na zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) oraz zasady demokratycznego państwa prawnego oraz sprawiedliwości proceduralnej zaakcentowano, iż organy mają obowiązek odczytać żądanie strony w taki sposób, aby nie poniosła ona negatywnych konsekwencji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Opolu wniosło o jej oddalanie podtrzymując swoje stanowisko wraz z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Przy rozpatrywaniu sprawy sąd nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie zaskarżonego aktu (postanowienia/decyzji). Kognicja sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu, i co istotne, jak wynika z przepisu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 tej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. D., E. D. i K. B., wspólników spółki "A" s.c. A. D., E. D. i K. B. z siedzibą w [...], jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 września 2015 r., nr [...], o odmowie przywrócenia, na wniosek skarżących, terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. W podstawie prawnej tego orzeczenia powołano przepisy art. 79 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, w związku z art. 59 § 2 K.p.a.

W niniejszej sprawie kwestią istotną było rozważenie, czy na postanowienie Kolegium w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia ww. wniosku - przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Kontrolowane postanowienie - co należy podkreślić - zostało wydane w ramach specyficznego trybu przewidzianego w przepisach art. 78 - 80 ustawy dla spraw dotyczących aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej. To szczególne postępowanie odbywa się w ten sposób, iż organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości oraz wskazując sposób jej obliczenia i załączając informację o wartości nieruchomości oraz pouczenie o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Do doręczenia wypowiedzenia stosuje się przepisy K.p.a. Z kolei, użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od otrzymania wypowiedzenia, złożyć do właściwego samorządowego kolegium odwoławczego wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości - art. 78 ust. 2 ustawy. Natomiast zgodnie z art. 79 ust. 4 i 5 ustawy, w przypadku oddalenia wniosku obowiązuje wysokość opłaty zaoferowanej w wypowiedzeniu zmieniającym i opłata ta, podobnie jak opłata ustalona na skutek prawomocnego orzeczenia kolegium, obowiązuje począwszy od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym wypowiedziano wysokość dotychczasowej opłaty. Zatem można przyjąć, iż wskazany wyżej wniosek, kwestionujący aktualizację opłaty rocznej stanowi impuls do wszczęcia postępowania przed samorządowym kolegium odwoławczym, którego przedmiotem jest ustalenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej. Istotnym elementem toczącego się postępowania przed samorządowym kolegium odwoławczym jest to, iż na zasadzie art. 79 ust. 7 ustawy stosuje się do niego "odpowiednio" przepisy K.p.a. o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Zakres kognicji

kolegium obejmuje badanie nie tylko zasadności aktualizacji, ale także kolegium bada czy wypowiedzenie opłaty rocznej zostało dokonane prawidłowo i skutecznie, zgodnie z przepisami K.p.a. Pominięcie tych okoliczności uniemożliwiłoby m.in. ustalenie, czy rzeczywiście doszło do wypowiedzenia, jak również czy wniosek, o którym mowa w art. 78 ust. 2 ustawy, został złożony w terminie.

Z uwagi na specyfikę opisanego postępowania przed kolegium dostrzec trzeba, że zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy, właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia kolegium. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z przekazaniem sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości zastępuje pozew (ust. 2). W razie wniesienia sprzeciwu w terminie orzeczenie traci moc (ust. 3). Sąd powszechny samodzielnie, ponownie rozstrzyga spór o zasadność dokonanej aktualizacji opłaty rocznej. Po przeprowadzeniu postępowania ocenia skuteczność wypowiedzenia dotychczasowej stawki opłaty i ustala ją w sposób wiążący dla stron umowy o użytkowanie wieczyste. Sąd powszechny jest uprawniony do stwierdzenia, że opłaty winny być ustalone w innej wysokości niż wysokość określona w orzeczeniu kolegium (zob. wyroki Sądu Apelacyjnego w Warszawie: z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I ACa 396/13, LEX nr 1344271; z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt I ACa 1044/10, LEX nr 1483861; postanowienie NSA z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 408/13, LEX nr 1302760).

Z powyższego wynika, iż postępowanie o aktualizację opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przebiega w dwóch fazach. W pierwszym etapie, postępowanie to jest prowadzone przed samorządowym kolegium odwoławczym, w drugim zaś (jeśli do niego dojdzie) - toczy się przed sądem powszechnym, w drodze procesu cywilnego. Przy czym, co jest istotne, sąd powszechny nie jest uprawniony do kontroli legalności orzeczeń kolegium, bowiem posiada kompetencję samoistną (formalną i merytoryczną) do zbadania sprawy zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w jej całokształcie, a zatem także do oceny prawidłowości doręczeń i zachowania terminów do dokonania poszczególnych czynności postępowania toczącego się przed kolegium.

Nie ulega wątpliwości, że użytkowanie wieczyste jest instytucją prawa cywilnego, a spory z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste są sporami cywilnoprawnymi, których celem jest ustalenie wysokości należności pieniężnej. Stąd postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym, o którym mowa w art. 78 i 79 ustawy, jest niezbędnym etapem poprzedzającym przeniesienie sporu przed sąd powszechny. Wprawdzie, w postępowaniu przed samorządowym kolegium odwoławczym stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. (o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu), lecz z faktu tego nie można wywieść, że sprawa aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego staje się przez odpowiednie stosowanie wskazanych przepisów sprawą administracyjną. Nadal pozostaje sprawą cywilną, jak podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1457/10, LEX nr 1082652.

Uwzględniając poczynione rozważania prawne stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie, na podstawie art. 79 ust. 7 ustawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu posiadało kompetencję do zastosowania odpowiednio przepisów K.p.a. dotyczących terminów, a więc także i tych odnoszących się do wniosku w kwestii przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Sprawa taka - o przywrócenie terminu - o charakterze wpadkowym, na gruncie szczególnego postępowania przed samorządowym kolegium odwoławczym, czyli organem administracji publicznej, oznacza, że mamy do czynienia z zagadnieniem formalnym, opartym na przepisach art. 58 i 59 K.p.a., ale dotyczącym sprawy cywilnej i stanowi tylko jedną z faz procedury o ustalenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Wydanie rozstrzygnięcia w kwestii przywrócenia terminu nie ma jednak wpływu na możliwość wydania w trakcie takiej procedury orzeczenia kończącego postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym w przedmiocie samego wniosku o uznanie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, jak również zaistnienia potencjalnej możliwości rozstrzygnięcia sporu odnoszącego się do cywilnego stosunku prawnego przed sądem powszechnym, w wyniku wniesienia sprzeciwu. W takiej sytuacji sąd powszechny nie ma kompetencji do oceny legalności orzeczeń samorządowego kolegium odwoławczego (tych wpadkowych, jak i kończących), jednakże jest uprawniony - jeśli skarżący złoży sprzeciw od orzeczenia w przedmiocie samego wiosku o uznanie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona - do oceny terminowości wniesienia wniosku, bowiem tylko wniosek złożony w terminie jest warunkiem uznania, że został wniesiony skutecznie (zob. wyrok NSA z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt I OSK 2227/14, LEX nr 1551062; wyrok SA w Łodzi z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt I Aca 464/13, LEX nr 1383497).

Raz jeszcze powtórzyć przyjdzie, że przepis art. 79 ust. 7 ustawy wskazuje na odpowiednie stosowanie niektórych instytucji prawnych uregulowanych w K.p.a., zatem mając na uwadze cywilny charakter sprawy dotyczącej aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, należy przyjąć, że wydawane w tym trybie orzeczenia nie są orzeczeniami podejmowanymi w postępowaniu administracyjnym, o których stanowi przepis art. 3 P.p.s.a. Dodatkowo, wyłączenie przepisów dotyczących odwołań i zażaleń z zakresu odesłania przewidzianego w art. 79 ust. 7 ustawy sprawia, że postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym w sprawie aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, w tym postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wniosku zasadniczego o ustalenie aktualizacji opłaty, nie podlegają zaskarżeniu, co wyklucza także wniesienie skargi do sądu administracyjnego, dopuszczalnej po wyczerpaniu środków zaskarżenia (art. 52 P.p.s.a.).

Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd orzekał w oparciu o przekazane akta przez Kolegium, to nie sposób było nie zauważyć, że wydane postanowienie o odmowie przywrócenia terminu tamuje skarżącym możliwość przekazania sprawy na drogę postępowania przed sądem powszechnym. To postępowanie bowiem wszczyna się sprzeciwem od merytorycznego orzeczenia, od wydania którego Kolegium się uchyliło zaskarżonym postanowieniem. Niemniej jednak, w rozwiązaniu takiej sytuacji pomocna może okazać się uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2013 r., sygn. akt I OPS 12/13, w której wskazano, iż w sprawie wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości można wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) samorządowego kolegium odwoławczego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 50 § 1 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 184 Konstytucji. W ocenie NSA, bezczynnością jest również wydanie takiego rozstrzygnięcia, które skutecznie tamuje stronie drogę do skierowania wniosku na drogę postępowania przed sądem powszechnym.

Reasumując, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, zaskarżone postanowienie o odmowie przewrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo uzasadniona w innej wysokości nie jest aktem wydanym w postępowaniu w sprawie administracyjnej, podlegającym kognicji sądu administracyjnego. Bezsprzecznie, kwestie związane z użytkowaniem wieczystym mają charakter umowny, cywilnoprawny. Stąd też sprawy dotyczące aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego gruntu również posiadają charakter spraw cywilnych, a tego faktu nie zmienia okoliczność uregulowanego etapu postępowania w sprawie, zastrzeżonego dla samorządowego kolegium odwoławczego, przed którym - wyłącznie "odpowiednio" - stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W konkluzji odnotować też przyjdzie, że Sąd w niniejszym składzie dostrzega, że we wcześniejszym orzecznictwie występowały także odmienne stanowiska w tej materii, jednak tego odmiennego zapatrywania Sąd nie podziela, które nie jest podzielane również w nowszym orzecznictwie (zob. postanowienia: NSA z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt I OSK 2227/14, LEX nr 1551062; WSA w Łodzi z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 258/14, LEX nr 1584829; WSA w Gdańsku z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 760/14, LEX nr 1564241; WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 380/14, LEX nr 1581905; WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 173/14, LEX nr 1490738).

Wobec powyższego skarga podlega odrzuceniu, ponieważ nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia na mocy art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. a.