Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 1009/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 727
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 343 poz 51 art. 13
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych  z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (wersja ujednolicona)
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 67, art. 78 ust. 1 i 3, art. 201 ust. 2, art. 220 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. spraw ze skarg P. M. na decyzje Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 13 października 2014 r. nr [...], z dnia 13 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi decyzjami z dnia 13 października 2014 r. (nr [...]; nr [...]) Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 11 lipca 2014 r. (nr [...]; nr [...]), którymi organ orzekł o pochodzeniu towaru objętego zgłoszeniami celnymi z dnia 20 września 2011 r. i 26 września 2011 r., określił stawki ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 62,9 % z dodatkowym kodem TARIC - B999 oraz niezaksięgowane kwoty należności celnych podlegające retrospektywnemu zaksięgowaniu.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia 11 lipca 2014 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił dla towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 20 września 2011 r., nr [...]:

1. kraj pochodzenia - Chiny;

2. stawkę ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 62,9 %, z dodatkowym kodem TARIC - B999;

3. niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 53.352 zł;

4. odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne od kwoty wskazanej w pkt 3.

Zaś decyzją z dnia 11 lipca 2014 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił dla towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 26 września 2011 r., nr OGL [...]:

1. kraj pochodzenia - Chiny;

2. stawkę ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 62,9 %, z dodatkowym kodem TARIC - B999;

3. niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 58.746 zł;

4. odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne od kwoty wskazanej w pkt 3.

W podstawie prawnej rozstrzygnięć wskazano art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749. ze zm.), art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 727 ze zm.), art. 20 ust. 1, ust. 3 lit. g, art. 67, art. 78 ust. 1 i 3, art. 201 ust. 2, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE z 1992 r. L 302 ze zm.) - dalej: "WKC", rozporządzenie Komisji (UE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE z 2010 r. L 284), rozporządzenie Komisji (UE) nr 138/2011 z 16 lutego 2011 r. nakładającego tymczasowe cło antydumpingowe na przywóz niektórych tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. L 43/9 z dnia 17 lutego 2011 r.), art. 1 ust. 1, ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. L 204/1 z dnia 9 sierpnia 2011 r.).

Organ odwoławczy wskazał, że w dniach 20 września 2011 r. i 26 września 2011 r. [...] Sp. z o.o., działając jako przedstawiciel bezpośredni w imieniu P. M. - prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Malezji towar w postaci białej siatki z włókna szklanego o wielkości oczka powyżej 1,8 mm oraz wadze powyżej 35 g/m2 do zewnętrznych zespolonych systemów ocieplania budynków, który zaklasyfikowała do kodu 7019 59 00 10.

Eksporterem towaru w/g załączonych dokumentów była firma [...] z Malezji.

Zgłoszenia celne do wnioskowanych procedur zostały przyjęte

i zarejestrowane pod numerami: [...], [...].

Obejmując towar przedmiotową procedurą, Strona jako kraj wysyłki i pochodzenia towarów zadeklarowała Malezję. Wysokość należności celnych (A00) określona została dla zgłoszenia: nr [...] w kwocie 2.969 zł, a dla zgłoszenia nr [...] w wysokości 3.269 zł z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej w wysokości 3,5 % na podstawie świadectw pochodzenia FORM A odpowiednio nr [...] oraz nr [...].

W związku informacjami o możliwości obchodzenia ceł antydumpingowych nałożonych na przywóz tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych, pochodzących z Chin poprzez dokonywanie importu tych wyrobów z krajów nieobjętych cłami antydumpingowymi, organ zwrócił się do malezyjskich władz celnych o weryfikację świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] i [...] dotyczącego towaru objętego zgłoszeniem celnym.

Powyższe stanowiło dla Naczelnika Urzędu Celnego podstawę do wydania decyzji z dnia 15 kwietnia 2013 r. ([...], [...], [...],[...]), którymi organ: określił dla towaru objętego ww. zgłoszeniami celnymi stawkę celną erga omnes w wysokości 7 %; określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych (A00) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości dla zgłoszenia nr [...] - 2.968 zł, zaś dla zgłoszenia nr [...] - 3.269 zł, określił podatek od towarów i usług odpowiednio dla zgłoszenia nr [...] w wysokości - 20.874 zł, a dla zgłoszenia nr [...] - w kwocie 22.985 zł (w/g 23 % stawki podatku VAT) oraz orzekł o poborze odsetek wynikających z art. 37 ust. 1 a ustawy o podatku od towarów i usług, od których ostatecznie odstąpił.

W dniu 26 lipca 2013 r. do Urzędu Celnego wpłynął raport końcowy Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) nr [...] (Thor 02.05.2013 nr 11176) z przeprowadzonego dochodzenia dotyczącego eksportu chińskich tkanin siatkowych. Dochodzenie OLAF przeprowadzone zostało w związku z podejrzeniem, iż towar deklarowany jako pochodzący z Malezji, faktycznie pochodzi z Chińskiej Republiki Ludowej (dalej: Chin). Podczas misji ustalono, że tkaniny siatkowe z włókien szklanych pochodziły z Chin. Dochodzenie pozwoliło na zebranie dowodów umożliwiających państwom członkowskim Unii Europejskiej wszczęcie postępowań celem odzyskania od unijnych importerów niezapłaconych ceł konwencyjnych i antydumpingowych.

Wyniki oraz wnioski z przeprowadzonej w Malezji przez OLAF misji zawarte zostały w Raporcie końcowym nr [...] oraz w Raporcie z misji nr [...]. Ustalono, że łącznie 744 kontenery tkanin siatkowych z otwartymi oczkami z włókien szklanych, które zadeklarowano jako pochodzące z Malezji, w rzeczywistości pochodziły z Chin. Takie tkaniny siatkowe były przywożone z Chin do Strefy Wolnego Handlu w Porcie Klang i po przeładunku były wysyłane do Unii Europejskiej, gdzie były niepoprawnie deklarowane jako pochodzące z Malezji. Identyfikacja była możliwa na podstawie danych przekazanych przez Zarząd Portu Klang. Dodatkowe 261 kontenerów, które zostały zgłoszone przez kraje członkowskie jako import z Malezji i podejrzewane w rzeczywistości o pochodzenie z Chin, nie zostały zidentyfikowane w stosownych danych Zarządu Portu Klang. Stąd dalszym celem misji było przeprowadzenie dodatkowych dochodzeń w celu określenia pochodzenia pozostałych 261 przesyłek. Efektem był raport uzupełniający nr [...].

W związku z powyższym postanowieniami Naczelnika Urzędu Celnego

z dnia 10 czerwca 2014 r. wszczęto z urzędu postępowania w sprawie ustalenia stawek oraz wysokości należności celnych z tytułu importu objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie w/w zgłoszeń celnych.

Organ odwoławczy stwierdził, że misja OLAF ujawniła rozmiar stosowanego przez malezyjskich dostawców procederu omijania ceł antydumpingowych nałożonych na siatkę z włókna szklanego pochodzącą z Chińskiej Republiki Ludowej. Efektem końcowym misji był raport z przeprowadzonego dochodzenia nr [...] oraz raport uzupełniający nr [...].

W trakcie trwania misji OLAF dokonał zestawienia danych dotyczących tkanin siatkowych z włókien szklanych wysłanych z Chin znajdujących się w rejestrze ZB1 obejmującym towary wchodzące do FCZ w Port Klang z zagranicy z danymi zawartymi w rejestrze ZB2 zawierającym dane dotyczące towarów wychodzących ze strefy FCZ Port Klang (informacje zawarto w załączniku nr 6 do raportu OLAF nr [...]). Objęty zgłoszeniem celnym towar, został zarejestrowany w FCZ Port Klang pod kodem 702000900, jako przywieziony z Chin według deklaracji ZB1, a następnie - po przeładunku z kontenera do kontenera - wywieziony do Unii Europejskiej według ZB2. W rejestrach importowych Unii Europejskiej ten sam towar zgłoszony został do kodu 7019 59 00 10. Wprowadzenie do FCZ towaru pod zmienionym kodem towarowym i przeładunek, miał na celu nie tylko uniemożliwienie identyfikacji w przypadku kontroli, ale i spowodowanie wystawienia nowych dokumentów transportowych oraz handlowych celem ukrycia ich faktycznego pochodzenia. Należy zatem uznać, że towar stanowiący przedmiot niniejszego postępowania został wysłany z Chin do FCZ w Port Klang, a następnie po przeładowaniu wysłany do Unii Europejskiej. Przeładunek miał na celu ukrycie faktycznego pochodzenia i uniknięcie zapłaty cła antydumpingowego.

Organ odwoławczy podkreślił, że raport OLAF, ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa i jako taki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Treść takiego dokumentu nie podlega swobodnej ocenie przez organ prowadzący postępowanie dowodowe.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że organ I instancji zasadnie naliczył ostateczne cło antydumpingowe na towar odprawiony wg. przedmiotowych zgłoszeń celnych z dnia 20 września 2011r. i 26 września 2011 r.

W dniu objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu zaklasyfikowanego do kodu Taric 7019 59 00 10, pochodzącego z Chin, obowiązywało rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. L 204/1 z dnia 9 sierpnia 2011 r.).

Dla towaru objętego ww. zgłoszeniami celnymi, pochodzącymi z Chin zaklasyfikowanymi do kodu Taric 7019 59 00 10, Taryfa Celna Wspólnot Europejskich przewidywała w dacie przyjęcia zgłoszeń celnych stawkę celną erga omnes (konwencyjną) w wysokości 7 % oraz środek taryfowy w postaci cła antydumpingowego (A30) w wysokości 62,9 %, zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 791/2011.

Organ odwoławczy podniósł, że dochodzenie OLAF wykazało, iż przedmiotowy towar objęty ww. zgłoszeniami celnymi został faktycznie wysłany z Chin przez Malezję do Unii Europejskiej. W związku z tym aktem prawnym obligującym organy celne do zaksięgowania należnego cła antydumpingowego było rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r., którym Rada Unii Europejskiej zdecydowała o nałożeniu ostatecznego cła antydumpingowego (art. 1 ust. 1) i ostatecznym pobraniu tymczasowego cła (art. 2 ust. 2) nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, a nie przepisy dot. rejestracji przywozu do Unii tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Malezji, zgłaszanych lub niezgłaszanych jako pochodzące z Malezji, na które powołuje się pełnomocnik strony.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł P. M., domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji ewentualnie uchylenia zaskarżonych decyzji i przekazania spraw do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonym decyzjom zarzucił:

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że organ celny uznał, że towar został wysłany z Chin przez Malezję na obszar UE, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym wyniki dochodzenia wynikające z raportu OLAF potwierdzają, że towar został wysłany z Chin do Malezji, a następnie wysłany z Malezji na obszar UE - co jednoznacznie wyklucza, że Malezja była krajem transferu a nie wysyłki, to w konsekwencji doprowadziło do zastosowania przez organ celny nieprawidłowej podstawy prawnej tj. rozporządzenia Wykonawczego Rady UE NR 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. zamiast rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 672/2012 z dnia 16 lipca 2012 r.,

- błędne zastosowanie art. 1 ust. 1 rozporządzenia Wykonawczego Rady UE nr 791/2011 podczas gdy zastosowanie winien mieć art. 1 ust. 2 rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 672/2012 z dnia 16 lipca 2012 r.,

- naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, polegające na niewyjaśnieniu podstaw faktycznych i prawnych zastosowania rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 672/2012 z dnia 16 lipca 2012 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 791/2011, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia bowiem uniemożliwia skuteczną kontrolę instancyjną decyzji w tym brak wykładni, który z aktów winien mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu 9 listopada 2011 r. zostało wydane rozporządzenie Komisji (UE) nr 1135/2011 wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 791/2011 w odniesieniu do przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, poprzez przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji. Z treści tego rozporządzenia wynika, że podstawą wszczęcia dochodzenia był wniosek zawierający wystarczające dowody wskazujące, że środki antydumpingowe wprowadzone względem przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, są obchodzone poprzez dokonywanie przeładunku w Malezji. Z dniem wejścia w życie przedmiotowego rozporządzenia, importerzy, którzy mieli kontakty z eksporterami z Malezji powzięli informację, że obarczone wysokim ryzykiem jest sprowadzanie tego typu towarów z Malezji. Zgodnie z dyspozycją art. 2 rozporządzenia nakazano organom celnym rejestrację przywozu, która wygasa po upływie 9 miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia. Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 11 listopada 2011 r.

W dniu 16 lipca 2012 r. zostało wydane rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 672/2012 rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 791/2011 wobec przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. Dyspozycją art. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe zostało rozszerzone na przywóz tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych, o wielkości oczka powyżej 1,8 mm na długość i szerokość oraz o wadze powyżej 35 g/m2, z wyłączeniem tkanin siatkowych

o wskazanych kodach CN. Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia cło rozszerzone na mocy ust. 1 podbiera się od przywozu wysyłanego z Malezji, bez względu na to, czy został zgłoszony jako pochodzący z Malezji, zarejestrowanego zgodnie z art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1135/2011 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009.

Zapisy art. 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 672/2012 w całości korespondują z treścią rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009, a w szczególności z dyspozycją art. 13 ust. 3. Wynika z tego, że elementem niezbędnym do zastosowania środków rozszerzających cło antydumpingowe na towary wysyłane z Malezji a pochodzące z Chin jest zarejestrowanie takiego przywozu zgodnie z treścią rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 672/2012. A zatem, brak takiej rejestracji powodować powinien brak możliwości zastosowania wobec towarów środków dotyczących rozszerzenia cła antydumpingowego. Nie ma tu znaczenia okoliczność, że w dacie przywozu towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 138/2011 i rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 791/2011, jako że oba rozporządzenia dotyczą przywozu towarów pochodzących z Chin. Nie po to bowiem organy unijne wszczynały dochodzenia mające na celu udowodnienie, że towary wysyłane z Malezji są de facto pochodzenia chińskiego. W dacie przywozu towarów z Malezji nie mogło być mowy o tym, że towary wysyłane z Malezji miały pochodzenie chińskie. Ma to również znaczenie dla importerów towarów, co do których wszczęto dochodzenie. Gdyby przyjąć logikę organów celnych, należałoby uznać, że przywóz tego rodzaju towarów z innego dowolnego kraju nie będącego członkiem Wspólnot Europejskich winien podlegać cłom antydumpingowym zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 791/2011. Tymczasem tak nie jest. Zostało wydane odrębne rozporządzenie, zgodnie z którym nakazano m.in. rejestrację przywozów z Malezji i to dopiero owa rejestracja jest punktem wyjścia do stosowania ewentualnych środków antydumpingowych.

Towar został dopuszczony do obrotu w dniach 20 i 26 września 2011 r. Mając na uwadze dyspozycje art. 67 WKC, skarżący stwierdził, iż jest to data, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną. Bezsprzecznie w tej dacie nie istniał obowiązek rejestracji przywozu towarów wysyłanych z Malezji. Obowiązek ten powstał dopiero w dniu 11 listopada 2011 r.. Dlatego w ocenie skarżącego nie może mieć zastosowania do przedmiotowych zgłoszeń celnych cło antydumpingowe rozszerzone na towary wysyłane z Malezji.

Skarżący podał też, że rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 672/2012 z dnia 16 lipca 2012 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 791/2011 uszczegóławia niejako rozporządzenie rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 791/2011 wobec przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. Dotyczy bowiem towarów wysłanych z Malezji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) postanowił połączyć do wspólnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt III SA/Gd 1009/14 i III SA/Gd 1010/14 oraz prowadzić je łącznie pod sygn. akt III SA/Gd 1009/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć przeprowadzona w oparciu o ww. kryterium prowadzi do uznania, że skargi są niezasadne.

Na wstępie należy wskazać, że głównym instrumentem unijnej polityki ochrony rynku wspólnotowego przed praktykami polegającymi na obchodzeniu przepisów rozporządzeń antydumpingowych są akty prawne - rozporządzenia Rady wydawane na podstawie art. 13 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. UE L nr 343 str. 51). Procedura przewidziana powołanym przepisem gwarantuje uczestnikom obrotu handlowego z krajami nie należącymi do Wspólnoty zabezpieczenia ich interesów - czyniąc jawnymi podejrzenia o obchodzenie przepisów antydumpingowych w odniesieniu do praktyki handlowej podmiotów działających w konkretnych Państwach i stwarzając możliwość dostosowania swej działalności do tej sytuacji.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są decyzje organów celnych ustalające, że krajem pochodzenia importowanego przez skarżącego towaru nie jest Malezja lecz Chiny. Towar został bowiem wysłany z Chin przez Malezję na obszar Unii Europejskiej. W konsekwencji dokonania takiego ustalenia organy celne nałożyły cła antydumpingowe. Skarżący natomiast twierdził, że materiał zgromadzony w sprawach wyklucza, aby Malezja była krajem transferu, a nie wysyłki. Okoliczność ta, zdaniem skarżącego, przekładała się również na wadliwe stosowanie przez organy celne prawa materialnego.

Bezspornym było w niniejszych sprawach, że przedmiotem importu była siatka z włókna szklanego, dla której określono kod TARIC 7019 59 00 10.

Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.) stanowi, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Dział IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) dotyczy postępowania podatkowego.

Zatem do niniejszego postępowania zastosowanie miały przepisy Ordynacji podatkowej.

Natomiast podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć stanowi w niniejszej sprawie art. 78 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej zwanego "WKC"), w myśl którego po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia, zaś ust. 3 ww. artykułu stanowi, jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują zgodnie z wydanymi przepisami niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane którymi dysponują.

Nie może też budzić wątpliwości, że zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ma regulacja zawarta w art. 67 WKC. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której są zgłaszane towary - jest data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne - pod warunkiem przedstawienia towarów organom celnym, zgłoszenia, które spełniają warunki określone w art. 62, są natychmiast przyjmowane przez te organy (art. 63 WKC).

Dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnością przywozowym, a w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego powstaje dług celny (art. 201 ust. 1 lit. a i ust. 2 WKC).

Dzień zgłoszenia celnego jest także wyznacznikiem dla zastosowania wobec towarów objętych zgłoszeniem celnym - środków polityki handlowej, jeżeli takie mają zastosowanie do danego towaru. Chodzi mianowicie o środki pozataryfowe, takie jak środki antydumpingowe w postaci ceł antydumpingowych, wprowadzane na mocy rozporządzeń Rady (WE) w wyniku postępowania antydumpingowego prowadzonego przez Komisję Europejską, jeżeli postępowanie takie wykaże stosowanie praktyk dumpingowych w przywozie określonego towar na wspólnotowy obszar celny.

I tak, w dacie przyjęcia przedmiotowych zgłoszeń celnych, tj. w dniu 20 i 26 września 2011 r., dla towaru zaklasyfikowanego do kodu TARIC 7019 59 00 10, pochodzącego z Chin, obowiązywało rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. (Dz. Urz. L 204/1 z dnia 9 sierpnia 2011 r.) w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, na mocy którego na towary pochodzące z Chin została utrzymana stawka w wysokości - 62,9%. Rozporządzenie wykonawcze weszło w życie 10 sierpnia 2011 r.

Natomiast na mocy wcześniejszego Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 138/2011 z dnia 16 lutego 2011 r., nakładającego tymczasowe cło antydumpingowe na przywóz niektórych tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. U. UE.L.2011.43.9) został nałożony na przywóz niektórych tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych o wadze powyżej 35g/m², objętych m.in. kodem 7019 59 00 10, obowiązek poboru tymczasowego cła antydumpingowego.

Postępowanie w sprawie kontroli ww. zgłoszeń celnych zostało wszczęte postanowieniami 10 czerwca 2014 r. w związku z wpłynięciem do organu w dniu 9 czerwca 2014 r. raportu nr [...] Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), dalej jako: "OLAF". Stanowił on uzupełnienie Raportu końcowego OLAF z dnia 2 maja 2013 r., nr [...] oraz Raportu z misji z dnia 12 kwietnia 2013 r. nr [...]. Raport końcowy wpłynął do organu w dniu 26 lipca 2013 r.

Po zapoznaniu się z zawartymi wnioskami kontroli, organ celny dokonał weryfikacji dokonanych przez skarżącego zgłoszeń celnych. Takie działanie organu celnego było uprawnione, gdyż treść raportu, zwłaszcza uzupełniającego dawała podstawy do wszczęcia kontroli postimportowej, w sytuacji gdy istniało uzasadnione podejrzenie, że objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym towar nie był pochodzenia malezyjskiego, pomimo, że do zgłoszeń dołączono malezyjskie świadectwa pochodzenia. W toku przeprowadzonych postępowań, organy celne opierając się na treści Raportu oraz wynikach przeprowadzonego dochodzenia, ustaliły, że przedmiotowe tkaniny siatkowe o otwartych oczkach miały pochodzenie chińskie.

Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) ustanowiony został decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz.U.UE.L.1999.136.20), a kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normowało Rozporządzenie Nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. (Dz.U.UE.L.1999.136.1).

Art. 9 tego Rozporządzenia stanowił, że na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez Urząd opracowuje on raport, oraz że raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania.

Obecnie Rozporządzenie Nr 1073/1999 zastąpione zostało Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) Nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r., dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999, które weszło w życie w dniu 1 października 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.248.1).

Także to Rozporządzenie - Nr 883/2013 - stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd, sporządza się raport. W myśl art. 11 ust.2 Rozporządzenia raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych.

Tak więc z przywołanych przepisów wynika wprost, że raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i że posiada taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi.

Ponadto z art. 11 ust. 4 przywołanego rozporządzenia wynika, że wskazany raport, jak również wszystkie związane z nim dokumenty przekazywane są danej instytucji, organowi, urzędowi lub agencji, które podejmują działania, w szczególności dyscyplinarne lub prawne, uzasadnione wynikami dochodzenia. Normatywna treść przywołanych przepisów musi też uwzględniać cele wyraźnie deklarowane przez prawodawcę unijnego, zwłaszcza w pkt 31, pkt 28 i pkt 49 wprowadzenia do przywołanego rozporządzenia (porównaj też wyrok NSA z dnia 16 października 2014r., sygn. akt I GSK 376/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Z przywołanych regulacji wynika więc, że wskazany raport OLAF i we wcześniejszym stanie prawnym i obecnie stanowi dopuszczalny dowód w prowadzonym przez odpowiednie organy postępowaniu celnym, ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego.

Raport OLAF w brzmieniu, na którym oparły się organy celne stanowił nie tylko dowód dopuszczalny, ale dowód o podstawowym dla sprawy znaczeniu i charakterze.

Raport ten opisuje w szczegółowy i przejrzysty sposób, mechanizm przywozu z Chin i przeładowania tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych na terenie Wolnej Strefy Handlu (FCZ) w Porcie Klang, w celu wywiezienia go do Unii Europejskiej jako towaru o pochodzeniu malezyjskim.

Należy zaznaczyć, że Zarząd Portu Klang i Urząd Celny Malezji udostępniły misji unijnej dane z prowadzonych przez nich elektronicznych rejestrów, wyjaśniając procedury mające zastosowanie do towarów wchodzących i wychodzących zarówno z portu morskiego i Wolnej Stefy Handlowej (FCZ) w Porcie Klang, jak i Głównego Obszaru Celnego Malezji. Ponadto, podczas ostatniej misji, Kapitanat Portu Klang przedstawił zespołowi misji kopie ZB1 i ZB2 odnoszące się do kontenerów z tkaninami siatkowych z włókien szklanych pobrane od operatorów ekonomicznych, które m.in. wskazywały, że towary zadeklarowane w ZB1 posiadają kody taryfy: 702000900, 760692000 i 830249900 (przy czym kody towarowe HS mające zastosowanie do tkanin siatkowych z włókien szklanych to: 701951, 701959, 701940). Dodatkowo Kapitanat przekazał również wyciągi danych ZB1/ZB2 dotyczące wyżej wymienionych kodów towarowych, w tym dane (eksportowe) ZB2, dotyczące kontenerów z produktem zadeklarowanym pod kodem towarowym 702000900.

Informacje ujęte w Raporcie i załącznikach do niego zostały sporządzone przez OLAF w oparciu o dane i informacje uzyskane od Zarządu i Kapitanatu Portu Klang oraz od Urzędu Celnego Malezji, wobec czego ustalenia dokonane w oparciu o treść Raportu i załączników są ustaleniami wiarygodnymi i nie wymagającymi weryfikacji.

Zarząd Portu Klang potwierdził, że gdy dana przesyłka jest zarejestrowana w rejestrze ZB1, a następnie odpowiadającym mu rejestrze ZB2, oznacza to że nigdy nie została ona przeniesiona ze strefy FCZ do Głównego Obszaru Celnego Malezji.

W raporcie OLAF zostały wyjaśnione i czytelnie opisane procedury celne obowiązujące w Porcie Klang, w tym kwestie związane z rodzajami wystawianych deklaracji. Deklaracje ZB1 i ZB2 zawierają szereg danych, takich jak kraj pochodzenia czy przeznaczenia, nadawca, odbiorca, ilość kontenerów, statek, morski list przewozowy, itp.

W trakcie trwania misji OLAF dokonał zestawienia danych dotyczących tkanin siatkowych z włókien szklanych wysyłanych z Chin znajdujących się w rejestrze ZB1 (dane importowe) obejmującym towary wchodzące do Wolnej Strefy Handlowej (FCZ) Portu Klang z zagranicy z danymi zawartymi w rejestrze ZB2 (dane eksportowe) zawierającymi dane dotyczące towarów wychodzących z tej Strefy.

Objęty przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi towar, został zarejestrowany w Wolnej Sferze Handlowej Portu Klang pod kodem 702000900, jako przywieziony z Chin według deklaracji ZB1, a następnie - po przeładunku z kontenera do kontenera - wywieziony do Unii Europejskiej według ZB2 (vide: wyciąg z załącznika nr 6 Raportu OLAF nr OF/2013/0450/B1). W rejestrach importowych Unii Europejskiej ten sam towar zgłoszony został do innego kodu.

Towary, które zostały sprowadzone statkiem z Chin do Malezji, a następnie opuściły port w Malezji są tymi samymi towarami, a ich przeładunek w Porcie Klang miał na celu ukrycie ich faktycznego chińskiego pochodzenia i uniknięcie zapłaty cła antydumpingowego. Wprowadzanie towaru do Wolnej Strefy Handlu pod zmienionym kodem towarowym, miało również uniemożliwić jego identyfikację oraz powodować wystawienie nowych dokumentów transportowych i handlowych (podobnie jak w przypadku przeładunku towaru).

Z raportu OLAF wynika w sposób w pełni wiarygodny i przekonywujący, że przedmiotowe towary nigdy nie znalazły się poza Wolną Strefą Handlu Portu Klang. Ustalono bowiem w sposób niewątpliwy, że przedmiotowe towary trafiły do Portu Klang z Chin, a po przeładunku wysłane zostały do Unii Europejskiej. Nie zostały one poddane żadnemu przetworzeniu ani procesowi produkcyjnemu w Malezji. Z raportu OLAF wynika, iż w stosunku do towarów wchodzących lub wychodzących przez FCZ Port Klang zabronione jest prowadzenie jakiejkolwiek działalności produkcyjnej czy procesów nadających towarom pochodzenie.

Merytoryczna treść raportu OLAF oraz jego rzetelność nie może budzić wątpliwości. Podobnie jak poczynione w jego ramach ustalenia. Trzeba podkreślić, że funkcjonariusze OLAF sami badali udostępnione im podczas prowadzonych misji dokumenty źródłowe.

Należy zauważyć, że skarżący nie kwestionował treści raportu OLAF ani jego mocy dowodowej. Strona podnosiła, że raport ten potwierdza, iż Malezja była krajem wysyłki towaru. Jednak wobec jednoznacznych wyników przeprowadzonego dochodzenia oraz treści Raportu, tego poglądu nie można podzielić.

Wbrew stanowisku skarżącego oraz argumentacji skargi, wobec dokonanych ustaleń stanu faktycznego, nie mogło mieć zastosowania w niniejszych sprawach rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 672/2012 z dnia 16 lipca 2012 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 791/2011 wobec przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. Towar objęty przedmiotowymi zgłoszeniami nie podlegał również obowiązkowi rejestracji, a jej brak, nie mógł skutkować niemożnością nałożenia ceł antydumpingowych.

Zarzut naruszenia prawa materialnego przez organy celne należy uznać więc za nietrafny.

Sąd nie znalazł również podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów prawa procesowego w sposób mogących mieć wpływ na wynik sprawy, w tym wskazywanego przez skarżącego przepisu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Zarówno podstawa faktyczna, jak i prawna w zaskarżonych decyzjach zostały dostatecznie wyjaśnione. Decyzje spełniają także wymogi formalne przewidziane przepisami prawa. Natomiast brak wypowiedzenia się przez organy w przedmiocie negatywnych przesłanek retrospektywnego zaksięgowania długu celnego - art. 220 ust. 2 lit. b WKC, pozostaje bez wpływu na istotę rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy, w piśmie z dnia 10 grudnia 2012 r. Ambasada RP - Wydział Promocji Handlu i Inwestycji w Kuala Lumpur podniosła, że otrzymała pismo z Ministerstwo Handlu Zagranicznego i Przemysłu Malezji (MITI) z dnia 4 grudnia 2012 r., z którego wynika, że organy celne Malezji wystawiając ww. świadectwa pochodzenia Form A zostały wprowadzone w błąd (celowe działanie nieustalonych osób przedstawiających fałszywe dokumenty), co skutkowało unieważnieniem tych świadectw w trybie natychmiastowym. W piśmie MITI wskazano również, że w wyniku ponownej kontroli ustalono m.in., że firma [...]) nie produkuje "białej siatki podtynkowej". Niewątpliwe w zaistniałej sytuacji wydanie świadectw pochodzenia, potwierdzających malezyjskie pochodzenie towaru, nie może stanowić błędu organu w rozumieniu przepisu art. 220 ust. 2 lit. b WKC.

Jest oczywiste, że unieważnienie świadectw pochodzenia stanowi również przeszkodę (oprócz treści dokumentu urzędowego jakim jest Raport OLAF), która nie pozwala na oparcie ustaleń faktycznych w sprawach na załączonych do zgłoszeń celnych świadectw pochodzenia form A. Należy tu dodać, że w stosunku do towarów objętych przedmiotowymi zgłoszeniami zostały wydane odrębne decyzje nakładające stawkę celną erga omnes, nie są one jednak przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu.

W ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia skarg. Organy celne słusznie uznały bowiem, że importowany, objęty zgłoszeniami celnymi towar pochodzi z Chin i zastosowały w tej sytuacji prawidłową stawkę ostatecznego cła antydumpingowego, prawidłowo wyliczając kwoty należności wynikające z długu celnego, które to wyliczenia nie były kwestionowane przez skarżącego.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargi.