Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 881/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia [...] marca 2012 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz W. M. kwotę 474 zł (słownie: czterysta siedemdziesiąt cztery złote), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] grudnia

2012 r. nr [...] , na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.), utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] z dnia [...] marca 2012 r. odmawiającej [...] W. M. nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Na podstawie wniosku [...] W. M. z dnia [...] października 2011 roku Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wszczęła postępowanie w sprawie nadania wnioskodawcy stopnia doktora habilitowanego.

W toku postępowania habilitacyjnego zostały przedstawione trzy recenzje, z których jedna była bardzo pozytywna, a dwie zawierały oceny negatywne. Wnioskodawca korzystając z możliwości odniesienia się do recenzji i spotkania z komisją habilitacyjną, zgłosił uwagę, że nie wszystkie recenzje odpowiadają przepisom znowelizowanej ustawy o stopniach naukowych, gdy chodzi o zakres i przedmiot recenzji oraz kryteria ocen.

Wobec zaistniałych wątpliwości, Przewodniczący komisji habilitacyjnej zwrócił się do Centralnej Komisji o opinię na temat zakresu recenzji, a następnie umożliwił recenzentom uzupełnienie recenzji o obszary, których wcześniej nie poddali pod ocenę. Po ponownej analizie dwie recenzje pozostały bez zmian, natomiast trzeci recenzent sformułował zupełnie nowe oceny, odmienne od poprzedniej recenzji.

W dniu [...] marca 2012 r. Rada Wydziału [...] , po zapoznaniu się z opinią Komisji Habilitacyjnej, w głosowaniu tajnym podjęła uchwałę nr [...] , którą odmówiła [...] W. M. nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. W uzasadnieniu wskazano jedynie na wyniki głosowania.

W odwołaniu od powyższej uchwała W. M. wskazał na wady prawne i uchybienia proceduralne przy jej uchwalaniu, wynikające w jego ocenie z niejasnych i niespójnych przepisów regulujących nowe postępowanie habilitacyjne.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wskazała, że Sekcja Nauk [...] Centralnej Komisji po zapoznaniu się z odwołaniem [...] W. M. i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału [...]. Dalej podała, że Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału. Stwierdziła również, że uznaje, iż uchwała organu I instancji została podjęta po postępowaniu poprawnie przeprowadzonym pod względem formalnym i merytorycznym. Przypomniała, że Rada Wydziału posiada ustawowo zagwarantowane kompetencje do nadawania stopnia doktora habilitowanego, a Centralna Komisja nie znajduje podstaw do kwestionowania uchwały Rady Wydziału.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją uchwały Rady Wydziału oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania innej jednostce organizacyjnej. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: naruszenie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych w zw. z art. 6 kpa w zw. z art. 29 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o stopniach naukowych w zw. z postanowieniem § 43 Statutu Uniwersytetu [...] poprzez utrzymanie w mocy przez Centralną Komisję uchwały Rady Wydziału, podczas gdy postępowanie przeprowadzone przed Radą Wydziału nie było poprawne pod względem formalnym i merytorycznym, albowiem Rada Wydziału głosowała nad uchwałą w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, które to głosowanie nie było przewidziane w porządku obrad posiedzenia Rady Wydziału w dniu [...] marca 2012 roku; naruszenie art. 21 ust. 2 w zw. z art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych oraz art. 7 i 77 § 1 kpa w zw. z art. 29 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o stopniach naukowych, poprzez utrzymanie w mocy przez Centralną Komisję uchwały Rady Wydziału, podczas gdy postępowanie przeprowadzone przed Radą Wydziału nie było poprawne pod względem formalnym i merytorycznym, albowiem Rada Wydziału podjęła uchwałę w oparciu o niepełną dokumentację postępowania habilitacyjnego; naruszenie art. 21 ust. 2 w zw. z art. 18a ust. 12 ustawy o stopniach naukowych oraz art. 7 i 8 kpa w zw. z art. 29 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o stopniach naukowych poprzez utrzymanie w mocy przez Centralną Komisję uchwały Rady Wydziału, podczas gdy postępowanie przeprowadzone przed Radą Wydziału nie było poprawne pod względem formalnym i merytorycznym, albowiem przed zakończeniem prac komisji habilitacyjnej na stronie internetowej Wydziału [...] opublikowane zostały materiały komisji habilitacyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik głosowania nad zaskarżoną uchwałą Rady Wydziału; naruszenie art. 21 ust. 2 w zw. z art. 18a ust. 7 w zw. z art. 16 ust. 1-4 ustawy o stopniach naukowych poprzez utrzymanie w mocy przez Centralną Komisję uchwały Rady Wydziału, podczas gdy postępowanie przeprowadzone przed Radą Wydziału nie było poprawne pod względem formalnym i merytorycznym, albowiem niektórzy z recenzentów dokonali błędnej wykładni przepisów ustawy o stopniach naukowych dotyczących przedmiotu i zakresu recenzji w postępowaniu habilitacyjnym; naruszenie art. 21 ust. 2 w zw. z art. 18a ust. 11 zd. drugie ustawy o stopniach naukowych poprzez utrzymanie w mocy przez Centralną Komisję uchwały Rady Wydziału, podczas gdy postępowanie przeprowadzone przed Radą Wydziału nie było poprawne pod względem formalnym i merytorycznym, albowiem uchwała Rady Wydziału ma niejednoznaczny charakter, a także została oparta na niewłaściwej podstawie prawnej; naruszenie art. 21 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i art. 107 § 1 kpa oraz art. 6, art. 7 i art. 9 kpa w zw. z art. 29 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o stopniach naukowych poprzez utrzymanie w mocy przez Centralną Komisję uchwały Rady Wydziału, podczas gdy postępowanie przeprowadzone przed Radą Wydziału nie było poprawne pod względem formalnym i merytorycznym, albowiem uchwała Rady Wydziału [...] nie została uzasadniona, co uniemożliwiło jej należytą kontrolę; naruszenie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na rozpatrzeniu odwołania bez rzetelnej oceny zawartych w nim zarzutów, w tym bez zaznajomienia się z uzasadnieniem uchwały Rady Wydziału.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazała, że skarga jest niezasadna. Wyjaśniła, że przewód habilitacyjny skarżącego przeprowadzany był według nowych zasad wynikających z art. 18a ustawy z dnia 14 marca 2003 r., w brzmieniu nadanym przepisami art. 2 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 84, poz. 455). W końcowym etapie postępowania habilitacyjnego Rada Wydziału, po zapoznaniu się z opinią Komisji Habilitacyjnej, podjęła uchwałę z dnia [...] marca 2012 r. o odmowie nadania kandydatowi stopnia naukowego doktora habilitowanego. Po złożeniu odwołania przez skarżącego Rada Wydziału podjęła też uchwalę z dnia [...] czerwca 2012 r., w której zajęła stanowisko wobec argumentów odwołania, podtrzymując swoją opinię o prawidłowości czynności Rady.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga W. M. analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Instytucję postępowania habilitacyjnego normuje art. 18a ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.). Wskazuje on m.in., że postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (ust. 1). Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego (...) (ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (ust. 7). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 11).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 cytowanej ustawy osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania.

Stosownie zaś do art. 29 ust. 1 w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego.

Z cytowanych powyżej przepisów wynika, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Sądowa kontrola musi zatem ograniczać się jedynie do tego, czy zachowane były reguły proceduralne, tzn. czy powołano odpowiednio kwalifikowanych recenzentów, czy przygotowali oni umotywowane recenzje, czy dochowano przepisów dotyczących kworum i głosowania oraz innych przewidzianych przepisami reguł postępowania (por. H. Izdebski, J. Zieliński "Komentarz do art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym" [w:] H. Izdebski, J. Zieliński "Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz", publ. LEX nr 141291).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko.

Nie można jednak nie zauważyć, że zarówno uchwała Rady Wydziału, jak i zaskarżona decyzja Centralnej Komisji nie zawierają uzasadnienia zapadłego rozstrzygnięcia. W uchwale Rady Wydziału wskazano jedynie jakie były wyniki głosowania, a w decyzji Centralnej Komisji poprzestano jedynie na stwierdzeniu, że nie przyjęto odwołania i utrzymano w mocy zaskarżoną uchwałę, ponieważ została ona podjęta po postępowaniu poprawnie przeprowadzonym pod względem formalnym i merytorycznym.

Zatem ani z uchwały organu I, ani z decyzji II instancji nie wynika, jakie były powody takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że do postępowania w sprawach stopni naukowych mają "odpowiednie" zastosowanie przepisy art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 kpa. Zatem należy uwzględnić fakt, że oba rozstrzygnięcia zapadają w wyniku tajnego głosowania, co oznacza, że członkowie organu kolegialnego wzajemnie nie wiedzą, jak głosowali pozostali, dlatego też trudno byłoby uzasadnić poszczególne stanowiska. Jednak nawet przy zastosowaniu takiej reguły interpretacyjnej, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, w ocenie Sądu, powinny znaleźć się choćby odpowiedzi na zarzuty skarżącego podnoszone w trakcie postępowania, co do prawidłowości jego przeprowadzenia, czy też podnoszone przez członków organu argumenty, co do rozstrzygnięcia. Należy bowiem podkreślić, że tajne jest głosowanie nad uchwałą, ale nie motywacja i argumenty, które legły u jej podstaw, dlatego też brak wytłumaczenia dla nie umieszczenia tych elementów w zaskarżonych orzeczeniach.

Ponadto należy podkreślić, że obowiązek sporządzenia uzasadnienia do uchwały o odmowie nadania stopnia naukowego wynika wprost z cytowanego powyżej art. 21 ust. 1, w miejscu, w którym stwierdza, że odwołanie przysługuje osobie ubiegającej się o nadanie stopnia w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały – co wymaga zaakcentowania – wraz z uzasadnieniem. Odwołujący się musi bowiem mieć szansę poznania powodów rozstrzygnięcia i polemizowania z nimi. Tymczasem w niniejszej sprawie z uchwały Rady Wydziału wynika jedynie jaki był wynik głosowania. Uchybienia tego nie konwaliduje powołana przez organ II instancji w odpowiedzi na skargę opinia Rady Wydziału z dnia [...] czerwca 2012 r. dotycząca odwołania od uchwały o odmowie nadania stopnia naukowego. Opinia ta bowiem stanowi wypełnienie dyspozycji cytowanego art. 21 ust. 1 zd. 2, zgodnie z którym rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania.

Stosownego uzasadnienia nie zawiera również decyzja Centralnej Komisji utrzymującej w mocy uchwałę Rady Wydziału. W doktrynie podnosi się, że Centralna Komisja, mimo że jest organem odwoławczym, prowadzi również własne postępowanie dowodowe, choć ograniczone jedynie do ww. postępowania opiniodawczego. Z tego powodu organ ten jest organem, który musi stosować w prowadzonych przed nim postępowaniach przepisy art. 77, 80 i 107 § 3 kpa, gdyż musi dokonywać oceny, nie tylko materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed radą wydziału, ale i materiału dowodowego, zebranego w postępowaniu odwoławczym, a podjęte rozstrzygnięcie należycie uzasadnić poprzez wskazanie podstawy faktycznej i prawnej (...) (por. J.P. Tarno "Rola odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniach w sprawach stopni naukowych (wybrane zagadnienia), ZNSA 2011, nr 6, str. 29-30; H. Izdebski, J. Zieliński "Komentarz do art. 21 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym" [w:] H. Izdebski, J. Zieliński "Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz", publ. LEX nr 141282).

Skoro w zaskarżonych rozstrzygnięciach brak jest odpowiedniego uzasadnienia, Sąd nie ma możliwości zbadania prawidłowości stanowiska organu I i II instancji, ani odniesienia go do zarzutów skargi. Dlatego też ponownie rozpoznając sprawę, mając na względzie odrębność procedury postępowania habilitacyjnego, zarówno Rada Wydziału, jak i Centralna Komisja ponownie przeprowadzą postępowanie, a w nowo wydanych rozstrzygnięciach uzasadnią swoje stanowiska i odniosą się do stawianych zarzutów skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z

2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.