Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 198/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Prezydent [...] na podstawie art. 3, art. 5, art. 8, art. 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 z późn. zm., dalej u.ś.r.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U.z 2012 r. poz.959) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: k.p.a,) po rozpatrzeniu wniosku złożonego dnia 8 października 2014 r. postanowił nie przyznać B. P. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) świadczenia w formie:

zasiłku rodzinnego na dziecko na K. P. ur. 1998-02-15.

dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na K. P. ur. 1998-02-15.

3. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na K. P. ur. 1998-02-15

W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków określonych w u.ś.r.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 664,00 zł.

W myśl art. 5 ust. 4 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

Art. 5 ust 4b cytowanej ustawy stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

Zgodnie z art. 3 pkt. 1 lit. a ustawy dochód oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30 b, 30 c i 30 e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt. 1 lit. b ustawy dochód oznacza deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

W myśl art. 3 pkt. 1 lit. c ustawy dochód oznacza inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (...) dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego.

Art. 5 ust. 8 cytowanej ustawy stanowi, że w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381). Zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2014 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2013 r dochód wynosi 2.869 zł tj. 239,08 zł miesięcznie.

Zgodnie z art. 3 pkt 2 cytowanej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny - oznacza to sumę dochodów członków rodziny. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 2 a ustawy dochód członka rodziny - oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b.

Art. 3 pkt. 24 cytowanej ustawy stanowi, że dochód uzyskany to dochód wynikający z: zakończenia urlopu wychowawczego; uzyskania prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych; uzyskania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło; uzyskania zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania; uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Art. 3 pkt. 23 ustawy stanowi, że dochód utracony to dochód wynikający z: uzyskania prawa do urlopu wychowawczego; utraty prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych; utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło; utraty zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, wyrejestrowania działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. Id ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672, 675 i 983); utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej; utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń.

Dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę wynosi 850,41 zł [...]

Dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę przekracza więc kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania zasiłku rodzinnego tj. 664,00 zł na osobę w rodzinie, o kwotę wyższą od kwoty odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu tj. 77,00 zł przysługującemu w okresie, na który jest ustalany.

Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych "prawo do dodatków do zasiłku rodzinnego przysługuje pod warunkiem, że na dziecko przysługuje zasiłek rodzinny". Wnioskodawczyni nie przysługują zatem dodatki do zasiłku rodzinnego w sytuacji, gdy nie przysługuje jej zasiłek rodzinny.

B. P. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta [...] o odmowie przyznania świadczenia i wniosła o jej uchylenie.

W ocenie wnioskodawczyni zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a.: uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wskazania dowodów, na których oparł się organ administracji w procesie ustalania faktów. Zaskarżona decyzja jest niesłuszna merytorycznie z powodu błędnych ustaleń faktycznych, polegających na znacznym zawyżeniu dochodów rodziny, więc wada uzasadnienia, wyżej wspomniana, jest kluczowa, dla wskazania przyczyny błędu decyzji. Wiąże się to także z doniosłością innej wady formalnej decyzji - braku zawiadomienia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 k.p.a. – wnioskodawczyni nie została powiadomiona o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie i nie mogła zapoznać się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzieć się co do zebranych materiałów dowodowych, a mogło to mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawczyni Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] na podstawie art. 1, 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856), art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił regulacje ustawowe określające

warunki przyznania zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, których to świadczeń dotyczył wniosek B. P. i zaskarżona decyzja.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że łączny dochód trzyosobowej rodziny wnioskodawczyni w 2013 r., pomniejszony o należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł 15.276,34 zł. Na kwotę tę składał się dochód W. P. z tytułu zatrudnienia i prowadzenia działalności gospodarczej oraz dochód z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego przez W. i B. małż. P. o powierzchni 2,7411 ha przeliczeniowych. Dochód ten pomniejszono o kwotę 7.127,23 zł z tytułu utraty zatrudnienia przez W. P. w "[...]" oraz z tytułu zakończenia wykonywania działalności gospodarczej. A zatem dochód za 2013 r. wynosił 8.149,11 zł, a miesięcznie stanowił kwotę 679,09 zł. W świetle art. 5 ust. 4 b u.ś.r. działanie organu polegające na dodaniu do kwoty miesięcznego dochodu rodziny osiągniętego w 2013 r., czyli 679,09 zł kwoty 1.872,15 zł (z tytułu podjęcia przez [...] zatrudnienia od dnia [...] w Przedsiębiorstwie [...] i uzyskanego dochodu za pierwszy pełny przepracowany miesiąc tj. wrzesień 2014 r.) jest zgodne z zasadami określonymi w cyt. wyżej przepisach. 679,09 zł + 1.872,15 zł = 2.551,24 zł : 3 osoby = 850,41 zł

Ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniu zarzutów Kolegium zauważyło, że powołane przepisy ustawy jednoznacznie wskazują na zasady i sposób ustalania dochodu rodziny w sprawach świadczeń rodzinnych. Rozstrzygając w zakresie świadczeń rodzinnych, organ obowiązany jest dokonać ustaleń, a następnie wydać decyzję, uwzględniając wskazane w ustawie okoliczności. Brak w tym względzie jakiejkolwiek swobody organu co do uznania, że pomimo niespełnienia ustawowych przesłanek, świadczenie można przyznać również z uwagi na zaistniałą trudną sytuację finansową, czy rodzinną strony. Organ administracji publicznej nie może według swojego uznania przyznać świadczenia rodzinnego kierując się zasadami współżycia społecznego, czy słuszności w sytuacji nawet bardzo ciężkich okoliczności życiowych dotyczących rodziny wnioskodawcy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, że decyzja organu I instancji dotknięta jest wadą naruszenia normy art. 107 § 3 k.p.a., Kolegium zauważyło, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy potwierdza, że w prowadzonym postępowaniu zabezpieczono realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa). Okoliczności te, podobnie jak i wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniając wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Kolegium nie podzieliło także zarzutu wnioskodawczyni o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezapewnienie jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania wobec braku zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Kolegium zauważyło, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że zarzut naruszenia tego przepisu może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Z akt sprawy wynika wprawdzie, że organ I instancji nie przesłał wnioskodawczyni, jako stronie postępowania, zawiadomienia o którym mowa w art. 10 § 1 k.p.a., B. P. nie wykazała jednak w odwołaniu jakich konkretnie czynności dokonałaby, gdyby otrzymała omawiane zawiadomienie. W szczególności nie sprecyzowała, jakie to dowody zgłosiłaby w postępowaniu administracyjnym i nie przedstawiła dodatkowych argumentów mogących podważyć rozstrzygnięcia organu I instancji. Ponadto Kolegium podkreśliło, że zarzuty odwołania ograniczają się do wskazanych przepisów prawa procesowego i nie dotykają w ogóle obrazy prawa materialnego.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] B. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca zarzuciła, że SKO błędnie przyjęło, że skład rodziny jest trzyosobowy, podczas gdy w skład rodziny, oprócz jej i męża, wchodzi dwóch synów: K. i K., zatem dochód powinien być podzielony na cztery osoby. W konsekwencji wysokość dochodu na członka rodziny nie przekracza ustawowego progu.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Odnośnie zarzutów skarżącej organ podniósł, że nie były one podnoszone w odwołaniu, a we wniosku z dnia 8 października 2014 r. skarżąca wskazała, iż w skład jej rodziny wchodzą trzy osoby. Organ zauważył też, że K. P. nie złożył wymaganego przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych oświadczenia o dochodzie za 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja została bowiem wydana z naruszeniem prawa.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem kontroli Sądu w tak zakreślonych granicach kognicji jest w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą skarżącej zasiłku rodzinnego na K. P. oraz dodatków do zasiłku: z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentowana jest konieczność wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji organu II instancji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania, wynikająca z treści art. 11 kpa, stanowiącego, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 441/14 (LEX nr 1519889) stwierdzono, że prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez Sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu i nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji. Podobnie w wyroku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 257/14 (LEX nr 1465425) WSA w Olsztynie podkreślił, że organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Pogląd ten jest w orzecznictwie ugruntowany (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1757/12, LEX nr 1303055, wyrok WSA w Kielcach

z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 56/13, LEX nr 1311189, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1039/12, LEX nr 1287174, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 693/11, LEX nr 1139507).

Podkreślić przy tym trzeba, że uzasadnienie stanowiące integralną część każdej decyzji jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234).

Tym obowiązkom w niniejszej sprawie organ II instancji nie uczynił zadość. Wprawdzie odwołanie skarżącej było bardzo ogólnikowe, lecz nie zwalniało to organu z obowiązku wszechstronnej analizy sprawy. Zauważyć w tym miejscu należy, że sprecyzowanie zarzutów w skardze do Sądu także nie spowodowało głębszej analizy organu podniesionych kwestii. Jest ona natomiast konieczna dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.).

Skarżąca podniosła, że jej rodzina nie jest trzy – lecz czteroosobowa. We wniosku inicjującym postępowanie administracyjne wpisane zostały cztery osoby, następnie jedna z nich – K. P. – została wykreślona. W dniu złożenia wniosku skarżąca złożyła także oświadczenie, że syn K. od 1 listopada 2014 r. nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, nie wchodzi w skład rodziny. Treść tego oświadczenia nie została przeanalizowana przy rozstrzyganiu wniosku o świadczenie. Organy obu instancji powołały natomiast w uzasadnieniach decyzji treść art. 3 ust. 2 a) u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem dochód członka rodziny - oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zgodnie z tą regulacją organy obliczyły dochód rodziny skarżącej w roku 2013 i przyjęły, bez refleksji, która znalazłaby odbicie w treści uzasadnienia decyzji, że dochód ten winien zostać podzielony na trzy osoby. Zabrakło rozważenia czy i jaki skutek na przyjęcie ilości osób wchodzących w skład rodziny ma oświadczenie skarżącej z 8 października 2014 r. Jest w nim bowiem mowa o zdarzeniu przyszłym – zmianie liczby osób w rodzinie od 1 listopada 2014.

Zwrócić w tym miejscu należy uwagę na orzecznictwo akcentujące, że przy ustalaniu dochodu bierze się pod uwagę dochód z roku poprzedzającego okres zasiłkowy, a zasady korygowania dochodu zostały wyczerpująco określone w art. 5 u.ś.r. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 305/09, LEX nr 580380, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 112/10, LEX nr 666427). W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 321/10 (CBOSA) wyrażono zaś pogląd, że organ administracji obliczając dochód rodziny w danym roku winien wziąć pod uwagę pozostałe okoliczności faktyczne zaistniałe w tymże roku, mające wpływ na sposób obliczenia dochodu w przeliczeniu na osobę.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien odnieść się do twierdzenia zawartego w skardze, że w skład rodziny skarżącej wchodzą cztery osoby. Twierdzenie to jest późniejsze niż oświadczenie z dnia 8 października 2014 r., rzeczą organu będzie więc ustalenie czy między tymi oświadczeniami zachodzi sprzeczność (jeżeli zachodzi: konieczne będzie jej rozstrzygnięcie w oparciu o analizę wszystkich elementów materiału dowodowego - art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - w ich wzajemnym powiązaniu), czy też nastąpiła zmiana stanu faktycznego. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawi w sposób klarowny tok rozumowania ze wskazaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśni podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem organu będzie także dokonanie wykładni art. 3 ust. 2 a) u.ś.r. i prawidłowe zastosowanie regulacji zawartej w tym przepisie przy rozstrzyganiu wniosku skarżącej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organ II instancji naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt c) ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.