Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 812/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75a ust. 3, art. 75i ust. 1, 2 i 3, art. 75j ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2009 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) – dalej Kpa., w zw. z art. 75j ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, ze zm.) – dalej Poa., w wyniku rozpatrzenia odwołania K. Z. utrzymał w mocy uchwałę nr [...] Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką.

Organ wskazał, iż z uzasadnienia uchwały Komisji Egzaminacyjnej wynika, że K. Z. uzyskał z testu wyboru 184 punkty, co przesądza

o negatywnym wyniku egzaminu. W odwołaniu skarżący zarzucił wadliwość pytań

nr: 68, 75, 109, 186, 193, 202, 203, 206, 247 i 248, a także uznał, że pytania nr: 194, 195, 198, 199, 200, 202, 203, 204 i 206 jako dotyczące prawa podatkowego wykraczają poza zakres tematyczny egzaminu. Dodatkowo podniósł, że egzamin konkursowy był bardzo trudny, znacznie trudniejszy niż egzamin z lat ubiegłych, co jego zdaniem naruszało zasadę wyrażoną w art. 8 Kpa. oraz art. 32 Konstytucji RP, iż wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Organ stwierdził, iż po ponownym przeliczeniu punktacji przez organ II instancji, skarżący uzyskał z egzaminu 184 punkty, a zatem nie uzyskał wymaganych ustawowo 190 punktów, przy czym każdy wynik poniżej określonego ustawowego progu jest wynikiem negatywnym, niezależnie od liczby brakujących punktów, zgodnie

z przepisem ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze. Minister podniósł, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Wskazując na art. 75i § 3 Poa., który to przepis przesądza, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów, organ wskazał, iż skarżący takiej liczby punktów nie uzyskał, a więc wynik egzaminu nie mógł być pozytywny. Bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej jest podniesiony przez skarżącego zarzut, że stopień szczegółowości pytań i skala trudności egzaminu były nieporównywalne z żadnym dotychczasowym (od 2005 r.) egzaminem na aplikację adwokacką, bowiem w ustawie – Prawo o adwokaturze brak jest odniesienia do kryteriów trudności testu, czy stopnia trudności pytań. Odnosząc się do szczegółowych zarzutów skarżącego, a więc kolejno do nieprawidłowego sformułowania pytania 68 o treści: "Według Kodeksu cywilnego, na nieważność oświadczenia woli ze względu na wadę takiego oświadczenia złożonego dla pozoru za zgodą drugiej strony, może powołać się:

A. tylko ta osoba, która złożyła oświadczenie woli dotknięte wadą,

B. tylko strony czynności prawnej, która doszła do skutku na mocy złożenia oświadczenia dotkniętego wadą,,

C. każdy",

organ zauważył, iż prawidłową odpowiedzią na nie była odpowiedź "C", a skarżący zaznaczył odpowiedź "A" i wskazał, że wada tego pytania odnosi się do oświadczenia, a nie jego pozorności. Zdaniem organu treść art. 83 §1 k.c. przesądza, że oświadczenie złożone drugiej stronie dla pozoru za jej zgodą jest nieważne. Pozorność pociąga zatem za sobą nieważność czynności prawnej z mocy samego prawa. Wynika z tego, że oświadczenie woli złożone dla pozoru jest bezwzględnie nieważne. Każdy więc może się na taką wadę powołać. Odnosząc się do pytania

nr 75, w brzmieniu: "Według Kodeksu cywilnego, małżonek, w stosunku do którego orzeczono separację i któremu nie służy żadne prawo do lokalu mieszkalnego,

w którym zamieszkiwał wspólnie ze swym współmałżonkiem aż do dnia jego śmierci, niebędący spadkobiercą swego małżonka:

A. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym zakresie w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku;

B. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym zakresie w ciągu miesiąca od otwarcia spadku;

C. w ogóle nie jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania",

wskazał, iż prawidłową - według klucza odpowiedź na to pytanie, była odpowiedź "C", oparta na art. 9351 k.c. w zw. z art. 923 § 1 k.c., natomiast skarżący wskazał jako prawidłową odpowiedź "A". Organ podkreślił, cytując treść art. 923 § 1 k.c., że istota pytania sprowadzała się do ustalenia, czy uprawnienie to dotyczy małżonka,

w stosunku do którego orzeczono separację, a zatem pytanie dotyczyło istniejącego stanu separacji. Treść przepisu nie pozostawiała, zdaniem organu, wątpliwości, że obejmuje on swoim zakresem osobę, która pozostaje – w chwili śmierci – małżonkiem spadkodawcy. Sytuację prawną małżonka, w stosunku do którego orzeczono separację reguluje, jak podkreślił organ, art. 614 § 1 k.r.o., stanowiący, że orzeczenie separacji powoduje skutki takie, jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej. Organ, nawiązując do ww. przepisów wskazał, że małżonek, w stosunku do którego orzeczono separację nie jest małżonkiem, o którym mowa w treści art. 923 k.c., zatem nie służy mu uprawnienie przewidziane w tym przepisie. Zdaniem organu brzmienie tych przepisów jest jednoznaczne, co potwierdza zarówno doktryna, jak i orzecznictwo. Poza tym rozważania skarżącego na temat względów natury humanitarnej, które legły

u podstaw regulacji zawartej przez ustawodawcę w art. 923 k.c., pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości odpowiedzi. Organ nie zgodził się również

z zarzutami odnośnie pytania nr 109, w brzmieniu: "Według Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego przez sąd drugiej instancji i nie wnosiła o doręczenie jej odpisu tego wyroku z uzasadnieniem, a w sprawie tej skarga kasacyjna jest dopuszczalna:

A. strona ta nie może wnieść skutecznie skargi kasacyjnej,

B. okoliczność ta nie ma znaczenia dla skutecznego wniesienia skargi

kasacyjnej i strona może ją wnieść w terminie przewidzianym przez

Kodeks postępowania cywilnego,

C. strona może wnieść skargę kasacyjną i termin do jej wniesienia ulega

przedłużeniu o termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia".

Wskazał, iż prawidłowa - według klucza odpowiedź na to pytanie, to odpowiedź "A", oparta na art. 3985 § 1 k.p.c., natomiast skarżący udzielił odpowiedzi "B". Nie podzielił zasadności zarzutu, jakoby skargę kasacyjną można było wnieść skutecznie w sytuacji niezłożenia przez stronę wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz

z uzasadnieniem, wskazując jednocześnie na treść ww. artykułu. Odnośnie pytania nr 186 o treści: "Zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest:

D. jednoinstancyjne,

E. dwuinstancyjne,

F. trójinstancyjne."

organ zauważył, iż prawidłową odpowiedzią na nie była odpowiedź "A", gdy skarżący zaznaczył odpowiedź "B", wskazując, że pytanie to dotyczy problemu wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy, służącego od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra bądź samorządowe kolegium odwoławcze. Organ nie podzielił argumentacji skarżącego i podkreślił, że zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą – Prawo dewizowe, postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest jednoinstancyjne. Dodał, że wątpliwości skarżącego co do prawidłowości sformułowania tego pytania, pozostają bez znaczenia dla wyboru właściwej odpowiedzi na pytanie testowe, które odnosi się do zagadnienia liczby instancji postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego. Przechodząc do pytania nr 193 poprawną odpowiedzią była odpowiedź "B", podczas gdy skarżący zaznaczył odpowiedź "C". Pytanie o ww. numerze brzmiało: "Zgodnie z ustawą o kontroli skarbowej, dyrektor urzędu kontroli skarbowej wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych po przeprowadzeniu:

A. postępowania podatkowego,

B. postępowania kontrolnego,

C. czynności sprawdzających."

Jak podkreślił organ jedyną prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "B". Postępowanie kontrolne jest formą kontroli skarbowej, a nie jedną z trzech procedur podatkowych uregulowanych w Ordynacji podatkowej. Teza, iż postępowanie to jest postępowaniem podatkowym wynika z błędnej wykładni art. 31 ustawy o kontroli skarbowej. W pytaniu nr 202, które brzmiało: "Zgodnie z ustawą

o podatku od spadków i darowizn oraz ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, darowizna praw autorskich dokonana przez osobę prawną na rzecz osoby fizycznej jest opodatkowana:

A. podatkiem dochodowym od osób fizycznych,

B. podatkiem od spadków i darowizn,

C. podatkiem dochodowym od osób prawnych",

skarżący jako właściwą wskazał odpowiedź "B", podczas gdy prawidłową odpowiedzią była odpowiedź "A", oparta na przepisie art. 3 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący uznał, że darowizna praw autorskich nie podlega podatkowi od spadków i darowizn, a ponadto ww. pytanie wykracza poza zakres testu, gdyż dotyczy prawa podatkowego. Organ stwierdził, że zarzut ten nie jest zasadny. Analizując treść przepisów, będących podstawą udzielenia prawidłowej odpowiedzi na to pytanie, podkreślił, że darowizna praw autorskich dokonana przez osobę prawną na rzecz osoby fizycznej jest opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W ocenie organu także zakwestionowane przez skarżącego pytanie nr 203, o treści w brzmieniu: "Zgodnie z ustawą o podatku od towarów

i usług, jednym z płatników podatku od towarów i usług jest:

A. komornik sądowy,

B. urząd celny,

C. importer towarów",

zostało sformułowane w sposób poprawny. Jego istota sprowadza się do ustalenia, który z wymienionych w propozycjach odpowiedzi podmiotów jest płatnikiem podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.), płatnikiem tego podatku są wyłącznie organy egzekucyjne wykonujące czynności egzekucji administracyjnej lub egzekucji sądowej. Ani urząd celny (odpowiedź "B"), ani importer towarów (odpowiedź "C") nie są organami egzekucyjnymi i w konsekwencji nie są płatnikami podatku VAT. Organ nie podzielił także zarzutów skarżącego wobec pytania nr 206, w brzmieniu: "Zgodnie z ustawą Ordynacja podatkowa, decyzja organu podatkowego ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego jest:

A. decyzją konstytutywną,

B. decyzją deklaratoryjną,

C. decyzją deklaratoryjną lub konstytucyjną w zależności od statusu cywilnoprawnego podatnika",

wskazując, że prawidłową według klucza odpowiedzi na to pytanie była odpowiedź "A", oparta na art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), a skarżący udzielił odpowiedzi "C". Organ w odpowiedzi na zarzut, że pytanie to dotyczy prawa podatkowego,

a więc wykracza poza zakres tematyczny egzaminu, zaznaczył, iż "decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego" jest pojęciem języka prawnego użytym jednoznacznie w ww. przepisie. Powołany przepis określa kiedy powstaje zobowiązanie podatkowe, wskazując na dzień doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Skoro z dniem doręczenia decyzji powstaje zobowiązanie, to decyzja ta tworzy nowy stan prawny i ma

w związku z tym charakter konstytutywny. Organ nie podzielił także zarzut skarżącego odnośnie pytania nr 247, o treści: "Kadencja Prezesa Najwyższej Izby Kontroli trwa:

A. 6 lat licząc od dnia złożenia przysięgi,

B. 6 lat licząc od powołania przez Sejm,

C. 5 lat licząc od doręczenia mu aktu powołania",

wskazując, iż prawidłową - według klucza - odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "A", oparta na treści art. 205 ust. 1 Konstytucji i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli. Skarżący udzielił natomiast odpowiedzi "C". W ocenie Ministra, wbrew zarzutowi skarżącego, pytanie to dotyczyło zakresu prawa konstytucyjnego, zatem mieściło się w zakresie materiału określonym w art. 75a ust. 3 Poa. Organ za nieuzasadnione uznał też zarzuty skarżącego odnośnie pytania nr 248, o treści: "Zgodnie z ustawą o Rzeczniku Praw Obywatelskich, zastępców Rzecznika Praw Obywatelskich powołuje:

A. Rzecznik Praw Obywatelskich,

B. Prezydium Sejmu,

C. Marszałek Sejmu",

wskazując, iż prawidłową - według klucza odpowiedzi, na to pytanie była odpowiedź "C", oparta na treści art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich. Skarżący udzielił natomiast odpowiedzi "B". W ocenie Ministra, wbrew zarzutowi skarżącego pytanie to było sformułowane precyzyjnie

i jednoznacznie, gdyż trafna odpowiedź polegała na wskazaniu jednego z trzech organów, który zgodnie z brzmieniem przepisu powołuje zastępców RPO. Odpowiedź prawidłowa może być zaś tylko jedna - Marszałek Sejmu, gdyż wynika to wprost z przepisu. Nie ma natomiast żadnego znaczenia to, że przepis mówi,

iż Marszałek Sejmu czyni to na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich. W konkluzji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej i uznania wyniku egzaminu skarżącego za pozytywny.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. Z. – dalej skarżący. Zarzucając między innymi naruszenie art. 8 i 9 Kpa. poprzez niesprecyzowanie w drodze rozporządzenia zakresu egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, a także włączenie do postępowania konkursowego nie wymienionego w art. 75a ust. 3 Poa. – prawa podatkowego, domagał się uchylenia decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. W uzasadnieniu skarżący powtórzył zgłoszone w odwołaniu zarzuty, a także przedstawioną tam argumentację. Zarzucił ponadto wadliwość między innymi pytania nr 204 o treści "Zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym, opodatkowaniu akcyzą podlega:

A . wyrób akcyzowy,

B. produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych,

C. dostawa towarów, nie będących wyrobami akcyzowymi",

polegającą na wykroczeniu jego tematyką poza zakres przewidziany ww. przepisem ustawy – Prawo o adwokaturze.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.

Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga K. Z. nie jest zasadna.

Postępowanie konkursowe na aplikację adwokacką przeprowadzane jest w trybie zgodnym z wymogami ustawy Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1058 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzenia egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2160 z późn. zm.). Jest to postępowanie administracyjne, w którym komisja egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej i przed którą odbywa się egzamin jest organem

I instancji, natomiast Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia

w stosunku do komisji. Po przeprowadzeniu egzaminu komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały, zaś od tejże uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości (art. 75j

ust. 1 i 2 Poa.). Zgodnie z art. 75i ust. 1, 2 i 3 Poa. egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał

z testu co najmniej 190 punktów.

Przepis art. 75a ust. 3 Poa. stanowi natomiast, że egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu.

Mając na uwadze wyżej zacytowane przepisy, Sąd uznał za trafny zarzut skarżącego polegający na wadliwym skonstruowaniu pytań 186 i 204,

w którym nie jedną, ale dwie z przedstawionych propozycji odpowiedzi można uznać za prawidłowe.

Pytanie 186 brzmiało: "Zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest:

A. jednoinstancyjne,

B. dwuinstancyjne,

C. trójinstancyjne".

Według organu prawidłowa odpowiedź na to pytanie to odpowiedź "A", która oparta jest na art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 114, poz. 1178 ze zm.) w zw. z art. 127 § 3 Kpa. Skarżący dowodził natomiast, że prawidłowa na to pytanie jest zakreślona przez niego odpowiedź "B".

W ocenie Sądu zarzutom skarżącego odnośnie pytania nr 186 nie można odmówić racji. Przepis art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe stanowi, że do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego wydanych w sprawach związanych

z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kpa. W myśl przepisu art. 127 § 3 Kpa. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, ale strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem

o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W tym stanie rzeczy od decyzji wydanej w I instancji przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego strona może wystąpić do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro więc wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje "od decyzji wydanej w I instancji", a "do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań", to analiza literalnego brzmienia powyższych przepisów, w powiązaniu z treścią przepisów § 1 oraz § 2 art. 127 Kpa. może prowadzić do wniosku, że decyzja wydana przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy jest wydaną w II instancji mimo tożsamości podmiotowej organu I i II instancji.

Według oceny Sądu, wbrew twierdzeniom organu, analiza powyższych przepisów nie prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż w pytaniu nr 186 prawidłowa jest tylko odpowiedź "A", a nie wskazana przez skarżącego odpowiedź "B".

W doktrynie prezentowane są poglądy, że dwuinstancyjność postępowania może być rozpatrywana w aspekcie materialnym i formalnym.

W aspekcie materialnym dwuinstancyjność postępowania polega na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy pod względem merytorycznym. W aspekcie formalnym wyraża się natomiast w konstrukcji toku instancji i zakłada przesunięcie uprawnień do ponownego rozpatrzenia sprawy na organ wyższej instancji. W tym stanie rzeczy przewidziana w art. 127 § 3 Kpa. instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w świetle rozbieżnych poglądów doktryny i orzecznictwa nie może więc być uznana jednoznacznie za wyjątek od zasady dwuinstancyjności. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest bowiem szczególnym środkiem odwoławczym występującym w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym i odpowiada swych charakterem pojęciu środka odwoławczego. Środek ten w istocie ma wszystkie cechy odwołania poza dewolutywnością, tj. nie przesuwa sprawy do rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia.

W świetle powyższych rozważań budzić może, w ocenie Sądu, uzasadnioną wątpliwość sformułowanie tego rodzaju pytania, jak pytanie nr 186, na egzaminie konkursowym na aplikację, bowiem w teście, w którym sprawdzeniu ma podlegać wiedza przyszłych dopiero aplikantów adwokackich, winno się unikać wprowadzania takich pytań, na które jednoznaczna odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z wykładni systemowej dokonywanej przez organ oraz z poglądów doktryny.

Podobne uwagi dotyczą pytania 204, które miało treść: "Zgodnie

z ustawą o podatku akcyzowym, opodatkowaniu akcyzą podlega:

A. wyrób akcyzowy,

B. produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych,

C. dostawa towarów, nie będących wyrobami akcyzowymi".

Według klucza odpowiedzi jedyną prawidłową jest odpowiedź "B" podczas, gdy skarżący udzielił odpowiedzi "A".

W art. 1 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym ustawa określa opodatkowanie podatkiem akcyzowym, zwanym dalej "akcyzą" wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizacje obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczenie znakami akcyzy. Ponadto zgodnie z art. 2 ust. 1 użyte w ustawie określenia oznaczają: wyroby akcyzowe – wyroby energetyczne, energię elektryczną, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe określone w załączniku nr 1 do ustawy.

W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia

2004 r. (w brzmieniu na dzień zdawania przedmiotowego egzaminu konkursowego) opodatkowaniu podlega kolejno: produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, wyprowadzenie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych ze składu podatkowego, sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju, eksport

i import wyrobów akcyzowych, nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa. W ocenie Sądu z zestawienia powyższych przepisów wynika konieczność drobiazgowego wyjaśnienia na gruncie przywołanej ustawy zakresu pojęcia "wyrób akcyzowy" i wzajemnych relacji pomiędzy przytoczonymi przepisami. Zdaniem Sądu, dopiero zaprzeczenie twierdzeniu "opodatkowaniu akcyzą podlega wyrób akcyzowy", a więc uznanie tego zdania za fałszywe pozwoli na wyeliminowanie jako prawidłowej również odpowiedzi wskazanej pod lit. "A".

W ocenie Sądu wyjaśnienie wzmiankowanej kwestii nie mogło nastąpić jednoznacznie na testowym egzaminie konkursowym, w którym zasadą jest występowanie jednej poprawnej odpowiedzi, niewątpliwie bowiem odpowiedź wskazana w kluczu jako "B" jest prawidłowa. Uwzględniając zakres kontroli decyzji

w niniejszej sprawie Sąd uznał, że pytanie 204 nie spełnia wymagań, o jakich mowa w art. 75i ust. 1 Poa.

W ocenie Sądu, jeżeli chodzi natomiast o pytania nr 68, 75, 109, 193, 202, 203, 206, 247, 248, a także 194, 195, 198, 199, 200, uznać należy, iż organ prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonujący odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej

nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Minister w sposób wyczerpujący przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił stronie skarżącej, dlaczego jej stanowisko nie znajduje uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w pełni dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżący udzielił niepoprawnych odpowiedzi na te pytania. Sporne pytania nie przekroczyły zakresu przedmiotowego egzaminu oraz zostały sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 75i ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze. Udzielenie przez skarżącego błędnych odpowiedzi na te pytania w wielu przypadkach było wynikiem czynienia przez niego pewnych dodatkowych założeń nie wynikających z treści pytania oraz własnej interpretacji przepisów.

Wobec tego, że uchwałą Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia

[...] września 2008 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia

[...] marca 2009 r. ustalony został wynik egzaminu konkursowego skarżącego na 184 punkty, a tylko dwa z pytań, zdaniem Sądu, zostały sformułowane nieprawidłowo, zasadnym było oddalenie skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a., gdyż dla uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu należało uzyskać 190 punktów, co w niniejszej sprawie nie zostało spełnione.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w wyroku.