Wyrok NSA oz. w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 1917/98
NSA oz. w Białymstoku
Data orzeczenia: 1999-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz. 781
law: Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności.
Teza: Przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności /Dz.U. nr 123 poz. 781/ stanowi, że wysokość rocznej opłaty za przekształcenie prawa równa jest wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za 1997 r. Podstawą ustalenia opłaty za przekształcenie prawa jest więc nie jakaś hipotetyczna opłata roczna za użytkowanie wieczyste w 1997 r., lecz prawnie obowiązująca strony opłata za ten rok. Jeżeli więc uprawniony organ nie wypowiedział skutecznie wysokości opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie z 1996 r. na 1997 r., to podstawą do ustalenia wysokości opłaty za przekształcenie tego prawa jest opłata dotychczasowa, obowiązująca również w 1997 r.

TEZY

Przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności /Dz.U. nr 123 poz. 781/ stanowi, że wysokość rocznej opłaty za przekształcenie prawa równa jest wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za 1997 r. Podstawą ustalenia opłaty za przekształcenie prawa jest więc nie jakaś hipotetyczna opłata roczna za użytkowanie wieczyste w 1997 r., lecz prawnie obowiązująca strony opłata za ten rok. Jeżeli więc uprawniony organ nie wypowiedział skutecznie wysokości opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie z 1996 r. na 1997 r., to podstawą do ustalenia wysokości opłaty za przekształcenie tego prawa jest opłata dotychczasowa, obowiązująca również w 1997 r.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Grażyny i Zygmunta Stanisława Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 26 października 1998 r. (...) w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Zygmunt Z. i Grażyna Z. wnieśli o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w stosunku do nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy W.P. 163b, oznaczonej jako działka geodezyjna nr 30628/2 o pow. 8.488 m2, dla której jest urządzona w Sądzie Rejonowym w Ł. księga wieczysta KW nr 34433.

Decyzją z dnia 29.05.1998 r. Prezydent Miasta Ł. odmówił uwzględnienia tego wniosku stwierdzając w uzasadnieniu, że wnioskodawcy, którzy nabyli przedmiotową działkę od Towarzystwa Sportowo-Rekreacyjnego "Start" w Ł. w dniu 22.03.1994 r., korzystają z niej niezgodnie z przeznaczeniem określonym w planie zagospodarowania przestrzennego na cele sportowo-rekreacyjne. Wykorzystując swoje prawo w sposób sprzeczny z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem oraz niezgodnie z zasadami współżycia społecznego wnioskodawcy nie mogą skutecznie domagać się przekształcenia go w prawo własności. od wymienionej decyzji małżonkowie Z. wnieśli odwołanie. Uwzględniając to odwołanie Samorządowe Kolegium odwoławcze w Ł., decyzją z dnia 28.07.1998 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewyjaśnienia jej stanu faktycznego i niezebrania wystarczających do rozstrzygnięcia dowodów.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Ł. wydał decyzję z dnia 6.10.1998 r., którą również odmówił uwzględnienia wniosku o przekształcenie wieczystego użytkowania we własność i powołał się w uzasadnieniu na te same motywy, które leżały u podstaw decyzji z dnia 29.05.1998 r.. od decyzji tej małżonkowie Z. wnieśli odwołanie zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności /Dz.U. nr 123 poz. 781/.

Decyzją z dnia 26.10.1998 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekształciło prawo użytkowania wieczystego działki położonej w Ł. przy ulicy W.P. 163b, o pow. 8488 m2, oznaczonej numerem geodezyjnym 30628/2 w prawo własności przysługujące Zygmuntowi i Grażynie małżonkom Z. Decyzja ustaliła wysokość opłaty za przekształcenie prawa na kwotę 75.016,95 zł płatną na rzecz Miasta Ł. w 15 ratach rocznych po 5.001,13 zł każda, waloryzowanych corocznie w oparciu o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok poprzedni. organ odwoławczy podał w uzasadnieniu swojej decyzji, iż wobec spełnienia przez małżonków Z. przesłanek z ustawy z dnia 4.09.1997 r. o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania przysługującego osobom fizycznym we własność, brak było podstaw do odmowy uwzględnienia wniosku. Ponieważ strona miała przedmiotową nieruchomość w użytkowaniu wieczystym krócej niż 5 lat, dlatego też naliczono opłatę w wysokości równowartości opłaty, którą zapłaciłaby za 1997 r. z tytułu użytkowania wieczystego, której wartość określili biegli ds. wyceny nieruchomości.

Decyzję SKO w Ł., w jej pkt 3, ustalającym wielkość opłaty za przekształcenie prawa, małżonkowie Z. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucili jej naruszenie prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4.11.1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przez naliczenie zbyt wysokiej opłaty za przekształcenie prawa nie uwzględniającej okresu trwania wieczystego użytkowania oraz wysokości rocznej opłaty za to prawo za 1997 r., to jest kwoty 3.743,20 zł.

Skarżący wnosili o uchylenie punktu 3 zaskarżonej decyzji i ustalenie opłaty za przekształcenie prawa w kwocie 37.432 zł. płatnej w 10 ratach rocznych.

W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie wyjaśniając, że za podstawę ustalenia kwestionowanej opłaty wzięto okres użytkowania wieczystego tylko przez Grażynę i Zygmunta Stanisława małżonków Z., to jest od dnia 22.03.1994 r. i do okresu tego nie doliczono okresu użytkowania wieczystego przez Towarzystwo Sportowo-Rekreacyjne "Start" w Ł., gdyż brak jest podstaw prawnych do takiego doliczenia. Przepis art. 5 ust. 1 a ustawy z dnia 4września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, pozwalający zaliczyć okres użytkowania wieczystego poprzedników prawnych dla wnioskodawców wszedł w życie dopiero z dniem 5.01.1999 r. W tej sytuacji nie można było w sprawie zastosować art. 2 ustawy z dnia 3.12.1998 r. o zmianie wyżej wymienionej ustawy /Dz.U. nr 156 poz. 1020/, bowiem sprawa ta była już ostatecznie załatwiona. Natomiast odnośnie wysokości opłaty, SKO uznało, iż wypowiedzenie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za 1997 r. nie zostało dokonane skutecznie i strona miała obowiązek płacić tę opłatę w tej samej wysokości, co w 1996 r. /3.743,20 zł./. Kolegium uznało jednak, że sprawa przekształcenia prawa wieczystego użytkowania we własność jest sprawą odrębną od sprawy o aktualizację wysokości opłat za użytkowanie wieczyste. Dlatego za podstawę opłaty z tytułu przekształcenia prawa powinno brać się pod uwagę "wysokość opłat za użytkowanie wieczyste przekształconej działki na rok 1997 r. w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez biegłego ds. wyceny nieruchomości na rok 1997". Strona nie może bowiem korzystać ze skutków zbyt późnego doręczenia wypowiedzenia dotychczasowych stawek opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego na 1997 r., a ustalenie opłaty za przekształcenie prawa od nie podwyższonej opłaty rocznej byłoby krzywdzące dla Miasta Ł..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja SKO w Ł. została wydana w dniu 26.10.1998 r. i wobec tego organ odwoławczy nie mógł zastosować przepisu art. 5 ust. 1a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego (...), dodanego ustawą z dnia 3 grudnia 1998 r. o zmianie wymienionej wyżej ustawy /Dz.U. nr 156 poz. 1020/. Dlatego trafny jest pogląd z odpowiedzi na skargę, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie zakończenia sprawy brak było podstawy prawnej do doliczenia do okresu użytkowania wieczystego przez wnioskodawców okresu korzystania z tego prawa przez ich poprzedników prawnych.

Trafny jest natomiast zarzut dotyczący obrazy art. 5 ust. 2,.wym. wyżej ustawy z dnia 4 września 1997 r. Stanowi on, że wysokość rocznej opłaty za przekształcenie prawa równa jest wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za 1997 r. Podstawą ustalenia opłaty za przekształcenie prawa jest więc nie jakaś hipotetyczna opłata roczna za użytkowanie wieczyste w 1997 r., lecz prawnie obowiązująca strony opłata za ten rok. Jeżeli więc Zarząd Miasta Ł. nie wypowiedział skutecznie wysokości opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie z 1996 r. na 1997 r., to podstawą do ustalenia wysokości opłaty za przekształcenie tego prawa jest opłata dotychczasowa, obowiązująca również w 1997 r. Pogląd leżący u podstaw zaskarżonej decyzji, iż opłatę tę należy ustalić w inny sposób, nie ma żadnej podstawy prawnej i rażąco narusza wskazany wyżej przepis. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uchyleniu podlega jednak cała decyzja organu II instancji, a nie tylko jej 3 punkt. Cała bowiem decyzja stanowi integralną całość i niemożliwe jest pozostawienie w mocy tej jej części, która przekształciła prawo użytkowania wieczystego we własność przy uchyleniu części ustalającej opłatę za to przeliczenie.

Dlatego na mocy art. 22 ust. I pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzeczono, jak w sentencji.