Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 443/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par.1 pkt 4, art. 145 par.1 pkt 5; art. 28;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński,, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zezwolenia na wycinkę drzew I. oddala skargę, II. przyznaje [...] M. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych podatku VAT.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania K.G od decyzji Wójta Gminy z dnia [...]., znak: [...] w sprawie odmowy uchylenia własnej decyzji nr [...] z dnia [...]. w sprawie zezwolenia na wycinkę drzew – umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na wniosek R.G., Wójt Gminy udzielił zezwolenia na wycinkę na działce nr 540/1 położonej w miejscowości R. dwóch sztuk drzew z gatunku topola, dziewięć sztuk drzew z gatunku jesion oraz dwóch sztuk drzew z gatunku modrzew. Następnie, w związku z wnioskiem K.G z dnia 3 marca 2008 r. o wstrzymanie wycinki drzew, które jak podniosła, rosną na jej posesji – postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wójt Gminy na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 149 § 1 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] udzielającą R.G. zezwolenia na wycinkę drzew i jednocześnie postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wstrzymał z urzędu wykonanie tej decyzji.

W związku z zażaleniem R.G. na postanowienie organu I instancji o wstrzymaniu wykonania decyzji z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] Nr [...] - uchyliło postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie Wójt Gminy podzielając stanowisko Kolegium co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, decyzją z dnia [...] znak: [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] w sprawie zezwolenia na wycinkę drzew wydanego dla R.G. Odwołanie od tej decyzji złożyła K.G., podnosząc, iż zezwolenie dotyczyło drzew rosnących na jej działce nr 538/1, której granice są oznaczone na mapach geodezyjnych. Wyjaśnia iż w aktach sprawy znajduje się tylko ortofotomapa stanowiąca wewnętrzny dokument Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i była wykonywana na jej potrzeby, wobec czego nie może być dokumentem na podstawie którego ustala się granice posesji, tym bardziej, iż może zawierać błędy. Decyzja, jej zdaniem, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż postępowanie było prowadzone nieprawidłowo i z naruszeniem prawa materialnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji, decyzją z dnia [...] Nr [...] (zaskarżoną niniejszą skargą) umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, iż postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Wójta Gminy z dnia [...] zostało wszczęte z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z pismem K.G. z dnia 3 marca 2008 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż podjęcie działania z urzędu oznacza, że kontrola decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania obracać się musi w tych samych ramach jak decyzja dotychczasowa, co dotyczy zarówno postępowania dowodowego jak i stron postępowania. K. G. nie była stroną postępowania, a doręczenie jej postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia [...] nie oznacza, że przyznano jej prawo strony. Organ wyjaśnił, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony, a odwołująca się takiego wniosku nie złożyła. Zatem skoro nie przysługiwało jej odwołanie od decyzji z dnia [...] organ odwoławczy stwierdzając, że wnosząca odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła K. G. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na jej wydanie z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania: art. 28, art. 136, art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżąca wyjaśniła, iż na rozprawie przed Kolegium przedstawiła swój tytuł prawny do nieruchomości, który również załączyła do skargi. Podnosi, iż skoro doszło do wycinki drzew z jej działki, to jest stroną postępowania w sprawie zezwolenia na wycinkę drzew na działce nr 540/1 wydanego dla R. G.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Kontrola dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny, stosownie do unormowania art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwana p.p.s.a.) oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad uznawania określonych faktów za udowodnione.

W niniejszej sprawie Sąd dokonując kontroli zasadności umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji zezwalającej na wycinkę drzew stwierdza, że skarga K.G. nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zagadnieniem spornym niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego pozostaje to, czy organ administracji umarzając postępowanie odwoławcze prawidłowo uznał, że K. G. nie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...].

Zgodnie z zasadą ogólną trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję, co może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a.. Są to sytuacje nadzwyczajne enumeratywnie wymienione w przepisach prawnych. Zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych jest jedną z fundamentalnych zasad całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego, zapewniającą pewność i stabilność obrotu prawnego. Dlatego korzystanie z prawem przewidzianych możliwości wstrzymania wykonania decyzji ostatecznych, powinno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 1998 r., sygn. akt IV SA 2311/96). Zasady ogólne postępowania administracyjnego, a więc i zasada trwałości decyzji ostatecznych, są integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982 r., I SA 258/82, ONSA 1982, Nr 1, poz. 54). Ponadto w istotny sposób kształtują postępowanie administracyjne i sytuację podmiotów tego postępowania, wpływają bowiem nie tylko na kształt postępowania administracyjnego, lecz również na kształt stosunków materialnoprawnych (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Warszawa 2006, s. 42).

Instytucja procesową stwarzająca możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jest wznowienie postępowania, jeżeli postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

We wszystkich wymienionych powyżej ustawowych przesłankach wznowienia kontrola decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania następuje z urzędu, z wyjątkiem przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, bowiem wówczas postępowanie inicjowane jest na wniosek. Podkreślić należy, że stronami (w rozumieniu art. 28 k.p.a.) postępowania wznowionego z urzędu (tj. z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1-3 oraz pkt 5-8 k.p.a.) są wyłącznie te podmioty, które należały do kręgu stron w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, bowiem to właśnie ta decyzja wyznacza granice postępowania, w tym również jej zakres podmiotowy.

W rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy z dnia [...] zostało wznowione z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Postanowienie z dnia [...] wznawiające postępowanie w sprawie decyzji ostatecznej nie zostało podjęte na skutek wniosku K. G. o wznowienie postępowania, lecz z uwagi na wystąpienie w ocenie organu przyczyny wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżąca w dniu 3 marca 2008 r. złożyła do organu wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zezwalającej na wycinkę drzew, wskazując okoliczności, które w ocenie organu wymagały wznowienia postępowania z urzędu. Nie oznacza to jednak, że strona wystąpiła o wznowienie postępowania z powodu przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, a z kolei organ administracji bez wniosku strony nie może na tej podstawie wznowić postępowania. Dlatego też w ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że K.G. nie jest stroną postępowania, skoro nie przysługiwało jej odwołanie od decyzji ostatecznej z dnia [...] i nie wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania wskazując na przesłankę niebrania bez własnej winy udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną.

W świetle powyższej argumentacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy w związku z § 19 pkt 1 oraz z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).