Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3334/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-11 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie -art. 260 §1 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2, art. 260
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu I. Sp. z o.o. z siedzibą w J. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3334/17 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r. i 2015 r. postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy


UZASADNIENIE

I. Sp. z o.o. siedzibą w J., dalej jako "Skarżąca", działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, na formularzu PPPr z 6/11/2017 r, zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję dotyczącą ewidencjonowania faktur nie dokumentujących rzeczywistej działalności. Załączyła plik dokumentów finansowych.

W uzasadnieniu powołała się na to, że: - nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych, co jest związane z postępowaniem egzekucyjnym; - konta bankowe są zajęte; - od Spółki wyegzekwowano kwotę 460 tys. zł, lecz egzekucja jest prowadzona; - organ dochodzi należności w kwocie 1 mln., stąd Skarżąca nie posiada środków pozwalających jej na uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 tys. zł; - posiada aktywa (nieruchomości), lecz jest to majątek trudno zbywalny; - wartość środków) trwałych to 6233568, wysokość zysku/straty za ostatni rok to 1515996 zł.

W wykonaniu wezwania referendarza sądowego (m.in. o wskazanie wysokości i źródeł finansowania działalności spółki, wysokości w jakiej będzie uczestniczyć w kosztach sądowych, szczegółów wynagrodzenia za obsługę prawną; - i in.), spółka poinformowała o tym, że:

- jest w stanie uiścić wpis w wysokości nie większej niż 10 tys zł; - zawarła z organem układ ratalny w ramach którego rozłożona na raty zaległość podatkową; - zaciągnęła pożyczkę w celu finansowania potrzeb spółki; - ostatnia faktura za obsługę prawną nie została uiszczona; - nie zabezpieczyła środków na potrzeby postępowania przed organami władzy publicznej.

Skarżąca przekazała, m.in., listę księgowań na kontach analitycznych wynagrodzeń pracowników, faktury dokumentujące nieopłacone i opłacone koszty obsługi prawnej, listę księgowań na kontach analitycznych kosztów obsługi księgowej, kosztów wynagrodzenia prezesa i in. Nadto zadeklarowała przekazanie część dokumentacji finansowej, takich jak wyciągi z rachunku bankowego, rachunku zysków i strat, deklaracji podatkowej i in.

Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2017 r. Starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pismem z 18 grudnia 2017 r. Skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu wskazała, iż:

• Organ podatkowy wyegzekwował od Spółki wszelkie posiadane przez nią środki pieniężne (na dzień sporządzenia wniosku o przyznanie pomocy),

• Prowadzenie dalszej działalności gospodarczej jest znacznie ograniczone przez Spółkę z uwagi na to, iż zawsze posiadała ona kliku dużych kontrahentów (a zwłaszcza jednego – J. S.A.). Zablokowanie - przez Organ podatkowy - możliwości transferu środków pieniężnych bezpośrednio do Spółki, faktycznie znacznie ograniczyło możliwość wypracowania dochodu w tak znacznej wysokości,

• Spółka posiada środki pieniężne w nieznacznej wysokości, które w żadnym stopniu nie są w stanie pokryć wymaganej wysokości wpisu od skargi na decyzję przedmiotową decyzję Dyrektora KAS w W. (100 tys. złotych),

• Spółka nie mogła przewidzieć w 2015 i 2016 r. wydania negatywnych decyzji Organów podatkowych. Skarżąca - była i jest - przekonana o posiadanym przez siebie prawie do odliczenia w podatku VAT, w związku z tym zakładała pozytywne rozstrzygnięcie,

• Nawet, jeżeli Spółka wydzieliłaby odpowiednią rezerwę na sprawy sądowe, to i tak środki te zostałyby wyegzekwowane przez Organy podatkowe,

W konsekwencji powyższego Skarżąca nie dysponuje środkami finansowymi lub materialnymi, które mogłyby kryć koszty związane z postępowaniem sądowoadministracyjnym. W ocenie Skarżącej posiadane aktualnie środki pieniężne Spółki wystarczą na pokrycie zaledwie ułamka kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, a zwłaszcza wysokości wpisu sądowego tj. 100.000 złotych).

W ocenie Spółki w przypadku braku jakichkolwiek środków tj. obiektywnego spełnienia przesłanki wynikającej z art. 245 § 2 pkt 1) p.p.s.a. odmowa przyznania prawa pomocy narusza art. 45 Konstytucji RP, bowiem de facto pozbawia Podatnika prawa do sądu (nieuiszczenie kwoty wpisu od skargi skutkuje jej odrzuceniem). Zwróciła uwagę, iż w wydanym postanowieniu Sąd uznał, iż w sposób ścisły została spełniona przesłanka przesądzająca o przyznaniu prawa pomocy dla osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.

Skarżąca powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2012 r. sygn. akt I FZ 583/11 podniosła, iż wydatki na obsługę prawną zostały poniesione przed dokonaniem zajęcia większości środków pieniężnych Spółki. Zaznaczyła, iż poniesienie kosztów obsługi prawnej przez wspólnika Spółki nie wyklucza przyznania prawa pomocy co do pozostałego zakresu kosztów sądowoadministracyjnych. Powyższe w ocenie Skarżącej prowadzi do konieczności przyznania prawa pomocy (w oparciu o złożony wniosek) lub co najmniej zwolnienia Spółki z konieczności uiszczenia wpisu sądowego w całości lub w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia referendarza sądowego, jednakże nie rozpoznaje powtórnie wniosku w tym przedmiocie.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. W jednym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, iż od strony – w szczególności, jeśli jest osobą prawną – można oczekiwać, że będzie dysponować swoim majątkiem w taki sposób, aby uzyskać z niego sumy potrzebne na pokrycie kosztów sądowych, w szczególności, jeśli w porównaniu z jego wartością są one niewielkie (zob. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GZ 478/12).

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż kwestia zastosowania wyjątkowej instytucji, jaką jest prawo pomocy, w odniesieniu do osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych była już wielokrotnie wyjaśniana w orzecznictwie sądów administracyjnych. W postanowieniu z dnia 14 grudnia 2011 r. o sygn. akt I GZ 201/11, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Jednocześnie, trzeba podkreślić, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej nie ma charakteru obowiązkowego nawet w przypadku spełnienia przez nią przesłanek ustawowych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 11 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 21/10; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wymagalnym kosztem Skarżącej jest wpis sądowy od skargi w wysokości 100.000 zł.

Dokonując analizy wniosku Skarżącej, dokumentów dołączonych do wniosku oraz argumentacji zawartej we wniesionym sprzeciwie Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie ustalił, że Skarżąca nie wykazała niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania i w konsekwencji odmówił przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W ocenie Sądu, referendarz sądowy w sposób rzetelny dokonał ustaleń potrzebnych do rozpoznania wniosku Skarżącej.

Ze złożonych dokumentów księgowych i podatkowych (bilans 31-12-2016, CIT-8), wynika, iż przychód Skarżącej za 2016 r. oznaczono na kwotę 75939672,30 zł, zaś aktywa trwałe na 3514502 zł, a aktywa obrotowe 24349976 zł.

Z akt administracyjnych wynika, iż w 2014 r. oraz w 2015 r. spółka prowadziła działalność gospodarczą w większym rozmiarze, na co wskazuje wartość przedmiotu zaskarżenia (tj. 15998825 zł) i dysponowała większą możliwością akumulowania środków na poczet przyszłych sporów sądowych, których miała obowiązek przewidywania.

Jak słusznie zauważył referendarz sądowy Spółka ponosiła wydatki w większym rozmiarze i nic nie zwalniało jej od przeznaczania (zabezpieczania) środków na koszty związane bezpośrednio z realizacją warunku prowadzenia postępowania przed sądem zwłaszcza, że już w 2015 r. toczyło się względem spółki postępowanie kontrolne w przedmiocie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania (postanowienie z [...]/12/2015 r. [...], doręczone 9/12/2015 r.). Ponadto z deklaracji zawartych w piśmie z 23/11/2017 r. wynika, że Spółka przewidziała konieczność poniesienia (pewnych) wydatków związanych ze sprawą (np. części kosztów obsługi prawnej),

W orzecznictwie przyjmuje się, iż ani zerowy (bądź ujemny) na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy stan rachunków bankowych czy kasy, ani sam fakt obciążenia komorniczego tych rachunków nie są wystarczające dla uznania, że strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z 9 kwietnia 2009 r. I FZ 66/09). Dla oceny zaistnienia tych przesłanek istotna jest bowiem także jej sytuacja we wcześniejszym okresie. Sąd zauważa, iż z nadesłanych przez Skarżąca dokumentów wynika, że dokonywała płatności, w tym spłat pożyczki na rzecz jedynego udziałowca Skarżącej

za okres styczeń - sierpień 2017 r. wielokrotnie przewyższających kwotę wpisu w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu chybiony jest argument Skarżącej, że zaistniała trwała niemożność pozyskania środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych.

Należy podkreślić, że osoba prawna taka jak spółka - podobnie, jak też inna jednostka organizacyjna - zobligowane są do zapewnienia środków na prowadzenie działalności określonej czy to w umowie, czy też w statucie. Określając cele i formy działania, jej wspólnicy czy też założyciele, powinni zatem przewidywać środki, z jakich będzie finansowana działalność statutowa. Chcąc realizować działalność m.in. poprzez występowanie w postępowaniach administracyjnych i procesach sądowych musi się ona więc liczyć także z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania sądowego, zgodnie z regułą wynikającą z art. 199 p.p.s.a.

Zgodnie z dominującą w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., brak jest podstaw do udzielenia przedsiębiorcy będącemu osobą prawną wparcia finansowego przez Skarb Państwa, jeżeli mimo trudności finansowych nadal prowadzi działalność gospodarczą oraz nie wszczął postępowania upadłościowego czy naprawczego (zob. np. post. NSA z 24 marca 2015 r., II FZ 36/15, CBOSA). Koszty sądowe (a ściślej możliwość prowadzenia sporów sądowych, z którymi te koszty się wiążą) stanowią element ryzyka podejmowanego w ramach działalności gospodarczej (por. np. post. NSA z 25 lutego 2015 r., I FZ 43/15, CBOSA).

Osoba prawna wnosząc o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, iż nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Warszawa 2010 r., str. 568, postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2014r., sygn. akt I FZ 171/14, publ.: cbois).

Sąd zauważa, iż Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może zdobyć środki na dokonanie opłat sądowych w drodze np. dopłat od wspólników. Jest to o tyle uzasadnione, że to wspólnicy czerpią zyski z działalności spółki, zatem mogą ponosić ciężar dopłat związanych z jej działalnością. Nie ma podstaw, by ciężar ten przerzucać na społeczeństwo, a taka sytuacja miałaby miejsce w przypadku zwolnienia Spółki z ponoszenia kosztów - wówczas niezbędne środki wyłożyłby Skarb Państwa, czyli ogół obywateli (por. postanowienie NSA z 22 stycznia 2014 r., sygn. akt. II FZ 1185/13). W doktrynie podnosi się, iż dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. t. 1 do art. 177 w A. Kidyba, w Komentarz aktualizowany do art. 177 Kodeksu spółek handlowych, publ. LEX/el. 2013). Dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki.

Sąd w pełni podziela zaprezentowany w zaskarżonym postanowieniu pogląd, że racjonalny uczestnik obrotu gospodarczego powinien zabezpieczyć środki na ponoszenie wszelkich zobowiązań publicznoprawnych, w tym ponoszenie kosztów ewentualnych postępowań sądowych.

Należy podkreślić, że spółka prawa handlowego, która twierdzi, że nie dysponuje bieżącymi środkami na koszty sądowe, powinna udowodnić, że nie jest w stanie uzyskać ich od wspólników, zanim o pomoc zwróci się do Skarbu Państwa. Brak podjęcia działań w tym zakresie uniemożliwia uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (postanowienie SN z 23 stycznia 2015r., sygn. akt I ACz 1067/14). Jak wynika z akt niniejszej sprawy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 15.998.825 zł z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 i 2015 r. Powyższe świadczy o prowadzeniu działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane były znaczne przychody o wartości wielokrotnie przewyższającej wartość wpisu.

W postanowieniu z dnia 4 września 2014 r. o sygn. akt V SAB/Wa 5/14, WSA w Warszawie wskazał, iż celem działalności gospodarczej jest osiągnięcie zysku. Jeżeli więc przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą, to mu się ona opłaca, nawet jeśli przejściowo ma pewne kłopoty finansowe. W przeciwnym wypadku racjonalnym działaniem byłaby likwidacja działalności. Jeżeli natomiast przedsiębiorca faktycznie działalności nie prowadzi, lecz jej nie likwiduje i nie wniósł o ogłoszenie upadłości, to nie ma podstaw do finansowania takiego przedsiębiorcy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

W ocenie Sądu brak podjęcia działań przez wspólników Skarżącej w celu dokonania dopłat na uiszczenie wpisu sądowego należy uznać za próbę przerzucenia na Skarb Państwa kosztów jej działalności.

Warto w tym miejscu wskazać, iż w postanowieniu z dnia 1 sierpnia 2013 r. o sygn. akt I FZ 327/13 NSA stwierdził m.in., iż nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych. Stanowisko to jest o tyle uzasadnione, że to wspólnicy czerpią zyski z działalności spółki, zatem mogą ponosić ciężar dopłat związanych z jej działalnością. Nie ma podstaw, by ciężar ten przerzucać na społeczeństwo, a taka sytuacja miałaby miejsce w przypadku zwolnienia Spółki z ponoszenia kosztów - wówczas niezbędne środki wyłożyłby Skarb Państwa, czyli ogół obywateli (por. postanowienie NSA z 22 stycznia 2014 r., sygn. akt. II FZ 1185/13).

W ocenie Sądu nie można dać pierwszeństwa zasadzie prawa do sądu Spółki, której wspólnicy korzystający z jej zysków nie udowodnili, iż nie są w stanie pokryć w formie dopłat jej zobowiązań wynikających z udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Instytucja prawa pomocy nie może być wykorzystywana do wzbogacania osób prywatnych. Byłoby to naruszeniem zasady wynikającej z art. 84 Konstytucji RP powszechnego i równego ponoszenia tego rodzaju danin. Brak skutecznych działań wspólników Spółki lub też ich bierność w kwestii dokonania przez nich wpłat do spółki na poczet wpisu sądowego należy uznać za przesłankę do odmowy udzielenia Spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Rozpatrując niniejszy wniosek Sąd miał na uwadze, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto opłaty sądowe, do których zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r. Dlatego też może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danego podmiotu na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04, dostępne w CBOSA).

Sąd zauważa, że wbrew poglądowi Skarżącej, prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie jest wystarczającą okolicznością dla uznania, iż strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądów Administracyjnych.

W odniesieniu do zarzutu Skarżącej, iż odmowa przyznania jej prawa pomocy stanowi naruszenie prawa do sądu Sąd zauważa, iż konstytucyjne prawo dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów sądowych nie stanowi ograniczenia prawa do sądu. Art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78. poz.483 z późń. zm.) stanowi, iż każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Dlatego tylko w sytuacjach wyjątkowych dopuszczalne jest przerzucanie ciężaru ponoszenia opłat sądowych na budżet państwa. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji prawa pomocy jest bowiem zapewnienie realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie

Warto również przypomnieć, jak to słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 maja 2008 r. o sygn. akt II GZ 112/08, że pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa może nastąpić tylko wówczas, gdy bez wątpliwości wykazane zostanie, iż sytuacja majątkowa w jakiej się wnioskodawca znajduje nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy z tego przede wszystkim względu, iż wiąże się z przeniesieniem ciężaru ponoszenia wydatków w indywidualnej sprawie sądowej jednego obywatela na współobywateli, bowiem to z ich środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia z obowiązku ich ponoszenia. W konsekwencji – w razie nie wykazania omawianego uprawnienia – próbę przeniesienia ciężaru dotyczącego wnioskującej strony na Skarb Państwa należy oceniać negatywnie.

Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie wykazała, że podjęła niezbędne kroki w celu zdobycia funduszów na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem. Ponadto przedłożone dokumenty świadczą o prowadzeniu działalności przez Skarżącą na dużą skalę, z której uzyskiwała znaczne przychody.

Tym samym, ocena referendarza sądowego o niespełnieniu przez Skarżącą przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie była prawidłowa. Powyższe stanowisko ma o tyle istotne znaczenie, że ustawodawca, w odniesieniu do oceny wniosków składanych przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, wprowadził większe rygory niż w przypadku osób fizycznych.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.