Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 64/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Spedycji [...] na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiarze należności celnych oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 27 czerwca. 2002 r. Agencja Celna [...] zgłosiła do procedury tranzytu towar w postaci odzieży męskiej i damskiej, faktury: [...] z [...] marca 2002 r.,

[...] z [...] lutego 2002 r., o wartości 44591,00 USD, przeznaczony dla "B". Do zgłoszenia celnego zostały przedłożone nadane faksem, w formie kserokopii faktury, listy załadunkowe a także upoważnienie dla Agencji Celnej [...] nr RU [...] z [...] czerwca 2002r. do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego na rzecz spółki jawnej- "B".

Po dokonaniu rewizji celnej towaru przez funkcjonariusza celnego i po przyjęciu złożonego przez PSM zabezpieczenia, zgłoszenie o objęciu towaru procedurą tranzytu zostało zarejestrowane w ewidencji JDA SAD [...], po czym towar został zwolniony do procedury, którą należało zakończyć w Urzędzie Celnym do dnia 02 lipca 2002 r.

Ponieważ przedmiotowy towar, jak i dotyczące go dokumenty, nie zostały przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia, Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. wszczął postępowanie celne w sprawie niezakończenia procedury tranzytu, kierując je do firmy "B" S. J. oraz agencji celnej PSM.

Pismem z 06 lutego 2003 r. spółka "B" poinformowała organy celne o tym, że nigdy nie udzielała agencji celnej PSM upoważnienia nr RU [...], ani nie dokonywała odprawy tranzytowej w punkcie TTOC Terminal. nigdy też nie importowała ubrań. Wskazała także, iż po otrzymaniu informacji o posługiwaniu się pieczęcią i kopiami dokumentów spółki, złożone zostało organom ścigania stosowne zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.

Natomiast PSM w pismach nr [...] z [...] marca 2004 r. i [...] października 2004 wskazała, że dokonując w dniu [...] czerwca 2002 r. odprawy celnej tranzytowej, na podstawie posiadanych dokumentów, działała w dobrej wierze. Udzieliła na rzecz urzędu celnego gwarancji w kwocie 19 602,10 PLN do procedury tranzytu, jak też podjęła wszelkie działania, aby uzyskać oryginał upoważnienia RU [...]. Podniosła również, iż w przedmiotowej sprawie jest stroną pokrzywdzoną, bowiem nadane jej upoważnienie okazało się fałszywe. Tym samym nie może ona ponosić odpowiedzialności za wprowadzony na polski obszar celny towar.

W sprawie posłużenia się sfałszowanym upoważnieniem, przesłanym w dniu 26 czerwca 2002 r. do Agencji Celnej PSM, przez Prokuraturę Rejonową po sygn. akt 2DS [...] prowadzone było śledztwo, które wobec niewykrycia sprawcy czynu, na podstawie art. 322 § 1 kpk, zostało ostatecznie umorzone.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...] maja 2005 r. decyzją [...], skierowaną do Agencji Celnej, wymierzył cło i podatek od towarów i usług w kwocie 434 604,70 PLN (wraz z odsetkami) za usunięty spod dozoru celnego towar.

Rozstrzygnięcie to zaskarżyła Strona postępowania, zarzucając organowi pierwszej instancji m.in. to, iż nie podjęto wszelkich działań w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, jej zdaniem nastąpiło też błędne oznaczenie Strony postępowania, naruszono także zasadę szybkości postępowania. W oparciu o powyższe, agencja celna wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

Dyrektor Izby Celnej po rozpoznaniu w/w odwołania, szeroko odnosząc się do zarzutów, decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. znak [...] uchylił decyzję organu celnego I instancji w części dotyczącej odsetek od kwot należności celnych i podatkowych nieziszczonych w terminie oraz określił ich prawidłową wysokość: odsetki od cła 3 923,00 PLN, odsetki od podatku od towarów i usług VAT 1 742,00 PLN, w pozostałej zaś części decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe rozstrzygniecie, zarzucając decyzji:

1. naruszenie przepisów kodeksu celnego poprzez błędną ich wykładnię oraz

niewłaściwe zastosowanie, w szczególności:

- naruszenie art. 99 w związku z art. 3 § 1 pkt 20 kodeksu celnego poprzez przyjęcie,

iż skarżący był głównym zobowiązanym uprawnionym do korzystania z procedury

tranzytu oraz pominięcie tego, że zgłoszenia celnego dokonywał inny podmiot,

natomiast skarżąca agencja celna była jedynie przedstawicielem działającym w jego

imieniu.,

- art. 101 § 3 kodeksu celnego poprzez przyjęcie, iż osoba przewożąca towar nie była

zobowiązana do przedstawienia towaru w urzędzie celnym przeznaczenia, pomimo

tego, ze uczestniczyła w postępowaniu o objęcie towaru procedurą tranzytu,

- art. 211 kodeksu celnego poprzez przyjęcie, że skarżący jest dłużnikiem długu

celnego, podczas gdy nie s pełnia on przesłanek określonych w § 3 tego artykułu,

- art. 198 kodeksu celnego poprzez przyjęcie, iż kwota długu celnego ma charakter

orientacyjny, wg skarżącej ten przepis nakłada obowiązek by wysokość ustalonego

zabezpieczenia była na takim poziomie, aby kwota wynikająca z długu celnego mogła

zostać pokryta z tego zabezpieczenia w pełnej wysokości,

- art. 253, 254 i 255 kodeksu celnego wskazując, ze skarżący działał na podstawie

udzielonego mu upoważnienia bezpośredniego natomiast błędnie przyjęto, że

skarżący działał bez upoważnienia,

2. naruszenie zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej zawartej w art.

22 ustawy ordynacja podatkowa oraz pozbawienie strony prawa do obrony w

wyniku niepodjęcia przez organ celny wszelkich działań, które zmierzałyby do

wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z wprowadzeniem towaru,

3. błędne ustalenie strony postępowania i pominięcie w postępowaniu innych

podmiotów, na których także ciążą obowiązki wynikające z przepisów prawa,

4. sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zabranego materiału dowodowego oraz

nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności koniecznych dla rozstrzygnięcia

sprawy;

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji oraz obciążenie Dyrektora Izby Celnej kosztami postępowania.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na Skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się

niezasadna.

Stosownie do treści art. 35 § 1 ustawy z 9 stycznia 1997 r. kodeks celny (Dz. U. nr 1, poz. 75 ze zm.). towar wprowadzony na polski obszar celny, podlegają od chwili ich wprowadzenia dozorowi celnemu, natomiast zgodnie z art. 3 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego dozór celny to wszelkie działania podejmowane przez organ celny w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów mających zastosowanie do towarów przywiezionych na polski obszar celny lub z niego wywiezionych. Z akt postępowania wynika, że towar w postaci odzieży męskiej i damskiej o wartości 44 591 USD ujęty w zgłoszeniu celnym [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. o objęciu towaru procedurą celną tranzytu, nie został przedstawiony w urzędzie

celnym do dnia 02 lipca 2002 r. Procedura ta zatem nie została zakończona, a towar został usunięty spod dozoru celnego. Tym samym na podstawie art. 211 § 1 Kodeksu celnego w dniu 03 lipca 2002 r. ( z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego - art. 211 § 2 powstał dług celny.

Towar został zgłoszony do procedury celnej tranzytu przez Agencję Celną w Urzędzie Celnym w dniu [...] czerwca 2002 r. Agencja celna działała na podstawie upoważnienia nadesłanego faxem nr RU [...] Umocowanie to upoważniało agencję celną do działania w formie przedstawicielstwa, bezpośredniego w imieniu firmy "B" importującej towar na polski obszar celny.

Jak trafnie podkreślił to organ II instancji agencja celna jest podmiotem gospodarczym, którego działalność polega przede wszystkim na podejmowaniu przed organami celnymi czynności za podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą, na zlecenie i w granicach udzielonego umocowania. Z uwagi na posiadanie specjalistycznej wiedzy z zakresu prawa celnego, handlowego, administracyjnego i podatkowego, stosowanych w sprawach celnych, agencja celna daje gwarancję należytego wykonania wszelkich czynności związanych z importem i eksportem towarów, zarówno dla podmiotu, który reprezentuje, jak i dla organów celnych, przed którymi dokonuje tych czynności, w szczególności wymienionych w art. 256 § 1 Kodeksu celnego. Skarżąca, będąc podmiotem zawodowo trudniącym się obrotem towarów z zagranicą, niewątpliwie powinna dołożyć należytej staranności przy dokonywaniu czynności przed organami celnymi, związanych ze zgłoszeniem towaru do procedury celnej. To zaś mogło nastąpić, co podkreślił organ II instancji, przez uprzednie sprawdzenie rzetelności kontrahenta tj. sprawdzenie telefoniczne rachunku bankowego podmiotu dokonującego zgłoszenia, przyjęcie kompletu dokumentów w tym min. dokumentów transportowych oraz ustalenia poprzedniego dokumentu, na podstawie którego towar był objęty procedurą celną w kraju z którego nastąpił przywóz tego towaru do Polski. Agencja celna podpisując zgłoszenie celne zaświadczyła, iż dane tam zawarte są prawdziwe oraz co należy podkreślić, że obowiązki związane z procedurą celna zostaną wykonane.(art. 64 § 2a kodeksu celnego).

Nietrafny jest zarzut Skarżącej, iż zgłoszenia celnego do procedury tranzytu faktycznie dokonywał inny podmiot a skarżący działał przed organami celnymi wyłącznie na postawie udzielonego upoważnienia bezpośredniego.

Wskazać należy, iż przedstawicielstwo bezpośrednie ma miejsce w przypadku, gdy osoba umocowana ( przedstawiciel) działa w granicach udzielonego mu upoważnienia w imieniu i na rzecz innej osoby. Przedstawiciel każdorazowo działając przed organami celnymi ma obowiązek przedstawienia pisemnego upoważnienia określającego rodzaj przedstawicielstwa oraz zakres czynności, do których jest upoważniony. Podkreślić należy, że w sprawie posłużenia się sfałszowanymi upoważnieniami, przesłanymi w dniu 26 czerwca.2002 r. do agencji celnej - PSM, ze sfałszowanym podpisem wspólnika "B" - Pana M.W. upoważniającym agencje celną min. do złożenia zgłoszenia do procedury tranzytu towaru o wartości 44 591 USD, prowadzone było śledztwo przez Prokuraturę Rejonową pod sygn.2 Ds. [...] . Śledztwo to, zostało umorzone z powodu nie wykrycia sprawcy tego przestępstwa. Prawidłowo zatem przyjęły organy celne, że upoważnienie nadane przez firmę "B" nigdy nie istniało. Osoba natomiast, która faktycznie dokonywała obrotu towarowego, działając podstępnie, wprowadziła w błąd składającą zgłoszenie celne agencję celną. Fakt dokonania zgłoszenia celnego przez PSM, na podstawie nieistniejącego upoważnienia, nie zwalnia jednak tego podmiotu z obowiązków związanych z procedurą, do której to ona złożyła zgłoszenie celne. Prawidłowo wskazały organy celne, iż zgodnie z art. 255 kodeksu celnego osobę, która dokonuje czynności bez upoważnienia do działania w imieniu lub na rzecz innej osoby bez upoważnienia do reprezentowania, uważa się za działającą we własnym imieniu. Agencja celna podejmując się czynności przed organem celnym dotyczącej zgłoszenia towaru na podstawie dokumentów, nadesłanych drogą faksową, przyjęła na siebie ryzyko wykonania obowiązków celnych. Podkreślić należy, iż ustawodawca wyjaśnienie pojęcia "głównego zobowiązanego" określonego w art. 99 ust l kodeksu celnego łączy wyłącznie z podmiotem dokonującym zgłoszenia celnego jako wyrażającym wolę wykonania obowiązków przewidzianych procedurą tranzytu. Wobec powyższego organy celne obu instancji prawidłowo uznały agencję celną PSM za głównego zobowiązanego w rozumieniu art.99 § 1 kodeksu celnego w zw. z art. 255 kodeksu celnego o odpowiedzialnego za wykonanie obowiązków związanych z procedurą. Stanowisko przyjęte przez Skarżącą agencję prowadziłoby do skupieniu ryzyka po stronie wierzyciela, jakim jest Skarb Państwa.

Nietrafny jest również zarzut Skarżącej, iż naruszony został art. 101 § 3 kodeksu celnego, który stanowi, iż każda osoba przewożąca towar lub osoba przyjmująca go, jeśli wie , ze jest on objęty procedurą tranzytu jest zobowiązana do przedstawienia tego towaru w urzędzie celnym przeznaczenia. W oparciu o materiały z postępowania karnego można bowiem stwierdzić, iż spółka jawna "B" nigdy nie zamawiała przedmiotowego towaru, nie była też jego odbiorcą. Postępowanie karne ustaliło również, iż towar został dostarczony przez przewożącego go przewoźnika do rzekomego jego odbiorcy w Warszawie. Równocześnie też w świetle materiału dowodowego załączonego do zgłoszenia celnego, gdzie nie ma żadnych dokumentów transportowych, trudno jest uznać że podmiot ten nie wykonał swoich obowiązków lub też aby taki posiadał wiedzę o objęciu towaru procedurą celną. Dlatego też poza zgłaszającym do procedury celnej tranzytu PSM nie ma innej osoby, na której ciążyłby obowiązki wynikające z procedury tranzytu.

Bezpodstawny okazał się również zarzut, iż decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną postępowania jest także bezpodstawny. W analizowanej sprawie agencja celna PSM dokonując zgłoszenia we własnym imieniu ( art. 255 ustawy) była zobowiązana do wykonania obowiązków związanych z realizacją procedury tranzytu to jest przedstawić w wyznaczonym terminie i we wskazanym przez, organ celny urzędzie celnym towary w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organ celny w celu zapewnienia tożsamości towaru, a także powinna przestrzegać przepisów procedury tranzytu. Zatem decyzja wymierzająca należności celno- skierowana do PSM jako jedynego dłużnika długu celnego była prawidłowa. Niewątpliwie to skarżący, wobec braku innych osób, którym można by przypisać odpowiedzialność jest, zgodnie z treścią art. 211 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego, jedynym dłużnikiem długu celnego.

Organy celne nie naruszyły również art. 198 kodeksu celnego. Zgodnie z tym przepisem organ celny ustala wysokość zabezpieczenia na poziomie równym:

1. wysokości długu celnego lub długów celnych, gdy kwota ta może zostać dokładnie

obliczona przy przyjmowaniu zabezpieczenia, lub

2. szacunkowej kwocie maksymalnej wynikającej z powstałego lub mogącego

powstać długu celnego

Skarżąca wywodzi, iż odpowiedzialność jej ograniczona jest wyłącznie do kwoty 19 602,10 zł, która wg niej stanowi granicę złożonego zabezpieczenia.

W pierwszej kolejności należy podać, iż wybór formy zabezpieczenia należy do osoby zobowiązanej do jego złożenia, chyba ze umowy międzynarodowe bądź przepisy szczególne nie pozwalają na stosowanie danego zabezpieczenia. Organ celny może odmówić przyjęcia zabezpieczenia, jeżeli stwierdzi, ze nie zapewnia ono pokrycia w całości kwoty wynikającej z długu celnego. Jeśli formą zabezpieczenia jest gwarancja z określonym terminem ważności, to organ celny może odmówić jej przyjęcia jeśli dojdzie do przekonania, ze nie zabezpiecza ono w sposób pewny pokrycia w terminie kwoty wynikającej z długu celnego.

Zasady określania wysokości zabezpieczenia generalnego zawiera kodeks celny stanowiąc, że w przypadku przyjęcia takiego zabezpieczenia osoba jest zobowiązana do oszacowania jego wysokości na poziomie pozwalającym na pokrycie w każdym czasie jej długów celnych. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd, zgłaszająca do zawieszającej procedury tranzytu towar agencja celna C Hartwig Katowice posiadała pozwolenie na stosowanie zabezpieczenia generalnego wydane na podstawie art. 197 kodeksu celnego przez Dyrektora Izby Celnej w decyzji nr [...] do kwoty l 500 000 zł. Zabezpieczenie w formie gwarancji, zgodnie z treścią art. 198 § 1 pkt 2 kodeksu celnego odpowiadało szacunkowej maksymalnej kwocie, długu celnego, który mógłby powstać w związku z niewykonaniem procedury. Widniejący na zgłoszeniu celnym zapis iż dług celny w kwocie 19 602.00zł został odsaldowany z w/w decyzji będącą zabezpieczeniem, jest niewłaściwy. Żaden bowiem przepis kodeksu celnego nie wymaga aby dłużnik odpowiadał tylko do wysokości zadeklarowanego przez siebie zabezpieczenia.

W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami kodeksu celnego oraz ordynacji podatkowej. Podjęte zostały wszelkie czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz osób odpowiedzialnych za wykonanie obowiązków związanych z procedurą tranzytu. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony. Okoliczność, że podczas prowadzonego postępowania organ orzekający odmówił częściowego uwzględnienia wniosku dowodowego nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ celny w postanowieniu z dnia 04 października 2005 r. w sposób wyczerpujący odniósł się do wniosków Skarżącej, wskazując iż okoliczności podawane przez nią zostały należycie wyjaśnione na podstawie innego materiału dowodowego, dlatego też nie zachodziła konieczność ich ponownego przeprowadzania.

Wskazując na powyższe okoliczności oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i tym samym oddalił skargę jako nie mającą uzasadnionych podstaw.

Asesor WSA Sędzia WSA Sędzia WSA

Barbara Rennert Jacek Niedzielski Dariusz Skupień