Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 870/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Określono, że zaskarżone postanowienie może być wykonane w całości
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 ust 2, art.2 pkt 6, art 18
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
article: art. 59 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skargi R.M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zasadności wystawienia tytułu wykonawczego 1. Uchyla zaskarżone postanowienie. 2. Określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Go 870/10

Uzasadnienie

Skarżący R.M. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie tego organu. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. zawarł stanowisko wierzyciela w zakresie zasadności wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. wobec skarżącego.

Postanowienie to wydano w następującym stanie:

W dniu [...] sierpnia 1993 r. spółka cywilna pod nazwą PPH M wwiozła na polski obszar celny urządzenie do impregnacji drewna. Organ celny dokonał odprawy czasowej w przywozie i ustalił termin wywozu na [...] sierpnia 1997 r. W zgłoszeniu celnym jako importera wskazano PPH M S.C. . Spółka cywilna M została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] stycznia 1995 r.

Decyzją z [...] stycznia 1998 r. Dyrektor Urzędu Celnego uznał odprawę celną za ostateczną i wymierzył należności celne. Decyzja ta adresowane była na PPH M S.C. R.M., A.P., P.D..

Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji do Prezesa Głównego Urzędu Ceł. W odwołaniu wskazał m.in. że spółka cywilna M od stycznia 1994 r. zakończyła swoją działalność a urządzenie to przeszło w zarządzanie Polsko-Niemiecko-Greckiego Przedsiębiorstwa M Spółka z o.o. z siedzibą . Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z [...] stycznia 2000r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektor Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 1998 r. w tej części w której stwierdzała, że odprawa czasowa z dnia [...] sierpnia 1993 r. stała się ostateczna oraz w części w której wymierzone zostały należności celne.

W dniu [...] czerwca 2001 r. Dyrektor Urzędu Celnego wystawił tytuł wykonawczy na R.M..

W dniu [...] sierpnia 2006 r. skarżący złożył wniosek o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego "w związku z nieistnieniem tego obowiązku wobec mojej osoby". Wskazał, że tytuł został wydany w oparciu o decyzję z dnia [...] stycznia 1998 r. oraz decyzję z [...] stycznia 2000 r. które wydane zostały na M spółka cywilna NIP [...]. Dalej wskazał, że NIP spółki został poprawiony przez pracownika urzędu i wpisany NIP skarżącego - [...] bez wyjaśniania sprzecznych danych w tytule .

Dyrektor Izby Celnej postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. stwierdził brak przesłanek skutkujących umorzeniem postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2001r. ma na celu wyegzekwowanie należności celnych wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 1998 r. dotyczącej spółki cywilnej M. Decyzja ta stała się ostateczna i wykonalna w stosunku do skarżącego, byłego wspólnika spółki M któremu skutecznie doręczono decyzję. Dalej organ wskazał, że art. 864 kodeksu cywilnego stanowi, że za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie, a solidarność ta rozciąga się również na czas po rozwiązaniu spółki, o ile zobowiązanie powstało w czasie trwania spółki. W ocenie organu nie zaistniały okoliczności , które zgodnie z powyższym uzasadniałyby okoliczności wymienione w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W dniu [...] września 2006 r. skarżący złożył pismo do Dyrektora Izby Celnej którym wniósł o "umorzenie zobowiązania ponieważ jest niewymagalne": zobowiązanie się przedawniło [...] grudnia 1998 r. , nadto tytuł obciążony jest wadą ponieważ zobowiązanie dotyczy spółki cywilnej a tytuł wystawiony jest na osobę fizyczną. Decyzje również kierowane były do spółki.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wierzyciel uznał, iż obowiązek objęty przedmiotowym tytułem wykonawczym istnieje, został potwierdzony w decyzji ostatecznej i nie istnieją inne przesłanki skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Dalej stwierdził, że organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że z dołączonego do akt administracyjnych tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] czerwca 2001r. wynika, że wierzyciel w części "B" poz.8, jako rodzaj zobowiązanego wskazał osobę fizyczną, a w poz. 9 jako zobowiązanego wskazał R.M.. W pozycji dotyczącej podstawy prawnej w części "C" poz. 28 Urząd Celny wskazał przepis prawa art. 223 i 81 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne i decyzje z dnia [...] stycznia 1998 r. oraz z [...] stycznia 2000 r. Zatem decyzje te stanowią podstawę obowiązku w przedmiotowej sprawie. Decyzje te jednak dotyczą PPH M s.c. Powyższe potwierdza również wierzyciel w wydanym w dniu [...] sierpnia 2006 r. postanowieniu nie znajdując jednocześnie przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ egzekucyjny winien wyjaśnić z udziałem wierzyciela, czy prawidłowo wskazano osobę zobowiązaną do wykonania dochodzonego obowiązku w tytule wykonawczym z dnia [...] czerwca 2001 r. Okoliczność ta bowiem nie była bowiem analizowana przez wierzyciela.

Dyrektor Izby Celnej w piśmie do Naczelnika Urzędu Skarbowego wskazał, że z uwagi na rozwiązanie spółki cywilnej brak było możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego z majątku spółki . Zgodnie z treścią art. 864 Kodeksu cywilnego za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie, a solidarność ta rozciąga się również na czas po rozwiązaniu spółki o ile zobowiązanie powstało w czasie trwania spółki. Decyzja z dnia [...] stycznia 2000 r. stała się ostateczna i wymagalna w stosunku do R.M. ponieważ tylko jemu została skutecznie doręczona w dniu 25 stycznia 2001 r. Wyżej wymieniony jako współwłaściciel byłej spółki M, który odebrał prawomocną decyzję Prezesa GUC stał się stroną zobowiązaną do wykonania obowiązku wynikającego z w/w/ decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2006 r. organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi środki pieniężne i zakończył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowego tytułu nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 27 marca 2008 r. I SA/Go 781/07 uchylił przedmiotowe postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.

Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie zwrócił się do Dyrektora Izby celnej o rozpoznanie sprawy pod kątem: wymagalności zobowiązania na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] oraz postawy wymagalności zobowiązania wobec R.M.. Dodatkowo Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił się o przesłanie decyzji bądź innego dokumentu świadczącego o odpowiedzialności R.M. za zobowiązania spółki PPH M R.M., A.P., P.D..

W dniu [...] kwietnia 2010 r. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem nr [...] zajął stanowisko w sprawie wymagalności zobowiązania na dzień wystawienia tytułu wykonawczego stwierdzając zasadność wystawienia w dniu [...] czerwca 2001 r. tytułu wykonawczego na R.M. – współwłaściciela spółki cywilnej M. W uzasadnieniu stwierdzi, że z uwagi na rozwiązanie spółki cywilnej brak było możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego z majątku spółki. Przepisy ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne nie zawierały uregulowań odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zobowiązania z tytułu należności celnych powstałych w czasie trwania spółki, podstawy odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zobowiązania z tytułu należności celnych należy wywodzić z przepisów normujących prawa i obowiązki wspólników spółki cywilnej tj. z przepisów kodeksu cywilnego. Zgodnie art. 864 kodeksu cywilnego za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie. Dotyczy to również zobowiązań publiczno-prawnych, a odpowiedzialność ta również rozciąga się na czas po rozwiązaniu spółki, o ile zobowiązanie powstało w czasie trwania spółki .

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. postanowienie to zostało utrzymane w mocy. Organ wskazał, że organ wystawiając decyzje administracyjne obok nazwy spółki PPH M wskazały jako strony postępowania osoby fizyczne (wspólników) R.M., A.P., P.D.. Decyzje te doręczono tylko jednemu z adresatów R.M. pod adresem jego zamieszkania. W związku z powyższym decyzja stała się prawomocna i wykonalna tylko w stosunku do R.M.. Nadto dodał, że w obrocie prawnym obowiązuje ostateczna decyzja nakładająca na R.M. solidarny obowiązek zapłaty należności celnych przywozowych, która stanowiła podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nowe decyzje oparte na odpowiednich przepisach prawa.

W złożonej skardze pełnomocnik postanowieniu zarzucił:

- błędne podtrzymywanie stanowiska, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego i bezzasadne skierowanie przez wierzyciela prowadzonej egzekucji do R.M. w oparciu o decyzję dotyczącą innego podmiotu zobowiązanego do zapłaty długu celnego,

- obrazę art. 864 kodeksu cywilnego poprzez próbę obciążenia byłego wspólnika spółki cywilnej zobowiązaniami tejże spółki , powstałymi już po jej rozwiązaniu.

Uzasadniając zarzuty pełnomocnik wskazał, że decyzje organów wydane zostały wobec spółki cywilnej PPH M s.c. P.D., R.M., A.P., natomiast postępowanie egzekucyjne w związku z wystawionym tytułem prowadzone jest wobec jednego ze wspólników. Stroną postępowania administracyjnego na podstawie przepisów prawa celnego jest spółka cywilna. Skoro spółka była stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją, to powinna być również stroną w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, którego podstawą tytułu wykonawczego są decyzje wydane wobec spółki cywilnej.

W tej sytuacji skarżący nie jest stroną postępowania, gdyż nie wynika to jednoznacznie ani z tytułu wykonawczego ani też z decyzji na podstawie której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne.

Dalej strona wskazała, że przytoczony przez organy art. 864 ma zastosowanie w stosunkach cywilno prawnych które regulują sytuację prawną dwóch równoprawnych podmiotów. Organ administracji jest stroną silniejszą działającą w ramach władztwa publicznoprawnego a podmiot, który jest stroną postępowania administracyjnego ma zwykle obowiązek zastosować się do sytuacji prawnej ukształtowanej w drodze decyzji administracyjnej.

Warunkiem żądania zadośćuczynienia przez wspólników jest ustalenie, że zobowiązanie powstało w czasie trwania spółki. Tymczasem wskazana przez organ decyzja kreująca zobowiązania celne spółki została wydana w dniu [...] stycznia 1998 r., a spółka cywilna PPH M w składzie osobowym R.M., A.P., P.D. została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] stycznia 1995 r.

Zdaniem skarżącego organy celne nie przeprowadziły odpowiednich procedur pozwalających na przeniesienie odpowiedzialności za dług spółki cywilnej na jednego ze wspólników. Jako podstawę prowadzenia egzekucji wobec R.M. wskazywany jest jedynie fakt, iż ten w dniu [...] stycznia 2001 r. odebrał decyzję skierowaną do spółki .

W ocenie skarżącej strony decyzja z dnia [...] stycznia 1998 r. została skierowana do podmiotu który w tym czasie już nie istniał, a tym samym zobowiązanie wobec tego podmiotu nie mogło w tym dniu powstać.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że decyzje skierowane były do PPH M s.c. i wymieniały wszystkich wspólników spółki: P.D., R.M. i A.P., co jest warunkiem prawidłowego oznaczenia spółki cywilnej.

Organ wskazał, że przepisy ustawy z 28 grudnia 1989 r. Prawo celne nie zawierały uregulowań odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zobowiązania powstał z tytułu należności celnych powstałych w czasie trwania spółki. W związku z tym podstawy odpowiedzialności należy wywodzić z przepisów kodeksu cywilnego , normującego prawa i obowiązki wspólników spółki cywilnej.

Dalej organ wskazał, że wierzycielowi przysługuje prawo swobodnego wyboru majątku , z którego chce uzyskać zaspokojenie . Ze względu na rozwiązanie spółki cywilnej brak było możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego z majątku spółki. Nie można też było wszcząć egzekucji administracyjnej wobec pozostałych wspólników z uwagi na brak doręczenia im decyzji , będącej podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Dalej wskazano, że co do zasady za moment powstania długu celnego uważa się zaistnienie pierwszego zdarzenia powodującego powstanie długu celnego. W przedmiotowej sprawie jest to dokonanie zgłoszenia celnego w procedurze odprawy czasowej na podstawie Jednolitego Dokumentu Administracyjnego SAD nr [...] z dnia [...] sierpnia 1993r. a więc w momencie istnienia spółki. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne stanowi, że jeżeli w ustalonym terminie podmiot zobowiązany nie wywiózł z powrotem za granicę towaru będącego przedmiotem czasowego przywozu, albo zostały naruszone inne warunki ustalone w odprawie celnej, odprawa taka staje się odprawą ostateczną, a podmiot ten jest zobowiązany do uiszczenia cła przywozowego i opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Zgodnie z art. 23 ust. 1 powyższej ustawy cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

Na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. pełnomocnik organu oświadczył, że decyzja z dnia [...] stycznia 1998r. została wydana wobec wspólników spółki cywilnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargę należało uznać za zasadną. W ocenie Sądu stanowisko wierzyciela w zakresie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego narusza przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na rozstrzygnięcie.

Przedmiotowe postępowanie dotyczy stanowiska wierzyciela w zakresie wniosku dłużnika o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Słusznie organ wskazał, że istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy zasadne było wystawienie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] na R.M. i prowadzenie postępowania egzekucyjnego z jego majątku.

W ocenie dłużnika nie istnieje w stosunku do niego żaden akt na mocy którego uzasadnionym było egzekwowanie od niego należności. Powołane w tytule wykonawczym w poz. 28 decyzje nie były wydane w stosunku do skarżącego. Natomiast wierzyciel twierdzi, że decyzje wskazane w tytule wykonawczym stanowiły podstawę wszczęcia wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego, gdyż wydane zostały wobec wspólników zlikwidowanej spółki cywilnej, a skarżącemu jako jedynemu ze wspólników decyzję tę doręczono. W ocenie Sądu stanowisko organu w tym zakresie jest nieprawidłowe.

Organ wskazał, że ustawa Prawo celne z 1989 r. nie zawierało uregulowań dotyczących odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zobowiązania z tytułu należności celnych powstałych w czasie trwania spółki. Z tego też względu odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej za zobowiązania z tytułu należności celnych należy wywodzić z przepisów normujących prawa i obowiązki wspólników spółki cywilnej tj. przepisów kodeksu cywilnego. W tym zakresie organ powołał przepis art. 864 k.c.

Wskazać jednak należy, że przepisy kodeksu cywilnego regulują stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi (art. 1 k.c.). Przepisy kodeksu cywilnego nie mają wprost zastosowania do stosunków pomiędzy podmiotem gospodarczym a organem administracyjnym jakim jest niewątpliwie organ celny. Ponadto zobowiązań publiczno prawnych nie można uznać za zobowiązania wynikające ze stosunków cywilnoprawnych.

Przepisy ustawy z 28 grudnia 1989 r. Prawo celne nie zawierały uregulowań odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej, normującego prawa i obowiązki wspólników spółki cywilnej. Przepisy kodeksu celnego nie przewidywały możliwości przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania celne spółki na wspólników spółki, tak jak to czyni ustawa z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w przypadku odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Brak przepisów dotyczących przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania celne nie daje podstaw do stosowania przepisów prawa cywilnego. Możliwość zastosowania przepisów prawa cywilnego do stosunków pomiędzy podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą a organami administracji w zakresie obowiązków publiczno prawnych wynikać musi z przepisów regulujących te stosunki.

W przepisach ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne wskazano, że w postępowaniu przed organami celnymi stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Brak jest unormowania pozwalającego na stosowanie w postępowaniach celnych przepisów kodeksu cywilnego. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stosowania wprost unormowań zawartych w kodeksie cywilnym. Przepisy prawa celnego nie odsyłały do stosowania przepisów prawa cywilnego. W sytuacji w której ustawodawca przewiduje stosowanie uregulowań zawartych w innych ustawach – wprost na to wskazuje. W ustawie z 1989 r. Prawo celne – takie odesłanie zawarte zostało do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie ma natomiast takiego odesłania do kodeksu cywilnego. Słusznie strona skarżąca wskazuje, że przytoczony przez organy art. 864 k.c. ma zastosowanie w stosunkach cywilno prawnych, które regulują sytuację prawną dwóch równoprawnych podmiotów.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy spółka cywilna "M" była podmiotem gospodarczym jako jednostka organizacyjna utworzona zgodnie z przepisami prawa , której przedmiot działania obejmował prowadzenie działalności gospodarczej – art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. działalności gospodarczej. Spółka cywilna nie ma wprawdzie osobowości prawnej, jednak w stanie prawnym obowiązującym w niniejszej sprawie była podmiotem gospodarczym. Skoro spółka cywilna była podmiotem gospodarczym w znaczeniu art. 2 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej to podmiotem tym byli łącznie wszyscy wspólnicy (a nie każdy z osobna). Z tego względu w stosunkach prawnych spółka cywilna identyfikowana była jako tworzące je podmioty (osoby) i jako podmiot gospodarczy realizujący na zasadach określonych w umowie spółki wspólny cel gospodarczy.

Zgodnie z art. 2 pkt 6 Prawa celnego podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą jest osoba fizyczna, prawna lub jednostka nie posiadająca osobowości prawnej, dokonująca obrotu towarowego z zagranicą na własny rachunek i we własnym imieniu. Tym samym przyjąć należy, że podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą mogła być spółka cywilna prowadząca działalność gospodarczą. W niniejszej sprawie w zgłoszeniu celnym z dnia [...] sierpnia 1993r. w poz. 14 jako importer została wskazana PPH "M SC". Sąd nie kwestionuje stanowiska, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy Prawo celne jeżeli w ustalonym terminie podmiot zobowiązany nie wywózł za granicę towaru będącego przedmiotem czasowego przywozu, albo zostały naruszone inne warunki ustalone w odprawie celnej, odprawa taka staje się odprawą ostateczną , a podmiot ten jest zobowiązany do uiszczenia cła przywozowego i opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Jednakże zwrócić należy uwagę, że z decyzji z dnia [...] stycznia 1989 r. – stanowiącej postawę prawną tytułu wykonawczego - nie wynika by podmiotem zobowiązanym do uiszczenia należności celnych był skarżący.

W ocenie Sądu decyzja z dnia [...] stycznia 1998 r. jak i decyzja z dnia [...] stycznia 2000 r. wydane zostały wobec spółki cywilnej, a nie jak twierdzi wierzyciel wobec wspólników spółki. O tym, że decyzja wydana została wobec spółki cywilnej świadczy, że organ jako stronę postępowania wymienił PPH M s.c. R.M., A.P., P.D.. Wbrew twierdzeniom organu decyzja nie została wydana wobec osób fizycznych- byłych wspólników. Jak już wcześniej wskazano dla prawidłowego oznaczenie spółki cywilnej wymagane było obok nazwy spółki wymienienie imion i nazwisk wspólników. Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że w dniu [...] czerwca 1993 r. pod nr [...] dokonano wpisu podmiotu gospodarczego: M.R., P.A., D.P. Przedsiębiorstwo M. Pełnomocnikiem tego podmiotu był M.R.. Decyzja z dnia [...] stycznia 1998 r. została doręczona na adres pełnomocnika spółki cywilnej . Jednakże nie było to doręczenie wspólnikowi ale próba doręczenia podmiotowi jakim była spółka – wynika to z potwierdzenia odbioru decyzji (k-7 akt administracyjnych), czy też z ze wskazania kto decyzję otrzymuje (str. 2 decyzji z [...].01.1998 r.). Ponadto w treści uzasadnienia decyzji, Prezes Głównego Urzędu Ceł stwierdził cyt. " Ponieważ strona nie wywiozła towaru z powrotem za granicę w wyznaczonym terminie, decyzją z dnia 1998-01-[...] nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego uznał odprawę czasową z dnia 1993-08-[...] za ostateczną i wymierzył należności celne ciążące na przedmiotowym towarze, wzywając do ich uiszczenia odbiorcę towaru - firmę PPH M s.c. P.D., R.M., A.P.". Decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł również określiła jako stronę PPH "M" s.c. P.D., R.M., A.P.. Oznacza to, że organy - Dyrektor Urzędu Celnego jak i Prezes Głównego Urzędu Ceł - przyjęły, iż decyzje te wydane zostały wydane wobec spółki, a nie wspólników.

Dyrektor Izby Skarbowej w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2006 r. zasadnie zwrócił uwagę na konieczność wyjaśnienia czy prawidłowo wskazano osobę zobowiązaną do wykonania obowiązku dochodzonego w tytule wykonawczym, z uwagi, że podstawę egzekwowanego obowiązku stanowią decyzje dotyczące PPH "M" s.c. R.M. i P.D.. Wierzyciel – Dyrektor Izby Celnej - nie kwestionuje, że decyzje te były skierowane do PPH M s.c., a warunkiem prawidłowego oznaczenia spółki było wymienienie wszystkich wspólników.

Nie jest wystarczającym do przyjęcia, że decyzje wydane zostały wobec wspólników tylko z uwagi na to, że wspólnicy zostali wymienieni w "główce" decyzji obok nazwy spółki. Jak już wcześniej wskazano nazwiska wspólników były niezbędne dla prawidłowego oznaczenia podmiotu uczestniczącego w obrocie gospodarczym jakim była spółka cywilna.

To, że decyzja ta została doręczona jednemu z byłych wspólników nie przekształca automatycznie zobowiązania określonego w tej decyzji wobec podmiotu gospodarczego jakim była spółka cywilna na zobowiązanie wobec innego podmiotu jakim jest jeden z byłych wspólników spółki.

Ponadto ani z uzasadnienia decyzji, ani z innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, by organ prowadził postępowanie wobec byłych wspólników spółki cywilnej.

Obok tego, że nie można było wszcząć postępowania egzekucyjnego z majątku spółki cywilnej za zobowiązania z uwagi, że uległa rozwiązaniu, nie można było wszcząć egzekucji wobec pozostałych wspólników. I to nie z uwagi na to, że nie doręczono im decyzji z dnia [...] stycznia 1998 r., ale z uwagi na to, że decyzja ta nie nakładała na wspólników zobowiązania. Zobowiązanie to zostało nałożone na podmiot gospodarczy dokonujący obrotu towarowego z zagranicą który tworzyli wspólnicy- na spółkę cywilną. Pomimo doręczenia tej decyzji skarżącemu – nie można przyjąć, że wobec niego powstało zobowiązanie solidarne do uiszczenia należności celnych.

W tym stanie rzeczy zasadny jest zarzut skargi, iż wierzyciel błędnie podtrzymuje stanowisko, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej. Słusznie strona wskazuje, że wierzyciel bezzasadnie skierował egzekucje wobec skarżącego w oparciu o decyzję dotyczącą innego podmiotu zobowiązanego do zapłaty długu celnego.

Wbrew twierdzeniu organu w obrocie prawnym nie znajduje się "ostateczna decyzja nakładająca na R.M. solidarny obowiązek zapłaty należności celnych przywozowych, które stanowiło podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego". Decyzja która została powołana w tytule wykonawczym jest rzeczywiście decyzją ostateczną, jednakże nie nakłada ona na R.M. solidarnego obowiązku zapłaty należności celnych przywozowych. Wymieniona decyzja określała spółce cywilnej należności celne przywozowe. Organy nie prowadziły postępowania w zakresie przeniesienia odpowiedzialności na byłych wspólników za zobowiązania z uwagi, że brak było w tym zakresie przepisów. Z tego też względu skarżący nie był osobą zobowiązaną do uiszczenia należności określonych decyzją z dnia [...] stycznia 1998 r.

Niewątpliwie wierzycielowi w sytuacji istnienia odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania przysługuje prawo swobodnego wyboru majątku z którego chce uzyskać zaspokojenie. Jednakże, aby wierzyciel mógł skorzystać z prawa zaspokojenia się z majątku określonego podmiotu musi mieć tytuł prawny umożliwiający wobec tego podmiotu wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W niniejszym postępowaniu podstawą obowiązku uprawniającego do wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec R.M. nie mogły stanowić decyzje wymienione w poz. 28 tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2001 r.

W tym stanie rzeczy uznać należy skargę za zasadną. Stanowisko wierzyciela zawarte w zaskarżonym postanowieniu narusza przepisy prawa materialnego - przepis art. 59 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na marginesie wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie ma podstaw do dokonania oceny legalności decyzji z dnia [...] stycznia 1998 r. oraz z [...] stycznia 2000 r., gdyż wykracza to poza granice sprawy. Jednakże należy zauważyć, że decyzje te w dacie ich wydania skierowane zostały do podmiotu który nie istniał.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na brak stosownego wniosku Sąd nie orzekł o kosztach postępowania.