Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 473/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1, art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.
article: art. 3,4
journal: Dz.U. 2002 nr 147 poz 1229
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
article: par. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 80 poz 563
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony  przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 11
journal: Dz.U. 2003 nr 121 poz 1139
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę  oraz dróg pożarowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Protokolant Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu zapewnienia przejezdności drogi pożarowej poprzez usunięcie wbetonowanego płotu i wysypanego tłucznia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...]r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. oraz art.11a ust.2 pkt.1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. z 2006r., Nr 96, poz.667 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "A" we W. od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...]r. Nr [...] - Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji .

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Decyzją z dnia [...]r., Nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej we W. nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej A" zapewnić przejezdność drogi pożarowej do budynku przy ul. [...] we W., będącego w zarządzie Spółdzielni Mieszkaniowej "B", poprzez usunięcie wbetonowanego płotu i wysypanego tłucznia, w terminie 2 tygodni od daty otrzymania decyzji. Organ podkreślił, że część drogi pożarowej do przedmiotowego budynku prowadzi przez teren będący w zarządzie Spółdzielni Mieszkaniowej "A".

Od powyższej decyzji Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" wniosła odwołanie zarzucając wydanej decyzji rażącą obrazę art. 7, 8,11 k.p.a. oraz art.75 § 1 i 77 § 2 k.p.a. poprzez nierozpoznanie całego materiału dowodowego przez organ administracyjny, a w szczególności brak rozważenia kwestii braku legitymacji Kierownika Osiedla Wrocławskiej Spółdzielni Mieszkaniowej do podejmowania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem spółdzielni, takich jak wyrażenie zgody na przeprowadzenie drogi przeciwpożarowej przez teren odwołującego się, brak zbadania możliwości faktycznego wyznaczenia drogi przeciwpożarowej do przedmiotowego budynku, naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji zawierającego w szczególności wskazanie przyczyn z powodu, których organ odmówił wiarygodności twierdzeniom strony skarżącej o braku prawa Kierownika Osiedla do wyrażenia zgody na przeprowadzenie drogi pożarowej oraz brak rozważenia skutków prawnych oświadczenia Kierownika Osiedla.

Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. rozpoznając sprawę stwierdził, że budynek przy ul. [...] we W. został wybudowany zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami, na podstawie decyzji [...] z dnia [...] 1987r. Z-cy Architekta W. zatwierdzającej plan realizacyjny i decyzji [...] z dnia [...] 1989 r. udzielającej pozwolenia na budowę inwestorowi - SM "B".

Zgodnie z art.5 ust. 1 pkt 5 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1975r. Prawo budowlane, obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający odpowiednie warunki użytkowe, a w szczególności potrzeby w zakresie ochrony przeciwpożarowej, oświetlenia, zaopatrzenia w wodę, usuwania ścieków, ogrzewania i wentylacji. Stosownie do tego przepisu projekt budowlany zatwierdzony decyzją [...] z dnia [...] 1989 r. zawierał opis przebiegu drogi pożarowej. Przebieg drogi pożarowej został uzgodniony przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.

W momencie budowy budynku przy ul [...] obowiązywało rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. Nr 17, poz.62/. W § 31 tego rozporządzenia określono rodzaje budynków do których powinny być zapewnione drogi pożarowe (zwane wówczas "dojazdami pożarowymi") oraz wymagania dla dróg pożarowych. Droga pożarowa, zapewniającą potrzeby w zakresie ochrony przeciwpożarowej przedmiotowego budynku, usytuowana była wzdłuż tego budynku, miała szerokość 4,5 m oraz wytrzymałość na nacisk przez pojazdy o ciężarze całkowitym 20 ton. Droga pożarowa została więc wyznaczona zgodnie z §31 ust.2 i ust.4 w/w rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.

Obecnie parametry drogi pożarowej wyznacza rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych /Dz. U. z 2003 r. Nr 121, poz. 1139/.

Także w aktualnym stanie prawnym wymagania przeciwpożarowe powinny być określone w projekcie budowlanym, który powinien posiadać stosowne uzgodnienie rzeczoznawców do spraw przeciwpożarowych. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej w § 5 ust. 1 pkt 14 stanowi, że podstawę uzgodnienia stanowią, dane określone przez projektanta, dotyczące warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu budowlanego, obejmujące w szczególności: (...) drogi pożarowe.

Organ akcentując ponownie, że przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji-pozwolenie na budowę z dnia [...] 1989r., Nr [...], podkreślił, iż projekt budowlany zawierający wskazanie przebiegu drogi pożarowej stanowił załącznik do tej decyzji. Decyzji ta jest ostateczna i jako taka korzysta z domniemania mocy obowiązującej decyzji. Nie została nigdy uchylona ani zmieniona, a skutki prawne z niej wynikające są wiążące dla organów administracji.

Kwestia uprawnień Kierownika Osiedla do działania w imieniu spółdzielni mieszkaniowej, nie może mieć zdaniem organu odwoławczego wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wobec istnienia w obrocie prawnym w/w ostatecznej decyzji z dnia [...] 1989r., Nr [...] udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, w tym drogi pożarowej. Istnienie ostatecznej decyzji administracyjnej zawierającej pozwolenie na budowę wyklucza możliwość i celowość badania skutków oświadczeń woli składanych w trakcie procesu inwestycyjnego. Organy Państwowej Straży Pożarnej są związane treścią ostatecznej decyzji administracyjnej i działają w celu zapewnienia drogi pożarowej, zgodnie z jej wytyczeniem w zatwierdzonym projekcie budowlanym.

Dlatego należy w ocenie organu - uznać za nieuzasadnione zarzuty odwołującego się o "braku zbadania możliwości faktycznego wyznaczenia drogi przeciwpożarowej do przedmiotowego budynku". Ponieważ wyznaczenie drogi pożarowej dla określonej kategorii budynków odbywa się w trakcie procesu budowlanego, na etapie projektowania i jest zatwierdzane decyzją administracyjną odpowiedniego organu administracji w formie decyzji administracyjnej, organ Państwowej Straży Pożarnej nie może ze względów oczywistych kierować się "zdroworozsądkową zasadą wytyczania drogi przeciwpożarowej". Zapewnienie zaś możliwości użycia tej drogi należy do kompetencji organów Państwowej Straży Pożarnej.

Zdaniem organu odwoławczego nie może się także ostać zarzut odwołującego się "nierozpoznania całego materiału dowodowego przez organ administracyjny", albowiem organ pierwszej instancji przeprowadził czynności kontrolno rozpoznawcze zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 października 2005 r. w sprawie czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzanych przez Państwową Straż Pożarną /Dz.U. Nr 225, poz.1934/. Z czynności tych sporządzono protokół zawierający wskazanie naruszenia przepisów przeciwpożarowych, a obecny przy kontroli przedstawiciel odwołującego się, nie wniósł do protokołu żadnych zastrzeżeń. W aktach sprawy organ pierwszej instancji zgromadził decyzje administracyjne sankcjonujące prawidłowy przebieg procesu budowlanego przedmiotowego budynku, w tym przebieg drogi pożarowej do budynku i ustosunkował się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Organ pierwszej instancji ustosunkował się także do podnoszonego w trakcie postępowania zarzutu braku legitymacji Kierownika Osiedla W. Spółdzielni Mieszkaniowej do podejmowania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem spółdzielni, takich jak wyrażenie zgody na przeprowadzenie drogi przeciwpożarowej przez teren odwołującego się.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że strona odwołująca nie kwestionuje faktu zatwierdzenia projektu budowlanego ostateczną decyzją administracyjną, a fakt ten należy uznać za bezsporny w niniejszej sprawie. Bezspornym jest także istnienie stwierdzonej nieprawidłowości przez kontrolujących - istnienie wbetonowanego płotu i wysypanego tłucznia, co uniemożliwia korzystanie z drogi pożarowej.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji nie uchybił przepisom art.7, 8,11 kpa. oraz art.75 § 1 i 77 § 2 k.p.a. Organ zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący i sumienny cały materiał dowodowy, uzyskując jednoznaczność ustaleń faktycznych, a w konsekwencji prawnych.

Powołując się na § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów oraz § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, organ odwoławczy podkreślił, że ustalone w trakcie przeprowadzonego postępowania okoliczności uprawniały organ pierwszej instancji do nałożenia na odwołującego się obowiązku zawartego w zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie to zdaniem organu odwoławczego jest prawidłowe, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i pod względem celowości.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" we W., zarzucając:

1) obrazę prawa materialnego, tj.:

a) art.4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, polegającą na przeniesieniu obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej budynku - zapewnienia drogi pożarowej - na właściciela nieruchomości sąsiedniej, zamiast egzekwować je od właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu przy ul. [...],

b) art.54 § 1 Prawa spółdzielczego, poprzez zinterpretowanie opinii kierownika osiedla W. Spółdzielni Mieszkaniowej jako oświadczenia woli Spółdzielni, które skutecznie mogli wówczas złożyć dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i pełnomocnik,

c) bezprawne naruszenie prawa współwłasności nieruchomości SM "A" oraz właścicieli lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...], przejawiające się w wytyczeniu oraz nałożeniu obowiązku utrzymywania drogi pożarowej dla nieruchomości przy ul. [...], bezpośrednio skomunikowanej z drogą publiczną, bez zgody współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] i zarządcy tej nieruchomości oraz z pominięciem zasad wywłaszczania nieruchomości przewidzianych w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Mając na uwadze powyższe skarżąca Spółdzielnia wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Zdaniem strony skarżącej, kwestionowana decyzja jest wadliwa, albowiem jest rażąco sprzeczna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego, tj. z art.4 ust.1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, zgodnie z którym do zapewnienia ochrony przeciwpożarowej budynku jest obowiązany właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, nie zaś właściciel gruntu bądź budynku z nim sąsiadującego. W myśl art.4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa jest wyżej, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.

Skarżąca Spółdzielnia podniosła, że organ II instancji zaniechał rozważenia okoliczności braku legitymacji Kierownika Osiedla do dokonywania w imieniu Wrocławskiej Spółdzielni Mieszkaniowej czynności prawnych, które w dodatku przekraczały zakres zwykłego zarządu. Stwierdzenie, iż pismo zawierające taką zgodę jest częścią zatwierdzonego przez Urząd Miejski projektu nie wyczerpuje ustawowego obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego jak również obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony, co czyni zaskarżoną decyzję wadliwą.

Zgoda Kierownika Osiedla nie mieści się w kategorii czynności przewidzianych w powołanym artykule, albowiem osoba ta nie była umocowana do reprezentowania Spółdzielni w zakresie jej działalności, a wyrażanie zgody na przeprowadzenie drogi przeciwpożarowej przez teren W. Spółdzielni Mieszkaniowej należało do czynności przekraczających zwykły zarząd i wymagało pełnomocnictwa szczególnego.

Podnosząc argument dokonania niezgodnego z prawem pozbawienia strony skarżącej władztwa nad częścią nieruchomości gruntowej będącej jej wyłączną własnością, skarżąca Spółdzielnia odwołała się do przepisów art. 112 i art. 113 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. prawo o gospodarce nieruchomościami, a to wskutek wydania decyzji wbrew ograniczeniom podmiotowym i przedmiotowym zawartym w tej ustawie, poprzez przymusowe ograniczenie prawa własności strony skarżącej.

Nadto, skarżąca wskazała, że organ winien w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na możliwość wyznaczenia drogi pożarowej do budynku przy ul. [...] we W. w ten sposób, by nie przebiegała ona przez nieruchomości osób trzecich. W ocenie skarżącej nie zachodzą bowiem racjonalne przesłanki uzasadniające wykonanie obowiązku udrożnienia drogi wewnętrznej przebiegającej przez prywatną własność należącą do strony skarżącej w sytuacji, gdy Spółdzielnia Mieszkaniowa "B" posiada bezpośredni dostęp do budynku z drogi publicznej, a mianowicie ul. [...]. Od tej właśnie ulicy istnieje dogodny samodzielny wjazd prowadzący wzdłuż budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]. Tym samym, skoro istnieje łatwiejszy i krótszy wjazd od strony ul. [...], który umożliwia dostęp do przedmiotowego budynku, to zasadnym jest stwierdzenie, iż wytyczenie drogi pożarowej winno mieć miejsce właśnie w tym miejscu.

Z przytoczonych powodów niniejsza skarga jest w ocenie strony skarżącej zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej /Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229 ze zm./, zwaną dalej ustawą oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych /Dz. U. Nr 121, poz. 1139/, a także przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów /Dz.U. Nr 80, poz.563/.

Stosownie do przepisów w/w ustawy, ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia /art. 1 pkt 1/.

W art. 4 ust.1 pkt. 1 i 4 ustawy w związku z art.4 ust.1a ustawodawca nałożył na właściciela, zarządcę lub użytkownika budynku, obiektu lub terenu - obowiązek zapewnienia ochrony przeciwpożarowej w szczególności poprzez przestrzeganie przeciwpożarowych wymagań budowlanych, instalacyjnych i technologicznych, jak i przygotowanie budynku, obiektu lub terenu do prowadzenia akcji ratowniczej.

W przepisie art. 3 ust. 2 tej ustawy, ustawodawca ustalił, że osoby wymienione w tym przepisie, a to: właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu - ponoszą odpowiedzialności za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach.

Istotny jest zatem w niniejszej sprawie przepis § 5 w/w rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, zgodnie z którym - właściciele lub zarządcy terenów utrzymują znajdujące się na nich drogi pożarowe w stanie umożliwiającym wykorzystanie tych dróg przez pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej, zgodnie z warunkami określonymi w przepisach dotyczących przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

Stosownie zaś do przepisu art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz. U. z 2009r. Nr 12, poz. 68 ze zm./, w celu realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych oraz przygotowania do działań ratowniczych Państwowa Straż Pożarna przeprowadza czynności kontrolno-rozpoznawcze. Czynności kontrolno-rozpoznawcze są przeprowadzane w zakresie m. innymi kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych /ust. 3 pkt 1 ustawy/.

W razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, komendant powiatowy /miejski/ Państwowej Straży Pożarnej, zgodnie z przepisem art. 26 ust. 1 pkt 1 tej ustawy - uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.

Niesporne jest w niniejszej sprawie, że Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej we W. w wyniku przeprowadzonych w dniu 19 marca 2008r. czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej, a dotyczących dojazdu pożarowego do wielorodzinnego budynku przy ul. [...] we W., powołując się na przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz przepis § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie ochrony przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych /Dz.U. Nr 121, poz.1139/, nakazał skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej zapewnić przejezdność drogi pożarowej do budynku przy ul. [...] we W. poprzez usunięcie wbetonowanego płotu i wyspanego tłucznia.

Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z przeprowadzonych w dniu 19 marca 2008r. czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej w przedmiocie dojazdu pożarowego do wielorodzinnego budynku przy ul. [...] we W., wynika m. innymi, że, cyt. "...Od ulicy [...] droga blokowana wbetonowanym płotem i wysypanym tłuczniem przez SM "A" /.../ Zgodnie z projektem budynek zaliczony do kategorii zagrożenia ludzi LIV wraz z usługami na parterze /.../ budynek zaprojektowany w klasie C odporności pożarowej, budynek 5-ciokondygnacyjny...".

Niewątpliwe jest w sprawie, że szczegółowe unormowania dotyczące rodzajów obiektów budowlanych, do których powinna być doprowadzona droga pożarowa oraz wymagania, jakie powinna spełniać droga pożarowa, określone zostały w przepisach w/w rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. I tak w myśl § 11 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 w zw. z § 2 tegoż rozporządzenia, do budynków średniowysokich zawierających strefę pożarową zakwalifikowaną m. in. do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, określonej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) - powinna być doprowadzona droga pożarowa o utwardzonej nawierzchni, umożliwiająca dojazd o każdej porze roku pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego. Stosownie do § 209 ust. 2 pkt 4 wskazanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., budynki oraz części budynków, stanowiące odrębne strefy pożarowe, określone zostały symbolem ZL, w tym budynki mieszkalne określane są jako ZL IV.

Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie w oparciu o opisane wyżej oględziny przeprowadzone w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, jak i zgromadzone dokumenty, wynika jednoznacznie, że budynek mieszkalny wymieniony w decyzji organów, nie ma zapewnionej dojazdowej drogi pożarowej, odpowiadającej cyt. wyżej przepisom rozporządzenia.

W tym stanie faktycznym i prawnym, okoliczność, że teren drogi pożarowej objęty kwestionowanymi decyzjami jest w zarządzie skarżącej Spółdzielni, nie zaś właściciela budynku przy ul. [...] we W., nie ma istotnego znaczenia jako, że bezpieczeństwo ludzi mieszkających i przebywających w budynkach jest celem nadrzędnym i temu celowi służą przepisy z zakresu szeroko pojętej ochrony przeciwpożarowej, w tym również przepisy normujące wymogi dla zapewnienia możliwości sprawnego prowadzenia akcji ratowniczej w razie zaistnienia pożaru, a ustanowione w/w aktami prawnymi.

W tej sytuacji organ pierwszej instancji miał nie tylko podstawy, ale wręcz obowiązek wydania decyzji nakładającej na skarżącą Spółdzielnię, jako zarządcę przedmiotowego terenu, a na którym znajduje się droga pożarowa - obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie wyżej opisanym. Zgodzić się tym samym należy ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że w świetle cyt. wyżej § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów – obowiązek utrzymania w należytym stanie drogi pożarowej przez właściciela / zarządcę terenu/ dotyczy każdej drogi pożarowej znajdującej się na tym terenie, niezależnie gdzie ona prowadzi.

Stanowisko to zgodne jest z orzecznictwem, gdzie przyjmuje się, że ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej zobowiązuje w art. 3 osoby fizyczne, osoby prawne, organizacje lub instytucje korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu do zabezpieczenia ich przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem, przesądzając jednocześnie, że odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych ponoszą: właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu /por. wyrok NSA z 30 listopada 2008r., sygn.akt II OSK 1701/07 z 30 listopada 2008r./.

Odnotować w tym miejscu również należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w wyroku z 24 sierpnia 2007r., sygn. akt II OSK 1144/06, w pełni akceptowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że akty prawne wydane w wykonaniu delegacji zawartych w odpowiednich przepisach ustawy o ochronie przeciwpożarowej mogą być też przez organy administracji publicznej stosowane do budynku, który został wybudowany zanim weszło w życie rozporządzenie oraz powołana ustawa. W związku z faktem, że ustawa o ochronie przeciwpożarowej nie reguluje stosowania jej do budynków wybudowanych przed wejściem ustawy w życie, należy stosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. Takie regulacje w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie naruszają zasady niedziałania prawa wstecz lecz wiążą się z tzw. retrospektywnym działaniem prawa /a nie retroaktywnym/ i zasadą bezpośredniego stosowania prawa. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny /w ślad za uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2006 r. sygn. akt P 27/05, publ. OTK-A nr 9 z 2006 r., poz. 124/ ustawodawca może stanowić normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, a takim interesem jest bez wątpienia ochrona życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia przed niebezpieczeństwem pożaru.

Mając na uwadze powyższe, Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej Spółdzielni, że organy wydając w sprawie zaskarżone decyzje dopuściły się naruszenia art.4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej.

W okolicznościach niniejszej sprawy nietrafny jest także zarzut naruszenia art.54 §1 Prawa spółdzielczego z tego przede wszystkim względu, że kwestionowana przez skarżącą Spółdzielnię " zgoda – opinia" Kierownika Osiedla o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie drogi przeciwpożarowej - była dowodem /dokumentem/ złożonym w postępowaniu prowadzonym w sprawie pozwolenia na budowę, zakończonym ostateczną decyzją administracyjną z dnia [...] 1989r., Nr [...].

W niniejszym zaś postępowaniu istotne znaczenie ma jedynie funkcjonująca w obrocie prawnym decyzja z [...] 1987r., Nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i decyzja z [...] 1989r., Nr [...] o udzieleniu SM B pozwolenia na budowę opisanego wyżej budynku mieszkalnego.

Również w świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz przepisów omawianych rozporządzeń, Sąd nie uznał za zasadny zarzut naruszenia prawa własności. Z tych to też względów nietrafny jest zarzut pominięcia przez organy zasad wywłaszczania nieruchomości uregulowany przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako, że przepisy te w niniejszej sprawie nie mają zastosowania.

Podkreślić należy, że ustawodawca przewidując, iż dostosowanie istniejących dróg pożarowych do stanu zgodnego z prawem może być utrudnione lub nawet niemożliwe, dopuszcza w § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych - możliwość stosowania w uzgodnieniu właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej rozwiązań zamiennych, z zastrzeżeniem, że przyjęte rozwiązania alternatywne zapewnią niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu.

Oznacza to w ocenie Sądu, że wydanie w niniejszej sprawie zaskarżonych decyzji, nie stoi na przeszkodzie, ubiegania się przez skarżącą Spółdzielnię w trybie wym. wyżej przepisu § 12 ust.4 rozporządzenia – o stosowanie rozwiązania zamiennego.

Podobnie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lipca 2007r., sygn. akt II OSK 1086/06, stwierdzając m.innymi, że legitymacja czynna do wystąpienia z tego rodzaju wnioskiem i zaproponowania rozwiązań zamiennych przysługuje w rozpatrywanej sprawie kontrolowanemu, jako podmiotowi najlepiej zorientowanemu odnośnie swoich możliwości w zakresie realizacji wynikających z przepisów przeciwpożarowych obowiązków oraz zaistniałych w danym stanie faktycznym uwarunkowań lokalnych.

W konsekwencji powyższych ustaleń stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, nie wykazała by decyzja ta, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zauważyć należy, że sąd administracyjny nie bierze pod uwagę aspektów słuszności i sprawiedliwości społecznej, czy też możliwości finansowych strony skarżącej na realizację nałożonych obowiązków, a ocenia jedynie legalność podejmowanych decyzji.

Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A" we W. i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w sentencji.

H.B. 28.05.2009r.