Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1074/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone decyzje
Powołane przepisy: article: art. 127, art. 121 par 1, art. 124, art. 210 par 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 145 par pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1074/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz, Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo (spr.), WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r., sprawy ze skarg Powszechnej Spółdzielni Mieszkaniowej w C. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2017 r. nr [...]i nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżone decyzje II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 5.096,00 zł (pięć tysięcy dziewięćdziesiąt sześć złotych 00/100) III. zarządza zwrot z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz strony skarżącej kwotę 200,00 zł tytułem nadpłaconych wpisów od skarg


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Kr [...]

Uzasadnienie

Zaskarżonymi decyzjami z dnia 7 sierpnia 2017 r. znak: [...] oraz znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołań P. przy ul. [...] w C. (dalej Spółdzielnia), od decyzji Związku Międzygminnego "Gospodarka Komunalna" Zarządu Związku (dalej Związek) z dnia 14 czerwca 2017 r.

1. znak: [...] określającej wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lutego 2017 r. dla nieruchomości niezamieszkałych, położonych w C. przy ul. [...] oraz [...] w kwocie: 2 254,00 zł za m-c luty 2017 r.; 8 372 zł za m-c marzec 2017 r.; 4 830,00 zł od kwietnia 2017 r.

2. znak: [...] określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od marca 2017 r. dla nieruchomości niezamieszkałych, położonych w C. przy [...] w kwocie 17 290,00 zł za m-c marzec 2017 r. 15 960,00 zł od kwietnia 2017 r.

- utrzymało ww. decyzje w mocy.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 6o ust. 1 w zw. z art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2016r. poz. 250 ze zm.), art. 207 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 201, dalej O.p.).

W wyżej wymienionych decyzjach organuI instancji wskazano, że w dniu 20 czerwca 2016 r. Spółdzielnia złożyła w Związku deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonych w C. przy ul. [...] i [...] oraz przy [...] w C.. W deklaracjach tych wskazano, że od kwietnia 2016 r., miesięcznie, na terenie ww. nieruchomości, w związku z prowadzoną tam działalnością usługowo-handlową zbierane będą w sposób selektywny odpady komunalne w pojemnikach PA 1,1 m3 w ilości: odpady segregowane, papier - 1 szt., szkło - 1 szt., tworzywa sztuczne - 1 szt., odpady zmieszane - 2 szt. (w przypadku nieruchomości położonych przy ul. [...]) oraz 1 szt. (w przypadku nieruchomości położonych przy [...]). Odpady gromadzone są na wspólnym stanowisku kontenerowym. Deklaracja ta obowiązuje nadal.

Z informacji przekazanych przez firmę odbierającą odpady komunalne z terenu gminy C., wynika, że na przedmiotowych nieruchomościach, pomimo prawidłowo oznakowanych pojemników przeznaczonych na odpady segregowane, od miesiąca lutego 2017r. (w przypadku nieruchomości położonych przy ul. [...]) oraz od miesiąca marca 2017 r. (w przypadku nieruchomości położonych przy [...]) selektywna zbiórka odpadów nie była prowadzona, a ponadto nastąpiły przekroczenia w ilości odbieranych odpadów w stosunku do zadeklarowanych, co obrazują zamieszczone w decyzjach tabele.

Ze względu na brak selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, pomimo zadeklarowania takiego sposobu ich zbierania oraz zwiększonej w stosunku do zadeklarowanej ilości odbieranych odpadów, pismem z dnia 13 kwietnia 2017 r. Zarząd Związku wezwał Spółdzielnię do złożenia deklaracji. Wymagane deklaracje w wyznaczonym siedmiodniowym terminie nie zostały złożone. Pomimo złożonych, przez Spółdzielnię wyjaśnień, Zarząd ZMGK uznając, że istnieją uzasadnione wątpliwości, co do danych zawartych w deklaracji z dnia 10 czerwca 2016 r., postanowieniem z dnia 11 maja 2017 r. wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Po przeanalizowaniu całej dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie organ I instancji wskazał na następujące ustalenia.

Stanowisko kontenerowe na terenie nieruchomości niezamieszkałych położonych w C. przy ul. [...] oraz [...], oraz przy [...] w związku z prowadzoną tam działalnością usługowo-handlową zostało wyposażone przez Związek zgodnie ze złożoną przez Spółdzielnię deklaracją w następujące prawidłowo oznakowane pojemniki: w przypadku ul. [...]: na odpady zmieszane w kolorze czarnym - 2 szt., na odpady segregowane: szkło w kolorze zielonym - 1 szt., papier w kolorze niebieskim - 1 szt., tworzywa sztuczne w kolorze żółtym - 1 szt. W przypadku [...]: na odpady zmieszane – 1 szt., na odpady segregowane pojemniki PA 1,1 m3, szkło w kolorze zielonym 1 szt., papier w kolorze niebieskim – 1 szt., tworzywa sztuczne w kolorze żółtym – 1 szt. Dodatkowo na każdym pojemniku znajduje się naklejka z informacją jakie odpady należy w nim gromadzić.

Z wykazu najemców udostępnionych przez Spółdzielnię wynika, że ze stanowiska kontenerowego na terenie nieruchomości położonych przy ul. [...] korzysta 21 firm, w tym 18 gdzie powstają odpady komunalne w ilości łącznej miesięcznie 4,97 m3, w tym 2,67 m3 to odpady segregowane. Trzy firmy: O. , M. i P. , wynajmują pomieszczenia techniczne, gdzie nie powstają odpady komunalne. Wszystkie zadeklarowały selektywną zbiórkę. Pawilon znajduje się w centrum osiedla budynków wielorodzinnych, a firmy najmujące tam lokale obsługują setki klientów dziennie. Z analizy ww. tabeli ukazującej zadeklarowane i odbierane odpady wynika znaczne przekroczenie ilości odbieranych odpadów w stosunku do zadeklarowanych oraz brak zadeklarowanej segregacji.

Z kolei ze stanowiska kontenerowego na terenie nieruchomości położonych przy [...] korzysta 35 firm, gdzie powstają odpady komunalne w ilości łącznej miesięcznie 8,1 m3 w tym3,96 m3 to odpady segregowane. Wszystkie zadeklarowały selektywną zbiórkę. Pawilon, podobnie jak w przypadku ul. [...], znajduje się w centrum osiedla budynków wielorodzinnych, a firmy najmujące tam lokale obsługują setki klientów dziennie. Z analizy ww. tabeli ukazującej zadeklarowane i odbierane odpady wynika znaczne przekroczenie ilości odbieranych odpadów w stosunku do zadeklarowanych oraz brak zadeklarowanej segregacji.

W tym miejscu organ I instancji wskazał, że za budowę i zabezpieczenie stanowiska kontenerowego odpowiada właściciel lub zarządca nieruchomości. Na gruncie przedmiotowej sprawy jest to P. , która powinna tak zorganizować stanowisko kontenerowe oraz zabezpieczyć je przed dostępem osób nieuprawnionych, żeby nie dochodziło do ww. nieprawidłowości. To Spółdzielnia powinna również wymagać od najemców z niego korzystających, aby prowadzili segregacje odpadów i oddawali je w odpowiedniej ilości. Obowiązkiem właściciela nieruchomości jest pilnowanie porządku na swojej nieruchomości. Niezależnie bowiem od sposobu powstawania odpadów, za ich zbieranie i segregowanie odpowiada właściciel, zarządca nieruchomości. Związek odpowiada jedynie za wyposażenie stanowisk w odpowiednie pojemniki i odbiór odpadów od osób czy firm uprawnionych do korzystania z danego stanowiska.

Organ zaznaczył, że Spółdzielni znane są przepisy związane z zasadami gospodarowania odpadami komunalnymi, czy szerzej utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych. Potwierdziły to liczne spotkania i konsultacje z przedstawicielami Spółdzielni na przestrzeni ostatnich kilku lat. Dodatkowo w sprawie nieprawidłowości Związek prowadził szeroko zakrojoną akcję edukacyjną poprzez: spotkania z mieszkańcami, zarządcami, radnymi, artykuły w prasie lokalnej, prowadzenie strony internetowej [...] W 2016 r. Związek rozprowadził wśród mieszkańców, zarządców kilkanaście tysięcy ulotek na temat, jak segregować odpady komunalne. Otrzymała je również Spółdzielnia. Cyklicznie, co kilka miesięcy, wysyłane są również do wszystkich zarządców nieruchomości, pisma w sprawie występujących nieprawidłowości w gromadzeniu odpadów wraz z zaleceniami jak ich uniknąć (np. pismo nr [...] z dnia 14.11.2016 r.).

Organ podkreślił, że na poprawienie porządku i czystości na stanowiskach kontenerowych oraz polepszenie estetyki w wydatny sposób wpływa tworzenie ogrodzonych, zadaszonych i zamykanych stanowisk gromadzenia odpadów dla mniejszej liczby mieszkańców. Zaletą takiego rozwiązania jest pełna kontrola nad osobami korzystającymi z tych stanowisk. Unika się podrzucania odpadów przez osoby postronne, a sami mieszkańcy identyfikując się z konkretnym stanowiskiem przestrzegają zasad prawidłowej segregacji i utrzymania porządku.

Zaznaczono także, że zasady gospodarowania odpadami komunalnymi w zakresie segregacji odpadów oraz płatności za ilość odebranych odpadów z nieruchomości niezamieszkałych, poza zmianą stawki opłaty, nie uległy większym zmianom na terenie Związku od lipca 2013 r. Obowiązują już prawie cztery lata i powinny być znane i stosowane przez wszystkich zainteresowanych.

Na terenie przedmiotowych stanowisk kontenerowych, pomimo prawidłowo oznakowanych pojemników przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów komunalnych segregacja odpadów nie była przeprowadzana. Spowodowało to zwiększenie kosztów zagospodarowania odpadów ponoszonych przez ZMGK na rzecz Z. w B. w związku z przekazaniem tam, zamiast zadeklarowanych odpadów segregowanych, tylko odpadów zmieszanych. W związku z tym, że odpady nie były zbierane w sposób selektywny, nie może być względem Spółdzielni zastosowana opłata w niższej wysokości.

Organ zauważył, iż zgodnie z § 2 ust. 2 uchwały nr 17/2016 Zgromadzenia Związku Międzygminnego "Gospodarka Komunalna" z dnia 5 grudnia 2016 roku w sprawie: wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty - za pojemnik o określonej pojemności ustala się wyższą stawkę opłaty za pojemnik z odpadami komunalnymi, pochodzącymi od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne i nie są one zbierane i odbierane w sposób selektywny.

Wyjaśniono, że dokonując ustaleń faktycznych organ korzystał z szerokiego wachlarza dowodów, od raportów firmy odbierającej odpady, przez korespondencję w sprawie ze Spółdzielnią, korespondencję elektroniczną z odbierającym odpady wraz z dokumentacją fotograficzną po notatki z kontroli wraz z dokumentacją fotograficzną. Z analizy ww. dowodów jednoznacznie wynika, że odpady w pojemnikach zostały zmieszane, a selektywna zbiórka nie została zachowana.

W związku z tym wskazano, że § 4 ust. 4 uchwały Nr 8/2017 Zgromadzenia ZMGK z dnia 14 marca 2017r. stanowi, że na terenie nieruchomości niezamieszkałych prowadzona jest segregacja odpadów w sytuacji, gdy w workach lub pojemnikach przeznaczonych do selektywnego zbierania nie będą występować odpady zmieszane, a i w workach lub pojemnikach przeznaczonych na dany rodzaj odpadów nie będą występować odpady innego rodzaju.

Od lutego 2017 r. w pojemnikach przeznaczonych do selektywnego zbierania występowały odpady zmieszane, a w pojemnikach przeznaczonych na dany rodzaj odpadów występowały odpady innego rodzaju. Przy czym okoliczność nieselektywnej zbiórki, jak również zwiększonej ilości odbioru odpadów w stosunku do zadeklarowanej, nie miały charakteru incydentalnego, a były powtarzalne i stałe, od lutego 2017 r. Podkreślono, że pomimo wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty postanowieniami z dnia 11 maja 2017 r. Spółdzielnia dalej gromadziła odpady w sposób nieselektywny w zwiększonej w stosunku do zadeklarowanej ilości.

Ustalenia organu w sprawie potwierdza również sama Spółdzielnia, która w piśmie z dnia 6 czerwca 2017 r. stwierdziła, że dostrzega problem gromadzenia odpadów ze względu na specyfikę stanowiska objętego postępowaniem, tj. brak ogrodzenia i możliwość korzystania z niego przez osoby nieuprawnione w związku z czym planuje wykonanie do końca sierpnia 2017 r., zamykanej i zadaszonej wiaty na przedmiotowym stanowisku.

W dalszej kolejności organ I instancji wyjaśnił, że obowiązujący harmonogram odbioru odpadów komunalnych umożliwia ich odbiór cyklicznie, segregowanych jeden raz w miesiącu, a zmieszanych dwa razy w miesiącu. Jednak w związku z większą ilością odpadów powstających na danej nieruchomości, jej właściciel, zarządca, który odpowiada za utrzymanie porządku, powinien zlecić częstszy odbiór oraz zmienić deklarację zgodnie z ilością i sposobem zbierania odpadów, czego strona nie zrobiła. Związek wywiązał się ze swoich zadań, odebrał zwiększoną ilość odpadów, ponosząc dodatkowe koszty transportu i zagospodarowania, a Spółdzielnia pomimo ciążącego na niej obowiązku oraz otrzymania wezwania z dnia 13 kwietnia 2017 r., w sprawie zmiany deklaracji zgodnie z rzeczywistą ilością i sposobem zbierania odpadów, nie dopełniła ciążących na niej obowiązków.

Organ wyjaśnił, że odpady z pojemników przeznaczonych na segregację były odbierane, lecz w związku z tym, że selektywna zbiórka odpadów nie była prowadzona, odpady zostały zabrane jako zmieszane. Odbiór odpadów zmieszanych nie odbył się wbrew twierdzeniom Spółdzielni (w odniesieniu do stanowiska na terenie nieruchomości położonych przy ul. [...]) w lutym 7 razy, a w marcu 26 razy. W lutym odebrano bowiem jedynie odpady z 7 szt. pojemników o pojemności 1,1 m3, a w marcu z 26 szt. pojemników o pojemności 1,1 m3. W dniu 2 marca 2017 r., po interwencji prezesa Spółdzielni z dnia 1 marca 2017 r., odebrano odpady zmieszane w ilości 7 szt. pojemników o pojemności 1,1 m3, ponieważ pracownicy firmy odbierającej odpady, odebrali odpady z pojemników jak również odpady zalegające na ziemi, poza pojemnikami. W związku z zaleganiem odpadów poza pojemnikami, na wniosek Spółdzielni, firma odbierająca odpady zwiększyła częstotliwość odbiorów tak, aby nie dochodziło do przepełnień. Analiza ilości odbieranych odpadów z przedmiotowego stanowiska, za miesiące luty, marzec i kwiecień 2017 r., wskazuje na odbiór odpadów w ilości ponad trzy razy większej od zadeklarowanej. Średnio miesięcznie odebrano odpady z 16 szt. pojemników o pojemności 1,1 m3, przy zadeklarowanej ilości 5 szt. Dodatkowo nie prowadzono zadeklarowanej selektywnej zbiórki.

W przypadku stanowiska kontenerowego na terenie nieruchomości położonych przy [...] - analiza ilości odbieranych odpadów z przedmiotowego stanowiska za miesiące marzec i kwiecień 2017 r., wskazuje na odbiór odpadów zmieszanych w ilości ponad jedenaście razy większej od zadeklarowanej. Średnio miesięcznie odebrano odpady z 12,5 szt. pojemników FL o pojemności 5 m3, przy zadeklarowanej ilości 1 szt. Dodatkowo nie prowadzono zadeklarowanej selektywnej zbiórki.

Uchwałą nr 17/2016 Zgromadzenia Związku Międzygminnego "Gospodarka Komunalna" z dnia 5 grudnia 2016 roku w sprawie: wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz.Urz.Woj. Małopolskiego z 2016 r. poz. 7424), wprowadzono nowe stawki opłaty, obowiązujące od stycznia 2017 r. Zgodnie z § 2 ust. 2 ustalono wyższą stawkę opłaty za pojemnik z odpadami komunalnymi, pochodzącymi od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne i nie są one zbierane i odbierane w sposób selektywny. W § 2 ust. 2 lit. c ww. uchwały wysokość opłaty za 1 pojemniki 1,1 m3 przy braku segregacji wynosi 322,00 złotych. Zgodnie z § 2 ust. 3 uchwały opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, stanowi iloczyn liczby pojemników o określonej pojemności z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty określonej w ust. 1 lub ust. 2. Końcowo, organ wskazał sposób wyliczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Od ww. decyzji Spółdzielnia wniosła odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zarzuciła w nich, że zaskarżone decyzje zostały wydane w następstwie błędnych ustaleń faktycznych oraz bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.

Zarzucono, że Związek wiarygodnie nie wyjaśnił przyczyny tak nagłego wzrostu ilości wywożonych odpadów. Przed kwietniem 2016 roku ilość odpadów na stanowiskach określał sam Związek na podstawie deklaracji składanych bezpośrednio przez użytkowników lokali. Ilość ta znacząco się nie zmieniała przez kolejne lata, a Związek ani razu wcześniej nie zasygnalizował Spółdzielni, jako właścicielowi i zarządcy stanowiska, przekroczenia ilości. W sposobie korzystania z lokali ani w liczbie użytkowników nie zaszły w lutym 2017 roku żadne istotne zmiany, które wpłynęłyby znacząco na ilość odpadów składowaną miesięcznie uzasadniającą kilkukrotny wzrost ilości. Według wiedzy Spółdzielni zsumowane ilości odpadów deklarowanych przez użytkowników lokali zmieniały się nieznacznie.

Na okoliczności powyższe Spółdzielnia wniosła o przeprowadzenie dowodu: z posiadanych przez Związek deklaracji złożonych przez Spółdzielnię i wcześniejszych deklaracji składanych przez najemców lokali użytkowych w pawilonach przy [...].

W dalszej kolejności zarzucono, że Związek nie uwzględnił sygnalizowanego i wykazywanego wielokrotnie przez Spółdzielnię zjawiska tzw. "podrzucania odpadów". Zdaniem Spółdzielni, nieegzekwowanie od wszystkich mieszkańców Gminy obowiązku złożenia deklaracji oraz obowiązku wywozu odpadów, przyjmowanie deklaracji jaskrawo zaniżonych oraz przyjęcie w regulaminie utrzymania czystości i porządku (zarówno z 2015 roku jak i obecnie obowiązującym) tygodniowych wskaźników nagromadzenia odpadów komunalnych dla budynków mieszkalnych (§ 8 ust. 1), w ilości 15 litrów na mieszkańca - (0,78 m3 rocznie), przy podawanych w literaturze fachowej ilościach wytwarzanych w kraju odpadów na jednego mieszkańca szacowanych na jeden do trzech metrów sześciennych rocznie powoduje w konsekwencji tolerowanie przez Związek stanowisk oczywiście za małych lub wyposażonych w za małą w stosunku do ilości osób zamieszkałych liczbę pojemników. Konsekwencją opisanych wyżej działań i zaniechań Związku jest tolerowanie zjawiska tak zwanego "podrzucania odpadów" oraz pozbywania się ich w miejscach do tego nie przeznaczonych.

Spółdzielnia podniosła, że stanowisko przy ul. [...] i [...] znajduje się na nieogrodzonej działce. Działka ta jest ogólnie dostępna i stanowi przejazd do (między innymi) położonej w sąsiedztwie dużej szkoły. Lokalizacja stanowiska została uzgodniona ze "Związkiem" w sposób ułatwiający dojazd samochodu - śmieciarki. Lokalizacja ta ułatwia podrzucanie odpadów przez osoby trzecie przyjeżdżające z zewnątrz. W szczególności dotyczy to położonego w pobliżu budynku Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...]. Wspólnota ta nie jest zarządzana przez Spółdzielnię. Jest to budynek dziesięciopiętrowy, liczący około 70 mieszkań i zamieszkałych przez odpowiednio dużą liczbę osób. Zdaniem Spółdzielni, na podstawie obserwacji stanu faktycznego, mieszkańcy Wspólnoty wytwarzają znacznie większą ilość odpadów niż może pomieścić się w użytkowanym przez wspólnotę stanowisku. Pojemniki przechowywane są w zamkniętym pomieszczeniu tak zwanego "zsypu" i wystawiane w chwili wywozu. Związek zaakceptował taki sposób składowania odpadów przez mieszkańców budynku przy ul. [...]. Opisany sposób gromadzenia odpadów na nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej uprawdopodabnia częste pozbywanie się odpadów przez mieszkańców wspólnoty na innych łatwiej dostępnych stanowiskach, w tym w szczególności na znajdującym się w sąsiedztwie stanowisku przy ul. [...] i [...]. Pomimo sygnalizowania tego problemu, Związek odmawiał i odmawia Spółdzielni informacji w tym zakresie. Na okoliczności powyższe Spółdzielnia wniosła o przeprowadzenie następującego dowodu:

wezwania "Związku" do podania liczby nieruchomości na terenie Gminy C., które złożyły deklaracje wraz z liczbą osób zgłoszonych,

wezwania Gminy C. do podania liczby nieruchomości położonych na terenie gminy, w których są zameldowane osoby i liczby osób zameldowanych na terenie gminy, w celu porównania danych,

wezwania "Związku" do dostarczenia deklaracji dla nieruchomości przy ul. [...] i podania ilości wywożonych odpadów i sposobu obsługi stanowiska dla tej nieruchomości.

Podniesiono, że z akt sprawy nie wynika przekonywująco ilość wywiezionych pojemników, ich napełnienie oraz brak segregacji. Całość dokumentacji opiera się na dokumentacji wewnętrznej firmy wywożącej odpady, nie potwierdzonej przez przedstawicieli Spółdzielni.

W cenie Spółdzielni brak segregacji nie jest udokumentowany w wystarczającym stopniu. Z załączonych do akt sprawy zdjęć wynika przepełnienie pojemników na odpady zmieszane i bałagan na stanowisku. Natomiast zdjęcia pojemników przeznaczonych na segregacje, w przypadku stanowiska dotyczącego ul. [...], wykazują nieprawidłowości tylko dwukrotnie. Niewątpliwym jest jedno zdjęcie pokazujące zapełnienie pojemnika na papier zarówno makulaturą jak i folią. Jest to udokumentowane zdarzenie jednorazowe uzasadniające dodatkowe obciążenie za jeden pojemnik nie zaś za wszystkie pojemniki na stanowisku w objętym decyzją okresie kilkumiesięcznym. W przypadku stanowiska dotyczącego ul. [...] I zdjęcia pojemników przeznaczonych na segregacje nie wykazują żadnych nieprawidłowości.

Rozpoznając powyższe odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w opisanych na wstępie decyzjach z dnia 7 sierpnia 2017 r. - utrzymało w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji.

W sowich rozstrzygnięciach Kolegium wyjaśniło, że bezspornym jest, iż P. w C. mimo wezwania organu nie złożyła skorygowanej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Wezwanie organu było działaniem uzasadnionym, bowiem z informacji przekazanych przez firmę odbierającą odpady komunalne z terenu gminy C. oraz przeprowadzanych doraźnych kontroli w terenie wynikało, że na ww. nieruchomościach, pomimo prawidłowego oznakowanych pojemników, od m-ca lutego 2017 r. (w przypadku nieruchomości przy [...]) oraz od m-ca marca 2017 r. (w przypadku nieruchomości przy [...]), selektywna zbiórka odpadów nie była prowadzona, a ponadto nastąpiły przekroczenia w ilości odbieranych odpadów w stosunku do zadeklarowanych.

Nadmieniono, że w aktach sprawy znajduje się korespondencja z firmą A. sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz notatki sporządzane z kontroli doraźnych na nieruchomościach położonych w C. przy [...], a także dla nieruchomości niezamieszkałych położonych w C. przy [...].

Kolegium stwierdziło, że w zaistniałej sytuacji organ I instancji miał podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania i na podstawie art. 6o ustawy organ był uprawniony i jednocześnie zobowiązany do wydania decyzji w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla ww. nieruchomości.

Kolegium stwierdziło następnie, że jako organ odwoławczy badało decyzje pierwszoinstancyjne pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego w tym także w zakresie przepisów prawa miejscowego. W ocenie Kolegium decyzje te są prawidłowe, postępowanie zostało przeprowadzone z dołożeniem należytej staranności, materiał dowodowy zebrany w sprawie jest kompletny i tym samym odwołania nie zasługują na uwzględnienie.

Następnie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Takim aktem jest uchwała nr 8/2017 Zgromadzenia ZMGK z dnia 14 marca 2017 r. gdzie w oparciu o § 4 ust. 4 ustala się, że na terenie nieruchomości niezamieszkanych prowadzona jest segregacja odpadów, w sytuacji gdy w workach lub pojemnikach przeznaczonych do selektywnego zbierania nie będą występować odpady zmieszane, a i w workach lub pojemnikach przeznaczonych na dany rodzaj odpadów nie będą występować odpady innego rodzaju.

W uzasadnieniach decyzji powołano się również na uchwałę nr 17/2016 Zgromadzenia ZMGK z dnia 5 grudnia 2016 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Mał. z 2016 r. poz. 7424). Wprowadzono nowe stawki obowiązujące od stycznia 2017 r. Zgodnie z § 2 ust. 2 ustalono wyższą stawkę opłaty za pojemnik z odpadami komunalnymi, pochodzącymi od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne i nie są one zbierane i odbierane w sposób selektywny.

W dalszej kolejności organ powołał treść § 2 ust. 2 lit. d i § 3 uchwały. Wskazano, że Spółdzielnia za okres od lutego 2017 r. do kwietnia 2017 r. (dla nieruchomości niezamieszkałych, położonych w C. przy [...]) uiściła opłatę w wysokości 895 zł miesięcznie, tak więc pozostałą należną kwotę w wysokości: 1359,00 zł za m-c luty 2017 r., 7477,00 zł za m-c marzec 2017 r., 9935,00 zł za m-c kwiecień 2017 r. wraz z należnymi odsetkami na dzień uiszczenia zaległego zobowiązania, należy wpłacić w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji na indywidualny numer rachunku bankowego.

Z kolei wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od marca 2017 r. dla nieruchomości niezamieszkałych, położonych w C. przy [...] określono w następującej wysokości: 17 290,00 zł za m-c marzec 2017 r. oraz 15 960 zł od kwietnia 2017 r. Spółdzielnia za okres od marca 2017 r. do kwietnia 2017 r. uiściła opłatę w wysokości 1276 zł miesięcznie, tak więc pozostałą należną kwotę w wysokości: 16014,00 zł za m-c marzec 2017 r. oraz 14684,00 zł za m-c kwiecień 2017 r. wraz z należnymi odsetkami na dzień uiszczenia zaległego zobowiązania należy wpłacić w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji na indywidualny numer rachunku bankowego.

Kolegium wyjaśniło następnie, że na mocy ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 nr 152 poz. 897) wprowadzono zasadnicze zmiany w obowiązującym systemie gospodarowania odpadami komunalnymi polegające przede wszystkim na obligatoryjnym przejęciu przez gminy obowiązków w zakresie zagospodarowania odpadami komunalnymi i rezygnacji z dotychczasowego systemu umów cywilnoprawnych każdego gospodarstwa domowego z podmiotem odbierającym odpady na rzecz jednolitych zasad finansowania odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych na terenie całego kraju i przejęcie tych obowiązków przez gminy. Sposób ustalania wysokości opłaty przyjęty w ustawie z 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach opiera się na obowiązkowym systemie składania deklaracji, w której zobowiązany do złożenia tej deklaracji samodzielnie dokonuje obliczenia wysokości opłaty. System ten, powoduje że złożenie poprawnej deklaracji nie wymaga wydawania decyzji administracyjnych o wysokości tej opłaty.

Natomiast w przypadku niezłożenia deklaracji bądź uzasadnionych wątpliwości, co do danych w niej zawartych wójt ma obowiązek w drodze decyzji określić wysokość opłaty. Natomiast w przypadku niezłożenia deklaracji bądź uzasadnionych wątpliwości co do danych w niej zawartych, wójt ma obowiązek w drodze decyzji określić wysokość opłaty.

W skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie P. w C. zarzuciła opisanym wyżej decyzjom SKO w K. naruszenie:

art. 120 i art. 122 O.p. oraz art. 6o i art. 6r ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U.2017.1289);

uchwały nr 12/2016 Zgromadzenia Związku Międzygminnego "Gospodarka Komunalna" z 29.06.2016r. (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z 2016r. poz. 3904); uchwały nr 8/2017 Zgromadzenia Związku Międzygminnego "Gospodarka Komunalna" z 14.03.2017r. (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z 2017r poz. 1982); uchwały nr 19/2015 Zgromadzenia Związku Międzygminnego "Gospodarka Komunalna" z 19.06.2015r. (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z 2016r poz. 3891); uchwały nr 7/2017 Zgromadzenia Związku Międzygminnego "Gospodarka Komunalna" z 14.03.2017r. (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z 2017 r. poz. 1981).

W oparciu o powyższe zarzuty Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W treści skarg Spółdzielnia powieliła zarzuty podniesione w odwołaniach. W szczególności podniesiono, że Związek nie wyjaśnił wiarygodnie przyczyny tak nagłego wzrostu ilości wywożonych odpadów, nie uwzględnił sygnalizowanego i wykazywanego wielokrotnie przez Spółdzielnię zjawiska tzw. "podrzucania odpadów". Stanowisko przy [...] znajduje się na nieogrodzonej działce. Działka ta jest ogólnie dostępna i stanowi przejazd do (między innymi) położonej w sąsiedztwie dużej szkoły. Z akt sprawy nie wynika przekonywująco ilość wywiezionych pojemników, ich napełnienie oraz brak segregacji. Całość dokumentacji opiera się na dokumentacji wewnętrznej firmy wywożącej odpady, nie potwierdzonej przez przedstawicieli Spółdzielni. Zdaniem Spółdzielni brak segregacji jest niczym nie udokumentowany, a obowiązująca w uchwale Związku definicja "segregacji" nie pozwala jednoznacznie uznać, że segregacji nie było. Spółdzielnia zarzuciła, że podtrzymując decyzję organu I instancji, Kolegium nie przeprowadziło zawnioskowanych dowodów.

Spółdzielnia zarzuciła także naruszenie:

1. art. 120 i 122 O.p. w ten sposób, że decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa materialnego i bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych w sprawie.

2. art. 6o i 6r ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez wydanie decyzji o zmianie wysokości opłaty bez spełnienia przesłanek wskazanych w art. 6o i z naruszeniem szczegółowych zasad określonych w aktach prawa miejscowego wydanych na podstawie art. 6r ww. ustawy.

3. wymienionych uchwał Związku Międzygminnego "Gospodarka Komunalna" - obciążenia za luty, marzec, kwiecień 2017, wynikające z ilości rzekomo wywiezionych odpadów, zostały dokonane z naruszeniem § 9 i 10 Regulaminu utrzymania czystości i porządku w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił na rozprawie sądowej w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawę o sygn. akt od I SA/Kr 1075/17 połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt od I SA/Kr 1074/17 i prowadzić je dalej pod sygn. akt I SA/Kr 1074/17. Powołany przepis stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W rozpoznawanej sprawie skargi ze względu na podmioty skarżące oraz stan faktyczny i istotę spornych zagadnień pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu ww. przepisu. Uzasadnione było więc połączenie postępowań sądowych, wszczętych odrębnymi skargami, do łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) oraz w związku z art. 135 P.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2017 r. utrzymujące w mocy decyzje Związku Międzygminnego "Gospodarka Komunalna" Zarządu Związku z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie określenie wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje należy wyeliminować z obrotu prawnego jako naruszające zasady postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności Sąd stwierdził naruszenie przez Kolegium przepisów art. 127 O.p. (zasada dwuinstancyjności postępowania), art. 121 § 1 O.p. (zasada zaufania do organów podatkowych), art. 124 O.p. (zasada przekonywania), a także art. 210 § 1 pkt 6 O.p. (prawidłowe uzasadnienie decyzji).

W pierwszej kolejności wskazać należy na przepis art. 127 O.p. Statuuje on zasadę dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania sprawa będzie w jej całokształcie ponownie przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Rodzi to w konsekwencji obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa.

Dwuinstancyjność oznacza zatem, że każda sprawa powinna być rozstrzygnięta dwukrotnie, a zatem organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji i odniesienia się do argumentów zawartych w odwołaniu. Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie. Pogląd ten został przyjęty w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Nie może być bowiem tak, że odesłanie do uzasadnienia decyzji organu I instancji zastępuje w tym przypadku ocenę, którą winien dokonać ponownie organ odwoławczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 1561/09). Dopiero w wyniku tak prowadzonego postępowania organ odwoławczy władny jest wydać rozstrzygnięcie wskazane w art. 233 O.p. Jeżeli zaś sąd stwierdza naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, to nie może uznać tej okoliczności za nieistotną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2004 r. sygn. akt FSK 169/04).

Zgodnie z kolei z treścią art. 210 § 1 pkt 6 O.p., integralną częścią każdej decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. I tak uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 210 § 4 O.p.). Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2000 r., sygn. akt V SA 2762/99).

Pokreślić należy, że uzasadnienie decyzji jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania podatkowego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 127 oraz art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji.

Z kolei przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania wyrażoną w art. 124 O.p. W przepisie tym przewidziano, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody, czy też twierdzenia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 3854/14).

Przestrzeganie zasady przekonywania jest równie istotne jak przestrzeganie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 O.p.). Nie zostanie ona zrealizowana, jeśli np. organ podatkowy niestarannie, z pominięciem reguł określonych przepisami prawa sporządzi uzasadnienie decyzji. Zasadę tę należy traktować jako przesłankę oceny działania organów podatkowych, a to oznacza, że jej naruszenie może stanowić wystarczającą podstawę do uchylenia aktu administracyjnego, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów Ordynacji podatkowej. Podatnik, aby móc działać w zaufaniu do organu podatkowego musi znać przesłanki jakimi kierował się organ wydając swoje rozstrzygnięcie. Z kolei tylko decyzja zawierająca uzasadnienie skomponowane według zasad określonych w art. 210 § 1 O.p. będzie realizowała zasadę zaufania do organów podatkowych, którego istotą jest, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w procesie prowadzonym rzetelnie, a organy prowadzące ten proces są wolne od jakichkolwiek wpływów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 1113/16).

W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, Kolegium naruszyło omówione powyżej reguły postępowania.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że treść zaskarżonych decyzji wskazuje, że Kolegium nie rozpoznało ponownie sprawy w jej całokształcie i nie ustaliło samodzielnie stanu faktycznego, do czego było zobligowane treścią art. 127 O.p. Kolegium ograniczyło się jedynie do pobieżnej kontroli decyzji organów I instancji, bez przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego i bez dokonania własnej oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego.

Zauważyć należy, że treść zaskarżonych decyzji ogranicza się w zasadzie do zacytowania wybranych paragrafów uchwały nr 8/2017 Zgromadzenia ZMGK z dnia 14 marca 2017 r. oraz do stwierdzenia, że działanie organu I instancji było uzasadnione (...) bowiem selektywna zbiórka odpadów nie była prowadzona, a ponadto nastąpiły przekroczenia w ilości odbieranych odpadów w stosunku do zadeklarowanych.

Z uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie wynika kluczowa przy wydawaniu rozstrzygnięcia kwestia, mianowicie, jaki stan faktyczny Kolegium przyjęło za podstawę swoich decyzji. Uzasadnienia decyzji cechują się bardzo dużym stopniem ogólności, bez odniesienia się do konkretnych okoliczności sprawy. Część obejmująca merytoryczne rozważania organu odwoławczego liczy w decyzjach zaledwie dwie strony. Kolegium nie poddało w ogóle analizie takich kwestii jak ilość wywiezionych pojemników, ich napełnienie, czy też stwierdzony (w oparciu o jakie dowody?) brak segregacji. Wadliwość decyzji organu drugiej instancji jest tym bardziej widoczna, jeśli weźmiemy pod uwagę obszerne ustalenia poczynienie przez organ I instancji i przedstawione w decyzjach tego organu, w tym dokładny opis stanu faktycznego, ze wskazaniem stanowisk kontenerowych, ich lokalizacji, objętości, oraz ilości odebranych odpadów. W decyzjach Kolegium zabrakło także odniesienia się do zarzutów odwołania, jak również uzasadnienia zajętego stanowiska. W rezultacie w decyzjach nie zawarto wyczerpujących ustaleń dotyczących istoty obu spraw, co już stanowi samodzielną przesłankę uchylenia zaskarżonych decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu.

Uzasadnienie decyzji Kolegium nie spełnia zatem elementarnych wymogów zawartych w art. 210 § 4 O.p. i nie pozwala na ustalenie motywów, którymi kierowały się organy przy wydaniu zaskarżonych decyzji.

Jak już wskazano powyżej, zasada dwuinstancyjności postępowania oznacza obowiązek dwukrotnego rozpoznania sprawy, czyli konieczność przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Istotą dwuinstancyjności jest bowiem wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego – co wymaga ponownego i całościowego rozpatrzenia sprawy – a nie jedynie formalna kontrola decyzji, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Zauważyć należy, że w złożonych odwołaniach Spółdzielnia podniosła szereg konkretnych zarzutów skierowanych pod adresem decyzji organu I instancji, w tym wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie udokumentowania braku segregacji, a także zawarła wnioski o przeprowadzenie określonych dowodów. Kolegium w żaden sposób nie odniosło się do argumentacji strony odwołującej, ani zgłoszonych przez nią wniosków dowodowych. Treść odwołań została całkowicie przez Kolegium pominięta.

Tym samym obu zaskarżonym rozstrzygnięciom organu drugiej instancji zarzucić należy brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w szczególności poprzez brak ustosunkowania się do twierdzeń strony skarżącej zawartych w odwołaniach oraz brak wskazania przyczyn nieuwzględnienia tych twierdzeń, zarzutów i zawnioskowanych dowodów. Stanowi to niewątpliwie o naruszeniu art. 210 § 4 O.p.

W orzecznictwie podkreśla się, że organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy lub czyni to ogólnikowo, uchybia swym obowiązkom wynikającym art. 124 O.p. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania. Podkreśla się nadto, że obowiązek odniesienia się do stawianych przez stronę postępowania zarzutów wiąże się z regułą "uczciwego procesowania", która według Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1758/12).

Z kolei w wyroku z dnia 28 kwietnia 2000 r. sygn. akt I SA/Łd 269/98, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli uzasadnienie decyzji ostatecznej jest wadliwe w ten sposób i z tego powodu, że nie spełnia celów i przesłanek art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, sąd administracyjny nie jest uprawniony ani też zobowiązany do tego, aby w uzasadnieniu wydanego wyroku uzasadnić rozstrzygnięcie sprawy za organ podatkowy. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1067/09 stwierdzając, że sąd administracyjny nie może kontrolować tego, czego w zaskarżonym akcie nie ma, ani też uzupełniać dostrzeżone braki tych aktów. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego wkraczania w sferę "administrowania" zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów administracyjnych.

Mając na uwadze powyższe uchybienia organu drugiej instancji stwierdzić należy, że Sąd nie ma możliwości przeprowadzenia dalszej kontroli zaskarżonych decyzji, w tym stwierdzenia ewentualnego naruszenia przepisów prawa materialnego. By to uczynić Sąd musiałby bowiem wykonać zadania należące do obowiązków organu odwoławczego, czyli ustalić stan faktyczny sprawy na podstawie zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego oraz ocenić wartość dowodową poszczególnych dowodów. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola decyzji ostatecznej, a nie wydawanie merytorycznych rozstrzygnięć i zastępowanie w tym względzie organu administracji publicznej.

Z przedstawionych powyżej względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonych decyzji Kolegium (pkt I wyroku). O koszach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. w zw. z art.205§ 2 p.p.s.a. (pkt II wyroku). O zwrocie na rzecz strony skarżącej nadpłaconego wpisu w wysokości 200 zł orzeczono w pkt III wyroku na mocy art. 225 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi, a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt.

Rozpoznając sprawę ponownie Kolegium zobowiązane będzie do uwzględnienia wskazań Sądu, w szczególności do ustalenia i wskazania faktów które Kolegium uznało za udowodnione i na których oparło swoje rozstrzygnięcia, spójnej i logicznej argumentacji obrazującej tok postępowania i motywy którymi kierował się organ przy rozpoznawaniu spraw oraz szczegółowego odniesienia się do zarzutów postawionych we wniesionych odwołaniach. Dopiero tak przeprowadzone postępowania będą mogły stanowić podstawę do wydania zgodnych z prawem decyzji.