Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 213/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 grudnia 2017 r., znak [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), po ponownym rozpatrzeniu, w wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 855/16, odwołania L. K., od decyzji Starosty Chrzanowskiego z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...], sprostowanej postanowieniem Starosty Chrzanowskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] – uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty Chrzanowskiego z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], sprostowaną postanowieniem Starosty Chrzanowskiego z [...] sierpnia 2015 r., znak [...] (pkt I) i w pkt II orzekł o: 1) ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w Trzebinia – miasto, obręb nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,1721 ha, stanowiącej własność L. K., dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczystą nr [...], przez udzielenie zezwolenia [...] Sp. z o.o. w W. na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości gazociągu wysokiego ciśnienia DN 150 CN 2,5 MPa w ramach realizacji zadania inwestycyjnego pn.: "Przebudowa gazociągu wysokiego ciśnienia DN 150 CN 2,5 MPa relacji [...] odcinek [...]", zgodnie z zakresem oznaczonym na projekcie zagospodarowania terenu, stanowiącym załącznik graficzny do niniejszej decyzji oraz zgodnie z uchwałą nr XLIX/571/III/2002 Rady Miasta Trzebini z dnia 27 września 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Trzebinia dla terenu Górka w Trzebini; zezwolenie obejmuje prawo wstępu na ww. nieruchomość na okres 14 dni roboczych celem wykonania budowy gazociągu oraz na czas utrzymania gazociągu zgodnie z wyznaczoną strefą kontrolowaną oznaczoną na załączniku do niniejszej decyzji; w strefie kontrolowanej nie wolno wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji; 2) umorzeniu postępowania przed organem pierwszej instancji w pozostałym zakresie orzeczonym w decyzji Starosty Chrzanowskiego z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...], sprostowanej postanowieniem Starosty Chrzanowskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...], dotyczącym zobowiązania [...] Sp. z o.o. w W., do przywrócenia przedmiotowej nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu inwestycji (punkt 2 decyzji Starosty Chrzanowskiego), oraz do inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie niniejszego zezwolenia w formie protokolarnego ich opisu, dokonanego z udziałem rzeczoznawcy majątkowego i stron postępowania oraz przedłożenia Staroście Chrzanowskiemu protokołu w terminie 1 miesiąca od zakończenia prac na nieruchomości wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego określającego wartość poniesionych szkód i zmniejszenia się wartości nieruchomości (punkt 3 decyzji Starosty Chrzanowskiego) oraz o tym, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej – na wniosek Starosty Chrzanowskiego (punkt 4 decyzji Starosty Chrzanowskiego), a obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, podlega egzekucji administracyjnej (punkt 5 decyzji Starosty Chrzanowskiego).

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Starosta Chrzanowski decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 124 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 i art. 107 k.p.a. orzekł o: 1) ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w Trzebini, obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,1721 ha, stanowiącej własność L. K. dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczystą [...] przez zezwolenie [...] Sp. z o.o. w W. na realizację zadania inwestycyjnego "Przebudowa gazociągu wysokiego ciśnienia DN150CN 2,5 MPa realizacji [...] odcinek [...]"; zgodnie z zakresem oznaczonym na załączniku graficznym, stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji oraz zgodnie z uchwałą nr XLIX/571/III/2002 Rady Miasta Trzebini z dnia 27 września 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Trzebinia dla terenu Górka w Trzebini; zezwolenie obejmuje prawo wstępu na w/w nieruchomość na okres 14 dni roboczych celem wykonania budowy gazociągu oraz na czas utrzymania gazociągu zgodnie z wyznaczoną strefą kontrolowaną oznaczoną na w/w załączniku do niniejszej decyzji. W strefie kontrolowanej nie wolno wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji; 2) zobowiązaniu [...] Sp. z o.o. w W. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu inwestycji wymienionej w ust. 1, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania; 3) zobowiązaniu [...] Sp. z o.o. w W. do inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie niniejszego zezwolenia w formie protokolarnego ich opisu, dokonanego z udziałem rzeczoznawcy majątkowego i stron postępowania oraz przedłożenia Staroście Chrzanowskiemu protokołu w terminie 1 miesiąca od zakończenia prac na nieruchomości wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego odkreślającego wartość poniesionych szkód i zmniejszenia się wartości nieruchomości; 4) tym, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej; 5) tym, że obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości następuje w związku z realizacją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegającego na udostępnieniu nieruchomości na czas budowy i utrzymania przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji gazu. Na przedmiotowej działce zdaniem wnioskodawcy budowa gazociągu będzie wynosić około 14 dni roboczych (rury stalowe - stal kl. B wg PN-EN 10208-2:2011 wraz z przywróceniem nieruchomości do stanu poprzedniego), zajmując pas o szerokości 6 m, co stanowi 0,0319 ha. Projektowany gazociąg jest modernizacją istniejącej sieci gazowej, która z uwagi na długi czas eksploatacji może w przyszłości doprowadzić do zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego. Modernizacja omawianej sieci poza zapewnieniem większego bezpieczeństwa, zmniejsza w znacznym stopniu ograniczenia wynikające z istnienia tej sieci – obecna strefa kontrolowana wynosi 40 m (po 20 m od osi gazociągu), natomiast zgodnie z aktualnymi przepisami strefa kontrolowana nowobudowanego gazociągu wyniesie jedynie 4 m (po 2 m od osi gazociągu). Powyższa modernizacja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaś złożenie przez inwestora wniosku o wydanie zezwolenia zostało poprzedzone jego rokowaniami z właścicielką nieruchomości w sprawie uzyskania zgody na wykonanie prac związanych z ww. inwestycją, których wynik był negatywny, jak również zgody takiej nie uzyskano w toku postępowania przed organem I instancji.

Na skutek odwołania L. K., decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak [...], Wojewoda uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty Chrzanowskiego z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...], sprostowaną postanowieniem Starosty Chrzanowskiego z [...] sierpnia 2015 r. znak [...] (pkt I) i w pkt II orzekł o: 1) ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w Trzebinia – miasto, obręb nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,1721 ha stanowiącej własność L. K., dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczysta nr [...], przez udzielenie zezwolenia [...] Sp. z o.o. w W. na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości gazociągu wysokiego ciśnienia DN 150 CN 2,5 MPa w ramach realizacji zadania inwestycyjnego pn.: "Przebudowa gazociągu wysokiego ciśnienia DNI50 CN 2,5 MPa relacji [...] odcinek [...]", zgodnie z zakresem oznaczonym na projekcie zagospodarowania terenu, stanowiącym załącznik graficzny do ww. decyzji Starosty Chrzanowskiego z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...], sprostowanej postanowieniem Starosty Chrzanowskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] oraz zgodnie z uchwałą nr XLIX/571 /III/2002 Rady Miasta Trzebini z dnia 27 września 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Trzebinia dla terenu Górka w Trzebini; zezwolenie obejmuje prawo wstępu na ww. nieruchomość na okres 14 dni roboczych celem wykonania budowy gazociągu oraz na czas utrzymania gazociągu zgodnie z wyznaczoną strefą kontrolowaną oznaczoną na załączniku do decyzji Starosty Chrzanowskiego z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...], sprostowanej postanowieniem Starosty Chrzanowskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...]; w strefie kontrolowanej nie wolno wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji; 2) umorzeniu postępowania w sprawie w pozostałym zakresie orzeczonym w decyzji Starosty Chrzanowskiego z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...], sprostowanej postanowieniem Starosty Chrzanowskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], dotyczącym zobowiązania [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. w W. do przywrócenia przedmiotowej nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu inwestycji (punkt 2 decyzji Starosty Chrzanowskiego), oraz do inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie niniejszego zezwolenia w formie protokolarnego ich opisu, dokonanego z udziałem rzeczoznawcy majątkowego i stron postępowania oraz przedłożenia Staroście Chrzanowskiemu protokołu w terminie 1 miesiąca od zakończenia prac na nieruchomości wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego określającego wartość poniesionych szkód i zmniejszenia się wartości nieruchomości (punkt 3 decyzji Starosty Chrzanowskiego).

Na skutek skargi L. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 855/16, uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., znak [...] Sąd wskazał w szczególności, że "uzasadnienie ww. decyzji jest wewnętrznie sprzeczne i decyzja ta jest niespójna z motywami jej podjęcia, co uniemożliwia sądowi w istocie przeanalizowanie całego procesu myślowego organu, który w rezultacie doprowadził do wydania rozważanego rozstrzygnięcia, co stanowi nie tylko o naruszeniu regulacji art. 107 § 3 k.p.a., ale niewątpliwie wpływając na wynik sprawy, stanowi samodzielną podstawę do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego". Sąd wskazał nadto, iż: "w ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda będzie miał obowiązek dokładnego i rzetelnego ustalenia czy w niniejszej sprawie chodzi o budowę nowego obiektu liniowego czy też o modernizację już istniejącego, bowiem ma to znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a to z uwagi na zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. (...) Organ II instancji nie wyjaśnił przy tym czy zachodzi zgodność planowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego". Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 230/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2016 r.

Rozpatrzywszy odwołanie L. K. ponownie, Wojewoda wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 18 grudnia 2017 r., znak [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z kolei ust. 3 ww. przepisu wskazuje, iż udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy, budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jest celem publicznym. "Zakładanie i przeprowadzenie" na nieruchomości określonych w przepisie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewodów lub urządzeń polegać może zarówno na budowie nowych, jak i przebudowie już istniejących obiektów, przy czym w warunkach niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż zakres projektowanego przez inwestora obiektu, a zwłaszcza zmiana jego przebiegu w stosunku do już istniejącego na tym obszarze gazociągu oraz związana z tym faktem zmiana jego charakterystycznych parametrów, w tym w szczególności strefy kontrolowanej gazociągu, pozwala na stwierdzenie, iż planowane prace będą polegać na budowie nowego obiektu liniowego, co wynika z treści dokumentacji zgromadzonej w sprawie oraz załączonego do akt sprawy wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, w którym wskazano, iż nowoprojektowany obiekt liniowy został dostosowany do obecnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Dalej Wojewoda zaznaczył, że – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu i wyrysu z Uchwały Nr XLIX/571/III/2002 Rady Miasta Trzebini z dnia 27 września 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Trzebinia dla terenu Górka w Trzebini – objęta wnioskiem inwestora nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni 0,1721 ha, stanowiąca własność L. K., położona jest w jednostce strukturalnej "8MU" - tereny mieszkalnictwa i usługi. Istotne są dwojakiego rodzaju zapisy wspomnianej uchwały – planu. W przepisach ogólnych planu (§ 13 ust. 1 i 2 pkt 1), dotyczących możliwości zagospodarowania terenów o przeznaczeniu pod mieszkalnictwo i usługi, podstawowym przeznaczeniem terenu jest mieszkalnictwo z towarzyszącymi usługami komercyjnymi i rzemiosłem produkcyjnym oraz drobną wytwórczością, zaś jako użytkowanie dopuszczalne ustala się mieszkalnictwo jednorodzinne oraz sieci i urządzenia infrastruktury technicznej dla obsługi innych terenów (przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej zgodnie z przepisem art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy rozumieć budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych), przy czym zgodnie z § 13 ust. 3a ww. uchwały, warunkiem lokalizacji urządzeń w ramach użytkowania dopuszczalnego jest zachowanie proporcji, aby powierzchnia przeznaczenia dopuszczalnego nie przekroczyła 30% powierzchni przeznaczenia podstawowego lub spełnienie warunków zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej określonych w rozdziale IV § 30 w zakresie gazownictwa. Projektowany gazociąg zająć ma pas o powierzchni 0,0319 ha (przy powierzchni całkowitej działki nr [...] wynoszącej 0,1721 ha), a zatem nie będzie przekraczać 30 % powierzchni przeznaczenia podstawowego. Zatem już tylko wskazana powyżej okoliczność oznacza, że planowane przedsięwzięcie jest zgodne z planem miejscowym. Poza tym przepis szczegółowy planu miejscowego, tj. § 30 ust. 1 pkt b, stanowi: "w zakresie gazownictwa ustala się zachowanie istniejącego systemu zasilania w oparciu o istniejące stacje redukcyjne: stację redukcyjną I stopnia Trzebionka zasilającą sieć średnioprężną części obszaru "Górka" w rejonie ul. A., O. i S. ". Czym innym jest pojęcie "istniejącego systemu zasilania", który funkcjonować ma "w oparciu o istniejące stacje redukcyjne", o których mowa powyżej, czym innym ww. "sieć średnioprężna", która ma być zasilana z ww. stacji redukcyjnych, a jeszcze czym innym konkretny "przewód" służący do przesyłania gazu, stanowiący część "sieci" oraz całego "systemu zasilania".

Wojewoda, w nawiązaniu do stwierdzenia inwestora, iż "przedmiotowa inwestycja ma na celu modernizację istniejącej sieci dystrybucji gazu" – wskazał, że wymagane jest rozróżnienie terminu "modernizacja" od konkretnych robót budowlanych, przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które nie definiują pojęcia "modernizacja" (wymienionego dawniej w art. 3 pkt 7 ww. ustawy). Zgodnie ze słownikową definicją modernizacja to unowocześnienie i usprawnienie czegoś. Powołując stanowisko prezentowane przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, organ wyjaśnił, że pojęcie "modernizacja" – gdy idzie o siatkę pojęciową prawa budowlanego – mieści się w zakresie pojęciowym "remontu", "przebudowy" albo "rozbudowy".

Następnie Wojewoda wyjaśnił, że planowane prace będą polegać na budowie nowego obiektu liniowego – przewodu służącego do przesyłania gazu (którego przebieg ulegnie zmianie poprzez jego przeniesienie do granicy przedmiotowej nieruchomości), jednocześnie będą stanowić modernizację sieci dystrybucji gazu będącej częścią istniejącego na tym terenie systemu zasilania, tj. jej unowocześnienie i dostosowanie do nowych norm technicznych poprzez wybudowanie gazociągu wysokiego ciśnienia w miejsce średnioprężnego. Tym samym planowana inwestycja jest zgodna tak z ogólnymi postanowieniami ww. uchwały nr XLIX/571/III/2002 Rady miasta Trzebini z dnia 27 września 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Trzebinia dla terenu Górka w Trzebini (§13 ust. 1 i 2 pkt 1), jak i szczegółowymi zapisami tego aktu prawa miejscowego - w zakresie gazownictwa (§ 30 ust. 1 pkt b).

W ocenie Wojewody, obecnie przewidziany do posadowienia gazociąg zmniejsza w znacznym stopniu ograniczenia wynikające z istnienia tej sieci – obecna strefa kontrolowana wynosi 40 m (po 20 m od osi gazociągu), natomiast zgodnie z aktualnymi przepisami strefa kontrolowana nowobudowanego gazociągu wyniesie 4 m (po 2 m od osi gazociągu). Zatem nowy gazociąg wraz z całą swoją strefą kontrolowaną mieści się w granicach strefy kontrolowanej obecnie funkcjonującego gazociągu, a w ostatecznym rozrachunku strefa kontrolowana na przedmiotowej nieruchomości ulegnie radykalnemu zmniejszeniu, zaś jej położenie znacząco ograniczy niedogodności w sposobie korzystania z tej nieruchomości, co jest szczególnie istotne w świetle przepisu § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640), zgodnie z którym dla gazociągów należy wyznaczyć, na okres ich użytkowania, strefy kontrolowane. Jak stanowi przepis § 2 pkt 30 ww. rozporządzenia, strefa kontrolowana to obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu. Na uwagę zasługuje również fakt, iż zgodnie z przepisami § 10 ust. 2-6 i ust. 6 pkt 3a powołanego aktu prawnego i Uchwały Nr XLIX/571/III/2002 Rady Miasta Trzebini z dnia 27 września 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Trzebinia dla terenu Górka w Trzebini, w strefach kontrolowanych należy kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu lub mieć inny negatywny wpływ na jego użytkowanie i funkcjonowanie. W strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania. W strefach kontrolowanych nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2,0 m od gazociągów o średnicy do DN 300 włącznie i 3,0 m od gazociągów o średnicy większej niż DN 300, licząc od osi gazociągu do pni drzew. Wszelkie prace w strefach kontrolowanych mogą być prowadzone tylko po wcześniejszym uzgodnieniu sposobu ich wykonania z właściwym operatorem sieci gazowej. Jeżeli w planach uzbrojenia podziemnego nie przewidziano stref kontrolowanych dla gazociągów budowanych w pasach drogowych na terenach miejskich i wiejskich, lokalizację strefy kontrolowanej należy ustalić w dokumentacji projektowej gazociągu, po uzgodnieniu z zarządcą drogi. Szerokość stref kontrolowanych, o których mowa w ust. 1, powinna wynosić dla gazociągów o maksymalnym ciśnieniu roboczym (MOP) powyżej 1,6 MPa oraz o średnicy do DN 150 włącznie - 4,0 m. Analizując w świetle powyższego wskazane we wniosku inwestora parametry planowanej inwestycji, należy, zdaniem Wojewody, stwierdzić, iż są one zgodne z powołanymi powyżej przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r., zaś planowane usytuowanie przedmiotowego gazociągu – możliwie najbliżej granicy działki nr [...] – w sposób niezbędny ograniczać będzie korzystanie z części ww. nieruchomości. Wojewoda skonkludował, że planowana inwestycja jest zgodna z obowiązującym na tym obszarze miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaś analiza parametrów planowanej inwestycji, w tym zwłaszcza jej lokalizacja, pozwala na uznanie, iż dokonywana ingerencja spełnia wymóg jak najmniejszej uciążliwości dla właścicielki tej nieruchomości.

W ocenie organu odwoławczego brak również podstaw do tego, by negować skuteczność przeprowadzonych rokowań pomiędzy przedstawicielami inwestora a właścicielką przedmiotowej nieruchomości, w trakcie których przedstawione zostały stronie odwołującej się warunki udostępnienia działki nr [...] na potrzeby planowanej inwestycji – początkowo zaakceptowane, a następie wycofane przez właścicielkę nieruchomości. Wyrażenie przez właścicielkę nieruchomości zgody na wykonanie przedmiotowej inwestycji, jednakże na warunkach nieakceptowanych przez inwestora – przede wszystkim – nie oznacza osiągnięcia porozumienia w omawianym zakresie, ani też nie niweczy prawidłowości przeprowadzonych dotychczas pomiędzy stronami rokowań, które zakończyły się wynikiem negatywnym.

Odnosząc się do uwag odwołującej się odnośnie przesunięcia projektowanej linii gazociągu na sąsiednią działkę będącą własnością gminy, organ odwoławczy wyjaśnia, iż w gestii organu odwoławczego nie leży taka zmiana przebiegu projektowanego gazociągu, a przebieg tego gazociągu przy granicy działki nr [...] w sposób możliwie najmniej uciążliwy będzie ograniczać korzystanie z tej nieruchomości, a także znacznemu ograniczeniu ulegnie szerokość strefy kontrolowanej omawianego gazociągu, co również należy pozytywnie ocenić w kontekście uciążliwości dokonywanej ingerencji.

W końcowej części uzasadnienia decyzji Wojewoda wyjaśnił przyczyny zawartego w pkt II rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania. Organ wskazał, że obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót – a w przypadku, jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty – do zapłaty odszkodowania (tj. za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126, które to odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, zaś jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu), a także skutki prawne i obowiązek udostępnienia nieruchomości – wynikają z mocy prawa (art. 124 ust. 6 u.g.n.). Również fakt, iż ostateczna decyzja, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej – wynika z mocy prawa (art. 124 ust. 7 u.g.n.). Ponadto obowiązujące przepisy prawa nie przewidują umocowania dla nakładania przez organy administracji w omawianej sytuacji obowiązku inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie udzielonego zezwolenia w formie protokolarnego opisu, dokonanego z udziałem rzeczoznawcy majątkowego i stron postępowania, który następnie ma być przedłożony organowi administracji publicznej w terminie 1 miesiąca od zakończenia prac na nieruchomości wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego określającą wartość poniesionych szkód i zmniejszenia się wartości nieruchomości.

Pismem z dnia 17 stycznia 2018 r. L. K. wniosła skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała w szczególności, że nie wyraża zgody na przebieg i budowę nowoprojektowanego gazociągu wysokoprężnego DN 150 CN 2,5 MPa według załącznika graficznego do decyzji Wojewody z dnia 18 grudnia 2017 r., który nie jest zgodny z przebiegiem trasy gazociągu zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Trzebinia dla terenu Górka w Trzebini, w określonym w załączniku do treści uchwały Nr XLIX/571 /III/2002 Rady Miasta Trzebini z dnia 27 września 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Trzebinia dla terenu Górka w Trzebini. W treści uchwały istnieje zapis – w § 30 w zakresie gazownictwa ustala się: realizację przebiegu projektowanego gazociągu średnioprężnego o średnicy 300 mm w miejsce istniejącego gazociągu wysokoprężnego o średnicy 150 mm. Przebieg kolejnego nowoprojektowanego gazociągu jest dla skarżącej krzywdzący, ponieważ uniemożliwi zabudowę rodzinnej działki nr [...] budynkiem mieszkalnym. Dla skarżącej niezrozumiałym jest przebudowa istniejącego gazociągu na określonym odcinku na jej działce bez żadnego znaczenia gospodarczego i realizacji celu publicznego. Skarżąca podkreśliła, że nie składała żadnego wniosku o zmianę trasy liniowej istniejącego na działce gazociągu, który po wybudowaniu zwiększy obciążenie jej działki. Nowobudowany gazociąg, a nie modernizacja istniejącego w działce, powoduje tylko celowość ominięcia działki nr [...] oraz kolejnej działki nr [...], których wartość wzrasta wraz z przetrasowaniem istniejącego gazociągu, a wartość działki skarżącej ulega obniżeniu, spowoduje problemy z zabudową mieszkaniową w przyszłości i jest dla skarżącej ekonomicznie niezrozumiałe o korzystnym jego przebiegu tym bardziej, że od strony wschodniej działki zaprojektowano i nieznacznie przesunięto gazociąg liniowy po boku działki jak również w całości umieszczono strefę gazociągu na gruncie działki skarżącej zabierając tym samym pas gruntu o szerokości 6 m. Skarżąca stawia pytania, czy nie można przejść po ramieniu działki oraz czy właściciele tych działek wnioskowali o korzystną dla nich zmianę trasy istniejącego w działkach gazociągu, czy zmian trasy dokonano zgodnie z decyzją budowlaną na przebudowę trasy istniejącego gazociągu liniowego DN 150, czy ta decyzja jest związana z istnieniem projektu budowlanego przebudowy istniejącego gazociągu i zezwoleniem na budowę, jak też czy "P." w W., oddział w [...] wyraziła na to zgodę i jakie, stąd wynikają korzyści dla Spółki. Ponadto obok biegnie działka gminna, a 100 m dalej kolejna działka gminna, po której przebieg gazociągu byłby korzystniejszy i nie niszczyłby działki skarżącej [...]. Istnienie starego gazociągu i dużej strefy ochronnej uniemożliwiało moim rodzicom zabudowę tej działki przez 60 lat i obecnie również tej działki nie będzie można zabudować przez następne pokolenie. Wyłączny cel realizacji zamierzenia przez [...] to zmiana przebiegu gazociągu na działce [...], działce [...] bez realizacji żadnego celu publicznego, który jest podstawą do przyjęcia kwalifikacji z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dalej skarżąca powołała się na art. 64 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. Skarżąca wskazała, że zgodnie z tym przepisem oraz postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego ma prawo zachować działkę w stanie nienaruszonym. Zdaniem skarżącej, nowoprojektowany gazociąg powinien przebiegać w istniejących pasach drogowych, a nie po prywatnych działkach. Na rozprawie skarżąca podkreśliła, że nie prowadzono z nią żadnych rokowań, brała jedynie udział w jednej wizji w terenie, podczas której dowiedziała się o zmianie przebiegu trasy gazociągu, a nadto – że nie miała by nic przeciwko wymianie gazociągu, gdyby miało to miejsce po starej trasie, natomiast obecny projekt jest wbrew twierdzeniom organu dla niej mniej korzystny, bo obejmuje dwie granice działek, a nadto z jednej strony gazociąg wchodzi 6 metrów w głąb działki.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. O oddalenie skargi wniósł również uczestnik [...] Sp. z o.o. w W..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.

Zważywszy że rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie było już przedmiotem kontroli sądowej, należy zwrócić uwagę na: art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby; art. 171 p.p.s.a., który stanowi, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia; art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm., dalej u.g.n.). Zgodnie z tym przepisem starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie zaś z art. 124 ust. 3 u.g.n., udzielenie zezwolenia, którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

W niniejszej sprawie – na obecnym etapie, zaważywszy na wiążącą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 855/16 – kluczowe znaczenie miała weryfikacja przewidzianej powołanym przepisem przesłanki zgodności planowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; w ramach tej weryfikacji konieczne było rozstrzygnięcie, "czy (...) chodzi o budowę nowego obiektu liniowego czy też o modernizację już istniejącego". W ocenie Sądu, ustalenia organu w tej mierze oraz konkluzja o zgodności planowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – są prawidłowe.

Organ odwoławczy, w oparciu o znajdujący się w aktach wypis i wyrys z Uchwały Nr XLIX/571/III/2002 Rady Miasta Trzebini z dnia 27 września 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Trzebinia dla terenu Górka w Trzebini, prawidłowo ustalił, że objęta wnioskiem inwestora nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni 0,1721 ha, stanowiąca własność L. K., położona jest w jednostce strukturalnej "8MU" - tereny mieszkalnictwa i usługi. Na aprobatę zasługuje również przeprowadzona dalej ocena planowej inwestycji dokonana zarówno przez pryzmat przepisów ogólnych planu dotyczących zagospodarowania terenów o przeznaczeniu pod mieszkalnictwo i usługi (§ 13 ust. 1 i 2), jak i przez pryzmat przepisów szczegółowych planu w zakresie gazownictwa (§ 30). W kontekście wspomnianych przepisów ogólnych organ wyjaśnił, że na odnośnych terenach dopuszczalne jest lokalizowanie sieci i urządzeń infrastruktury technicznej dla obsługi innych terenów, przy zachowaniu określonego warunku, tj. proporcji – tak, aby powierzchnia przeznaczenia dopuszczalnego nie przekroczyła 30% powierzchni przeznaczenia podstawowego lub spełnienie warunków zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej określonych w rozdziale IV § 30 w zakresie gazownictwa. Projektowany gazociąg zająć ma pas o powierzchni 0,0319 ha (przy powierzchni całkowitej działki nr [...] wynoszącej 0,1721 ha), a zatem nie będzie przekraczać 30% powierzchni przeznaczenia podstawowego. Już to – jak trafnie zauważa organ odwoławczy – implikuje zgodność planowanej inwestycji z planem miejscowym. W kontekście przepisów szczególnych planu – § 30 ust. 1 pkt b – Wojewoda trafnie zwrócił uwagę na dystynkcję między "istniejącym systemem zasilania", "istniejącymi stacjami redukcyjnymi", "siecią średnioprężną" i "przewodem" stanowiącym część sieci i całego systemu zasilania. Na tle tej dystynkcji jako przekonujące jawi się wyjaśnienie, że planowane prace będą polegać na budowie nowego obiektu liniowego – przewodu służącego do przesyłania gazu (którego przebieg ulegnie zmianie poprzez jego przeniesienie do granicy przedmiotowej nieruchomości), jednocześnie będą stanowić modernizację sieci dystrybucji gazu będącej częścią istniejącego na tym terenie systemu zasilania, tj. jej unowocześnienie i dostosowanie do nowych norm technicznych poprzez wybudowanie gazociągu wysokiego ciśnienia w miejsce średnioprężnego. To zaś oznacza, że inwestycja ta jest zgodna nie tylko tak z ogólnymi postanowieniami planu, ale także z przepisami szczegółowymi w zakresie gazownictwa.

Zdaniem Sądu, przekonująca jest również argumentacja Wojewody wskazująca na to, że przewidziany do posadowienia gazociąg zmniejsza w znacznym stopniu ograniczenia wynikające z istnienia tej sieci. W ramach tej argumentacji organ odwoławczy podkreślił w szczególności, iż obecna strefa kontrolowana wynosi 40 m (po 20 m od osi gazociągu), natomiast zgodnie z aktualnymi przepisami strefa kontrolowana nowobudowanego gazociągu wyniesie 4 m (po 2 m od osi gazociągu). Zatem nowy gazociąg wraz z całą swoją strefą kontrolowaną mieści się w granicach strefy kontrolowanej obecnie funkcjonującego gazociągu, a w ostatecznym rozrachunku strefa kontrolowana na przedmiotowej nieruchomości ulegnie radykalnemu zmniejszeniu, zaś jej położenie znacząco ograniczy niedogodności w sposobie korzystania z tej nieruchomości. Parametry planowanej inwestycji są one zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r., zaś planowane usytuowanie przedmiotowego gazociągu – możliwie najbliżej granicy działki nr [...] – w sposób niezbędny ograniczać będzie korzystanie z części ww. nieruchomości; dokonywana ingerencja spełnia zatem również wymóg jak najmniejszej uciążliwości dla właścicielki nieruchomości.

Sąd podziela również stanowisko Wojewody, że nie ma podstaw do negowania skuteczności przeprowadzonych rokowań pomiędzy przedstawicielami inwestora a właścicielką przedmiotowej nieruchomości, w trakcie których przedstawione zostały skarżącej warunki udostępnienia działki nr [...] na potrzeby planowanej inwestycji – początkowo zaakceptowane, a następie wycofane przez właścicielkę nieruchomości. Trafna jest ocena organu odwoławczego, w myśl której wyrażenie przez właścicielkę nieruchomości zgody na wykonanie przedmiotowej inwestycji, jednakże na warunkach nieakceptowanych przez inwestora, nie oznacza osiągnięcia porozumienia, ani też nie niweczy prawidłowości przeprowadzonych dotychczas pomiędzy stronami rokowań, które zakończyły się wynikiem negatywnym.

Jako prawidłowe należy ocenić rozstrzygnięcie o częściowym umorzeniu postępowania, zawarte w pkt II.2 zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie tego rozstrzygnięcia jest przekonujące i nie budzi wątpliwości.

Powyższe rozważania, zrelatywizowane do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w istocie zawierają już odniesienie się do zarzutów skargi, które Sąd uznał za niezasadne. Podkreślić w tym miejscu wypada, że – wbrew wspomnianym zarzutom – planowana inwestycja jest zgodna miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Planowana inwestycja służy celowi publicznemu, a jej lokalizacja jest zgodna z relewantnymi przepisami, jak również spełnia wymóg jak najmniejszej uciążliwości dla właścicielki nieruchomości. Postrzegana przez pryzmat kryteriów obiektywnych de facto znacznie zwiększy możliwości zagospodarowania działki skarżącej w porównaniu ze stanem obecnym. Zasadnie organ odwoławczy wskazał, iż nie leży w zakresie jego kompetencji i możliwości zmiana lokalizacji gazociągu zgodnie z oczekiwaniem skarżącej. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego jako niezasadny jawi się podniesiony na rozprawie zarzut, jakoby ze skarżącą nie przeprowadzono żadnych rokowań. Art. 124 u.g.n. został prawidłowo zastosowany; nie doszło też do naruszenia art. 64 ust. 1 Konstytucji RP.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.