Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 991/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 24a ust. 2-5, ust. 8 i ust. 9
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia 6 maja 2022 r. nr GKII.7221.13.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów do modernizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 14 czerwca 2022 r. J.S. (dalej jako: skarżący), wniósł skargę na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, opisaną w rubrum niniejszego wyroku. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

W dniu 5 listopada 2021 r. skarżący zgłosił zarzuty do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym, powstałym w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków, przeprowadzonej dla jednostki ewidencyjnej S.

W ocenie skarżącego sporządzony operat nie zawierał rozstrzygnięcia w przedmiocie strat powierzchni gruntów należących do poprzedników prawnych skarżącego – F. i A. R. Według skarżącego nastąpiło zmniejszenie powierzchni tych gruntów o 8819 m2, a w ewidencji "utracono" 4 działki o łącznej powierzchni 4032 m2. Wskazał też, że własność szeregu działek, wpisanych do ewidencji gruntów i budynków przypisano osobom, które jego zdaniem nie posiadają tytułu prawnego do tych nieruchomości. Zdaniem skarżącego zapisy w ewidencji są wykorzystywane przez osoby trzecie w celu przejęcia gruntów w drodze zasiedzenia i uniemożliwiają mu obronę jego praw.

Decyzją z dnia 8 listopada 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta S. orzekł o odrzuceniu zarzutów zgłoszonych przez skarżącego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w oparciu o art. 24a ust. 2-5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2021, poz.1990, dalej jako: p.g.i.k.), została podana do publicznej wiadomości informacja o rozpoczęciu prac geodezyjnych, związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków dla jednostki ewidencyjnej S., oraz projekt sporządzonego operatu opisowo- kartograficznego wraz z informacją, o możliwości składania uwag do tych danych. Skarżący z tego prawa nie skorzystał.

Odnośnie zgłoszonych zarzutów organ podkreślił, że kwestie podnoszone przez skarżącego odnoszą się do zmiany stanów prawnych nieruchomości w zakresie podmiotowym jak i przedmiotowym, podczas gdy ewidencja gruntów i budynków nie ustala stanów prawnych nieruchomości tylko je ewidencjonuje.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższego rozstrzygnięcia Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2022, poz. 2000, dalej jako k.p.a.) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie przed tym organem w całości. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ zaakcentował, że zasadnicze znaczenie dla rozpatrywanej sprawy ma treść art. 24a ust. 9 p.g.i.k., zgodnie z którym każdy czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może zgłaszać zarzuty do tych danych. Z przepisu tego wynika zatem, że nie mają interesu prawnego w kwestionowaniu danych zawartych w operacie powstałym w wyniku modernizacji ewidencji podmioty, których praw nie dotyczą dane wynikające z takiego operatu.

W ocenie organu skarżący nie wskazał żadnych dokumentów, które uprawdopodobniłyby jego interes prawny do złożenia zarzutów do przedmiotowej modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Z akt sprawy nie wynika, aby był on właścicielem lub władającym na zasadach samoistnego posiadania gruntami, co do których zgłoszono zarzuty. Z dokumentów, które skarżący przedłożył w żaden sposób nie wynika, że posiada on interes prawny do kwestionowania zapisów w ewidencji gruntów i budynków w stosunku do działek ewidencyjnych, których dane, wykazane w tej ewidencji, kwestionuje. Wobec tego organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie zainicjowane zarzutami skarżącego w ogóle nie powinno zostać wszczęte, a w chwili obecnej, jako bezprzedmiotowe, powinno zostać umorzone.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił, że doszło do naruszenia przez organ art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i arbitralne uznanie, że przedłożone przez skarżącego dokumenty nie potwierdzają praw skarżącego do nieruchomości objętych zarzutami i że nie posiada on interesu prawnego do wniesienia zarzutów do operatu. Skarżący zarzucił też, że organ nie rozpoznał sprawy w sposób merytoryczny.

Dalej skarżący wywodził, że jego dziadkowie byli właścicielami objętych zarzutami gruntów na terenie miasta S., co wynika z treści dokumentów przedłożonych przez skarżącego. Jego zdaniem to organ, kwestionując jego prawa, powinien wykazać za pomocą innych dokumentów, że prawa te nie przysługiwały w ogóle, bądź są nieaktualne. Skarżący podkreślił, że organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w celu ustalenia tej kwestii. Nie ustalił zatem podstawowych okoliczności faktycznych sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz podał, że dokumentacja źródłowa zawiera braki i błędy, zaś organ zlekceważył dokumenty przedkładane przez skarżącego, dostrzegając jednocześnie wadliwość operatu. Podniósł też, że celem modernizacji winno być doprowadzenie do stanu odpowiadającego stanowi faktycznemu i prawnemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego ani też przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021r.,poz.1990).

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję Prezydenta Miasta S. i umorzył postępowanie w sprawie zarzutów skarżącego wobec danych zawartych w zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków ze względu na brak interesu prawnego skarżącego do wniesienia tych zarzutów.

Zgodnie bowiem z art. 24a ust. 9 p.g.i.k. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych.

Natomiast według art. 24a ust. 8 p.g.i.k. po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo – kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie starostwa.

Z powyższego wynika, że art. 24a ust. 9 p.g.i.k. wprowadza możliwość zgłoszenia zarzutów, ograniczając jednak krąg osób, które mogą je zgłaszać do takich osób, których interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Interes prawny wynikać zaś powinien z przepisu, z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z konkretnym rozstrzygnięciem.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należało, że organ II instancji zasadnie stwierdził, iż skarżący nie posiada interesu prawnego, aby być podmiotem legitymowanym do złożenia przedmiotowych zarzutów. Skarżący swoją legitymację wywodzi z szeregu dokumentów, w tym wypisów z aktów notarialnych i odpisów z ksiąg wieczystych, pochodzących w głównej mierze z połowy ubiegłego wieku. Nie negując autentyczności ani wiarygodności tych dokumentów, należy w ślad za organem wskazać, że ewidencja gruntów i budynków jest: "tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach, wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej." (tak też WSA w Rzeszowie w wyroku z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt: II SA/Rz 183/18). Nie stanowi ona zbioru dokumentów związanych ze stanem własności gruntu i jego ewentualnymi (historycznymi) zmianami. Odzwierciedla ona aktualny stan prawny, a dokonywane w niej wpisy mają wyłącznie charakter deklaratoryjny. W konsekwencji, ewidencja ta nie służy do rozstrzygania w przedmiocie stanu prawnego nieruchomości, zaś: "żądaniem wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że ewidencja nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów." (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt: I OSK 2003/19).

Przy uwzględnieniu powyższego za zasadne należy uznać twierdzenia organu, że nie sposób dokonywać wpisów do ewidencji gruntów w oparciu o dokumenty sprzed kilkudziesięciu lat, albowiem od dnia sporządzenia takiego dokumentu ujawnieni w tym dokumencie właściciele nieruchomości mogli prawo własności tej nieruchomości zbyć, mogło ono podlegać dziedziczeniu bądź też mogły być wobec prawa własności oraz samej nieruchomości podejmowane dalsze czynności prawne. Podstawę do wpisu danych do ewidencji stanowić może najpóźniej wydany dokument, mogący być podstawą wpisu, albowiem daje on gwarancję aktualności dokonywanego wpisu.

Mając to na względzie należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, aby posiadał interes prawny, legitymujący go do wniesienia zarzutów do przeprowadzonej modernizacji. Jak zasadnie wskazał organ, z akt nie wynika, aby skarżący był właścicielem lub władającym na zasadach samoistnego posiadania gruntami, które były objęte przedmiotową modernizacją. Nie przedłożył on żadnych dokumentów wykazujących, aby przysługiwały mu takie prawa do gruntów, których dotyczą zarzuty.

Skoro zaś skarżący nie posiadał w ogóle legitymacji do zainicjowania postępowania w zakresie, o którym mowa w art. 24a ust. 9 p.g.i.k., zaś organ I instancji nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. – zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że to postępowanie jest bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Z tej przyczyny brak było także podstaw do tego, aby organ w sposób merytoryczny odniósł się do zarzutów skarżącego. Nie miał też organ w tej sytuacji obowiązku prowadzenia dalszych czynności dowodowych i wyjaśniających, skoro ustalił, że skarżący nie posiada interesu prawnego, o którym mowa w art. 24a ust. 9 p.g.i.k., a zatem, że nie można było prowadzić postępowania w zakresie rozpatrzenia, złożonych przez niego zarzutów do danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków.

Wobec tego, zarzuty skargi, koncentrujące się zasadniczo na braku dokonania przez organ należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, są bezzasadne.

W tych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wydanej zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.