Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1977/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 32 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 140, art. 143
journal: Dz.U. 2019 poz 1145
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
article: art. 71 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1181/17 w sprawie ze skargi G. R., J. S., M. K., R. P., T. Sz., Z. G. i Ł. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] S.A. w Warszawie na rzecz G. R., R. P., M. K., J. S., Z. G., Ł. S. oraz T. Sz. solidarnie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1181/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi G. R., J. S., M. K., R. P., T. Sz., Z. G. i Ł. S., na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz G. R., J. S., M. K., R. P., T. Sz., Z. G. i Ł. S. po 200 (dwieście) zł dla każdego z nich tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz solidarnie kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Na podstawie wniosku inwestora [...] S.A. z dnia 30 marca 2015 r. Starosta Pruszkowski wydał, w dniu 17 grudnia 2015 r., pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] S.A. K. 98995 z wewnętrzną linią zasilającą na dz. nr ew. A obręb K., gm. N..

W dniu 19 lipca 2016 r. R. P., G. R., M. K., Z. G., T. Sz., E. U., J. S., Ł. S., D. M. złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Postanowieniem nr [...], z dnia [...] sierpnia 2016 r., wznowiono postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.

Pismem z dnia 11 sierpnia 2016 r. wezwano wnioskodawców do wykazania interesu prawnego w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma.

W wyznaczonym terminie E. U. oraz D. M., tj. w ciągu 7 dni od otrzymania pisma z dnia 11 sierpnia 2016 r., nie złożyli pism o wykazanie interesu prawnego w postępowaniu. Pozostałe osoby złożyły, w dniu 16 sierpnia 2016 r., pisma w powyższej sprawie.

W dniu 4 listopada 2016 r. Starosta Pruszkowski zwrócił się do Gminy N. o opinię jako organu właściwego w sprawie, czy sporna stacja bazowa telefonii komórkowej zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, czy wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Gmina N. nie ustosunkowała się do powyższego zapytania.

Starosta w uzasadnieniu decyzji wskazał, że interes prawny, stwarzający dla określonego podmiotu legitymację procesową strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, wyprowadza się z art. 3 pkt 20 w powiązaniu z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Wskazał także, że właściciele, użytkownicy wieczyści czy zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Organ podkreślił, iż należy przy tym rozróżnić "oddziaływanie na nieruchomość" i "oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie". Tylko drugie z tych pojęć stanowić będzie podstawę do ustalenia interesu prawnego strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Podmiot ma prawo wywodzić swój interes prawny jako strona w postępowaniu, jeżeli oddziaływanie obiektu powoduje naruszenie konkretnych norm prawa materialnego, np. przepisów techniczno- budowlanych.

Zdaniem Starosty, w rozpoznawanej sprawie nie występuje takie prawne ograniczenie w sposobie zagospodarowania nieruchomości wnioskodawcy.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieprzeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i braku wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowej inwestycji organ wyjaśnił, że inwestor dołączył do projektu budowlanego dokument - Kwalifikację przedsięwzięcia pod względem konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, wykonaną przez mgr inż. P. L., z którego wynika, iż przedmiotowa inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze jak i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, na podstawie § 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2010.213.1397). Skarżący, kwestionując ustalenia zawarte w ww. dokumentacji, nie przedstawili zaś jakichkolwiek dowodów podważających wiarygodność tych opracowań.

Zauważył, że w powyższej Kwalifikacji zaznaczono obszary, w których wystąpi natężenie pola elektromagnetycznego o wartości wyższej od przewidzianych norm. Położone są w osiach głównych promieniowania anten, na azymutach 20°, 140° i 260°, w odległości odpowiednio od poziomu gruntu 19,6 m; 19,6 m; 18,8 m od środka elektrycznego anten, koreluje to z wprowadzonym planem miejscowym zakazem zabudowy wyższej niż 12 m dla obszarów oznaczonych w planie symbolem MN. Tym samym, brak jest podstaw, do uznania, aby realizacja spornej inwestycji negatywnie wpływała na ewentualne przyszłe plany inwestycyjne właścicieli sąsiednich działek.

Ponadto, organ odniósł się do kwestii dotyczącej naruszenia zapisów planu miejscowego. W ocenie Wojewody Mazowieckiego sam plan (Uchwała Rady Gminy N. nr XXVII/278/2012 z dnia 28 listopada 2012 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi K. w Gminie N.) w § 12 ustala zasady dotyczące modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej w zakresie systemu telekomunikacyjnego dla całego obszaru planu ustala możliwość sytuowania stacji bazowych i masztów telefonii cyfrowej, bez ograniczeń wysokości masztów nadawczych i obiektów telefonii cyfrowej.

W ocenie organu, w pismach z dnia 19 sierpnia 2016 r. wnioskodawcy nie wykazali w przedmiotowym postępowaniu konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego wywodzą swój interes prawny, tym samym wnioskującym nie może przysługiwać przymiot strony w niniejszej sprawie.

W konsekwencji nie można uznać, że nieruchomości wnioskodawców znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Analogicznie do art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, wnioskującym o wznowienie postępowania nie przysługiwał status stron w dniu złożenia wniosku pozwolenie na budowę.

Skargę złożyli G. R., R. P., M. K., J. ., Z. G., Ł. S., oraz T. Sz. za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

I. Naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj.:

1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.;

2. art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a.;

3. art. 10 K.p.a.;

4. art. 9 i 11 K.p.a.;

5. art. 151 § 1 pkt 1 w zw. art. 149 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.;

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) oraz art. 28 K.p.a.;

2. § 2 pkt 1) oraz pkt 2) rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. Nr 192, poz. 1883) w zw. z § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422);

3. art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane;

4. art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 140 i 144 K.c.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę.

Sąd wskazał, że skarżący są właścicielami działek objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy N. nr XXVII/278/2012 z dnia 28 listopada 2013 r. oraz uchwałą zmieniającą Rady Gminy N. nr XXIX/315/2013 z dnia 23 stycznia 2013 r., położonych na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o symbolu 1MN. Przepis § 15 pkt 2b planu przewiduje na tym terenie zabudowę do 12 m wysokości .

Odnosząc się do kwestii obszaru oddziaływania spornej inwestycji, wynikającego z montażu anten, Sąd wskazał, że wpływ powyższej inwestycji na środowisko (w tym ludzi) polega na emisji promieniowania elektromagnetycznego. Dopuszczalny poziom oddziaływania pola elektromagnetycznego dla miejsc dostępnych dla ludzi określony został w tabeli 2 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów i wynosi 0,1 W/m2, która to wartość uznana została za bezpieczną dla ludzi. Z przekroczeniem dopuszczalnego poziomu pola elektromagnetycznego związane jest również ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości, o którym mowa w art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania elektromagnetycznego określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem elektromagnetycznym. Przy czym, za miejsca przeznaczone na pobyt ludzi uważa się miejsca gdzie wzniesiono już budynki przeznaczone na pobyt ludzi ,ale również miejsca gdzie mogą być wznoszone takie budynki zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów.

Sąd stwierdził, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest w opracowania, które pozwoliłoby na dokonanie weryfikacji czy na obszarze usytuowania nieruchomości skarżących emitowane jest pole elektromagnetyczne o mocy większej niż 0,1 W/m2 stosownie do ww. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. W szczególności, ani projekt zagospodarowania terenu, ani znajdująca się w aktach sprawy kwalifikacja przedsięwzięcia nie określają obszaru gęstości pól elektromagnetycznych emitowanych przez anteny stacji.

W ocenie Sądu, w tak ustalonym przez organy stanie faktycznym brak jest jednoznacznych podstaw do przyjęcia, że sporna inwestycja swym obszarem oddziaływania nie wprowadziła ograniczeń w korzystaniu przez skarżących z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także, że przyszłe inwestycje budowlane będą znajdować się poza obszarem oddziaływania promieniowania spornych anten.

Według Sądu, organy przedwcześnie uznały, że nieruchomości skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania kwestionowanej przez nich inwestycji a tym samym, że nie przysługuje im przymiot strony w kontrolowanym obecnie postępowaniu.

Sąd skonstatował, że kontrola zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji wykazała, iż organy przeprowadziły postępowanie w sposób naruszający zasady wyrażone w art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, i art. 107 § 3 K.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem uzasadnia ich uchylenie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] S.A. w Warszawie. Wyrok zaskarżyła w całości. Zarzuciła:

- w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. poprzez :

1) naruszenie przepisów postępowania to jest art.145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art.141 § 4 oraz art. 133 § 1 P.p.s.a. w wyniku nie wzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych i jego wybiórczej interpretacji, poprzez uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że w aktach sprawy nie znajdują się dokumenty w oparciu o analizę których organy I i Il instancji stwierdziły, że wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego uprawniającego do uznania ich za strony postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie;

- w granicach wskazanych w art.174 pkt 1 P.p.s.a. poprzez :

1) niewłaściwe zastosowanie do niniejszej sprawy przepisu § 2 pkt 1 oraz 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów oraz przepisu § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że w rozpatrywanej sprawie przepisy te winne mieć zastosowanie.

Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne [...] S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną G. R., R. P., M. K., J. S., Z. G., Ł. S., oraz T. Sz. wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz każdego z wnoszących odpowiedź solidarnie kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II, z dnia 14 października 2020 r., wydanego w oparciu art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.), skarga kasacyjna została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przewodniczący stwierdził w zarządzeniu, że miał na względzie zgodę skarżącej kasacyjnie oraz organu na rozpoznanie sprawy w tym trybie, a także dużą ilość stron postępowania. Przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez uznanie, że w aktach sprawy nie znajdują się dokumenty, w oparciu o analizę których organy uznały, ze wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego.

Kwestią kluczową jest możliwość zweryfikowania tezy stanowiącej podstawę merytoryczną odmowy uchylenia decyzji.

Dla jasności zaznaczyć trzeba, że brak podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 K.p.a., polegał w niniejszej sprawie, zdaniem organów, na tym, że skarżący nie mieli przymiotu strony, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 28 K.p.a. To, czy nie brali, bez własnej winy, udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, mogło więc mieć znaczenie dla wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., w dalszej fazie badania zasadności wniosku o wznowienie postępowania.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że odmowa przyznania skarżącym statusu stron mogła nastąpić tylko w razie ustalenia braku oddziaływania inwestycji objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę na nieruchomości, do których skarżący mają tytuł prawny. Stanowisko Sądu pierwszej instancji o niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego w zakresie oddziaływania inwestycji na nieruchomości skarżących, jest prawidłowe. Wbrew zarzutowi kasacji, Sąd nie pominął dowodu z dokumentu jakim jest "Kwalifikacja przedsięwzięcia pod względem konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko", dalej: "Kwalifikacja".

Sąd pierwszej instancji uznał jednak, że dowód ten jest niewystarczający dla oceny istnienia interesu prawnego skarżących. Dowód z Kwalifikacji wykazuje na jakiej wysokości nad poziomem gruntu dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych norm promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez projektowaną stację bazową. Zauważyć jednak należy, że z dokumentu tego, ani z żadnego innego, wbrew wywodom organu odwoławczego, nie wynika wprost, czy nieruchomości skarżących położone są na terenie objętym promieniowaniem elektromagnetycznym.

Tymczasem, w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, według którego, posiadanie interesu prawnego wynika nie tylko z przekroczenia dopuszczalnych norm, czy odległości, ale z tego, że nieruchomość położona w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu objęta jest odziaływaniem inwestycji, w tym przypadku promieniowaniem elektromagnetycznym. W konsekwencji, przysługiwanie właścicielowi nieruchomości przymiotu strony nie jest zależne od tego, czy oddziaływanie inwestycji na nieruchomość przekracza ustalone normy, ale wynika z samego faktu oddziaływania inwestycji na tę nieruchomość.

Z uwagi na to, że oddziaływanie stacji bazowej telefonii komórkowej na otoczenie, polegające na emitowaniu promieniowania elektromagnetycznego, odbywa się w przestrzeni ponad gruntem, podkreślić trzeba, że co do zasady uprawnienia właścicielskie nie ograniczają się do powierzchni gruntu.

Zgodnie z art. 140 K.c., w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Natomiast w myśl art. 143 zdanie pierwsze K.c., w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. O przestrzennych granicach konkretnego gruntu przesądzają uzasadnione potrzeby jej właściciela, zależne od rodzaju i przeznaczenia jego nieruchomości. Społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości nie wyznacza sposób, w jaki z gruntu dotychczas korzystano, lecz wyznacza sposób, w jaki właściciel faktycznie i potencjalnie może zgodnie ze swoją wolą z gruntu korzystać (por. wyrok SN z dnia 6 stycznia 2005 r., sygn. akt III CK 129/04, Prokuratura i Prawo – wkł. 2005/7-8/52).

Negatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego występującego w przestrzeni nad gruntem nie może naruszać granic cudzej nieruchomości. Pionowy zasięg własności gruntowej ograniczać może jedynie porządek prawny, w tym przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz dotyczące ochrony środowiska. (patrz: wyrok NSA z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1454/15).

Skupiając się na okolicznościach niniejszej sprawy zauważyć trzeba najpierw, że w zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji ustalono zasięg oddziaływania elektromagnetycznego przewidywanego dla wnioskowanej stacji bazowej w oderwaniu od położenia poszczególnych nieruchomości stanowiących własność konkretnych skarżących. Stwierdzono natomiast ogólnie, że promieniowanie będzie rozchodzić się w wolnej przestrzeni w miejscach niedostępnych dla ludności, a zabudowa nie znajduje się w polu oddziaływania wiązek promieniowania anten sektorowych. Wojewoda dodał, że w najbliższej okolicy stacji bazowej znajdują się niskie zabudowania, stacja jest zaś tak zaprojektowana, by wykluczyć występowanie obszarów o przekroczonej wartości granicznej promieniowania w miejscu w którym mogą przebywać ludzie.

Z jednej strony zatem inwestor poprzez twierdzenia zawarte w dołączonej do wniosku o pozwolenie na budowę Kwalifikacji przedsięwzięcia, nie odnosząc się do konkretnych nieruchomości stanowiących własność skarżących stwierdził, że promieniowanie elektromagnetyczne nie wystąpi w przestrzeni pionowej, w której możliwa jest, w świetle ustaleń planu miejscowego, zabudowa (organy zaakceptowały tę część Kwalifikacji, przyjmując, że promieniowanie anten będzie rozchodzić się w wolnej przestrzeni w miejscach niedostępnych dla ludności). Z drugiej zaś strony, abstrahując od pionowego zasięgu promieniowania, ani w Kwalifikacji, ani w uzasadnieniach obu decyzji opartych na art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., nie zawarto stwierdzenia o braku przekroczenia przez promieniowanie granic nieruchomości skarżących. W dokumentach tych nie zawarto także ustalenia o tym, że przestrzeń poniżej wysokości 12 metrów nie jest objęta promieniowaniem nieprzekraczającym dopuszczalnych norm.

Skarżący zajęli zaś we wniosku o wznowienie stanowisko, według którego, obszar oddziaływania aparatury zainstalowanej w wieży telekomunikacyjnej obejmuje ich działki, co ma istotny wpływ m.in. na możliwość zamieszkania w związku z oddziaływaniem fal elektromagnetycznym. Powołali się na art. 28 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), dalej: "Prawo budowlane", a także art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (w dacie wydania pozwolenia na budowę: Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.).

Z powodów wskazanych powyżej nie można na razie stwierdzić, czy projektowana stacja oddziałuje na nieruchomości skarżących, a także jaki jest zakres i stopień ewentualnego oddziaływania. Jednak w opisanej sytuacji faktycznej i procesowej należy przypomnieć, że interes właściciela nieruchomości, na którą oddziałuje projektowana inwestycja wynikać może z tego, że powinien on mieć prawo brania udział w postępowaniu, w którym rozstrzyga się, czy przedsięwzięcie wywołuje przekroczenie dopuszczalnych norm, wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji.

W konsekwencji, należy indywidualnie rozważyć interes prawny każdego ze skarżących. W odniesieniu zatem do każdej z nieruchomości stanowiących własność skarżących należy odrębnie ustalić rzeczywiste oddziaływanie projektowanej stacji bazowej, tj. promieniowanie elektromagnetyczne na obszar działki, bez względu na to, czy jest to oddziaływanie przekraczające dopuszczalne normy. W razie zaś ustalenia, że wiązka promieniowania przebiega nad obszarem działki, należy właścicielowi umożliwić udział w postepowaniu, w którym rozstrzyga się, czy oddziaływanie to przekracza dopuszczalne normy, z uwzględnieniem wysokości nad poziomem gruntu, na której do tego przekroczenia dochodzi.

W niniejszej sprawie, w której organy nie kwestionowały, że oddziaływanie inwestycji obejmuje, co najmniej w stosunku do niektórych skarżących, przestrzeń nad obszarami stanowiącymi własność tych skarżących, skarżącym nie umożliwiono udziału w postępowaniu, w którym rozstrzygnięto, iż oddziaływanie to nie ogranicza im zagospodarowania nieruchomości. Pamiętać warto, że umożliwienie skarżącym udziału w rozstrzygnięciu sporu nie ma jedynie charakteru hipotetycznego, skoro plan miejscowy umożliwia wykonanie na obszarze MN obiektów budowlanych o wysokości do 12 metrów, zaś deklarowana w Kwalifikacji przedsięwzięcia minimalna odległość pionowa osi głównej wiązki promieniowania od zabudowy lub miejsc dostępnych wynosi, przy maksymalnej wartości tiltu, dla sześciu anten: 19,6 m, 26,8 m, 19,6 m, 26 m, 18,8 m, 26 m.

Dodać warto, że w analizowanej w postępowaniu wznowieniowym sprawie zaprojektowano sześć anten, po dwie na poszczególnych azymutach. W orzecznictwie nie wyklucza się zasadności poglądu o konieczności brania pod uwagę, przy badaniu oddziaływania stacji bazowej, ewentualnego kumulowania się oddziaływania elektromagnetycznego anten funkcjonujących na tej samej stacji bazowej. Nie przesądzając kwestii kumulowania się oddziaływania, co może być przedmiotem postępowania merytorycznego, stwierdzić należy, że w ramach badania interesu prawnego skarżących, obowiązkiem organów było zajęcie stanowiska co tego zagadnienia, a następnie ewentualnego wpływu tego stanowiska na merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o wznowienie postępowania.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. § 2 pkt 1 oraz 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883), a także naruszenia § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. Wypowiedzi Sądu pierwszej instancji w zakresie zastosowania tych przepisów nie mogą być odczytywane w oderwaniu od zasadniczej oceny, według której, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca są obarczone uchybieniami procesowymi w zakresie postępowania wyjaśniającego, w odniesieniu do okoliczności wyczerpujących przesłankę interesu prawnego wnioskodawców.

Zgodnie z § 314 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynek z pomieszczeniami przeznczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Sąd nie uznał, że do takiej sytuacji już doszło. Stwierdził jedynie, że brak jest opracowania, które pozwoliłoby na dokonanie jednoznacznej weryfikacji, czy na obszarze usytuowania nieruchomości skarżących emitowane jest pole elektromagnetyczne o mocy większej, niż 0,1 W/m2. Do przepisów ustanawiających ten standard, tj. norm rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów dotrzymania tych poziomów, odwołuje się zaś § 314 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Wskazanie przez Sąd pierwszej instancji norm rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów dotrzymania tych poziomów, w aspekcie badania legitymacji skarżących, było więc w pełni uprawnione.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 265) zasądzono od [...] S.A. z siedzibą w Warszawie na rzecz G. R., R. P., M. K., J. S., Z. G., Ł. S. oraz T. Sz. solidarnie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.