Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2120/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 2,  art. 39
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. sprawy ze skargi D. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] przyznającą D. O. świadczenie w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości [...] zł, realizowany od dnia [...] sierpnia 2009 r. do dnia [...] sierpnia 2009 r.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2009 r. D. O. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. o przyznanie pomocy finansowej m. in. na zakup żywności w wysokości [...] zł.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Prezydent W. przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie zebranej dokumentacji, aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia [...] lipca 2009 r. oraz notatki pracownika socjalnego z dnia [...] sierpnia 2009 r. ustalono, że D. O. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i otrzymuje zasiłek stały z tytułu niepełnosprawności w wysokości [...] zł miesięcznie. Ponieważ dochód ten jest niższy od ustawowego kryterium dochodowego, otrzymuje też pomoc w formie zasiłków celowych w zależności od zgłaszanych potrzeb i możliwości finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej, a w szczególności na żywność, opłatę rachunków za gaz i energię. Okresowo przyznawana jest wnioskodawcy również pomoc na środki czystości, odzież i obuwie. Organ wskazał, że przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy – żywność. Przyznawana wnioskodawcy pomoc pomaga mu przezwyciężyć trudną sytuację bytową w jakiej się znajduje (ubóstwo, niepełnosprawność), natomiast zasiłek celowy nie jest przyznawany na pokrywanie pełnych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą, tj. w wysokości przez nią żądaną. Przyznając wnioskodawcy zasiłek celowy w wysokości [...] zł wzięto pod uwagę nie tylko jego potrzeby i sytuację materialną lecz również sytuację życiową innych osób i rodzin, którym Ośrodek Pomocy Społecznej pomaga oraz możliwości finansowe ośrodka. Ośrodek ten w lipcu 2009 r. dysponował kwotą [...] zł na realizację świadczeń w formie zasiłków celowych, z której to kwoty udzielił pomocy [...] rodzinom, przyznał [...] świadczenia, a średnia wysokość świadczenia wyniosła [...] zł. Również w sierpniu ośrodek dysponuje kwotą, która nie pozwala na zaspokojenie wszystkich potrzeb klientów. Organ wskazał ponadto, że w sierpniu wnioskodawcy przyznano już dodatkową pomoc w wysokości [...] zł na zakup [...]. Tym samym łączna kwota przyznanej w sierpniu D. O. pomocy w formie zasiłków celowych wyniosła [...] zł.

Po rozpatrzeniu odwołania D. O. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2009 r. utrzymało ją w mocy. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na treść art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm., dalej "U.p.s."), wskazano, że decyzja dotycząca przyznania zasiłku celowego jest decyzją uznaniową, co oznacza że organ nie jest zobowiązany do spełnienia żądań strony w całości. Ustawa nie precyzuje wysokości kwot, które przyznawane są przez ośrodki pomocy społecznej osobom uprawnionym. O ich wysokości decyduje każdorazowo organ przyznający zasiłek, zależnie od możliwości jakie posiada oraz potrzeb osób znajdujących się w zasięgu jego działania. Jak wynika z akt sprawy D. O. pozostaje pod stałą opieką pomocy społecznej i otrzymuje zasiłki na niezbędne wydatki, które w sierpniu dały łącznie kwotę [...] zł.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł D. O. Podniósł, że zaskarżona decyzja nie jest słuszna i zarzucił jej naruszenie prawa do życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Dokonując tej kontroli, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, bowiem oba rozstrzygnięcia nie naruszają prawa.

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, na podstawie której wydano zaskarżone decyzje - w art. 2 stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

Zgodnie natomiast z art. 39 U.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z treści tego przepisu wynika, że organ wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił przypadek, uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. Na taki charakter wydawanej w sprawie decyzji (decyzja uznaniowa) wskazuje użyty w tym przepisie zwrot "zasiłek może być przyznany".

Zasadnie zatem wskazały organy, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, a dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania. Nie każdy potrzebujący może w każdym czasie uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej muszą mieć bowiem na uwadze również potrzeby innych osób korzystających z pomocy ośrodka.

W tej kwestii, z uzasadnienia decyzji wynika, że w lipcu 2009 r. Ośrodek Pomocy Społecznej dysponował kwotą [...] zł na realizację zadań własnych, z czego pomoc celową otrzymało [...] rodzin, a średnia wysokość zasiłku celowego dla tych osób wyniosła [...] zł. Z akt administracyjnych sprawy wynika również, że w sierpniu 2009 r. Ośrodek dysponował kwotą [...] zł na realizację zadań własnych, z czego pomoc celową otrzymało [...] rodzin, a średnia wysokość zasiłku celowego dla tych osób wyniosła [...] zł, a więc w obu przypadkach mniej niż pomoc przyznana skarżącemu. W samym bowiem miesiącu sierpniu 2009 r. D. O. otrzymał zasiłki celowe na kwotę [...] zł, z czego na żywność [...] zł.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organy obu instancji wydały decyzje w oparciu o obowiązujące przepisy, nie przekraczając granic uznania administracyjnego, dokonały ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Oceny tej dokonały w sposób prawidłowy uznając, że nie jest możliwe przyznanie skarżącemu świadczenia w postaci zasiłku celowego na żywność w wysokości przez niego żądanej. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały wyczerpująco uzasadnione w decyzjach organów obu instancji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.