Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 627/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, 7 art. 8, 9 i 11 art. 80 art. 77 § 1 art. 12art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1, 2,
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par. 4 ust. pkt. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 48 poz 390
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju  Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów leśnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

1.Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania.

1.1 Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej Dyrektor) decyzją z dnia [..] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. (dalej Kierownik) z dnia [...]nr [...]o ustaleniu J. T. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych.

1.2. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu 1 października 2007 r. J. T. złożył do Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie Na podstawie powyższego wniosku oraz po złożeniu przez stronę oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, z dnia 15 maja 2008 r., Kierownik decyzją Nr [...] z dnia [...] r., przyznał J. T. płatności na zalesianie gruntów rolnych w łącznej kwocie 31.077,40 zł. Płatności zostały zrealizowane na wskazany rachunek bankowy w dniu 23 września 2008 r.

W dniu 11 maja 2009 r. i 17 maja 2010 J. T. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie gruntów rolnych odpowiednio za rok 2009 i 2010. W wyniku ich rozpatrzenia, 9 listopada

2009 r. wypłacono stronie kwotę w wysokości 7956 zł zaś 5 listopada 2010 kwotę

w wysokości 7956 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej oraz z tytułu premii zalesieniowej.

W dniu 6 września 2010 r. J. T. złożył zmianę do wniosku z dnia 1 października 2007 r., w której wskazał do zalesienia tereny o korzystnej konfiguracji o łącznej powierzchni 3,12 ha, przy czym drzewa iglaste stanowić miały obszar 2,01 ha powierzchni zalesionej, zaś drzewa liściaste obszar 1,11 ha powierzchni zalesionej. Wraz z wnioskiem strona złożyła aneks do planu zalesienia dla działki nr 189 wydany przez Nadleśnictwo O. Ś., który wprowadza zmianę odnośnie nasadzeń gatunków drzew na powierzchni 1 ha, z powodu uszkodzeń drzew wynikających z żeru pędraka chrabąszcza oraz długotrwałej suszy w roku 2009.

W związku z powyższym w dniu 22 października 2010 r. Kierownik wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji z dnia [....] r. oraz przyznaniu J. T. pomocy na zalesianie w łącznej kwocie 3.1077,40 zł.

W dniu 11 maja 2011 r. J. T. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie gruntów rolnych na rok 2011, po rozpatrzeniu którego w dniu 14 października 2011 r. wypłacono kwotę w wysokości 7956 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej oraz z tytułu premii zalesieniowej.

W dniu 15 maja 2012 r. J. T. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie gruntów rolnych na rok 2012, po rozpatrzeniu którego w dniu 14 lutego 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał decyzję w sprawie przyznania pomocy na zalesianie w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie 7717,32 zł (2935,61 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej oraz 4781,71 zł z tytułu premii zalesieniowej). W dniu 8 marca 2013 r. wypłacono producentowi kwotę wynikająca z powyższej decyzji w wysokości 7717,32 zł.

Dnia 18 kwietnia 2013 r. J. T. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie gruntów rolnych na rok 2013.

1.3. W dniach 23-24 września 2013 r. przeprowadzono w gospodarstwie J. T. kontrolę uprawy leśnej podczas, której stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest większa niż powierzchnia całkowita stwierdzona - stwierdzono 2,96 ha uprawy leśnej oraz 3,12 ha powierzchni ogrodzenia. Ponadto w protokole kontrolnym nr dok. 221/OR13/0000261/13 wskazano, że brakująca powierzchnia (0,16 ha) to obszar bez sadzonek. Powyższe znalazło potwierdzenie na fotografiach stanowiących element dokumentacji pokontrolnej oraz na szkicu sytuacyjnym.

W dniu 23 kwietnia 2014 r. Kierownik Biura wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia J. T. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów, a następnie w dniu 8 lipca 2014 r. wydał decyzję Nr 0240-00000044134/14 o ustaleniu J. T. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w łącznej wysokości 1969,60 zł za lata 2007 i 2010.

Po rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy decyzją Nr 5560-22/14 z dnia 20 sierpnia 2014 r. uznał, że decyzja organu I instancji jest zasadna. Strona złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., który wyrokiem z dnia 30 grudnia 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję Nr 5560-22/14 z dnia 20 sierpnia 2014 r. oraz decyzję organu I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu całego zebranego w sprawie materiału dowodowego Kierownik decyzją Nr 0240-00000040394/15 z dnia 24 czerwca 2015 r, ustalił J. T. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w wysokości 1969,60 zł.

1.4. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji, Dyrektor powołał, że na gruncie rozpatrywanej sprawy zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 48, poz. 390 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173, ze zm.) - dalej PROW 2007-2013 wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi oraz przepisy unijne, które organ szczegółowo wymienił, w tym przywołał treść stosownych przepisów. Organ wskazał także na katalog okoliczności, których wystąpienie powoduje, że zwrot płatności nie jest wymagany, który określa rozporządzenie Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r.

1.5. Odnosząc się do złożonego przez stronę odwołania, Dyrektor stwierdził, że nie zawiera ono żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

Powołując się na treść art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z dnia 22 października 2014 r., poz. 1438) zwanej dalej ustawą o ARiMR, organ odwoławczy zważył, że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji zgodnie z powołanym artykułem jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Zatem

w przedmiotowym postępowaniu organ był zobowiązany do ustalenia, czy J. T. pobrał nienależne płatności na zalesianie gruntów rolnych za rok 2007

i 2010.

Następnie Dyrektor zważył, w oparciu o art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 i art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, że określenie "nienależne" odnosi się nie tylko do sytuacji, w której akt stanowiący podstawę prawną przyznania płatności zostanie następnie wyeliminowany z obrotu prawnego na podstawie regulacji krajowych (Kpa), ale także do sytuacji, gdy nie zachodziły okoliczności uzasadniające udzielenie płatności na gruncie regulacji unijnych. Przyjmując, że stosowne regulacje prawne przewidywały przyznanie płatności w wysokości określonej w zależności od zadeklarowanej powierzchni posiadanych gruntów rolnych, a jednocześnie normowały również przypadki, w których płatności podlegają zwrotowi wskutek niespełnienia warunków podjętego zobowiązania, to zdaniem Dyrektora ich przyznanie i wypłacenie rolnikowi wbrew tym unormowaniom powoduje, że są one nienależne. Zatem wszczęcie i prowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności organ odwoławczy uznał za prawidłowe.

1.6. W ocenie Dyrektora bezsporne w sprawie było, że J. T. składając pierwszy wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych

w roku 2007 zadeklarował powierzchnię 3,12 ha. Ponadto niewątpliwe jest, że w dniu 15 lipca 2008 r. Kierownik decyzją przyzna J. T. płatności na zalesianie do powierzchni zadeklarowanej we wniosku, tj. 3,12 ha. Z akt sprawy wynika, że pierwsze środki finansowe z tytułu płatności na zalesianie zostały przekazane na rachunek bankowy strony w dniu 23 września 2008 r. Decyzja powyższa została uchylona przez Kierownika decyzją z dnia 22 października 2010 r., i zostały przyznane płatności na zalesianie do powierzchni, tj. 3,12 ha (zmiana do wniosku dotyczyła wskazania innej powierzchni objętej zalesieniem przez drzewa iglaste i liściaste). Zdaniem Dyrektora bezspornym był również fakt, że J. T. zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie, tj. od dnia 23 września 2008 r. do dnia 23 września 2023 r. Kolejno, w uznaniu organu odwoławczego, niezaprzeczalnym w sprawie był fakt, że w dniach 23-24 września 2013 r. została przeprowadzona w gospodarstwie J. T. kontrola na miejscu, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości odnośnie zadeklarowanej we wniosku powierzchni zalesienia. Z wyników kontroli płynął jednoznaczny wniosek , że na powierzchni 0,16 ha stwierdzono brak zalesienia. Wobec tego, w uznaniu Dyrektora, J. T. związany jest poczynionymi w wyniku kontroli na miejscu ustaleniami faktycznymi i związanymi z tym konsekwencjami. Jednocześnie organ podkreślił, że J. T. składając wniosek o przyznanie płatności na zalesianie w pierwszym roku podpisał oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania pomocy na zalesianie, oraz, że jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania. Strona znała zasady przyznawania płatności na zalesianie oraz była świadoma ciążących na niej obowiązków wynikających z przyznania płatności i w tym stanie J. T. zobowiązał się m.in. do zalesienia gruntów i prowadzenia uprawy leśnej na gruntach objętych niniejszym wnioskiem przez okres 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. Wobec zaistniałej sytuacji, Dyrektor podkreślił, że strona znając faktyczną powierzchnię zalesioną gruntów rolnych nie podjęła żadnych działań aby poinformować organ o zaistniałych zmianach w wielkości powierzchni na rok 2013. Jednocześnie zostało stwierdzone, że strona prowadziła uprawę leśną na powierzchni 2,96 ha, a tym samym nie dotrzymała zobowiązania wieloletniego na powierzchni 0,16 ha. Ponadto na uwagę zasługiwała okoliczność ze strona nie przedstawiła żadnych dodatkowych dowodów, które mogłyby skutecznie podważyć wyniki kontroli na miejscu.

1.7. Dodatkowo organ wyjaśnił, że podnoszona przez stronę okoliczność wystąpienia ekstremalnych zjawisk naturalnych w uprawie leśnej prowadzonej na działce ewidencyjnej nr 189 o powierzchni 3,12 ha, która została zgłoszona do organu w dniu 6 września 2010 r. i 1 października 2010 r. nie może mieć wpływu na wynik prowadzonego postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za rok 2007 i 2010. Rolnik bowiem w roku 2010 wykazał, że nie jest winny nieprawidłowości w złożonym wniosku i z własnej inicjatywy poinformował organ ARiMR w O., że wskazane we wniosku dane zdezaktualizowały się od czasu jego złożenia. Wobec tego Kierownik nie pomniejszył stronie płatności na zalesianie gruntów rolnych za rok 2010 i przyznał płatności w pełnej wysokości zgodnie z warunkami określającymi tryb uzyskania pomocy na zalesianie gruntów rolnych. Ponadto Dyrektor podkreślił, że okoliczność wystąpienia suszy została również uwzględniona przez organ I instancji wraz ze złożeniem przez J. T. wniosku o przyznanie pomocy de minimis w rolnictwie na pokrycie kosztów uzupełnienia sadzonek, i na tej podstawie strona - co sama potwierdziła – dofinasowanie otrzymała. Wobec powyższego wyjątkowa okoliczność stwierdzona

w roku 2010 nie może mieć wpływu na ustalenia faktyczne poczynione przez organ

w roku 2013 na podstawie przeprowadzonej kontroli na miejscu. Wyniki kontroli na miejscu jednoznacznie określały, że J. T. na obszarze 0,16 ha nie utrzymuje zalesienia.

W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie, nie znalazł zastosowania art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 - mający zastosowanie do płatności za rok 2007, w myśl którego obowiązek zwrotu, określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Zdaniem Dyrektora w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie sposób przyjąć, że strona działała w dobrej wierze, ubiegając się o płatność zalesiania gruntów rolnych, przyjmując przyznaną mu i przekazaną na jej rachunek płatność. J. T. wnioskował w roku 2013 o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, wskazując powierzchnię działki ewidencyjnych niezgodną z powierzchnią użytkowaną. Zatem należy wykluczyć jego dobrą wiarę bowiem znał on rzeczywisty stan faktyczny i prawny w sprawie przyznania płatności. Wobec tego obowiązek zwrotu nienależnie pobranej kwoty nie uległ przedawnieniu, więc ustalenie kwoty do zwrotu niniejszą decyzją jest zasadne.

1.8. W dalszych rozważaniach organ odwoławczy stwierdził, że w odniesieniu do płatności za lata 2010 i następne w przepisach sektorowych brak jest regulacji szczególnych dotyczących okresów przedawnienia, ale dla płatności tych znajduje zastosowanie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95. Zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia w odniesieniu do programów wieloletnich (płatności w ramach PROW2007-2013) w każdym przypadku okres przedawnienia ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu. Zatem w odniesieniu do płatności w ramach PROW 2007-2013 okres przedawnienia ulega przedłużeniu do dnia zamknięcia programu wynikającego z deklaracji zamykającej program wysyłanej do Komisji Europejskiej, a więc co najmniej do dnia 31 grudnia 2015 r., jednakże nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2016 r. Zatem termin ten jeszcze nie minął.

1.9. W ocenie organu odwoławczego w sprawie, nie znalazł zastosowania art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. W rozpatrywanej sprawie, płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2007 i 2010 przekazane na rachunek bankowy J. T. nie wynikały z pomyłki ARiMR. Płatności zostały przekazane na podstawie decyzji Kierownika o przyznaniu płatności na zalesienie gruntów rolnych. Natomiast z akt sprawy wynika, że J. T. nie prowadził w roku 2013 założonej uprawy leśnej na powierzchni 0,16 ha i z tego powodu zobowiązany jest do zwrotu nienależnie pobranych płatności za lata poprzednie.

Dodatkowo, odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności organ podniósł, że art. 28a ustawy PROW 2007-2013 stanowi, że w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. odstępuje się od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. Kwota 1.969,60 zł ustalona zaskarżoną decyzją przekracza kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Dodatkowo, organ wyjaśnił, że kwoty do zwrotu z powodu niedotrzymania przez J. T. zobowiązania na powierzchni 0,16 ha wypłacone za rok 2009, 2011 i 2012 z tytułu płatności na zalesianie gruntów rolnych nie przekraczały równowartości kwoty 100 euro i organ odstąpił od ich ustalenia.

Ponadto Dyrektor stwierdził, że w przedmiotowej sprawie kwota nienależnie pobranych płatności ustalona niniejsza decyzją została zwrócona przez stronę w dniu 30 września 2014 r. oraz 29 października 2014 r. W związku z powyższym obowiązek zwrotu został przez stronę zrealizowany.

2. Skarga do Sądu

2.1. Na powyższą decyzję J. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego :

- ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U, z dnia 11 kwietnia 2007 r.) z dnia 7 marca 2007r.

- rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Zalesienie gruntów rolnych oraz zalesienie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z dnia 29 czerwca 2007 r.).

- unijnych przepisów prawnych odnoszących sią do spraw zalesienia gruntów rolnych i innych niż rolne;

- ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach Dz. U. 2014.222 (tekst jednolity).

2. naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego poprzez:

- nie omówienie w wydanych decyzjach treści raportu czynności kontrolnych nr dokumentu 221/0R13/0000191/14, z dnia 24.11.2014 r. przez Biuro Kontroli na Miejscu Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego w K., Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, oraz wydanych przez w/w podmiot wszystkich raportów kontroli na miejscu dokonania zalesienia działki ew. nr 189 o pow. 3,12 ha obręb Gliniany;

- błędne i sprzeczne ustalenia z naturalną prawdą stanu fizycznego zalesienia gruntu rolnego działki ew. nr 189 o pow. 3,12 ha, obrębu Gliniany, dokonane w dniach 23.09.2013r. - 24.09.2013r., ujawnionego beneficjentowi J. T. do podpisu dnia 26.09,2013r., przez Biuro Kontroli na Miejscu - ARiMR Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego w K..

2.2.W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Dyrektor podniósł, że zarzuty podnoszone w skardze nie odnoszą się do podstaw prawnych w oparciu

o które rozstrzygnięto przedmiotową sprawę i nie mogą stanowić podstawy zmiany zaskarżonej decyzji.

2.3. W piśmie z 22 stycznia 2016 r., stanowiącym uzupełnienie złożonej skargi, J. T. podniósł, że adnotacja znajdująca się na str. 5 raportu dotyczącego kontroli przeprowadzonej w dniu 23 września 2013 r. nie znajduje odzwierciedlenia w materiale fotograficznym. Podkreślił, że w dniach 12.12.2012 r. oraz 27.04.2010 r. uprawa poddawana była czynnościom kontrolnym i nie stwierdzono nieprawidłowości.

Ponadto w piśmie podniesiono okoliczności dotyczące przeprowadzenia kontroli we wrześniu 2013 r. Skarżący zarzucił, że nie był obecny podczas kontroli czemu dowodzi rozbieżność w dacie podpisania raportu oraz w dacie jego otrzymania. Zaznaczył, że podpisał strony wypełnionego raportu, które później mogły zostać zmienione przez kontrolujących. Ponadto podkreślił, że wykonane przez kontrolujących raporty kontroli na miejscu wskazują, że w uprawie leśnej prowadzonej prze kontrolowanego są posadzone drzewka w różnym czasie i o różnym wzroście i zwarciu. W ocenie skarżącego udatność nie zadawalająca na terenie ok. 5 arów nie wskazuje na jej nieudatność w myśl załącznika nr 5 do zarządzenia MRiRW.

3.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

3.1. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania naruszyły przepisy prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy i przepisy postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

3.2. Sąd badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy pod względem jej zgodności z przepisami procedury administracyjnej, jak i normami prawa materialnego, doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona, bowiem decyzja nie narusza prawa materialnego, ani prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

3.3. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173), zwanej dalej "ustawą", rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 48, poz. 390 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem MRiRW", rozporządzenia Komisji (UE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z dnia 23.12.2006 str. 15 ze zm.) oraz rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, s. 8).

3.4 Przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy było ustalenie, czy doszło do nienależytego lub nadmiernego pobrania przez J. T. środków pochodzących

z wymienionych w tym przepisie funduszy.

3.5 Bezspornym jest, że wypłacone środki publiczne z tytułu zalesiania gruntów rolnych dla skarżącego pochodziły ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie, tj. funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy. Zobowiązanie skarżącego, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt.3 rozporządzenia MRiRW dotyczyło okresu 15 lat od wypłaty pierwszej płatności z tytułu zalesiania gruntów - do zgłoszonej przez skarżącego we wniosku z dnia 1 października 2007 r. powierzchni 3,12 ha – tj. od dnia 23 września 2008 r. do dnia 23 września 2023 r. Jak stanowi § 18 ust. 3 rozporządzenia MRiRW częściowe zlikwidowanie uprawy leśnej założonej na gruntach rolnych przed upływem tych 15 lat powoduje, że rolnik musi zwrócić uzyskaną pomoc na zalesianie w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania wypłaconą do gruntów, na których uprawa ta została zlikwidowana.

W sprawie bezsporne jest, że J. T. składając pierwszy wniosek

o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych w roku 2007 zadeklarował powierzchnię 3,12 ha zaś przyznane stronie płatności na zalesianie dotyczyły powierzchni zadeklarowanej we wniosku, tj. 3,12 ha. Niezaprzeczalnym był również fakt, że skarżący zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie, tj. od dnia 23 września 2008 r. do dnia 23 września 2023 r. Z akt sprawy bowiem wynika, że pierwsze środki finansowe z tytułu płatności na zalesianie zostały przekazane na rachunek bankowy strony w dniu 23 września 2008 r. Podobnie niesporną okolicznością w sprawie był fakt, że w dniach 23-24 września 2013 r. została przeprowadzona w gospodarstwie J. T. kontrola na miejscu, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości odnośnie zadeklarowanej we wniosku powierzchni zalesienia polegające na stwierdzeniu braku zalesienia na powierzchni 0,16 ha.

W tej sytuacji organ odwoławczy trafnie przyjął, że strona nie dotrzymała zobowiązania wieloletniego na powierzchni 0,16 ha, co wynikało z różnicy powierzchni działek zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności a powierzchnią stwierdzoną w kontroli na miejscu przeprowadzoną w roku 2013. Powyższe uprawniało organ do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych za rok 2007 i 2010.

3.6. Zdaniem Sądu, słusznie organ przyjął i wykazał w uzasadnieniu swej decyzji, że nie zaistniały przesłanki wyłączające skarżącego z obowiązku zwrotu płatności określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Na tym tle należy podnieść, że przede wszystkim nie wystąpiła okoliczność zaistnienia pomyłki organu ani też takiego błędu, który nie mógłby zostać wykryty przez skarżącego w zwykłych okolicznościach. Z akt sprawy bowiem jednoznacznie wynika, że J. T. nie prowadził w roku 2013 założonej uprawy leśnej na powierzchni 0,16 ha i z tego powodu zobowiązany został do zwrotu nienależnie pobranych płatności za lata poprzednie.

3.7. Organ dokonał również analizy art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i prawidłowo stwierdził, że jako zasadę przyjmuje się dziesięcioletni termin przedawnienia liczony od pierwszego powiadomienia o niezasadnym charakterze płatności. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy beneficjent działa w dobrej wierze. Wówczas okres przedawnienia jest ograniczony do czterech lat. Podkreślenia wymaga, że występując o przyznanie wsparcia finansowego ze środków publicznych dany beneficjent jednocześnie nakłada na siebie obowiązki, których niedochowanie obwarowane jest negatywnymi konsekwencjami. Zważyć trzeba, że we wniosku o zalesienie gruntów skarżący oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności na zalesienie gruntów rolnych i jest świadomy skutków prawnych niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji tego działania. Nadto zobowiązał się do prowadzenia uprawy leśnej na gruntach objętych wnioskiem przez 15 lat i zgodnie ze złożonym planem zalesienia, zobowiązał się także do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego, objętych wnioskiem, powstałej w okresie trwania złożonych zobowiązań. Obowiązki wnioskodawcy zostały zatem wprost wyartykułowane w treści formularza wniosku, są jasno wyrażone, w sposób niebudzący wątpliwości co do ich zakresu nawet dla osoby nie posiadającej doświadczenia, a ich znajomość skarżący poświadczył własnoręcznym podpisem. Omawiane powinności wynikają z przyjętych uregulowań prawnych w rozporządzeniu zalesieniowym, które w tej materii nie uległy zasadniczym zmianom by mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawy

J. T. znając faktyczną powierzchnię zalesioną gruntów rolnych nie podjął żadnych działań mających na celu poinformowanie organów o zaistniałych zmianach wielkości powierzchni na rok 2013. Podobnie, pomimo podpisanego oświadczenia oraz pouczenia, wskazał powierzchnię działki ewidencyjnej niezgodną

z powierzchnią użytkowaną. Tym samym, w przytoczonych okolicznościach sprawy, nie można przyjąć, że skarżący działał w dobrej wierze albowiem, niestety, nie można przypisać staranności w jego działaniu, z przyczyn o których wyżej mowa.

Jak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia

2012 r., sygn. akt II GSK 1209/11 (Lex nr 1137853) generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo, czyli że działał zgodnie z prawem. Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że to istnieje, choćby mniemanie to było błędne, jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. W złej wierze jest natomiast ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony. Zła wiara występuje, gdy brak świadomości o nieistnieniu pewnego prawa lub stosunku jest "wynikiem niedbalstwa, niezachowania normalnej w danych okolicznościach stosowności". W złej wierze działa ten, kto nie wie o prawie, ale należy przyjąć, że wiedziałby, gdyby się zachował należycie, a więc gdyby w konkretnej sytuacji postępował rozsądnie i zgodnie z zasadami współżycia społecznego.

W konsekwencji powyższego należy jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie działał w dobrej wierze, wobec czego nie znajdował zastosowania przepis

art. 73 ust. 5 rozporządzenia 796/2004.

3.8. Organ odwoławczy prawidłowo też wskazał na brak możliwości odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy,o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006r. (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 90, z późn. zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r.

W rozpatrywanej sprawie, na kwotę nienależnie pobranych płatności składa się kwota płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w wysokości 1561,60 zł przyznana za rok 2007 oraz kwota w wysokości 408 zł ustalona za rok 2010. Stwierdzić należy, iż ww. kwoty przekraczają kwoty stanowiące równowartości 100 euro, przeliczone na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006.

3.9. Ustosunkowując się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego zaznaczyć należy, że zasady

i tryb przyznawania płatności na zalesienie gruntów rolnych reguluje – jak już wcześniej wskazano - ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W myśl art. 21 ust. 1 ww. ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W ocenie Sądu, w toku prowadzonego postępowania organy obu instancji podjęły wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, zgodnie z zasadą zaufania oraz informowania stron (art. 6, 7 k.p.a). Zapewniły również stronie skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania. Nie naruszono również zasad ogólnych postępowania wynikających z art. 8, 9 i 11 k.p.a. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia innych przepisów procedury administracyjnej określonej przepisami kpa. Organy ARiMR w sposób prawidłowy poczyniły ustalenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8 i art. 12 kpa.). Analiza okoliczności faktycznych znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 kpa, a w szczególności zawiera odniesienie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz dokonaną przez organ wykładnię mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa krajowego, wspólnotowego oraz zarzutów zawartych w odwołaniu.

3.10. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, podnoszonych na rozprawie

w dniu 21 stycznia 2016 r. w zakresie niekonsekwentnych działań organów ARiMR polegających na rozbieżnych ustaleniach powierzchni zalesienia podczas kontroli

w 2013 r. a następnie 2014 r. należy zwrócić uwagę, że różnica ta wynika z odmiennej powierzchni zadeklarowanej powierzchni zalesienia. Jak wynika bowiem

z, przedstawionego przez stronę na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r., raportu

z czynności kontrolnych nr 221/OR/0000191/14 z dnia 24.11.2014 r. powierzchnia zadeklarowana przez stronę do zalesienia w 2014 r. wynosiła 2.96 ha. Tym samym

w związku z zadeklarowaniem prawidłowej powierzchni zalesienia kontrola przeprowadzona w 2014 r. nie wykazała żadnych nieprawidłowości. Zaznaczyć należy ,że pomimo uwag strony zamieszczonych w pkt. I ww. raportu podstawę ustaleń kontrolujących stanowiła rzeczywista powierzchnia zadeklarowana przez stronę.

Z tych względów zarzuty podnoszone w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie.

Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę.