Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 855/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 3;
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1;  art. 134 par. 1;  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 107 par. 3;
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 lutego 2014 r. sprawy ze skargi I.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. na drodze wojewódzkiej funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę dokumentów zespołu pojazdów składającego się z samochodu marki Volkswagen Transporter (nr rejestracyjny [...]) oraz przyczepy (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie powyżej 3,5 tony.

W wyniku kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego przez Firmę A w D. Z. (dalej skarżąca), bez wymaganego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

W toku prowadzonej kontroli kierowca zeznał do protokołu przesłuchania, że jest w trakcie zatrudnienia w powyższym podmiocie. Wyjaśnił, że jedzie z L. do D. Z., a przewozi sprzęt, który jest własnością tego podmiotu. Wśród dokumentów, jakie okazał znalazły się między innymi: zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne (ważne do [...] r.), zlecenie na wykonanie studni głębinowej w L. z [...] r. oraz protokół przeprowadzonego odwiertu z [...] r.

Postanowieniem (nr [...]) z [...] r,. Naczelnikowi Urzędu Celnemu w W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie naruszeń obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.), którego adresatem była skarżąca.

W pismem z [...] r. skarżąca podniosła, że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że kierowca był zatrudniony w jej przedsiębiorstwie na podstawie stosunku pracy lub na podstawie umowy cywilno-prawnej. Dodała, że przedmiotowy przejazd wykonywał kierowca i miał on charakter prywatny i niehandlowy, w żadnym razie niezwiązany z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Załączyła umowę bezpłatnego użyczenia kontrolowanego zespołu pojazdów na okres [...]-[...] r. Kierowcy, zawartą [...] r. Wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania jej oraz kierowcy. Wskazała również na przepis art. 3 lit. h Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 2006-03-15 (Dz. Urz. UE. L 2006 Nr 102.1 z 11 kwietnia 2006 r.), zgodnie z którym rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy.

Postanowieniem z [...] r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego w W. odmówił przeprowadzenia wskazanych dowodów.

Pismem (nr [...] z [...] r.) Starostwo Powiatowe w K. poinformowało, że skarżąca nie posiadała w dniu [...] r. ważnych, wydanych przez Starostę K. dokumentów: zaświadczenia na krajowe przewozy drogowe na potrzeby własne oraz licencji na wykonywanie krajowego drogowego przewozu rzeczy.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wyznaczył skarżącej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie. Po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym, skarżąca wniosła pismo z dnia [...] r. Podkreśliła w nim, że użyczyła pojazd do prywatnego użytku kierowcy. Dodała, że przez nieuwagę pozostawiła w pojeździe dokumenty firmowe, które stały się podstawą błędnych stwierdzeń organu kontrolnego, jakoby to ona dokonywała przedmiotowego przewozu. Podniosła, że kierowca był zdenerwowany faktem przesłuchania i udzielał odpowiedzi, które sugerował przesłuchujący go funkcjonariusz celny, w związku z czym wystąpiła z wnioskiem o ponowne przesłuchanie kierowcy i swojej osoby. Wskazała, że zgodnie z art. 79 kpa, strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem, a także ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

Decyzją z [...] r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego w W. wymierzył skarżącej karę pieniężna w łącznej kwocie [...] zł, na co złożyło się: [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji (lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) oraz [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące (lp. 6.1.1. ww. załącznika nr 3). Organ uwzględnił przy tym treść przepisu art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty [...] złotych.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego oraz proceduralnego, a w szczególności art. 7, art. 10, art. 68, art. 75, art. 77, art. 79 kpa. Wskazała, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydano głównie w oparciu o protokół kontroli drogowej oraz protokół przesłuchania świadka – kierowy, a organ pierwszej instancji całkowicie zbagatelizował i pominął jej wyjaśnienia w sprawie oraz przesłany materiał dowodowy.

Podniosła, że kierowca był w toku przesłuchania zastraszony, a także wskazała na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 kpa.), w związku z uchybieniem przepisowi art. 79 kpa, poprzez brak zawiadomienia o przesłuchaniu świadka, co uniemożliwiło ustosunkowanie się do jego zeznań.

Wskazała, że protokół kontroli nie spełnia podstawowych kryteriów narzuconych przez treść art. 68 § 1 kpa, albowiem nie wynika z niego jakich czynności kontrolnych dokonano, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny. Podniosła, że według treści protokołu kontroli, kontrolę przeprowadzał jeden funkcjonariusz, gdy tymczasem uczestniczyło w niej kilku funkcjonariuszy. Podobna sytuacja miała miejsce w czasie przesłuchania w charakterze świadka kierowcy.

Podkreśliła, że kierowca w chwili zatrzymania przez funkcjonariuszy celnych nie wykonywał żadnych czynności w jej imieniu i na jej rzecz - także w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Kontrolowany zespół pojazdów został bowiem mu przez skarżąca bezpłatnie użyczony do prywatnego użytku. Natomiast charakter wykonywanego przewozu organ błędnie ustalił na podstawie dokumentów, które przez nieuwagę pozostały we wnętrzu pojazdu.

Podniosła, że uzasadnienie prawne decyzji nie może polegać tylko na powołaniu na przepisy prawa, lecz powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji - w myśl art. 107 § 3 kpa - powinno zawierać przede wszystkim wskazanie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów, które organ uznał za udowodnione. Tego w zaskarżonej decyzji brak. Wskazała także na zasadę przekonywania wynikającą z art. 11 kpa., a realizowaną na podstawie art. 107 § 3 kpa, mocą której organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.

Przed wydaniem rozstrzygnięcia, postanowieniem z dnia [...] r. Organ drugiej instancji wyznaczył skarżącej termin na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Następnie, zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej we W., na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 kpa; art. 4 pkt 4, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6, art. 93 ust. 1 ustawy transporcie drogowym; lp. 1.1 oraz 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym; art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE L 370 z 31 grudnia 1985 r.), art. 3, art. 13 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 2006-03-15 (Dz. Urz. UE. L 2006 Nr 102.1 z 11 kwietnia 2006 r.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z [...] r.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy. Określenie to obejmuje również: każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o którym mowa w pkt 4, a także działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Natomiast zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Podniesiono w tym kontekście, że z akt sprawy, w tym z oświadczenia skarżącej zawartego w piśmie z [...] r. wynika, że kierowca nie był pracownikiem skarżącej. Tym samym, warunek prowadzenia samochodu przez pracownika przedsiębiorcy nie był spełniony i z tego względu kierowanie pojazdem przez kierowcę niebędącego pracownikiem skarżącej doprowadziło do naruszenia art. 4 pkt 4 lit. a przywołanej ustawy, co z kolei skutkowało uznaniem, że przewóz był transportem drogowym, na wykonywanie którego wymagana jest licencja. Natomiast taki dokument, jak wynika z pisma Starostwa Powiatowego w K. z [...] r., nie został skarżącej udzielony.

Podniesiono w uzasadnieniu, że nie można uznać, że kierowca realizował przedmiotowy przewóz samodzielnie, na swoją rzecz. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli, wyjaśnień złożonych przez kierowcę oraz dokumentacji fotograficznej - wiózł on sprzęt i narzędzia stanowiące własność skarżącej. Ponadto posiadał wystawione na skarżącą dokumenty z dnia kontroli dotyczące zlecenia na wykonanie otworu poszukiwawczo-eksploatacyjnego oraz potwierdzające wykonanie odwiertu.

Wskazano w tym miejscu - z powołaniem orzecznictwo – na wagę protokołu kontroli. Jest to dokument urzędowy, korzystający z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół ów obrazuje stan faktyczny, który później nie sposób jest już odtworzyć. Dlatego - jak podkreślił organ - istotne jest wniesienie do tego protokołu wszystkich uwag mogących mieć wpływ na kwestię odpowiedzialności przewoźnika. Z akt sprawy wynika jednak, że żadnych uwag i zastrzeżeń kierowca nie zgłosił, z czego należy wnosić, że potwierdził poczynione przez organ celny ustalenia. Brak jest jakichkolwiek uwag w protokołach kontroli i przesłuchania świadka, a także brak jest jakichkolwiek późniejszych skarg kierowcy złożonych do organu celnego, w zakresie zastraszania świadka, czy też sugerowania mu treści odpowiedzi.

Dlatego też, korzystając z zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 80 kpa, organ odwoławczy uznał - biorąc pod uwagę protokół kontroli, wyjaśnienia kierowcy złożone w dniu kontroli, notatkę urzędową funkcjonariusza celnego z [...] r. oraz zabezpieczone dokumenty skarżącej - że owe ustalenia organu odpowiadają prawdzie. Podniósł dodatkowo podniósł, że przedłożona w terminie późniejszym umowa użyczenia zespołu pojazdów nie została okazana kontrolującym, dlatego łącząc ten fakt z powyższymi ustaleniami nie sposób przydać mu wiary.

Podniesiono w uzasadnieniu, że ustawa o transporcie drogowym, w odmienny sposób reguluje kwestie przesłuchania świadków w czasie wykonywanej kontroli. Zgodnie z art. 73 ust. 1a ww. ustawy, w przypadku gdy w trakcie kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przesłuchanie świadka podczas wykonywania tej kontroli może odbywać się bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej. Niewątpliwie przesłuchanie w sprawie świadka – kierowcy - miało miejsce podczas kontroli drogowej, w trakcie której stwierdzono naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, a zatem mogło się ono odbyć bez udziału skarżącej lub osoby przez nią wyznaczonej. Wobec powyższego bezzasadne są zawarte w odwołaniu zarzuty w tym zakresie czynnego udziału skarżącej w sprawie.

Wskazano w uzasadnieniu, że nietrafny jest zarzut naruszenia art. 68 kpa. Protokół kontroli użyty w przedmiotowej sprawie odpowiada wzorowi tego dokumentu przewidzianego w załączniku nr 1 do rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 145, poz. 1184). Poza tym wynika z niego kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby;

W dalszej części uzasadnienia wskazano, z powołaniem na orzecznictwo, że w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), mieści się także ustalenie, że w świetle przedstawionych wyżej okolicznościach wykonywany przewóz miał handlowy charakter, dlatego w sprawie nie znajdują zastosowania wyłączenie przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 (w szczególności w art. 3 lit. h). Wskazano również, że uzasadnienie rozstrzygnięcia spełnia wymogi formułowane przez art. 107 § 3 kpa, a także czyni zadość zasadzie wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy (art. 11 kpa).

Nadto podniesiono w uzasadnieniu, że brak podstaw do zastosowania w sprawie rozwiązań przewidzianych art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca decydując się na dokonanie transportu drogowego przedmiotowym pojazdem nie wyposażonym w urządzenie rejestrujące oraz nie posiadając stosownej licencji uczyniła to na własne ryzyko, bezpośrednio przyczyniając się do powstania stwierdzonych naruszeń. Mogła bowiem i powinna przewidzieć, że poddana kontroli drogowej poniesie określone, negatywne konsekwencje. Nie stwierdzono również, by na skarżącą została nałożona w omawianej sprawie kara przez inny uprawniony organ.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skargę, domagając się: uchylenia w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. i umorzenia sprawy, oraz uchylenie w całości poprzedzającej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. i umorzenie sprawy, z powodu rażącego naruszenie przepisów prawa materialnego oraz proceduralnego, a w szczególności art. 7, art. 10, art. 75, art. 77, art. 78 art. 80, art. 107 kpa.

W uzasadnieniu podniesiono okoliczności i argumenty wskazane wcześniej w odwołaniu.

Podtrzymano stanowisko, że rozstrzygnięcie w sprawie została wydana głównie i tylko wyłącznie w oparciu o materiał protokółu kontroli drogowej oraz protokołu przesłuchania świadka – kierowcy, pominięto całkowicie wyjaśnienia skarżącej jak i przesłany materiał dowodowy. Naruszenie przepisu art. 79 kpa (a przez to zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wynikającej z art. 10 § 1 kpa), poprzez niezawiadomienie skarżącej o przesłuchaniu świadka, co uniemożliwiło ustosunkowanie się do zeznań kierowcy, nadto wyłączało możliwość uznania przesłuchiwanego w tych okolicznościach świadka za dowód w sprawie. Podniesiono, że wnioski o przesłuchanie kierowcy oraz skarżącej zostały przez organ pominięte.

Podniesiono w tym zakresie dodatkowo, że w piśmie z dnia [...] r. przesłano, potwierdzoną za zgodną z oryginałem, kserokopię umowy zlecenia z dnia [...] r. zawarta pomiędzy skarżąca a firmą B z siedziba w C. S. - Czechy. Podmiot ten na zlecenie skarżącej wykonywała w dniu kontroli drogowej, tj. [...] r. w miejscowości L. prace odwiertowe. Jednocześnie wniosła w nim o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wykonawcy powyższych prac w miejscowości L. w dniu [...] r.

Podniesiono także, w uzasadnieniu skargi, podtrzymując wcześniejsze stanowisko, że w chwili zatrzymania przez funkcjonariuszy celnych kierowca nie wykonywał żadnych czynności w imieniu skarżącej i na jej rzecz, ani w ramach prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Przedmiotowy pojazd został mu bezpłatnie użyczony w ramach zawartej umowy cywilno-prawnej na prywatny użytek. Jej dokumenty w samochodzie znalazły się przez nieuwagę. Z późniejszej rozmowy z kierowcą dowiedziała się, że był on bardzo zestresowany faktem przesłuchiwania, a ponadto funkcjonariusz zadając pytania sugerował jednocześnie odpowiedzi, co jest niedopuszczalne.

Podniesiono również, że w decyzji organu pierwszej instancji zabrakło prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Uzasadnienie to nie może się ograniczać jedynie do przytoczenia stanu faktycznego i prawnego, ale także powinno uwzględniać wnioski i twierdzenia strony złożone w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko. Nie podzielono zarzutów skarżącej w zakresie przywołanych wyżej naruszeń, w tym w szczególności, że materiał dowodowy nie został zebrany w sprawie w sposób prawidłowy i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.

Podniesiono, że nietrafny jest zarzut naruszenia art. 79 kpa, w świetle art. 73 ust. 1a ustawy o transporcie drogowym. Przesłuchanie kierowcy miało miejsce podczas kontroli drogowej, a zatem mogło się ono odbyć bez udziału skarżącej lub osoby przez nią wyznaczonej.

Z powołaniem na orzecznictwo, wskazując na role protokołu w postępowaniu, wiarygodność zawartych w nim ustaleń, podkreślono, że kierowca żadnych uwag i zastrzeżeń nie zgłosił do protokołu, co potwierdza poczynione przez organ celny ustalenia tj., że kierowca zespołem pojazdów należącym do skarżącej wiózł sprzęt i narzędzia stanowiące jej własność, a także, że posiadał wystawiony na skarżąca dokument z dnia kontroli dotyczący zlecenia na wykonanie otworu poszukiwawczo- eksploatacyjnego oraz sporządzony przez skarżąca dokument z tego samego dnia potwierdzający wykonanie odwiertu. W tym stanie, zdaniem organu, nie można uznać, że kierowca realizował wspomniany przewóz samodzielnie, na swoją rzecz.

Podtrzymano stanowisko, że protokół kontroli odpowiada wzorowi tego dokumentu przewidzianego w przepisach rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego, oraz spełnia wymogi, o których mowa w art. 68 § 1 kpa.

Wskazano w odpowiedzi, że w granicach swobodnej oceny dowodów, w rozumieniu art. 80 kpa, mieści się również ustalenie, że w świetle wskazanych wcześniej okolicznościach wykonywany przewóz miał handlowy charakter, wykluczający zastosowanie wyłączenia przewidzianego w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006, co do posiadania odpowiednich urządzeń rejestrujących.

Wskazano w uzasadnieniu odpowiedzi, że nie było konieczności przeprowadzania dodatkowych ustaleń, gdyż sprawa została wyjaśniona w stopniu pozwalającym na wydanie decyzji. Ponadto zarówno uzasadnienie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jak i organu odwoławczego są obszerne i spełniają wymogi formułowane przez art. 107 § 3 kpa.

Odnośnie przedłożonej przez skarżącą umowy zlecenia z dnia [...] zawartej pomiędzy skarżącą a czeskim podmiotem, podniesiono w odpowiedzi, że została ona nadesłana organowi przy piśmie z [...] r., (wysłano ją pocztą [...] r.). Tymczasem wyznaczony przez organ odwoławczy przed wydaniem decyzji termin na wypowiedzenie się w sprawie materiału dowodowego oraz ewentualne przeglądanie akt sprawy mijał [...] r. W okresie tym skarżąca nie korzystała ze swoich uprawnień, w związku z czym [...] r. Dyrektor Izby Celnej we W. wydał zaskarżoną decyzję. Dlatego organ nie mógł sie w żaden sposób odnieść w swym rozstrzygnięciu do przedłożonego dokumentu. Podniesiono jednocześnie, że również i ten dokument nie znajduje zastosowania w sprawie. Wynika z niego bowiem, że wprawdzie prace przy odwiercie studni zostaną wykonane [...] r. (a więc w dniu kontroli), jednak umowa w tym zakresie została zawarta [...] r. Tymczasem z dokumentów, jakie przedłożył kierowca w momencie kontroli wynika, że zlecenie podmiotu na wykonanie studni głębinowej zostało złożone [...] r. Trudno więc uznać za wiarygodne, by skarżąca zawierała umowę na wykonanie prac 5 dni wcześniej, niż zostały jej te prace zlecone.

W tym stanie, jak wskazano w odpowiedzi, w sytuacji kiedy kierowca nie był pracownikiem skarżącej, wykonywany w dniu kontroli transport była realizowany z naruszeniem art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, w konsekwencji była transportem drogowym którego wykonywanie wymagało licencji, a także urządzeń rejestrujących w pojeździe. Wobec ich braku, zasadnie było wymierzenia kary pieniężnej. Podtrzymano stanowisko o braku wystąpienia w sprawie przesłani z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wyłączającej wymierzenie kary pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wyjaśnić na wstępie trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Stosownie do art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), sady te sprawują kontrole działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 145 § 1 p.p.s.a. podstawę do uchylenia decyzji stanowią stwierdzenia przez sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.

W ocenie Sądu, wydana w sprawie przez organ odwoławczy decyzja nie chybia obecnie obowiązującemu prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu. Przede wszystkim godzi się zauważyć, że organy administracji dokonały prawidłowego ustalenia okoliczności stanu faktycznego koniecznych do podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia w sprawie, należycie oceniły zgromadzony materiał dowodowy i dokonały prawidłowej wykładni przepisów stanowiących normatywną podstawę wydanych orzeczeń.

Jak wynika z akt sprawy, czego skarżąca nie kwestionuje, funkcjonariusze celi w dniu [...] r. na drodze wojewódzkiej dokonali kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z samochodu marki Volkswagen Transporter o nr rej. [...] i przyczepy o nr rej. [...], których łączna dopuszczalna masa całkowita wynosiła powyżej 3,5 tony. Bezspornym jest również fakt, iż właścicielem kontrolowanego zespołu pojazdów była skarżąca, prowadząca indywidualna działalność gospodarczą, że przedmiotowym pojazdem kierowała osoba (kierowca), nie będąca w dniu kontroli pracownikiem przedsiębiorstwa skarżącej.

Organy celne uznały, że skarżąca wykonywała przewóz kwalifikowany jako transport drogowego bez wymaganej licencji oraz pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. Natomiast skarżąca podniosła, że to kierowca wykonywała prywatny przejazd, użyczonym w oparciu o stosowną umowę, jej pojazdem. Nie wykonywał żadnego transportu drogowego w jej imieniu na jej rzecz, w ramach jej działalności gospodarczej, objęty obowiązkiem posiadania licencji i spełnieniem innych obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy, kontrola legalności decyzji wymierzającej karę pieniężną sprowadza się do oceny, czy prawidłowo, z zachowaniem przepisów proceduralnych, organy administracyjne ustaliły, że skarżąca jako przedsiębiorcą prowadziła transport drogowy objęty wymogiem licencji i posiadaniem innych urządzeń i uchybiła temu wymogowi.

W protokole kontroli z dnia [...] r., podpisanym bez zastrzeżeń przez kierowcę, zapisano; jako właściciela pojazdu – skarżącą; jako rodzaj przewozu -przewozy na potrzeby własne, jako załadowcę rzeczy – kierowcę. Natomiast w części opisu stwierdzonych naruszeń: wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia; wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenia rejestrujące lub cyfrowe urządzenia rejestrujące.

Przesłuchany kierowca w dniu [...] r. do protokołu podał, że jest w trakcie zatrudnienia w przedsiębiorstwie skarżącej. Oświadczył, że w trakcie zatrzymania do kontroli w dniu [...] r. jechał z L. do D. Z., że na pojeździe i przyczepie przewoził sprzęt i narzędzia będące własności skarżącej – jej przedsiębiorstwa. Z zapisu protokołu wynika, że do kontroli okazał: kserokopie zaświadczenie nr [...] w przedmiocie przewozu na potrzeby własne z data ważności do [...] r.; protokół z przeprowadzonego odwiertu z dnia [...] r. oraz zlecenie na wykonanie studni głębinowej w L. z dnia [...] r., wystawione na rzecz skarżącej. Oświadczył także do protokołu, że w pojeździe nie ma zamontowanego tachografu. W aktach sprawy znajdują się fotografie obrazujące samochód, przyczepę, znajdujący się na nich sprzęt.

W piśmie z dnia Pismem z [...] r. skarżąca zaprzeczyła że kierowca był zatrudniony w jej przedsiębiorstwie na podstawie stosunku pracy lub na podstawie umowy cywilno-prawnej. Podtrzymała to w skardze.

Powyższe wskazuje, że w dniu kontroli, w pojeździe będącej własnością skarżącej, dokonywany był przewóz jej rzeczy w związku z zleceniem wykonania studni głębinowe, że pojazdem kierowała osoba nie będąca pracownikiem przedsiębiorcy. Wskazuje to, że skarżąca jako przedsiębiorcę, nie spełniała warunków przewozu na potrzeby własne.

Zgodnie z art. 4 pkt 4 tej ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu zdarzenia jak i wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych

Jak już wskazano, czego skarżąca nie neguje, w sprawie pojazd samochodowy używany do przewozu nie były prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Z tego względu kierowanie pojazdem przez kierowcę niebędącego pracownikiem skarżącej doprowadziło do naruszenia art. 4 pkt 4 lit. a przywołanej ustawy.

W analizowanym stanie faktycznym, trafnie organy celne uznały, że nie można uznać, że kierowca realizował przedmiotowy przewóz samodzielnie, na swoją rzecz. W konsekwencji zasadnie przyjęły, że kiedy doszło do naruszenia art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym, wystąpiła sytuacja wykonywania transportu drogowe, o której mowa w art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem, transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy. Określenie to obejmuje również: każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o którym mowa w pkt 4. (art. 4 ustawy).

Wskazują na to, opisane wcześniej, zapisy protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy, okazane w czasie kontroli dokumenty, zdjęcia pojazdu i przyczepy. Wynika z nich, że podmiotem wykonującym przewóz była skarżąca jako przedsiębiorca, że osoba kierująca pojazdem wykonywała funkcję kierowcy. Dokonywany przewóz związany była z działalnością gospodarcza prowadzoną przez skarżącą, przewożony sprzęt i narzędzia stanowiły własność skarżącej, okazane dokumenty z datą z dnia kontroli, dotyczące zlecenia wykonania otworu poszukiwawczo-eksploatacyjnego oraz potwierdzające wykonanie odwiertu, wystawione na skarżącą, wskazują, że przewóz związany była z realizacją tej zleconej działalności. Kierowca wyraźnie oświadczył, że jechał z L. - miejscowości gdzie te prace były realizowane. Skarżąca nie neguje faktu istnienia tych dokumentów, podnosi jedynie, że przez nieuwagę znalazły się w przedmiotowym pojeździe.

Dlatego też, korzystając z zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 80 kpa, organ odwoławczy - biorąc pod uwagę protokół kontroli i jego wagę dla ustaleń faktycznych sprawy, wyjaśnienia kierowcy złożone w dniu kontroli, notatkę urzędową funkcjonariusza celnego z [...] r. oraz zabezpieczone dokumenty skarżącej - mógł przyjąć, że z poczynione ustalenia wskazują na wykonywanie przez skarżącą transportu drogowego, bez wymaganych ustawowo warunków i dokumentów.

Dzielić należy stanowisko organy celnego, że protokołu kontroli jest to dokument urzędowy, korzystający z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół ów obrazuje stan faktyczny, który później nie sposób jest już odtworzyć. Dlatego - jak podkreślił organ - istotne jest wniesienie do tego protokołu wszystkich uwag mogących mieć wpływ na kwestię odpowiedzialności przewoźnika. Z akt sprawy wynika jednak, że żadnych uwag i zastrzeżeń kierowca nie zgłosił, zarówno do protokołu kontroli jak i do protokołu z przesłuchania jako świadka, z czego należy wnosić, że potwierdzał poczynione przez organ celny ustalenia. Kierowca nie okazał umowy użyczenia pojazdu, nie wspomniał o tym do protokołu kontroli i przesłuchania. Nie podniósł tej kwestii w terminie późniejszym, że wykonywał przejazd prywatny, niehandlowy, na swój użytek, pojazdem użyczony. Podobnie brak jest jakichkolwiek uwag w protokołach kontroli i przesłuchania świadka, a także brak jest jakichkolwiek późniejszych skarg kierowcy złożonych do organu celnego, w zakresie zastraszania świadka, czy też sugerowania mu treści odpowiedzi.

Wskazać należy w tym miejscu, że nietrafny jest zarzut naruszenia art. 68 kpa. Protokół kontroli użyty w przedmiotowej sprawie odpowiada wzorowi tego dokumentu przewidzianego w załączniku nr 1 do rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 145, poz. 1184). Poza tym wynika z niego kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.;

Dlatego, w świetle powyższych ustaleń, należy uznać, że w sposób uzasadniony organ nie dał wiary przedłożonej przez skarżącą w terminie późniejszym umowy użyczenia pojazdy kierowcy. Jak i wyjaśnieniom w przekładnych pismach skarżącej, że dokonywany w czasie kontroli przewóz nie była związanych z prowadzoną przez nią działalnością gospodarcza, że była prywatnym, niehandlowym przewozem dokonywanym przez kierowcę.

Odnośnie przedłożonej przez skarżącą umowy zlecenia z dnia [...] zawartej pomiędzy skarżącą a czeskim podmiotem, podzielić należy stanowisko organu, że niema ona istnego znaczenia dla sprawy. Wynika z niej, że wprawdzie prace przy odwiercie studni zostaną wykonane [...] r. (a więc w dniu kontroli), jednak umowa w tym zakresie została zawarta wcześniej - [...] r. Niemniej z dokumentów, jakie przedłożył kierowca w momencie kontroli wynika, że zlecenie podmiotu na wykonanie studni głębinowej zostało złożone [...] r. Trudno więc uznać za wiarygodne, by skarżąca zawierała umowę na wykonanie prac 5 dni wcześniej, niż zostały jej te prace zlecone. Ponadto dokument ten potwierdza okoliczności, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca przyjęła zlecenie wykonania określonych prac, nie potwierdza natomiast tezy, że przewóz wiązał sie z realizacja tego zlecenia, nawet jeżeli wykonał je podwykonawca.

Niewątpliwie przesłuchanie w sprawie świadka – kierowcy- miało miejsce podczas kontroli drogowej, w trakcie której stwierdzono naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, a zatem nie mogło się ono odbyć z udziału skarżącej lub osoby przez nią wyznaczonej. Wobec powyższego bezzasadne są zawarte w odwołaniu zarzuty w tym zakresie czynnego udziału skarżącej w sprawie. Skarżącą miała możliwości odniesienia sie do jego zeznań i to uczyniła, była powiadamiana o możliwości zapoznania sie z aktami sprawy i wypowiedzenia sie w sprawie. Ponadto należy wskazać, zgodnie z art. 73 ust. 1a. Ustawy o transporcie drogowym, w przypadku gdy w trakcie kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przesłuchanie świadka podczas wykonywania tej kontroli może odbywać się bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej.

W toku przeprowadzonego postępowania zbadane zostały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadzoneł dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 Kpa). Rozstrzygnięcie oparte jest na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonane po jego wszechstronnej oceny. Nie było wiec potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów wnioskowanych przez skarżąca. Organ uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 kpa. Nie można wiec mówić w sprawie o naruszeniu wskazanych w sprawie przepisów proceduralnych.

Tym samym, stwierdzenie przez organy kontroli, że przewóz drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności, narusza warunek lub warunki przewozu na potrzeby własne określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, zasadnie prowadziło do uznania takiego przewozu za transport drogowy z konsekwencją wynikającą z art. 87 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Z powyższego wynika, że niespełnienie jednej lub więcej przesłanek z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym przekształca taki przewóz w zarobkowy przewóz wymagający licencji, piętnowanym w razie stwierdzenia jej braku, karą pieniężną wskazaną w I p. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W konsekwencji w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), mieści się także ustalenie, że w świetle przedstawionych wyżej okolicznościach wykonywany przewóz miał handlowy charakter, dlatego w sprawie nie znajdują zastosowania wyłączenia przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 (w szczególności w art. 3 lit. h). Zasadnie było więc wymierzenia kar . karą pieniężną wskazaną w I p. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za dokonywanie przewozu pojazdem niewyposażonym w urządzenia rejestrujących lub cyfrowe urządzenia rejestrujące

Trafnie organ odwoławczy uznał, że w odniesieniu do skarżącej brak jest możliwości zastosowania art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Ciężar dowodu w zakresie zaistnienia okoliczności, które zwalniają przedsiębiorcę z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z przepisu 92c ust. 1 pkt 1 ww. ustawy W niniejszej sprawie strona skarżąca nie powołała okoliczności i nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na to, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, ani nie mogła przewidzieć zdarzeń i okoliczności, które do naruszenia doprowadziły. Skarżąca decydując się na dokonanie transportu drogowego przedmiotowym pojazdem nie wyposażonym w urządzenie rejestrujące oraz nie posiadając stosownej licencji uczyniła to na własne ryzyko, bezpośrednio przyczyniając się do powstania stwierdzonych naruszeń. Mogła bowiem i powinna przewidzieć, że poddana kontroli drogowej poniesie określone, negatywne konsekwencje.

Wskazano również, że uzasadnienie rozstrzygnięcia spełnia wymogi formułowane przez art. 107 § 3 kpa, a także czyni zadość zasadzie wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy (art. 11 kpa).

Z tych wszystkich względów, wbrew podniesionym zarzutom, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga – jako nie zasługująca na uwzględnienie – podlega oddaleniu.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.