Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 951/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 a, art. 99 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1430
law: Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 132, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Asesor WSA – Karolina Kisielewicz Sędzia WSA – Maria Werpachowska Protokolant – Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi W. I. na decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2. zasądza od Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej na rzecz skarżącego W. I. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. Zakład [...] W. I. z siedzibą w [...],[...], Nr Regon [...] reprezentowany przez W. I. (zwanym dalej "Pracodawcą"), wystąpił do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] o wypłatę dwutygodniowej odprawy w związku z powołaniem pracownika T. S. do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie. W treści wniosku wskazano, iż dotyczy on kosztów poniesionych przez Zakład [...] W. I., w związku z wypłatą pracownikowi T. S. odprawy w wysokości 2.586,40 zł, zgodnie z art. 125 ustawy i w związku z powołaniem go do terytorialnej służby wojskowej.

Pismem z dnia [...] października 2017 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] wezwał Pracodawcę do uzupełnienia braków formalnych, które zostały usunięte w dniu [...] października 2017 r.

Natomiast Dowódca [...] Brygady Obrony Terytorialnej w zaświadczeniu z dnia [...] października 2017 r. potwierdził, że [...] T. S. został powołany do terytorialnej służby wojskowej pełnionej w powyższej brygadzie rotacyjnie w terminie od [...] do [...] sierpnia 2017 r.

Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 134a w zw. z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskie] (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1430) oraz § 1 ust. 1c, § 4 ust. 1 pkt 2, ust. 3, § 5 ust. 5, § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. z 2017 r. poz. 1497), odmówił wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy Zakład [...] W. I., [...],[...], za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez T. S. w miesiącu sierpniu 2017 roku w kwocie 2.586,40 zł. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podano, że T. S. pełnił terytorialną służbę wojskową w okresie od dnia [...] sierpnia 2017 r., a zwolnienie go z pełnienia tej służby nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2017 r. Ponadto w dniu powołania do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, T. S. nie był żołnierzem rezerwy, natomiast stosownie do treści art. 134a ust. 1 i 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, świadczenie pieniężne przysługuje Pracodawcy zatrudniającego pracownika, będącego żołnierzem rezerwy w związku z powołaniem do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie.

W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2017 r. do Dyrektora Departamentu [...] MON, skarżący W. I. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wypłacenie wnioskowanego świadczenia rotacyjnego uzasadniając to faktem, że pracodawca wypełnił nałożone na niego obowiązki, tj. naliczył oraz wypłacił swojemu pracownikowi w stosownej wysokości odprawę, o której mowa wart. 125 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, a także złożył w zakreślonym terminie stosowny wniosek i pozostałe dokumenty określone w art. 134a ustawy.

Dyrektor Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z treścią art. 125 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskie, pracownik powołany do zasadniczej służby wojskowej, okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby. Z kolei w myśl art. 134a ust. 1 i ust. 2 ustawy, pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającego nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem OT przysługuje świadczenie pieniężne za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza. Świadczenie obejmuje wyłącznie rekompensatę kosztów, bez kwot wynagrodzenia, poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony nowego pracownika w celu zastępstwa żołnierza rezerwy, o którym mowa w ust. 1, lub z tytułu powierzenia tego zastępstwa innemu pracownikowi zatrudnionemu dotychczas u tego pracodawcy, a także wypłaty żołnierzowi rezerwy odprawy, o której mowa w art. 125. Z treści powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że świadczenie pieniężne, obejmujące wypłaconą odprawę, o której mowa w art. 125 ustawy, przysługuje Pracodawcy zatrudniającego pracownika, będącego żołnierzem rezerwy w związku z jego powołaniem do – jak w rozpoznawanej sprawie – terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjne. Z kolei stosownie do treści art. 99 ust. 1 i ust. 2 ustawy, żołnierzem rezerwy jest osoba, która złożyła przysięgę wojskową i została przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlega obowiązkowi służby wojskowej. Osobie takiej zatem przysługuje tytuł żołnierza rezerwy. Z powołanymi wyżej przepisami ustawy korespondują zapisy § 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. z 2017 r., poz. 1497) wskazujące, że rozporządzenie określa sposób obliczania poniesionych przez pracodawcę kosztów z tytułu wypłaty odprawy pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy, powołanemu po raz pierwszy do pełnienia okresowej służby wojskowej lub pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy powołanemu po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej. Jak wynika z prowadzonej ewidencji wojskowej, w dniu powołania do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, T. S. nie był żołnierzem rezerwy, zatem Pracodawcy nie przysługuje zwrot wypłaconej pracownikowi odprawy w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący W. I. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, zobowiązanie organu do wydania w terminie miesiąca od dnia wpływu akt decyzji przyznającej mu świadczenie pieniężne obejmujące odprawę wypłaconą pracownikowi będącemu żołnierzem obrony terytorialnej oraz o zasądzenie od Dyrektora Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w związku z § 1 ust. 1 lit. a) - c) oraz § 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym przyjęciu, iż świadczenie należne pracodawcom, o którym mowa w tych przepisach, obejmujące wypłaconą pracownikowi odprawę, przysługuje jedynie pracodawcy zatrudniającego pracownika będącego żołnierzem rezerwy, natomiast nie przysługuje pracodawcom zatrudniającym żołnierzy obrony terytorialnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów, w tym w szczególności wykładnia językowa przepisu art. 134a ust. 1 ustawy oraz powiązanego z nią przepisu § 5 ust. 5 rozporządzenia, prowadzi do niebudzącego wątpliwości wniosku, że świadczenie obejmujące wypłaconą pracownikowi odprawę, przysługuje również pracodawcy zatrudniającemu żołnierza obrony terytorialnej.

W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że sprawa ta stanowi wynik niedbalstwa legislacyjnego, związanego z niedawną nowelizacją ustawy, jak również ma związek z późniejszym wydaniem na jej podstawie nowej wersji rozporządzenia, bowiem wnikliwa analiza tych aktów prawnych prowadzi do wniosku, że ich poszczególne normy pozostają we wzajemnej sprzeczności lub wykluczają się, co nie jest zapewne wynikiem zamierzonego zabiegu legislacyjnego, lecz raczej wynikiem dość oczywistych błędów, jakie zostały popełnione na którymś z etapów ścieżki legislacyjnej. I tak, pomiędzy aktualnym brzmieniem przepisów art. 134a ust. 1 oraz art. 134a ust. 2 ustawy zachodzi sprzeczność, ponieważ ustęp 1 powyższego stwierdza jasno i jednoznacznie, że świadczenie pieniężne (opisane w ustępie 2) przysługuje nie tylko pracodawcy zatrudniającemu żołnierza rezerwy posiadającego nadany przydział kryzysowy, ale również pracodawcy zatrudniającemu żołnierza OT. Jednakże już ustęp 2 omawianego przepisu, opisujący świadczenie pieniężne wspomniane w jego ustępie 1, nie został analogicznie znowelizowany, wobec czego jego brzmienie odpowiada nadal poprzedniemu stanowi prawnemu, w którym pojęcie żołnierza OT nie funkcjonowało. Skutkiem tego przepis ten wspomina jedynie o elementach świadczenia przysługujących pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy, natomiast milczy na temat jakichkolwiek świadczeń należnych pracodawcom zatrudniającym żołnierzy OT, i to nie tylko w odniesieni do odprawy, o której mowa w art. 125 ustawy, ale również w odniesieniu do kosztów poniesionych z tytułu zatrudnienia nowego pracownika na zastępstwo lub z tytułu powierzenia zastępstwa innemu pracownikowi. Zatem mamy zatem do czynienia z kuriozalną sytuacją, w której ustęp 1 art. 134a ustawy stwierdza, że pracodawcom zatrudniającym pracowników będących żołnierzami OT przysługuje świadczenie pieniężne, natomiast ustęp 2 tego samego przepisu stwierdza, że takim pracodawcom świadczenie pieniężne jednak nie przysługuje. Jedynym wytłumaczeniem oczywistego rozdźwięku pomiędzy tym przepisami jest to, iż ustawodawca, nowelizując przepis art. 134a ustawy, dokonał stosowanych zmian w jego ustępie 1, natomiast zwyczajnie, przez przeoczenie, nie wprowadził konsekwentnej, analogicznej aktualizacji w ustępie 2. Gdyby intencją ustawodawcy było pozbawić pracodawców zatrudniających żołnierzy innych kategorii, niż żołnierze rezerwy, świadczenia, które zostało sprecyzowane w przepisie art. 134a ust. 2 ustawy, w tym z tytułu odprawy wypłaconej na podstawie art. 125, to ustawodawca nie wprowadzałby przecież do przepisu art. 134a ust. 1 reguły mówiącej o tym, że świadczenie przysługuje również pracodawcy zatrudniającemu żołnierzy OT i wystarczyłoby posłużyć się w art. 134a ust. 1 wyłącznie pojęciem żołnierza rezerwy. Skoro zatem to przepis art. 134a ust. 1 stanowi w istocie o prawie pracodawcy do otrzymania świadczenia pieniężnego, rozszerzając to prawo w ramach nowelizacji również na pracodawców zatrudniających żołnierzy OT, zaś art. 134a ust. 2 pełni w tym układzie jedynie rolę normy podrzędnej, której materią jest jedynie określenie elementów przysługującego pracodawcy świadczenia, nie zaś decydowanie o podmiotach uprawnionych do jego otrzymania (o tym mówi ustęp 1), to tym samym wykładnię przyjętą przez organy obu instancji należy uznać za wadliwą. Ponadto organ I instancji, a w ślad za nim organ II instancji wskazują, że przyjęty w zaskarżonej decyzji sposób rozumienia przepisów art. 134a ust. 1 i ust. 2 koresponduje z brzmieniem przepisu § 1 ust. 1 lit. c) rozporządzenia, lecz jest to pogląd nie do zaakceptowania, bowiem rozporządzenie zostało skonstruowane tak samo niejednoznacznie (wadliwie), jak omówione wyżej przepisy ustawy, co tym bardziej uzasadnia tezę o przeoczeniu ustawodawcy, co z kolei w dalszej konieczności nakazuje dokonanie prawidłowej wykładni tych przepisów przez sąd administracyjny. Przede wszystkim § 1 rozporządzenia jest sprzeczny z przyjętym przez organy rozumieniem przepisu art. 134a ust. 2 ustawy. Skoro bowiem z przepisu art. 134a ust. 2 ustawy ma wynikać, że świadczenie pieniężne w każdym wymiarze (a więc nie tylko z tytułu wypłaconej odprawy, ale i z tytułu zatrudnienia nowego pracownika lub z tytułu powierzenia zastępstwa innemu pracownikowi) ma przysługiwać wyłącznie pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy (bo o żołnierzach OT w przepisie tym nie w ogóle ma mowy), to z jakiego tytułu już w § 1 pkt 1 lit. a) i lit. b) rozporządzenia uwzględnia się koszty ponoszone przez pracodawców zatrudniających żołnierzy OT z tytułu zastępstwa i powierzenia, a zgodnie z zasadą hierarchii źródeł prawa, akty prawa stojące niżej w hierarchii muszą być zgodne z tymi, które w tej hierarchii stoją wyżej. Nie jest zatem możliwe, aby w rozporządzeniu określać jakiekolwiek zasady rozliczania świadczenia należnego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy OT, gdyż taką możliwość nieprawidłowo wyklucza – zgodnie ze stanowiskiem organów obu instancji – art. 134a ust. 2 ustawy. To kolejny przykład tego, iż pomiędzy poszczególnymi normami rozporządzenia i ustawy zachodzą sprzeczności, których nie da się wyjaśnić niczym innym, jak swego rodzaju niestarannością ustawodawcy. Nadto, w kontekście prawa pracodawcy zatrudniającego żołnierzy OT do otrzymania świadczenia pieniężnego obejmującego odprawę wypłaconą pracownikowi na podstawie art. 125 ustawy odnotowano, że choć rozporządzenie w § 1 pkt. 1 lit. c) rzeczywiście mówi jedynie o odprawie wypłacanej żołnierzowi rezerwy i nie wspomina o odprawie wypłacanej żołnierzowi OT, to jednak powstaje pytanie, jak w takim układzie należy rozumieć § 5 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia. Normy te również odnoszą się bowiem do kwestii rekompensaty ponoszonych przez pracodawcę kosztów, regulując odrębnie zagadnienie odprawy wypłaconej żołnierzowi rezerwy (ustęp 4) oraz odprawy wypłacanej żołnierzowi OT (ustęp 5). Trudno zatem rozumieć § 5 ust. 5 rozporządzenia inaczej, niż właśnie jako stanowiący przejaw tego, że również pracodawcy zatrudniającemu żołnierzy OT, którzy nie są żołnierzami rezerwy, przysługuje prawo do świadczenia pieniężnego obejmującego koszt odprawy, które to prawo zawarte jest nota bene w omówionym wcześniej art. 134a ust. 1 ustawy. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było pozbawić pracodawców zatrudniających żołnierzy OT prawa do rekompensaty kosztów poniesionych z tytułu odprawy wypłaconej tym żołnierzom na podstawie art. 125 ustawy, to przecież ustawodawca zaniechałby regulacji zawartej w § 5 ust. 5 rozporządzenie i ograniczył się jedynie do regulacji zawartej w § 5 ust. 4. Niezasadny jest zatem sposób rozumowania przyjęty przez organy obu instancji wedle którego rekompensata z tytułu wypłaconej odprawy przysługuje wyłącznie pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy, skoro zarówno stoi to w sprzeczności nie tylko z literalnym brzmieniem art. 134a ust. 1 ustawy, ale i z brzmieniem przepisów wykonawczych zawartych w § 5 ust. 5 rozporządzenia. Warto przy tym odnotować, że tych wątpliwości organy obu instancji nie wyjaśniły, dokonując wybiórczej oceny norm prawnych. Niezależnie od powyższego wskazano, że gdyby nawet przyjąć takie rozumienie przepisów, jakie forsują organy obu instancji, to należałoby uznać, że regulacja zawarta w art. 134a ustawy oraz w rozporządzeniu nie spełniała kryteriów zgodności z Konstytucją RP. Nałożenie bowiem na pracodawców obowiązków wypłacania żołnierzom OT niemałych odpraw na podstawie przepisu art. 125 ustawy (w jego przypadku mowa może być nawet i o wielotysięcznych wydatkach, gdyż zatrudnia znaczną ilość pracowników i spraw tego rodzaju może być znacznie więcej), przy jednoczesnym pozbawieniu tych pracodawców jakiegokolwiek roszczenia zwrotnego z tytułu poniesionych wydatków, byłoby niczym innym, jak zakamuflowaną daniną przeznaczoną na utrzymanie sił zbrojnych, którą obciążona byłaby wyłącznie jedna grupa obywateli, tj. przedsiębiorcy – pracodawcy. Nie ma jednak jakichkolwiek powodów, dla których to właśnie przedsiębiorcy zatrudniający określoną kategorię pracowników, w tym przypadku żołnierzy OT, spośród wszystkich obywateli, mieliby być obciążeni tego rodzaju daniną. Nie ma tym bardziej powodu, dla którego w gronie samych przedsiębiorców to właśnie przedsiębiorcy zatrudniający żołnierzy OT mieliby być traktowani gorzej od przedsiębiorców zatrudniających żołnierzy rezerwy (bo tym drugim rekompensata kosztów odprawy przysługuje). Taka sytuacja, gdyby chcieć zgodzić się ze sposobem wykładni prezentowanym przez organy obu instancji, naruszałaby zarówno zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), jak również zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) oraz zasadę zakazu dyskryminacji w życiu gospodarczym (art. 32 ust. 2 Konstytucji RP).

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione w skardze, a zezwala na to przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302) w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Stosownie zaś do treści art. 125 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1430 ze zm.), pracownik powołany do zasadniczej służby wojskowej, okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby. Natomiast w myśl art. 134a ust. 1 ustawy, pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem OT przysługuje świadczenie pieniężne za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza.

Ponieważ w obu tych normach prawnych mamy do czynienia ze spójnikiem "lub", to w tym miejscu stosownym staje się wskazać, że najczęściej używane zwroty językowe w tekstach prawnych, to spójniki: "i", "oraz", "lecz", "a także" "albo", "lub" i zwroty te służą przede wszystkim do budowania takich struktur zdaniowych, które wyrażają alternatywy rozłączną i nierozłączną, koniunkcję czy też implikacje. Zgodnie z poglądami doktryny, spójnikami koniunkcji są głównie wyrażenia "oraz", "lecz", "a także", "i", natomiast w tekstach odpowiednikiem koniunkcji jest przecinek (Logika dla prawników, red. Andrzej Malinowski, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2002, s. 97). Koniunkcja nazywana jest związkiem współprawdziwości dwóch zdań, bowiem zdanie połączone za pomocą funktora koniunkcji jest tylko wtedy prawdziwe, gdy obydwa zakresy połączone funktorem koniunkcji są prawdziwe, a zatem, gdy posiadane są obie kategorie uprawnień. Ponadto dla analizy właściwości logicznej wypowiedzi będącej zdaniem złożonym połączonym za pomocą takiego funktora koniunkcji nie ma znaczenia, czy pomiędzy połączonymi funktorem zdaniami występuje jakikolwiek związek logiczny, jednakże w mowie potocznej zazwyczaj wiążą się ze sobą za pomocą tego funktora zdania powiązane treściowo.

Natomiast do spójników alternatywnych zalicza się słowa "albo", "lub", przy czym spójnik "albo" określa alternatywę o charakterze rozłącznym i oznacza jedno wybrane znaczenia. Innymi słowy, alternatywa rozłączna to takie zdanie złożone i zbudowane z dwóch, lub więcej zdań składowych, które wyklucza jednoczesną prawdziwość i jednoczesną fałszywość zdań składowych.

Z kolei użycia spójnika "lub" w zdaniu oznacza, że mamy do czynienia z alternatywą łączną (nierozłączną), a zatem gdy jedno zdanie jest fałszywe, a jednocześnie prawdziwe. Zatem adresat tego zdania może się zachować w sposób "X", w sposób "Y", w sposób "X i Y".

Powyższe tezy potwierdza również stanowisko judykatury. I tak, w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2008 r. sygn. akt. III CZP 31/08 stwierdzono, że spójnik "lub" oznacza alternatywę łączną (nierozłączną) i stanowi przeciwieństwo wyrazu "albo", właściwego dla alternatywy rozłącznej. Takie samo stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 marca 2006 r. sygn. akt I CSK 8 I/OS, a w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2006 r. sygn. akt II UZP 10/06 stwierdzono, że "lub" wyraża "alternatywę łączną, czyli dopuszcza możliwość współwystępowania sytuacji komunikowanych przez zdanie łączone tym spójnikiem". Zatem możliwe jest spełnienie warunków wynikających z jednego lub kilku, a także ze wszystkich zdań oddzielonych spójnikiem "lub". Inaczej rzecz ujmując, zgodnie z zasadami rządzącymi logiką, alternatywą łączną (nierozłączną) jest zdanie złożone, które powstaje zbudowane przy pomocy funktora alternatywy nierozłącznej, do oznaczenia którego używa się słowa "lub". Warunkiem prawdziwości alternatywy łącznej (nierozłącznej) jest prawdziwość choćby jednego argumentu zdaniowego. Natomiast warunkiem koniecznym dla fałszywości alternatywy zwykłej jest fałszywość obu zdań składowych. Zatem warunkiem wystarczającym przy alternatywie łącznej (nierozłącznej) jest prawdziwość, tj. istnienie chociażby jednego zdania, przy czym nie jest konieczne spełnienie wszystkich warunków z innych zdań rozdzielonych wyrazem "lub". Zgodnie z poglądem przyjętym w doktrynie w przypadku połączenia znakiem alternatywy nierozłącznej kilku zdań, dla prawdziwości całego zdania, wystarcza prawdziwość przynajmniej jednego zdania składowego (Logika praktyczna, Zygmunt Ziembiński, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, str. 79).

Zatem przenosząc powyższe rozważania i przedstawione reguły logiki na grunt niniejszej sprawy, tj. art. 125, a przede wszystkim art. 134a ust. 1 ustawy stwierdzić – zdaniem Sądu – należy, że w tym ostatnim przepisie, wbrew stanowisku organu, nie mamy do czynienia z sytuacją, że świadczenie pieniężne, obejmujące wypłaconą odprawę, o której mowa w art. 125 ustawy, przysługuje pracodawcy zatrudniającego jedynie pracownika będącego żołnierzem rezerwy (art. 99 ust. 1 ustawy) w związku z jego powołaniem do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjne.

Przeciwnie, świadczenie pieniężne za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza przysługuje – w ocenie Sądu – na zasadzie alternatywy łącznej (nierozłącznej) wobec użycia użyciu spójnika "lub" w tym przepisie, dwóm niezależnym podmiotom, a to:

– pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającego nadany przydział kryzysowy, za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej,

– pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem OT za okres pełnienia służby rotacyjnie.

Należy również dodać, że pogląd ten nie pozostaje w sprzeczności z art. 134a ust. 2 ustawy, bowiem przepis ten określa, co obejmuje świadczenie, tj. rekompensatę kosztów, zaś druga część tego przepisu odnosi się wyłącznie do żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy i nie dotyczy kwot wynagrodzenia, poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony nowego pracownika "w celu zastępstwa żołnierza rezerwy" lub "z tytułu powierzenia tego zastępstwa" innemu pracownikowi zatrudnionemu dotychczas u tego pracodawcy, a także wypłaty "żołnierzowi rezerwy" odprawy, o której mowa w art. 125.

Stanowiska tego nie zmienia również fakt, a na co się organ powołuje, brzmienie § 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. z 2017 r., poz. 1497) w myśl którego, rozporządzenie określa sposób obliczania poniesionych przez pracodawcę kosztów z tytułu wypłaty odprawy pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy, powołanemu po raz pierwszy do pełnienia okresowej służby wojskowej lub pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy powołanemu po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej. Z tego mianowicie powodu, że wprawdzie zgodnie z treścią art. 98i ust. 1 ustawy, terytorialną służbę wojskową mogą pełnić, na ich wniosek lub za ich zgodą, osoby posiadające uregulowany stosunek do służby wojskowej, a także inne osoby niepodlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego, a w przypadku wprowadzenia obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego – także osoby podlegające temu obowiązkowi i stąd też dotyczy to żołnierzy rezerwy, lecz w myśl art. 98k ust. 3 pkt 6 zd. drugie), do terytorialnej służby wojskowej może być powołana osoba, która nie posiada nadanego przydziału kryzysowego.

Tymczasem zarówno zgodnie z art. 134a ust. 1 i 2, jak i w powołanym przepisie §1 pkt 1 lit. c rozporządzenia jest mowa o żołnierzu rezerwy z nadanym przydziałem kryzysowym.

Trafnie zatem się przyjmuje w § 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia, że wysokość wypłaconej żołnierzowi rezerwy odprawy, o której mowa w art. 125 ustawy, uwzględnia się w kosztach liczonych za okres pierwszego miesiąca, w którym trwała okresowa służba wojskowa (ust. 4), a wysokość wypłaconej żołnierzowi OT odprawy, o której mowa w art. 125 ustawy, uwzględnia się w kosztach liczonych za okres miesiąca, w którym żołnierz OT stawił się po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie pracodawcy zatrudniającego pracownika będącego żołnierzem OT, przysługuje – w ocenie Sądu – świadczenie pieniężne za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza, a kwotę tego świadczenia ustala w myśl art. 134a ust. 6 ustawy, właściwy szef wojewódzkiego sztabu wojskowego według kryteriów zawartych w § 8 ust. 2 i 3 rozporządzenia.

Stąd też rozpoznając na nowo powyższą sprawę, organ weźmie pod uwagę rozważania i wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.