Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 564/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent-stażysta Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa [...] w W. Sp. z o. o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania B. G., D.P. i A. H. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. (błędnie podana data [...] kwietnia 2011 r.), nr [...] odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu [...] – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] odmówił B. G., D. P., A. H. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2, położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna [...] w obrębie [...], uregulowanego w KW nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że nieruchomość przy ul. [...] w W. objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) i obecnie stanowi własność Miasta W. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące, uprawnieni byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Objęcie niniejszego gruntu przez gminę nastąpiło [...] kwietnia 1949 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W.

W dniu 10 października 1948 r. S. P., były właściciel nieruchomości, złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...], oznaczonej numerem hipotecznym [...]. Z zaświadczenia Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] października 1947 r., nr [...] wynika, że nieruchomość hipoteczna oznaczona jako "[...]" działka nr [...], położona w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, uregulowana była jawnym wpisem na imię S. P. na mocy aktu kupna z dnia [...] lipca 1941 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...] Zarząd Miasta W. stwierdził nabycie przez [...] Przedsiębiorstwo [...] w W. z siedzibą w W. przy ul. [...], z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność W., położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego na wyrysie mapy ewidencyjnej jako działka nr [...] w jednostce ewidencyjnej [...] w obrębie [...], o powierzchni [...] m2, w skład której wchodzi przedmiotowa nieruchomość.

Jak następnie wyjaśnił Prezydent, grunt nieruchomości położonej przy ul. [...] nie jest obecnie objęty ustaleniami żadnego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego, rozpatrując wniosek z dnia 10 października 1948 r., organ musiał oprzeć się na ustaleniach projektu tego planu. Jak stwierdził, sporny grunt objęty jest uchwałą nr [...] Rady W. z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...].

Zgodnie z ogłoszeniem Prezydenta W. projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] został wyłożony do publicznego wglądu w celu poddania go dyskusji publicznej.

W projekcie teren przedmiotowej nieruchomości znajduje się w strefie oznaczonej [...] tj. 1) teren usług z produkcją zgodnie z § 4 ust. 2; 2) przeznaczenie dopuszczalne: zaplecze techniczno-postojowe dla [...]. Ponadto w obowiązującym studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego W. (uchwała nr [...] Rady W. z dnia [...] października 2006 r.) przedmiotowy grunt znajduje się w strefie [...] – tereny usług dla których:

- ustala się priorytet dla lokalizowania usług z zakresu: obsługi imprez

międzynarodowych (obiekty kongresowe i targowo-wystawiennicze), administracji,

organizacji społecznych, dyspozycji i współpracy gospodarczej, obrotu finansowego,

ubezpieczeń, kultury, nauki, wdrażania wyspecjalizowanych nowoczesnych

technologii (parki technologiczne, instytuty badawcze, inkubatory przedsiębiorczości,

itp.), szkolnictwa, handlu oświaty, gastronomii, hotelarstwa, turystyki, sportu (w tym

dużych obiektów sportowych dla organizacji imprez międzynarodowych), transportu,

łączności, itp. - o charakterze międzynarodowym, krajowym i ogólnomiejskim,

- dopuszcza się lokalizowanie:

• funkcji mieszkaniowej - z zaleceniem by udział tej funkcji kształtował się do 40 % powierzchni zabudowy w terenie,

• niezbędnych inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej,

• małych i średnich obiektów produkcyjnych stosujących nowoczesne technologie,

• funkcji uzupełniających związanych z funkcją podstawową.

Jako że projekt planu miejscowego winien być zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego organ stwierdził, że przesłanki przewidziane w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości zostały spełnione. Aktualnie grunt stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] m2 z obrębu [...], znajduje się w użytkowaniu wieczystym [...] Przedsiębiorstwa [...] w W. z siedzibą w W. Celem działalności spółki jest realizacja zadań dotyczących gospodarki komunalnej służącej ogółowi mieszkańców W.

Następnie jednak Prezydent wyjaśnił, że na wniosek następców prawnych właściciela nieruchomości sąsiednich położonych przy ul. [...] i [...] (ob. ul. [...]) oznaczonych hipotecznie [...], [...] i [...], wszczęte zostało postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Miasta W. z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...] orzekającej o nabyciu przez [...] Przedsiębiorstwo [...] w W. z siedzibą w W. przy ul. [...], z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność W., położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego na wyrysie mapy ewidencyjnej jako działka nr [...] w jednostce ewidencyjnej [...] w obrębie [...], o powierzchni [...] m2, w skład której wchodzi przedmiotowa nieruchomość. Postępowanie to zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. zawieszone do czasu rozpoznania przez Prezydenta W. wniosku dekretowego poprzedniego właściciela nieruchomości.

W przedmiotowej sprawie, uwzględniając stan prawny istniejący w momencie wydawania decyzji, pomimo spełnienia przez następców prawnych przesłanek art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego Prezydent stwierdził, że nie jest możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, ponieważ grunt ten został rozdysponowany na rzecz osoby trzeciej ([...] w W. Sp. z.o.o.), co skutkowało wydaniem decyzji odmawiającej ustanowienia na rzecz następców prawnych S. P.: B. G., D. P. i A. H. (postanowienie Sądu Rejonowego w W. sygn. akt [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. oraz z dnia [...] lipca 2002 r., sygn. akt [...]), prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2, położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków jako działka [...], w obrębie [...].

Po rozpoznaniu odwołania B. G., D. P. i A. H. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wyjaśniając, że decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność decyzji Zarządu Miasta W. z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...] orzekającej o nabyciu przez [...] Przedsiębiorstwo [...] w W., z mocy prawa, użytkowania wieczystego gruntu pochodzącego z dawnej hipoteki "[...]" działka nr [...], wchodzącego obecnie w skład działki nr [...] w jednostce ewidencyjnej [...] w obrębie [...], o powierzchni [...] m2, w skład której wchodzi przedmiotowa nieruchomość. W związku z powyższym – zdaniem organu odwoławczego – rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy jest przedwczesne. Dopiero bowiem po ostatecznym zakończeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] będzie możliwe wydanie decyzji w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych S. P.

Skargę na rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło [...] Przedsiębiorstwo [...] w W. Sp. z o.o., zarzucając naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 Kpa poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zostały w sposób właściwy wyjaśnione okoliczności umożliwiające wydanie rozstrzygnięcia;

2) prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie administracyjnym z mocy art. 138 § 2 Kpa poprzez niewskazanie wytycznych w zakresie prowadzenia postępowania po skierowaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz uznanie, że w przedmiotowym postępowaniu zostały spełnione określone przepisami ustawy przesłanki uzasadniające podjęcie decyzji kasatoryjnej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi [...] Przedsiębiorstwo [...] w W. Sp. z o.o. stwierdziło, że organ błędnie przyjął, iż dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy koniecznym jest uprzednie rozstrzygnięcie zagadnienia prejudycjalnego – tj. wydanie decyzji w innym postępowaniu, w innej sprawie, niezwiązanej z przedmiotem niniejszego postępowania. Następnie skarżący wskazał, że sporny grunt został rozdysponowany na rzecz osoby trzeciej, tj. [...] Przedsiębiorstwa [...] w W. na podstawie decyzji nr [...]. Użytkownikiem nieruchomości jest obecny następca prawny ww. podmiotu – [...] Przedsiębiorstwo [...] w W. Sp. z o.o., które ma odrębny byt prawny i wykonuje tylko niektóre czynności zakresu gospodarki komunalnej. Tym samym uznał, że doszło do rozdysponowania nieruchomości na rzecz osób trzecich i nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Ponadto strona skarżąca stwierdziła, że brak jest przesłanek do przyznania uczestnikom postępowania prawa własności czasowej na podstawie dekretu warszawskiego, bowiem nie wykazano w sposób jednoznaczny, że wniosek o przyznanie własności czasowej został złożony w ustawowym terminie, a to oznacza, że uprawnienie o zwrot wygasło.

Mając powyższe na uwadze [...] Przedsiębiorstwo [...] w W. Sp. z o.o. wniosło o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie sądowoadministracyjnej pełnomocnik B. G., D. P. i A. H. przyłączyła się do stanowiska Kolegium i wyjaśniła, że obecnie postępowanie nadzorcze dotyczące decyzji uwłaszczeniowej zakończyło się nieprawomocną decyzją Kolegium z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] orzekającą o stwierdzeniu nieważności decyzji nr [...] w zakresie przedmiotowej działki nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, iż Kolegium błędnie przyjęło, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy konieczne jest uprzednie rozstrzygnięcie zagadnienia prejudycjalnego – tj. wydanie decyzji w innym postępowaniu, w innej sprawie, nie związanej z przedmiotem niniejszego postępowania.

Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym pierwszeństwo przed wszelkim innym zadysponowaniem gruntami ma zawsze rozpoznanie tzw. wniosku dekretowego, czyli złożonego w trybie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Jak wynika z materiału dokumentacyjnego wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] został złożony w dniu 10 października 1948 r., a więc bez wątpienia przed wszczęciem postępowania zakończonego decyzją Zarządu Miasta W. z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...] stwierdzającą nabycie przez [...] Przedsiębiorstwo [...] w W. z siedzibą w W. przy ul. [...], z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność W., położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego na wyrysie mapy ewidencyjnej jako działka nr [...] w jednostce ewidencyjnej [...] w obrębie [...], o powierzchni [...] m2, w skład której wchodzi przedmiotowa nieruchomość.

A zatem, roszczenia wynikające ze złożonego wniosku dekretowego miały pierwszeństwo przed załatwieniem sprawy uwłaszczeniowej, gdyż materialnoprawną przeszkodą uwłaszczenia jest istnienie nierozpoznanych roszczeń byłych właścicieli.

W konsekwencji, w omawianym stanie faktycznym sprawy, organ odwoławczy wobec wiedzy o wszczętym postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...], zakończonym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] – prawidłowo wydał rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a., doprowadzając do uchylenia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu [...] z uwagi na rozdysponowanie przedmiotowym gruntem na rzecz osoby trzeciej.

Tak więc, jest rzeczą oczywistą, iż obowiązkiem organu pierwszej instancji będzie ponowne rozpatrzenia wniosku dekretowego (w tym również zbadanie, jak podnosiła strona skarżąca, czy wniosek został złożony w przewidzianym terminie), z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych wywołanych ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

6