Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2605/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Banaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]września 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...]w [...] kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2019 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., w wyniku rozpatrzenia odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...]czerwca 2019 r. nr [...] nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" w [...] doprowadzenie instalacji wodnokanalizacyjnej poprowadzonej do lokalu nr [...] przez lokal nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na: 1) zdemontowaniu przyłącza wodnokanalizacyjnego należącego do lokalu nr [...] na odcinku, gdzie jego trasa przebiega przez lokal nr [...]) wykonaniu nowego przyłącza dla lokalu nr [...], zgodnie z obowiązującymi Polskimi Normami i przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, tak aby cała trasa od części wspólnej, jaką jest pion wodnokanalizacyjny przebiegała w całości przez lokal nr [...], w terminie 5 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) wyjaśnił, że w związku z pismem A. Ś. z 24 marca 2014 r. dotyczącym zalewania należącego do wnioskodawcy lokalu nr [...] przez poprowadzoną w jego obrębie instalację wodnokanalizacyjną do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) dokonał 30 kwietnia 2014 r. oględzin ww. nieruchomości, ustalając, iż lokale nr [...] i nr [...] usytuowane są w jednym pionie odpowiednio na czwartej i piątej kondygnacji budynku. W 2002 r. została wymieniona stara instalacja wodnokanalizacyjna. W tym okresie dokonano jednocześnie adaptacji poddasza na lokal mieszkalny nr [...]. W trakcie prac adaptacyjnych przesunięto pion instalacji wodnej, którego poziomy odcinek zasilający lokal nr [...] i lokal nr [...] usytuowany jest pod stropem nad drzwiami wejściowymi do pomieszczenia łazienki.

Zawiadomieniem z 14 lipca 2014 r. PINB wszczął na wniosek A.Ś. postępowanie w sprawie instalacji wodnokanalizacyjnej poprowadzonej do lokalu nr [...] przez lokal nr [...]. W jego toku organ ustalił, że Burmistrz Gminy [...] decyzją z [...] grudnia 2001 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. S. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z nadbudową budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...]. W wyniku realizacji inwestycji powstał lokal mieszkalny nr [...]. Analiza przedłożonych dokumentów wskazała, że w trakcie prac adaptacyjnych przesunięto pion instalacji wodnokanalizacyjnej, niemniej w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją z [...] grudnia 2001 r. (zarówno w opisie technicznym, jak i w rzutach kondygnacji) brak jest wskazania przebiegu instalacji wodnokanalizacyjnej oraz brak jest części branżowej, która odnosiłaby się w sposób szczegółowy do ww. instalacji. Powyższe uniemożliwiło dokonanie prawidłowej weryfikacji stanu faktycznego sprawy w zakresie prawidłowości wykonania robót budowlanych, przebiegu instalacji oraz jej stanu technicznego. Wobec tego, że także oględziny nie dały możliwości jednoznacznej oceny prawidłowości realizacji prac budowlanych, PINB postanowieniem z [...] września 2014 r. nr [...] nałożył na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. na inwestora E. S. obowiązek przedłożenia oceny technicznej dotyczącej prawidłowości wykonania instalacji wodnokanalizacyjnej poprowadzonej do lokalu nr [...] przez lokal nr [...] w budynku uwzględniającej spełnienie wymagań określonych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Przy piśmie z 12 lutego 2015 r. E. S. przedłożyła opinię techniczną dotyczącą instalacji zimnej wody, centralnej ciepłej wody oraz kanalizacji w ww. lokalu sporządzoną przez mgr. inż. M.J. Z uwagi na to, że w ocenie organu przedmiotowa dokumentacja nie spełniała wymagań określonych w postanowieniu z [...] września 2014 r., PINB wyłonił w drodze zamówienia publicznego nowego wykonawcę opracowania. W dniu 9 listopada 2016 r. do PINB została przedłożona "Ocena techniczna prawidłowości wykonania instalacji wodnokanalizacyjnej poprowadzonej do lokalu nr [...] przez lokal nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]" opracowana przez mgr. inż. arch. T.P. oraz mgr. inż. T. P.

PINB decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. nakazał E. S. doprowadzenie instalacji wodnokanalizacyjnej poprowadzonej do lokalu nr [...] przez lokal nr [...] w budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na: 1) zdemontowaniu przyłącza wodnokanalizacyjnego należącego do lokalu nr [...] na odcinku, gdzie jego trasa przebiega przez lokat nr [...], 2) wykonaniu nowego przyłącza dla lokalu nr [...] zgodnie z obowiązującymi Polskimi Normami i przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych tak, aby cała trasa od części wspólnej, jaką jest pion wodnokanalizacyjny, przebiegała w całości przez lokal nr [...].

W toku postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem złożonym przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" w [...] (dalej: Wspólnota Mieszkaniowa) [...]WINB przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w postaci ponownych oględzin, podczas których ustalono, że rury doprowadzające wodę do lokalu nr [...] przebiegają przez pomieszczenie łazienki w lokalu nr [...]. Liczniki wodne lokalu nr [...] znajdują się w aneksie kuchennym lokalu nr [...], natomiast liczniki wodne lokalu nr [...] znajdują się w łazience lokalu nr [...]. Liczniki obu lokali znajdują się w podobnym położeniu w pionie, co może wskazywać, że rury przebiegające pod sufitem łazienki lokalu nr [...] doprowadzają wodę do lokalu nr [...]. Przedmiotowa część instalacji wodnej znajduje się przed licznikiem lokalu nr [...] w obrębie instalacji wspólnej.

[...]WINB decyzją z [...]września 2017 r. nr [...] uchylił w całości powyższą decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W dniu 13 marca 2018 r. dokonano ponownych oględzin lokalu, podczas których ustalono, że przebieg instalacji wodnokanalizacyjnej zasilającej lokal nr [...] i przechodzących przez lokal nr [...] nie uległ zmianie w stosunku do ustaleń poczynionych w trakcie wcześniejszych kontroli. W trakcie kontroli została okazana dokumentacja projektowa dotycząca adaptacji strychu na lokal mieszkalny nr [...] jako załącznik do decyzji udzielającej pozwolenia na budowę nr [...]. Do akt zostało również dołączone uzupełnienie "Oceny technicznej prawidłowości wykonania instalacji wodnokanalizacyjnej poprowadzonej do lokalu nr [...] przez lokal nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]" wskazujące na niezgodność zastosowanego w lokalu rozwiązania z przepisami rozdziału 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836 ze zm.), dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków.

Decyzją z [...] lipca 2018 r. nr[...] PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. nakazał doprowadzenie instalacji wodnokanalizacyjnej poprowadzonej do lokalu nr [...] przez lokal nr [...] w budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie robót budowlanych tożsamych do wskazanych w poprzedniej decyzji z [...] lutego 2017 r., kierując powyższy nakaz do Wspólnoty Mieszkaniowej.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...]WINB decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] uchylił w całości powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, stwierdzając, że wnioski i zalecenia zawarte w opinii technicznej nie zostały poparte stosownymi przepisami prawa, jak również wskazaniem konkretnych nieprawidłowości istniejących w badanej instalacji wodnokanalizacyjnej. Odwołując się do ogólnych przepisów rozdziału 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków, nie odniesiono się w sprawie do poprawności wykonania samej instalacji. Brak jest określenia, czy zastrzeżenia opiniującego budzi sposób wykonania, użyte materiały, czy też sposób poprowadzenia instalacji. Powyższe uniemożliwia zajęcie przez [...]WINB merytorycznego stanowiska dotyczącego prawidłowości wykonania instalacji.

W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy PINB dokonał uzupełnienia przedłożonej na wcześniejszym etapie postępowania oceny technicznej, a następnie wskazaną wyżej decyzją z [...] czerwca 2019 r. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej doprowadzenie instalacji wodnokanalizacyjnej poprowadzonej do lokalu nr [...] przez lokal nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na: 1) zdemontowaniu przyłącza wodnokanalizacyjnego należącego do lokalu nr [...] na odcinku, gdzie jego trasa przebiega przez lokal nr [...]; 2) wykonaniu nowego przyłącza dla lokalu nr [...] zgodnie z obowiązującymi Polskimi Normami i przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych tak, aby cała trasa od części wspólnej, jaką jest pion wodnokanalizacyjny, przebiegała w całości przez lokal nr [...], w terminie 5 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. PINB stwierdził, że obecny stan instalacji wodnokanalizacyjnej poprowadzonej do lokalu nr [...] przez lokal nr [...] w budynku wypełnia przesłankę określoną w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej, [...]WINB decyzją z [...] września 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie, PINB zasadnie podjął w sprawie działania w trybie art. 50-51 p.b. Postępowanie to ma bowiem na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w sytuacji, gdy zasadność taka wynika z ustalonego stanu faktycznego. Wśród przesłanek wymienionych art. 50 ust. 1 p.b. jest sytuacja robót budowlanych wykonanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, jak również robót wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach. Przesłanka ta znajduje zastosowanie zarówno w przypadkach dotyczących robót budowlanych wymagających uzyskania pozwolenia na budowę albo dokonania zgłoszenia, jak i w wówczas, gdy roboty budowlane nie podlegają tym obowiązkom. Organ odwoławczy zauważył, że z opinii technicznej dotyczącej instalacji zimnej wody, centralnej ciepłej wody oraz kanalizacji w budynku sporządzonej przez mgr. inż. M. J. wynika, że instalacja centralnej ciepłej wody wykonana została w technologii PP (polipropylen) łączonej za pomocą zgrzewania, została doprowadzona do nadbudowanego lokalu przez przedłużenie pionu ciepłej wody użytkowej z lokalu nr [...] usytuowanego poniżej. Celem doprowadzenia pionu w miejsce wskazane na projekcie do lokalu nr [...] wykonano "odsadzkę" pod stropem lokalu nr [...]. Instalacja zimnej wody została wykonana analogicznie jak instalacja ciepłej wody. W ww. opracowaniu (załączonym do pisma z 22 maja 2015 r.) autor dokonał adnotacji, że analiza dokumentacji inwestora oraz wizja lokalna pozwala na potwierdzenie, że prace instalacyjne zostały wykonane zgodnie z warunkami technicznymi na podstawie wydanego pozwolenia na budowę. W aktach sprawy, jak stwierdził organ, znajduje się niemniej jednak również ocena techniczna prawidłowości wykonania instalacji wodnokanalizacyjnej prowadzonej do lokalu nr [...] przez lokal nr [...]z października 2016 r. sporządzona przez mgr. inż. arch. T. P. i mgr. inż. T. P.. Z treści pkt. 4 tego opracowania wynika, że poziomy odcinek przyłącza wodnokanalizacyjnego do lokalu mieszkalnego nr [...] biegnący przez odrębny lokal mieszkalny nr [...] zastał wykonany niezgodnie z obowiązującymi przepisami oraz normami, "w fazie wykonawczej wykonano przyłącze do lokalu nr [...] bezmyślnie, gdyż nie w złej wierze, w najprostszy i najtańszy sposób bez odniesienia do wspomnianych obowiązujących przepisów i norm, jak również dobra lokalu nr [...], na poziomie merytorycznym typowym dla przeciętnego wykonawcy robót budowlanych". W formie istniejącej prawny właściciel przyłącza (lokal nr [...]) nie ma możliwości wykonywania nakazanego ustawowo obowiązku dbania o stan techniczny przyłącza oraz szybkiego reagowania w przypadku awarii, stan istniejący bezprawnie narzuca bowiem ten obowiązek na właściciela lokalu nr [...] i naraża go na bezpośredni negatywny efekt mogących powstać awarii. W pkt. 5 tego opracowania opiniodawca zalecił zdemontowanie przyłącza wodnokanalizacyjnego należącego do lokalu [...] na odcinku, gdzie jego trasa przebiega przez odrębną własność, jaką jest lokal [...] oraz wykonanie nowego przyłącza dla lokalu nr [...], zgodnie z obowiązującymi Polskimi Normami i warunkami technicznymi tak, aby jego cała trasa, od części wspólnej jakim jest pion, przebiegała w całości przez lokal [...]. Z kolei w uzupełnieniu z [...] lutego 2018 r. mgr inż. arch. T. P. (w odniesieniu do uwag zawartych w decyzji [...]WINB nr [...]) wskazał, że w przepisach i normach nie ma krótkiego i zwartego tekstu, który definiowałby zagadnienie zgodności usytuowania części przedmiotowej instalacji z konkretnymi przepisami prawa i normami. Powyższe wynika z ogółu przytoczonych norm i przepisów oraz powiązanych z nimi prac naukowych. Podkreślono, że praktycznie można podać jedynie rozdział 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków, "resztę pozostawiając w wynikowej warstwie domyślnej ". Następnie, w uzupełnieniu opinii z [...] lutego 2019 r., mgr inż. arch. T. P. (w odniesieniu do uwag zawartych w decyzji [...]WINB nr [...]) wskazał, że rozporządzenie w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych w § 2 pkt 1 mówi o konieczności zapewnienia "utrzymania stanu technicznego budynku na poziomie zapewniającym bezpieczeństwo ludzi i mienia w okresie jego użytkowania", by w pkt 7 dodać konieczność zapewnienia "ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich" Ma to nastąpić m.in. w wyniku działań opisanych w § 3 pkt 2, 3 i 4. W § 7 pkt 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia zaznaczona jest konieczność zapewnienia priorytetu dla robót remontowych, mających na celu eliminację zagrożenia bezpieczeństwa użytkowników lokali i osób trzecich. W rozdziale 5, w § 15 i § 16, a w szczególności w jego pkt 2 ust. 3 mówi się wręcz "(należy) dokonywać napraw i wymiany uszkodzonych lub zużytych elementów instalacji i wyposażenia lokalu w zakresie obciążającym użytkownika". Opiniodawca, posługując się przykładowymi schematami sposobu wykonania przyłącza do pionu (stanowiącego część wspólną) - w obrębie danego lokalu mieszkalnego oraz poza obrębem tego lokalu (tj. w lokalu usytuowanym poniżej), dokonał podsumowania, że oprócz ewentualnego (w subiektywnym ujęciu) braku istnienia konkretnych przepisów prawa dotyczących wewnętrznych przyłączy kanalizacyjnych w budynkach, zawsze istnieją jeszcze inne racjonalne przesłanki, np. sztuka budowlana oraz zasady współżycia społecznego, na których to teza zawarta w ww. ocenie technicznej jest również oparta.

[...]WINB stwierdził, że po dokonaniu powtórnej analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, mając na uwadze pismo mgr. inż. arch. T. P. z [...] lutego 2019 r. stanowiące uzupełnienie do oceny technicznej z października 2016 r., doszedł do przekonania, ż pomimo wcześniejszych zastrzeżeń do ww. opracowania technicznego w omawianym przypadku niemożliwe jest wskazanie, że w rozpatrywanym stanie faktycznym doszło do naruszenia konkretnej normy z zakresu przepisów wykonawczych do p.b. Przepisy działu IV rozdziału 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczące instalacji wodociągowej zimnej i ciepłej wody są zbyt ogólne, aby można je było odnieść do omawianej sprawy. W ocenie [...]WINB, na uwzględnienie jednakże zasługuje argumentacja opiniodawcy, że w świetle przepisów § 2 pkt 1 i pkt 7, § 7 ust. 4 pkt 1, § 15 i § 16 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków przeprowadzenie instalacji ciepłej i zimnej wody od pionów znajdujących się w lokalu nr [...] do lokalu nr [...] za pomocą poziomego przyłącza pod stropem lokalu nr [...] stanowi o naruszeniu prawa własności właściciela lokalu mieszkalnego nr [...] oraz naraża go na bezpośredni negatywny efekt mogących powstać na tym odcinku instalacji awarii. Sposób doprowadzenia ciepłej i zimnej wody do lokalu nr [...] od pionów ciepłej i zimnej wody znajdujących się w lokalu nr [...] za pomocą tzw. "odsadzek" pod stropem lokalu nr [...] znajduje potwierdzenie w opinii technicznej autorstwa mgr. inż. M. J. Zdaniem organu, niemożliwa do zaakceptowania byłaby sytuacja pozostawienia poziomego odcinka instalacji służącego do zaopatrywania w ciepłą i zimną wodę lokalu nr [...], który przebiega przez lokal nr [...] z powodu naruszenia przez taki stan prawa własności, zasad współżycia społecznego i zasad sztuki budowlanej. Z powodów opisanych powyżej, pomimo, że brak jest konkretnego przepisu techniczno-budowlanego lub normy, którą można by odnieść bezpośrednio do stanu faktycznego sprawy, zdaniem organu odwoławczego, należy uznać, że koniecznym powinien być tym samym demontaż obecnego przebiegu instalacji wodnokanalizacyjnej lokalu nr [...] poprowadzonej pod sufitem lokalu nr [...] i wykonanie nowego odcinka tej instalacji od pionu wodnokanalizacyjnego w lokalu nr [...]. [...]WINB stwierdził jednocześnie, że granica odpowiedzialności za instalacje wodne pomiędzy wspólnotą a indywidualnym właścicielem przebiega na zaworach odcinających montowanych na pionach wody zimnej i ciepłej. Organ zauważył, że w związku z tym, iż liczniki wodne lokalu nr [...] znajdują się w aneksie kuchennym tego lokalu, przez co przedmiotowa część instalacji wodnej znajduje się w obrębie instalacji wspólnej, za prawidłowy należy uznać wybór przez PINB adresata nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...]WINB z [...] września 2019 r. złożyła Wspólnota Mieszkaniowa, zaskarżając ją w całości i wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, jak też decyzji jej poprzedzającej z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 7a, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że przyłącze wodnokanalizacyjne do lokalu [...] zostało wykonane niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,

2) bezzasadne powoływanie się na naruszenie przez Wspólnotę Mieszkaniową przepisów prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 4, art. 51, art. 84 ust. 1 pkt 1 i art. 84a ust. 1 p.b., działu IV rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków, co skutkowało podjęciem decyzji bez podstawy do jej wydania.

W uzasadnieniu skargi Wspólnota Mieszkaniowa wskazała, że powołane sprawie przez organ przepisy prawa są tak ogólne, że trudno z nich wywieść podstawę nałożonego obowiązku doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem instalacji wodnokanalizacyjnej doprowadzającej media do lokalu nr [...] poprzez wykonanie nowego przyłącza. Zdaniem strony, zgromadzona przez organ dokumentacja nie została poddana dokładnej ocenie i analizie polegającej na porównaniu dokumentacji fotograficznej z inwentaryzacjami instalacji wodnokanalizacyjnej w lokalu nr [...]. Takie działanie wskazałoby zaś na błędne postępowanie i brak uzasadnienia dla podjęcia działań opartych na art. 50-51 p.b.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] września 2019 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja [...]WINB narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Tę ocenę Wojewódzki Sąd Administracyjny opiera na przyjęciu, że wskazane w zaskarżonej decyzji powody uznania, iż sposób poprowadzenia przyłącza wodnokanalizacyjnego przebiegającego przez lokal nr [...] do znajdującego się powyżej lokalu nr [...] jest wadliwy i dlatego powinno to przyłącze zostać zdemontowane są nieuprawnione. W takim zatem kształcie, w jakim zostały przez [...]WINB sformułowane w treści decyzji, nie mogły być uznane za wystarczające do wydania decyzji, której podstawę prawną ma stanowić art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 51 ust. 7 p.b.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 p.b., organ nadzoru budowlanego może objąć postępowaniem naprawczym roboty budowlane wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (pkt 2), albo w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (pkt 4). Posłużenie się przez ustawodawcę taką ogólną hipotezą nakierowuje uwagę organów nadzoru budowlanego na różnego rodzaju sytuacje wywołane wykonywanymi przez inwestora robotami budowlanymi, niemniej jednak nie zwalnia organu od wykazania w sposób przekonujący zaistnienia w konkretnym przypadku stanu określonego w powołanym przepisie art. 50 ust. 1 p.b. Uwzględniając potencjalnie szeroki zakres możliwych zagrożeń związanych z prowadzeniem robót budowlanych, brak pełnej możliwości ich przewidzenia, a także możliwość wystąpienia tych zagrożeń na każdym etapie realizacji robót budowlanych, przyjąć należy, że norma art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b. znajduje swoje zastosowanie w każdym przypadku, gdy w związku z rozpoczętymi, prowadzonymi lub zakończonymi robotami budowlanymi można mówić o powstaniu realnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, przy czym niebezpieczeństwo to podlega ocenie rozważanej w oderwaniu od tego, czy robotom tym towarzyszyło naruszenie przepisów techniczno-budowlanych. W konkretnym przypadku powodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia może jednakże stanowić stan hipotetyczny, który jest brany pod uwagę przez prawodawcę jako skutek zrealizowanych robót budowlanych z uwagi na ogólną ich właściwość, wobec czego ewentualna ingerencja nadzoru budowlanego określona w art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b. powinna mieć na uwadze, zdaniem Sądu, zakładane przez ustawodawcę zasady, które kształtują sposób przeciwdziałania powstawaniu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia i wskazują, na jakich podmiotach ciąży w tym zakresie stosowny obowiązek. Ta okoliczność może skutkować tym, że proces dowodzenia przesłanki, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b., nie może zostać oderwany od oceny zgodności robót budowlanych z przepisami, a zatem od współrozważenia również przesłanki określonej w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.

Te wyjaśnienia Sąd formułuje wobec prawidłowego co do zasady uznania przez [...]WINB, że jakkolwiek w kontrolowanym postępowaniu roboty budowlane polegające na wykonaniu przyłącza w lokalu nr [...] mogły być poddane ocenie równocześnie przez pryzmat art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 p.b., to skierowanego do Wspólnoty Mieszkaniowej nakazu zdemontowania dotychczasowego przyłącza i wykonania nowego przyłącza dla lokalu nr [...] organ nie mógł uzasadnić wyłącznie tym, że ewentualna awaria instalacji wodociągowej może wyrządzić szkody w mieniu, jeżeli temu wnioskowi nie towarzyszyło jednoczesne ustalenie, że wykonanie tejże instalacji jest niezgodne z przepisami regulującymi sposób jej poprowadzenia w budynku. Tej ostatniej kwestii zostało w sprawie przypisane kluczowe znaczenie z tego względu, że w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków, jak ustalił organ, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, na kim spoczywa obowiązek utrzymywania stanu technicznego instalacji w sposób zapewniający bezpieczeństwo mienia, jak też usuwania zaistniałych w obrębie instalacji awarii. Taki wniosek determinował tym samym stanowisko, że przesłanka określona w art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b. miała w niniejszej sprawie charakter niesamoistny, ponieważ stwierdzenie, iż sposób poprowadzenia instalacji wodociągowej w obrębie lokalu nr [...] narusza prawo, mógł sprawiać, że instalację tę, a konkretnie - roboty budowlane polegające na jej montażu, można było traktować jako mogące spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.

Akceptacja przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjętych przez [...]WINB założeń ogólnych, które miały na celu ustalenie podstawy prawnej prowadzonego postępowania naprawczego, nie oznacza, że wnioski końcowe, które organy w sprawie wyprowadziły, kierując się zgromadzonym materiałem dowodowym, pozostają niewadliwe.

Dyspozycja art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., jeżeli miałby ten przepis stanowić w powiązaniu z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., jak przyjął [...]WINB, podstawę działania organu nadzoru budowlanego, w szczególności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, niewątpliwie nakłada na organ wymóg szczegółowego określenia, jaki przepis prawa dany stan sankcjonowany w trybie zainicjowanej procedury naprawczej normuje i w jakim zakresie jest on niezgodny z tym przepisem. Bez tych ustaleń wydana przez organ nadzoru budowlanego decyzja nie może być uznana za prawidłową.

W kontrolowanym postępowaniu organ przyjął, posiłkując się opracowaniem "Ocena techniczna prawidłowości wykonania instalacji wodnokanalizacyjnej poprowadzonej do lokalu nr [...] przez lokal nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]" mgr. inż. arch. T. P. oraz mgr. inż. T. P., że jakkolwiek brak jest konkretnego przepisu techniczno-budowlanego, który można odnieść do stanu zaistniałego w sprawie, to demontaż instalacji wodociągowej jest uzasadniony względami odnoszonymi do prawa "własności, zasad współżycia społecznego i zasad sztuki budowlanej" (s. 5 uzasadnienia decyzji). [...]WINB nie dostrzegł jednak, że tak ogólnie wskazane przesłanki nie mogły być podstawą wydania skutecznego nakazu, albowiem interwencja w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. w przypadku zrealizowania robót budowlanych na podstawie udzielonego inwestorowi pozwolenia na budowę - a tego, że sporne roboty budowlane były objęte decyzją Burmistrza Gminy [...] z [...] grudnia 2001 r. nr [...] organ nie zakwestionował – mogła nastąpić jedynie po pozytywnym przesądzeniu, że ich wykonanie narusza w sposób jednoznaczny, a zarazem istotny przepisy obowiązującego prawa, które w formie określonych nakazów lub zakazów kształtowały uprawnienia inwestora do realizacji zaprojektowanych robót.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że przepisy Działu IV rozdziału 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych są zbyt ogólne, by można było je odnieść w sposób bezpośredni do rozpoznawanej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny tę ocenę podziela, mając na uwadze, że swój wniosek [...]WINB z pewnością odniósł do przepisów rozdziału 1 a nie rozdziału 4 Działu IV powołanego rozporządzenia, skoro to przepisy rozdziału 1 (§ 113-121), a nie mylnie określonego 4 dotyczącego instalacji ogrzewczych wskazują podstawowe wymagania dla instalacji wodociągowych projektowanych i wykonywanych w budynkach.

Jeżeli właściwą podstawą działania organu miałyby być przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków, a do nich, a w istocie do ich ogólnej wymowy, przede wszystkich odwołał się autor oceny technicznej mgr inż. arch. T. P. w swoich uzupełnieniach do opinii (z [...] lutego 2018 r. i z [...] lutego 2019 r.), to wymaga, zdaniem Sądu, zauważenia, że wnioski w niej wyprowadzone odnośnie do rozróżnienia części instalacji wodociągowej będącej częścią wspólną i należącą do właściciela lokalu nr [...] są oczywiście błędne. Za błędne w konsekwencji należy uważać też ustalenia odnoszące się do niemożności wypełniania przez właściciela lokalu nr [...]względem instalacji przebiegającej pod stropem w lokalu nr [...] obowiązków konserwacyjnych i naprawczych, a to było kluczowym celem wydanego nakazu demontażu spornego przyłącza. W opinii technicznej z października 2016 r. jej autorzy wskazali, że "poziomy odcinek przyłącza wodnokanalizacyjnego do lokalu mieszkalnego nr [...] biegnący przez odrębny lokal mieszkalny nr [...] zastał wykonany niezgodnie z obowiązującymi przepisami oraz normami [...]", ponieważ "w formie istniejącej prawny właściciel przyłącza (lokal nr [...]) nie ma możliwości wykonywania nakazanego ustawowo obowiązku dbania o stan techniczny przyłącza oraz szybkiego reagowania w przypadku awarii [...]". (s. 8 oceny technicznej). Powołanie się w piśmie z [...]lutego 2019 r. stanowiącym uzupełnienie opinii (k. 189-190) na "sztukę budowlaną" oraz "zasady współżycia społecznego" było wyrazem twierdzenia, że działanie właściciela lokalu nr [...] zobowiązanego do usunięcia awarii przyłącza biegnącego pod stropem lokalu znajdującego się na niższej kondygnacji musiałoby wiązać się z "koniecznością wykucia dziury w stropie na tyle dużej aby zmieścił się tam hydraulik i można by było wymienić przyłącze od góry", skutkiem czego byłoby "zniszczenie części konstrukcji stropu budynku, dewastacja spadającym gruzem pomieszczenia łazienki [...].". Abstrahując w tym miejscu od tego, czy przytoczony opis stanowi rozwiązanie określające w sposób adekwatny zakres czynności możliwych do podjęcia w przypadku awarii instalacji wodociągowej w lokalu nr [...], to podważyć należy pogląd mgr inż. arch. T. P., że "prawnym właścicielem" spornego przyłącza pozostają współwłaściciele lokalu nr [...], tj. E. S. i S. S. Na tę kwestię w skardze, ale też w toku prowadzonego postępowania administracyjnego Wspólnota Mieszkaniowa trafnie zwróciła zresztą uwagę.

W budynkach mieszkalnych, w których powstała wspólnota mieszkaniowa, z uwagi na różny przebieg instalacji technicznych trudno jest zdefiniować w sposób uniwersalny punkty graniczne oddzielające części wspólne od części indywidualnych w odniesieniu do przebiegu tych instalacji. Niewątpliwie składnikiem nieruchomości wspólnej są elementy instalacji znajdujące się poza lokalami stanowiącymi odrębne nieruchomości, ale tez instalacje znajdujące się w tych lokalach (por. uchwała Sądu Najwyższego z 28 sierpnia 1997 r. sygn. III CZP 36/97, OSNC 1998/1/4). Przy czym, by były to elementy wspólne musza to być takie elementy instalacji, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, ale też w jakimś chociażby minimalnym zakresie służą na rzecz nieruchomości wspólnej zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2010 r. poz. 737), dalej: u.w.l. Z reguły w praktyce uznaje się, że wszystkie piony wodne w budynku są częścią wspólną nieruchomości, natomiast elementy poziome instalacji w lokalu to indywidualna własność i odpowiedzialność każdego właściciela. Na tym generalnym twierdzeniu oparł się w sprawie autor opracowania, niemniej twierdzenie to mogło być, zdaniem Sądu, traktowane jako niewadliwe, o ile towarzyszyłoby mu zastrzeżenie, że część pozioma instalacji wodociągowej należy do właściciela lokalu począwszy od zaworów zamykających dopływ wody do lokalu. W piśmiennictwie nie budzi wątpliwości teza, że granica własności, jak i odpowiedzialności za instalację wodną pomiędzy wspólnotą a indywidualnym właścicielem przebiega na częściach poziomych, ale w miejscu zlokalizowania zaworów odcinających, zatem każdorazowo w zależności od sposobu zainstalowania instalacji w obrębie lokalu (budynku) wymagane jest ustalenie miejsca, gdzie kończy się nieruchomość wspólna (por. B. Jelonek-Jarco [w:] Prawo spółdzielcze i mieszkaniowe. Komentarz, Tom VIB, red. K. Osajda, Warszawa 2018, s. 40-41). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę ten pogląd interpretacyjny w całości podziela. Oznacza to, że w kontrolowanej sprawie biegnąca pod stropem w lokalu nr [...] instalacja wodociągowa stanowi część wspólną nieruchomości, skoro niesporną okolicznością faktyczną pozostaje, iż zawory odcinające z licznikami wody dla lokalu nr [...] znajdują się w aneksie kuchennym tego lokalu, przez co sporna część instalacji biegnąca pod stropem w obrębie lokalu nr [...], z której właściciel tego lokalu, z czym należy się zgodzić ze stroną skarżącą, sam również wyprowadził przewody odgałęzieniowe w celu dostosowania instalacji wodociągowej do nowej funkcji należącego do niego pomieszczenia (zmiany pomieszczenia kuchni na łazienkę), pozostaje instalacją wspólną.

Z akt sprawy wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa podjęła uchwałę doprecyzowującą zasady odpowiedzialności za instalację wodociągową pomiędzy wspólnotą a właścicielami odrębnych lokali w budynku potwierdzającą powyższy podział, co sprawia, że fakt przesunięcia pionu w celu dogodnego zlokalizowania przyłącza w lokalu nr [...] pozostaje bez znaczenia dla uznania, że wykonane tzw. odsadzki, jak je określił w swojej opinii technicznej mgr. inż. M. J., pozostają częścią wspólną nieruchomości. Taki wniosek zaakceptował zresztą [...]WINB i był on warunkiem skierowania zaskarżonej decyzji do Wspólnoty Mieszkaniowej a nie współwłaścicieli lokalu nr [...]. Skoro na takim ustaleniu organ postanowił się oprzeć, to za całkowicie nielogiczne traktować trzeba w konsekwencji twierdzenie, że "obowiązków właścicielskich" względem przyłącza wodnokanalizacyjnego w lokalu nr [...] nie mógłby wypełniać skutecznie właściciel lokalu nr [...], skoro te obowiązki należeć powinny do Wspólnoty Mieszkaniowej. A ta ze wskazanego obowiązku tymczasem mogłaby skutecznie wywiązać się, uwzględniając treść art. 13 ust. 2 u.w.l. Zgodnie z tym przepisem, na żądanie zarządu właściciel lokalu jest obowiązany zezwalać na wstęp do lokalu, ilekroć jest to niezbędne do przeprowadzenia konserwacji, remontu albo usunięcia awarii w nieruchomości wspólnej, a także w celu wyposażenia budynku, jego części lub innych lokali w dodatkowe instalacje. Powyższe prowadzi do wniosku, że narusza powołane w skardze przepisy prawa procesowego (art. 7, art. 7a, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) nakaz zdemontowania przyłącza wodnokanalizacyjnego, jeżeli przyłącze to w rozstrzygnięciu [...]WINB zostało określone jako "należące do lokalu nr [...] na odcinku, gdzie jego trasa przebiega przez lokal nr [...]". Takie stwierdzenie w świetle zebranego materiału dowodowego należy uznać za dowolne, albowiem nieznajdujące podstaw w dokonanych ustaleniach, jak i ocenie organu wskazującej powody uczynienia adresatem nakazu Wspólnoty Mieszkaniowej a nie współwłaścicieli lokalu nr [...].

Kluczowy fragment twierdzenia mgr. inż. arch. T. P., szeroko przywołany w treści zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym "stan istniejący bezprawnie narzuca [...] obowiązek na właściciela lokalu nr [...] i naraża go na bezpośredni negatywny efekt mogących powstać awarii" jest w tych warunkach błędny. Nieuprawniony pozostaje również zarzut sprzeczności przebiegu spornej instalacji wodociągowej z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków. Akcentowany w § 16 ust. 2 cyt. rozporządzenia obowiązek zapewniania instalacjom i urządzeniom ochrony przed uszkodzeniem, wykonywania zabiegów konserwacyjnych i napraw przewidzianych instrukcją użytkowania, likwidowania przecieków z instalacji, w zakresie obciążającym użytkownika lokalu, niezwłocznie po ich pojawieniu się, jak i dokonywania napraw i wymian uszkodzonych lub zużytych elementów instalacji i wyposażenia lokalu w zakresie obciążającym użytkownika, dotyczy zasadniczo tylko tej części instalacji wodociągowej, która nie stanowi elementu nieruchomości wspólnej, co powoduje, że stan techniczny spornej instalacji zimnej wody, ciepłej wody i cyrkulacji ciepłej wody użytkowej nie obciąża użytkownika, niezależnie czy tym pojęciem obejmować współwłaścicieli lokalu nr [...], czy też właściciela lokalu nr [...].

Na tym ostatnim niewątpliwie spoczywa wyłącznie obowiązek wymieniony w § 16 ust. 2 pkt 5 cyt. rozporządzenia polegający na informowaniu właściciela budynku o wszelkich uszkodzeniach instalacji, których naprawa należy do jego obowiązków. Przez pryzmat tego wymagania ciążącego na właścicielu lokalu nr [...]z uwagi na przebieganie w pomieszczeniu łazienki stanowiącym przedmiot odrębnej własności instalacji będącej składnikiem współwłasności przymusowej nie było jednakże możliwe nakazywanie jej demontażu. Zauważenia wymaga, że z akt sprawy wynika, iż Wspólnota Mieszkaniowa wydała zgodę na przebudowę pionów wodnych przy wykonywaniu adaptacji strychu. Jest to zgodne z § 20 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków stwierdzającego, że wszelkie zmiany instalacji w lokalu dokonywane w czasie jego użytkowania wymagają pisemnej zgody właściciela budynku. W świetle przepisów u.w.l., z nieruchomości wspólnej właściciele lokali zobowiązani są korzystać w sposób nieutrudniający korzystania z niej przez innych współwłaścicieli, co odnosi się zarówno do zobowiązania ciążącego na właścicielu lokalu nr [...], jak i na współwłaścicielach lokalu nr [...]. W rozpoznawanej sprawie dotyczącej techniczno-budowlanych aspektów zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami nie było rolą organów nadzoru budowlanego rozważanie, czy uchwała w sprawie zgody na przebudowę instalacji wodociągowej jako części wspólnej nieruchomości była zgodna z prawem, albowiem zagadnienie to należy do wyłącznej kognicji sądu powszechnego (art. 25 u.w.l.).

Należy mieć jednocześnie na uwadze, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie upoważniał do stwierdzenia, iż sposób poprowadzenia instalacji wodociągowej w obrębie lokalu nr [...] należy uznawać za jednoznacznie sprzeczny z zasadami sztuki budowlanej, co w przypadku braku innych regulacji prawnych sprzeciwiających się wykonaniu tychże robót budowlanych w sposób ujawniony podczas oględzin, nakazywało organowi nadzoru budowlanego umorzyć wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe. Sąd za niesporne uznaje, że należyta staranność wymaga od właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego projektować, budować, a następnie utrzymywać obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi (instalacjami) w takim stanie, by był on zgodny z prawem. Źródłem tego obowiązku pozostaje przede wszystkim art. 5 ust. 1 i 2 p.b. stanowiący zasadę ogólną prawa budowlanego, który zgodność obiektu budowlanego z prawem odnosi do jego niesprzeczności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Wiedzą techniczną (sztuką budowlaną) jest zespół fachowych wiadomości opartych na osiągnięciach nauki i techniki, a także uzyskanych w toku działalności praktycznej (por. E. Radziszewski, Prawo budowlane. Przepisy i komentarz, Warszawa 2006, s. 26). Zasady te kształtują również wymagania, które powinny spełniać roboty budowlane polegające na wykonaniu instalacji wodociągowej, albowiem w tym przypadku nie tylko zastosowane materiały, ale także poprawność procesu wykonawczego, jak i poprawność projektowa tejże instalacji przekładają się na prawidłowość wykonania robót jako zgodnych lub nie z wiedzą techniczną zapewniającą bezpieczeństwo użytkowania instalacji, jak i właściwe zaopatrzenie w wodę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmuje, że faktami powszechnie znanymi objąć należy ustalenie, iż prowadzenie instalacji wodociągowych powinno spełniać ogólny warunek prowadzenia przewodów równolegle i prostopadle do ścian i stropów, z jak najmniejszą ilością załamań, po trasach możliwie najkrótszych, przy wewnętrznych ścianach budynku. Rozprowadzenie instalacji wodociągowej jest możliwe w pionowych szachtach i kanałach ściennych, w bruzdach ściennych, ale również natynkowo - po wierzchu ścian i przy stropach, a zatem tak, jak został zaprojektowany przebieg instalacji w obrębie lokalu nr [...]. Niesporne pozostaje, że lokalizacja pionów wodociągowych zależy od sposobu rozwiązania wyposażenia sanitarnego budynku. Zasadą powinno być, że przewody rozdzielcze doprowadzają wodę do pionu, którym woda transportowana jest na poszczególne kondygnacje. Połączenia do punktów czerpalnych jako miejsc zorganizowanego poboru wody od pionu wykonuje się w sposób zależny od rozmieszczenia punktów czerpalnych w lokalu, co powoduje, że w technicznie uzasadnionych przypadkach jest możliwe zrobienie przejścia instalacji przez przegrody budowlane w innym miejscu poprzez tzw. przeniesienie pionu przewodem odgałęzieniowym, jeżeli wynika to z konieczności szczególnego usytuowania punktów czerpalnych. Nie wydaje się, by to działanie właściciela instalacji (Wspólnoty Mieszkaniowej) mogło podlegać w kontrolowanym postępowaniu zakwestionowaniu z punktu widzenia jego sprzeczności z normami prawa budowlanego nawet tak ogólnymi jak zasady sztuki budowlanej, skoro w sprawie ustalono, że konkretne rozwiązania techniczne odnoszące się do sposobu prowadzenia wewnętrznej instalacji wodociągowej są z zasady dopuszczalne, jeżeli w wystarczający sposób uwzględniają techniczną sprawność instalacji, prawidłowe warunki jej utrzymania, jak i racjonalność jej użytkowania.

Trafnie strona skarżąca zarzuciła organowi nierozważenie w sposób wszechstronny całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, czego konsekwencją było niedokonanie właściwej analizy inwentaryzacji instalacji wodnokanalizacyjnej z grudnia 2003 r. (k. 130131) konfrontującej ją z inwentaryzacją instalacji w lokalu nr [...] z 6 czerwca 2014 r. (k. 40-42), jak też oparcie się na teoretycznym ujęciu przebiegu przyłącza wodnokanalizacyjnego wynikającym z przedłożonej oceny technicznej, które w świetle dowodów, którymi organ dysponował, pozostawało w kolizji z rzeczywistym stanem rzeczy. Budzić wątpliwości musi akceptacja przez [...]WINB stanowiska zawartego w uzupełnieniu opinii z [...] lutego 2019 r., jeżeli praktycznym potwierdzeniem wniosków wyprowadzonych przez mgr. inż. arch. T. P. odnośnie do normatywnego znaczenia przepisów rozdziału 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków była analiza przebiegu przyłącza kanalizacyjnego pomiędzy lokalami X i Y, która jakkolwiek oddawała sens rozróżnienia części wspólnej i indywidualnej własności, to była nieadekwatna do przebiegu instalacji wodociągowej w obrębie lokalu nr [...]. Te wątpliwości wzmaga operowanie w sprawie przez organ niepoprawnym pojęciem "przyłącza wodnokanalizacyjnego" w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy w żaden sposób nie uprawniał do nakazania "zdemontowania przyłącza wodnokanalizacyjnego należącego do lokalu nr [...]", skoro spornością objęty był wyłącznie przebieg instalacji wodociągowej (zimnej wody, ciepłej wody i cyrkulacji ciepłej wody użytkowej) pod stropem w obrębie lokalu nr [...] O ile rozstrzygnięcie zamieszczone w postanowieniu z [...] lutego 2015 r. nr [...], mając na uwadze potrzebę całościowej oceny poprawności wykonania instalacyjnych robót budowlanych przy adaptacji strychu, mogło swoim przedmiotem obejmować wykonanie "instalacji wodno-kanalizacyjnej", o tyle dalszy przebieg postępowania powinien zostać zawężony do instalacji wodociągowej, jeżeli w aktach sprawy brak jest dowodu, by pion kanalizacyjny obsługujący lokale nr [...] i [...] podlegał modyfikacjom wskutek wykonanych przez inwestora robót budowlanych, jak też, by podejścia będące odcinkami łączącymi przybory sanitarne lokalu nr [...] z tym pionem przebiegały przez lokal nr [...] W tym kontekście za teoretyczną dywagację autora opinii technicznej [...]WINB powinien uznać twierdzenie, że wykonanie nowego przyłącza dla lokalu nr [...] może wymuszać zastosowanie pompy do przetłaczania rozdrobnionych ścieków, które nie mogą być odprowadzone do kanalizacji przy wykorzystaniu naturalnego spadku.

Rekapitulacja powyższych uwag prowadzi do wniosku, że wydając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 p.b. [...]WINB dopuścił się naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania oraz prawa materialnego, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji PINB, którą obarczają tożsame wady. Niewykazanie w toku postępowania wyjaśniającego, by w stosunku do robót budowlanych dotyczących instalacji wodociągowej, wykonanych na podstawie udzielonego E. S. decyzją z [...]grudnia 2001 r. nr [...] pozwolenia na budowę, zaistniała przesłanka określona w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., czyni wszczęte postępowanie bezprzedmiotowy, co powinno prowadzić do jego umorzenia stosownie do art. 105 § 1 k.p.a.

Zamieszczony w skardze wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako decyzji wydanej bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), Sąd uznaje za nieuprawniony, uwzględniając konieczność rozróżnienia sytuacji braku w przepisach prawa powszechnie obowiązującego właściwej podstawy do dokonania rozstrzygnięcia konkretyzującego prawa lub obowiązki adresata decyzji oraz sytuacji istnienia takiej podstawy, niemniej łączącej się z niewykazaniem przez organ w toku postępowania wyjaśniającego, że ustalony stan faktyczny odpowiada zastosowanej normie prawnej. Ten ostatni przypadek odpowiada sytuacji, która wystąpiła w kontrolowanym postępowaniu, uwzględniając, że art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 51 ust. 7 p.b. mógłby stanowić podstawę nałożenia określonych obowiązków mających doprowadzić wykonane (zakończone) roboty budowlane do stanu zgodności z prawem, jeżeli ustalenia poczynione w postępowaniu pozwalałyby uznać, że wykonana instalacja sanitarna uchybia wymaganiom techniczno-budowlanym. Wnioski, które należało w sprawie wywieść na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, czynią zaskarżone rozstrzygnięcie tym samym niezasadnym, ale nie nieposiadającym właściwej podstawy prawnej w rozumieniu, jakie temu pojęciu przypisuje art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.