Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 102/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1, art. 87 par. 2, art. 184, art. 197 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S.A. w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 590/20 odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w sprawie ze skargi M. S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 31 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 590/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku M. S.A. w K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w sprawie ze skargi M. S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej jako P.p.s.a.), odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

Na wstępie Sąd przytoczył regulacje dotyczące przywrócenia terminu (art. 86 § 1 i art. 87 P.p.s.a.) a następnie wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku złożył pełnomocnik strony skarżącej – radca prawna. Na uzasadnienie tego wniosku podała, że uchybienie terminowi było wynikiem choroby pełnomocnika trwającej w okresie biegu terminu na dokonanie czynności w postępowaniu sądowym.

Sąd uznał, że powyższa okoliczność, w realiach sprawy, nie może przemawiać za przywróceniem uchybionego terminu. Sąd zauważył, że w aktach sprawy znajduje się upoważnienie (k. 44 akt sądowych) udzielone przez radcę prawną – aplikantowi radcowskiemu. Z treści tego upoważnienia wynika, że aplikant został umocowany do zastępowania pełnomocnika strony skarżącej "w sprawie toczącej się przed WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 590/20."

Zgodnie z art. 35[1] ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. 2020 r., poz. 75) aplikant radcowski może sporządzać i podpisywać pisma procesowe związane z występowaniem radcy prawnego przed sądami, organami ścigania i organami państwowymi, samorządowymi i innymi instytucjami - z wyraźnego upoważnienia radcy prawnego, z wyłączeniem apelacji, skargi kasacyjnej i skargi konstytucyjnej. Oceniając znajdujące się w aktach sprawy upoważnienie udzielone aplikantowi radcowskiemu Sąd wskazał, że wyraźny zakres umocowania aplikanta odpowiada zakresowi "pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnych spraw" określonemu w art. 36 pkt 2 P.p.s.a. Ten zaś zakres obejmuje, co do zasady, możliwość podejmowania przez pełnomocnika wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu sądowym. Obejmuje więc także m.in. możliwość złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

W powyższych okolicznościach Sąd przyjął, że w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 15 lipca 2020 r. skutecznie umocowanych do reprezentowania strony skarżącej (M. S.A.) w postępowaniu sądowym było dwóch pełnomocników tj. radca prawny oraz aplikant radcowski. W takim stanie rzeczy, przeszkoda do podejmowania czynności w postępowaniu sądowym występująca wyłącznie u jednego z tych pełnomocników – nie stanowi podstawy do przywrócenia uchybionego terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku. Skuteczny bowiem wniosek o sporządzenie uzasadnienia mógł zostać złożony w ustawowym terminie przez należycie umocowanego, drugiego pełnomocnika strony skarżącej (aplikanta radcowskiego).

Sąd podkreślił, że aplikant radcowski reprezentował M. S.A. na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku (k. 45). Był więc obeznany ze stanem tej sprawy.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło M. S.A. w K., reprezentowane przez radcę prawnego A. P., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 351 ust. 4 ustawy o radcach prawnych poprzez jego błędną wykładnię.

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wskazuje, że leżący u podstaw wniosku o przywrócenie terminu niedopełnienie czynności w terminie (brak wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku) nastąpiło bez jej winy bowiem wskutek nagłego pogorszenia się zdrowia nie była ona zdolna do podjęcia czynności prawnych, jednocześnie nie było innego, stosownie umocowanego pełnomocnika.

Pełnomocnik wskazuje, że Sąd nie zakwestionował braku zdolności pełnomocnika do wykonania ww. czynności. Okoliczności te zresztą były udokumentowane za pomocą stosownych zaświadczeń lekarskich potwierdzających niezdolność do pracy w przedmiotowym okresie.

Pełnomocnik podnosi, że Sąd odmówił przywrócenia terminu z uwagi na znajdujące się w aktach sprawy upoważnienie dla aplikanta radcowskiego. Upoważnienie to było upoważnieniem procesowym, uprawniającym jedynie do zastępowania w sprawie toczącej się przed WSA w Krakowie. Tymczasem Sąd błędnie przyjął, że w przypadku, gdy treść upoważnienia dla aplikanta radcowskiego zawiera sformułowanie "o zastępowaniu" radcy prawnego w danym postępowaniu, to zakres upoważnienia obejmuje również "sporządzanie i podpisywanie pism procesowych". Natomiast prawidłowa wykładnia wskazuje, że zakres sformułowania "zastępowanie" radcy prawnego przed sądami powszechnymi nie obejmuje sporządzania i podpisywania jakichkolwiek pism procesowych, gdyż do tej czynności konieczne jest wyraźne sformułowanie w treści upoważnienia dla aplikanta radcowskiego.

Pełnomocnik zauważa, że w udzielonym dnia 15 lipca 2020 r. upoważnieniu dla aplikanta radcowskiego brak jest zaś mowy o sporządzaniu i składaniu pism. Należy więc uznać, iż w tym zakresie upoważnienie nie zostało udzielone, a radca prawny A. P. nie miała prawidłowo umocowanego zastępcy, aby ten mógł dokonać czynności sporządzenia i złożenia stosownego pisma.

Uprawnienie do sporządzania i podpisywania pism procesowych jest bowiem samoistnie uregulowane w art. 351 ust. 4 u.r.pr., jako uprawnienie odrębne od uprawnienia przewidzianego w art. 351ust. 1 u.r.pr. Ustawodawca ustanowił regulację szczególną wobec ust. 1 i częściowo ograniczył zakres umocowania aplikanta radcowskiego w ten sposób, że podpisanie pism może nastąpić z wyraźnego upoważnienia radcy prawnego, a możliwość podpisania niektórych pism została w całości wyłączona. A zatem prawo aplikanta radcowskiego do sporządzenia i podpisania pisma procesowego nie jest samodzielne i może zostać zrealizowane tylko i wyłącznie z wyraźnego upoważnienia radcy prawnego.

Zgodnie z art. 351 ust. 4 u.r.pr, aplikant radcowski może m.in. sporządzać i podpisywać pisma procesowe związane z występowaniem radcy prawnego przed sądami – z wyraźnego upoważnienia radcy prawnego, z wyłączeniem apelacji, skargi kasacyjnej i skargi konstytucyjnej. Na podstawie udzielonego upoważnienia aplikant radcowski zastępuje radcę prawnego przed sądami w konkretnych sprawach, nie ma zaś umocowania do reprezentowania strony postępowania, która udzieliła radcy prawnemu pełnomocnictwa.

Pełnomocnik podkreśla, iż poprzez udzielenie upoważnienia aplikant nie uzyskuje statusu pełnomocnika procesowego, gdyż działa jedynie za pełnomocnika (w jego imieniu) i nigdy – jak substytut – nie wchodzi w jego miejsce. A zatem wszelkie regulacje dotyczące uprawnień wynikających z udzielonego upoważnienia dla aplikantów powinny podlegać interpretacjom w sposób ścisły. Na takim stanowisku stoi m.in. orzecznictwo sadów dyscyplinarnych samorządu radcowskiego. I tak w orzeczeniu Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt D 46/2015, które to powołuje się na odrębność instytucji pełnomocnictwa i upoważnienia, czego dowodem jest między innymi ust. 4 art. 351 u.r.pr., który zawiera podstawę do wykonywania szczególnych czynności, takich jak podpisywanie pism procesowych, stwierdzono:

"Za rozróżnieniem upoważnienia dla aplikanta od pełnomocnictwa przemawia fakt, że kodeks postępowania cywilnego nie wymienia aplikanta wśród osób posiadających zdolność do osobistego dokonywania czynności procesowych (tzw. zdolność postulacyjna). Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, radca prawny może udzielić dalszego pełnomocnictwa (substytucji) jedynie innemu radcy prawnemu, adwokatowi czy też prawnikowi zagranicznemu, ale nie aplikantowi. Podstawą do zastępowania radcy prawnego przez aplikanta jest przepis art. 351 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którym aplikant radcowski może zastępować radcę prawnego przed sądami rejonowymi, organami ścigania i organami administracji publicznej. Odrębność instytucji pełnomocnictwa od upoważnienia dla aplikanta potwierdza dodatkowo ust 4 powołanego wyżej artykułu, zawierający podstawę do wykonywania przez aplikanta szczególnych czynności polegających na sporządzaniu i podpisywaniu pism procesowych, który posługuje się pojęciem wyraźnego upoważnienia radcy prawnego, a nie pełnomocnictwa."

Pełnomocnik zauważa, że wskutek pojawiających się wątpliwości Komisja Etyki i Wykonywania Zawodu Krajowej Rady Radców Prawnych w 2018 r. wydała jednoznaczne stanowisko w tym zakresie. Na potwierdzenie dołączono do zażalenia stanowisko Komisji Etyki i Wykonywania Zawodu KRRP z dnia 6 lipca 2018 r.

Odnosząc się do ww. stanowiska pełnomocnik stwierdziła, że Komisja uznała, iż brzmienie art. 351 u.r.pr. jednoznacznie wskazuje, iż uprawnienie aplikanta radcowskiego do sporządzania i podpisywania pism związanych z występowaniem radcy prawnego przed sądami musi wynikać z wyraźnego upoważnienia, co oznacza, iż do dokonywania tych czynności, niewątpliwie mieszczących się w pojęciu zastępstwa procesowego, nie wystarczy ogólne upoważnienie udzielone aplikantowi przez radcę prawnego. Zastępstwo procesowe wykonywane przez radcę obejmuje niewątpliwie całokształt czynności procesowych, w tym także upoważnienie do sporządzania pism i wnoszenia wszelkich pism procesowych. Upoważnienie udzielone aplikantowi obejmuje natomiast tylko prawo do dokonywania przed sądem i innymi organami czynności innych niż sporządzanie i wnoszenie pism. Sporządzanie pism wymaga wyraźnego wskazania w treści upoważnienia.

Pełnomocnik uważa, że aplikant radcowski upoważniony do zastępowania radcy prawnego w niniejszej sprawie nie mógł skutecznie sporządzić i złożyć pisma, albowiem nie był do tego umocowany.

Taką wykładnię art. 351 ust.4 u.r.pr potwierdza również fakt dokonania nowelizacji art. 77 prawa o adwokaturze ustawą z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów, gdzie ustanowiono analogiczny zapis dotyczący aplikantów adwokackich:

"Aplikant adwokacki może sporządzać i podpisywać pisma procesowe związane z występowaniem adwokata przed sądami, organami ścigania i organami państwowymi, samorządowymi i innymi instytucjami – z wyraźnego upoważnienia adwokata, z wyłączeniem apelacji, skargi kasacyjnej i skargi konstytucyjnej."

Brak takiego zapisu powodował wątpliwości interpretacyjne w zakresie sporządzania pism przez aplikantów adwokackich. Tym samym należy uznać, że ustawodawca przyznając to dodatkowe uprawnienie aplikantom adwokackim potwierdził jego odrębność w zakresie czynności wykonywanych przez aplikanta w ramach upoważnienia.

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty pełnomocnik twierdzi, iż niedokonanie przez pełnomocnika czynności w terminie nie było przez niego w żaden sposób zawinione. Wystąpienie nagłego zachorowania uniemożliwiającego podjęcie czynności nie było bowiem do przewidzenia. Przy czym z uwagi na ból i konieczność podania silnych środków przeciwbólowych trudno było wymagać od pełnomocnika, aby wykonał czynności zmierzające do dotrzymania terminu.

Z uwagi na niemożność przewidzenia tej sytuacji trudno również uznać, aby przejawem braku staranności było niedokonanie upoważnienia dla aplikanta w zakresie sporządzania pism. Pełnomocnik nawet przy zachowaniu najwyższej staranności nie mógł bowiem przewidzieć, że zostanie, zarówno fizycznie jak i psychicznie, pozbawiony możliwości dokonania czynności samodzielnie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Przepis ten dowodzi, że pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy.

Należy zauważyć, że Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu nie wypowiedział się co do okoliczności związanych z nagłą chorobą pełnomocnika w terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, która jak wynika z przedstawionego zwolnienia lekarskiego miała miejsce od 21 lipca 2020 r. od 24 lipca 2020 r. Zaświadczenie lekarskie z 23 lipca 2020 r. przedstawione przez pełnomocnika wskazuje, że powodem rehabilitacji jest rwa kulszowa spowodowana ostrym zapaleniem. Z historii choroby pełnomocnika wynika ponadto, że cierpi na przewlekłe dolegliwości bólowe kręgosłupa I/S i prawego pośladka, które uległy zaostrzeniu na przestrzeni 1,5 roku a zlecona rehabilitacja nie przynosi poprawy. Sąd przyjął więc, że w istocie nastąpiło nagłe pogorszenie stanu zdrowia pełnomocnika, które uniemożliwiało mu podjęcie czynności procesowej w terminie w postaci złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Zatem domniemywać należy, że z uwagi na stan zdrowia pełnomocnika, Sąd przyjął, że wystąpił brak winy w uchybieniu terminowi.

Jednakże Sąd głównym argumentem w sprawie, który przesądził o odmowie przywrócenia terminu, uczynił okoliczność ustanowienia w sprawie zastępcy pełnomocnika w osobie aplikanta radcowskiego Ż. O.. Sąd uznał, że wyraźny zakres udzielonego temu aplikantowi umocowania wskazany w upoważnieniu tj. do zastępowania pełnomocnika strony skarżącej w sprawie toczącej się przed WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 590/20, odpowiada zakresowi pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnych spraw, określonemu w art. 36 pkt 2 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że skoro ten zakres obejmuje co do zasady możliwość podejmowania przez pełnomocnika wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu sądowym, to obejmuje także m.in. możliwość złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Tym samym sąd uznał, że w niniejszej sprawie do reprezentowania skarżącej umocowanych było dwóch pełnomocników tj. radca prawny i aplikant radcowski. Zatem przeszkoda do podejmowania czynności dotycząca jednego z pełnomocników nie stanowiła podstawy do przywrócenia uchybionego terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku bowiem wniosek ten mógł zostać złożony w terminie przez należycie umocowanego, drugiego pełnomocnika strony (aplikanta radcowskiego). Podkreślono, że aplikant był obeznany ze stanem sprawy reprezentując stronę na rozprawie, poprzedzającej wydanie wyroku.

Zdaniem NSA pełnomocnik skarżącej zasadnie wskazuje w zażaleniu, że art. 351 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r. , poz. 75) został wadliwie zinterpretowany przez Sąd I instancji. Z dołączonego do zażalenia stanowiska Komisji Etyki i Wykonywania Zawodu Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 6 lipca 2018 r., które odnosi się do problematyki upoważnienia dla aplikanta radcowskiego do zastępowania radcy prawnego w sprawie wynika, że upoważnienie do zastępowania udzielone aplikantowi przez radcę prawnego nie stanowi pełnomocnictwa substytucyjnego w postępowaniu sądowym lecz wskazuje, że aplikant jest wyłącznie pomocnikiem radcy prawnego działającym na ryzyko samego radcy prawnego. Uczynione przez ustawodawcę rozróżnienie na upoważnienie aplikanta radcowskiego do zastępstwa radcy prawnego w sprawie z art. 351 ust. 1 ustawy o radcach prawnych oraz upoważnienie aplikanta radcowskiego do sporządzania i podpisywania pism związanych z występowaniem radcy prawnego przed sądami w myśl art. 351 ust. 4 tej ustawy oznacza, że ustawodawca uznał, że do dokonywania tych ostatnich czynności przez aplikanta radcowskiego niewątpliwie mieszczących się w pojęciu zastępstwa procesowego nie wystarczy ogólne upoważnienie od radcy prawnego uprawniające do zastępstwa radcy prawnego, a musi ono wynikać z wyraźnego upoważnienia do sporządzania i podpisywania pism. Stwierdzono także, że nie ma tożsamości pojęciowej między zastępstwem procesowym wykonywanym przez radcę prawnego a zastępowaniem radcy prawnego przez aplikanta radcowskiego. Pierwsze obejmuje całokształt czynności procesowych, w tym do sporządzania i wnoszenia wszelkich pism procesowych, a drugie wyłącznie prawo do dokonywania przed sądem czynności innych niż sporządzanie i wnoszenie pism procesowych. Nie rozstrzygając czy art. 351 ust. 4 ustawy o radcach prawnych stanowi lex specialis w stosunku do art. 351 ust. 1 tej ustawy przyjęto, że sporządzanie i podpisywanie pism procesowych jest przejawem zastępowania radcy prawnego, jednakże wymagający odrębnego upoważnienia. Trudno bowiem przyjąć, że aplikant sporządzając i podpisując pismo ze skutkiem dla stron czyni to poza zakresem zastępowania radcy prawnego.

Wobec powyższego uznać należy, że sporządzanie i podpisywanie pism przez aplikanta radcowskiego w ramach zastępstwa prawnego radcy prawnego wymaga wyraźnego wskazania w treści upoważnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny analizując treść udzielonego aplikantowi radcowskiemu Ż. O. upoważnienia (k. 44 akt) do zastępowania radcy prawnego A. P. ustanowionego w niniejszej sprawie (pełn. k. 7 akt) toczącej się przed WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 590/20, nie dostrzegł jakiegokolwiek wyraźnego wskazania, że aplikant radcowski może sporządzać i podpisywać pisma w imieniu radcy prawnego w tej sprawie. Zatem udzielone upoważnienie nie spełnia wymogów art. 351 ust. 4 ustawy o radcach prawnych. W ocenie NSA Sąd I instancji wyszedł poza zakres umocowania tak sformułowanego upoważnienia. Sąd przyjął, że upoważnienie aplikanta do zastępowania radcy prawnego w indywidualnie określonej sprawie wyczerpuje dyspozycję art. 351 ust. 4 ustawy o radcach prawnych, a ponadto odpowiada zakresowi pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnych spraw z art. 36 pkt 2 P.p.s.a., który z kolei obejmuje podejmowanie wszystkich łączących się ze sprawą czynności przez pełnomocnika a w tym także możliwość złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Skoro w upoważnieniu mowa jest o zastępowaniu radcy prawnego a nie stwierdzono w wyraźny sposób, że obejmuje ono sporządzanie i podpisywanie pism, to zgodnie z art. 351 ust. 4 ustawy o radcach prawnych nie można było domniemywać zakresu tego umocowania w tym zakresie. Sąd mimo jasnej treści komentowanego przepisu i istniejącego tam zastrzeżenia przyjął, że samo wyraźne wskazanie zakresu umocowania jako "zastępowanie pełnomocnika strony skarżącej w sprawie" jest owym wyraźnym upoważnieniem do sporządzania i podpisywania pism. Taki wniosek był nieuprawniony.

W związku z powyższym uznać należy, że nie istniała podstawa do odmowy przywrócenia terminu z uwagi na istnienie umocowania dla dwóch pełnomocników w niniejszej sprawie do sporządzenia i podpisania pism procesowych. Znajdujące się w aktach sprawy upoważnienie aplikanta radcowskiego do zastępowania radcy prawnego w sprawie w myśl art. 351 ust. 4 ustawy o radcach prawnych w zw. z ust. 1 tego przepisu było niewystarczające.

Abstrahując jednak od kwestii właściwego umocowania aplikanta radcowskiego należy zauważyć, że pełnomocnik ustanowiony w sprawie zobligowany do dochowania należytej staranności w prowadzeniu powierzonych mu spraw w razie jego nagłej niedyspozycji zdrowotnej powinien skorzystać z prawa ustanowienia substytuta w niniejszej sprawie. W ocenie NSA, nawet w tak ograniczonym czasie dla dokonania uchybionej czynności (jeden dzień do końca upływu terminu) substytut nie powinien mieć problemów z sformułowaniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia, które zazwyczaj ogranicza się wyłącznie do wskazania właściwego wyroku, danych stron, danych sądu i żądania o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenia go pełnomocnikowi. Nie ma konieczności zajmowania jakiegokolwiek stanowiska merytorycznego, którego wymagałoby zapoznanie się z aktami sprawy.

Jeśli nawet ustanowienie substytuta byłoby niemożliwe zawsze pozostawała możliwość właściwego upoważnienia aplikanta radcowskiego poprzez wyraźne upoważnienie go do sporządzenia i podpisania pisma procesowego tj. wniosku o sporządzenie uzasadnienia w przedmiotowej sprawie. Z uwagi na formalny charakter czynności sporządzenie takiego pisma nie wymagało szczególnych kwalifikacji, które przekraczałyby możliwości percepcji aplikanta radcowskiego.

Można było także zlecić ustanowionemu już aplikantowi sporządzenie takiego wniosku licząc się z koniecznością późniejszego uzupełnienia braków jego formalnych poprzez wykazanie właściwego umocowania w tym zakresie poprzez przedłożenie właściwego upoważnienia. Przed ewentualnym odrzuceniem wniosku Sąd powinien wystosować wezwanie do aplikanta radcowskiego do jego uzupełnienia przez jego podpisanie przez należycie umocowanego przedstawiciela, w szczególności pełnomocnika procesowego w osobie ustanowionego radcy prawnego. Pozwoliłoby to wyjaśnić, czy wniosek został prawidłowo wniesiony, czy też powinien zostać odrzucony.

Ponadto istniała możliwość złożenia pisma procesowego do sądu drogą elektroniczną (art. 12b § 1 i 2 P.p.s.a.).

W związku z charakterem uchybionej czynności, niewymagającej nakładów pracy i szczególnego zaangażowania sił i środków, uznać należy, że przy dołożeniu starań właściwych dla prawidłowego reprezentowania interesów mocodawcy (jak wyżej wskazane), które nie stanowiły przeszkód nie do pokonania w realiach sprawy, pełnomocnik mógł dochować terminu do złożenia wniosku w terminie.

Wobec tego NSA stwierdza, że w okolicznościach sprawy pełnomocnik nie dołożył należytej staranności i nie wykazał, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi. Tym samym mimo wadliwego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sądu uznać należy, że wskazane tam rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Nie było zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia bowiem w istocie nie zostało wykazane, że pełnomocnik skarżącej Spółki nie ponosi winy za uchybienie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co zgodnie z art. 87 § 2 w zw. z art. 86 § 1 P.p.s.a. byłoby podstawą przywrócenia terminu. To czyniło wniosek niezasadnym i Sąd oddalając go na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. postąpił prawidłowo.

Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.