Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 616/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] (decyzja: [...]) w przedmiocie stypendium oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014r. Rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (dalej Rektor lub organ I lub II instancji), na podstawie art. 199 ust. 1 pkt 3, ust. 5 pkt 1 oraz art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm., zwanej dalej u.s.w.), oraz § 3 ust. 2 i 4, § 4 ust. 1, § 6 i § 7 ust. 1 i 2 Regulaminu stypendium dla najlepszych doktorantów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (załącznik do Zarządzenia nr 283/2010/2011 Rektora UAM w Poznaniu z dnia 28 września 2011 roku w sprawie ustalenia regulaminu przyznawania stypendium dla najlepszych doktorantów UAM w Poznaniu, zwanego dalej Regulaminem), § 60 ust. 1-3 Statutu UAM (załącznik do Uchwały Senatu UAM nr 59/2006 z dnia 19 czerwca 2006 r., z późn. zm.), § 1 Zarządzenia Rektora UAM nr 1/2012/2013 z dnia 3 września 2012 r. w sprawie zakresu obowiązków prorektorów w kadencji 2012-2016 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej kpa) - na podstawie złożonego wniosku, po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego - odmówił W. S. (dalej wnioskodawca, odwołujący lub skarżący) przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów.

W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 199 ust. 5 pkt 1 u.s.w. oraz § 4 ust. 1 Regulaminu, stypendium to może otrzymać na pierwszym roku doktorant studiów stacjonarnych lub niestacjonarnych, który osiągnął bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym. Na podstawie § 4 ust. 1 Regulaminu liczbę doktorantów uprawnionych do otrzymania stypendium określa Rektor w porozumieniu z uczelnianym organem Samorządu Doktorantów, co wyznacza minimalny wynik uzyskany w postępowaniu, pozwalający na przyznanie świadczenia. Na podstawie wniosku i zgromadzonych w sprawie dokumentów należy stwierdzić, że wynik uzyskany przez wnioskodawcę podczas postępowania rekrutacyjnego ([...], pkt.) jest gorszy od wymaganego minimum, które wynosi [...], pkt., zatem należało orzec jak w decyzji.

W wyniku rozpoznania wniosku W. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy Rektor decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015r., na podstawie powołanych w decyzji I instancji przepisów - utrzymał decyzję o odmowie przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów.

W uzasadnieniu, ustosunkowując się do zarzutów odwołania, Rektor podał, że decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. W. S. został przyjęty na I rok niestacjonarnych studiów doktoranckich Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w roku akademickim 2014/2015 w dziedzinie nauk prawnych, w zakresie prawa. Po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego Komisja Rekrutacyjna ustaliła, że uzyskał on łączną liczbę punktów - [...], co skutkowało zakwalifikowaniem do przyjęcia na I rok studiów doktoranckich. Nie odwołał się on od decyzji w sprawie przyjęcia na studia doktoranckie, przez co stała się ona ostateczna, a uzyskany podczas postępowania rekrutacyjnego wynik [...] pkt. jest gorszy od wymaganego minimum, które wynosi [...] pkt; co za tym idzie należało odmówić przyznania świadczenia.

Organ II instancji podał, że pismem z dnia [...] lutego 2015 roku (nadanym dnia [...] lutego 2015 roku) złożył on wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ponowne rozparzenie sprawy i orzeczenie co do istoty sprawy przez wydanie decyzji o przyznaniu stypendium dla najlepszych doktorantów, wskazując w uzasadnieniu, że w toku postępowania rekrutacyjnego zostały nieprawidłowo ocenione przedłożone publikacje, a biorąc pod uwagę fakt, że liczba przyznanych punktów nie stanowiła meritum w postępowaniu rekrutacyjnym, należy ponownie przeanalizować i poddać prawnej ocenie materiały zebrane w postępowaniu rekrutacyjnym dla potrzeb postępowania w sprawie przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów.

Organ zaznaczył, że na podstawie art. 207 ust. 1 u.s.w. do decyzji w sprawie stypendium dla najlepszych doktorantów stosuje się odpowiednio przepisy kpa. Zgodnie z § 7 ust. 1 i 2 Regulaminu stypendium przyznawane jest przez Rektora, na wniosek złożony za pośrednictwem Wydziałowej Komisji Ekonomicznej Doktorantów, na podstawie dokumentów przygotowanych przez Wydziałową Komisję Ekonomiczną Doktorantów i Uczelnianą Komisję Ekonomiczną Doktorantów. Stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 104 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.

Zgodnie z art. 199 ust. 5 u.s.w., w związku z § 4 ust. 1 Regulaminu stypendium dla najlepszych doktorantów może otrzymać na pierwszym roku doktorant studiów stacjonarnych lub niestacjonarnych, który osiągnął bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym, wyrażone wysoką lokatą w tym postępowaniu. Decyzja w sprawie stypendium dla najlepszych doktorantów ma charakter uznaniowy, co oznacza, że samo spełnienie warunków do jego otrzymania nie oznacza automatycznego jego przyznania. W przypadku tej decyzji bierze się pod uwagę nie tylko uzyskany wynik, lecz należy też odnieść się do sytuacji innych osób ubiegających się o przyznanie świadczenia. Stosownie do § 4 ust. 10 Regulaminu liczbę doktorantów uprawnionych do otrzymania stypendium określa Rektor w porozumieniu z uczelnianym organem Samorządu Doktorantów, ustalając minimalny wynik uzyskany w postępowaniu, który pozwala na przyznanie świadczenia. W roku akademickim 2014/2015 uprawnionych do otrzymywania stypendium było [...] doktorantów, a minimum, które uprawniało do otrzymania stypendium wynosiło [...] pkt.

Dalej organ podał, że należy wskazać, iż stosownie do art. 199 ust. 5 u.s.w., w przypadku ubiegania się o stypendium dla najlepszych doktorantów na pierwszym roku studiów pod uwagę bierze się wyniki postępowania rekrutacyjnego, ustalonego przez komisję rekrutacyjną i wyrażonego w decyzji o przyjęciu na studia doktoranckie. Znajduje to także potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie wskazuje się, że należy brać pod uwagę brzmienie decyzji komisji rekrutacyjnej obowiązującej w dacie wydania decyzji dotyczącej przyznania stypendium doktoranckiego. Z tych względów Organ I instancji słusznie oparł rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie na ustaleniach Komisji Rekrutacyjnej, wyrażonych w decyzji o przyjęciu na studia doktoranckie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. S. zarzucił zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 199 ust. 5 pkt 1 u.s.w. w zw. z § 4 ust. 1 Regulaminu stypendium dla najlepszych doktorantów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu poprzez niezastosowanie lub błędne zastosowanie a w konsekwencji przyjęcie, że nie spełnia on kryteriów do przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów, podczas gdy prawidłowo obliczona liczba punktów uzyskanych przeze niego w postępowaniu rekrutacyjnym umożliwiała przyznanie mu tego stypendium;

2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 136 w zw. z art. 12 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 kpa, oraz § 7 ust. 2, 3 lit. a, i 5 Regulaminu poprzez niezastosowanie lub błędne zastosowanie, podczas gdy obowiązkiem organu było wnikliwe przeprowadzenie postępowania, zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wydania prawidłowej decyzji, w tym również przeprowadzenie wnioskowanego w odwołaniu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, zwłaszcza przeprowadzenie dowodu z akt postępowania rekrutacyjnego w celu ustalenia prawidłowej liczby punktów.

Mając powyższe na uwadze, wniósł o uchylenie decyzji Rektora UAM z dnia 8 czerwca 2015 r. - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a., oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania .

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił, jak jego zdaniem winna być wyliczona punktacja w postępowaniu rekrutacyjnym co do jego osoby - co dało wynik [...] punktów. W świetle Załącznika do Uchwały Senatu UAM nr 129/2013/2014 z dnia 28 kwietnia 2014 r. - liczba punktów w postępowaniu rekrutacyjnym stanowiła jedynie przesłankę dla wydania decyzji administracyjnej o przyjęciu na studia doktoranckie. Nie jest to, według skarżącego, elementem decyzji o przyjęciu na studia doktoranckie. Tym elementem - rozstrzygnięciem - jest bowiem jedynie kwestia przyjęcia lub nieprzyjęcia na studia doktoranckie. Wyliczenie punktów to jedynie forma uproszczonego, zobiektywizowanego ujęcia stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydania decyzji. Ten zaś stan faktyczny ma w omawianym zakresie, tj. w zakresie zakwalifikowania poszczególnych publikacji do określonych kategorii - charakter wyłącznie obiektywny. Oznacza to, że przedłożenie danych publikacji przekłada się bezpośrednio na określoną liczbę punktów. Ustalenie liczby punktów nie stanowi przedmiotu rozstrzygnięcia, a jest wyłącznie przesłanką warunkującą podjęcie prawidłowej decyzji w sprawie. Biorąc pod uwagę uznaniowy charakter decyzji o przyznaniu stypendium, przyznanie go osobom, które osiągnęły ponad [...] punkty, przy jednoczesnej odmowie przyznania go skarżącemu przy osiągnięciu przez niego [...] punktów nosi cechy niedopuszczalnej dowolności. Organ zatem miał możność zapoznania się z aktami i stwierdzenia faktu błędnego wyliczenia punktów w postępowaniu rekrutacyjnym. Skarżący podniósł także, że Rektor, wbrew jego wnioskowi nie przeprowadził postępowania w myśl art. 136 kpa, tj. przeprowadzenia dowodu z akt postępowania rekrutacyjnego. Niezasadna jest też argumentacja organu, że skarżący winien był zaskarżyć decyzję o przyjęciu go na studia doktoranckie, skoro decyzja ta była dla niego korzystna. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające doprowadziłoby do wniosku, że zachodzą przesłanki przyznania mu stypendium dla najlepszych doktorantów.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i podkreślając, że w orzecznictwie jednoznacznie wskazuje się, iż należy, przy wydawaniu decyzji co do stypendium dla najlepszych doktorantów, brać pod uwagę decyzję komisji rekrutacyjnej. Tak więc zaskarżona decyzja, słusznie oparta była na takiej decyzji, która stała się ostateczna. Organ podniósł także, że stosownie do art. 196 ust. 4 p.s.w. od decyzji komisji rekrutacyjnej służy w terminie 14 dni od jej doręczenia odwołanie, a jego podstawą może być m.in. naruszenie warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie. Organ zaznaczył także, że dodatkowe postępowanie uzupełniające może dotyczyć wyłącznie faktów sprawy rozstrzyganej zaskarżoną decyzją przez organ I instancji. Dodatkowe postępowanie nie może zatem dotyczyć dowodów występujących w innej odrębnej sprawie załatwionej uprzednio decyzją administracyjną, która stałą się ostateczna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

W myśl przepisu art. 3 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej ppsa) sądy administracyjne orzekają także (poza zakresem spraw określonych z § 2) w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z późn. zm.) kryterium sądowej kontroli stanowi zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ustawa z dnia 27 lipca 2005r Prawo o szkolnictwie wyższym – kontroli pod względem zgodności z prawem poddała decyzję organów uczelni m. in. w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także osób ubiegających się o uzyskanie statusu studenta lub doktoranta. Zgodnie bowiem z art. 207 ust 1 w/w ustawy do decyzji podjętych w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich, samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego, oraz przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego.

Sprawując kontrolę pod względem zgodności z prawem sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawo i obowiązek stron oraz czy została wydana w prawidłowo prowadzonym postępowaniu administracyjny. Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa materialnego i procesowego jeśli mogły mieć wpływ na wynik kontrolowanego postępowania, gdyż w myśl art. 134 § 1 ppsa rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia Rektora UAM w Poznaniu w przedmiocie stypendium dla najlepszych doktorantów stanowi przepis art. 199, ustawy o szkolnictwie wyższym, z którego treści wynika, że stypendium dla najlepszych doktorantów może być przyznane na pierwszym roku studiów doktoranckich - doktorantowi, który osiągnął bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym (art. 199 ust. 5 pkt 1). Warunki i tryb przyznawania stypendiów doktoranckich określa rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011r w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich ( Dz. U. Nr 225 poz 1351). W myśl § 14 tego rozporządzenia stypendium doktoranckie przyznaje rektor uczelni lub dyrektor jednostki naukowej.

Szczegółowe regulacje zawiera Regulamin stypendium dla najlepszych doktorantów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu stanowiący załącznik do Zarządzenia nr 283/2010/2011 Rektora UAM w Poznaniu z dnia 28 września 2011r. Zgodnie z § 4 regulaminu warunkiem przyznania stypendium na pierwszym roku studiów jest osiągnięcie bardzo dobrych wyników w postępowaniu rekrutacyjnym, wyrażonych wysoką lokatą uzyskaną w tym postępowaniu.

Wskazana we wniosku skarżącego o przyznanie stypendium z dnia [...] czerwca 2014r. liczba uzyskanych punktów w postępowaniu rekrutacyjnym wynosi [...] punkty. Osiągnięcie takiej liczby punktów zawiera decyzja z dnia [...] lipca 2013r. o przyjęciu skarżącego na I rok niestacjonarnych studiów doktoranckich Wydziału Prawa i Administracji UAM w Poznaniu w roku akademickim 2014/2015. Wprawdzie punkty te wskazane są w uzasadnieniu decyzji ale, co wynika z orzecznictwa - uzasadnienie decyzji ma moc wiążącą i również od uzasadnienia decyzji możliwe jest złożenie odwołania - także mimo pozytywnego dla danego podmiotu rozstrzygnięcia. Decyzja ta jest ostateczna i stanowiła, zgodnie z przywołanymi przepisami podstawę rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie stypendium.

W tej sytuacji Sąd uznał, że organ nie dopuścił się naruszenia powołanych wyżej przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym i przepisów wykonawczych a powołane w skardze przez skarżącego zarzuty - zarówno co do przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania są nieuzasadnione.

Biorąc powyższe pod uwagę należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ppsa.