Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 299/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2018 (XII) oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2017 r. do Prezydenta Miasta B. wpłynęła informacja o nieruchomościach złożona przez A. A. Informacja dotyczyła roku 2016 i dołączono do niej kopię prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B., sygn. [...], przysądzającego należący wcześniej do S. S. udział 1/2 w prawie własności nieruchomości przy ul. Z. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 15 kwietnia 2016 r.

W dniu 6 grudnia 2018 r. organ podatkowy otrzymał kopie aktu notarialnego umowy darowizny, w której jeden ze współwłaścicieli – E. K. - darował H. S. udział 1/10 w prawie własności nieruchomości (nowy współwłaściciel złożył 11 grudnia 2018 r. informacje o nieruchomościach).

Postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za grudzień 2018 r.

Decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...], organ ustalił podatek w kwocie 23 zł.

Od powyższej decyzji E. K. i H. S. złożyły odwołanie, w którym wniosły o "wstrzymanie decyzji kierowanych do A. A.". Odwołujące się wskazały, że A. A. wszedł w posiadanie udziału we własności nieruchomości w drodze oszustwa oraz, że nie spełnił warunków licytacji, powodując "nieważność" ww. postanowienia SR w B.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy zaznaczył, że stronami niniejszego postępowania są osoby będące współwłaścicielami nieruchomości położonej przy ul. Z. w grudniu 2018 r., tj.: E. K., A. A. i H. S. W sprawie poza sporem pozostaje przedmiot opodatkowania i podstawa opodatkowania.

SKO wskazało, że odwołujące się negują zasadność obciążenia podatkiem jednego ze współwłaścicieli – A. A. Swój zarzut opierają na tym, że w kwietniu 2016 r. nie doszło do zmiany kręgu właścicieli nieruchomości, ponieważ A. A. rzekomo nabył udział 1/2 w wyniku przestępstwa i nie spełnił warunków licytacji. Taki zarzut - dopóki nie zostanie potwierdzony w odpowiednim postępowaniu karnym lub cywilnym - nie może być podstawą uchylenia kwestionowanej decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na skutek przysądzenia 1/2 udziału we współwłasności nieruchomości przy ul. Z. na rzecz A. A. z końcem kwietnia 2016 r. wygasł obowiązek podatkowy u dotychczasowego współwłaściciela (S. S.). Nowym współwłaścicielem od 15 kwietnia 2016 r. stał się A. A. W niniejszej sprawie uprawomocnienie się postanowienia o przysądzeniu (i związane z tym nabycie udziału we własności nieruchomości) jest okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku u A. A. Jako że przez cały rok 2018 A. A. był współwłaścicielem nieruchomości przy ul. Z., decyzję wymierzającą podatek należało skierować do niego oraz do pozostałych współwłaścicieli – E. K. i H. S. W listopadzie 2018 r. nastąpiła bowiem kolejna zmiana kręgu współwłaścicieli opodatkowanej nieruchomości - trzecim współwłaścicielem stała się H. S. Obowiązek podatkowy powstał u tej osoby dopiero z dniem 1 grudnia 2018 r., dlatego decyzję wymierzającą podatek E. K., A. A. i H. S. należało ograniczyć do okresu grudnia 2018 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na powyższą decyzję wniosły H. S. i E. K. Wnosząc o jej uchylenie, podniosły, że:

- H. S. płaci podatek od przedmiotowej nieruchomości od 17 lat (jest tam też zameldowana na stałe), w związku z czym jest posiadaczem samoistnym nieruchomości i powinna być traktowana jako strona postępowania podatkowego;

- w dniu 23 maja 2018 r. rzekomo nastąpiło "prawomocne" wykreślenie S. S. z księgi wieczystej, a w dniu 14 czerwca 2017 r. - "prawomocne" wpisanie A. A. - dat tych w ogóle nie wzięto pod uwagę przy wydaniu kwestionowanej decyzji i nie wyjaśniono ich wpływu na postanowienia o przysądzeniu;

- A. A. nie był i nie jest współwłaścicielem opodatkowanej nieruchomości (a już na pewno nie jest podatnikiem podatku obciążającego te nieruchomość), ponieważ: fizycznie nie przejął nieruchomości, nie przebywa na terenie tej nieruchomości i nie jest tam zameldowany, nie złożył w ustawowym terminie informacji o nieruchomościach, należne podatki były systematycznie opłacane, w związku z czym nie ma podstaw, aby ponownie obciążać nimi ("z mocą wsteczną") A. A.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Pismem z 20 lipca 2019 r. H. S. odniosła się do stanowiska SKO w B.

Pismem z 9 września 2019 r. E. K. wniosła o uznanie skargi w całości.

Postanowieniem z 16 października 2019 r. WSA w Białymstoku odrzucił skargę E. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jako oczywiście nieuzasadniona podlega oddaleniu.

Na wstępie zaznaczyć należy, że sprawa dotyczy ustalenia zobowiązania podatkowego w wąskim okresie jednego miesiąca, tj. grudnia 2018 r. Zarówno więc sąd, jak i organy podatkowe, rozpatrując przedmiotową sprawę, skupiły się wyłącznie na zbadaniu okoliczności zaistniałych i mających znaczenie dla ww. przedziału czasowego.

Z okoliczności stanu faktycznego sprawy wynika, że Sąd Rejonowy w B. postanowieniem [...] przysądził A. A. udział ½ w prawie własności nieruchomości położonej przy ul. Z. Powołane orzeczenie jest prawomocne od 15 kwietnia 2016 r.

W kontekście powyższego sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 999 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 poz. 1360 ze zm., dalej jako: "k.p.c."), prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Zgodnie zaś z art. 999 § 2 k.p.c., od chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy należą do niego pożytki z nieruchomości. Powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności ponosi nabywca. Świadczenia publicznoprawne niepowtarzające się nabywca ponosi tylko wtedy, gdy ich płatność przypada w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności lub po tym dniu.

W doktrynie na tle przytoczonych przepisów wskazuje się, że prawomocne postanowienie sądu o przysądzeniu własności wywołuje wiele skutków materialnoprawnych. Przede wszystkim przenosi własność nieruchomości na nabywcę, a ponadto powoduje: przejście na nabywcę pożytków naturalnych i cywilnych z nieruchomości, przejście na nabywcę obowiązku ponoszenia powtarzających się danin publicznych przypadających z nieruchomości, świadczenia publicznoprawne niepowtarzające się nabywca ponosi tylko wtedy, gdy ich płatność przypada w dniu uprawomocnienia się tego postanowienia lub po tym dniu (zob.: T. Ereciński i H. Pietrzkowski, Art. 999 [w:[ Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom V. Postępowanie egzekucyjne, wyd. V., Wolters Kluwer 2016).

Podkreślić należy, że ww. prawomocne postanowienie SR w B. stanowiło podstawę wpisów w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej (zob. kserokopie znajdujące się w aktach administracyjnych). W opozycji do stanowiska prezentowanego przez skarżącą, skład orzekający podkreśla, że wpisy w księdze wieczystej są prawomocne i mają charakter deklaratoryjny – potwierdzają bowiem to, że A. A. stał się właściciel udziału w prawie własności nieruchomości. To jednak nie data wpisu przesądza o dacie nabycia własności, lecz data uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu. Skoro uprawomocniło się ono 15 kwietnia 2016 r., to A. A. z tą właśnie datą stał się współwłaścicielem spornej nieruchomości.

Bez znaczenia dla powyższego pozostają podnoszone przez skarżącą okoliczności faktyczne, dotyczące stosunku A. A. do spornej nieruchomości (m.in. nieterminowe złożenie deklaracji, brak zameldowania i nieprzebywanie na jej terenie, nieopłacanie podatków w latach wcześniejszych, etc.). Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej jako: "u.p.o.l.") podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości. Z kolei z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204 ze zm.) wynika, że księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, przy czym stosownie do art. 3 ust. 1 tej ustawy domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Według księgi wieczystej A. A. jest współwłaścicielem spornej nieruchomości, i stan ten jest przesądzający dla uznania go za podatnika podatku od nieruchomości.

Skarżąca wskazywała szereg okoliczności mających potwierdzić jej stanowisko, że jest ona samoistnym posiadaczem nieruchomości, m.in. że od 17 lat faktycznie korzysta ze spornej nieruchomości i nią włada, opłaca podatek gruntowy. Skład orzekający popiera w tym względzie stanowisko wyrażone przez organ i wskazuje, że powoływane przez skarżącą argumenty nie mają wpływu na jej status w sprawie.

W związku z powyższym, należy wskazać za organem, że skarżąca nie figuruje w akcie notarialnym umowy sprzedaży jako nabywca spornej nieruchomości. Skarżąca nie figuruje też na złożonej informacji o nieruchomościach jako podatnik – samoistny posiadacz, nie składała ona również takiej deklaracji samodzielnie, nie były do niej kierowane decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe ze okres przed grudniem 2018 r. Skarżąca uznała się bowiem za podatnika dopiero po nabyciu udziału 1/10 w prawie własności spornej nieruchomości w drodze darowizny z 30 listopada 2018 r. Dopiero po tym zdarzeniu (11 grudnia 2018 r.) złożyła ona informację o nieruchomościach. Wbrew jej twierdzeniom, rozpoczęła ona opłacanie podatku od przedmiotowej nieruchomości dopiero od listopada 2016 r. (IV rata za 2016 r., III i IV za 2017 r., I-IV rata za 2018 r., I i II rata za 2019 r.). Do grudnia 2018 r. skarżąca nie poczyniła więc żadnych kroków formalnych przed organem podatkowym, zmierzających do uznania jej za samoistnego posiadacza nieruchomości. Skarżąca podniosła bowiem okoliczność rzekomego pozostawania posiadaczem samoistnym dopiero na etapie postępowania sądowadministracyjnego, nadal jednak nie przedstawiając dowodów, które potwierdziłyby jej twierdzenie. Niezależnie od powyższego skład orzekający raz jeszcze podkreśla, że okres badany w sprawie ograniczał się jedynie do grudnia 2018 r., toteż gro argumentów podnoszonych przez stronę, a dotyczących innych okresów, nie miało znaczenia dla niniejszej sprawy.

Podsumowując, sąd nie znalazł uzasadnienia dla zarzutów podniesionych w skardze. Jednocześnie skład orzekający nie znalazł innych uchybień organów podatkowych, które mogłyby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i pozwalający na ustalenie stanu faktycznego. Zaskarżona decyzja spełnia wymogi formalne, uzasadnienie jest jasne, logiczne i niebudzące wątpliwości.

Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).