Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2283/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi R. K., Ł. B., P. S., R.W., S. S., S.W., T. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku R. K., T. P., Ł. B., S. S., K. C., P. S., S. W., R. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2016 r. umarzającą postępowanie wszczęte na wniosek ww. osób o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] S.A. w [...] pozwolenia na rozbudowę bocznicy kolejowej [...] z infrastrukturą kolejową przy stacji PKP [...] na działkach nr ew. [...] obręb [...], stanowiących obszar kolejowy i na działkach nr ew. [...]i [...] obręb [...][...], stanowiących teren kolejowy zamknięty.

Organ wskazał, że zgodnie z linią orzecznictwa prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest możliwe tylko przy spełnieniu przesłanek przedmiotowych i podmiotowych. Prowadzenie postępowania na wniosek osoby nie będącej stroną jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych.

Następnie organ przytoczył art. 28 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 Prawo budowlane i wyjaśniając pojęcie strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę w kontekście obszaru oddziaływania obiektu zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 cyt. ustawy, podkreślił, że obszar ten musi być wyznaczony w oparciu o przepisy prawa.

Dalej wskazał, że R.K., T. P., Ł. B., S. S., P.S., S.W. i R. W. nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Z uwagi na to, że postępowanie nieważnościowe jest nowym postępowaniem, obowiązkiem organu było na nowo ustalenie kręgu stron.

Organ zaznaczył, że wnioskodawcy interes prawny wywodzą z faktu bycia:

- R. K. - współwłaścicielem lokalu nr [...] stanowiącego odrębną nieruchomość w budynku przy ul. [...] (dz. nr ew. [...]- KW nr [...]),

- Ł. B. współwłaścicielem lokalu nr [...] stanowiącego odrębną nieruchomość, w budynku przy ul. [...] (dz. nr ew. [...]KW nr [...]),

- R. W.i - współwłaścicielem działki nr ew. [...], KW nr [...] i działki nr ew. [...], KW nr [...],

- S. S. właścicielem działki nr ew. [...]KW nr [...],

- T. P. - właścicielem działki nr ew. [...] KW nr [...].

Natomiast P. S. i S. W. nie wykazali interesu prawnego. Z KW nr [...] nie wynika, aby P. S. był uprawniony do którejkolwiek ze wskazanych w niej nieruchomości.

Organ zaznaczył, że rozbudowa polega na:

- dobudowie dwu torów (normalnego i szerokiego) z południa na północ,

- powiększeniu południowej grupy torów o jeden tor normalny oraz wydłużeniu całej grupy w kierunku wschodnim o ca 320 m,

- odwodnieniu terenu pod rozbudowę torów z uporządkowaniem kanalizacji na terenie bazy przeładunkowej.

Następnie wyjaśnił, iż zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1297), bocznicą kolejową jest droga kolejowa połączona z linią kolejową, służąca do wykonywania załadunku i wyładunku wagonów lub wykonywania czynności utrzymaniowych pojazdów kolejowych lub postoju pojazdów kolejowych oraz przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej; w skład bocznicy kolejowej wchodzą również urządzenia sterowania ruchem kolejowym oraz inne urządzenia związane z bezpieczeństwem ruchu kolejowego, które są na niej usytuowane.

Najbliżej inwestycji położone są działki nr ew. [...]i [...] ok. 85 m i oddzielone ul. [...].

Organ wskazał, że wnioskodawcy nie są żadnym z podmiotów określonych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z czym nie mają przymiotu strony.

Zdaniem organu, rozbudowa bocznicy nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości wnioskodawców. Brak jest przepisów prawa materialnego, które w związku z ww. inwestycją wprowadzałyby ograniczenia w zagospodarowaniu ww. nieruchomości i nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Podstawą interesu prawnego nie mogą być również immisje pośrednie (hałas).

Dalej organ wyjaśnił pojęcie obszaru oddziaływania inwestycji i podkreślił, że skutki funkcjonowania obiektu takie jak: kurz, hałas, wzmożony ruch samochodowy, zniszczenie nawierzchni drogi publicznej, nie decydują o statusie strony właścicieli działek na nie narażonych. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu, są stronami postępowania o pozwolenie na budowę dla tego obiektu (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 338/10).

Według organu z akt nie wynika, aby na działkach skarżących był przekroczony dopuszczalny poziom hałasu i emisji pyłów. Z opinii biegłej dr hab. inż. J. B. z dnia [...] listopada 2010 r., sporządzonej dla Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny, sygn. akt [...], w sprawie z powództwa T. P.(właściciela działki nr [...], usytuowanej najbliżej inwestycji) p-ko "[...]" S.A., m.in. na okoliczność czy hałas i emisja pyłów nie przekraczają dopuszczalnych norm w tym zakresie wynikającego z prawa wewnętrznego i z prawa wspólnotowego wynika, iż "głównym źródłem hałasu jest praca mobilnego sortownika węgla EXTEC". Ponadto "źródła zanieczyszczeń: kotłownie wyposażoną w kotły gazowe (źródło zorganizowane), przeładunek i rozlewnię gazu płynnego (źródła niezorganizowane) tj. ubytek gazu, wyciek, pylenie z rozładunku i sortowania, emisję pyłu w wyniku przeładunku węgla na frakcje, tworzenia i usuwania pryzm węgla oraz ruchu pojazdów na placu i drogach dojazdowych (źródła zorganizowane)".

Inwestycja polega jedynie na rozbudowie bocznicy kolejowej, natomiast z ww. opinii biegłego wynika, że głównym źródłem hałasu jest praca mobilnego sortownika węgla EXTEC, który nie jest objęty inwestycją. Również źródłem emisji pyłów są obiekty nie wchodzące w skład tego zamierzenia.

Organ wskazał również na ekspertyzę A. D. wykonaną na zlecenie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] marca 2015 r. w zakresie oceny wpływu na środowisko [...] S.A. W opinii jednoznacznie stwierdzono, że negatywne oddziaływanie na zabudowę mieszkaniową znacząco ograniczono, wdrożono szereg rozwiązań technicznych, ograniczających negatywne oddziaływanie. Ponadto we wnioskach końcowych podniesiono, że otrzymana wielkość immisji opadu pyłu nie wskaże jednoznacznie jednego "winowajcy", bowiem pył (zawierający także sadzę) może pochodzić również ze spalania węgla w sąsiednich kotłowniach węglowych firm usługowo - handlowych bądź w kotłach węglowych mieszkańców.

Wobec powyższego, uciążliwości wynikające z rodzaju działalności wykonywanej na bocznicy (baza przeładunkowa) nie pozwalają przyjąć, że działki skarżących znajdują się w obszarze oddziaływania ww. inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Źródłem oddziaływania w postaci emisji hałasu, pyłu nie jest rozbudowa bocznicy, lecz forma i sposób w jaki jest ona użytkowana oraz wykorzystywana, a w szczególności praca urządzeń do rozładunku i przeładunku. Są to okoliczności faktyczne wynikające wyłącznie ze sposobu użytkowania bocznicy kolejowej.

Organ wyjaśnił, że z przepisów prawa cywilnego dotyczących ochrony prawa własności można wywodzić przymiot strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, tylko wówczas, gdy jest ono ograniczone w zagospodarowaniu. Samo powoływanie się na przepisy prawa cywilnego nie jest wystarczające dla wykazania interesu prawnego. Dochodzenie roszczeń na podstawie art. 144 k.c. może nastąpić jedynie przed sądem powszechnym.

Za chybiony organ uznał zarzut naruszenia art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 10 ust. 1 i 6 uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w granicach administracyjnych i części obszaru gminy [...], poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy nakazuje ona w przypadku terenów przesyłów i składów opracować raport oddziaływania na środowisko w przypadku wystąpienia uciążliwego oddziaływania na tereny sąsiednie, które mają charakter mieszkalny i graniczą z zakładem [...]. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r., RDOŚ stwierdził, iż "planowane zamierzenie inwestycyjne nie jest przedsięwzięciem wymienionym w rozporządzeniu RM z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Dodatkowo mając na uwadze żądania wnioskodawców m.in. "przeprowadzenia oględzin nieruchomości, na której rozbudowano bocznicę kolejową z udziałem stron, organu i budownictwa lądowego i stacji kolejowych (...)", "przeprowadzenie rozprawy administracyjnej (...)" oraz innych dowodów, organ wyjaśnił, że przeprowadzenie dowodów nie jest niezbędne dla oceny legitymacji procesowej skarżących. W szczególności ocena ta, dokonywana w oparciu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego polega na ustaleniu obszaru oddziaływania obiektu w jego projektowym, a nie zrealizowanym kształcie.

Organ stwierdził, że art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego ze względu na swój ogólny charakter nie może stanowić samodzielnej podstawy do wszczęcia postępowania w trybie nieważnościowym.

Dalej powołując się na orzecznictwo podał, że to na podmiocie żądającym podjęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Nawet w przypadku nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem, na którym planowana jest inwestycja, właściciel działki ma obowiązek wykazania istnienia własnego, obiektywnie uzasadnionego interesu prawnego.

Powyższe ustalenia obligowały zatem organ do umorzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem podmiotów nieuprawnionych.

Skargę na ww. decyzję złożyli R. K., T. P., Ł. B., P.S., S.S., S. W. oraz R.W. zarzucając naruszenie przepisów::

1. prawa materialnego, a w szczególności:

a. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawo budowlanego poprzez jego błędną wykładnię polegająca na uznaniu, iż wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego, z uwagi na brak przepisów prawa materialnego jakie w związku z inwestycją wprowadzałyby ograniczenia w zagospodarowaniu ich działek, podczas gdy rozbudowa bocznicy kolejowej z infrastrukturą w znaczący sposób ogranicza ich prawo własności nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością inwestora oraz godzi w ich uprawnienia do ich mieszkalnego zagospodarowania, co jednoznacznie stanowi, iż istnieją normy prawa materialnego, które ograniczają wnioskodawcom swobodne korzystanie z przedmiotu własności,

b. art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 10 ust. 1 i 6 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w[...]z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w graniach administracyjnych i części obszaru gminy [...] będącego aktem prawa miejscowego poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy uchwała nakazuje w przypadku terenów przemysłu i składów opracować raport oddziaływania na środowisko w przypadku wystąpienia uciążliwego oddziaływania na tereny sąsiednie, które mają charakter mieszkalny i graniczą z zakładem [...], który został zaliczony do zakładów o dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej, co uzasadnia nie tylko interes prawny skarżących, ale i konieczność unieważnienia decyzji o pozwoleniu na budowę,

c. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 140, 143 i 144 Kc poprzez brak ustalenia, jak przedsięwzięcie wpłynęło do społeczno - gospodarcze przeznaczenie nieruchomości sąsiednich wobec faktu, że oddziaływanie zakładu rozciąga się na nieruchomości inwestora, co oznacza potencjalne ograniczenie swobody ich właścicieli, stanowi uciążliwość oraz narusza ich uzasadnione interesy jako właścicieli nieruchomości mieszkalnych,

d. art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1594 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, polegające na uznaniu, że inwestycja objęta postępowaniem nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu działek wnioskodawców z uwagi na fakt, iż działki znajdują się w odległości ustawowo określonej (10 m w przypadku budowli i budynków usytuowanych w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego oraz 20 m od osi skrajnego toru ), podczas gdy art. 53 ust. 3 stanowi, że odległości, o których mowa w ust. 2, dla budynków mieszkalnych powinny być zwiększone, w zależności od przeznaczenia budynku, w celu zachowania norm dopuszczalnego hałasu w środowisku,

e. § 3 ust. 1 pkt 58 w zw. z ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. z art. 71 § 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku, jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozbudowa bocznicy nie jest takim przedsięwzięciem bowiem żaden z projektowanych torów nie ma powyżej 1 km długości, podczas gdy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1 rozporządzenia, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie zakładu osiągną progi określone w ust. 1 zawsze bowiem należy uwzględnić wzajemne powiązania pomiędzy istniejącymi obiektami, mającymi wpływ na środowisko, a obiektami które powstaną w wyniku realizacji przedsięwzięcia;

2. postępowania, mogących mieć wpływ na wynik postępowania tj.:

a. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak ustaleń czy rozbudowa przekracza długość użyteczną powyżej 1 km, co w myśl cyt. rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. jest zaliczane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co skutkować powinno przeprowadzeniem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko,

b. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 Kpa poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i zaniechanie dokonania własnych ustaleń i oparcie rozstrzygnięcia jedynie o dokumenty inwestora i poprzez brak dokonania własnej oceny i sprawdzenia, jaki faktycznie wpływ na działki wnioskodawców ma przedsięwzięcie i pominięcie okoliczności podnoszonych przez wnioskodawców, a mogących mieć znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym nierozważenie, że inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, sposób użytkowania nieruchomości mieszkalnych przez wnioskodawców oraz niepowołanie dowodu z opinii biegłego,

c. art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji z uwagi na zbyt ogólnikowe stwierdzenia, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i kontrolę zaskarżonego orzeczenia, co skutkować powinno uznaniem, że nie dokonano wyjaśnienia stanu faktycznego,

d. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na pominięcie zgłaszanych zagrożeń bezpieczeństwa, co w konsekwencji doprowadziło do załatwienia sprawy bez poszanowania słusznego interesu obywatela i oparciu rozstrzygnięcia na oświadczeniu li tylko inwestora i skutkowało naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a.,

e. art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, niepowołanie biegłego oraz zaniechanie własnych ustaleń tj., czy rozbudowa negatywnie oddziałuje na nieruchomości sąsiednie, skoro zgodnie z art. 5 Prawa budowlanego obiekt budowlany należy projektować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, obowiązującymi normami oraz zasadami wiedzy technicznej w sposób zapewniający m.in. poszanowanie interesów osób trzecich, w sytuacji gdy organ administracji publicznej, jak podmiot kierujący postępowaniem winien w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sposób bezstronny,

f. art. 105 k.p.a. poprzez uznanie postępowania za bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy legitymację do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ma podmiot, który twierdzi, że decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b. albo którego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Skarżący wnieśli m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Na wstępie podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...]marca 2016 r. umarzającą postępowanie wszczęte na wniosek R. K., T. P., Ł. B., S.S., K. C., P.S., S. W., R. W.o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. udzielającej pozwolenia na budowę bocznicy kolejowej [...] z infrastrukturą kolejową przy stacji PKP [...] na wymienionych działkach.

Organ ustalił, że wnioskodawcy nie mogą skutecznie żądać stwierdzenia nieważności ww. decyzji, bowiem nie istnieją przepisy prawa materialnego wprowadzające ograniczenia, o których mowa w art. 3 pkt 20 prawa budowlanego w zagospodarowaniu ich nieruchomości.

Stanowisko to należało podzielić.

Wskazać trzeba, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy przyznać charakter szczególny w stosunku do art. 28 k.p.a. W sprawach o wydanie pozwolenia na budowę regulacja ogólna określona w art. 28 k.p.a. została zawężona do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Osoby te są stroną także w postępowaniach nadzwyczajnych, w których kwestionowana jest decyzja o pozwoleniu na budowę. Postępowanie nadzwyczajne stanowi bowiem nową sprawę wyłącznie w wymiarze procesowym, a nie materialnoprawnym, tak więc podstawy interesu prawnego należy również poszukiwać w art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane.

Z tego względu, jeżeli wnioskodawca domaga się ochrony prawnej poprzez kwestionowanie decyzji o pozwoleniu na budowę pod kątem art. 156 § 1 k.p.a., to dopuszczalność zainicjowania tego postępowania będzie uzależniona od wykazania, że ma on jeden z wyżej wymienionych tytułów prawnych do nieruchomości leżącej na obszarze, na który inwestycja może oddziaływać.

Podstawowym kryterium dopuszczalności poddania kontroli decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. na wniosek skarżących było zatem wykazanie związku pomiędzy ich sytuacją prawną (uprawnieniami i obowiązkami) a opisaną inwestycją. Związek ten powinien mieć wymiar konkretny, indywidualny, realny, sprawdzalny obiektywnie i jednocześnie powinien posiadać charakter prawny, a więc opierać się na normie prawa powszechnie obowiązującego. Ten ostatni warunek zachodzi w przypadku, gdy dany akt administracyjny oddziałuje na sytuację prawną określonego podmiotu. Zgodzić się należy z organem, że analizowane oddziaływanie trzeba odnieść wyłącznie do rodzaju inwestycji objętej pozwoleniem, odległości nieruchomości skarżących od działek inwestycyjnych oraz dopuszczalnego sposobu zagospodarowania tych nieruchomości, a zatem zbadania, czy inwestycja nie nakłada na wnioskodawców jakichkolwiek obowiązków lub ograniczeń związanych z zagospodarowaniem i zabudową należących do niech działek, wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego.

Tym samym przepisy prawa cywilnego – wbrew kategorycznemu stanowisku organu odwoławczego - mogą stanowić skuteczną podstawę do uznania określonego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego. Przepisy Prawa budowlanego nie wykluczają bowiem powiązania kwestii oddziaływania obiektu budowlanego z ponadnormatywnym oddziaływaniem na sąsiednią nieruchomość oraz z naruszeniem przysługującego właścicielowi prawa własności nieruchomości (art. 140 i art. 144 k.c.), ale wyłącznie – co wymaga podkreślenia w niniejszej sprawie - przy uwzględnieniu konkretnych parametrów planowanej inwestycji. W system ochrony praw właścicielskich wpisuje się bowiem wyrażona w Prawie budowlanym zasada wolności budowlanej (art. 4), zgodnie z którą każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20, należą nie tylko przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, przepisy z zakresu ochrony środowiska oraz zagospodarowania przestrzennego, ale także przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności. Wskazuje się również, że przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć także utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (por. wyroki NSA: z 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1296/10; z 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06; z 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1613/11).

W przypadku konkretnej inwestycji wymagane jest bowiem odniesienie się do jej indywidualnych parametrów, w tym przewidzianych w projekcie budowlanym rozwiązań. Ponadto, ograniczenie w zagospodarowaniu terenu nie może być następstwem wzrostu obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu budowlanego, jeżeli nie jest oparte na konkretnym przepisie obowiązującego prawa.

Wskazania wymaga również, że w orzecznictwie i piśmiennictwie prezentowane jest także odmienne stanowisko, zgodnie z którym przepisem odrębnym, na podstawie którego określonemu podmiotowi można przyznać status strony postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę, nie jest art. 144 k.c., który zawiera zakaz dokonywania tzw. immisji pośrednich z własnej nieruchomości na inne nieruchomości ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (por. A. Ostrowska (w:) Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2015, uw. 21 do art. 28, s. 273; por. też wyroki NSA: z 27 listopada 2012 r., I OSK 1665/12; z 28 kwietnia 2009 r., II OSK 12/08 - CBOSA). Przepis ten, nie wprowadza bowiem żadnym ograniczeń w zagospodarowaniu działek, na które w ten sposób inwestycja oddziałuje.

Niemniej, podzielając pierwsze ze stanowisk, zdaniem Sądu, z akt sprawy wynika, że działki skarżących leżą poza obszarem tak rozumianego oddziaływania inwestycji objętej wydanym w postepowaniu zwyczajnym pozwoleniem na budowę, co uniemożliwia przyznanie im statusu strony postępowania nieważnościowego.

Punktem wyjścia do takiej oceny jest bowiem zakres planowanego zamierzenia inwestycyjnego objętego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., który – jak wskazuje się w projekcie budowlanym (A .Część opisowa, I Część ogólna, pkt 3 Opis stanu projektowanego, str. 11) - polega na rozbudowie bazy przeładunkowej i obejmuje wyłącznie: dobudowę dwu torów (normalnego i szerokiego) z południa na północ, powiększeniu południowej grupy torów o jeden tor normalny (do wielkości po dwa tory normalne i dwa szerokie) oraz wydłużeniu całej grupy w kierunku wschodnim o ca 320m oraz odwodnieniu terenu rozbudowy.

Wprawdzie organ nie powołał się na konkretne ustalenia, niemniej z projektu zagospodarowania terenu , sporządzonego w skali 1: 500, wynika jednoznacznie, że długość rozbudowywanego odcinka torów nie przekracza 1 km. Tym samym inwestycja nie mieści się w zakresie § 3 ust. 1 pkt 58 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z którym do takich przedsięwzięć zalicza się linie kolejowe i urządzenia do przeładunku w transporcie intermodalnym, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 29, oraz mosty, wiadukty lub tunele liniowe w ciągu dróg kolejowych, a ponadto bocznice z co najmniej jednym torem kolejowym o długości użytecznej powyżej 1 km. Nie było zatem wymagane dla omawianej rozbudowy przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, w konsekwencji nie wymagała decyzji o środowiskowych uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, jak wywodzili skarżący. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia[...]kwietnia 2011r. wskazujące, że rozbudowa bocznicy (układ torowy z odwodnieniem) nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, wbrew zarzutom skargi.

W konsekwencji nie można było zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 10 ust. 1 i 6 uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]marca 2006 r., Nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w granicach administracyjnych i części obszaru gminy [...], poprzez ich niezastosowanie, skoro przepis ten nakazuje w przypadku terenów przesyłów i składów opracować raport oddziaływania na środowisko zgodnie z przepisami ogólnymi, wyłącznie w przypadku wystąpienia uciążliwego oddziaływania na tereny sąsiednie. W tym miejscu jeszcze raz podkreślić trzeba, że inwestycja obejmowała wyłącznie rozbudowę istniejącej już bocznicy kolejowej w podanym wyżej, bardzo wąskim zakresie. Z tej przyczyny obszar oddziaływania obiektu winien być – tak jak uczynił to organ - określony tylko odnośnie planowanej rozbudowy. Oran nie miał zatem podstaw, aby obszar ten ustalać w stosunku do istniejącej już zabudowy, jak podnoszono w skardze.

Ponadto, skoro najbliższa z działek o nr ew. [...] (T. P.) położona jest od działek inwestycyjnych w odległości ok. 85 m oraz dodatkowo oddzielona jest ul. [...], to również pozostałe działki wnioskodawców nie leżą w obszarze odziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2015r. poz. 1297 ze zm.), zgodnie z którym budowle i budynki mogą być sytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego z tym, że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20m.

Podobnie, organ nie miał obowiązku - badając wyłącznie obszar oddziaływania inwestycji niezbędny do ustalenia, czy wnioskodawcy mogą skutecznie domagać się wszczęcia postępowania nieważnościowego - zasięgać wiadomości specjalnych w postaci opinii biegłego. Analiza dokumentacji projektowej należy bowiem do zwykłych obowiązków organu i mieści się w ramach posiadanej wiedzy.

Wobec powyższych ustaleń nie można było podzielić zarzutów skargi w zakresie naruszenia wskazanych przepisów postepowania administracyjnego. Sąd nie dopatrzył się również tak istotnych uchybień, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Z podanych przyczyn należało podzielić stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że wnioskodawcy nie mogą skutecznie domagać się wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem nie istnieją przepisy prawa materialnego wprowadzające ograniczenia - o których mowa w art. 3 pkt 20 - Prawa budowlanego, w zagospodarowaniu ich nieruchomości.

W konsekwencji prawidłowo organ umorzył postępowanie.

Z podanych względów - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369) - Sąd skargę oddalił.