Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 170/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 8 i 9, art. 149 § 1a, art. 161 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1,art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4ust. 1 pkt 2 i 5, art. , art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Szpitala Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Szpitala Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej do rozpoznania wniosku [...] z dnia [...] r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, II. stwierdza, że Szpital Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej dopuścił się bezczynności, która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.


UZASADNIENIE

[...] ( określana dalej jako [...]) wystąpiła drogą mailową w dniu 29 czerwca 2016 r. do Szpitala Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (określanego dalej jako Szpital) z wnioskiem o udostępnienie informacji : 1. o adresie www strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Szpitala, 2. o adresie www strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Szpitala, pod którym znajduje się dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających - w odniesieniu do wszystkich kontroli, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych, które miały miejsce w latach 2003-2015, 3. czy Szpital udostępnia, użycza, wynajmuje, tudzież dzierżawi pomieszczenia lub sprzęty medyczne Szpitala innym osobom lub podmiotom, a jeśli tak to wniesiono o udostępnienie skanów umów, na podstawie których to następuje, 4. skanów umów z ordynatorami, pracującymi w szpitalu na dzień wniesienia wniosku, 5. informacji o szkoleniach i kursach, w których uczestniczył personel oddziału ginekologiczno-położniczego w latach 2013-2015, imionach i nazwiskach uczestników szkolenia, zakresie merytorycznym szkolenia, imieniu i nazwisku prowadzącego (imionach i nazwiskach prowadzących) te szkolenia, 6. przesłanie skanu umowy na przeprowadzenie tych szkoleń, 7. czy na oddziale ginekologiczno-położniczym jest zatrudniony psycholog, a jeśli tak, to informacji o wymiarze czasu pracy zatrudnionego psychologa, jeżeli na oddziale ginekologiczno-położniczym nie jest zatrudniony psycholog, to wniesiono o udostępnienie informacji o tym, ile razy w 2015 r. był wzywany na oddział psycholog lub psychiatra na konsultacje, 8. informacji o liczbie porodów na oddziale ginekologiczno-położniczym Sszpitala w 2015 r. (w całym 2015 r. i od lipca 2015 r.), w tym informacji o liczbie porodów, w których zastosowano znieczulenie zewnątrzoponowe (w całym 2015 r. i od lipca 2015) oraz informacji o liczbie porodów ukończonych drogą cesarskiego cięcia w 2015 r.; 9. treści skarg złożonych przez pacjentów oddziału ginekologiczno-położniczego w latach 2013-2015. Powyższy mail został odebrany przez Szpital w dniu 30 czerwca 2016 r. W dniu 14 lipca 2016 r. Szpital przesłał [...] pismo [...], w którym wskazano, iż adres strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej szpitala to: [...]. Natomiast co do pozostałych informacji Szpital - powołując się na art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2015, poz. 2058 – określanej dalej jako u.d.i.p. ) - wezwał wnioskującego o informację publiczną do wykazania interesu publicznego, w zakresie w jakim wniosek dotyczy danych przetworzonych, podkreślając, iż w przypadku informacji przetworzonej, jej udostępnienie poprzedzone jest procesem tworzenia nowej informacji, nieistniejącej w chwili skierowania wniosku w takim kształcie i w takiej postaci jakiej oczekuje wnioskodawca. Wspomniany proces powstawania informacji skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji na jej wytworzenie dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadaną informację prostą obwarowany jest koniecznością wykazania, że udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W ocenie Szpitala informacje żądane przez [...] są informacjami, które wymagają od udzielającego takiej informacji przetworzenia danych.

W odpowiedzi na powyższe pismo [...] w dniu [...] lipca 2016 r. przesłał maila, w którym wskazała, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Szpitala, że żądane informacje mają charakter informacji przetworzonej. W związku z powyższym Szpital w mailu z dnia 29 lipca 2016 r. poinformował, iż wniosek - ze względu na jego szeroki zakres oraz okres urlopowy - zostanie rozpatrzony do dnia 1 września 2016 r. W dniu 14 października 2016r. [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Szpitala w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej w części poprzez naruszenie przepisów art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ograniczenia dostępu do informacji oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie uznania informacji za niestanowiącą informację publiczną. Jednocześnie skarżąca [...] wniosła o zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznych zgodnie z jej wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. uzasadnieniu skarżąca przedstawiła przebieg postępowania w przedmiocie jej wniosku o udostępnienie informacji, wskazując, iż mimo zobowiązania się przez Szpital do udzielenia informacji do 1 września 2016 r., do dnia złożenia skargi nie otrzymała wnioskowanych informacji. W ocenie skarżącej bezsporne jest, iż Szpital jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w zakresie w jakim korzysta ze środków publicznych, a żądane informacje stanowią informację publiczną. Ograniczeniu podlegać mogą jedynie niektóre informacje zawarte w dokumentach. Mianowicie prawo do prywatności pozwala odmówić udostępnienia tylko i wyłącznie tej treści kontraktu, która bezpośrednio narusza to prawo, natomiast pozostała część kontraktu podlega udostępnieniu. Ponadto jedynie fragmentaryczna odpowiedź na pytania obywatela, choć wygodna z punktu widzenia urzędników, nie załatwia sprawy o dostęp do informacji publicznej. Powyższa skarga wpłynęła do Szpitala w dniu 24 października 2016 r., który w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż wniosek [...], z uwagi na brak wskazania sfery działalności organu decydującej o charakterze informacji, budził uzasadnione wątpliwości co do samego charakteru żądanych informacji, tzn. czy informacje oczekiwane przez skarżący podmiot mieszczą się w przedmiocie informacji publicznej określonym w art. 6 u.d.i.p. Również lakoniczna odpowiedź [...] z dnia 22 lipca 2016 r. nie pomogła wyjaśnić wątpliwości, jakiej sfery działalności organu dotyczą pytania i pod jakim kątem informacje mają być opracowane. Dopiero w uzasadnieniu skargi z dnia [...] października 2016 r. Stowarzyszenie w sposób jednoznaczny wskazuje, iż wniosek dotyczył zakresu działalności organu, w jakim korzysta on ze środków publicznych. Sama jednak treść stawianych organowi pytań nie wskazywała na tę sferę działalności organu i tym samym kontekst oczekiwanych informacji, co niewątpliwie utrudniło organowi formalną analizę treści wniosku, pod kątem charakteru informacji i jej stopnia złożoności, jak też i opracowania ostatecznej odpowiedzi. Szpital podkreślił również, iż w dniu 7 listopada 2016 r. rozpatrzył wniosek [...] i udostępnił informacje, które mieściły się w zakresie wniosku, jak i stanowiły informację publiczną z punktu widzenia ustawy. Istotnie w dniu 7 listopada 2016 r. Szpital przesłał pismo z dnia [...] listopada 2016 r. wraz z załącznikami, stanowiące odpowiedź na wniosek z dnia [...] czerwca 2016 r., w stopniu zgodnym z oczekiwaniem wnoszącego o udostępnienie informacji, co potwierdził w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2017 r., modyfikując skargę w ten sposób, iż wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności w zakresie udostępniania informacji, a ponadto o stwierdzenie, iż Szpital dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4 a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 a p.p.s.a. ). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ( art. 149 § 2 p.p.s.a.). Niniejsza skarga dotyczy bezczynności Szpitala w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. złożonego przez [...] o udostępnienie informacji publicznej. Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków określa u.d.i.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa (por. wyroki NSA z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 678/11, z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05, z dnia 03 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2603/13 oraz postanowienia NSA z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 462/10 i z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 262/08). Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. ( por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109 ). Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów k.p.a. Jeżeli jednak żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem, sporządzonym z zachowaniem przewidzianych terminów. Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, czego dotyczy niniejsze postępowanie, istotne znaczenie ma ustalenie, iż dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. Przy czym stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację ( lub podjął inne ustawą określone czynności ) we wskazanym ustawą terminie ( art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Analizując wniosek skarżącej [...] od strony podmiotowej należy wskazać, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Szpital, jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jest podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tj.: Dz.U. z 2016, poz. 1638 – określanej dalej jak u.d.l.). Przepis art. 68 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej statuuje prawo każdego do ochrony zdrowia, a władze publiczne mają konstytucyjny obowiązek zapewnić obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (art. 68 ust. 2 Konstytucji RP). Wobec tego zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego i warunków zdrowotnych obywateli jest jednym z podstawowych zadań państwa. Trybunał Konstytucyjny opisując rolę samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej w realizacji zadań związanych z ochroną zdrowia w wyroku z dnia 27 czerwca 2000 r. (K 20/99 OTK z 2000 r. Nr 5, poz. 140 LEX nr 41210), stwierdził, że mając obowiązek realizowania przekazanych im do wykonania zadań publicznych, stanowią zabezpieczenie możliwość realizowania celów publicznych związanych z ochroną zdrowia. Potwierdzają to przepisy u.d.l. sytuując samodzielne zakłady opieki zdrowotnej jako podmioty lecznicze, wykonujące działalność leczniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.d.l., rozumianą jako udzielanie świadczeń zdrowotnych, nie będące przedsiębiorcą. Z kolei za świadczenie zdrowotne rozumie się działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania (art. 2 ust. 1 pkt 10 u.d.l.). Według art. 55 ust. 1 pkt 1 u.d.l. samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej może uzyskiwać środki finansowe z odpłatnej działalności leczniczej. Umowy o udzielanie tych świadczeń zawiera z kolei ze świadczeniodawcami również Narodowy Fundusz Zdrowia, dysponujący środkami publicznymi określonymi w art. 116 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1793). Oznacza to, że Szpital jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej utworzony przez Wojewodę, wykonując zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia i korzystając ze środków publicznych należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.

Analizując natomiast wniosek skarżącej [...] z punktu widzenia przedmiotowego należy wskazać, iż art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone ( por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02; wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 2036-2037/02 , M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). Z powyższego wynika, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej. Jak już powyżej wskazano przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera jedynie przykładowy katalog informacji oraz danych, które podlegają reżimowi u.d.i.p. W świetle tego przepisu przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest spełnianie przez nią kryterium przedmiotowego. Decydującym jest zatem wyłącznie treść i charakter konkretnej informacji. Analizując treść art. 6 u.d.i.p. Sąd zakwalifikował żądane przez skarżącą informacje jako informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organizacji, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach oraz majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, c, d i f), danych publicznych w postaci dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tired drugie) oraz o majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach, (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d). W świetle powołanych przepisów uprawnione jest twierdzenie, że informacje odnoszące się do zasad funkcjonowania podmiotu leczniczego, w tym organizacji działalności w ramach takich jednostek organizacyjnych, jak oddział ginekologiczno – położniczy, skarg pacjentów dotyczących funkcjonowania podmiotu leczniczego, zatrudniania psychologów, ilość udzielonych świadczeń, zasad odbywania i odpłatności za uczestnictwo pracowników w szkoleniach, informacji odnośnie kontroli przeprowadzanych w tym podmiocie w latach 2003-2015 oraz wydatkowania środków publicznych w ramach zawieranych umów cywilnoprawnych, mają charakter informacji publicznej. W kontekście powyższych uwag niezasadne są zarzuty Szpitala, iż istniała jakakolwiek wątpliwość co do tego, że żądane informacje mają charakter informacji publicznej. Po rozstrzygnięciu, iż żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej i wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia, można poddać ocenie, czy Szpital dopuścił się zarzucanej mu bezczynności. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku ( art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom ( art. 15 ust. 1 u.d.i.p.). Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek ( art. 15 ust. 2 u.d.i.p.). W myśl natomiast art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informację publiczną przetworzoną stanowi informacja, na którą składa się pewna suma informacji prostej, lecz ze względu na treść żądania, udostępnienie jej to nie tylko techniczne przeniesienie danych, lecz konieczność przeprowadzenia odpowiednich analiz, obliczeń, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem, które to zabiegi czynią takie informacje proste, informacją przetworzoną. A zatem informacja przetworzona, to informacja, którą podmiot zobowiązany na dzień złożenia wniosku nie dysponuje (nie posiada gotowej informacji odpowiadającej żądaniu), w związku z czym jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności połączonych z sięgnięciem do dokumentacji źródłowej oraz zaangażowaniem do tych czynności określonych środków osobowych i finansowych. Przetworzenie informacji jest zebraniem lub zsumowaniem pojedynczych wiadomości będących w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, wymagającym samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez tenże podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez wnioskodawcę samodzielnej interpretacji i oceny. Informacja przetworzona jest więc jakościowo nową informacją powstałą w wyniku czynności technicznych i określonego działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych już znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, przygotowaną specjalnie dla wnioskodawcy według wskazanych przez niego kryteriów. Organ w kontrolowanej sprawie powołał się początkowo na przetworzony charakter żądanej informacji, zobowiązując skarżącego do wykazania przesłanki wynikającej z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wskazać należy, iż wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej na etapie składania wniosku nie musi wiedzieć, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a zatem w momencie formułowania i kierowania wniosku nie musi wskazywać powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. To bowiem podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej musi wykazać, że objęte wnioskiem żądanie dotyczy informacji publicznej o charakterze przetworzonym. Może on odmówić jej udostępnienia tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie wykaże, że udostępnienie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zatem to dysponent informacji publicznej przetworzonej winien powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia żądanej informacji z uwagi na to, iż ma ona charakter informacji publicznej przetworzonej i wskazać, że jej udostępnienie może nastąpić niezwłocznie po wykazaniu powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Szpital skierował takie wezwanie do wnioskodawcy, który jednak zakwestionował, iż informacje, których się domagał mają charakter przetworzony i nie wykazał, iż realizacja wniosku będzie szczególnie istotna dla interesu publicznego. Jeśli więc Szpital uznawał, iż wniosek obejmuje informacje przetworzone, a wnioskodawca nie wykazał istnienia interesu publiczne to winien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ( por. wyroki NSA z dnia 4 września 2014 r., I OSK 2932/13, z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1985/12; z dnia 18 grudnia 2014 r., I OSK 143/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1057/14; z dnia 9 sierpnia 2011 r. , sygn. akt I OSK 977/11 ), jednakże tego nie uczynił. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że wniesienie skargi na "bezczynność władzy" jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu ( por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1983 r., sygn. akt SA/Wr 6/83, GP 1983, nr 24). Prowadzi to do wniosku, że z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej. Mając na uwadze poczynione wywody stwierdzić należy, że wynikająca z pisma Szpitala z dnia [...] lipca 2016 r. konstatacja o przetworzonym charakterze żądanej informacji, jeżeli w dalszej kolejności nie towarzyszy jej podjęcie stosownego aktu wynikającego z u.d.i.p., nie usuwa stanu bezczynności. Stąd organ biernie oczekując na odpowiedź ze strony skarżącego, któremu zresztą nie zakreślił żadnego terminu, popadł w stan bezczynności. Podkreślić w tym miejscu należy, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność w udostępnieniu informacji sąd administracyjny nie ocenia czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, ale jedynie czy organ pozostaje w stanie zaskarżalnej bezczynności. Dopiero w przypadku wydania decyzji odmownej, po wyczerpaniu trybu kontroli instancyjnej i wniesieniu skargi do sądu, w postępowaniu wszczętym skargą na decyzję możliwa będzie ocena prawna co do charakteru informacji publicznej jako informacji przetworzonej i spełnienia przez wnioskodawcę, wynikającej z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., przesłanki jej uzyskania w postaci wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego. W niniejszej sprawie Szpital - po uzyskaniu stanowiska [...], co do braku podstaw uznania żądanych informacji za informacje przetworzone – zobowiązał się do załatwienia wniosku do 1 września 2016 r., bez konieczności wykazania wspomnianego szczególnie istotnego interesu publicznego, jednakże informacji tej nie udzielił do chwili wniesienia skargi, a tym samym mając na uwadze obszerność i złożoność żądanych informacji, możliwe było przedłużenie terminu do udzielania informacji do 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Po upływie tego terminu niewątpliwie Szpital popadł w stan bezczynności, trwający do dnia 7 listopada 2016 r. , kiedy to udzielił odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej.

Skoro wniosek skarżącej [...] został załatwiony po wniesieniu skargi postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie zobowiązania do rozpoznania wniosku skarżącego podlegało umorzeniu zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ( pkt I wyroku ) jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.

Zgodnie z dominującym aktualnie orzecznictwem udostępnienie informacji, po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12). W związku z powyższym Sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – stwierdził, iż organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa ( pkt II wyroku ). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne ( por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia ( por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. akt II OSK 468/13 , wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15 ). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, iż po złożeniu wniosku organ wezwał skarżącą [...] do wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a w toku postępowania bezczynność została usunięta. Sama zaś bezczynność była początkowo wynikiem błędnego przekonania organu, iż brak wykazania szczególnego interesu publicznego zwalnia go z załatwienia wniosku w sposób prawem przewidziany. Nie było to zatem celowym działaniem, nie nosiło cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a.