Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 363/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części  i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 47 w zw. z art. 65 i 66, art. 86 § 1, art. 87, art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 441/15, o przywróceniu terminu M. Z. do złożenia pełnomocnictwa oraz uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wydaleniu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi i przekazać sprawę w tej części do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie


UZASADNIENIE

M. Z., reprezentowany przez pełnomocnika adw. Z. J., zaskarżył do WSA w Warszawie decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] listopada 2014r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z [...] września 2012 r. , którą to orzeczono o jego wydaleniu z terytorium RP.

Skarga nie została opłacona, nie zostało do niej dołączone pełnomocnictwo, Przewodnicząca Wydziału zarządzeniami z 29 stycznia 2015 r. wezwała pełnomocnika skarżącego do złożenia pełnomocnictwa uprawniającego go do działania w imieniu skarżącego przed sądem administracyjnym. Jednocześnie, z uwagi na ekonomikę procesową, pełnomocnik został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Powyższe wezwania do usunięcia braku formalnego i braku fiskalnego skargi zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 lutego 2015 r.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz złożenia wymaganego pełnomocnictwa procesowego. Przy wniosku tym złożono pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego adw. Z. J. wraz z opłatą skarbową oraz pismo przewodnie informujące o złożeniu pełnomocnictwa oraz uiszczeniu wpisu od skargi w kwocie 200 zł. W istocie potwierdzenia uiszczenia wpisu od skargi nie dołączono jednak Sąd ustalił, że stosownej wpłaty dokonano w dniu 20 lutego 2015 r.

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego podniósł, że jego mocodawca wykonał decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] września 2012r. i opuścił terytorium RP. Obecnie przebywa w Republice Tunezji, gdzie poczta z Polski dociera "znacznie dłużej niż 7 dni". W tej sytuacji, skarżący, mimo powzięcia informacji o konieczności przedłożenia pełnomocnictwa, nie był w stanie dochować terminu. Nie mógł również wysłać pełnomocnictwa samodzielnie do Sądu, gdyż nie włada językiem polskim i w związku z tym nie był w stanie prawidłowo nadać korespondencji. Ponadto skarżący, ze względu na uregulowania prawne obowiązujące w Republice Tunezji nie był w stanie dokonać przelewu kwoty wpisu, ponieważ transfer pieniędzy poza granicę mogą dokonać osoby posiadające ważne wizy, a skarżący takiej nie posiada.

Postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił skarżącemu termin do złożenia pełnomocnictwa oraz uiszczenia wpisu od skargi. Sąd powołując się na uregulowania art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) stwierdził, że skarżący spełnił przesłanki warunkujące przywrócenie terminu, w szczególności uprawdopodobnił brak winy w jego uchybieniu. Zauważył, że oceniając wystąpienie tej przesłanki Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Sąd stwierdził, że wniosek o przewrócenie terminu do wniesienia skargi złożony został w terminie. Z kolei przedstawiona przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu argumentacja sprawiła, że Sąd uznał, iż skarżący wykazał zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 86 § 1 powołanej ustawy. W tej sytuacji Sąd w oparciu o art. 86 § 1 P.p.s.a orzekł o przywróceniu terminu.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, reprezentowany przez pełnomocnika. Zaskarżając postanowienie w całości wniesiono o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.

Zarzucono, że Sąd postanowieniem tym dopuścił się naruszenia:

1. art. 47 w zw. z art. 65 i 66 P.p.s.a. poprzez rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa oraz terminu do uiszczenia wpisu od skargi bez uprzedniego doręczenia Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców odpisu tego wniosku, w sytuacji gdy Sąd dysponował odpisem wniosku przeznaczonym dla organu administracji a wniosek ten nie został doręczony w trybie art. 66 P.p.s.a,

2. art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że pełnomocnik Skarżącego uprawdopodobnił wystąpienie okoliczności mających świadczyć o braku winy w uchybieniu terminowi. Zdaniem pełnomocnika organu za takowe nie sposób było uznać okoliczności, że Z. M. wyjechał z Polski i że obecnie przebywa w Tunezji, podczas gdy z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zawartego w datowanej na dzień 29.12.2014r. skardze wynika, że Skarżący w dniu sporządzenia skargi w Polsce przebywał i że jego wydalenie z Polski miało pozbawić go prawa do Sądu, a jednocześnie – z akt sprawy wynikało, że Skarżący w przeszłości przez długie okresy przebywał na terytorium Republiki Federalnej Niemiec, gdzie w latach ubiegłych znajdowało się jego centrum życiowe. Za uprawdopodobnieniem braku winy nie przemawiała też okoliczność, że uregulowania prawne obowiązujące w Republice Tunezji zastrzegają możliwość przelewu środków finansowych za granicę dla osób posiadających wizy kiedy we wniosku o przywrócenie terminu nie wskazano na jakiekolwiek źródło informacji, czy na akt prawny, który zawierać ma taką regulację. Zabrakło też jakichkolwiek innych okoliczności uprawdopodobniających te twierdzenia.

3. art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. polegającego na sprzeczności sentencji orzeczenia z konkluzją jego uzasadnienia, w której Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożony został w terminie i skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu temu terminowi podczas gdy skarżący w rzeczywistości złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa oraz terminu do uiszczenia wpisu od skargi i to ww. kwestii dotyczyła sentencja postanowienia.

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik organu stwierdził, że do wniosku o przywrócenie terminu złożonego [...] lutego 2015 r. dołączono jego odpis dla organu administracji, jednak WSA w Warszawie naruszając art. 47 § 1 P.p.s.a. nie przesłał odpisu wniosku organowi administracji. Z treścią wniosku organ zapoznał się dopiero w dniu [...] marca 2015 r. w siedzibie Sądu, już po doręczeniu zaskarżonego postanowienia. Zatem Sąd rozpoznał wniosek Skarżącego pomimo, iż treść wniosku nie była znana organowi administracji. Zdaniem organu uchybienie polegające na rozpoznaniu wniosku inicjującego tzw. postępowanie wpadkowe bez uprzedniego doręczenia odpisu takiego wniosku organowi administracji przemawia za uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Na potwierdzenie tego stanowiska organ przywołał poglądy orzecznictwa. Według powołanych orzeczeń z art. 47 P.p.s.a. wynika dla Sądu obowiązek doręczenia uczestnikom postępowania odpisów pism złożonych przez stronę, a zaniechanie w tym przedmiocie może skutkować uchyleniem wydanego orzeczenia, bowiem pozostali uczestnicy postępowania mają prawo zapoznać się z treścią pism składanych przez stronę i ewentualnie zająć stanowisko w sprawie. Sąd poprzez zaniechanie dokonania czynności nakazanych przez ustawę nie może ich tego prawa pozbawiać ani go ograniczać. Przedstawiono tez pogląd, że "wpadkowe" postępowanie jakim jest rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu ma istotne znaczenie dla stron lub organów orzekających w sprawie, albowiem jego wynik decyduje o dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi. Dlatego też każdy uczestnik postępowania ma prawo wiedzieć o tej fazie postępowania co wymaga doręczenia odpisu złożonego wniosku z załącznikami; a nie postanowienia rozstrzygającego wniosek jak to uczynił Sąd I instancji (postanowienie NSA z dnia 10 września 2008 r. sygn. akt II GZ 213/08).

W zakresie naruszenia art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 P.p.s.a. pełnomocnik organu podkreślił, że zasadniczym warunkiem zastosowania instytucji przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminowi i okoliczność ta powinna być uprawdopodobniona przez składającego wniosek w oparciu o zaprezentowaną argumentację.

Zdaniem pełnomocnika organu uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu nie może zastępować samo tylko twierdzenie strony o jakiejś okoliczności. Pełnomocnik wskazał, że uprawdopodobnienie to forma wykazania faktów mniej pewna, niż udowodnienie, jednakże, co wynika choćby z brzmienia słowa "uprawdopodobnić", twierdzenie strony nie może być całkowicie gołosłowne. Uprawdopodobnienie jest środkiem słabszym od dowodu, ale o jego zaistnieniu możemy mówić wówczas, gdy twierdzenie strony jest prawdopodobne, wiarygodne.

Zdaniem pełnomocnika organu okoliczności wskazane w przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu, uznane przez Sąd za uprawdopodobnione i wiarygodne w istocie takimi nie są, bowiem do wniosku nie dołączono jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby którykolwiek z podnoszonych okoliczności. Sam fakt wyjazdu za granicę nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, jeżeli powołujący się na tę okoliczność nie uprawdopodobnił, że w istocie we wskazanym terminie przebywał poza granicami kraju tj. nie załączył żadnych dokumentów mogących potwierdzać ten fakt, a jego argumentacja opiera się jedynie na gołosłownych twierdzeniach.

W ocenie pełnomocnika organu nie zostało uprawdopodobnione, że skarżący faktycznie opuścił Polskę i przebywa w Tunezji. Z analizy skargi i zawartego w niej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu wynikało, że Skarżący jeszcze w dniu 29 grudnia 2014 r. przebywał w Polsce jak również, że nie zamierzał z Polski wyjeżdżać. W tym stanie rzeczy WSA w Warszawie nie miał uzasadnionych podstaw aby przyjmować za prawdopodobny wyjazd Skarżącego z Polski. Zdaniem organu, takie stanowisko wydaje się niezgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Skoro Skarżący od 2012 r. nie wykonał decyzji o wydaleniu i podjął starania zmierzające do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, skoro w skardze do WSA w Warszawie domagał się wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu, to wydaje się wątpliwe aby wykonał on ww. decyzję dobrowolnie przed rozpoznaniem jego wniosku przez Sąd. Nie wykluczając oczywiście takiej możliwości stwierdzić jednak należy, że w takim stanie rzeczy samo oświadczenie pełnomocnika Skarżącego, że decyzja została wykonana nie powinno zostać uznane za wystarczające.

W ocenie pełnomocnika organu, kluczowa dla sprawy okoliczność, że Skarżący przebywa w Tunezji także nie została w żaden sposób uprawdopodobniona. Pełnomocnik stwierdził, że akta sprawy wskazywały, iż przed rokiem 2012 r. Skarżący bardzo często (jeśli nie stale) przebywał w Niemczech, gdzie znajdowało się jego centrum życiowe a do Polski powracał jedynie w celu załatwienia formalności związanych z ewentualnym przedłużeniem ważności zezwolenia na pobyt. W świetle akt sprawy nie było więc wykluczone, że nawet jeżeli Skarżący z Polski wyjechał, to mógł udać się do Republiki Federalnej Niemiec a nie do Tunezji. Wobec zniesienia kontroli granicznych na granicach wewnętrznych strefy Schengen wyjazd taki był możliwy i prawdopodobny. Z niezrozumiałych powodów także i tym razem WSA w Warszawie zupełnie bezkrytycznie uznał za prawdopodobne, że Skarżący przebywa w Tunezji opierając swoją ocenę wyłącznie na oświadczeniu pełnomocnika Skarżącego.

Zakładając nawet, że Skarżący z Polski wyjechał i rzeczywiście przebywa w Tunezji, zdaniem pełnomocnika organu, odnotować należało, że wniosek o przywrócenie terminu nie zawiera jakichkolwiek danych pozwalających uznać za prawdopodobne, że transfer pieniędzy poza granicę Tunezji może być dokonany jedynie przez osoby posiadające ważne wizy, co czynić miało niemożliwym przekazanie kwoty wpisu przez Skarżącego z Tunezji i skutkiem czego miało okazać się konieczne skorzystanie z pomocy znajomych przebywających w Europie. Twierdzenie, że terminowe przekazanie ww. sumy przez Skarżącego nie było możliwe bez wskazania przez pełnomocnika Skarżącego na konkretny akt prawny ani choćby nawet na źródło takiej informacji, należało pominąć. Zdaniem pełnomocnika organu, powiązanie możliwości transferu środków zagranicznych z wymogiem posiadania wizy byłoby rozwiązaniem na tyle nietypowym (przynajmniej w świetle polskiego porządku prawnego), że nie może być a priori przyjmowane jako prawdopodobne. W związku z powyższym Sąd nie miał podstaw do uznania za uprawdopodobnione i wiarygodne okoliczności powołanych przez Skarżącego jako tych, które świadczą o braku winy w uchybieniu terminu.

Pełnomocnik organu wskazał także na możliwość przypisania pełnomocnikowi Skarżącego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, co zgodnie z panującym poglądem o ponoszeniu przez stronę skutków zaniedbań swego pełnomocnika w niniejszej sytuacji mogłoby skutkować oddaleniem wniosku o przywrócenie terminu. Skoro Skarżący był reprezentowany w chwili wnoszenia skargi przez profesjonalnego pełnomocnika, to już wówczas pełnomocnik ten powinien dopilnować by skarga została opłacona. Jeśli natomiast pełnomocnik ten poinformował mocodawcę o konieczności opłacenia skargi po jej wniesieniu, kiedy ów opuścił już Polskę, to brak pouczenia o obowiązku opłacenia skargi w chwili jej wnoszenia wskazywałaby na nieostrożność pełnomocnika Skarżącego skutkującą koniecznością oddalenia jego wniosku o przywrócenie terminu. Jeśli jednak został poinformowany wcześniej o konieczności opłacenia wpisu a tego nie uczynił przed wyjazdem, to powinien ponosić negatywne konsekwencje swojego zaniechania.

W zażaleniu zwrócono uwagę, że sentencja postanowienia nie odpowiada konkluzji zawartej w jego uzasadnieniu, bowiem wniosek o przywrócenie terminu dotyczył terminu złożenia pełnomocnictwa oraz uiszczenia wpisu a nie jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia terminu do wniesienia skargi. Oczywiście można to traktować w kategoriach oczywistej omyłki ale w okolicznościach bezkrytycznego podejścia przez Sąd do twierdzeń Skarżącego, w ocenie żalącego się, należało podnieść tą okoliczność, która świadczyć może że wniosek o przywrócenie terminu został rozpoznany niejako automatycznie, bez należytej oceny oświadczeń w nim zawartych oraz bez uwzględnienia okoliczności wynikających z akt sprawy i złożonej wcześniej skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia co najmniej zwykłej w danych okolicznościach staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminowi mówi się jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Jak już wspomniano okoliczność braku winy należy uprawdopodobnić to znaczy wskazać na możliwość, szansę wystąpienia braku winy. Nie oznacza to, że samo wskazanie okoliczności, z których brak winy miałby wynikać jest wystarczające. Twierdzenia należy uargumentować tj. przywołać okoliczności na poparcie swych twierdzeń.

Uprawdopodobnienie polega na uwiarygodnieniu danego faktu stosowną argumentacją, która z kolei powiązana z innymi okolicznościami np. wynikającymi z akt sprawy oraz poddana zasadom logicznego wnioskowania, wskaże, że możliwe było zaistnienie wskazanej przez stronę okoliczności. Zatem Sąd dokonując oceny okoliczności powołanych we wniosku o przywrócenie terminu, mając na uwadze zasady logicznego myślenia i dane wynikające z akt sprawy powinien dojść do przekonania, że okoliczność na którą powołuje się wnioskujący o przywrócenie terminu mogła wystąpić. W przeciwnym razie powinien uznać ją za nieuprawdopodobnioną i jeśli nie wskazano innych okoliczności, wniosek oddalić.

Przeprowadzona przez pełnomocnika organu w zażaleniu analiza prawdopodobieństwa wystąpienia okoliczności powołanych przez pełnomocnika Skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu, które Sąd I instancji uznał za uprawdopodobnione i przywrócił termin zgodnie z żądaniem wniosku, w ocenie NSA zasługuje na aprobatę choć w ograniczonym zakresie.

Mając na uwadze dane z akt sprawy, w szczególności fakt złożenia skargi w dniu 29 grudnia 2014 r. a przy niej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu Skarżącego, można było uznać okoliczność opuszczenia kraju przez Skarżącego przed rozpoznaniem tego wniosku za mało prawdopodobne, zwłaszcza, ze dotychczas nie wykazywał chęci jego opuszczenia. Jednak to nie dowodzi tego, że okoliczność ta nie miała miejsca. Potwierdzenie tego faktu dokumentem np. biletem lotniczym mogło by nadać twierdzeniom wniosku zdecydowanie większą moc dowodową, jednak na tym etapie postępowania wystarczyło wzbudzić w Sądzie przekonanie, że mogło to nastąpić. NSA wiadomym jest, że niejednokrotnie cudzoziemcy składając środki zaskarżenia nie czekają na ich rozstrzygnięcie i decydują się wyjechać. Motywacja jaka nimi kieruje nie jest do końca znana ale powtarzalność takich zachowań wskazuje, że prawdopodobnym było opuszczenie terytorium RP i wyjazd do Tunezji. Mając to na uwadze należało uznać zarzut organu w tym zakresie za nieuzasadniony.

Podważanie przez organ przyjętych przez Sąd ustaleń co do faktycznego kierunku emigracji Skarżącego z Polski jest o tyle nie na miejscu, że sugeruje, iż pełnomocnik Skarżącego w porozumieniu z mocodawcą, specjalnie dla wykazania trudności w dokonaniu czynności w terminie 7 dni, wprowadzają w błąd Sąd, twierdząc, że wyjechał on do Tunezji a nie do Niemiec, by osiągnąć zamierzony skutek w postaci rozpatrzenia skargi. Nieuzasadnione jest sugerowanie, że pełnomocnik mając wiedzę o pobycie w Niemczech lub innym kraju wskazywałby na Tunezję. O prawdopodobieństwie pobytu w Tunezji świadczyć może to, że pełnomocnik, powołuje się na dotychczas nie znaną okoliczność, iż występuje konieczność posiadania wizy przez Skarżącego, by mógł on przetransferować środki finansowe za granicę Tunezji.

Zatem Sąd I instancji przyjmując, iż prawdopodobnym jest opuszczenie Polski przez cudzoziemca i jego pobyt w Tunezji miał podstawy uznać za uzasadnione uchybienie terminowi do złożenia pełnomocnictwa. W tym miejscu należy podzielić argumentację pełnomocnika Skarżącego, który we wniosku o przywrócenie terminu wywodził, że przekazanie pełnomocnictwa wiązało się po pierwsze ze sporządzeniem go w języku polskim czego Skarżący z racji nieznajomości języka polskiego nie był w stanie uczynić. Nadto przesłanie tekstu pełnomocnictwa przez pełnomocnika do Tunezji i otrzymanie go z powrotem opatrzonego podpisem mocodawcy musiało trwać dłużej niż 7 dni z uwagi na znacznie dłuższy obieg korespondencji miedzy Polską a Tunezją. NSA uważa, że okoliczność ta była uzasadniona i Sąd I instancji mógł na tej podstawie twierdzić, że uchybienie terminu do dostarczenia pełnomocnictwa nastąpiło bez braku winy Skarżącego.

Przechodząc do oceny wspomnianej już wcześniej okoliczności, iż dokonanie wpisu w terminie 7 dni od doręczenia wezwania w tym zakresie nie było możliwe gdyż do transferowania środków finansowych za granicę Tunezji Skarżący musiał posiadać wizę, NSA uważa, że samo gołosłowne oświadczenie pełnomocnika Skarżącego nie może stanowić podstawy do uznania tej okoliczności za uprawdopodobnioną. Jeśli Skarżący powołuje się na taką przeszkodę, to powinien wskazać pełnomocnikowi regulację tamtejszego porządku prawnego, z której to ograniczenie wynika lub na informację, że wymóg taki jest stosowany np. w procedurach bankowych. Oryginalność tego uregulowania nie wskazuje bynajmniej, że jest to niemożliwe. W ocenie NSA ani Sąd ani pełnomocnik Skarżącego nie mają obowiązku znać porządku prawnego Tunezji. Sama odmienność kulturowa Tunezji od krajów europejskich może wskazywać na takie rozwiązanie prawne. Jednak oświadczenie przywołujące taką okoliczność nie powinno poprzestać jedynie na wskazaniu istnienia takiego rozwiązania. Słusznie stwierdził organ w zażaleniu, że powinno zostać wykazane stosownym dokumentem, informacją, czy też poprzez wskazanie źródła takiej informacji, że okoliczność taka występuje. Stąd twierdzenie zażalenia o konieczności wskazania we wniosku o przywrócenie terminu danych, z których wynika powołana okoliczność należało uznać za w pełni uzasadnione. Zarzut w tym zakresie przesądził o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.

Istota zażalenia zasadza się na tym, że pełnomocnik Skarżącego nie przedstawił dokumentów na potwierdzenie argumentacji wniosku. Oczywiście wskazanym jest by argumentacja została poparta odpowiednią dokumentacją ale jeśli okoliczności sprawy wskazują, że przedstawienie takiej dokumentacji jest niemożliwe lub znacząco utrudnione, a twierdzenia wniosku można uznać za wiarygodne i logiczne, to, zdaniem NSA, nie należy twierdzeniom tym odbierać waloru prawdopodobieństwa. W zakresie przedstawienia potwierdzenia na okoliczność ograniczeń w dokonaniu przelewu bankowego do Polski taka sytuacja nie miała miejsca. Zdaniem NSA, nie powinno nastręczać kłopotów wskazanie pełnomocnikowi danych, z których wynika taka konieczność. Przy braku takiego potwierdzenia Sąd I instancji postąpił niewłaściwie uznając, że samo oświadczenie jest wystarczające, by uznać przedmiotową okoliczność za uprawdopodobnioną.

Twierdzenia zażalenia o możliwości przypisania winy za uchybienie terminom do złożenia pełnomocnictwa i uiszczenia wpisu pełnomocnikowi Skarżącego, w ocenie NSA nie zasługują na uwzględnienie. Oczywiście złożenie pełnomocnictwa i dokonanie wpisu od skargi powinno nastąpić wraz z jej złożeniem ale z tego że strona, reprezentowana przez pełnomocnika uchybiła terminowi do uzupełnienia skargi w zakresie tych czynności nie może prowadzić do twierdzeń, że winę za to ponosi pełnomocnik. Nie mieści się to w granicach rozpoznania niniejszego wniosku o przywrócenie terminu. Strona miała wykazać, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia pełnomocnictwa i wniesienia wpisu a nie, że nie ponosi winy za brak pełnomocnictw i brak wpisu. Sąd ma ocenić, czy strona nie ponosi winy za niedochowanie terminu do dokonania czynności a nie, czy nie ponosi winy za niedochowanie samej czynności – jak zdaje się sugerować pełnomocnik organu.

W kwestii zarzutu naruszenia art. 47 w zw. z art. 65 i 66 P.p.s.a. NSA stwierdza, że niedoręczenie przez Sąd organowi odpisu wniosku o przywrócenie terminu nie jest uchybieniem przepisów prawa procesowego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy i kwalifikowałoby zaskarżone postanowienie do uchylenia.

Niewątpliwie w razie wystąpienia z ww. wnioskiem odrębnym pismem procesowym (tzn. już po wniesieniu skargi składanej w sposób przewidziany art. 54 § 1 P.p.s.a., a zatem za pośrednictwem organu) strona winna, zgodnie z wymogiem art. 47 § 1 P.p.s.a., dołączyć jego odpis - dla doręczenia przez sąd stronom postępowania, w tym organowi – w celu umożliwienia wypowiedzenia się. W przypadku wniosków o przywrócenie terminu do dokonania czynności która decyduje o dalszym toku postępowania wywołanego skargą (uzupełnienie braków formalnych i fiskalnych skargi), jak słusznie zauważył organ w zażaleniu, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że Sąd rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu powinien zagwarantować wypowiedzenie się pozostałym stronom postępowania co do zasadności złożonego wniosku.

Niedopełnienie przez sąd obowiązku doręczenia odpisu wniosku stronie przeciwnej stanowi uchybienie procesowe. Jednakże naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia tylko, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art.197 § 2 tej ustawy). Tymczasem w rozpoznawanym zażaleniu nie sprecyzowano jednoznacznie jaki wpływ na przywrócenie terminu przez Sąd I instancji miała okoliczność nie doręczenia organowi odpisu wniosku. Otrzymując odpis wniosku organ mógłby wypowiedzieć się co do jego argumentacji uznając ja za chybioną i wnosząc o jego oddalenie. Należy zauważyć, że powyższe uprawnienie organ z powodzeniem zrealizował na etapie wniesienia zażalenia, co każe sądzić, że uchybienie powyższe nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania wywołanego wnioskiem. Zarówno wcześniej na podstawie stanowiska organu w sprawie wniosku jak i teraz na podstawie stanowiska ujętego w zażaleniu po dokonaniu oceny przedstawionych tam argumentów możliwa jest korekta dotychczasowego stanowiska w sprawie. Zatem uprawnienia organu do wpływu na tok postępowania nie zostały istotnie ograniczone.

Ustosunkowując się do zarzutu sprzeczności sentencji zaskarżonego postanowienia z konkluzją zawartą w jego uzasadnieniu, NSA stwierdza, że okoliczność ta ma w istocie charakter oczywistej omyłki pisarskiej i nie świadczy w żaden sposób o niewłaściwym rozpoznaniu przedmiotowego wniosku przez Sąd I instancji.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że o ile nie można zarzucić Sądowi I instancji naruszenia art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 P.p.s.a. w zakresie uznania, że uchybienie terminu do złożenia pełnomocnictwa nastąpiło bez braku winy Skarżącego, to nie można już tego uczynić co do dokonania wpisu od skargi po upływie wskazanego terminu. Brak potwierdzenia tej ostatniej okoliczności i bezpodstawne uznanie przez Sąd I instancji, że okoliczność ta została uprawdopodobniona sprawiły, że należało uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Sąd I instancji dokonując ponownej oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu w zakresie uiszczenia wpisu sądowego powinien na nowo przeanalizować, czy powołana we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi okoliczność została właściwie uprawdopodobniona biorąc pod uwagę powyższe rozważania.