Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 518/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 100 poz 1085
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. SA w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1695/05 w sprawie ze skargi P. SA w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zanieczyszczenia powierzchni ziemi oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1695/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. SA w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zanieczyszczenia powierzchni ziemi.

Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy : Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...] marca 2005 r., o odrzuceniu zgłoszenia P. S.A. o zanieczyszczeniu powierzchni ziemi na działkach nr 1414 i 1413 położonych w G. przy ul. S., gdzie usytuowana jest stacja paliw.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.

opisując stan sprawy i przebieg dotychczasowego postępowania

wskazało, iż organ I instancji trafnie odrzucił zgłoszenie, gdyż nie

zachodziły przesłanki jego uwzględnienia. W decyzji wskazano, iż

P. jest następcą prawnym "C" S.A. Ponieważ, jak wynika ze zgłoszenia, to "C" .S.A. jest sprawcą ewentualnych zanieczyszczeń, nie można przyjąć, iż zanieczyszczenia gleby i ziemi dokonał inny podmiot niż zgłaszający zanieczyszczenie P. S.A. Nastąpiła bowiem sukcesja generalna praw i obowiązków "C" S.A. na P. S.A. Wskazano także, iż nie można uznać aby art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) stanowił lex specialis w stosunku do innych regulacji, z których wynika zasada sukcesji zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Nie można bowiem domniemywać woli ustawodawcy odnośnie ograniczenia podmiotowego stosowania prawa. W tej sytuacji nie zostały spełnione warunki uwzględnienia zgłoszenia dokonanego przez P. S.A., określone w art. 12 ust. 1 ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw.

Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. S.A., która wnioskowała o uchylenie decyzji organów obu instancji podnosząc, iż zostały one wydane z naruszeniem art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawę - Prawo ochrony środowiska. Wskazano, iż przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do regulacji określających zasadę sukcesji w zakresie obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Podniesiono także, iż przejęcie praw i obowiązków o charakterze publicznoprawnym pomiędzy podmiotami wymaga wyraźnego przepisu ustawowego.

W dacie wykreślenia "C" S.A. z rejestru (7 września 1999 r.) obowiązywał art. 463 Kodeksu handlowego z 1934 r. Według poglądów doktryny nie obejmował on sukcesji obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Możliwość takiej sukcesji wprowadzono dopiero w Kodeksie spółek handlowych z 2000 r. Zdaniem skarżącej Spółki obowiązek przywrócenia środowiska do właściwego stanu nie był w chwili łączenia się spółek stosunkiem administracyjnym o charakterze rzeczowym, co wynikało z treści art. 82 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.). Dopiero z treści obowiązującego obecnie art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), można wywieść, iż obowiązek rekultywacji zanieczyszczonych gruntów stanowi modelowy przykład rzeczowego stosunku administracyjnego, przy czym powołano w skardze, w tym kontekście, art. 362 ust. 6 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Wynika z niego, w związku z ust. 1 tego artykułu możliwość egzekwowania obowiązku rekultywacji w drodze wydania odpowiedniej decyzji administracyjnej w tym przedmiocie.

W ocenie skarżącej Spółki poszukując właściwej wykładni art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawę - Prawo ochrony środowiska trzeba uwzględnić, iż został on wprowadzony wobec zmiany zasad odpowiedzialności za zanieczyszczone grunty i wprowadzenia zasady rzeczowego stosunku administracyjnoprawnego. Należy wobec tego uznać, iż jako lex specialis wyklucza on możliwość sukcesji obowiązków administracyjnoprawnych na gruncie wcześniejszych regulacji (a contrario). Oznacza to odpowiedzialność skarżącej Spółki za zanieczyszczenia dokonane przez "C" S.A. na podstawie przepisów prawa cywilnego ale nie na podstawie przepisów o odpowiedzialności publicznoprawnej.

W skardze zarzucono także, iż wbrew treści art. 75 K.p.a. oraz art. 12 ust. 2 ustawy o wprowadzeniu ustawy- Prawo ochrony środowiska, organ przyjął, że termin ,, wyniki badań", o którym mowa w tym przepisie oznacza wyłącznie wyniki badań laboratoryjnych. Zdaniem skarżącego ustawodawca nie przesądził, jaka powinna być metoda badania stopnia zanieczyszczenia, a tym samym zastosowanie znajdują ogólne zasady postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyjaśnił , że w sprawie orzekano na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy wprowadzającej ustawę - Prawo ochrony środowiska. Przepis ten stanowi podstawę do odrzucenia w drodze decyzji zgłoszenia dokonanego na podstawie art. 12 ust. 1 tej ustawy, gdy nie są spełnione warunki tej ustawy. W świetle art. 12 ust. 1 zgłoszenie, którego powinien dokonać władający powierzchnią ziemi, może dotyczyć wyłącznie gleby lub ziemi zanieczyszczonych przed wejściem w życie ustawy - co nastąpiło z dniem 1 października 2001 r. ( art. 62 ustawy ) - oraz przypadków, gdy zanieczyszczenia spowodował inny podmiot niż aktualnie władający. W świetle art. 12 ust. 2 do zgłoszenia muszą być dołączone min. wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia gleby i ziemi.

W rozpatrywanej sprawie zdaniem Sądu I instancji organ odwoławczy trafnie uznał, iż nie spełniona jest przesłanka zgłoszenia zanieczyszczonych gruntów w postaci faktu ich zanieczyszczanie przez inny podmiot niż dokonujący zgłoszenia - aktualnie władający powierzchnią ziemi.

Sąd I instancji wyjaśnił , iż na podstawie uchwał walnych zgromadzeń spółek M. i Pe. S.A. oraz C. S.A. nastąpiło połączenie obu spółek na podstawie art. 463 pkt 1 i 465 § 1 , 2 i 4 Kodeksu handlowego z 1934 r. poprzez przeniesienie całego majątku "C." S.A. na rzecz "Pe. S.A.. Równocześnie nastąpiła zmiana nazwy "Pe " S.A. na Po. S.A. która to nazwa została później zmieniona na P.S.A.

W zarysowanym stanie faktycznym zdaniem Sądu znajdowała zastosowanie obowiązująca wówczas norma art. 465 § 3 Kodeksu handlowego, w świetle której następowała sukcesja praw i obowiązków "C" S.A. na rzecz spółki działającej później pod nazwą P. S.A. Zatem w rozpoznawanej sprawie w istocie jest sporne, czy sukcesja obejmowała obowiązki w zakresie przywrócenia środowiska do właściwego stanu w przypadku spowodowania szkód, w sytuacji gdy odpowiedzialność w tym zakresie w polskim systemie prawnym może być egzekwowana na drodze administracyjnej (poprzez wydanie decyzji o określonej treści).

Wskazując na normę art. 82 ust. 1 obowiązującej na datę przejęcia spółki "C" S.A., ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz na jej uwarunkowania wyjaśniono , iż brak jest podstaw do jednoznacznego przyjęcia jakoby norma art. 82 ust. 1, z której wynikał obowiązek usuwania szkód przez jednostkę organizacyjną, rodziła samodzielnie określony stosunek publicznoprawny, w który spółka przejmująca nie wstępowała jako prawo i obowiązek przejętej spółki w świetle art. 465 § 3 Kodeksu handlowego.

Jednakże jak uznano w rozpatrywanym przypadku stosując właściwą wykładnię art. 465 § 3 Kodeksu handlowego, który miał zastosowanie w związku z przejęciem "C" S.A. przez obecną spółkę P. S.A. zdaniem Sądu I instancji trzeba przyjąć, iż skutki prawne wynikające z normy art. 82 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska w zakresie obowiązku usunięcia szkód w środowisku obciążają spółkę przejmującą, w związku z generalną sukcesją praw i obowiązków. W sprawie nie ma znaczenia fakt, iż odpowiedzialność z tytułu obowiązku usunięcia szkód w środowisku, na gruncie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska (art. 82 ust. 2) jak i obowiązującej obecnie ustawy - Prawo ochrony środowiska (art. 362 ust. 6 w zw. z ust. 1), może być egzekwowana na podstawie regulacji szczególnych w drodze wydania odnośnej decyzji administracyjnej.

Zastosowanie właściwej wykładni art. 465 § 3 Kodeksu handlowego zdaniem Sądu prowadzi do wniosku, iż pojęcie "inny podmiot" zastosowane w art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawę - Prawo ochrony środowiska dotyczy podmiotu innego niż sukcesor praw i obowiązków podmiotu, który był rzeczywistym sprawcą zanieczyszczenia. Ponieważ w rozpatrywanym stanie faktycznym, dokonująca zgłoszenia Spółka (P. S.A.) była sukcesorem spółki, która dokonała zanieczyszczeń ("C. S.A.), nie można przyjąć, iż zachodziły przesłanki dokonania zgłoszenia, skoro dotyczy ono wyłącznie przypadków zanieczyszczenia przez inny podmiot. Trafnie więc organ I instancji odrzucił zgłoszenie stwierdzając, iż nie spełnione są ustawowe przesłanki jego dokonania, a organ odwoławczy utrzymał tą decyzję w mocy.

Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż chybiona jest wykładnia przepisu art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawę - Prawo ochrony środowiska, jako normy szczególnej w stosunku do ogólnej zasady odpowiedzialności podmiotów będących generalnymi sukcesorami sprawcy szkód. Odnośnie natomiast podnoszonych w skardze kwestii bezpodstawnego uznania, iż zgłoszenie nie spełniało wymagań w zakresie załączenia do niego wyników badań (art. 12 ust. 2 ustawy wprowadzającej ustawę - Prawo ochrony środowiska), Sąd I instancji uznał , iż organ odwoławczy w sposób jednoznaczny i precyzyjny nie określił w orzeczeniu, dlaczego, jak uznano w końcowej części jego uzasadnienia, "Skarżący nie wykazał również, że zanieczyszczenie działek nastąpiło przed dniem 7 września 1999 r., kiedy to władającym gruntem był C. S.A." Wcześniej bowiem uzasadnienie zawiera wyłącznie przytoczenie faktów z przebiegu sprawy bez dokonania ich jednoznacznej oceny w świetle regulacji art. 12 ust. 2 ustawy wprowadzającej ustawę - Prawo ochrony środowiska. Trudno wobec tego ustalić, jakimi przesłankami kierował się organ uznając, iż nie spełnione są wymagania określone w art. 12 ust. 2 ustawy, w szczególności, czy podziela on w pełni stanowisko prezentowane w tej sprawie przez organ I. instancji. W tym zakresie pewną wskazówką może być wyłącznie wyrażenie w uzasadnieniu opinii, iż prowadzone postępowanie administracyjne organu I instancji było prawidłowe i nie narusza przepisów prawa procesowego.

Trafny jest zdaniem Sądu zarzut skargi, iż w myśl ustawy nie jest wymagane przedłożenie wyniku badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia nieruchomości na dzień jej przejmowania przez podmiot zgłaszający. Nieprecyzyjne sformułowanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w tym zakresie może sugerować, iż pogląd taki prezentuje organ odwoławczy. Wymaganie takie nie mogłoby wynikać z ustawy wprowadzającej ustawę - Prawo ochrony środowiska wobec faktu, iż przed jej wejściem w życie nie istniał obowiązek dokonywania badań w związku z przejmowaniem gruntu. W tej sytuacji obowiązek przedłożenia wyniku takich badań nałożony późniejszą ustawą byłby bezzasadny.

Brak precyzyjnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, odnośnie kwestii przedłożenia wymaganych wyników badań, stanowi naruszenie przepisów postępowania w zakresie właściwego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). Jednak zważywszy, iż podstawę odrzucenia zgłoszenia stanowi nie spełnienie choćby jednego z warunków wynikających z ustawy, a w rozpoznawanej sprawie niespełniony jest warunek dokonania zgłoszenia przez inny podmiot niż sprawca zanieczyszczenia, naruszenie przepisów w tym zakresie nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Podniesione wyżej okoliczności w ocenie Sądu I instancji wskazują, iż organ odwoławczy trafnie ustalił istnienie przesłanek do odrzucenia, na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy wprowadzającej ustawę - Prawo ochrony środowiska zgłoszenia dokonanego na zasadzie art. 12 ust. 1 tej ustawy przez P. S.A.. Wprawdzie organ wskazał w tym zakresie dwie przesłanki odrzucenia zgłoszenia. Jednak wystąpienie nawet jednej ze wskazanych przesłanek uzasadniało odrzucenia zgłoszenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik P. SA w P. zaskarżając go w całości i domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisu postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie nieprawidłowej wykładni:

-art. 12 ust 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085, ze zm.) polegającej na przyjęciu, że skarżąca spółka nie była objęta obowiązkiem złożenia zgłoszenia na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej;

-art. 82 ust 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska polegającej na przyjęciu, że obowiązek wynikający z mocy prawa mógł być przejęty w drodze następstwa prawnego wynikającego z połączenia spółek, podczas gdy nabycie praw i obowiązków z zakresu prawa publicznego płynących z samego prawa następuje w sposób pierwotny; oraz przyjęciu, że przepis ten wywoływał skutki w sferze prawa cywilnego; oraz przyjęciu, że celem przepisu było uwolnienie władającego od odpowiedzialności za zanieczyszczenia wyrządzone przed objęciem przez niego władania, podczas gdy zamiarem ustawodawcy było uwolnienie władającego od odpowiedzialności za zanieczyszczenia wyrządzone przez inny podmiot po objęciu przez niego władania, ale przed wejściem w życie ustawy (koniunkcja dwóch przesłanek);

-art. 362 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627, ze zm.) polegającej na przyjęciu, że przepis ten nie znajduje zastosowania w stosunku do skarżącej spółki, a zatem dąży ona do zwolnienia się ze swych zobowiązań;

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej , bowiem według art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania . Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze . Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa , którym zdaniem skarżącego - uchybił Sąd , uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo , że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy . Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności . Ze względu na to ,że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko - radcowskim ( art. 175 § 1 -3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Opiera się on na założeniu , że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny .

Złożona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna odpowiada przedstawionym wymaganiom lecz podniesione w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie .

W niniejszej sprawie żadna z przesłanek określonych w art. 183 § 2 ustawy procesowej nie wystąpiła , stąd Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej .

Przystępując do rozpoznania zgłoszonych zarzutów skargi kasacyjnej zauważyć należy , iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Sąd uwzględniając skargę na decyzję , uchyla decyzję w całości lub części , jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni prawa jak i ma miejsce wówczas gdy organ administracji prawidłowo ustalił treść normy prawnej , ale błędnie ją zastosował .Uchylenie decyzji na tej podstawie następuje gdy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy i nie ma cech rażącego naruszenia ( art. 145 § 1 pkt. 2 cyt. ustawy ) .

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma uzasadnienia zgłoszony zarzut skargi kasacyjnej wadliwej wykładni art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony Środowiska , ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 100 , poz. 1085 ) , jak i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska ( Dz. U. Nr 49 z 1994 r. poz. 196 ze zm. ) .

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62 , poz. 627 ze zm.) odmiennie od poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994r. Nr 49, poz. 196 ze zm.), ukształtowała odpowiedzialność za zanieczyszczenie ziemi i obowiązek jej rekultywacji. W uprzednio obowiązującym stanie prawnym (art. 82 ustawy), jednostki organizacyjne wykonywające działalność szkodliwie wpływającą na środowisko, w tym zanieczyszczające powierzchnię ziemi, miały obowiązek przywrócenia stanu właściwego środowiska, a obowiązki w tej mierze mogły być egzekwowane w drodze administracyjnoprawnej, jak też w sferze prawa cywilnego w przypadku wyrządzenia szkody osobom trzecim. Regulacje tej ustawy nie wiązały odpowiedzialności za zanieczyszczenie powierzchni ziemi z uprawnieniami rzeczowymi, w tym z faktu władania daną nieruchomością nie wynikał wprost obowiązek rekultywacji w sytuacji gdy władający nie był sprawcą zanieczyszczenia.

W ujęciu ustawy Prawo ochrony środowiska, odpowiedzialność za zanieczyszczenie powierzchni ziemi i wiążący się z nią obowiązek rekultywacji spoczywa na władającym powierzchnią ziemi, którym stosownie do art. 3 pkt 44 tej ustawy jest właściciel nieruchomości lub inny podmiot władający gruntem, ujawniony w ewidencji gruntów i budynków na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Stosownie do art.102 ust. 1 wymienionej ustawy, władający powierzchnią ziemi w przypadku jej zanieczyszczenia ma obowiązek przeprowadzenia rekultywacji z tym, że w przypadku koniecznego natychmiastowego jej dokonania może na koszt władającego dokonać jej starosta (art. 102 ust. 5 i ust. 7). Uwolnienie się władającego powierzchnią ziemi od obowiązku rekultywacji może nastąpić w przypadku wykazania przez niego, że zanieczyszczenie spowodował inny podmiot i wówczas na tym podmiocie spoczywa obowiązek rekultywacji, z tym zastrzeżeniem, że jeśli zanieczyszczenia dokonano za wiedzą lub zgodą władającego, ponosi on obowiązek rekultywacji solidarnie ze zbywcą (art. 102 ust. 2 i 3).

Z treści art. 102 ust. 2 cytowanej ustawy wynika, że uwolnienie się władającego powierzchnią ziemi od obowiązku rekultywacji, dotyczy wyłącznie tych przypadków, w których zanieczyszczenia gleby spowodował inny podmiot ale do zdarzenia tego doszło po dniu objęcia władania.

Uregulowanie to ponad wszelką wątpliwość wyklucza możliwość uwolnienia się władającego powierzchnią ziemi od obowiązku rekultywacji z powołaniem się na sprawstwo osoby trzeciej, jeżeli zanieczyszczenie miało miejsce przed objęciem władania. Oznacza to, że władający powierzchnią ziemi w świetle treści tego uregulowania nie może skutecznie powołać się na sprawstwo zanieczyszczenia swego poprzednika prawnego.

W ujęciu omawianego przepisu władający powierzchnią ziemi nabywając (przejmując) określoną zanieczyszczoną nieruchomość, przejmuje obowiązek dokonania rekultywacji i na nim ciąży wykonanie tego publicznoprawnego obowiązku. Natomiast odrębną kwestią są wzajemne relacje między zbywcą i nabywcą z tytułu kosztów rekultywacji i są one zależne od treści stosunku prawnego będącego podstawą przeniesienia własności, wszelkie spory w tej mierze mogą być rozstrzygane w płaszczyźnie stosunków cywilnoprawnych

Uregulowania objęte art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. , których błędną wykładnię zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu skarga kasacyjna, przewiduje obowiązek władającego powierzchnią ziemi w dacie wejścia ustawy Prawo ochrony środowiska, tj. w dniu 1 października 2001 r. zgłoszenie właściwemu staroście faktu zanieczyszczenia powierzchni ziemi jaki spowodował inny podmiot przed wejściem w życie niniejszej ustawy z zastrzeżeniem dokonania tego zgłoszenia do dnia 30 czerwca 2004 r.

Analiza treści omawianego przepisu wskazuje, i dotyczy on przypadków, w których zanieczyszczenie powierzchni ziemi nastąpiło przed wejściem w życie ustawy Prawo ochrony środowiska i zostało opracowane przez osobę będącą względem władającego w dniu wejścia w życie tej ustawy, innym podmiotem, z czego wypływa wniosek, że delict powodujący zanieczyszczenie musi zostać popełniony wówczas, gdy władający objął we władanie daną nieruchomość, co wyklucza możliwość uznania za inny podmiot w rozumieniu tego uregulowania poprzednika prawnego władającego. Podkreślenia wymaga, że przepis ten o charakterze międzyczasowym stwarzał możliwość uwolnienia się wymienionych w nim władających od dokonania rekultywacji w przypadku zanieczyszczenia ziemi przez inne podmioty wówczas, gdy nastąpiło to przed wejściem w życie ustawy Prawo ochrony środowiska i niewątpliwie celem ustawodawcy było stworzenie również i tym władającym ochrony w przypadku wyrządzenia szkody przez osoby trzecie na równi z przewidzianą w art. 102 ust. 2 tej ustawy. Wymieniony przepis, o czym była mowa wyżej, wyklucza możliwość uwolnienia się od obowiązku rekultywacji w przypadku zanieczyszczenia ziemi przed objęciem nieruchomości we władanie, z czego wynika, że sprawstwo poprzednika prawnego władającego nie może być poczytane jako działanie innego podmiotu.

Przyjąć w związku z tym należy, kierując się wykładnią celowościową i systemową, że art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. odnosi się wyłącznie do tych przypadków, w których wyrządzenie szkody polegającej na zanieczyszczeniu ziemi zostało spowodowane po objęciu władania przez władającego o jakim mowa w tym przepisie, a przed wejściem w życie ustawy Prawo ochrony środowiska. Wyklucza to uznanie jako "inny podmiot" w rozumieniu tego przepisu, poprzednika prawnego władającego.

Zgodzić się należy się w związku z tym ,że stanowiskiem Sądu I instancji , że następca prawny nie jest innym podmiotem o jakim mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. i wobec tego skarżący nie mógł skutecznie dokonać zgłoszenia zanieczyszczenia ziemi w powołaniu na ten przepis i w ten sposób uwolnić się od obowiązku rekultywacji , skoro sprawcą zanieczyszczenia był jego poprzednik prawny .

Wobec powyższych wywodów kolejny zarzut skargi kasacyjnej a to niezastosowania przepisy art. 362 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w okolicznościach przedmiotowej sprawy jawi się całkowicie nieusprawiedliwiony. Przepis ten stanowiąc o odpowiedzialności administracyjnej podmiotów korzystających ze środowiska w zakresie obowiązku przywrócenia środowiska do stanu właściwego odnosi się do sytuacji zaistniałych już po wejściu w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska o czym przecież świadczą przepisy intertemporalne w tym zakresie . Niewątpliwie przepis ten nie może być stosowany w postępowaniu dotyczącym odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia nieruchomości regulowanych przez przepis intertemporalny - art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy- Prawo ochrony środowiska , ustawę o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw.

Wskazane wyżej przesłanki uzasadniają przyjęcie stwierdzenia o nieusprawiedliwionych podstawach wniesionej skargi kasacyjnej .

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) orzeł jak w sentencji wyroku .