Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 551/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, 7, 8
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Ł. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we [...] przyznał Ł. Z. (dalej także Skarżący) jednolitą płatność obszarową (JPO) do powierzchni [...] ha, płatność z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) do powierzchni 32,15 ha, płatność dodatkową (redystrybucyjną) do powierzchni 27,00 ha, płatność dla młodych rolników do powierzchni [...] ha oraz płatność związaną do powierzchni upraw buraków cukrowych do powierzchni 6,50 ha. Jednolita płatność obszarowa i płatność dla młodych rolników zostały pomniejszone ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia. W wydanym rozstrzygnięciu organ odmówił przyznania płatności do działki ewidencyjnej nr [...], będącej przedmiotem "konfliktu krzyżowego". Wszystkie przyznane płatności zostały pomniejszone z tytułu zastosowania współczynnika korygującego, wynikającego z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz rozporządzenia wykonawczego do tego rozporządzenia. Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we [...] przyznał Skarżącemu kwotę [...]zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.

W złożonym odwołaniu producent rolny zarzucił naruszenie art. 3, 7, 8 ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1341) – dalej jako: "ustawa o płatnościach" poprzez nieprzyznanie stronie wnioskowanej płatności pomimo spełnienia wszystkich przesłanek do jej otrzymania oraz nierozpatrzenie w wyczerpujący sposób materiału dowodowego sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podał, że w przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje, że Ł. Z. jest współwłaścicielem działki ewidencyjnej nr [...] wspólnie z M. K.. W związku z powyższym, obu stronom przysługuje do niej tytuł prawny, ale także prawo do jej użytkowania. Kwestią sporną jest natomiast, czy Ł. Z. był samodzielnym użytkownikiem gruntów rolnych, zadeklarowanych przez siebie do płatności na przedmiotowej działce ewidencyjnej oraz to, czy na podstawie zebranego materiału dowodowego organ pierwszej instancji miał podstawę do ustalenia, że Skarżący nie spełnił przesłanek do otrzymania płatności do gruntów rolnych określonych w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Organ zauważył, że w okolicznościach sprawy pomiędzy stronami "konfliktu krzyżowego", Ł. Z. i M. K., występuje brak porozumienia w sprawie użytkowania działki ewidencyjnej nr [...]. Ł. Z. w złożonej dokumentacji oświadczył, że działka ewidencyjna nr [...] została prawidłowo zgłoszona we wniosku zgodnie z prawdą i rzeczywistym użytkowaniem, że był i jest jej jedynym użytkownikiem i prowadzi na niej produkcję rolną oraz w 2019 r. zebrał na tej działce kukurydzę. Druga strona konfliktu krzyżowego, utrzymuje, że na spornej działce ewidencyjnej nr [...] został wysiany groch.

Zdaniem organu, pomimo braku wątpliwości co do prowadzenia przez Ł. Z. prac polowych na działce ewidencyjnej nr [...], co zostało potwierdzone przede wszystkim ze złożonych przez stronę wyjaśnień, jak i wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie producenta rolnego, brak jest podstaw do jednoznacznego wskazania, że Skarżący użytkował samodzielnie działkę ewidencyjną nr [...]. Na działce tej w badanym okresie dochodziło do jednoczesnego prowadzenia prac polowych przez dwie strony konfliktu kontroli krzyżowej.

Organ podkreślił, że na stronie spoczywał ciężar udowodnienia faktu, iż na dzień [...] maja 2019 r. wyłącznie ona użytkowała i miała wpływ na zarządzanie spornym gruntem, tj. działką ewidencyjną nr [...]. Przedłożone przez Ł. Z. dowody oraz wyjaśnienia samej strony zostały poddane swobodnej ocenie organu w oparciu o całokształt zabranego w sprawie materiału. W związku z powyższym, ze względu na uniknięcie nienależnego, wielokrotnego przyznania tej samej pomocy w odniesieniu do tych samych działek ewidencyjnych i dla tego samego roku gospodarczego oraz w związku z tym, że organ pierwszej instancji na podstawie zebranych dowodów stwierdził, iż zarówno Ł. Z., jak i M. K. użytkowali sporny grunt, a płatność na te same grunty może być przyznana tylko raz w danym roku, organ odmówił przyznania wnioskowanych płatności do wskazanej działki.

W złożonej do tut. Sądu skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie:

- art. 7, 8 ustawy o płatnościach poprzez nieprzyznanie Skarżącemu wnioskowanej płatności pomimo spełnienia wszystkich przesłanek do jej otrzymania;

- art. 3 ustawy o płatnościach poprzez nierozpatrzenie w wyczerpujący sposób materiału dowodowego sprawy.

Skarżący podkreślił, że z uwagi na definicję posiadania gruntu rolnego, na której opiera się organ, oraz analizując zeznania świadków i treść przedłożonych dokumentów nie sposób przyjąć, że działka nr [...] położona w obrębie S. była w dniu [...] maja 2019 r. przedmiotem współposiadania. Zatem spełnia wszelkie przesłanki do przyznania płatności określone w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, podobnie jak decyzji organu pierwszej instancji, sprowadza się w znacznej części do wymieniania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bez dokonania jakiejkolwiek jego oceny. Skarżący podkreślił, że nie wie jakie okoliczności zostały uznane przez organ za udowodnione i co najistotniejsze, dlaczego niektórym dowodom organ odmówił wiarygodności. Zgodnie z definicją posiadania przytoczoną przez organ, Skarżący winien wykazać dokonanie zasiewów, wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, nawożenie, zbieranie plonów i decydowanie o ich przeznaczeniu. Na każdą z tych okoliczności wnioskodawca przedłożył szereg dowodów, w tym dokumentację dotyczącą uprawy i sprzedaży plonów. Żaden z dowodów nie został przez organ zakwestionowany. Była małżonka wnioskodawcy przedłożyła jedynie dowody świadczące o wykonaniu zasiewu grochu na spornej nieruchomości i przyznała, że nie wykonała zabiegów pielęgnacyjnych, nawożenie, zbieranie plonów i decydowanie o ich przeznaczeniu. Jednakże pomimo powyższego uznano, że Skarżący nie wykazał faktu samodzielnego posiadania nieruchomości. W ocenie Skarżącego uzasadnienie tego stanowiska zostało sprowadzone do uporczywego powtarzania w niemalże każdym akapicie uzasadnienia decyzji, że na zdjęciu wykonanym przez M. K. podczas wycieczki rowerowej, obok kukurydzy widać również groch. Doszło zatem do absurdalnej sytuacji, w której strona przedkłada organowi wszelkie możliwe dokumenty świadczące o prowadzeniu uprawy kukurydzy na gruncie, dochodzi do przesłuchania świadków, z których żaden nie wskazuje na dokonywanie przez byłą żonę strony jakichkolwiek prac na gruncie po marcu 2019 r., a mimo to stwierdza się, że nie wykazano ponad wszelką wątpliwość okoliczności uzasadniających przyznanie płatności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) – dalej: "ustawa COVID-19". Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 14 października 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2021 r. (por. k. 47 akt sądowych). Jednocześnie Skarżący został poinformowany o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma i z tej możliwości skorzystał.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy przyjęcia, czy Skarżący był samodzielnym użytkownikiem gruntów rolnych, zadeklarowanych przez siebie do płatności na spornej działce ewidencyjnej nr 55/3 oraz to, czy na podstawie zebranego materiału dowodowego organ miał podstawę do ustalenia, że Skarżący nie spełnił przesłanek do otrzymania płatności do gruntów rolnych określonych w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Za przyczynę wykluczenia powyższej działki z płatności organy przyjęły okoliczność, że w okresie istotnym dla rozpatrywanego wniosku o przyznanie płatności na rok 2019, nie była w wyłącznym, samodzielnym posiadaniu i użytkowaniu Skarżącego, lecz w okresie tym na przedmiotowej działce czynności agrotechniczne podejmowała również M. K. (poprzednio Zbonikowska – była małżonka Skarżącego). W konsekwencji, wobec stwierdzenia jednoczesnego użytkowania spornego gruntu w ww. okresie przez Ł. Z. i M. K., w ocenie organów Skarżący nie spełnił warunków przyznania płatności na rok 2019 w stosunku do wskazanej działki. Z powyższym Skarżący nie zgodził się wskazując, że wbrew stanowisku organów spełnił wszelkie wymagane warunki do otrzymania wnioskowanej płatności w odniesieniu do działki nr [...]. Podkreślił w szczególności, że to on w okresie objętym wnioskiem prowadził na spornym gruncie faktyczną działalność rolniczą i był wyłącznym posiadaczem działki nr [...], co w jego ocenie należycie wykazał w toku postępowania oraz że M. K. jedynie pozorowała działania rolnicze na przedmiotowej działce. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania przez organy, polegające na dowolnej i wybiórczej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego.

Odnosząc się do oceny wydanych w sprawie rozstrzygnięć w kontekście uznania Skarżącego jako samodzielnego użytkownika działki nr [...] (a nie czy ją użytkował rolniczo), wskazać należy w pierwszej kolejności, że materialnoprawną podstawę podjętych decyzji stanowiły przepisy ww. ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Warunki przyznawania tych płatności regulują przepisy ustawy o płatnościach. Na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

Jednocześnie w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z kolei w myśl art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2017 r., poz 1853 ze zm.) w stanie prawnym adekwatnym w rozpoznawanej sprawie, w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 4 pkt 2 tej ustawy w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się odrębny numer identyfikacyjny od numeru, o którym mowa w pkt 1, jeżeli wnioskodawca prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą.

Z akt sprawy wynika, że w okresie istotnym dla rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o płatności na rok 2019, będący współwłaścicielami działki nr [...] Ł. Z. oraz M. K. pozostawali w sporze co do użytkowania tej działki, posiadali odrębne numery identyfikacji w ewidencji producentów rolnych, prowadzili odrębne gospodarstwa rolne i każde z nich indywidualnie zadeklarowało do płatności na rok 2019 działkę nr [...] o powierzchni 2,07 ha, przy czym Skarżący deklarował uprawę kukurydzy, a M. K. – grochu siewnego. Jednocześnie zarówno Ł. Z., jak i M. K. posiadali w okresie objętym wnioskiem tytuł prawny do przedmiotowej działki (prawo współwłasności) oraz w efekcie prawo do jej użytkowania.

Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce nr [...] we wszystkich wnioskach producentów rolnych o przyznanie płatności nie może być większa od powierzchni tej działki uprawnionej do uzyskania płatności (JPO). Innymi słowy nie można przyznać kliku producentom rolnym tej samej płatności w odniesieniu do tej samej działki za ten sam okres.

Wobec tego, skoro w przedmiotowej sprawie Skarżący złożył indywidulanie wniosek o przyznanie płatności na rok 2019 do działki nr [...], jako posiadacz tej działki, samodzielnie na niej gospodarujący, to tym samym – jak zasadnie wywiodły to orzekające organy - celem uzyskania wnioskowanych płatności do działki nr [...] był on zobowiązany wykazać, że spełnia warunki do ich przyznania, w tym więc i to, że w roku 2018/2019, był on wyłącznym faktycznym posiadaczem, a jednocześnie użytkownikiem tej działki. Dla uzyskania dopłat nie wystarczy bowiem samo posiadanie, samoistne lub zależne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale również konieczne jest rolnicze wykorzystywanie działek rolnych. Pojęcie to w rozumieniu ustawy o płatnościach (art. 8 ust. 1 pkt 2) należy zaś rozumieć jako posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, które obejmuje nie tylko dokonanie zasiewów, ale także m.in. wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym nawożenia, zbierania plonów, czy decydowanie o innym przeznaczeniu. W okolicznościach niniejszej sprawy, wobec faktu że ta sama działka została zgłoszona na ten sam okres do płatności przez dwóch producentów rolnych (skonfliktowanych małżonków), powołujących się na jej samodzielne użytkowanie rolnicze, istotnym było – wbrew twierdzeniem Skarżącego - wykazanie przez niego, że wykonywał on działalność rolniczą na zadeklarowanym do płatności gruncie samodzielnie, a zatem że działka nr [...] była przez niego użytkowana z wyłączeniem osób trzecich - w tym przypadku byłej małżonki M. K.. Co istotne, jak słusznie wskazały organy, koniecznym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było ustalenie, nie samej okoliczności użytkowania rolniczego działki nr [...] przez Ł. Z. – fakt ten bowiem nie budził w sprawie sporu i znajduje potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy, lecz tego czy w okresie objętym wnioskiem był on samodzielnym posiadaczem i użytkownikiem spornej działki, a w konsekwencji ustalenie czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego Skarżący spełnił przesłanki do przyznania mu wnioskowanych płatności do działki nr [...].

Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez Skarżącego naruszeń przepisów postępowania wskazać na wstępie należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Przy czym, jak wskazano w art. 3 ust. 2, w postępowaniach tych organ administracji publicznej m.in. obowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2) oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a.") nie stosuje się (pkt 4). Zgodnie zaś z ust. 3 ww. artykułu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z powyższego wynika zatem, że postępowanie w sprawie przyznania płatności jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, w którym to ustawodawca zdecydował się na odejście w ramach postępowania wyjaśniającego od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. i rozwiniętej w art. 77 § 1 k.p.a., ograniczając obowiązek organów jednie do rozpatrzenia materiału dowodowego wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Wobec tego, w niniejszej sprawie to Skarżącego, który samodzielnie złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2019, obciążał obowiązek udowodnienia okoliczności posiadania i samodzielnego użytkowania rolniczego spornej działki nr [...] w sytuacji, gdy ta sama sporna działka została zgłoszona na ten sam okres do płatności przez dwóch producentów rolnych oraz że organy dysponowały materiałem dowodowym na użytkowanie rolnicze tej działki także przez M. K..

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, w ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że w przedmiotowej sprawie zasadnym było wykluczenie z płatności na rok 2019 działki nr [...], wobec ustalenia jednoczesnego podejmowania na tej działce czynności agrotechnicznych w okresie objętym wnioskiem o płatności zarówno przez Ł. Z. jak i M. K., co uniemożliwiło uznanie Skarżącego za wyłącznego użytkownika przedmiotowej działki. Tym samym prawidłowo organy uznały, że Ł. Z. nie spełnił warunków do przyznania mu wnioskowanych płatności do działki nr [...]. Wskazać należy przy tym, że organy, wbrew zarzutom Skarżącego, należycie rozpatrzyły cały zgromadzony w toku prowadzonego postępowania materiał dowodowy – obejmujący w szczególności przedłożone przez strony "konfliktu krzyżowego" Ł. Z. i M. K. dokumenty, faktury, oświadczenia świadków oraz wyjaśnienia ww. stron konfliktu złożone podczas rozprawy administracyjnej - a dokonując jego oceny pod kątem spełnienia przez Skarżącego przesłanki samodzielnego użytkowania rolniczego spornej działki, nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów. Dokonana przez organy ocena w tym zakresie wykazała obopólną aktywność w działalności rolniczej na zgłoszonej działce Ł. Z. i M. K., co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Wynika z niego, że także M. K. użytkowała rolniczo sporną działkę, biorąc pod uwagę to, że pojęcie to – jak podkreślono – obejmuje nie tylko dokonanie zasiewu, ale również prowadzenie prac agrotechnicznych (nawożenie, dbanie o uprawy i ich ochronę). Celem płatności jest wsparcie finansowe rolników, którzy faktycznie użytkują grunty i ponoszą z tego tytułu wydatki. Przedłożone przez M. K. faktury z 2018 i 2019 r. wskazują na poniesione prze nią koszty zakupu m.in. materiału siewnego, nawozów (szczegółowo omówione przez M. K. w piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. – por. k. 90 akt admin.). Dowody te w powiązaniu z oświadczeniami świadków (D. L., M. M.) odnośnie odpowiednio udzielonej pomocy M. K. w uprawie ziemi w latach 2018-2019 r. na działce nr [...] (rozsiewanie grochu, nawożenie, podorywka, orka zimowa, wapnowanie), a także w powiązaniu z jej wyjaśnieniami, w ramach których wskazywała ona na wykonywane na działce zabiegi pielęgnacyjne i ochronne na gruncie, na jego nawożenie, na konflikt z mężem, które przejawem było niszczenie i zaorywanie upraw, dokonywanie jednoczesnych zasiewów przez obie strony, oraz na deklarowanie przez M. K. działki nr [...] do płatności we wcześniejszych latach i sądowe zabezpieczenie sprawowania zarządu na tej działce uzyskane w styczniu 2018 r. przez M. K. – zdaniem Sądu stanowią podstawę do stwierdzenia, że materiał dowodowy sprawy wskazuje także na wykonywanie przez nią czynności rolniczych na działce nr [...]. Natomiast dla przyjęcia prawa Skarżącego do uzyskania płatności do działki nr [...] niezbędne było zaistnienie sytuacji, iż to Skarżący był jedynym faktycznym użytkownikiem spornej działki i że to wyłącznie on prowadził na niej samodzielnie działalność rolniczą, co w sprawie nie zostało zdaniem Sądu, we wskazanych okolicznościach, skutecznie przez niego wykazane. Należy przy tym jednoznacznie podkreślić, że znajdujące się w aktach sprawy dowody, które bezsprzecznie wskazują na okoliczność faktycznego prowadzenia działalności rolniczej przez Skarżącego na działce nr [...] we wnioskowanym okresie, nie przesądzają, że użytkowanie wskazanego gruntu było samodzielne, z wyłączeniem M. K. – na co trafnie wskazał organ odwoławczy. Przedłożone przez Skarżącego dowody, wykazujące jego faktyczną działalność rolniczą na tym gruncie, nie stanowią bowiem zaprzeczenia okoliczności jednoczesnego podejmowania czynności agrotechnicznych na działce [...] przez M. K., która na tę okoliczność także przedstawiła dowody. Ponadto okoliczności te wzajemnie się nie wykluczają, a zaistnienie jednej z nich nie świadczy o dyskwalifikacji drugiej. Jak wynika ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego i opartych na nim – zdaniem Sądu – prawidłowych ustaleniach organów, we wnioskowanym okresie na działce nr [...] Skarżący podejmował prace polowe, a w szczególności dokonał siewu kukurydzy. Organy wskazując na te okoliczności, podkreślały jednak, że choć świadczą one o faktycznym podejmowaniu przez Skarżącego działalności rolniczej na spornym gruncie, to jednak nie pozwalają na przyjęcie, że był on w tym okresie jedyną osobą, która użytkowała go rolniczo, samodzielnie decydując o sposobie tego użytkowania, w tym m.in. sposobie utrzymywania gruntu w dobrej kulturze rolnej, o terminie wykonywania poszczególnych działań pielęgnacyjnych, ochronnych, o stosowanych rodzajach i środkach ochrony roślin czy też rodzajach i ilości nawozów. Jak wskazano bowiem, podejmowanie czynności agrotechnicznych na przedmiotowym gruncie przez M. K. również zostało w toku postępowania poparte dowodami, które organy w granicach swobodnej oceny dowodów uznały za wiarygodne (m.in. zeznania świadków, faktury, wyjaśnienia strony). Stwierdzenie przez organy - na podstawie przedłożonych przez obie strony konfliktu dowodów - okoliczności faktycznego jednoczesnego podejmowania czynności agrotechnicznych na spornym gruncie w przedmiotowym okresie przez Skarżącego i M. K., a zatem w istocie współużytkowania przez nich tego gruntu, prawidłowo doprowadziło zatem organy do konstatacji, że w sprawie nie można uznać, że wyłącznym faktycznym użytkownikiem działki nr [...], decydującym o całokształcie jej rolniczego wykorzystywania był Ł. Z.. Dlatego też Sąd nie podzielił jego zarzutów dotyczących bezpodstawnego i nietrafnego ustalania przez organy, że działka nr [...] była przedmiotem współposiadania Ł. Z. i M. K., gdyż w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie można było takiego wniosku uznać za nieuprawniony, tym bardziej w świetle istniejącego wieloletniego konfliktu między byłymi małżonkami, którego przejawem były właśnie spory Ł. Z. i M. K. o użytkowane rolnicze posiadanych gruntów rolnych, a których efektem była odmowa przyznania im wnioskowanych płatności, co było przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy (por. prawomocne wyroki WSA w Bydgoszczy: z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 880/20, z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 479/18 oraz wyrok z dnia 16 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1428/17).

Nie mogły również odnieść zamierzonego skutku podnoszone przez Skarżącego argumenty dotyczące pozornego i nieistotnego charakteru czynności podejmowanych przez M. K., które w ocenie Skarżącego nawet jeżeli były wykonane to nie mają znaczenia dla ustalenia rolniczego użytkowania przez nią ziemi. Należy bowiem ponownie wskazać, że zakres użytkowania rozliczanego gruntu, nie sprowadza się jedynie do czynności zasiania i zbioru plonu, że wykonywanie lub brak wykonywania określonych czynności rolniczych na danym gruncie wobec konfliktu Skarżącego z byłą małżonką i braku woli obu stron tego konfliktu jakiejkolwiek współpracy, mogło być determinowane okolicznością wcześniejszego podjęcia danej czynności przez jedną ze stron tego konfliktu, a także że istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy jest to czy grunt we wnioskowanym okresie był użytkowany rolniczo na własny rachunek także przez innego niż wnioskujący producenta rolnego, który również miał prawo do użytkowania spornego gruntu (M. K.), jako jego współwłaściciel i który w świetle zgromadzonych dowodów ponosił z tego tytułu wydatki. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie argumentacja Skarżącego, która sprowadza się do uznania zabiegów agrotechnicznych, które przeprowadziła M. K. za pozostające bez znaczenia, z uwagi na ich zdaniem Skarżącego nieistotny charakter, czy też z motywy ich podjęcia.

Wobec powyższego uznać należy, że organy prawidłowo ustaliły na podstawie całokształtu materiału dowodowego sprawy, nie naruszając przy tym przepisów postępowania, że zarówno Skarżący jak i jego była żona podejmowali w okresie objętym wnioskiem o płatności na rok 2019 wobec spornego gruntu czynności agrotechniczne, przy czym działania te podejmowane były na własny rachunek każdego z nich. Ponadto Sąd z przedstawionych powyżej względów podziela stanowisko organów, że Skarżący nie zdołał skutecznie wykazać w sprawie, że działalność ta – zgodnie z konsekwentnie podtrzymywanym przez niego stanowiskiem – była podejmowana przez niego samodzielnie, tj. z wyłączaniem M. K.. W konsekwencji organy słusznie przyjęły, że skoro Skarżący nie wykazał w sprawie spełnienia przesłanki samodzielnego, faktycznego użytkowania rolniczego działki nr [...], warunkującej przyznanie płatności do tej działki, w sytuacji jednoczesnego przedstawienia przez drugiego ze współwłaścicieli działki dowodów na podejmowanie aktywności rolniczej względem tej działki, to tym samym działkę tę należało wykluczyć z płatności, konsekwencją czego było pomniejszenie przyznanych Skarżącemu płatności JPO i dla młodych rolników, ze względu na stwierdzoną procentową różnicę (6,44%) pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną.

Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

T. Wójcik L. Kleczkowski A. O.