Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2510/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1005
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2010r. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) oraz na podstawie art. 82 ust. 3, art. 83 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.)

- umorzył postępowanie wszczęte na wniosek M. R. w sprawie wybudowania ul. Ł. we W. bez pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż jest związany zapadłym w niniejszym postępowaniu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. VII SA/Wa 1302/08. W orzeczeniu powyższym wskazano na konieczność zweryfikowania dotychczas podejmowanych czynności procesowych. W pierwszej kolejności organ powinien wezwać skarżącego, do wskazania rzeczywistego zakresu żądania i prowadzić postępowanie w ramach wytyczonych przez wnioskodawcę, o ile jest on stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa.

Biorąc powyższe wskazania pod uwagę organ ustalił, iż przedmiotem postępowania określonego we wniosku jest zbudowanie przez inwestora - Dyrekcję Inwestycji Miejskich m. W. w latach 1974 r. - 1978 r. ciągu ulic B. we W. bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę oraz z rażącym naruszeniem przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym oraz niezgodność ciągu ulic B. we W. wybudowanego, jako jedno przedsięwzięcie inwestycyjne, w latach 1974-1978 bez pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie. Wnioskodawca doprecyzowując przedmiot niniejszego postępowania przyznał jednoznacznie, że "jego interes prawny wynikający z art. 28 Kpa dotyczy przede wszystkim nowopowstałej (nowobudowanej) ulicy Ł.".

W ocenie organu I instancji analiza zgromadzonych materiałów dowodowych wskazuje na konieczność umorzenia postępowania w niniejszej sprawie. W odniesieniu do analizowanego stanu faktycznego, w sytuacji, gdy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął na wniosek M. R. postępowanie w sprawie, zobligowany był przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu stwierdzenie, czy opisana we wniosku droga wybudowana została zgodnie z obowiązującymi w czasie jej budowy normami prawa, poprzez stwierdzenie istnienia stosownych pozwoleń oraz projektów.

Organ podjął czynności mające na celu ustalenie legalności budowy inwestycji objętej wnioskiem. Ustalenia te napotkały przeszkody natury proceduralnej w postaci braku dokumentów związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji. Przeszkody tej nie udało się usunąć, pomimo podjęcia wszelkich możliwych czynności - wielokrotnych prób zdobycia dokumentacji formalnej związanej z budową drogi, mogącej znajdować się w posiadaniu innych organów administracji i po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej w celu odtworzenia treści zaginionych dokumentów, która również nie wniosła nowych okoliczności do sprawy.

W szczególności organ wystąpił w dniu 4 czerwca 2007 r. do Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. o wykaz właścicieli i władających oraz wyrys z mapy ewidencji gruntów przyległych do ulicy Ł. we W. w celu szczegółowego ustalenia stron przedmiotowego postępowania. Po otrzymaniu wykazu właścicieli i władających w dniu 25 czerwca 2007 r. zawiadomiono pozostałe uprawnione strony o wszczętym na wniosek skarżącego postępowaniu administracyjnym w sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do szeregu organów z prośbą o udostępnienie wszelkich posiadanych akt. Przeprowadzona w dniu 22 kwietnia 2008 r. rozprawa administracyjna nie doprowadziła do odtworzenia akt w przedmiotowej sprawie. Ustalono, że ulica Ł. we W. w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] została zrealizowana w obecnym kształcie przed 1994 rokiem.

Skoro organ stwierdził istnienie nieusuwalnych przeszkód w pozyskaniu dokumentacji związanej z przedmiotową inwestycją, obowiązany był zająć jednoznaczne stanowisko odnośnie legalności bądź nielegalności jej wykonania. Zważywszy na fakt, iż w aktach sprawy znajduje się szczątkowa dokumentacja budowy w postaci kopii dokumentów z podziałów, wykonanych w latach 1975-1976 na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej m. W., Wydziału Urbanistyki i Architektury z dnia [....] sierpnia 1972 r., zatwierdzającej plan realizacyjny usytuowania obiektów budowlanych, ciąg ulic B. organ przyjął, że w świetle dokonanych ustaleń droga wybudowana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Tym samym brak jest podstaw prawnych do prowadzenia postępowania celem merytorycznego zakończenia sprawy.

W ocenie organu I instancji również kwestia zgodności z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego winna być rozstrzygnięta na korzyść inwestora. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. O planowaniu przestrzennym, podstawą do opracowania projektu planu realizacyjnego jest zatwierdzony szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz ustalenia decyzji w sprawie lokalizacji. W toku postępowania nie udało się pozyskać szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego został opracowany plan realizacyjny, to jednak nie sposób jednoznacznie wykluczyć możliwości istnienia takiego planu. Na jego istnienie wskazuje uchwała Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej – P. z dnia [...] stycznia 1972 r., nr [...], dotycząca aktualizacji planu szczegółowego osiedla P.

W ocenie organu kwestia możliwości realizacji inwestycji w trybie uproszczonym również winna być rozstrzygnięta na korzyść dla inwestora. Zgodnie z dyspozycją § 21 uchwały Rady Ministrów z dnia 30 sierpnia 1972 r. w sprawie projektowania inwestycji, we wskazanym wyżej trybie można realizować inwestycje proste. Jak wynika z § 2 pkt 6d powołanej uchwały, organ podejmujący decyzję o realizacji inwestycji może ją uznać za inwestycję prostą. Dlatego też mając na uwadze treść decyzji Prezydium Rady Narodowej m. W., Wydziału Urbanistyki i Architektury nr [...] z dnia [...] sierpnia 1972 r. zatwierdzającej plan realizacyjny usytuowania obiektów budowlanych, ciąg ulic B. , nie można jednoznacznie wykluczyć, że przedmiotowa inwestycja nie została uznana przez właściwy organ za inwestycję prostą i w związku z tym istniała możliwość jej realizacji w trybie uproszczonym.

Kolejną przesłanką warunkującą konieczność umorzenia postępowania w niniejszej sprawie jest ustalenie braku u wnioskodawcy przymiotu strony niniejszego postępowania. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości przy ul. Ł. we W., posiada więc interes prawny w postępowaniach administracyjnych dotyczących robót budowlanych zrealizowanych w obrębie działek sąsiednich. Przedmiot niniejszego postępowania, którego wszczęcia domaga się wnioskodawca, obejmuje cały ciąg ulic B. . Wnioskodawca jako współużytkownik wieczysty działek nr [...] jednostka ewidencyjna: [...] W., posiada interes prawny dotyczący inwestycji zrealizowanej w obrębie działek sąsiednich, a nie dla całego odcinka ul. Ł. Jeżeli zatem organ wszczął postępowanie na wniosek osoby, która jak się okazało w toku prowadzonego postępowania, nie ma interesu prawnego w sprawie, a więc nie jest stroną postępowania, powinien takie postępowanie umorzyć w trybie art. 105 § 1 Kpa. Jednocześnie, w ocenie organu, zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne wykluczenie legalności przedmiotowej inwestycji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania M. R.,

- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2010 r., Nr [....].

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie z uwagi na brak dokumentacji spornej budowy nie sposób jednoznacznie wskazać, że przedmiotowa inwestycja stanowi samowolę budowlaną. [....] WINB w toku prowadzonego postępowania uzyskał od Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. kopie dokumentów z podziałów, wykonanych w latach 1975-1978 na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej miasta W. z dnia [...] sierpnia 1972r., znak: [...], zatwierdzającej plan realizacyjny usytuowania obiektów budowlanych ciągu ulic B. we W..

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu przestrzennym podstawą do opracowania projektu planu realizacyjnego jest zatwierdzony szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego jednostki osadniczej oraz ustalenia decyzji w sprawie lokalizacji. Co prawda w toku postępowania nie udało się pozyskać szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego został opracowany plan realizacyjny, to jednak nie można w sposób jednoznaczny wykluczyć istnienia takiego planu.

Z uwagi na powyższe należało przyjąć, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z dyspozycją § 21 uchwały nr 75 Rady Ministrów z dnia 30 marca 1972 r. w sprawie projektowania inwestycji (M.P. Nr 23, poz. 133), w trybie uproszczonym można realizować inwestycje proste, określone w § 2 pkt 6. Stosownie do dyspozycji § 2 pkt 6 lit. d cytowanej uchwały, organ podejmujący decyzję o realizacji inwestycji może ją uznać za inwestycję prostą. Mając na uwadze treść decyzji Prezydium Rady Narodowej miasta W. z dnia [...] sierpnia 1972 r., nie można wykluczyć, że przedmiotowa inwestycja nie została uznana przez właściwy organ za inwestycję prostą i w związku z tym mogła być realizowana w trybie uproszczonym.

Organ II instancji wyjaśnił, iż postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., zlecił [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego przeprowadzenie dodatkowego postępowania, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, poprzez ustalenie czy w związku z realizacją ciągu ulic B. we W., naruszone zostały konkretne normy prawa materialnego z czego skarżący wywodziłby swój interes prawny. Po przeprowadzeniu oględzin w dniu 21 września 2010 r., stwierdzono, że ul. Ł. i ul. B. posiada parametry techniczne drogi zgodne z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Powyższe potwierdza protokół oględzin drogi wojewódzkiej nr [...] we W. (ul. Ł.) w km 0+000 do km 0+584,6 od ul. O. do ul. J.. W trakcie oględzin stwierdzono, że ul. Ł. jest drogą wojewódzką klasy lokalnej o nawierzchni jezdni bitumicznej, obustronnych ciągach pieszych o nawierzchni bitumicznej i z kostki kamiennej i brukowej, z oświetleniem ulicznym i kanalizacją deszczową. Dokonano pomiarów szerokości pasa drogowego na wysokości posesji nr [...], przed skrzyżowaniem z ul. M., przy posesji nr [....] oraz za skrzyżowaniem z ul. B. , które wynoszą odpowiednio 13,15 m; 12,85 m; 12,80 m; 12,15 m. Zarządca dołączył do książki drogi dzienniki objazdu dróg - kontroli stanu technicznej sprawności drogi, wykonane w okresie od stycznia do kwietnia 2010 r. oraz protokół z okresowej kontroli stanu technicznego drogi z dnia 13 sierpnia 2010 r., zawierający ocenę stanu technicznego: jezdni i ciągów komunikacyjnych, oświetlenia drogowego i oznakowania drogowego wraz z kartami inwentaryzacyjnymi stanu nawierzchni jezdni i chodników oraz zdjęciami ul. Ł..

Zgodnie z oświadczeniem zarządcy, parametry techniczne drogi są zgodne z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, określonymi w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430). Najmniejsza szerokość ul. Ł. (droga klasy L) w liniach rozgraniczających w terenie zabudowanym wynosi 12,15 m. Stwierdzono, że szerokość pasa ruchu ul. Ł. (na drodze klasy L) wynosi średnio 7 m, a szerokości ciągów pieszych wynoszą w granicach 1,90 m do 5,40 m.

W ocenie organu odwoławczego, w związku z realizacją ciągu ulic B. we W. , nie zostały naruszone konkretne normy prawa materialnego, z czego skarżący wywodziłby swój interes prawny.

Zdaniem organu odwoławczego M. R. jako współużytkownik wieczysty nieruchomości zlokalizowanej przy ul. Ł.( działka [...]) oraz działki nr [...] położonej bezpośrednio przy ul. Ł. we W., posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym ul. Ł.

Podkreślenia wymaga fakt, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na jednoznaczne wykluczenie legalności przedmiotowej inwestycji.

Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

W ocenie organu odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2010r., nr [...] zasadnie umorzył postępowanie wszczęte na wniosek M. R. w sprawie wybudowania ul. Ł. we W. bez pozwolenia na budowę.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. R. wnosząc o jej uchylenie.

W skardze zarzucono:

- nieustosunkowanie się do zarzutu błędnego powoływania się na przepisy ustawy Prawa budowlane z lipca 1974r., podczas gdy inwestycja została rozpoczęta w 1974r. i wszelkie wymogi prawne związane z rozpoczęciem tej inwestycji należy odnosić do przepisów ustawy Prawo budowlane 1961r. (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.),

- nieustosunkowanie się do zarzutu skarżącego, że wybudowany ciąg ulic nie uzyskał wymaganego ówczesnym przepisem art. 64 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1961r. pozwolenia na użytkowanie,

- nieuwzględnie uwagi skarżącego, że gdyby została wybudowana tylko ulica Ł., to negatywne skutki ruchu ulicznego byłyby dla skarżącego niewielkie, natomiast zbudowanie ciągu ulic B., którego przeznaczenie nie zostało określone w żadnym planie zagospodarowania przestrzennego i spowodowało istotną uciążliwość dla skarżącego,

- błędne dokonanie oceny, że żądanie skarżącego dotyczy wybudowania ul. Ł. we W. bez pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego miasta W.,

- niezgodną z prawdą ocenę, że istniał plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego na podstawie, którego został opracowany plan realizacyjny usytuowania obiektów budowlanych ciągu ulic B. we W., a dowodem na jego istnienie ma być uchwała Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W P. dnia [...] stycznia 1972r. nr [...],

- nieuzasadnioną ocenę, że przedmiotowa inwestycja nie została uznana przez właściwy organ za inwestycję prostą i w związku z tym mogła być realizowana w trybie uproszczonym, której uzasadnienie ma wynikać z treści kserokopii decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] sierpnia 1972r., której istnienia oryginału i kopii nigdzie nie można potwierdzić,

- brak w aktach sprawy dokumentów i dokumentacji, które były podstawą do stwierdzenia w trakcie dokonywania oględzin w dniu 21 września 2010r.

- nieustalenie przeznaczenia ciągu ulic B. we W. wynikającego z planowania przestrzennego i sposobu zagospodarowania tego ciągu na określone cele z uwzględnieniem potrzeb bieżących i przyszłych wynikających z programu rozwoju gospodarczego i społecznego,

- niezgodne z prawdą i faktami ustalenie, że ulica Ł. jest drogą wojewódzką klasy lokalnej (klasy L), co jest sprzeczne ze stanem faktycznym i sprzeczne z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), gdyż ulica Ł. wraz z ulicą B., zgodnie z aktualną informacją zamieszczoną w Internecie przez [...] Służbę Dróg i Kolei we W. "wykazem dróg wojewódzkich", pod liczbą porządkową 14, została zaklasyfikowana jako ulica zbiorcza ( klasy Z) i taką faktycznie funkcję pełniła i nadal pełni,

- nie rozpatrzenie merytoryczne zarzutu skarżącego, że budowany w latach 1974-1978 ciąg ulic B. nie spełniał obowiązującego wówczas Normatywu Technicznego Projektowania dróg, ulic, układów komunikacyjnych uzbrojenia podziemnego ulic oraz nawierzchni drogowych i ulicznych, a także skrzyżowań i placów (Dziennik Budownictwa nr 11 z 1966r.), a także nie spełniał warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty w zakresie komunikacji, zaliczone do budownictwa drogowego budownictwa specjalnego w zakresie komunikacji,

- brak oceny zarzutu skarżącego, że decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego ciągu ulic B. została wydana bez wymaganej akceptacji Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej we W., gdyż obowiązujący plan ogólny zagospodarowania przestrzennego m. W. podlegał wówczas aktualizacji,

- pominięcia w sprawie istotnego faktu, że ciąg ulic B. we W. został zbudowany w znaczącej części na terenach mających inne przeznaczenie, co w sposób rażący naruszało przepisy art. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. Prawo budowlane oraz tym samym został naruszony interes prawny odwołującego się, gdyż każdy obywatel miał zagwarantowane prawo chronić swój interes prawny poprzez zgłoszenie uwag.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, lecz z przyczyn innych niż zarzuty w niej podane.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010r. umarzającą na podstawie art. 105 kpa postępowanie w sprawie wybudowania ulicy Ł. we W. bez pozwolenia na budowę. Zgodnie z powołanym przepisem w przypadku, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji naruszył powołany art. 105 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji umarzając postępowanie wszczęte na wniosek M. R. uznał, iż nie jest on stroną postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził natomiast, że skarżący ma interes prawny, ale swego stanowiska nie uzasadnił. W ocenie Sądu sam fakt, iż skarżący jest współużytkownikiem nieruchomości zlokalizowanej przy ul. Ł. nie świadczy o jego interesie prawnym. Organ odwoławczy przyjął skrajnie odmienny pogląd niż organ I instancji. Różnice pomiędzy stanowiskami organów wynikają z ustalenia innego stanu faktycznego i prawnego, a zatem wymagają pełnego uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela poglądu organu II instancji, iż na tym etapie postępowania istniały podstawy uzasadniające umorzenie postępowania administracyjnego. Istotną kwestią w niniejszej sprawie jest zagadnienie "bezprzedmiotowości postępowania" jako przesłanki jego umorzenia. Bezprzedmiotowość postępowania, o której stanowi powołany artykuł Kodeksu postępowania administracyjnego, oznacza, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok NSA z 24.04.03r., III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25).

Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty. Jego umorzenie powinno być traktowane jako środek ostateczny i mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. W przypadku, gdy nie wystąpią przesłanki bezprzedmiotowości wspomnianego postępowania, organ odwoławczy obowiązany jest sprawę rozstrzygnąć merytorycznie. W rozpatrywanej sprawie sam brak akt pozwolenia na budowę ulicy Ł. nie świadczy o bezprzedmiotowości postępowania, istnieje bowiem przedmiot postępowania jakim jest wybudowana droga użytkowana przez uczestników ruchu drogowego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji ustali w sposób niewątpliwy i wyczerpująco uzasadni czy strona skarżąca posiada interes prawny umożliwiający kwestionowanie prawidłowości wybudowanej ulicy, biorąc pod uwagę stanowisko skarżącego zwarte w jego pismach składnych w toku postępowania. Wskazać należy, iż z protokołu rozprawy z dnia 24 marca 2011r. (karta akt sądowych – 112) wynika, że skarżący stwierdził, iż wybudowany ciąg ulic stworzył nieograniczony przejazd wszystkich samochodów. Oświadczył ponadto, iż od działki nr [...] ma chodnik 2,5 m do ulicy Ł. , działka ta była przeznaczona na poszerzenie ulicy Ł., którego jednakże nie zrealizowano. Ma ona szerokość 1 metra i nie jest zabudowana. Skarżący wyjaśnił, iż wobec zniszczeń budynku wystąpił z roszczeniami do w sądu rejonowego w 1987r. Powództwo w sprawie zniszczenia domu zostało w 1990r. przez sąd oddalone z braku dowodów.

Dokonując oceny w tym zakresie, organ winien mieć na względzie, iż tylko przepisy prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarzają określonemu podmiotowi legitymację procesową strony. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1876/99). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98).

Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie było odniesienie się do zarzutów odwołania i wykazanie z jakich to konkretnych powodów argumentacja strony nie zasługuje na uwzględnienie. Ogólnikowe stwierdzenie organu, że skarżący posiada interes prawny narusza art. 107 § 3 kpa i nie pozwala ponadto na ocenę legalności tej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekający w sprawie winien zatem przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które w sposób prawidłowy ustali stan faktyczny sprawy zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 7 i 77 i 80 kpa. Przepisy postępowania administracyjnego nakładają na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia.

W świetle przytoczonych faktów, nie można uznać za prawidłowe rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Zakończenie przez organy nadzoru budowlanego postępowania poprzez wydanie decyzji umarzającej postępowanie, będzie możliwe gdy organ ustali, iż nie istnieją podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty z uwagi na to, iż skarżący nie posiada interesu prawnego.

Ujawnione naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia powodują uchylenie zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).