Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1265/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 24 ust. 2 i 2a, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 marca 2019 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]; 2. uchyla decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2018 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołania W. T. (zwanej też dalej "Stroną" lub "Skarżącą"), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z [...] maja 2018 r. ([...]) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżona decyzja SKO, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Przywołaną wyżej decyzją z [...] maja 2018 r. Prezydent Miasta G. (dalej też jako "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") przyznał W. T. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w wysokości [...] zł miesięcznie, na okres od [...] maja 2018 r. do [...] stycznia 2019 r.

Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, żądając przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres wcześniejszy, a mianowicie od lutego 2018 r., czyli od uznania syna [...] T. za osobę zaliczoną do osób niepełnosprawnych.

Utrzymując w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] maja 2018 r. – przywołaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2018 r. – SKO wyjaśniło, że art. 17 ust. 1 ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.ś.r.") wskazuje przesłanki pozytywne przyznania świadczenia, które niewątpliwie Skarżąca spełnia. Syn jej F. T. na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z [...] kwietnia 2018 r. zaliczony został do osób niepełnosprawnych. Jednocześnie wskazano, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia, a orzeczenie wydane zostało do dnia [...] stycznia 2019 r. Posiadając to orzeczenie Strona złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne dnia [...] maja 2018 r., a dwa dni wcześniej, [...] maja 2018 r., złożyła wniosek o uchylenie decyzji przyznającej jej świadczenie rodzicielskie, w związku z wystąpieniem o świadczenie pielęgnacyjne.

Dalej SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: (1) świadczenia rodzicielskiego lub (2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub (3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub (4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub (5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną, także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Skarżąca na mocy decyzji z [...] listopada 2017 r. Prezydenta Miasta G. pobierała świadczenie rodzicielskie, które było jej przyznane na okres od [...] listopada 2017 r. do [...] listopada 2018 r. Decyzja ta jednak, na ww. wniosek Strony, została przez organ I instancji dnia [...] maja 2018 r. w trybie art. 155 k.p.a. uchylona w całości. Z chwilą uchylenia tej decyzji odpadła przeszkoda do przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Następnego dnia (11 maja br.) organ I instancji przyznał świadczenie pielęgnacyjne w pełnej wysokości (za cały miesiąc), wychodząc z założenia, że skoro nie zostało Stronie wypłacone świadczenie rodzicielskie za maj br., nie ma przeszkód, by przyznać całość świadczenia.

Odnosząc się do treści odwołania, w którym Skarżąca domaga się przyznania świadczenia za okres jeszcze wcześniejszy, SKO wyjaśniło, że stosownie do art. 24 ust. 1 i 2 u.ś.r. prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Wniosek o świadczenie pielęgnacyjne Skarżąca złożyła dopiero w maju 2018 r., czyli nie ma podstaw do przyznania jej wnioskowanego świadczenia za okres wcześniejszy. Jednocześnie zgodnie z art. 24 ust. 4 u.ś.r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba ze orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności na czas określony prawo do świadczenia ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Zasadnie więc Prezydent Miasta przyznał świadczenie do [...] stycznia 2019 r.

Skargę na opisaną decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła W. T., podnosząc, w ślad za odwołaniem, że nie zgadza się z okresem, od kiedy zostało jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne, gdyż uważa, że powinno to nastąpić od [...] lutego 2018 r., tj. od daty uznania jej syna [...] za osobę niepełnosprawną. Wyjaśniła, że w związku z tym była przekonana, iż świadczenie rodzicielskie za okres spłaty świadczenia pielęgnacyjnego będzie zobowiązana zwrócić, co też by uczyniła. Albowiem, jej zdaniem, w przypadku zbiegu świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego na syna, dokonawszy wyboru świadczenia pielęgnacyjnego powinna je otrzymać od [...] lutego 2018 r., a nie jak jej przyznano – od maja 2018 r. – co spowodowało, że od [...] lutego 2018 r. do [...] kwietnia 2018 r. jest stratna w stosunku do wypłaconego jej w tym okresie świadczenia rodzicielskiego, które świadomie za ten okres chce zwrócić. Ponadto zarzuciła, że SKO w żaden sposób nie odniosło się do odwołania, tj. do spłaty wstecz świadczenia [pielęgnacyjnego, tylko przedstawiło chronologię wydanych decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że w świetle art. 27 ust. 5 u.ś.r. dopiero z chwilą uchylenia decyzji przyznającej Skarżącej świadczenie rodzicielskiego – tj. [...] maja 2018 r. – odpadła przeszkoda do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznanie tego świadczenia za okres żądany przez Skarżącą stanowiłoby naruszenie przepisów pozwalających na pobieranie tylko jednego z przedmiotowych świadczeń. Co więcej – jak stwierdziło SKO – "wydaje się, że wydanie przez organ I instancji decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne w sytuacji, gdy decyzja uchylająca będącą przeszkodą decyzję przyznającą świadczenie rodzicielskie nie była ostateczna stanowiło nazbyt pośpieszne działanie organu, z uwagi jednak na przewidziany w art. 139 kpa zakaz reformationis in peius, organ odwoławczy postanowił decyzję z dnia [...] maja 2018 r. utrzymać w mocy".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli:

i) zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2018 r. ([...])

oraz – na mocy art. 135 p.p.s.a. – poprzedzających ją decyzji, których zbadanie było niezbędne dla końcowego załatwienia przedłożonej Sądowi sprawy, tj.:

ii) decyzji Prezydenta Miasta G. z [...] maja 2018 r. ([...]) przyznającej Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na okres od [...] maja 2018 r. do [...] stycznia 2019 r.,

iii) decyzji Prezydenta Miasta G. z [...] maja 2018 r. ([...]) uchylającej w całości decyzję ostateczną tego organu "z dnia 2017-12-[...]" ([...]) dot. przyznania świadczenia rodzicielskiego,

Sąd doszedł do przekonania, że nie mogą się one ostać w obrocie prawnym, jako wydane na skutek naruszenia prawa materialnego.

Przed przedstawieniem stosownego wywodu w tym zakresie należy podkreślić, że okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie były pomiędzy stronami sporne oraz że ustalenia poczynione w tym zakresie przez organy nie budzą również zastrzeżeń Sądu. W szczególności dotyczy to stwierdzenia, iż Skarżąca spełnia wszystkie przesłanki przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego na syna, [...] T.. Przedmiotem sporu pozostaje jedynie kwestia, od kiedy to świadczenie powinno zostać Skarżącej przyznane.

Niesporna jest także chronologia zdarzeń procesowych istotnych w tej sprawie, która przedstawiała się w sposób następujący:

- decyzją Prezydenta [...] z [...] listopada 2017 r. ([...]) przyznano Skarżącej świadczenie rodzicielskie na syna [...], na okres od [...] listopada 2017 r. do [...] listopada 2018 r.;

- wnioskiem z [...] lutego 2018 r. Skarżąca wystąpiła o ustalenie niepełnosprawności syna;

- orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z [...] kwietnia 2018 r. ([...]) syn Skarżącej zaliczony został do osób niepełnosprawnych. Jednocześnie wskazano, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia, a orzeczenie wydane zostało do [...] stycznia 2019 r. Orzeczenie to, według oświadczenia Skarżącej, zostało jej doręczone w maju 2018 r.

- podaniem z [...] maja 2018 r. Skarżąca zwróciła się do MOPS w G. "o uchylenie decyzji dotyczące świadczenia rodzicielskiego w związku z przejściem na świadczenie pielęgnacyjne";

- wnioskiem z [...] maja 2018 r. (data wpływu do MOPS w G.) Skarżąca wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

- decyzją z [...] maja 2018 r. ([...]) Prezydent Miasta uchylił w całości ww. decyzję o przyznaniu świadczenia rodzicielskiego z [...] listopada 2017 r. (błędnie określoną w decyzji kasacyjnej jako decyzja z "2017-12[...]");

- decyzją z [...] maja 2018 r. Prezydent Miasta przyznał Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na syna, na okres od [...] maja 2018 r. do [...] stycznia 2019 r.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji SKO oraz bezpośrednio ją poprzedzającej decyzji Prezydenta Miasta stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952, z późn. zm.; w skrócie "u.ś.r."), przy czym kluczowe znaczenie dla ustalenia terminu początkowego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego mają przepisy art. 24 ust. 2 i 2a u.ś.r. W myśl pierwszego z nich: "Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami [...]". Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r.: "Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności."

Świadczeniem uzależnionym od niepełnosprawności, o jakim mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r., jest w szczególności świadczenie pielęgnacyjne. Nie jest nim natomiast świadczenie rodzicielskie.

W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie ziściły się przesłanki zastosowania art. 24 ust. 2a u.ś.r. Skarżąca złożyła bowiem wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna w dniu [...] maja 2018 r., tj. przed upływem trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności, do czego doszło w dniu [...] kwietnia 2018 r., po rozpatrzeniu wniosku Skarżącej z [...] lutego 2018 r.

Na przeszkodzie zastosowaniu ww. przepisu nie stoi – przywołany przez organ II instancji – art. 27 ust. 5 u.ś.r., który stanowi, że: "W przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:

1) świadczenia rodzicielskiego lub

2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub

3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub

4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub

5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów

– przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami." Skoro bowiem ustawodawca przewidział w cytowanym przepisie sytuację "zbiegu uprawnień" do wymienionych świadczeń – a uprawnienie do konkretnego świadczenia rodzinnego przysługuje, w sensie ścisłym (tj. nabywa się je) dopiero z chwilą wydania (a dokładniej: uostatecznienia się) decyzji administracyjnej przyznającej dane świadczenie rodzinne (tu: świadczenie rodzicielskie albo świadczenie pielęgnacyjne), gdyż decyzja taka ma charakter konstytutywny, co oznacza, że wcześniej nie może być mowy o nabyciu ("uzyskaniu") prawa do takiego świadczenia przez wnioskodawcę, z powołaniem się na samą okoliczność spełniania ustawowych przesłanek do jego uzyskania (zob. wyrok NSA z 14.11.2017 r., I OSK 886/17, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA") – to należy uznać, że art. 27 ust. 5 u.ś.r. dopuszcza przysługiwanie dwóch (lub więcej) świadczeń w tym przepisie wymienionych, a jedynie wyklucza możliwość kumulatywnego pobierania tych świadczeń. Słuszność powyższego wniosku potwierdza – w odniesieniu do sytuacji zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniem rodzicielskim – przepis art. 17 ust. 5 u.ś.r., w którym wśród licznych praw, których uprzednie ustalenie wyłącza przysługiwanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie wymienia się prawa do świadczenia rodzicielskiego z art. 17c u.ś.r. Oznacza to, zdaniem Sądu, że sam fakt, iż na dany okres przyznano wcześniej (a nawet pobrano) świadczenie rodzicielskie, co do zasady nie wyklucza przyznania następnie, w uzasadnionym przypadku, na ten okres świadczenia pielęgnacyjnego, o ile zostanie zapewnione, że nie dojdzie do kumulatywnego pobierania obu tych świadczeń za ten sam okres. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy strona deklaruje gotowość "zrzeczenia się" wcześniej ustalonego prawa do świadczenia rodzinnego (por. wyrok NSA z 13.04.2018 r., I OSK 82/18, CBOSA).

W konsekwencji nie można podzielić stanowiska organu II instancji, że sam fakt, iż Skarżąca miała wcześniej ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego na okres obejmujący m.in. miesiące luty–kwiecień 2018 r., a nawet pobrała za te miesiące ww. świadczenie, wyklucza przyznanie na ten okres świadczenia pielęgnacyjnego.

W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie prymat należy przyznać unormowaniu art. 24 ust. 2a u.ś.r., które, jako odnoszące się do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności, służy urzeczywistnieniu gwarancji określonych w art. 69 Konstytucji RP – w brzmieniu: "Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej" – i z uwzględnieniem takiego też ratio unormowanie to musi być wykładane. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że dodanie analizowanego ustępu 2a do art. 24 u.ś.r. – ustawą z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 223, poz. 1456) – było konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 (OTK-A 2007, nr 9, poz. 106) i związanej z nim sygnalizacji (por. uzasadnienie do projektu ww. ustawy zmieniającej, druk nr 473 Sejmu VI kadencji).

Obszerną i wnikliwą analizę znaczenia tak art. 69 Konstytucji RP, jaki i ww. wyroku TK o sygn. akt P 28/07 (a także dalszych przepisów Konstytucji RP i orzeczeń TK) dla prawidłowej wykładni art. 24 ust. 2a u.ś.r. przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 września 2017 r. sygn. akt I OSK 2369/16 (CBOSA), które to rozważania Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela. W szczególności aktualne i adekwatne w okolicznościach niniejszej sprawy pozostaje stwierdzenie, że kreowanie mechanizmu (tu odpowiednio: preferowanie takiego sposobu wykładni), który – z uwagi na określenie procedury prowadzącej do uzyskania świadczenia opiekuńczego – umożliwia (na skutek określenia terminu początkowego wypłacania świadczeń) przerzucenie na osobę pozostająca pod ochroną art. 69 Konstytucji RP ryzyko nieprawidłowego działania administracji (związanego z ewentualnym przedłużaniem się postępowania na pierwszym etapie: uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności), stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji RP. W pełni aktualna i słuszna jest także konstatacja, że z uzasadnienia ww. nowelizacji u.ś.r. z października 2008 r. jednoznacznie wynika, iż regulacja zawarta w art. 24 ust. 2a u.ś.r. ma charakter szczególny względem pozostałych przepisów dotyczących sposobu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

Z tych wszystkich względów ww. przepisowi należy, zdaniem Sądu, również w kontrolowanej sprawie przyznać pierwszeństwo w stosowaniu, jeśli idzie o wyznaczenie terminu początkowego ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W konsekwencji trzeba stwierdzić, że organ I instancji błędnie nie zastosował art. 24 ust. 2a u.ś.r. i przyznał Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na syna [...] dopiero od [...] maja 2018 r., zamiast od [...] lutego 2018 r., a SKO niezasadnie rozstrzygnięcie to utrzymało w mocy.

Zarazem organ I instancji trafnie przyjął, że aby nie popaść w sprzeczność z art. 27 ust. 5 u.ś.r. należało doprowadzić – na podstawie art. 155 k.p.a. – do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie rodzicielskie w części dotyczącej okresu, za który ma przysługiwać Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne. Ta słuszna myśl znalazła jednak wadliwy wyraz w decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2018 r., gdyż mocą tej decyzji uchylono decyzję dot. przyznania świadczenia rodzicielskiego (nr [...], omyłkowo oznaczoną jako decyzja z dnia "2017-12-[...]") w całości, zamiast w stosownej części. Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji uchylającej wskazano, że "świadczenie stronie nie przysługuje od [...]-05-2018r", ale doprowadziło to tylko do wewnętrznej sprzeczności tej decyzji, gdyż jej uzasadnienie nie odpowiada przez to rozstrzygnięciu. W takim zaś przypadku – tj. w razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem (osnową) decyzji, a jej uzasadnieniem – za wiążącą należy przyjąć treść rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 26.09.2017 r., II OSK 152/16, CBOSA).

Z tych względów należało uznać, że także ww. decyzja kasacyjna Prezydenta [...] jest wadliwa, a jej wyeliminowanie jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy świadczenia pielęgnacyjnego należnego Skarżącej. Decyzja przyznająca Skarżącej świadczenie rodzicielskie powinna była bowiem zostać uchylona, na mocy art. 155 k.p.a., jedynie w części, i to obejmującej okres od [...] lutego 2018 r. do [...] listopada 2018 r.

Sąd w niniejszym składzie zaznacza, że jest mu znana, i przezeń akceptowana, utrwalona wykładnia i praktyka stosowania przepisów przewidujących możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznych, zgodnie z którą dokonuje się tego ze skutkiem "na przyszłość" (ex nunc). Należy jednak zauważyć, że jest to zasada, która doznaje (nielicznych) wyjątków, przy czym jednym z najistotniejszych jest ten, w myśl którego dopuszcza się zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej z mocą wsteczną, o ile następuje to za zgodą lub na korzyść zainteresowanego. Potwierdza to orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 03.01.2013 r., I OSK 1129/12 oraz z 17.04.2014 r., I OSK 980/13 – dostępne w CBOSA; por. też wyrok NSA z 04.08.2017 r., I OSK 2257/16, CBOSA), w którym ponadto wskazuje się, że wypłata świadczenia za cały okres zasiłkowy, ani nawet upływ tego okresu, nie czynią postępowania w przedmiocie zmiany decyzji przyznającej to świadczenie, bezprzedmiotowym (zob. wyrok NSA z 12.04.2017 r., I OSK 1987/15, CBOSA).

W kontrolowanej sprawie, w odwołaniu Skarżąca wyraźnie zadeklarowała gotowość zwrotu świadczenia rodzicielskiego pobranego za okres oczekiwanej spłaty świadczenia pielęgnacyjnego – i podtrzymała tę deklarację w skardze – co należy jednoznacznie poczytywać za wymaganą, w świetle art. 155 k.p.a., zgodę Strony na uchylenie, w odpowiedniej części i w niezbędnym zakresie z mocą wsteczną, decyzji przyznającej świadczenie rodzicielskie. Jest to spójne ze znajdującym się w aktach sprawy wnioskiem Skarżącej z [...] maja 2018 r. o uchylenie ww. decyzji "w związku z przejściem na świadczenie pielęgnacyjne" – czyli, jak można rozumieć, o uchylenie od momentu, kiedy to "przejście" stało się w świetle prawa możliwe, tj. od lutego 2018 r.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, tj. uchylił wszystkie kontrolowane decyzje, wymienione wyżej w punktach (i)–(iii).

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji – mając na względzie przedstawione wyżej uwagi i oceny prawne Sądu – wyda: (a) decyzję uchylającą w stosownej części (tj. we właściwym zakresie czasowym) decyzję przyznającą Skarżącej świadczenie rodzicielskie, a także (b) decyzję o przyznaniu Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na właściwy okres. Koniecznych rozliczeń w następstwie wydania powyższych decyzji należy dokonać, stosując odpowiednio art. 30 ust. 6 u.ś.r., co oznacza, że kwoty świadczenia rodzicielskiego pobrane przez Skarżącą za miesiące, za które przysługiwać jej będzie świadczenie pielęgnacyjne, należy potrącić z kwoty dokonywanej spłaty tego ostatniego świadczenia za sporny okres.