Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 354/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Komisja Stypendialna Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu [...] w [...] (dalej "WKS") decyzją z dnia [...] 2013r., po rozpatrzeniu wniosku skarżącej P. M. z [...] 2013 r. nie przyznała jej stypendium socjalnego uznając, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie studentki w roku 2012 wyniósł [...] zł, podczas gdy wysokość dochodu netto na osobę w rodzinie uprawniająca do uzyskania przedmiotowego stypendium wynosi [...] zł.

W wyniku odwołania studentki Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] (dalej "OKS") decyzją z dnia [...] 2014r. r. uchyliła zaskarżoną decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia Wydziałowej Komisji Stypendialnej celem ponownego przeliczenia dochodu w rodzinie, pod warunkiem uzupełnienia przez nią dokumentacji.

Decyzją z dnia [...] 2014r. WKS nie przyznała skarżącej stypendium socjalnego ustalając, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej w 2012 r. wyniósł [...] zł netto zaś wysokość tegoż dochodu uprawniająca do ubiegania się o to świadczenie wynosi [...] zł.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła, że WKS zawyżyła dochód na osobę netto nie uwzględniając podatku zapłaconego za granicą. Według niej dochód netto na osobę wyniósł [...] zł. Podała, że dostarczyła PIT-36 oraz że w jej ocenie dochód oblicza się na podstawie tygodniowych kwitów wypłat, a nie na podstawie Jaaropgaafu. Poza tym podniosła, że za każdym razem dochód jest obliczany na podstawie innych dokumentów.

OKS decyzją z dnia [...] 2014r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu OKS wskazała, że WKS pierwotnie ustaliła dochód na osobę w rodzinie studentki w wysokości [...] zł. OKS, po konsultacji z pracownikiem Urzędu Skarbowego uchyliła zaskarżoną decyzję, wezwała studentkę do uzupełnienia dokumentów w ciągu 14 dni od daty otrzymania decyzji i przekazała wniosek WKS do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca odebrała decyzję w dniu [...], a brakujące dokumenty uzupełniła [...]. Mimo znacznego przekroczenia wyznaczonego terminu, WKS postanowiła rozpatrzyć wniosek. Podczas analizy dokumentów okazało się, że nie ma spójności w dokumentacji dotyczącej wysokości uzyskanych dochodów za granicą (inny dochód wg rozliczenia w kraju, inny dochód wg przetłumaczonych dokumentów). Dodatkowo wezwano skarżącą do wyjaśnienia przedstawionych dokumentów - skarżąca dołączyła do wniosku dokumenty o dochodach osoby o nazwisku L. M., a wśród członków rodziny wymienionych we wniosku nie znalazła się osoba o takim inicjale imienia. Skarżąca wyjaśniła, że błędnie przedstawiła dokumenty brata i w dniu [...] uzupełniła dokumenty ojca (obaj uzyskują dochody z pracy za granicą).OKS nie uznała argumentów skarżącej za zasadne, skoro ona sama nie dotrzymała terminu uzupełnienia dokumentów, a także wprowadziła w błąd komisję podając, że dołącza do wniosku dokumenty ojca, a faktycznie były to dokumenty brata.

Na skutek skargi P. M. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1013/14 uchylił zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien dokonać wykładni przepisów, które miały zastosowanie w sprawie w świetle ustalonego stanu faktycznego, a w szczególności wskazać, w jaki sposób dokonał obliczenia dochodu na osobę w rodzinie skarżącej.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy OKS decyzją z dnia [...] 2015r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Również i ta decyzja została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 października 2015r. sygn. II SA/Bd 422/15. W uzasadnieniu wyroku Sąd ponownie zarzucił organowi niedostateczne ustalenie okoliczności sprawy i brak wnikliwej analizy oraz selekcji zgromadzonego materiału dowodowego, co skutkowało brakiem czytelnego i precyzyjnego sposobu wyliczenia w uzasadnieniu decyzji dochodu ojca skarżącej i kwoty przypadającej na jednego członka rodziny.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy odwołania P. M. od decyzji WKS z dnia [...] 2014r.,decyzją z dnia [...] 2016r. ([...]) Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267), art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 572 z późn.zm.), § 13-20 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom [...] z dnia [...] 2011r. (zarządzenie nr [...] Rektora [...] z dnia [...] 2011r.), utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu OKS wskazała, że miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne, ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Art. 3 ww. ustawy mówi, że dochód oznacza przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r., Nr 51, poz. 307 z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnia się dochody osiągane przez studenta, rodziców oraz rodzeństwo pobierające naukę do 26 roku życia. Po zapoznaniu się ze złożonymi dokumentami OKS wskazała sposób obliczenia dochodu na osobę w rodzinie studentki w 2012r., który w istocie składał się z dochodu ojca. Pozostali członkowie rodziny nie osiągnęli bowiem w 2012r. dochodu. Organ odwoławczy powołując się na dokonanie selekcji dokumentów, zgodnie z wyrokiem WSA z 5.10.2015r., stwierdził, że "wzięto pod uwagę w szczególności dane zawarte w PIT-36 zł, według którego dochód B. M. w 2012r. wyniósł [...] zł, a podatek [...] zł. Zgodnie z oświadczeniem z dnia [...].2013r. wysokość składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne B. M. wyniosła [...] zł. Dochód ojca ([...] zł) po odjęciu podatku ([...] zł) oraz składki zdrowotnej i składki społecznej ([...] zł) wyniósł [...] zł. Następnie podzielono uzyskana kwotę dochodu na 4 osoby w rodzinie i 12 miesięcy w roku i otrzymano [...] zł, co przy obowiązującym progu przyznawania pomocy materialnej w wysokości [...] zł, nie uprawniało do otrzymania stypendium socjalnego w roku akademickim 2013/214.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższa decyzję P. M. wniosła o jej uchylenie w całości oraz zmianę i przyznanie stypendium zgodnie z wnioskiem na rok 2013/2014, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zwolnienie od kosztów postępowania.

Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę, wnosząc o jej uchylenie oraz motywując błędnym obliczeniem dochodu przypadającego na członka rodziny wbrew przepisom art. 21 ust. 1 pkt 20 oraz art. 110 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Według jej wyliczeń dochód przypadający na jednego członka rodziny wyniósł [...] zł. Jej zdaniem OSK przyjęła błędny kurs do przeliczenia dochodów w euro na złote. Dodatkowo nie wzięła w ogóle pod uwagę odliczenia 30 % diet, o których mowa wyżej. To doprowadziło do zawyżenia łącznego dochodu rodziny.

Skarżąca zarzuciła, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 10, nie uzasadnia przyjętego sposobu wyliczenia dochodu na jednego członka rodziny, nie wskazuje i nie uzasadnia innej kwoty niż wyliczona przez organ pierwszej instancji. Nadto w uzasadnieniu zawiera błędy rachunkowe i błędne kwoty prowadzące do zawyżenia łącznego dochodu rodziny, co skutkowało nie przyznaniem stypendium. Zdaniem skarżącej, według przedłożonych dokumentów dochód netto na osobę wyniósł [...] zł, a nie jak wyliczył WKS [...] zł. Wyliczenie dochodu zostało przeprowadzone błędnie, wbrew przepisom art. 21 ust. 1 pkt 20 oraz art. 110 ustawy o p.d.o.f. Skarżąca podkreśliła również, że organy orzekały w sprawie już sześciokrotnie, mimo dwukrotnego uchylenia decyzji OKS przez sąd administracyjny. Organ nadal dobiera dane do ustalenia dochodu wybiórczo, pomijając część poniesionych przez ojca studentki kosztów związanych z zapłaconym za granicą podatkiem, czy tez zaniżając kwotę składek zdrowotnych. Nadto, mimo że organ powołał się na wyrok w sprawie II SA/Bd 422/15, ustalając dochód nie wziął pod uwagę załącznika do PIT36 – PIT/ZG – określającego podatek zapłacony za granicą. Wydana decyzja nie odpowiada wymogom art. 7, art. 77 § 1 i art. 107§ 3 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę OKS wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy już dwukrotnie uchylał, nieodpowiadające wymogom prawa, decyzje Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w [...], utrzymujące w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej z [...] 2014r. o odmowie przyznania skarżącej stypendium socjalnego w roku akademickim 2013/2014.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 718 z późn.zm., dalej "P.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sądy, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu. Ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Więcej, naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a., w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności).

Odstępstwo od tej zasady może dotyczyć tylko dwóch sytuacji, pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu, to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd.

W ocenie Sądu, analiza akt administracyjnych sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż stan faktyczny sprawy uległ jakiejkolwiek zmianie od daty wydania poprzednich wyroków sądu, organ nie uzupełniał w żadnym zakresie postępowania wyjaśniającego. Nie zaszła też zmiana stanu prawnego w zakresie, który skutkowałby utratą mocy wiążącej wskazań zawartych w uprzednich prawomocnych wyrokach.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 26 listopada 2014r. sygn. II SA/Bd 1013/14 Sąd wskazał, jak istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej jest uzasadnienie i jakie warunki winno ono spełniać zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Sąd podkreślił, że organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w szczególności, na jakiej podstawie uznała pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w ustaleniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym, w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd również wskazał wykładnię pojęć uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. W tym wyroku Sąd jednoznacznie stwierdził, iż wymogów w tym zakresie nie spełniała ani decyzja organu pierwszej instancji, ani zaskarżona decyzja organu odwoławczego. Wskazał, w szczególności, że organy winny w uzasadnieniu decyzji wskazać wysokość dochodów wszystkich członków rodziny, a następnie przedstawić sposób wyliczenia dochodów członków rodziny na zasadach określonych w przepisach ustawy oraz Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK. Uzasadnienie decyzji powinno także wskazywać źródła informacji o dochodach członków rodziny skarżącej. Sąd zwrócił także uwagę, że decyzja powinna wyjaśnić w sposób precyzyjny i nie budzący wątpliwości, w jaki sposób został obliczony dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę. Nadto organ odwoławczy winien także odnieść się do zarzutów odwołania odnoszących się w szczególności do sposobu wyliczenia dochodu, w tym związane z okolicznością uiszczenia przez ojca podatku za granicą. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien dokonać wykładni przepisów, które miały zastosowanie w sprawie, w świetle ustalonego stanu faktycznego, w szczególności wskaże w jaki sposób dokonał obliczenia dochodu na osobę w rodzinie skarżącej.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Odwoławcza Komisja Stypendialna wydała decyzję z dnia [...] 2015r. ([...]), utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołując się na art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ przedstawił sposób wyliczenia, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, dochodów członków rodziny (w zasadzie ojca) oraz dochód na osobę w rodzinie. Na skutek skargi P. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 5 października 2015r. sygn. II SA/Bd 422/15 uchylił powyższą decyzję.

W uzasadnieniami powyższego wyroku Sąd wskazał podstawy materialno-prawne rozstrzygania w przedmiocie stypendium socjalnego studenta na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, która w art. 179 ust. 5 w zakresie zasad ustalania miesięcznej wysokości dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne odsyła do zasad określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem ust. 4. Przywołując art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych Sąd stwierdził, że spór sprowadza się do kwestii wyliczenia dochodu przypadającego na jednego członka rodziny. Skarżąca uważa bowiem, iż wyniósł on [...] zł na osobę zaś wg OKS to kwota w wysokości [...] zł.

Sąd stwierdził, że w 2012 r. dochód w czteroosobowej rodzinie skarżącej uzyskiwał tylko jej ojciec z tytułu pracy za granicą. OKS podała, że dokumentami na podstawie, których ustalono dochód przypadający na jednego członka rodziny to zeznanie roczne PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG, oświadczenie ojca o wysokości składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz tłumaczenie z języka niderlandzkiego zaświadczenia rozliczenia rocznego za 2012 r. Zarówno skarżąca jak i organ bezspornie wskazali, że przychód za 2012 r. wyniósł [...] € zaś podatek [...] €. Natomiast według skarżącej łączna wysokość składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wyniosła [...] € zaś zdaniem organu o [...] € mniej, z uwagi na podwójnie wykazaną kwotę w zaświadczeniu za miesiąc styczeń.

Jednakże w ocenie Sądu nie miało to większego znaczenia, ponieważ biorąc pod uwagę podstawowe dokumenty odnoszące się do niniejszej sprawy, za które należy uznać w pierwszej kolejności w polskim systemie podatkowym zeznanie roczne PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG to należy wskazać, że w formularzu PIT-36 nie wpisano w ogóle np. kwoty na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, a zamieszczono tam kwotę odnoszącą się do kosztów uzyskania przychodu.

Sąd stwierdził, że nie jest jego zadaniem wchodzenie w polemikę ze skarżącą czy też OKS i rozstrzyganie czy należy np. brać pod uwagę diety przy obliczaniu dochodu czy też nie, czy też składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne zostały doliczone lub odliczone do podatku czy do kosztów uzyskania przychodu, ponieważ przedmiotowa sprawa nie dotyczy prawa podatkowego. Sąd podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest czytelnego i precyzyjnego sposobu wyliczenia kwoty przypadającej na jednego członka rodziny. OKS wzięła pod uwagę różne dokumenty a przecież rzeczą oczywistą jest, że [...] tj. państwo, w którym uzyskiwał dochód w 2012 r. ojciec skarżącej ma nieco inny system podatkowy i stąd mogą wystąpić różnice w ujęciu poszczególnych kwot wynagrodzenia (ojca skarżącej). Również sposób wyliczeń przedstawiony przez skarżącą Sąd uznał za chaotyczny i zmienny w trakcie postępowania. Stwierdził, że w kontekście ustalania przesłanek prawa materialnego organy decydujące o przyznaniu, (bądź odmowie przyznania) stypendium socjalnego winny przestrzegać również przepisów postępowania administracyjnego i mieć na uwadze fakt, aby wydane decyzje odpowiadały wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 K.p.a.

Sąd podobnie jak w poprzednim wyroku wskazał na nieprecyzyjność uzasadnienia w kontekście norm art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz stwierdził naruszenie art. 7, 77 § 1 K.p.a.

Nadto odnosząc się do jednego z zarzutów skarżącej wskazał, że zgodnie z § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3) w przypadku, gdy członek rodziny osiąga dochody poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, dokonuje się ich przeliczenia na podstawie średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego roku kalendarzowego, z którego dochód członków rodziny stanowi podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych.

WSA wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie organy winny dokonać selekcji materiału dowodowego biorąc pod uwagę w szczególności PIT-36 z wymienionymi w nim załącznikami, tak aby z niego jednoznacznie wynikało, w oparciu o które dane został ustalony dochód mając na względzie fakt, że dane zawarte w poszczególnych dokumentach mogą mieć różne znaczenie i przedstawić to w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi art. 107 § 3 K.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdza, że Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii, ponownie rozpatrując sprawę wydała zaskarżoną decyzję z [...] 2016r. z naruszeniem zasady związania oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w powyższych wyrokach sądu, wynikającej z art. 153 P.p.s.a., w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ograniczył się bowiem do wskazania, że art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych mówi, że dochód oznacza przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 z późn.zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należy podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta, rodziców oraz rodzeństwo pobierające naukę do 26 roku życia. Po zapoznaniu się ze złożonymi dokumentami OKS wskazała sposób obliczenia dochodu na osobę w rodzinie studentki w 2012r., który w istocie składał się z dochodu ojca. W tym zakresie organ powołując się na dokonanie selekcji dokumentów, zgodnie z wyrokiem WSA z 5.10.2015r., stwierdził, że "wzięto pod uwagę w szczególności dane zawarte w PIT-36 zł, według którego dochód B. M. w 2012r. wyniósł [...] zł, a podatek [...] zł. Zgodnie z oświadczeniem z dnia [...].2013r. wysokość składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne B. M. wyniosła [...] zł. Dochód ojca ([...] zł) po odjęciu podatku ([...] zł) oraz składki zdrowotnej i składki społecznej ([...] zł) wyniósł [...] zł. Następnie podzielono uzyskana kwotę dochodu na 4 osoby w rodzinie i 12 miesięcy w roku i otrzymano [...] zł, co przy obowiązującym progu przyznawania pomocy materialnej w wysokości [...] zł, nie uprawniało do otrzymania stypendium socjalnego w roku akademickim 2013/214.

Nie budzi wobec treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż nie zawiera ona uzasadnienia faktycznego ani też prawnego odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 K.p.a., na co jednoznacznie zwracał już uwagę dwukrotnie sąd administracyjny w powyższych wyrokach. Organ odwoławczy zastąpił selekcję zgromadzonego materiału dowodowego, na której konieczność wskazał sąd w wyroku z dnia 5 października 2015r., jedynie wybiórczym wybraniem pewnych elementów jednego z dokumentów PIT-36, bez ich weryfikacji i konfrontacji po pierwsze z treścią całego zeznania PIT wraz z załącznikiem PIT/ZG, jak również całości zgromadzonego materiału dowodowego. Całkowicie niezrozumiałe i niewyjaśnione pozostało to, w jaki sposób organ w istocie określił wysokość dochodu uzyskanego w roku 2012r. przez ojca skarżącej w kontekście norm art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które między innymi odsyłają do przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym miejscu w szczególności zwrócić należy uwagę, że organ winien dokonać szczegółowej analizy danych wynikających z danych wskazanych w zeznaniu rocznym PIT-36 wraz z załącznikiem oraz oświadczeniu ojca o wysokości podatku uiszczonego w 2012r. zweryfikować to na podstawie innych dokumentów, w tym ewentualnie wzywając skarżącą do uzupełnienia materiału dowodowego o stosowne dokumenty źródłowe pozwalające zweryfikować wysokość zapłaconego przez B. M. za rok 2012 podatku w innym państwie. Z pewnością można te okoliczność potwierdzić stosownymi dokumentami urzędowymi wydanymi przez właściwe organy podatkowe danego kraju. Organ nie wskazał natomiast żadnych przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę do ustalenia, wysokości podatku poniesionego przez B. M. za 2012r. w kwocie [...]zł.

Zważyć przyjdzie, iż znajdująca się w aktach sprawy treść zeznania PIT-36 z załącznikiem budzi wątpliwości co do prawidłowości wskazania zawartych w nim danych, jednak ich prostowanie nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Nie ulega jednak wątpliwości, że w kontekście uzyskiwania przez B. M. w 2012r, dochodu wyłącznie z pracy za granicą, zachodziła konieczność uwzględnienia regulujących kwestie opodatkowania tego typu dochodów uregulowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (w szczególności rozróżnienia opodatkowania dochodów w rozumieniu art. 27 ust. 1-8 i art. 27 ust. 9 i 9a oraz ewentualnych dalszych przepisów ustawy). Zwrócić należy uwagę, iż okoliczność, że B. M. w związku z przepisami regulującymi kwestie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu, nie był zobowiązany do uiszczenia podatku za 2012r. w Polsce nie oznacza, że OKS dowolnie i wybiórczo może ustalać jakiej wysokości zapłacił podatek za granicą. Jako niesporne należy jedynie uznać to, co już przesądził Sąd w ww. wyroku i co wynika z zaświadczenia Naczelnika US w [...] z [...].2013r. (dokument urzędowy), że w roku podatkowym 2012r. dochód B. M. (przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, bez pomniejszenia o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz bez pomniejszenia o należny podatek dochodowy) wyniósł [...] zł, a podatek należny wyniósł [...] zł.

Jednocześnie stwierdzić przyjdzie, że zarówno w załączniku PIT/ZG o wysokości dochodów z zagranicy i zapłaconym podatku w roku podatkowym 2012r., jak i oświadczeniu z [...].2013r. o podatku zapłaconym za granicą figuruje taka sama kwota podatku zapłaconego za granicą czyli [...] zł. W sytuacji gdy organ powziął wątpliwości w tym zakresie oczywiście uprawniony jest do ich wyjaśnienia i weryfikowania, jednakże w każdej sytuacji w uzasadnieniu decyzji musi wskazać przepisy prawa, które pozwalały mu na ocenę, iż na podstawie oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że wysokością uiszczonego za rok 2012 podatku przez B. M. jest wskazana w pkt 5 i 6 uzasadniania zaskarżonej decyzji kwota [...]zł.

Podkreślenia wymaga, iż dla rozpatrzenia niniejszej sprawy, a tym bardziej wyjaśnienia przesłanek jej rozstrzygnięcia, wobec sporu pomiędzy studentka i organem co do sposobu wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie, nie jest wystarczając ogólnikowe powołanie się na niepełne nawet brzmienie przepisu ustawy z 23 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych regulujących pojęcie "dochodu". Organ winien zwrócić uwagę, że pojęcie dochodu jest kategoria złożoną, regulującą bardzo odmienne formy i sposoby uzyskiwania dochodów z różnych tytułów, co wynika z przepisu art. 3 pkt 1 ww. ustawy, który obejmuje między innymi (w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016r. zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw Dz.U.2015.1359) – pod lit. a przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361, z późn.zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, lecz również wskazane pod lit. c "inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych", w tym - dochody uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą Rzeczypospolitej Polskiej: podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne (tiret 24).

Z kolei aby odczytać prawidłowo treść oświadczenia złożonego w zeznaniu PIT 36 należałoby sięgnąć do treści przepisów, na unormowania których się on powołuje, w tym art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwzględnieniem zasad służących uwzględnieniu obowiązujących Rzeczpospolitą Polską zasad unikania podwójnego opodatkowania, z danym krajem (w niniejszej sprawie z Holandią). Przy czym rozróżnienia wymaga, czy w danym roku podatkowym podatnik uzyskiwał obok dochodów w RP, także dochody w innym kraju, czy też wyłączny dochód uzyskiwał poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W okolicznościach niniejszej sprawy, na podstawie stosownych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych konieczne jest także zweryfikowanie z jakiego tytułu uzyskał wskazane dochody ojciec skarżącej, np. przez kogo w jakim charakterze był zatrudniony i.t.p. oraz czy i jakie w związku z tym przysługują mu ewentualnie odliczenia od tego dochodu, na które powoływała się dość ogólnikowo skarżąca w toku postępowania. W tym zakresie organ winien uwzględnić właściwe dla ustalonego w sprawie stanu faktycznego (który wymaga uzupełnienia) przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób ficycznych.

Z art. 11 k.p.a. wynika obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w myśl art. 107 § 3 k.p.a., powinno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Organ administracji musi m.in. przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że bez prawidłowego uzasadnienia decyzji strona nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów. Uzasadnienie decyzji poza wskazaniem i wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia ma być dla strony źródłem informacji o sposobie rozumowania organu podejmującego decyzję i przyjętych przez niego założeniach, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. To z uzasadnienia decyzji strona czerpie informację o ustalonym i przyjętym przez organ do rozpoznania stanie faktycznym oraz o swojej sytuacji prawnej. Sposób sformułowania przez skarżącą skargi jest dowodem na to, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia standardów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę Odwoławcza Komisja Stypendialna uwzględni ocenę prawną i wskazania wyrażone w niniejszym wyroku oraz przywołanych uprzednich wyrokach w niniejszej sprawie, w szczególności co do obowiązku prawidłowej i szczegółowej weryfikacji oraz ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego w celu ustalenia wysokości dochodu ojca skarżącej w 2012r., zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, a następnie wyda decyzję zgodną z wielokrotnie wykładanymi przez Sąd wymogami przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Uzasadnienie faktyczne oraz prawne decyzji winno być na tyle szczegółowe i precyzyjne, aby umożliwiało zarówno stronie, jak i sadowi administracyjnemu poznanie i ocenę motywów rozstrzygnięcia w aspekcie jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 718 z późn.zm.), orzeczono jak w sentencji.