Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 417/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych związanych z przebudową instalacji wewnętrznych oraz zmianą funkcji pomieszczeń w gminnym lokalu mieszkalnym w budynku mieszkalnym wielorodzinnym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 500,00 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

U Z A S D N I E N I E

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Legnicy z dnia 20 lutego 2020 r. o znaku: PINB.N2.4030.3.25.2017.2020, umarzono postępowanie administracyjne w sprawie wykonywania robót budowlanych związanych z przebudową instalacji wewnętrznych oraz zmianą funkcji pomieszczeń w gminnym lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w L. (działka nr [...], obręb K.).

Od decyzji tej, w terminie ustawowym odwołał się A. D.

Decyzją Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2020 roku (nr 622/2020), po rozpoznaniu odwołania, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał szczególowo dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, wskazując (między innymi), że kolejną decyzją Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr 240/2018 z dnia 19 lutego 2018 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Od tego rozstrzygnięcia A. D. wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 21 maja 2018 r. (prawomocny od dnia 24 lipca 2018 r.) o sygn. akt II SA/Wr 176/18 oddalił sprzeciw. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy PINB d. m. Legnicy ograniczył się do przesłuchania kierownika robót budowlanych D. K., który oświadczył, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym, przepisami i warunkami decyzji pozwolenia na budowę. Następnie PINB d. m. Legnicy zawiadomił o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i zamiarze podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Dnia 5 września 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Legnicy wydał decyzję, którą, po raz kolejny umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonywania robót budowlanych związanych z przebudową instalacji wewnętrznych oraz zmianą funkcji pomieszczeń w gminnym lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w L. (działka nr [...], obręb K.). I od tej decyzji w ustawowo przewidzianym terminie odwołał się A. D. następnie uzupełniając je dnia 13 grudnia 2018 (data wpływu uzupełnienia do organu). Po zapoznaniu się z odwołaniem Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr 384/2019 z dnia 18 marca 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na niewypełnienie wskazań ze wcześniejszej decyzji DWINB, jak i wyroku WSA we Wrocławiu. Przy ponownie prowadzonym postępowaniu, PINB dnia 16 kwietnia 2019 r. przeprowadził oględziny, z których sporządzony został protokół, w którym ustalono, że: wyburzono ścianę między lokalem nr [...] a lokalem nr [...] i postawiono nową (podczas prac związanych z przebudową lokalu mieszkalnego nr [...]), nie stwierdzono innych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego decyzją Prezydenta Miasta Legnica nr 733/2016 (PAB.6740.696.2016.VIII) z dnia 21 listopada 2016 r" ustalono szerokość łazienki w mieszkaniu nr [...] na 191 cm, ustalono szerokość pomieszczenia kuchni w mieszkaniu nr [...] na 187 cm, długość 434 cm; do protokołu załączono 18 zdjęć. W dniu 30 maja 2019 r. kierownik robót budowlanych D. K. zeznał, że nie wiedział o posadowieniu nowej ściany między lokalami. Dnia 26 czerwca 2019 r. E. H. złożyła zeznania potwierdzające posadowienie nowej ściany podczas robót budowlanych związanych z przebudową lokalu mieszkalnego nr [...].decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Kontynuując postępowanie PINB ustalił, że Wspólnota Mieszkaniowa uchwałą z dnia 24.04.2016 r. Nr [...] wyraziła zgodę na wniosek właściciela lokalu nr [...] - Gminy L. występującej w imieniu najemcy na zmianę sposobu ogrzewania lokali z piecowego na gazowy i instalację niezbędnych urządzeń. Nadto ZGM udzielił Pani E. H. zgody na przebudowę lokalu mieszkalnego zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym. W tak kształtującym się stanie faktycznym PINB decyzją z dnia 10 listopada 2017 r. umorzył postępowanie w sprawie przebudowy instalacji wewnętrznych oraz zmiany funkcji pomieszczeń w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w L. Od tej decyzji odwołał się A. D. Po rozpatrzeniu sprawy Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr 240/2018 z dnia 19 lutego 2018 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Od tego rozstrzygnięcia A. D. wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 21 maja 2018 r. (prawomocny od dnia 24 lipca 2018 r.) o sygn. akt II SA/Wr 176/18 oddalił sprzeciw. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy PINB d. m. Legnicy ograniczył się do przesłuchania kierownika robót budowlanych D. K., który oświadczył, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym, przepisami i warunkami decyzji pozwolenia na budowę. Dnia 5 września 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Legnicy wydał decyzję, którą, jak poprzednio umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonywania robót budowlanych związanych z przebudową instalacji wewnętrznych oraz zmianą funkcji pomieszczeń w gminnym lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w L. (działka nr [...], obręb K.). Od tej decyzji w ustawowo przewidzianym terminie odwołał się A. D. następnie uzupełniając je dnia 13 grudnia 2018 (data wpływu uzupełnienia do tut. organu). Po zapoznaniu się z odwołaniem Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr 384/2019 z dnia 18 marca 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na niewypełnienie wskazań ze wcześniejszej decyzji DWINB, jak i wyroku WSA we Wrocławiu. Przy ponownie prowadzonym postępowaniu, PINB dnia 16 kwietnia 2019 r. przeprowadził oględziny, z których sporządzony został protokół, w którym ustalono, że: wyburzono ścianę między lokalem nr [...] a lokalem nr [...] i postawiono nową (podczas prac związanych z przebudową lokalu mieszkalnego nr [...]), nie stwierdzono innych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego decyzją Prezydenta Miasta Legnica nr 733/2016 (PAB.6740.696.2016.VIII) z dnia 21 listopada 2016 r" ustalono szerokość łazienki w mieszkaniu nr [...] na 191 cm, ustalono szerokość pomieszczenia kuchni w mieszkaniu nr [...] na 187 cm, długość 434 cm; do protokołu załączono 18 zdjęć. W dniu 30 maja 2019 r. kierownik robót budowlanych D. K. zeznał, że nie wiedział o posadowieniu nowej ściany między lokalami. Dnia 26 czerwca 2019 r. E. H. złożyła zeznania potwierdzające posadowienie nowej ściany podczas robót budowlanych związanych z przebudową lokalu mieszkalnego nr [...].W dniu 4 lipca 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Legnicy wydał postanowienie, którym nałożył na właściciela lokalu mieszkalnego nr [...]: tj. Gminę L. reprezentowaną przez Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej w L. ul. [...], [...] L., obowiązek dostarczenia, w terminie do dnia 30 września 2019 r., następujących dokumentów: ekspertyzy technicznej stropu i wykonanej na nim ściany działowej między łazienką (gminnego) lokalu mieszkalnego nr [...] a kuchnią (własnościowego) lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w L., która winna zawierać: inwentaryzację budowlaną wykonanych robót wraz z opisem technicznym i rysunkami, jak również z wykazaniem, że ściana nie spowoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia wobec innych użytkowników budynku, popartą obliczeniami statyczno - wytrzymałościowymi stropu, na którym postawiono ścianę; należy również wykazać, czy stany graniczne nośności i użytkowania stropu nie zostały przekroczone; zakres niezbędnych do wykonania robót budowlanych doprowadzających wykonane prace do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Po rozpoznaniu zażalenia od ww. postanowienia tut. organ postanowieniem nr 1393/2019 z dnia 13 listopada 2019 r. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, a w pozostałym zakresie utrzymał je w mocy. W dniu 7 stycznia 2020 r. Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej przedstawił ekspertyzę techniczną stropu i wykonanej na nim ściany działowej między łazienką gminnego lokalu mieszkalnego nr [...], a kuchnią lokalu własnościowego nr [...] w budynku mieszkalno-użytkowym Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. Następnie tego samego dnia PINB powiadomił o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i zamiarze podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Dnia 20 lutego 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Legnicy wydał decyzję, którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonywania robót budowlanych związanych z przebudową instalacji wewnętrznych oraz zmianą funkcji pomieszczeń w gminnym lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w L. (działka nr [...], obręb K.). Również od tej decyzji odwołał się A. D. Po zapoznaniu się z odwołaniem i analizie materiału dowodowego Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W zapadłym wyroku dotyczącym również przedmiotowej sprawy, z dnia 21 marca 2018 r. o sygn. akt II SA/Wr 694/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że organy obu instancji powinny rozważyć połączenie tej sprawy z wykonaniem robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...], ponadto w wyroku z dnia 21 maja 2018 r. o sygn. akt II SA/Wr 176/18 Sąd wskazał, że koniecznym jest poszerzenie materiału dowodowego o wyjaśnienie okoliczności związanej z wykonaniem robót budowlanych zgodnie z projektem budowlanym i decyzją pozwolenia na budowę. Dalej organ wyjaśnia, że PINB dla miasta Legnicy wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kpa, mówiącym o tym, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W tej sprawie organ nadzoru budowlanego I instancji prowadził postępowanie na gruncie art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej Pb), po przeprowadzeniu, którego uznał, iż nie ma podstaw do nałożenia na inwestora obowiązków na podstawie art. 51 Pb, w związku z czym należy umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Dopuszczalne jest zakończenie postępowania tzw. "naprawczego" (prowadzonego na podstawie art. 50-51 Pb), właśnie w taki sposób, co wyjaśnia Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie np. w wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II OSK 2644/12. Istotą postępowania unormowanego w art. 51 Pb jest usunięcie stanu określonego w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 Pb. Istotą procedury przyjętej we wskazanych powyżej przepisach jest doprowadzenie wykonanych z naruszeniem prawa robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, czyli wymaganego przez ustawę - Prawo budowlane, z tym że prowadząc postępowanie naprawcze właściwy organ nadzoru budowlanego nie może poprzestać na stwierdzeniu technicznej poprawności wykonywanych samowolnie robót budowlanych, ale musi uwzględnić generalne wymogi ustawowe w tym zakresie.

Zatem to postępowanie prowadzone było w sprawie robót budowlanych związanych z przebudową instalacji wewnętrznych oraz zmianą funkcji pomieszczeń w gminnym lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w L. (działka nr [...], obręb K.). Roboty te wykonane zostały w grudniu 2016 r., na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego decyzją Prezydenta Miasta Legnica nr 733/2016 z dnia 21 listopada 2016 r. udzielającą pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w L., celem prowadzonego postępowania było zbadanie zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami i decyzją pozwolenia na budowę. Organ dodaje, że ta sprawa nie mogła być rozpatrzona łącznie ze sprawą robót budowlanych związanych z postawieniem ściany i zamontowaniem drzwi na [...] p. klatki schodowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w L., gdyż inwestycja ta była wykonywana w innym czasie (między 2015 r., a 2016 r.), niż roboty budowlane objęte tym postępowaniem, jak również inwestorem tych robót budowlanych była inna osoba, zatem zakresy tych postępowań były różne i nie zasadnym byłoby badanie ich przez organy nadzoru budowlanego w jednym postępowaniu. Przechodząc do oceny wykonanych robót, objętych decyzją o pozwoleniu na budowę, zostały one wykonane w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, co potwierdzono na wielokrotnie przeprowadzonych oględzinach nieruchomości, co więcej nie odstąpiono istotnie od tego pozwolenia w rozumieniu art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wynika również z porównania wykonanych robót budowlanych z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę (przebudowę) uzyskaną przez inwestorkę robót budowlanych E. H. W aktach sprawy nie ma innych dowodów, które podważałyby ww. ustalenia, zatem powyższe ustalenia faktyczne należy uznać za wystarczająco udowodnione. Jednakże, w trakcie wykonywania tych robót dokonano również rozbiórki ściany między lokalem mieszkalnym nr [...], a lokalem mieszkalnym nr [...] w tym budynku, która została następnie odbudowana (ścianę z cegły zastąpiono ścianą z gazobetonu), powyższe nie było objęte zakresem projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta Legnica nr 733/2016 z dnia 21 listopada 2016 r. udzielającą pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w L. Biorąc pod uwagę przedmiot niniejszego postępowania oraz czas dokonania należało je ocenić, na gruncie niniejszego postępowania. Nie ulega wątpliwości, iż takie roboty budowlane wymagałyby uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż zmieniono wartości techniczne i użytkowe ścian (części) budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w L. poprzez zmianę materiału wykorzystanego do budowy zmieniono nośność tych ścian i ich ciężar. W czasie ich wykonywania (zgodnie ze stanem prawnym z 2016 r.), takie roboty nie były ujęte w art. 29-31 Prawa budowlanego przewidujących zwolnienia z uzyskania zgody organów administracji architektoniczno-budowlanego, czy też zgłoszenia zamierzenia inwestycyjnego w stosunku do niektórych robót budowlanych. Na marginesie dodać należy, że powyższe roboty wypełniły pojęcie "robót budowlanych" określone w z art. 3 pkt 7a Pb. Zatem biorąc pod uwagę, iż roboty budowlane mogły być wykonywane w sposób zagrażający bezpieczeństwu osób i mienia, gdyż kierownik robót budowlanych (osoba posiadająca stosowne uprawnienia budowlane) nie wiedział o ich wykonaniu i nie sprawował nad tym nadzoru, ponadto wykonanie takich robót (wyburzenie ściany i posadowienie nowej) powinno być poprzedzone stosownymi obliczeniami statyczno-wytrzymałościowymi biorąc pod uwagę wiek budynku z jakim mamy do czynienia i charakter ściany. Jak wynika z protokołów z oględzin lokalu mieszkalnego, na powyższej ścianie nie występują spękania, rysy mogące świadczyć o jej nieprawidłowym wykonaniu, ponadto zobowiązano właściciela lokalu do przedstawienia ekspertyzy dotyczącej wykonanej ściany między lokalem mieszkalnym nr [...] i nr [...] i stropu, na której się znajduje, z przedstawionej ekspertyzy technicznej z dnia 12 grudnia 2019 r. sporządzonej przez inż. P. B. posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej wynika, że nie przekroczono stanów granicznych nośności i użytkowania stropu, na którym posadowiono ścianę, w związku z czym nie powoduje ona zagrożeń dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. W tej sprawie żaden ze zgromadzonych dowodów nie świadczy o innych okolicznościach, zatem nie wypełniła się przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 2 Pb, warunkująca wydanie decyzji na podstawie art. 51 Pb. Oceniając natomiast te roboty pod względem ich zgodności z przepisami i tego czy odstąpiono istotnie w tym zakresie (art. 50 ust. 1 pkt 4 Pb), nie naruszyły one rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności: § 216, § 326, ani innych przepisów Prawa budowlanego lub związanych z tą ustawą. Wobec ustalenia, iż roboty budowlane (wykonanie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i polegającego na postawieniu ściany między lokalami mieszkalnymi) mogły być rozpatrywane tylko pod względem nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 Pb oraz to, że nie zostały wykonane w sposób niezgodny z prawem zmuszający organy nadzoru budowlanego do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1-3 Pb, prowadzone postępowanie w sprawie wykonywania robót budowlanych związanych z przebudową instalacji wewnętrznych oraz zmiana funkcji pomieszczeń w gminnym lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w L. (działka nr [...], obręb K.) należało umorzyć z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Mając na uwadze, iż dokonane roboty budowlane nie stanowiły budowy, o której mowa w art. 3 pkt 6 Pb to w nie mogły również mieć zastosowania art. 48 i 49 Pb. Dlatego w tym momencie na gruncie zebranych dowodów i ustalonych okoliczności faktycznych nie ma żadnego przepisu prawa materialnego umożliwiającego podjęcie władczej ingerencji przez organy nadzoru budowlanego w stosunku do wykonanych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. [...] w L.

W związku z tym koniecznym stało się zastosowanie przez organ art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymanie w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż prowadzone postępowanie należało uznać na podstawie art. 105 § 1 Kpa, jako bezprzedmiotowe i je umorzyć, oznacza to, że materiał dowodowy w sprawie wskazuje na brak możliwości wydania decyzji co do istoty postępowania.

Odnosząc się do odwołania wniesionego przez A. D. oraz skargi dotyczącej działań Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Legnicy, organ wyjaśnia, że wykonane ściany pomiędzy lokalem mieszkalnym nr [...] i [...] w budynku nie narusza przepisów Prawa budowlanego, w związku z czym kwestie związane z ewentualnym naruszeniem prawa cywilnego (zniszczenie rzeczy, zajęcie części rzeczy), powinny być rozpatrywane na gruncie przepisów związanych z gałęzią prawa cywilnego i rozstrzygane przez powołane do tego sądy powszechne. W rozpatrywanej sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego (Kpa) ani materialnego (Prawa budowlanego) pozwalające na uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powyższe postępowanie nie dotyczyło samej decyzji Prezydenta Legnicy nr 733/2016 z dnia 21 listopada 2016 r., zatem zarzuty w stosunku do tego rozstrzygnięcia nie mogły być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu, o czym wcześniej wielokrotnie już tut. organ informował. W przypadku zgłoszenia zakończenia robót budowlanych na podstawie art. 57 Pb, po stronie organów nadzoru budowlanego nie istnieje obowiązek skontrolowania robót budowlanych, taki obowiązek powstaje jedynie przy wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a taki obowiązek nie ciążył na inwestorze w zakresie robót wykonanych w lokalu mieszkalnym nr [...] na podstawie pozwolenia na budowę. Wyjaśnić również należy, że ściany w budynkach mieszkalnych nie są budowane z gipsu, równocześnie niczym niepoparte stwierdzenie jakoby taka ściana z takiego wyrobu budowlanego istniała, nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Odnosząc się do możliwości ukarania sprawcy czynu karalnego to powołane przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny dotyczą sytuacji rozwiązywanych na wniosek pokrzywdzonego, a organ nie jest władny do rozstrzygania tych kwestii, organem właściwym w takim przypadku będzie właściwy miejscowo i rzeczowo Prokurator lub Komenda Policji. Również powoływany art. 304 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, dopuszcza możliwość zgłoszenia przestępstwa odpowiednim organom przez osobę fizyczną. Wyjaśnić również należy, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki warunkujące wyłączenie ze sprawy organu nadzoru budowlanego I instancji, czy też jego pracownika, a które to określone są w art. 24 i 25 Kpa. Ponadto tut. organ nie jest właściwy w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, zatem okoliczności te nie mogły być rozpatrywane w niniejszej sprawie.

Skargę na tę decyzję złożył A. D. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 p.s.a. zaskarżył decyzję w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka B. K. (po mężu K.(1)), oraz zaniechanie uzyskania materiałów, przez co nie zebrano i nie uwzględniono w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej - zasady zaufania obywateli do organów państwa - art. 8 k.p.a., zasady legalizmu - art. 6 k.p.a. oraz zasady szybkości postępowania - art. 12 k.p.a., naruszenie przepisów prawa budowlanego a w szczególności art. 3 pkt. 11 oraz art. 32, naruszenie przepisów ustawy o własności lokali, stanowiących odrębną nieruchomość jako mieszkanie samodzielne a w szczególności art. 2 poprzez nieuprawnioną ingerencję w cudzą własność a tym samym jej pomniejszenie, naruszenie prawa materialnego (w tym ustrojowego). W związku z przedstawionymi zarzutami skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej i II instancji z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania i wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym: koszty dojazdów na wezwanie organu 150 km x 0,8358 = 125,37 zł « koszty opłat pocztowych w wysokości 104,00 zł • koszty porady prawnej - 100 zł koszt wpisu od skargi oraz opłaty na rzecz WSA - 700 zł, łącznie = 1.029,37 zł. Nadto wniósł o przyznanie od DWINB Wrocław na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 6 000 zł za nieuzasadnioną przewlekłość postępowania (trzy lata x 2000 zł). W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wniosek o wszczęcie postępowania z uzasadnieniem i opisem stanu faktycznego skierował do PINB m. Legnica z dnia 8.11.2016 r. i praktycznie sprawa trwa do dnia dzisiejszego, ponieważ DWINB nie chciał przekazać prowadzenia tego postępowania innemu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego co spowodowało brak obiektywizmu w myśl zasady "kruk krukowi oka nie wykolę". Zaniechanie takiej decyzji spowodowało, że PINB Legnica zaczął stosować logikę absurdu, wnioskując a minori ad maius, chcąc dowodzić z mniejszego o większym, a przede wszystkim zamiast kierować się zasadami wiedzy, obie instancje przyjęły zasady działania zgodnie ze "sztuką budowlaną" i to na każdym etapie procesu tego remontu, co przedstawiono poniżej.1. Etap sprawy pozwolenia na budowę: organ nadzoru tj. PINB Legnica jako organ I instancji, który zgromadził materiał dowodowy w formie decyzji Prezydenta Legnicy nr 733/2016 z dnia 21.11.2016 r o pozwoleniu na budowę wraz z zatwierdzeniem projektu budowlanego, powinien dostrzec a nawet miał taki obowiązek, że decyzja ta z wadą prawną nie może funkcjonować w obrocie prawnym i powinna zostać uchylona zgodnie z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a, a także z następujących powodów: w dniu 9.09.2016 r D. K. otrzymał pismo z ZGM L. o wyrażeniu zgody na przebudowe lokalu mieszkalnego nr [...] na podstawie projektu budowlanego (art. 3 pkt. 7a prawa budowlanego). Natomiast w aktach sprawy zarówno inwestor jak i pracownia projektowa nie otrzymała zgody właściciela tj. Prezydenta Legnicy na zmianę sposobu użytkowania części lokalu o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 prawa budowlanego. W aktach sprawy brak jest oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art. 3 pkt. 11. Natomiast w aktach znajduje się oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (druk PB-3), z dnia 2.10.2016 r z tym że nie dotyczy ono tej lokalizacji tj. mieszkania nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...], a dotyczy adresu w L. przy ul. [...], przez co chciano skarżącego pozbawić przymiotu strony postępowania, uznając że nie dojdzie do jego ujawnienia. Równolegle toczącą się kwestią jest cały proces projektowania i uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, który przeplatany został wykonywaniem robót budowlanych bez zgłoszenia czy pozwolenia na budowę (vide protokół z wizji z dnia 26.09. 2016., z wizji z dnia 25.11.2016 r. umowy nr [...] z dnia 23.11.2015 r.). Wobec tylu nieprawidłowości, uchybień, wad prawnych w konsekwencji załatwiono wydanie decyzji nr 733/2016 z dnia 21.11.2016 r., zachowując pozory jej legalności. Również opracowany projekt budowlany nie spełnia wymogów art. 35 prawa budowlanego, a w szczególności rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012r w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 462 z 2012 r), gdyż: celowy brak wskazania wszystkich stron postępowania przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo że ZGM reprezentujący własność Skarbu Państwa znał wszystkich właścicieli nieruchomości ze względu na interes prawny; brak sprawdzenia projektu budowlanego przez osoby sprawdzające pod względem m.in. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), co winno być zaznaczone na stronie tytułowej projektu budowlanego; brak również na stronie tytułowej oświadczenia o kompletności projektu z deklaracją, że nadaje się on do celów, którym ma służyć. Takie oświadczenie zamieszczane jest przynajmniej we Wrocławiu przez pracownie projektowe, przyjmując tym samym odpowiedzialność za projekt budowlany przez zespół projektowy, przez co organ architektoniczny już nie sprawdza szczegółów rozwiązań jak miało to miejscu w poprzednich uregulowaniach. W tym przypadku ewentualny regres odszkodowawczy z art. 471 k.c przyjął na siebie organ wydający decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt. 3 prawa budowlanego. Strona zarzuca też zaniechanie zasad i obowiązków wynikających z art. 71 a także art. 5 prawa budowlanego skutkowało wydaniem wadliwej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaniechanie obowiązku uzgodnień co do wykonywania robót na terenie współwłasności wspólnej wynikającej z art. 47 prawa budowlanego, tym bardziej że zaprojektowano instalacje sanitarne w tym gaz w taki sposób jakby stanowiły one instalacje wewnętrzną mieszkania nr [...], a nie instalację zewnętrzną. Projektant błędnie przyjął bądź świadomie wprowadzony został w błąd, że część podestu klatki schodowej z zabudowaną ścianą z drzwiami należy do lokalu mieszkalnego nr [...] i zaprojektował tak instalacje, jakby stanowiły one układ wewnętrzny w mieszkaniu, gdy tymczasem jest to część podestu klatki schodowej, a zatem zgodnie z art. 35 prawa budowlanego projekt nie posiada takiego uzgodnienia, a co najmniej mojej zgody na prowadzenie jakichkolwiek instalacji w częściach wspólnych na tym piętrze; rysunek inwentaryzacji mieszkania nr [...] nie jest zgodny ze stanem faktycznym gdyby część podestu klatki schodowej z prawem współwłasności, nazwano przedpokojem o pow. 3,75 m2 mieszkania. Na rysunku ściana pomiędzy mieszkaniem nr [...] a mieszkaniem nr [...] została oznaczona, że jest to ściana konstrukcyjna, gdy tymczasem ta ściana jest ścianą wykonaną z gipsu na trzcinie o grub. 5-6 cm na której prowadzone były instalacje, co zresztą opisano w opisie do projektu budowlanego. Ponieważ w projekcie budowlanym zaistniało pojęcie korytarza (przedpokoju), jako części wspólnej dla mieszkań nr [...] i nr [...], to tym bardziej na etapie projektowania wymagana była zgoda drugiego użytkownika tego wspólnego "korytarza", a wobec braku takiej zgody nie można mówić o właściwej decyzji funkcjonującej w obrocie prawnym, tym bardziej że taki stan pod względem prawnym pozbawia mieszkanie nr [...] wszelkich atrybutów lokalu samodzielnego zgodnie z orzecznictwem NSA i WSA. Strona wskazuje, że pomija błędy w opisie jak to że: w pkt. 3.2 sporządzający opis umieścił lokal mieszkalny nr [...] na trzecim piętrze, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Lokal ten znajduje się na drugim piętrze, a na trzeciej kondygnacji licząc piwnice jako kondygnację. Brak pkt. 4.4 opisu, a w uwagach końcowych, autor opisu prace budowlane zamiast robót zaleca prowadzić zgodnie ze sztuką budowlaną. Ale jaka wiedza, to też wyszła taka sztuka. Na zakończenie uwag autor dokumentacji wskazuje, że w przypadku zmian i odstępstw od dokumentacji należy uzgadniać ten zakres z projektantem. Przyjmując przez analogię, że zgodnie z art. 24 prawa budowlanego łączenie funkcji kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego nie jest dopuszczalne z oczywistych względów na tej samej budowie, to w tym przypadku kierownik budowy, będący również projektantem uznał, że nie widzi przeciwwskazań w tym zakresie, dlatego też zaistniało wiele nieprawidłowości, które powinien wychwycić PINB Legnica, nie wskazując już na DWINB we Wrocławiu jako organ wyższej rangi i wiedzy, chyba że postępowania i ich oceny były prowadzone zgodnie ze sztuką budowlaną i sztuczkami prawnymi. Odnosząc się także do ostateczności decyzji nr 733/2016 o pozwoleniu na budowę z dnia 21.11.2016 r, skarżący zauważa że po wydaniu decyzji, jest ona rozsyłana do wszystkich stron postępowania. Decyzja staje się więc ostateczna po upływie terminu odwoławczego - 14 dni od otrzymania zwrotnych poświadczeń odbioru decyzji (tzw. "zwrotek") od wszystkich uczestników postępowania (o ile nikt się od niej nie odwoła). Brak ewidentny spełnienia tej przesłanki powoduje, że decyzja w dalszym ciągu jest decyzją, ale nie ostateczną. Każda decyzja administracyjna, zanim się stanie decyzją ostateczną, może być zmieniona (uchylona) w trybie zwykłym z mocą ex tunc. Ponadto jak twierdzi DWINB, że zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru posiada uprawnienia kontrolne, a to oznacza, że pracownicy tych organów winni posiadać większą wiedzę niż pracownicy organu architektoniczno-budowlanego. Stwierdzenie wykonania tej czynności nie wydaje się być skomplikowane, chyba że intencją zainteresowanych było świadome i celowe wyeliminowanie skarżącego jako strony z całego procesu uzyskania pozwolenia na budowę, poprzez brak zawiadomienia. W tym konkretnym przypadku mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, przy czym naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji, brakiem skierowana decyzji do osoby będącej stroną w sprawie; wykonanie decyzji wywołałaby czyn zagrożony karą (przestępstwo, wykroczenie, kara administracyjna). Decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa od samego początku (gdy przepisy szczególne wskazują, że podjęcie jakiejś czynności będzie wiązało się ze stwierdzeniem nieważności decyzji). Konkludując tę część zarzutów, na podstawie wykazanych przesłanek negatywnych, skarżący wnosi o uchylenie z urzędu Decyzji Prezydenta Legnicy nr 733/2016 z dnia 21.11.2016 r., celem wyeliminowania jej z obrotu prawnego jako ewidentnie wadliwej. Dalej skarga wskazuje, że w myśl art. 156 § 1 pkt 2 in fine ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), należy stwierdzić nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli została ona wydana z naruszeniem prawa. Skarżący przywołuje akta sprawy związanych z zaskarżoną do WSA decyzją DWINB nr 617/2020 z dn. 13.07.2020 dotyczącą samowolnie postawionej ściany na podeście klatki schodowej. Wystarczy porównać rysunek inwentaryzacji mieszkania nr [...] podpisany przez 4 osoby z uprawnieniami zawodowymi ze szkicem tej części piętra opatrzonego pieczęciami Urzędu Miasta, aby dojść do przekonania, że jeden z tych rysunków nie jest zgodny ze stanem faktycznym. Tylko ten przykład pokazuje, że przepisy prawa w tych organach są nie dla nich gdyż oni ze sobą się znają, i wiele potrafią nawet gdyby wprost nie było to zgodne z tymi przepisami. W dodatku PINB Legnica twierdzi, że przedłożono komplet stosownych dokumentów, co jest ujmując grzecznie nie tylko mijaniem się z prawdą, ale ewidentnym poświadczeniem nieprawdy co narusza normę określoną w art. 271 § 1 k.k. Skarżący wspomina że zgodnie z art. 304 § 2 k.p.k DWINB ma obowiązek zawiadomić stosowne organy w tej sprawie, gdyż zaniechanie tej czynności również podlega odpowiedzialności karnej. Skarżący zmuszony jest postawić pytanie co by się stało i kto ponosił by odpowiedzialność, gdyby w takiej sytuacji doszło do wybuchu gazu. Budynek jest poniemiecki z drewnianymi stropami, ze ściankami gipsowo trzcinowymi w niektórych mieszkaniach i w całości zamieszkały także przez dzieci. Taką manipulację "prawdą" na etapie pozwolenia na budowę według organów obu instancji ma zatwierdzić Sąd po to, aby legitymować się prawomocnym orzeczeniem, dlatego nie mogło dojść do połączenia obu spraw, tym bardziej że w kwestii własności i współwłasności skarżący swoje stanowisko zawarł w zaskarżonej do WSA decyzji DWINB nr 617/2020 z dn. 13.07.2020 dotyczącą samowolnie postawionej ściany na podeście klatki schodowej. Stanowisko to sprowadza się do tego że: model dualistyczny, zwany także klasycznym, ma charakter własnościowo- współwłasnościowy. W konstrukcji tej właściciele odrębnych lokali stają się jednocześnie współwłaścicielami gruntu oraz wszystkich części budynku przeznaczonych do wspólnego użytku jak: fundamenty, ściany nośne, dach, winda, klatka schodowa, przewody, strychy, a garaże i piwnice zależą od umowy. Istotą tego modelu jest podział nieruchomości pierwotnej na odrębne lokale oraz części stanowiące współwłasność właścicieli lokali, zwane nieruchomością wspólną. Właścicielowi każdego lokalu przysługują łącznie dwa prawa, tj. własność lokalu oraz udział we własności nieruchomości wspólnej. Nierozerwalne połączenie prawa do lokalu z prawem do nieruchomości wspólnej czyni z każdego z tych praw res extra commercium, zapewniając każdoczesnemu właścicielowi lokalu trwały dostęp do niego. Współwłasność ma charakter przymusowy i nie można żądać jej zniesienia. Określenie ułamkowe jest przedmiotem wpisu do księgi wieczystej, a w przypadku wadliwego oznaczenia tej wielkości poprawa jest możliwa w formie altu notarialnego i wpisu do księgi wieczystej. Ponadto jeżeli własność jest uważana za jeden z filarów, na których się opiera konstrukcja systemu prawa, to wśród przepisów Konstytucji traktujących o własności (art. 20, 21, 23, 64) należy szczególną uwagę zwrócić na art. 64, który brzmi następująco: "1. Każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia. 2. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. 3. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności." Bezwzględna ochrona, która przynależy prawu własności, wynika z natury stosunku prawnego własności i tu ma źródło obowiązek biernego poszanowania cudzego prawa własności, jeżeli wbrew temu nastąpi naruszenie prawa własności, uruchamia się stosowne roszczenia ochronne, adresowane do konkretnej osoby z potencjalnego kręgu osób trzecich, gdzie ochrona własności realizowana jest poprzez cały system środków prawnych, w tym roszczenie "o przywrócenie stanu zgodnego z prawem". Generalną przesłanką skargi jest samowolne naruszenie cudzego posiadania, przy czym naruszenie posiadania stanowi takie zachowanie się określonej osoby, którego skutkiem jest wkroczenie w sferę władztwa posiadacza. Współwłasność w częściach ułamkowych oznacza, że w rzeczy wspólnej każdy z współwłaścicieli ma swój udział oznaczony ułamkiem 1/12 jak w tej konkretnej sprawie, jednak udział ten ma charakter abstrakcyjny w tym sensie, że określony jest jedynie ułamkiem całości. Faktyczna konkretyzacja udziału nastąpić może jedynie w wypadku zniesienia współwłasności. Ten stan prawny nieruchomości jako nabyty, a wynikający z decyzji administracyjnej Prezydenta m. Legnica z dnia 5.12.1979r: znak GT.8225/25/W.62/3/79 oraz aktu notarialnego umowy sprzedaży nie został zmieniony, ani przez oświadczenie woli strony postępowania, ani przez żadna decyzję administracyjna ani także przez jakiekolwiek rozstrzygniecie sądu.

2. Etap realizacji i zakończenia robót budowlanych. W dniu 12.12.2016 r. kierownik budowy pobrał z Urzędu Miasta dziennik budowy nr [...] i w tym samym dniu poprzez wpis rozpoczął roboty (a raczej formalnie zalegalizował te które już trwały) objęte decyzją o pozwoleniu na budowę, a w dniu 19.12.2016 r w dokumencie urzędowym jakim jest dziennik budowy dokonał wpisu o zakończeniu całości robót zgodnie z przepisami. W dniu 17.01.2017 r kierownik budowy celowo i świadomie wprowadzając w błąd funkcjonariusza publicznego uzyskał na podstawie art. 54 ustawy prawo budowlane zaświadczenie o zakończeniu budowy bez zastrzeżeń, odbierając osobiście to zaświadczenie, pomimo iż posiadał wiedzę o wykonaniu robót niezgodnie z wadliwym pozwoleniem na budowę. W aktach sprawy stwierdzono brak dokumentów wymaganych w art. 57 prawa budowlanego, a w szczególności oświadczenia o którym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2., unikając tym samym odpowiedzialności karnej i zawodowej przez kierownika budowy. PINB Legnica widząc te braki pismem z dn. 26.02.2018 r wezwał D. K. jako kierownika budowy do złożenia wyjaśnień w sprawie. Z protokołu zeznań świadka jako kierownika budowy D. K. z dnia 6.03.2018 r wynika, że wymagane oświadczenie kierownika budowy o zakończeniu robót zostało zastąpione zeznaniem w dodatku nieprawdziwym, gdyż o tym świadczy chociażby protokół z wizji z dnia 24.07.2017 r. o niezgodnym z prawem montażu szachtu, a następnie stwierdzeniu demontażu szachtu wod.- kan., który zgodnie z projektem budowlanym nie powinien zostać w tym miejscu wybudowany. Również ze względów czysto formalnych zeznanie to jest bezwartościowe, gdyż zagrożenie rygorem odpowiedzialności karnej z art. 247 kk nie dotyczy świadka ani tej sytuacji, co powoduje, że kierownik budowy nie był zobowiązany do mówienia prawdy. Ponadto brak podpisu prowadzącego przesłuchanie pod protokołem dowodzi, że przesłuchanie równie dobrze mogła prowadzić inna osoba, w dodatku o niskich kwalifikacjach zawodowych, co w konsekwencji nie wyjaśniło żadnych istotnych kwestii dla całości sprawy. Wszystkie te okoliczności bez szczegółowego ich rozwijania nie zauważone przez DWINB we Wrocławiu oraz nie wyjaśnione, jak chociażby fakt, że zgodnie z art. 57 pkt. 6 Prawa budowlanego "Wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi wezwanie organu nadzoru budowlanego do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a." świadczą o tym że: organ II instancji jakim jest DWINB Wrocław, udaje że tego nie dostrzega, na zasadzie "ręka rękę myje " (manus manum łavat), uprawiając tym samym administracyjnego ping ponga, nie chcąc wziąć odpowiedzialności za wynik rozstrzygnięcia, aby nie drażnić kolegów z terenu.

II. Sprawa wyburzenia ścianki działowej pomiędzy mieszkaniem nr [...], a mieszkaniem nr [...]. Jako strona skarżący wyjaśnia, że dawna inwestor E. H. wspólnie z D. K. (kierownik budowy) wiedząc i mając pełną świadomość co do odpowiedzialności za działania niezgodne z prawem, postanowili zablokować drzwi do mieszkania nr [...], aby na jaw nie wyszły wszelkie niezgodności przed uzyskaniem stosownych dokumentów związanych z użytkowaniem mieszkania nr [...], a wynikające z decyzji o pozwoleniu na budowę. E. H. oświadczyła publicznie wobec wszystkich zgromadzonych osób w trakcie wizji lokalnej (przedstawiciele PINB Legnica, ZGM, przedstawiciel P. sp. z o.o.) że nie wie, kto założył kłódkę blokującą wstęp do mieszkania nr [...] oraz nie posiada również klucza do tej kłódki. Te informacje przekazano W. R. - inspektor PINB Legnica prowadzącemu wizję i postępowanie. Gdy E. H. zdała sobie sprawę z działań wbrew prawu, pomimo trudnej sytuacji mieszkaniowej i zainwestowaniu środków finansowych, dokonała zamiany tego mieszkania na inne, tym samym znikając jako strona z wszelkich postępowań administracyjnych. Nowym najemcą mieszkania nr [...] obecnie jest E. M., z którą skarżący miał kontakt w dniu 5.12.2018 r., gdyż w obecności przedstawiciela biura nieruchomości chciał przepiłować kłódkę i wejść do mieszkania. Po kilku minutach piłowania kłódki, z mieszkania nr [...] wyszła nowa najemczyni i oświadczyła, że jest w posiadaniu klucza do kłódki, który otrzymała od E. H. Dokonując trwałego zablokowania drzwi wejściowych do mieszkania nr [...] przez byłą inwestorkę E. H., mającego na celu z góry powziętym zamiarem uniemożliwienie wejścia do mieszkania nr [...] komisji składającej się z przedstawicieli PINB Legnica, ZGM L., Zarządu i Zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej oraz współwłaściciela mieszkania. Celem tej blokady (założenie kłódki na drzwiach), było ukrycie wykonania robót budowlanych niezgodnie z pozwoleniem na budowę oraz dokumentacją. Niezgodność z prawem wykonania robót polegała na tym, że zgodnie z projektem budowlanym (str. 6) w miejsce kuchni o pow. 7,54 m2 miała powstać łazienka o tej samej powierzchni. Projekt nie przewidywał (bo z oczywistych względów nie mógł tego uwzględniać) wyburzenie całej ściany pomiędzy mieszkaniami nr [...] a nr [...]. Istniejąca ściana pomiędzy mieszkaniami (poniemiecka) była ścianą działową wykonaną z gipsu o grub. do 6 cm, a nie z cegły dziurawki jak stwierdzono w ekspertyzie technicznej. Kierownik budowy wyburzył całą istniejącą ścianę i w to miejsce postawił ścianą konstrukcyjną z bloczków betonu komórkowego, tym samym uszczuplając powierzchnię użytkową kuchni mieszkania nr. [...] o ok. 2,0 do 2,5 m2. Na ścianie wspólnej z gipsu pomiędzy mieszkaniami nr [...] i nr [...] prowadzona była instalacja wody z podejściem odpływowym oraz dopływowym do zlewu żeliwnego. Wyburzenie całej ściany i postawienie nowej spowodowało pozbawienie mieszkania nr [...] instalacji wodociągowej wraz z urządzeniami, które zostały zniszczone. Działania te pozbawiły mnie części współwłasności w powierzchni kuchni co wyczerpuje znamiona czynu karalnego z art. 286 § 1 k.k. oraz art. 288 § 1 k.k. a także art. 93 pkt. 6 ustawy Prawo budowlane, co było również formalnym zawiadomieniem DWINB Wrocław z dnia 10.12.2018 r. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, (zawiadomienie to winno być w aktach sprawy) do czego organy nadzoru budowlanego odniosły się w ten sposób, jakby nic się nie stało, tym bardziej, że mieszkanie nr [...] w wyniku remontu mieszkania nr [...] pozbawione zostało całkowicie dostępu do wody i kanalizacji przez co nie spełnia warunku z § 4 warunków technicznych stanowiącym o tym, że "Pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi dzielą się na: 1) pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny", co w tej sprawie jest nie do spełniania. Reasumując, należy zauważyć, że działanie PINB Legnica, celowe, świadome i umyślne nie tylko w sposób rażący naruszają prawo, ale także naraża stronę na szkodę, bowiem sedno postępowania trwającego ponad 3 lata sprowadza się do podstawowego pytania: komu na tym zależy, aby sprawa trwała tak długo. PINB Legnica stara się udowodnić wszelkie szczegóły techniczne, praktyczne oraz inne, szuka nowych okoliczności i to nieważne jakich (nawet spreparowanych antydatowanych), aby swój pogląd utrzymać w mocy idąc nawet w "zaparte", co i tak nie doprowadzi do merytorycznego rozstrzygnięcia (chociażby ze względu na brak mojego jako strony podpisu na jakichkolwiek uzgodnieniach, opiniach, itp.) czy oświadczeniu woli w tej sprawie. Te przesłanki przemawiają za tym, aby to DWINB Wrocław dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia, tym bardziej, że w sprawie już chyba został zgromadzony cały istotny materiał dowodowy. Skarżący nie będzie się odnosił do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, bowiem zawiera ona wybiorczo opisany stan faktyczny a nadto jest opisem mającym na celu podtrzymanie stanowiska organu I instancji w oparciu o nieprawdziwy i nie pełny stan faktyczny, co wymagałoby praktycznie pracy naukowej dowodzącej niewłaściwego postępowania administracyjnego organów obu instancji. Nawet przy przyjęciu niektórych faktów jako bezsporne, wnioski jakie wyciągają organy nadzoru budowlanego z tych faktów nie mają żadnego związku z zasadami prawa a nawet wręcz przeczą zasadzie dura lex, sed lex. Również w mocy pozostają wniesione pisemnie wcześniejsze moje zarzuty, uwagi i zastrzeżenia, wykazane w zestawieniu pism ponieważ organ władzy publicznej je pominął.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył:

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a."), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto w myśl art. 134 § 1 p.p.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przeciwnym wypadku sąd oddala skargę po myśli art. 151 ppsa. Mając na względzie tak określone kryteria oceny legalności zaskarżonej decyzji, zdaniem Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z akt sprawy organ nadzoru budowanego otrzymał informację o remoncie lokalu położonego w L., przy ul. [...] nr [...] w budynku wielorodzinnym i o tym, że ZGK w L. uzyskał zgodę na wykonanie robót budowlanych i pozwolenie na budowę oraz inne dokumenty, dotyczące tego remontu, w tym protokół zdawczo-odbiorczy. W rezultacie PIMB d. m. Legnicy 5 czerwca 2017 r. wszczął postępowanie "w sprawie wykonania robót budowlanych związanych z przebudową instalacji wewnętrznych oraz zmianą instalacji wewnętrznych oraz zmianą funkcji pomieszczeń w gminnym lokalu mieszkalnym nr [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ stwierdził, że prowadzone postępowanie administracyjne podlega umorzeniu".

Zdaniem sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 105 k.p.a. oraz art. 7, 77 § 1, 107 § 3, a te naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to powoduje, że nie mogą się ostać w obrocie prawnym. Należy zaakcentować, że organy orzekające niewłaściwie (a co najmniej przedwcześnie) zastosowały przepis art. 105 kpa stwierdzając, że postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. W ocenie sądu nie sposób uznać, że postępowanie dotyczące robót budowlanych polegających na wyburzeniu ściany dzielącej lokale [...] i [...] oraz związanej z tymi robotami przebudowaniu instalacji wodnej, jest bezprzedmiotowe. Z przedmiotową bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia w sytuacji, gdy brak jest sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt kpa, a organ w świetle ustaleń faktycznych i prawnych stwierdza, że nie dysponuje materialnoprawnymi podstawami do wydania władczego rozstrzygnięcia merytorycznie załatwiającego sprawę. Wbrew bowiem podkreśleniu organów w uzasadnieniach skarżonych decyzji, sprawą administracyjną będącą przedmiotem postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legnicy jest i winna być także kwestia legalności wykonywanych robót budowlanych, związanych z wyburzeniem poprzedniej ściany dzielącej lokale oraz ich wpływ na stan techniczny lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...], a w szczególności ustalenie, a następnie ocena czy zmiany w instalacji wodnej tego lokalu mają wpływ na instalacje wodną w lokalu obok. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, organ prowadząc postępowanie dowodowe, odnośnie do tego elementu, ograniczył się do badania stanu technicznego stropu i wykonanej na nim ściany. Na k. 92 i n. II tomu akt znajduje się ekspertyza techniczna stropu i posadowionej na nim ściany między łazienką gminnego lokalu mieszkalnego nr [...], a kuchnią lokalu własnościowego nr [...] w budynku mieszkalno-użytkowym Wspólnoty Mieszkaniowej [...]". Podsumowując rzeczoznawca uznał, że ściana nie spowoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zdaniem sądu pozytywna odpowiedź na kwestie techniczne ściany nie zamykają jednak sprawy. Dalsza lektura akt wskazuje, że na k. 75 i n. t. I akt organu pierwszej instancji znajduje się zeznanie D. K., który oświadczył, że "nie miał świadomości o usunięciu starej ściany i postawieniu nowej składając oświadczenie o zakończeniu budowy". Nadto trzeba powiedzieć, że do akt (t. I k. 15 i n.) załączono decyzję o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Z załączonego do decyzji projektu budowlanego wynika, że projekt przewiduje (między innymi – s. 4) przebudowę instalacji zimnej wody. W łazience nie przewiduje się przebudowy ścian w obrębie pomieszczenia. Na rys. nr 2 projektu zaznaczono pion kanalizacyjny w narożu przedpokoju/kuchni/lokalu sąsiada (tu: skarżącego). Trzeba mieć na uwadze, że w toku prac budowlanych wyburzono istniejąca ścianę i w to miejsce postawiono ścianę z bloczków z betonu komórkowego. Co ważne, skarżący wskazuje, że na uprzednio istniejącej ścianie wspólnej między lokalami nr [...] i nr [...] prowadzona była instalacja wody z podejściem odpływowym oraz dopływowym do zlewu żeliwnego. Rzeczą organów jest zatem ustalenie czy tak było i ocena, czy wyburzenie tej ściany i postawienie nowej spowodowało, czy nie, pozbawienia mieszkania nr [...] instalacji wodociągowej wraz z urządzeniami, które zostały zniszczone. Inaczej mówiąc, pogłębione postępowanie dowodowe winno udzielić odpowiedzi na pytanie, czy w wyniku remontu mieszkania nr [...], lokal nr [...] pozbawiony został dostępu do wody i kanalizacji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że z tego względu, iż wykonane w warunkach samowoli roboty są zgodne ze standardami i nie wymagają żadnych czynności ani robót, zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Nie istnieją bowiem okoliczności, które powodowałyby brak podstaw do wydania decyzji administracyjnej w sposób merytoryczny rozstrzygającej sprawę legalności wykonanych robót budowlanych. W art. 7 k.p.a. została wyrażona naczelna zasada Kodeksu postępowania administracyjnego - zasada prawdy obiektywnej (materialnej). Zasada ta ma podstawowe znaczenie dla przeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego, ponieważ trafnie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala organowi dokonanie trafnej subsumcji pod stosowną normę prawną. W ten sposób organ przesądza o powstaniu określonego obowiązku bądź prawa, a więc skutków prawnych, które dotyczyć będą wyłącznie faktów uznanych przez organ. Ponadto zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. na organie administracyjnym ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, z uwzględnieniem wszelkich środków dowodowych. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy, dopuścić i przeprowadzić dowody zaoferowane przez strony postępowania, o ile mogą się przyczynić do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a także podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zatem prowadząc postępowanie w sprawie robót budowlanych organy nadzoru budowlanego miały obowiązek ustalenia jakie prace budowlane w obiekcie zostały wykonane, zakwalifikować je z punktu widzenia ustawowych definicji zawartych w art. 3 pkt 6-8 Prawa budowlanego, następnie stwierdzić wymogami jakich prawnych działań winny one być poprzedzone (art. 28-30 prawa budowlanego), i w końcu ustalić czy inwestor te wymogi spełnił. Dopiero wówczas można będzie ocenić, czy dokonano samowoli budowlanej i podjąć adekwatne do sytuacji środki prawne, tj. przeprowadzić ewentualnie tzw. postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 ust. 2, 49b ust. 2 lub 50-51 Prawa budowlanego

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Pb roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Należy jednak uwzględniać to, że nie każdy nakład inwestycyjny traktowany w języku potocznym jako "roboty budowlane" wyczerpywać będzie to pojęcie prawne zdefiniowane w Pb. Wedle art. 3 pkt 7 Pb pod pojęciem robót budowlanych w rozumieniu ustawy rozumieć należy "budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego". Jak wynika z ustaleń organów nadzoru budowlanego działania inwestora polegały (także) na wyburzeniu istniejącej ściany oddzielającej lokale, skuciu i naprawieniu tynków, wykonaniu nowej instalacji elektrycznej w lokalu, przebudowaniu instalacji wodnej, kanalizacyjnej i gazowej. Dokonano nowej aranżacji wnętrza (w miejscu kuchni powstała łazienka, utworzono w pokoju aneks kuchenny). W związku z tym trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 3 pkt 7a) Pb pod pojęciem przebudowy należy rozumieć "wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego". Przebudowa stanowi szczególny rodzaj wykonywania robót budowlanych. Mają one m. in. doprowadzić do zmiany parametrów użytkowych (np. powiększenie liczby pomieszczeń) lub technicznych (np. zwiększenie przepustowości instalacji) istniejącego obiektu budowlanego. W literaturze wskazuje się, że definicja przebudowy nie jest całkowicie jasna, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie zawsze będzie wiadomo, czy następuje "zmiana parametrów użytkowych lub technicznych" (T. Asman, Z. Niewiadomski, w: Prawo budowlane. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2015, s. 59). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2010 r., II OSK 493/09 (Lex nr 597639) wskazano, że dodanie definicji "przebudowy", a więc według ustawodawcy wprowadzanie "zmiany o charakterze doprecyzowującym" w istocie nie wyjaśnia, co obejmuje "przebudowa"; nie objaśniono bowiem, co należy rozumieć przez "zmianę parametrów użytkowych lub technicznych" istniejącego obiektu. Przy takiej "definicji" należy sięgnąć do językowej wykładni tych pojęć. Zdaniem tego Sądu uzasadnione jest stwierdzenie, że parametrem użytkowym i technicznym będą wszelkie wielkości, wyrażane w jednostkach miary czy też wagi elementów użytkowych, takich jak dach, okna, schody oraz technicznych, takich jak ciężar konstrukcji czy odporność przeciwpożarowa, które występują w przypadku danego obiektu budowlanego. Podzielając ten pogląd, w realiach kontrolowanej sprawy organ winien dokonać oceny czy w wyniku wyburzenia ściany i postawienia nowej nie doszło do "przebudowy" w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 7a Pb, czyli inaczej mówiąc czy doszło do zmiany parametrów użytkowych i technicznych lokali mieszkalnych [...] i [...] w budynku przy ul. [...] w L. – pamiętając w szczególności o kwestii instalacji zimnej wody.

Odnośnie do zakresu skargi trzeba podnieść, że organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji, aby oceniać prawomocne/ostateczne, a nawet nieposiadające tych przymiotów decyzje organów administracji architktoniczno-budowlanej. Przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego nie jest także sprawowanie ochrony właściciela lub współwłaściciela obiektu budowlanego przed wkraczaniem w jego sferę praw cywilnych. W ramach swoich kompetencji funkcją organów nadzoru budowlanego jest w pierwszym rzędzie kontrola poprawności prowadzenia procesu inwestycyjno-budowlanego. Dalej organy winny pamiętać, że ustalenie w toku prowadzonego postępowania, że wykonana inwestycja wymagała w dacie jej realizacji uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia pozwoli na zastosowanie w sprawie odpowiednich przepisów Prawa budowlanego związanych z usuwaniem skutków samowoli budowlanej, dokonania ustaleń dotyczących możliwości przywrócenia ładu prawnego. Rzeczą organu jest zatem ocena możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Jeśli tak, to organy nadzoru budowlanego winny wdrożyć postępowanie legalizacyjne, które ma charakter dwuetapowy. W pierwszej kolejności organ wydaje decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wydanie takiej decyzji winno już zatem być poprzedzone ustaleniami faktycznymi co do możliwości zalegalizowania samowoli. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 jest podstawą do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta nie legalizuje jednak samowoli i nie załatwia sprawy. Kończy ona zaledwie pierwszy etap postępowania. Właściwa decyzja legalizacyjna wydawana jest w oparciu o przepis art. 51 ust. 3 ustawy, orzeka ona albo o wykonaniu obowiązku, albo w przypadku jego niewykonania, nakazuje rozbiórkę obiektu lub jego części lub doprowadzenie do stanu poprzedniego (w odniesieniu do prac już wykonanych przewidziane w przepisie rozstrzygnięcie o nakazie zaniechania dalszych robót nie znajduje uzasadnienia). Zaskarżona do Sądu decyzja umarzająca postępowanie mogłaby doprowadzić do pozostawienia samowoli w stanie prawnie nieuporządkowanym. Uznanie, że art. 51 prawa budowlanego nie daje podstaw do kontynuowania postępowania legalizacyjnego przez organy z tego względu, że wykonane roboty są zgodne ze standardami i nie wymagają żadnych czynności ani robót, w nieuzasadniony sposób mogłoby promować osoby prowadzące roboty samowolnie, choć zgodnie z wymaganiami sztuki budowlanej. Praktyka taka pozwalałaby na ominięcie długotrwałej nieraz procedury uzyskiwania pozwolenia czy dokonywania zgłoszenia w przekonaniu, że prawidłowo z technicznego punktu widzenia wykonane prace będą zaakceptowane, a postępowanie umorzone. Przesłankę dla umorzenia stanowi bezprzedmiotowość postępowania, a za takie nie można uznać postępowania prowadzonego w stosunku do stwierdzonej samowoli budowlanej.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. Legnica będzie prawidłowe zakwalifikowanie wykonanych prac budowlanych z punktu widzenia ustawowych definicji zawartych w art. 3 pkt 6-8 Prawa budowlanego, a następnie stwierdzenie wymogami jakich prawnych działań winny one być poprzedzone (art. 28-30 Prawa budowlanego). Po przeprowadzeniu powyższych czynności organ ustali, czy dokonano samowoli budowlanej i w konsekwencji podejmie właściwe środki prawne w postaci postępowania legalizacyjnego. W szczególności, przy ustaleniu, ze właściwa w sprawie jest procedura określona w art. 50-51 Prawa budowlanego (jak wynika z akt sprawy właśnie w takim trybie organ prowadził postępowanie), organ powinien rozważyć nałożenie określonych obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego a w innym przypadku orzec o braku podstaw do nałożenia obowiązku określonego w tym przepisie.

Trzeba także dodać, że, zdaniem, sądu, organy nie wywiązały się ze wskazówek sądu, zawartych w uzasadnieniu wyroku II SA/Wr 176/18 przede wszystkim w zakresie robót budowlanych, związanych z wyburzeniem i budowa ściany między lokalami.

Ponownie rozpatrując sprawę organ zastosuje się do wskazań Sądu.

Reasumując, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Można jeszcze dodać, że sąd administracyjny nie jest władny orzekać w zakresie innych kosztów, o których pisał skarżący w skardze. Nie może także w tym postępowaniu obciążyć organu na rzecz skarżącego opłatą za przewlekłe prowadzenie kontrolowanego postępowania.