Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 22/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 października 2010 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 10 listopada 2009 r., na działce nr 53 położonej w R., (gmina K.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę sprawdzającą, podczas której ustalono, że na działce, której właścicielami są D. i J. L., w części dzierżawionej przez J. G., istnieją następujące obiekty budowlane: 1) parterowy obiekt budowlany o wymiarach 6,21 m na 8,47 m, w tym taras zadaszony o wymiarach 2,28 m na 1,83 m o konstrukcji drewnianej szkieletowej z poszyciem ścian zewnętrznych z paneli z tworzywa sztucznego, dach dwuspadowy kryty papą, obiekt posadowiony jest na fundamentach punktowych z pustaków betonowych, nietrwale związany z gruntem, do przedmiotowego obiektu nie są doprowadzone media zewnętrzne, obiekt ten pełni funkcję rekreacji indywidualnej oraz 2) parterowy obiekt budowlany (suchy ustęp), o konstrukcji drewnianej, nietrwale związany z gruntem, o wymiarach 1,22 m na 1.32 m, który ustawiony jest na zbiorniku z tworzywa sztucznego. Na podstawie oświadczenia złożonego przez J. G. ustalono ponadto, że obiekty te zostały wybudowane przez poprzedniego właściciela I. S. w 1994 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 10 listopada 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania przedmiotowych obiektów w warunkach samowoli budowlanej i pismem z dnia 12 listopada 2009 r. nr [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego a także o udostępnieniu do wglądu posiadanych akt sprawy.

Następnie decyzją z dnia 12 stycznia 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. G., rozebrać wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, na części dzierżawionej działki nr [...], zlokalizowanej w R. gmina K.: 1) parterowy obiekt budowlany o wymiarach 6,21 m na 8,47 m w tym taras zadaszony o wymiarach 2,28 m na 1,83 m, o konstrukcji drewnianej szkieletowej z dachem dwuspadowym, nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej oraz 2) parterowy nietrwale związany z gruntem obiekt budowlany (suchy ustęp) o konstrukcji drewnianej i wymiarach 1,22 m na 1,32 m. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.).

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że dwukrotnie pisemnie wzywał poprzedniego właściciela obiektów – I. S. - o udzielenie informacji, w którym roku zostały wybudowane opisane obiekty budowlane, oraz czy na ich budowę posiadał pozwolenie na budowę lub dokonał zgłoszenia ich budowy. Ponieważ organ nie otrzymał odpowiedzi, oparł się na oświadczeniach i informacjach uzyskanych od J. G.

Organ ustalił na podstawie obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy z dnia 16 stycznia 2007 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Pom. z dnia [...]), że działka nr [...] w R. położona jest na obszarze oznaczonym symbolem 89.R/ZL przeznaczonym pod tereny rolnicze oraz las. Również według nieobowiązującego już miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Kościerzyna, zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 27 kwietnia 1990 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Gd. z dnia [...]) oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady z dnia 18 grudnia 1992 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Gd. z dnia [...]), przedmiotowa działka położona była na obszarze przeznaczonym pod tereny rolnicze oraz las.

Organ I instancji wyjaśnił ponadto, iż zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przez roboty budowlane zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dziel plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego. Z uwagi na wybudowanie przedmiotowych obiektów przed dniem 1 stycznia 1995 r., zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. znajdują zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Stosownie do treści art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy jeżeli jest to uzasadnione innymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

Ponieważ według planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu budowy obiektu - w 1994 r., oraz obecnie obowiązującego, działka nr [...] położona w R., gmina K. nie była przeznaczona pod zabudowę (przeznaczona była i jest obecnie pod tereny rolnicze oraz las) a przedmiotowe obiekty zostały wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, w ocenie organu, należało orzec rozbiórkę przedmiotowych obiektów.

Po wydaniu decyzji, w dniu 18 stycznia 2010 r. I. S. złożył do akt administracyjnych pisemne oświadczenie, iż "budynek wybudował w 1994 r. po uzyskaniu ustnej informacji w Urzędzie Rejonowym, że jeżeli budynek nie jest trwale związany z gruntem nie muszę mieć zgody na budowę".

Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie wniósł J. G., domagając się jej uchylenia. Odwołujący się wyjaśnił, iż był przekonany, że dopełnił wszelkich niezbędnych formalności związanych z użytkowaniem domku. W Urzędzie Gminy uzyskał informację, że na domek niezwiązany trwale z gruntem postawiony na pustakach nie ma wymogu uzyskania pozwolenia a jedynie musi opłacać podatek od nieruchomości. Począwszy od II kwartału 2000 r. odwołujący się płaci podatek od nieruchomości. Przez wszystkie lata użytkowania działki i domku odbywały się kontrole Straży Gminnej ale nigdy odwołujący się nie usłyszał zarzutu nielegalnego usytuowania domku.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28 października 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja organu odwoławczego wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 80 ust 2 pkt 2, art. 83 ust 2 i art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.).

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy art. 37 bądź 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Ponieważ w trakcie oględzin J. G. oświadczył, że omawiane obiekty nietrwale związane z gruntem zostały wybudowane w 1994 r., za prawidłowe zostało uznane zastosowanie przez organ I instancji przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Stosownie do § 44 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, z późn. zm.) pozwolenia na budowę wymagało wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Ponadto przepis § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, z późn. zm.) stanowił, że przez budynek tymczasowy należało rozumieć budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż budowa przedmiotowych obiektów, na działce nr [...] w R., jako budynków tymczasowych wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał.

WINB wyjaśnił następnie, iż w myśl przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli stwierdzi się, iż obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W świetle obecnie ukształtowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego warunkiem zastosowania instytucji rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: 1) rozpoczęcie budowy lub wybudowanie obiektu bez wymaganego zezwolenia oraz 2) naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego w chwili wydawania decyzji dotyczącej tej samowoli.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że przedmiotowe obiekty powstały w 1994 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W świetle obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obręb geodezyjny R. - uchwały Rady Gminy z dnia 16 stycznia 2007 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Pom. z dnia [...]), przedmiotowa działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym w planie jest symbolem 89.R/ZL - tereny rolnicze i las. W świetle ustaleń ogólnych dotyczących m.in. karty terenu oznaczonej symbolem 89.R/ZL jako podstawowe przeznaczenie terenu wskazuje się tereny rolnicze i lasy. Natomiast jako funkcje dopuszczalne przyjmuje się: zalesienia terenów rolniczych, lokalizację urządzeń i sieci infrastruktury technicznej, dróg wewnętrznych służących zabudowie zagrodowej oraz prowadzeniu gospodarki rolnej i leśnej. Ponadto, zgodnie z obowiązującym w dacie budowy miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego gminy - uchwały Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 27 kwietnia 1990 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Gd. z dnia [...]) wraz ze zmianami do tego planu – dokonanych uchwałą Rady z dnia 18 grudnia 1992 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr [...]), działka nr [...] położona była na obszarze przeznaczonym pod tereny rolnicze oraz las. Organ stwierdza w związku z tym, iż zarówno zgodnie z obecnie obowiązującym planem jak i z planem obowiązującym w dacie budowy obiektów teren, na którym są one położone, nie jest i nie był przeznaczony pod zabudowę, a zatem wybudowanie na przedmiotowej działce obiektu pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej i obiektu pełniącego funkcję ustępu należy uznać za naruszające ustalenia zarówno obecnie obowiązującego planu jak i planu obowiązującego w dacie budowy tych obiektów. Wobec tego organ I instancji prawidłowo nakazał rozbiórkę przedmiotowych obiektów budowlanych. Samowolna budowa przedmiotowych obiektów na terenie nieprzeznaczonym na ten cel w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wypełnia dyspozycję przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Dodatkowo organ wyjaśnił, iż J. G. został właścicielem obiektów w 2000 r., a zgodnie z art. 38 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części albo urządzenia, objętego nakazem przymusowej rozbiórki. Zgodnie z art. 548 Kodeksu cywilnego z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego wszelkie korzyści i ciężary związane z tą rzeczą. Od chwili nabycia nowi właściciele, jako następcy prawni, odpowiadają za powstałą samowolę budowlaną. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, iż wniosek o odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki, o którym mowa w przepisie art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., należy kierować do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Natomiast fakt zawarcia umów dotyczących m.in. wywozu odpadów stałych i ciekłych, czy też płacenia podatku od nieruchomości, dla podjętego rozstrzygnięcia nie ma znaczenia. Jest to bowiem kwestia wynikająca z innych przepisów, aniżeli przepisy ustawy Prawo budowlane. Organem nadzoru budowlanego jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, a nie Straż Gminna. Z kolei fakt wystąpienia do Wójta Gminy przez właścicieli działki nr [...] – D. i J. L., m.in. o zmianę zagospodarowania terenu powyższej działki z terenów upraw rolnych na tereny rekreacji indywidualnej, nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, albowiem organy nadzoru budowlanego obowiązane są do rozstrzygania spraw w oparciu o stan prawny obowiązujący w chwili podejmowania decyzji.

Na opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się jej uchylenia.

Skarżący zarzucił naruszenie: art. 7 kpa przez nieuwzględnienie w niej interesu społecznego, w tym skutków ekonomicznych i słusznego interesu obywatela; art. 77 § 1, art. 97 § 1 pkt 4 i art. 106 § 1 kpa przez niewyczerpujące zebranie wszystkich dowodów i uniemożliwienie skarżącemu wystąpienia do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki – przez niezawieszenie postępowania w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił ponadto, iż z wnioskiem o odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki można wystąpić dopiero wówczas, kiedy nakaz stanie się ostateczny. Przedwcześnie złożony wniosek zostałby uznany za bezprzedmiotowy.

W piśmie procesowym (zatytułowanym "skarga") z dnia 17 stycznia 2011 r. J. G. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, powołując się na przytaczaną zarówno w odwołaniu jak i w skardze argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną w przedmiotowej sprawie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sąd stwierdził, iż nie narusza ona prawa, a tym samym skarga J. G. nie zasługuje na uwzględnienie.

Okoliczności niniejszej sprawy są niesporne i prawidłowo zostały przez organy ustalone. Wynika z ustaleń oraz materiału dowodowego, że w 1994 r. na działce nr [...] położonej w R., stanowiącej własność małżonków D. i J. L., I. S. wybudował, bez pozwolenia na budowę opisane przez organy i nietrwale związane z gruntem obiekty budowlane. Data budowy została potwierdzona zarówno przez J. G. jak i przez I. S. - przed wydaniem decyzji przez organ II instancji (vide: protokół z przeprowadzonej kontroli sprawdzającej spisany w dniu 10 listopada 2009 r. oraz oświadczenie złożone przez I. S. w dniu 18 stycznia 2010 r. w aktach administracyjnych I instancji). Na podstawie umowy sprzedaży, zawartej w dniu 17 maja 2000 r. pomiędzy I. S. a J. G., właścicielem przedmiotowych obiektów (nietrwale związanych stał się J. G. Działka nr [...] położona w R. stanowi własność D. i J. L., a J. G. dzierżawi część tej działki, na której posadowione są przedmiotowe nietrwale związane z gruntem obiekty budowlane (vide: umowa sprzedaży i umowa dzierżawy, w aktach administracyjnych I instancji).

Ponieważ przedmiotowe obiekty znajdujące się na działce nr [...] w R. (na części dzierżawionej przez J. G.) wybudowane zostały przed dniem 1 stycznia 1995 r., a sprawa samowoli nie została wszczęta i zakończona decyzją ostateczną przed tą datą, organy administracji prawidłowo przyjęły, w zgodzie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 118 z późn. zm.), że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie tego rodzaju samowoli budowlanej stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawu budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229, z późn. zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, którymi są przepisy art. 38 – 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Będący w niniejszej sprawie podstawą wydanego rozstrzygnięcia - art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Z brzmienia tego przepisu wynika, że przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się tego obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę.

Pierwsza przesłanka, którą stanowi wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, badana jest według stanu prawnego z daty budowy, natomiast drugą przesłankę, dotyczącą zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, ustala się według stanu prawnego z daty wydania rozstrzygnięcia.

Na gruncie przepisów obowiązujących w okresie budowy przedmiotowych obiektów budowlanych, zgodnie z treścią art. 28 ust 1 Prawa budowlanego z 1974 r., roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek można było rozpocząć jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Pozwolenia na budowę wymagała więc zarówno budowa obiektów trwale związanych z gruntem jak i obiektów niepołączonych trwale z gruntem, jak opisane w decyzji organu I instancji. Wynikało to z rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8 poz. 48, z późn. zm.), które przewidywało w § 44 ust. 1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonywania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków.

Natomiast pod pojęciem "budynek tymczasowy", stosownie do treści

§ 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62 z 1980r. ze zm.), rozumiało się budynki niepołączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe.

Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić, że na inwestorze (I. S.) ciążył obowiązek uzyskania pozwolenie na budowę dwóch nietrwale związanych z gruntem obiektów budowlanych usytuowanych na działce nr [...] w R. Jednakże jak wynika z akt administracyjnych inwestor ani aktualny właściciel nie posiadają takiego pozwolenia. Skarżący nie kwestionuje tego faktu, wskazując natomiast na okoliczności (opłata podatku od nieruchomości, umowa na wywóz nieczystości), które nie mają znaczenia dla sprawy. Wbrew oczekiwaniom strony, nakaz płatniczy wymierzający podatek od nieruchomości, w tym od obiektów opisanych w decyzji jako rekreacyjne, nie zastępuje pozwolenia na budowę. Jak trafnie wskazuje organ II instancji, postępowanie w sprawie wymiaru tego podatku jest innym postępowaniem administracyjnym, toczącym się na podstawie innych przepisów materialnych, niż postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, dla którego właściwe były normy ustawy Prawo budowlane. Dodać przy tym należy, że legalizacja samowoli budowlanej na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r. odbywała się na zasadach określonych w art. 40 tej ustawy, według którego właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek dokonania zmian lub przeróbek mających na celu doprowadzenie inwestycji do zgodności jej stanu z obowiązującym prawem. Z przepisu tego wynika, że czynności legalizacyjne mogą zmierzać wyłącznie do poprawienia stanu technicznego obiektu budowlanego. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym decyzja wymierzająca podatek od nieruchomości – w tym od obiektów wybudowanych samowolnie, tak jak nie zastępuje pozwolenia na budowę, tak nie mogłaby stanowić podstawy legalizacji tej samowoli. Tym samym zarzuty i dowody powoływane przez skarżącego są prawnie obojętne dla kontrolowanego postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest samowola budowlana oceniana na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy, z zastrzeżeniem dotyczącym aktualnych przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Kontynuując rozważania wskazać trzeba, że przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., który wraz z art. 40 tej ustawy dopuszczał legalizację samowolnie pobudowanego obiektu budowlanego lub jego części, wykłada się w ten sposób, że przy rozbiórce (tak jak i legalizacji) ocenia się, czy taki obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, przy czym oceny tej dokonuje się według stanu prawnego aktualnego w chwili decyzji o rozbiórce, a nie w chwili wybudowania obiektu budowlanego. Taki sposób wykładni pozostaje w zgodzie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych, według którego zgodność z przepisami budowlanymi dotyczy rozpoczęcia lub zakończenia budowy, natomiast zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania decyzji (por. wyroki NSA z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 205/06, z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1454/06, z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1318/06, także wyroki WSA w Gdańsku: z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 109/08, z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 417/08,i z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 62/09, z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 71/10 oraz wyroki NSA z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1648/08 i z dnia 3 lutego sygn. akt II OSK 234/09, dostępne w Internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając przedstawione stanowisko Sąd wskazuje w szczególności, że w wyroku z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 234/09 Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przyjął, iż aktualnie legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Jak zostało prawidłowo ustalone, w dacie rozstrzygnięć obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, obejmujący obręb geodezyjny R. na terenie gminy, zatwierdzony uchwałą Rady Gminy z dnia 16 stycznia 2007 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Pom. z dnia [...]), według którego działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem 89.R/ZL, przeznaczonym na tereny rolnicze oraz las. Funkcje dopuszczalne na tym terenie, jak trafnie ustalił organ, to zalesienie terenów rolniczych, lokalizacja urządzeń i sieci infrastruktury technicznej, dróg wewnętrznych służących istniejącej zabudowie zagrodowej oraz prowadzeniu gospodarki rolnej i leśnej. Tym samym, działka nr [...] w R. nie jest położona na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przeznaczony jest pod zabudowę, w szczególności zabudowę rekreacyjną. Na gruncie niniejszej sprawy organy nadzoru budowlanego ustalały wprawdzie treść planu obowiązującego w dacie budowy, co w świetle powyższych ustaleń pozostawało bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, lecz nakaz rozbiórki, jak wynika z treści obu decyzji, poprzedzony został prawidłowym ustaleniem treści obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwały Rady Gminy z dnia 16 stycznia 2007 r. Nr [...]), który nie przewiduje możliwości zabudowy dla terenu obejmującego działkę nr [...] w R., oznaczonego symbolem 89.R/ZL. Ponadto organ odwoławczy wprost odwołał się do aktualnego orzecznictwa sądowoadministracyjnego przyjmując trafnie, że warunkiem zastosowania instytucji rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: rozpoczęcie budowy lub wybudowanie obiektu bez wymaganego zezwolenia oraz naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego na dzień orzekania przez organ o nakazie rozbiórki.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, iż oba organy zasadnie rozstrzygnęły o nakazie rozbiórki opisanych obiektów budowlanych, wskazując prawidłową podstawę prawa materialnego - art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i poprzedzając nakaz ustaleniami istotnymi dla rozstrzygnięcia.

Należy także wyjaśnić, iż zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, zobowiązany jest na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego, objętego nakazem rozbiórki. Powołany przepis art. 38 ust. 1 jako podmioty zobowiązane do dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego wymienia alternatywnie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreślono jednak, że organy administracji publicznej nie mają przy tym dowolności w wyborze podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki. Nakaz taki w pierwszym rzędzie powinien być bowiem skierowany do inwestora, przy czym nie ma możliwości nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 522/06, niepubl.). Zatem nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonania nakazu. W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że sprawcą samowoli budowlanej jest inwestor I. S., który jednakże na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 17 maja 2000 r. utracił tytuł prawny do obiektów budowlanych usytuowanych na działce nr [...] w R. na części dzierżawionej przez J. G., a w konsekwencji obowiązek dokonania rozbiórki przedmiotowych obiektów przeszedł na ich obecnego właściciela – J. G.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że skarga J. G. nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skargi prowadząc postępowanie organy nadzoru budowlanego nie naruszyły przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania, mógł w nim czynnie uczestniczyć i zgłaszać zastrzeżenia oraz wskazywać dowody, co zresztą czynił. Postępowanie wyjaśniające według Sądu odpowiada wymogom art. 7 i 77 § 1 kpa, a zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający dla oceny trafności i prawidłowości podjętej decyzji. W uzasadnieniu decyzji, odpowiadającym wymogowi art. 107 § 3 kpa, organ II instancji odnosi się do zarzutów odwołania, w szczególności zasadnie wyjaśniając, że organem właściwym dla rozpatrzenia wniosku o odroczenie wykonania rozbiórki (zgłoszonego w odwołaniu od decyzji rozbiórkowej) jest organ nadzoru budowlanego I instancji. Złożenie tego wniosku, stosownie do treści art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., wszczyna odrębne postępowanie administracyjne, które nie ma charakteru prejudycjalnego dla postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Tym samym, tak jak nie było podstaw do zawieszenia kontrolowanego postępowania administracyjnego według normy określonej w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, tak poprzez wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia organ II instancji nie uniemożliwił skarżącemu złożenia wniosku o odroczenie wykonania rozbiórki. Wyjaśnia się także skarżącemu, że nakaz rozbiórki ma charakter bezwzględny w razie spełnienia ustawowych przesłanek. Organ administracji nie może zatem kierować się interesem strony, który pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym, jakim jest przywrócenie poprzez rozbiórkę stanu zgodnego z prawem. Działanie organów w niniejszej prawie pozostaje zatem w zgodzie z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą praworządności i nałożonym obowiązkiem podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.