Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2227/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73  ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 2227/20

Uzasadnienie

Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2015 r. znak [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. 872 z późn zm.), art. 2a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 260 z późn. zm.) odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...], prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obr. [...], jedn. ewid. [...] objętej księgą wieczystą nr [...], nie zajętej pod drogę gminną - ulicę [...], której współwłaścicielami 31 grudnia 1998 r. byli: M. K. (c. A. i H.) w 6/8 cz., D. S. (c. A. i H.) w 1/8 cz. i J. R. (s. A. i H.) w 1/8 cz., zajętej według wnioskodawców pod drogę gminną ul. [...].

Po rozpatrzeniu odwołania D. S. od powyższej decyzji Minister Rozwoju decyzją z [...] września 2020 r. znak sprawy: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że podstawę prawną decyzji stanowi art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. W dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność M. K., D. S. i J. R., na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 1998 r. sygn. akt [...], co wynika z treści księgi wieczystej nr [...]. Zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z [...] czerwca 2014 r. Rep. A nr [...] spadek po zmarłym w dniu [...] maja 2014 r. J. R. nabyli P. R., J. R. i M. R.. Obecnie współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości ujawnionymi w księdze wieczystej [...] są: M. K., D. S., P. R., J. R. i M. R..

Jedną z przesłanek zastosowania art. 73 ust.1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest zajętość danej nieruchomości pod drogę publiczną. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (np. zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 363/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1843/12, opubl. CBOSA). Stosownie zaś do regulacji zawartej w art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, również w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 470), drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy.

Ponadto przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ww. ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego [art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r.], jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym.

Organ wskazał, że zgodnie z oświadczeniem Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2012 r., złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, działka nr [...] nie była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę gminną. Powyższe potwierdził operat pomiarowy sporządzony w dniu [...] listopada 2011 r. przez geodetę uprawnionego A. B., przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2012 r. pod nr [...], z którego treści wynika, iż granica działki nr [...] od strony drogi gminnej znajduje się za chodnikiem będącym elementem pasa drogowego, w związku z tym nie ma podstaw do podziału zgodnie z art. 73 ww. ustawy. Mając na uwadze powyższe, kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów, zawartą w art. 80 Kpa, Minister uznał w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, iż działka nr [...], nie była zajęta pod drogę publiczną. W kontekście zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wskazał, że wstępny projekt podziału działki nr [...] sporządzony na potrzeby postępowania przed sądem powszechnym, w którym dokonano wyznaczenia do wydzielenia działki nr [...] o pow. [...] ha, przylegającej do granicy działki drogowej nr [...], ma uwidocznione jedynie granice działki drogowej nr [...], bez oznaczenia umiejscowienia chodnika. Tym samym ww. projekt nie obrazuje rzeczywistego umiejscowienia granicy zagospodarowania pasa drogowego. Ponadto projektowana działka nr [...] w rubryce użytek opisana została jako "B" - użytek mieszkaniowy, a nie "Dr" - użytek drogowy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. S..

Skarżąca zarzuciła:

1. Naruszenie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przez brak zastosowania w sprawie tego przepisu prawnego jako podstawy prawnej stwierdzenia nabycia przez Gminę [...] w drodze komunalizacji części działki [...] położonej w [...] o pow. [...] ha wydzielonej przez biegłego sądowego geodetę inż. A. R. w postępowaniu sądowym na zlecenie Sądu Rejonowego w [...] z działki [...] położonej w [...] o pow. [...] ha a to na skutek naruszenia przepisu art. 7 kpa przez brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie art. 77 § 1 kpa przez brak wyczerpującego materiału dowodowego w tym zakresie z którego niezbicie wynika że przedmiotowy teren wchodzi w skład ul. [...] w [...] i taki stan rzeczy już istniał przed dniem [...] października 1998 r. a w konsekwencji tego błędne ustalenie że przedmiotowy teren w tym czasie nie wchodził w skład ul. [...] w [...], a ul. [...] to droga gminna.

2. Naruszenie art. 7 kpa przez brak podjęcia w sprawie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia że w dniu [...] października 1998 r. przedmiotowy teren którym jest cześć działki [...] położonej w [...] który jest oznaczony w opinii biegłego sądowego geodety A. R. jako działka [...] o pow. [...] ha nie wchodziła w skład u. [...] w [...] lecz była drogą gminną która nie podlegała przepisowi art. 73 wyżej wymienionej ustawy 13 października 1998 r.

3. Naruszenie art. 77 § 1 kpa przez brak w sprawie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji ustaliło do błędnego ustalenia, że cześć działki [...] położonej w [...] którą stanowi stosownie do opinii biegłego sądowego geodety A. R. wykonanej na zlecenie Sądu Rejonowego w [...], nowa wykonana działka [...] o pow. [...] ha nie wchodzi ona w skład ul. [...] w [...] która to podlegałaby komunalizacji na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. wyżej wymienionej ustawy, lecz stanowi część drogi gminnej.

Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju w [...] z [...] września 2020 r. [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2015 r. [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.).

Organ odwoławczy prawidłowo w granicach przesłanek ustawowych zawartych w art. 73 ustawy dokonał analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Trafnie organ przywołał przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) w celu wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej, o której jest mowa w art. 73 przywołanej wyżej ustawy Przepisy wprowadzające. Zgodnie z art. 1 ustawy o drogach publicznych za drogę publiczną mogła być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych. Fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00).

Trafne jest również stanowisko organu, że działka o nr [...] nie stanowiła części pasa drogowego w dniu 31 grudnia 1998 r. i nie była zajęta pod drogę publiczną.

Organ podjął decyzję w oparciu o materiał dowodowy na który składał się przede wszystkim operat pomiarowy sporządzony w dniu [...] listopada 2011 r. przez geodetę uprawnionego A. B., przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2012 r. pod nr [...], Z operatu wynika, że granica działki nr [...] od strony drogi gminnej znajduje się za chodnikiem będącym elementem pasa drogowego. Powyższej opinii nie podważają dowody przedstawione przez stronę w postaci wstępnego projektu podziału działki nr [...] sporządzonego w ramach postępowania przed sądem powszechnym przez geodetę uprawnionego A. R.. Wprawdzie wydzielono w projekcie z działki [...] działkę nr [...] o pow. [...] ha, przylegającą do granicy działki drogowej nr [...] jednakże nie oznaczono na niej chodnika. Projekt ten, jak prawidłowo uznał organ, nie wskazuje rzeczywistego umiejscowienia granicy zagospodarowania pasa drogowego. Za położeniem nowoprojektowanej działki o nr [...] poza pasem drogowym świadczy również to, że biegły geodeta określił ją jako "B" - użytek mieszkaniowy, a nie "Dr" - użytek drogowy.

Odnosząc się do zarzutów skargi, w ocenie Sądu nie został w sprawie naruszony art. 73 ustawy ust. 1 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. 872 z późn zm.). Nie budzi wątpliwości Sądu, że nie została spełniona jedna z przesłanek określonych w tym przepisie , a mianowicie zajętość nieruchomości pod drogę publiczną. Organ przedstawił na tę okoliczność operat pomiarowy wskazujący dokładne granice nieruchomości. Skoro z operatu wynikało, że działka skarżącej nie była zajęta pod drogę publiczną organ nie miał obowiązku powoływać nowych biegłych w sprawie aby wykazać zasadność żądań skarżącej. Wręcz przeciwnie to na niej spoczywał obowiązek wskazania dowodów potwierdzających jej żądanie i podważających ustalenia dokonane przez organ. Skoro dokumenty przedłożone przez skarżącą nie miały takiej mocy dowodowej nie można zatem organowi przypisać naruszenia art. 7 i 77 kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji