Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 410/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 8 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej "TWKL") orzeczeniem z [...] sierpnia 2022 r. nr [...] rozpoznała u [...] D. C. (obecne nazwisko L.– kopia odpisu zupełnego aktu urodzenia na kartach 95 - 97 akt postępowania administracyjnego): 1) osobowość chwiejną emocjonalnie [§ 69 pkt 1 wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej (dalej "wykaz") stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (dalej "rozporządzenie z 1992 r."); 2) reakcje dezadaptacyjne – sytuacyjne (§ 68 pkt 2 wykazu). TWKL uznała szeregowego (grupa I - kolumna czwarta wykazu) za czasowo niezdolnego do służby wojskowej na okres 12 miesięcy i stwierdziła, że schorzenia wymienione w pkt 1) i pkt 2) nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

TWKL orzeczeniem z [...] sierpnia 2003 r. nr [...], po upływie okresu czasowej niezdolności do służby, rozpoznała u D. C. choroby i ułomności określone w § 69 pkt 2, a także w § 2 pkt 2 i pkt 7 wykazu. TKWL zaliczyła szeregowego do kategorii "D" – niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju i stwierdziła, że rozpoznane choroby nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej "RWKL"), po rozpatrzeniu odwołania D. C. od orzeczenia TWKL z [...] sierpnia 2003 r. nr [...], orzeczeniem z [...] listopada 2003 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnianiu orzeczenia RWKL stwierdziła, że TWKL uznała [...] D. C. za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju (kat. D) z powodu "Zaburzeń osobowości znacznie upośledzających zdolności adaptacyjne z używaniem szkodliwym alkoholu i marihuany w wywiadzie". Jak podała RWKL, D. C. w odwołaniu nie zgodził się z ustaleniami, że jego choroba pozostaje bez związku ze służbą wojskową.

D. L.w skierowanym do Ministra Obrony Narodowej piśmie z 25 sierpnia 2020 r. wniósł o:

1. uchylenie orzeczenia TWKL z [...] sierpnia 2003 r. nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...];

2. zażądanie z Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (dalej "CWKL") akt sprawy znak: [...]i dopuszczenie dowodu ze znajdujących się w tych aktach opinii biegłych powołanych przez sądy powszechne w sprawie ustalenia stanu zdrowia D. L., z których – jak stwierdził – wynika, że schizofrenia, na którą cierpi, powstała w związku z odbywaną przez niego w 2002 roku służbą wojskową;

3. zażądanie z RWKL dokumentacji ze sprawy [...], w szczególności wniosku D. L. z [...] czerwca 2020 r., na okoliczność pominięcia istotnych okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności załączonych do wniosku opinii biegłych lekarzy psychiatrów odnośnie do stanu zdrowia wnioskodawcy w czasie wydania decyzji.

W uzasadnieniu wniosku D. L. wskazał, że orzeczeniem z [...] sierpnia 2003 r. TWKL rozpoznała u niego zaburzenia osobowości znaczenie upośledzające zdolności adaptacyjne z używaniem szkodliwym alkoholu i marihuany w wywiadzie, tatuaż podudzia i trądzik młodzieńczy, uznając go za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, a ponadto, że schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Jak nadmienił skarżący, orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez RWKL orzeczeniem z [...] listopada 2003 r.

D. L. wywiódł dalej, że w latach 2011 i 2012 został poddany badaniom przeprowadzonym przez biegłych sądowych psychiatrów powołanych przez sądy okręgowe pracy i ubezpieczeń społecznych oraz Sąd Apelacyjny w B. Jak zaznaczył skarżący, z opinii biegłych niezbicie wynika, że rozpoznano u niego schizofrenię paranoidalną, uznając za niezdolnego do pracy w związku ze służbą wojskową odbywaną od [...] czerwca do [...] września 2002 r.

Odwołując się do opinii sporządzonych w postępowaniach przed sądami powszechnymi, skarżący wywiódł, że rozpoznane u niego schorzenia powodujące całkowitą niezdolność do pracy powstały w związku z odbywaniem zasadniczej służby wojskowej. Podniósł, że w jednej z opinii biegły stwierdził, iż podjęcie służby wojskowej i przeżycia związane ze służbą wojskową wyraźnie pogorszyły stan zdrowia psychicznego D. L. z syndromem dezadaptacyjnym i koniecznością leczenia w oddziale psychiatrycznym, co miało miejsce po jego dezercji z wojska. Dlatego, jak zauważył skarżący, biegły za zasadne uznał stwierdzenie związku choroby psychicznej z odbywaniem zasadniczej służby wojskowej.

D. L. odwołał się także do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz wykazu chorób będących istotnym pogorszeniem stanów chorobowych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej (Dz. U. Nr 62, poz. 566 ze zm.), wskazując, że w pkt 18 załącznika do tego rozporządzenia wymieniono psychozy reaktywne jako możliwy skutek przeżycia wydarzenia lub sytuacji traumatycznej (oddziałującej krótko lub długotrwale), do których należy schizofrenia paranoidalna (in. reaktywna psychoza schizofreniczna).

Skarżący nadmienił ponadto, że z podobnym wnioskiem, lecz dotyczącym orzeczenia TWKL z [...] sierpnia 2002 r., zwrócił się do CWKL, która jednak w ogóle nie dokonała analizy załączonych do wniosku opinii biegłych sądowych wskazujących na to, że rozpoznane u niego schorzenie ma związek ze służbą wojskową i zostało wywołane warunkami tej służby.

W piśmie z 21 grudnia 2021 r. D. L., w odpowiedzi na wezwanie z 11 grudnia 2020 r. do uzupełnienia braku formalnego wniosku z [...] sierpnia 2020 r., wskazał, że podstawę jego wniosku stanowi § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (dalej "rozporządzenie z 2018 r.").

Minister Obrony Narodowej decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...], działając na podstawie § 26 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r., po rozpatrzeniu wniosku D. L. z 25 sierpnia 2020 r., odmówił uchylenia orzeczenia TWKL z [...] sierpnia 2003 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Minister opisał dotychczasowy przebieg postępowania orzeczniczego dotyczącego skarżącego i scharakteryzował postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie § 26 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r. Następnie stwierdził, że D. L. domaga się uchylenia orzeczenia TWKL z [...] sierpnia 2003 r. w celu stwierdzenia, że rozpoznane u niego schorzenia pozostają w związku ze służbą wojskową, powołując jako dowody na tę okoliczność opinie biegłych sądowych lekarzy psychiatrów wydane w postępowaniach toczących się przed sądami powszechnymi w sprawie o uznanie skarżącego ze niezdolnego do pracy.

Dalej Minister skonstatował, że nie stwierdził uchybień w kwestionowanym przez D. L. orzeczeniu TWKL, która była uprawniona do uznania skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej. Odnosząc się do powołanych przez skarżącego opinii biegłych psychiatrów, organ stwierdził natomiast, że orzekanie o związkach choroby ze służbą wojskową należy do wojskowych komisji lekarskich, które w świetle § 20 ust. 1 rozporządzenia z 1992 r., orzekając o związku choroby ze służbą wojskową, kierują się ustaleniami wykazów chorób powstałych lub ujawniających się w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, określonych na podstawie odrębnych przepisów. Jak skonstatował Minister, powołane zatem przez D. L. opinie biegłych sądowych sporządzone na użytek innego postępowania przed sądem, po upływie około dziesięciu lat od wydania orzeczenia TWKL z [...] sierpnia 2003 r., nie mogą stanowić podstawy do uchylenia tego orzeczenia. Minister dodał, że jako organ rozpatrujący wniosek w trybie nadzoru nie ma uprawnień do weryfikowania pod względem merytorycznym (medycznym) rozstrzygnięcia wydanego przez zespół lekarzy orzeczników TWKL, którzy orzekli, że schorzenia rozpoznane u orzekanego nie pozostaję w związku ze służbą wojskową.

D. L., reprezentowany przez adwokata działającego w ramach prawa pomocy, w piśmie z 9 lutego 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] marca 2021 r. nr [...]. Zaskarżając ją w całości, zarzucił naruszenie § 26 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r. polegające na odmowie uchylenia orzeczenia TWKL z [...] sierpnia 2003 r. w sprawie zdolności do służby wojskowej, utrzymanego w mocy orzeczeniem RWKL z [...] listopada 2003 r., wobec błędnego przyjęcia przez organ, że informacje zawarte w opiniach biegłych przedstawionych przez skarżącego, dotyczące okoliczności faktycznych, przebiegu i warunków służby wojskowej odbytej przez skarżącego oraz ich negatywnego wpływu na stan zdrowia psychicznego skarżącego, nie mogą stanowić podstawy do twierdzenia, że orzeczenie TWKL, utrzymane w mocy orzeczeniem RWKL, zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych w rozumieniu § 26 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r., a dotyczących faktycznych warunków i przebiegu służby wojskowej skarżącego w 2002 roku oraz ich wpływu na wystąpienie (ewentualnie nasilenie) zaburzeń psychicznych u skarżącego, podczas gdy z rzeczonych opinii jednoznacznie wynika, że wystąpienie (ewentualnie nasilenie) zaburzeń psychicznych u skarżącego pozostaje w ścisłym związku ze służbą wojskową odbytą przez niego w 2002 roku, wobec czego należy stwierdzić, że orzeczenie TWKL, utrzymane w mocy orzeczeniem RWKL – wskazujące na brak związku pomiędzy zaburzeniami psychicznymi skarżącego a jego służbą wojskową – zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności w omawianym zakresie, bowiem nie uwzględnia ono związku pomiędzy faktycznym przebiegiem służby wojskowej skarżącego oraz trudnymi warunkami tej służby a zaburzeniami psychicznymi skarżącego.

W ocenie D. L., Minister powinien uchylić – na podstawie § 26 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r. - orzeczenie RWKL i orzeczenie TWKL, a następnie podjąć działania zgodnie z § 26 ust. 3 i ust. 4 tego rozporządzenia, tj. wskazać okoliczności wymagające wyjaśnienia w toku dalszego postępowania w sprawie oraz wyznaczyć wojskową komisję lekarską do rozpoznania sprawy.

Podnosząc powyższy zarzut, D. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Jednocześnie zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a także o dopuszczenie dowodów m.in. w postaci karty informacyjnej leczenia szpitalnego i zaświadczenia lekarskiego.

Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

D. L. w piśmie z 28 kwietnia 2022 r. poinformował, że wypowiada pełnomocnictwo udzielone adwokatowi wyznaczonemu w ramach prawa pomocy. Jednocześnie zwrócił się o wyznaczenie adwokata z okręgu Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] i o "przeniesienie sprawy" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

W piśmie z 5 lipca 2022 r. poinformowano skarżącego, że:

a. wyznaczenie pełnomocnika na podstawie postanowienia referendarza sądowego należy do kompetencji Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], a nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie;

b. Sąd nie jest uprawniony do wskazania konkretnego pełnomocnika, który ma reprezentować stronę postępowania, której przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata;

c. w sprawie wyznaczenia innego pełnomocnika niż wskazany przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] należy zwrócić się do tej Rady;

d. wyłącznie Okręgowa Rada Adwokacka w [...] jest uprawniona do podjęcia ewentualnej decyzji o wyznaczeniu innego pełnomocnika w ramach przyznanego postanowieniem referendarza sądowego prawa pomocy;

e. w związku z wypowiedzeniem przez niego pełnomocnictwa adwokatowi wyznaczonemu przez Okręgową Radę Adwokacką w [...], dalsza korespondencja z Sądu będzie kierowana bezpośrednio do niego, a nie do pełnomocnika;

f. do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona;

g. siedzibą Ministra Obrony Narodowej jest Warszawa, zatem nie ma możliwości "przeniesienia sprawy" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

Jak dotąd do akt sprawy nie wpłynęła informacja o wyznaczeniu dla D. L. innego pełnomocnika niż pierwotnie wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] adw. M. J., któremu skarżący wypowiedział pełnomocnictwo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuję.

Normy kształtujące podstawy systemu sądownictwa, zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., zakładają określenie właściwości sądów administracyjnych w sposób pozytywny. Zgodnie bowiem z art. 175 ust. 1 ustawy zasadniczej, wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne. Ustrój i właściwość sądów i postępowanie przed nimi określają ustawy (art. 176 ust. 2). Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów (art. 177). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej (art. 184).

Zasadę pozytywnego określenia właściwości sądów administracyjnych konkretyzują w głównej mierze przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej powoływana jako "P.p.s.a.").

W pierwszej kolejności należy powołać art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. stanowiący, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W myśl art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Pozytywne określenie właściwości oznacza, że dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego tylko na prawne formy działania (zaniechania) organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-9 P.p.s.a. oraz w sytuacjach przewidzianych przez ustawy szczególne, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 5 P.p.s.a. A contrario skarga na inne formy działania jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 lub 6 P.p.s.a., oczywiście ze szczególnym uwzględnieniem prawa do sądu gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz powołanej już zasady domniemania właściwości sądów powszechnych (art. 177 Konstytucji RP).

Mając powyższe na względzie, należy zaznaczyć, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie grupy.

Pierwsza grupa dotyczy zagadnień zdolności do służby wojskowej, to jest ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu powołania jej lub przyjęcia do służby albo zwolnienia ze służby wojskowej. Te orzeczenia wojskowych komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny. Ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych administracyjnych organów właściwych w sprawach powołania lub przyjęcia określonej osoby do służby wojskowej albo do zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby wojskowej lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Drugą grupę orzeczeń komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości.

Od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, w zakresie dotyczącym oceny stanu żołnierza na potrzeby ustalenia zdolności do służby wojskowej, przysługuje zatem skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa wyżej, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Takie stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 3050/15, z 12 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 3097/14, z 29 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 2403/11, z 7 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1430/10; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 220/10, z 26 sierpnia 2004 r. sygn. akt OSK 440/04 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl; postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00, ONSA z 2001 nr 2, poz. 47; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 27 października 1999 r. sygn. akt III ZP 9/99

– OSNP z 2000 nr 5, poz. 167).

Uwzględniając z kolei powyższe, po pierwsze należy przypomnieć, że zaskarżoną decyzję wydano na podstawie § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 258 ze zm. – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji), zgodnie z którym Minister Obrony Narodowej może w trybie nadzoru uchylić każde orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej sprzeczne z prawem lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Po drugie natomiast należy zauważyć, że skarżący nie kwestionuje tego, że jest osobą niezdolną do służby wojskowej (kategoria D). W skardze wywodzi natomiast, że orzeczenie TWKL, utrzymane w mocy orzeczeniem RWKL, "zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 26 ust. 1 rozporządzenia", przy czym chodzi o okoliczności dotyczące warunków i przebiegu służby, które w ocenie D. L. skutkowały wystąpieniem (ewentualnie nasileniem) zaburzeń psychicznych. Trzeba też przypomnieć, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte na wniosek D. L. z [...] sierpnia 2020 r., w którym domagał się uchylenia orzeczenia TWKL z [...] sierpnia 2003 r. nr [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] by ta stwierdziła, że rozpoznana u niego choroba pozostaje w związku ze służbą wojskową.

Zarówno więc z wniosku D. L. z [...] sierpnia 2020 r., jak i ze złożonej w jego imieniu skargi z 9 lutego 2022 r. jednoznacznie wynika, że skarżący domaga się uchylenia orzeczenia TWKL z [...] sierpnia 2003 r. nr [...] wyłącznie w tym celu, by stwierdzono związek rozpoznanej u niego choroby ze służbą wojskową. D. L. w całości zaskarża decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] marca 2021 r., tj. decyzję kończącą postępowanie wszczęte jego wnioskiem o uchylenie w trybie § 26 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r. orzeczenia TWKL z [...] sierpnia 2003 r. w celu ponownego orzeczenia o związku rozpoznanej choroby ze służbą wojskową. Żąda uwzględnienia opinii lekarzy psychiatrów, powołanych w postępowaniach przed sądami pracy, ponieważ chce wykazać, że zasadne jest stwierdzenie, iż rozpoznana choroba pozostaje w związku z odbywaną w 2002 r. zasadniczą służbą wojskową. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Obrony Narodowej stwierdza natomiast, że nie ma podstaw, by za pomocą powoływanych przez skarżącego opinii biegłych podważyć orzeczenie o braku związku choroby ze służbą wojskową, bowiem mocą § 20 powołanego rozporządzenia, TWKL kierowała się ustaleniami wykazu chorób powstałych lub ujawniających się w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, określonego na podstawie odrębnych przepisów.

Uwzględniając tak określony przedmiot zaskarżenia należy stwierdzić, że sprawa ze skargi D. L. nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak bowiem powyżej wywiedziono, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w zakresie, w jakim ustalają schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, nie mają samodzielnego bytu i są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Skoro zatem (1) skarżący we wniosku z [...] sierpnia 2020 r. domagał się uchylenia w trybie § 26 ust. 1 rozporządzenia 2018 r. orzeczenia TWKL z [...] sierpnia 2003 r. w celu stwierdzenia (odmiennie niż w tym orzeczeniu), że rozpoznana u niego choroba pozostaje w związku ze służbą wojskową, natomiast (2) w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił naruszenie § 26 ust. 1 rozporządzenia z uwagi na to, że Minister Obrony Narodowej błędnie nie stwierdził, iż orzeczenie TWKL, utrzymane w mocy orzeczeniem RWKL, nie zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych – okoliczności wskazujących na związek schorzeń ze służbą, to sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy ze skargi na rozstrzygniecie wydane w trybie nadzorczym (§ 26 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r.) tak, jak nie jest właściwy w sprawach ze skarg na orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

W tym stanie rzeczy na postawie powołanego art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., Sąd odrzucił skargę.

Ponieważ przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, Sąd nie miał podstaw do rozpoznania zawartych w skardze wniosków o dopuszczenie dowodów z dokumentów i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Termin taki nie rozpoczął biegu, a zawarte w zaskarżonej decyzji pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie kreuje dla strony postępowania uprawnienia nieprzewidzianego w ustawie.