Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 57/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.29
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
article: art.47 §1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania z tytułu nienależnie pobranej jednolitej płatności obszarowej za 2006 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] nr [..], II. zasądza od Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego K.M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 24 listopada 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 1 czerwca 2016 r. nr [...] o ustaleniu odpowiedzialności [...] (dalej zwanego skarżącym) jako członka zarządu "[....]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej zwanej spółką), za zobowiązania spółki powstałe z tytułu nienależnie pobranej jednolitej płatności obszarowej (JPO) za 2006 r.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym:

W dniu 14 maja 2006 r. skarżący jako Prezes Zarządu spółki złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2006. Do jednolitej płatności obszarowej (JPO) jak i do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) zadeklarował powierzchnię [...]ha.

Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR w [...] decyzją z dnia 29 stycznia 2007 r. nr [....] przyznał spółce płatności do gruntów rolnych w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu JPO w kwocie [...] zł i z tytułu UPO w kwocie [...] zł. W oparciu o sprawozdanie Agencji Nieruchomości Rolnych oraz wyniki z przeprowadzonej kontroli na miejscu w dniach 25 – 26 kwietnia 2007 r., stosownie do których użytki rolne będące w posiadaniu spółki wykorzystywane były niezgodnie z zasadami prawidłowej agrotechniki i kultury rolnej zaś spółka pozorowała zabiegi agrotechniczne celem uzyskania dopłat, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wznowił postępowanie i wydał w dniu 2 listopada 2007 r. decyzję nr [....]o uchyleniu decyzji dotychczasowej z dnia 29 stycznia 2007 r. i przyznaniu spółce tylko płatności JPO w kwocie [...] zł. W decyzji tej organ odmówił przyznania płatności UPO i nałożył sankcje. Kwota przyznanej płatności JPO została przekazana na konto spółki dnia 6 grudnia 2007 r.

Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie zaś Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego decyzją nr [...] z dnia 28 maja 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przyznał jednolitą płatność obszarową (JPO) w niższej kwocie [...] zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) nakładając sankcje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] prawomocnym wyrokiem z dnia 19 listopada 2008 r. oddalił skargę spółki na to rozstrzygnięcie.

Z uwagi na fakt, że spółka otrzymała płatność JPO w zawyżonej wysokości, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, w dniu 22 lipca 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranej jednolitej płatności obszarowej za 2006 r., w wyniku którego decyzją z dnia 29 października 2009 r. nr [....] (skutecznie doręczoną w dniu 14 listopada 2009 r.) ustalił spółce kwoty nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości [...] zł.

Następnie, w dniu 11 marca 2010 r. do spółki zostało wysłane upomnienie dotyczące zapłaty tej należności. W związku z brakiem wpłaty ww. kwoty, Prezes ARiMR w [...] w dniu 12 sierpnia 2011 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległość z tytułu nienależnie pobranych płatności, przekazując go Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w [...] celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Podczas prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] postępowania egzekucyjnego, w dniu 23 listopada 2011 r. urząd skarbowy dokonał zajęcia zwrotu nadpłaty podatku i uzyskał kwotę [...] zł, obejmującą [...] zł (należność główna), [...] zł (odsetki) i [...] zł (koszty upomnienia). Uzyskana kwota została pomniejszona o koszty komornicze i egzekucyjne. W dniu 27 stycznia 2012 r. w wyniku zajęcia nadpłaty podatku od towarów i usług urząd skarbowy uzyskał kwotę [...] zł, którą rozliczył i przekazał w dniu 1 lutego 2012 r. ARiMR kwotę [...] zł (należność główna) i [...] zł (odsetki). Uzyskana kwota została pomniejszona o koszty komornicze.

Biorąc pod uwagę, że spółka nie osiągała żadnych dochodów, nie otrzymywała żadnych dotacji, nie posiadała żadnych wierzytelności oraz żadnych otwartych rachunków bankowych, nie figurowała w centralnej ewidencji pojazdów jako właściciel lub współwłaściciel pojazdów mechanicznych, nie posiadała nieruchomości oraz z uwagi na bezskuteczność egzekucji, postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] umorzył postępowanie egzekucyjne.

W dniu 13 sierpnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR w [...] zawiadomił skarżącego jako członka zarządu spółki o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odpowiedzialności za zaległości wobec ARiMR w związku z decyzją nr [...] z dnia 29 października 2009 r. w oparciu o art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej zwanej: "O.p.").

W toku postępowania wyjaśniającego, na podstawie zgromadzonych dokumentów w sprawie, m.in. danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym ustalono, że skarżący był członkiem zarządu spółki i pełnił tę funkcję w okresie od 23 czerwca 2003 r. do 15 czerwca 2012 r. Uchwałą nr 3 zawartą w Protokole nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników z dnia 15 czerwca 2012 r. skarżący został odwołany z funkcji członka zarządu spółki, a na jego miejsce został powołany [...]. Sprawowanie funkcji członka zarządu spółki przez [...] zostało potwierdzone dokonaniem wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, datowanego na dzień 2 lipca 2012 r.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, z uwzględnieniem wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę, Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR w [...] decyzją nr [...] z dnia 1 czerwca 2016 r. orzekł o ustaleniu odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki za jej zobowiązania powstałe z tytułu nienależnie pobranych płatności, ustalone decyzją administracyjną z dnia 29 października 2009, w kwocie [....] zł.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o zmianę decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie:

- art. 68 § 1 O.p., ponieważ zobowiązanie względem ARiMR przedawniło się,

- art. 116 § 1 O.p. poprzez pominięcie w sentencji decyzji o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki,

- art. 75 § 1 w związku z art. 78 § 1 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016, poz. 23 – dalej zwanej: "K.p.a.") poprzez nieprzeprowadzenie zawnioskowanego przez skarżącego dowodu w postaci opinii biegłego z zakresu rachunkowości.

Po rozpoznaniu odwołania strony Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wymienioną na wstępie decyzją z dnia 24 listopada 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uwzględniając okoliczności faktyczne, ustalone w trakcie prowadzonego postępowania oraz po zakreśleniu ram prawnych przedmiotowej sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że skarżący był Prezesem Zarządu spółki podczas składania wniosku o dopłaty na rok 2006 oraz w czasie wydania decyzji nr [...] z dnia 29 października 2009 r. o ustaleniu spółce kwoty nienależnie pobranej jednolitej płatności obszarowej (JPO) za 2006 r.

Powyższe dowodziło, że skarżący jako członek zarządu spółki uczestniczył w podjęciu decyzji o złożeniu wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych za rok 2006. Jak podkreślono, skarżący w chwili powstania zobowiązania spółki względem ARiMR (wydanie w dniu 29 października 2009r. decyzji nr [...] o ustaleniu spółce kwoty nienależnie pobranej płatności JPO w wysokości [...] zł) pełnił nadal funkcję Prezesa Zarządu spółki i miał możliwość podjęcia czynności w celu uregulowania zadłużenia lub jeśli było to niemożliwe - ogłoszenia upadłości spółki.

Odnosząc się do zarzutu o pominięciu w sentencji zaskarżonej decyzji sformułowania o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki, organ wskazał, że w zaskarżonej decyzji został przywołany przepis art. 116 O.p., jednakże jedynym członkiem zarządu spółki w okresie powstania zobowiązania był skarżący, dlatego też organ w zaskarżonej decyzji pominął sformułowanie o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu, co nie miało żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.

Co do kolejnego zarzutu, że powstałe zobowiązanie przedawniło się - zgodnie z art. 68 § 1 O.p. organ wskazał, że przedmiotem sprawy było orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich w związku z tym zastosowanie znajdował art. 118 O.p. regulujący kwestie przedawnienia wydania decyzji oraz przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. W sprawie odzyskania należności od spółki toczyło się postępowanie egzekucyjne, które zostało umorzone dnia 22 marca 2013 r. ze względu na bezskuteczność. Zatem termin upływu okresu przedawnienia w niniejszej sprawie ustalony został na dzień 31 grudnia 2018 r. W związku z czym zobowiązanie nie uległo przedawnieniu.

Biorąc pod uwagę zarzut naruszenia art. 75 § 1 w związku z art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie zawnioskowanego przez skarżącego dowodu w postaci opinii biegłego z zakresu rachunkowości, podkreślono, że skarżący nie umożliwił przeprowadzenie opinii biegłego, ponieważ nie dostarczył wymaganych dokumentów księgowych, zaś organ podjął wszelkie kroki zmierzające do ich uzyskania, które okazały się bezskuteczne. Ponadto to na skarżącym, stosownie do art. 116 § 1 O.p., spoczywał ciężar udowodnienia braku odpowiedzialności za powstałe zobowiązanie spółki względem ARiMR. Wskazano również, że urząd skarbowy prowadzący postępowanie egzekucyjne wobec spółki szczegółowo zbadał jej kondycję ekonomiczną i ze względu na bezskuteczność egzekucji postępowanie umorzył. Dlatego też organ znał stan finansowy spółki bez konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości z badania dokumentów księgowych spółki.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 116 O.p. poprzez przyjęcie, iż skarżący jako członek zarządu spółki ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki w sytuacji nie przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości o sytuacji finansowej spółki w okresie, kiedy skarżący pozostawał członkiem zarządu spółki,

2) naruszenie prawa procesowego w postaci art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącego dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości dotyczącego sytuacji finansowej spółki w okresie, gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki oraz podstaw do istnienia obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość, zgodnie z przepisami prawa upadłościowego.

3) naruszenia prawa materialnego w postaci art. 118 § 2 O.p. poprzez uznanie, iż nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego wobec skarżącego z uwagi na fakt przerwania biegu przedawnienia wskutek prowadzonej egzekucji przeciwko spółce.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], zważył co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.153. poz.1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." - sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji skargę należało uwzględnić zdaniem sądu bowiem rozstrzygnięcia organów administracyjnych pierwszej i drugiej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego uzasadniającym ich uchylenie.

Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że istotą sporu jest odmienna ocena przez organy oraz skarżącego kwestii odpowiedzialności za zobowiązania spółki, której skarżący był prezesem, z tytułu nienależnie pobranej jednolitej płatności obszarowej za 2006 rok. Zdaniem organów skarżący jako członek zarządu spółki uczestniczył w podjęciu decyzji o złożeniu wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych za 2006 rok, a w chwili powstania zobowiązania spółki względem ARiMR na skutek decyzji z dnia 29 października 2009 r. pełnił nadal funkcję Prezesa Zarządu Spółki "[...]", miał zatem możliwość podjęcia czynności w celu uregulowania zadłużenia, lub jeśli nie było to możliwe, mógł złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości.

Natomiast zdaniem skarżącego, skoro organy bez przeprowadzania wnioskowanego przez niego postępowania dowodowego w postaci dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości nie poczyniły ustaleń odnośnie sytuacji finansowej spółki, czy istniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w czasie, kiedy pełnił on funkcję członka zarządu, to nie mogły uznać, że zaistniała podstawa do orzeczenia o jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Skarżący zarzucił organom także naruszenie art. 118 § 2 O. p. podnosząc, że w sprawie wystąpiło przedawnienie.

Zakreślając ramy prawne rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy na treść art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 ze zm., dalej ustawa o Agencji). Przepis ten w ust. 1 stanowi, że ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

W ust. 2 natomiast tego przepisu została określona właściwość organu, poprzez regulację stanowiącą, że właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.

Z kolei w ust. 7 przepis ten stanowi, że: do należności, o których mowa w ust. 1 stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z pózn. zm.), z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym ze termin, o którym mowa w art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej wynosi 60 dni.

Przepis art. 116 ustanawiający odpowiedzialność subsydiarną członka zarządu za zaległości podatkowe znajduje się w dziale III Ordynacji podatkowej. W chwili powstania zaległości spółki przepis ten w § 1 stanowił, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postepowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja możliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Natomiast w § 2 przepis art. 116 Ordynacji podatkowej stanowił, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Odpowiedzialność byłych członków zarządu przewidziana jest w § 4, który stanowi, że przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji.

W pierwszej kolejności zatem wskazać należy, że ramy zastosowania przepisów ustanawiających odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania z tytułu nienależnie pobranych środków publicznych, wyznacza art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji. Przepis ten w sposób wyraźny odwołuje się do "należności o których mowa w ust.1", czyli kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, których kwota została ustalona w drodze decyzji administracyjnej. Z ust. 1 ustawy o Agencji bowiem wynika, że ustalenie kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych następuje w drodze decyzji administracyjnej. Z samej treści tego przepisu wynika, że jest to decyzja ustalająca, czyli taka, która kreuje zobowiązanie, i za to zobowiązanie przy odpowiednim zastosowaniu art. 116 Ordynacji podatkowej może odpowiadać także były członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Odpowiednie zastosowanie tego przepisu odnośnie należności o jakich mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji sprowadza się do właściwego określenia zobowiązania w odniesieniu do którego rozważana jest odpowiedzialność członka lub byłego członka zarządu spółki. Przepis Ordynacji podatkowej bowiem posługuje się pojęciem "zaległości podatkowej" i wskazuje, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje takie zaległości podatkowe, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 Ordynacji podatkowej powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

W postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności członka zarządu, w pierwszej kolejności organ wykazuje wystąpienie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności w postaci bezskuteczności egzekucji i wykazania, że zaległości wynikają ze zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Przetransponowanie przesłanki bezskuteczności egzekucji na odpowiedzialność z tytułu kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych nie stwarza problemów, bezskuteczność egzekucji jest bowiem jednolicie rozumiana zarówno dla oceny stosunków cywilnoprawnych jak i administracyjnoprawnych, w tym także prawnopodatkowych i oznacza taki stan, w którym organ egzekucyjny wyczerpie wszelkie sposoby egzekucji, a formalnie przeprowadzona egzekucja kończy się niezaspokojeniem wierzyciela.

Natomiast przetransponowanie drugiej z wymienionych powyżej przesłanek pozytywnych – wykazania, że zaległości wynikają ze zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu, jest już bardziej problematyczne. Bowiem o tyle, o ile na gruncie przepisów prawa podatkowego nie ma większych problemów z określeniem terminów płatności poszczególnych zobowiązań podatkowych, to w odniesieniu do środków z funduszy publicznych – jednolitych płatności obszarowych w pierwszej kolejności wskazać należy, że musimy mieć do czynienia ze zobowiązaniem, którego termin płatności upłynął. Zobowiązanie do zwrotu płatności rodzi decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności wydana w trybie art. 28 ust. 1 ustawy o Agencji. Decyzja ta, jak już wskazano powyżej jest decyzją ustalającą, czyli kreującą nową sytuację strony. Zwrotu kwoty wskazanej w decyzji strona powinna dokonać po jej doręczeniu, czyli termin doręczenia takiej decyzji może być uznany za termin płatności. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej jednolitej płatności obszarowej za 2006 rok została wydana wobec spółki w dniu 29 października 2009 roku, jest to decyzja ustalająca, zatem od dnia jej doręczenia, co nastąpiło w dniu 14 listopada 2009 r. powstało zobowiązanie spółki do zwrotu nienależnie pobranej jednolitej płatności obszarowej za rok 2006. Skarżący pełnił wówczas funkcję Prezesa Zarządu Spółki "[...]". Co do zasady zatem skarżący o jakim mowa art. 116 § 1 O.p.

Stosownie do treści art. 118 § 1 O.p w brzmieniu obowiązującym w chwili powstania zaległości, nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Przepis ten przewiduje swoiste przedawnienie odpowiedzialności osoby trzeciej. Ażeby określić, czy decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej została wydana w terminie należy w pierwszej kolejności określić kiedy powstała zaległość podatkowa. Jak już wyżej wskazano zaległość w rozpoznawanej sprawie powstała na skutek wydania decyzji z dnia 29 października 2009 roku, którą doręczono spółce 14 listopada 2009 roku. Zaległość zatem powstała w 2009 roku czyli od końca 2009 roku należy liczyć pięcioletni termin do wydania decyzji. Od końca 2009 roku do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego w dniu 1 czerwca 2016 roku upłynęło ponad pięć lat. Zatem decyzja organu pierwszej instancji oraz utrzymująca w mocy tę decyzję organu drugiej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 118 § 1 O.p.

Odrębną bowiem kwestią od uregulowanego w art. 118 O.p. zagadnienia przedawnienia odpowiedzialności osoby trzeciej jest ocena czy zaległość podatkowa spółki nie uległa przedawnieniu. Nawet bowiem, gdy należność spółki nie uległa przedawnieniu, to organ nie może przenieść odpowiedzialności na osobę trzecią w sytuacji, gdy wystąpiło przedawnienie odpowiedzialności osoby trzeciej o jakim mowa w art. 118 O.p.

Ocena zatem czy w rozpoznawanej sprawie doszło do skutecznej przerwy biegu przedawnienia wobec spółki na skutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia nadpłaty w podatku od towarów i usług, co nastąpiło w dniu 27.01.2012 r. ma drugorzędne znaczenie. O ile bowiem spółka o zastosowaniu tego środka została zawiadomiona, przyjąć należałoby, że termin przedawnienia zobowiązania wobec niej stosownie do przepisu art. 70 § 4 O.p. został przerwany i biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Wskazać także należy, że ocena zarzutu niezasadnego braku przeprowadzenia przez organu dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości wobec wykazanego powyżej wydania decyzji z naruszeniem art. 118 § 1 O.p. jest bezprzedmiotowa. Marginalnie jedynie godzi się zauważyć, że to na osobie trzeciej spoczywa obowiązek wykazania przesłanek egzoneracyjnych o jakich mowa w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. i to strona zobowiązana jest przedstawić takie dokumenty, które mógłby wykorzystać biegły przy sporządzaniu opinii. Oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu opinii biegłego w sytuacji, gdy strona nie przedstawiła dokumentów, które biegły mógłby poddać analizę nie może być uznane za naruszenie przepisów k.p.a. o postępowaniu dowodowym o jakich mowa w art. 75 § 1 i 78 § 1 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 28 ust. 1 i 7 ustawy o Agencji oraz art. 118 § 1 O.p. organy bowiem w sposób wadliwy zastosowały powyższy przepis uznając, że nie nastąpiło przedawnienie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania spółki. Naruszenie powyższych przepisów miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało wydaniem decyzji o ustaleniu odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu.

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zostało wydane na postawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na koszty te złożyły się: wpis od skargi w kwocie [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1, lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015, poz. 1804 ze zm.) oraz opłata skarbowa w kwocie [...] zł.