Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 678/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 6  pkt 1  , pkt 7, art. 37 ust. 1, ust. 6
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: Art. 24  ust. 1 b pkt 20
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...], znak sprawy: [...] Prezydent Miasta odmówił przyznania T. K. świadczenia w formie zasiłku stałego. Jako powód odmowy organ I instancji podał brak orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji wskazał, że termin pierwszej komisji w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wyznaczony został na 29 marca 2016 r. Z uwagi na zły stan zdrowia T. K. nie stawił się na ustalone spotkanie. Z ustaleń organu wynika, że T. K. stawił się na komisję dopiero 28 czerwca 2016 r., jednakże i na tym posiedzeniu nie doszło do wydania orzeczenia z uwagi na potrzebę uzupełnienia dokumentacji. Z informacji przekazanych przez Powiatowy Zespół ds. Niepełnosprawności wynika, że sprawę pozostawiono bez rozpoznania w dniu 26 sierpnia 2016 r. ze względu na nieuzupełnienie niezbędnej do wydania orzeczenia dokumentacji medycznej. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że T. K. nie spełnia przesłanek do uzyskania pomocy w formie zasiłku stałego.

W odwołaniu od powyższej decyzji Prezydenta Miasta T. K. wniósł o jej uchylenie oraz zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jego skargi na niewydanie orzeczenia w sprawie przyznania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

Decyzją z dnia 20 marca 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 8, art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. nr [...], znak sprawy: [...]. Organ odwoławczy wskazał, że T. K. jest osobą samotnie gospodarującą, pozostającą bez zatrudnienia. Do dnia 31 stycznia 2016 r. legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Następnie w dniu 2 lutego 2016 r. odwołujący się złożył wniosek o ponowne ustalenie stopnia niepełnosprawności. Z uwagi jednak na brak kompletnej dokumentacji postępowanie w sprawie zasiłku stałego było kilkukrotnie przedłużane. W końcu do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynęła informacja Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, że wniosek T. K. z dnia 2 lutego 2016 r. o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności pozostawiono bez rozpoznania w dniu 26 sierpnia 2016 r. z uwagi na nieuzupełnienie niezbędnej do wydania orzeczenia dokumentacji medycznej. W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo uznał, że mając na względzie z jednej strony treść art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, a z drugiej prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, nie zaistniały wszystkie przesłanki, od których łącznego spełnienia zależy przyznanie odwołującemu się świadczenia w postaci zasiłku stałego. Organ II instancji zaznaczył, że co prawda odwołujący się spełnia określoną w art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy przesłankę dochodową, bowiem jako osoba samotnie gospodarująca nie uzyskuje dochodu przekraczającego ustawowe kryterium dochodowe, warunkujące przyznanie przedmiotowego świadczenia, jednakże nie jest osobą niezdolną do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolną do pracy. W myśl bowiem art. 6 pkt 7 ustawy, osobą niezdolną do pracy z tytułu wieku jest osoba, która osiągnęła wiek emerytalny określony w art. 24 ust. 1a i 1b oraz w art. 27 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Za bezsporny Kolegium uznało fakt, że odwołujący się nie osiągnął jeszcze tego wieku. Organ odwoławczy stwierdził, że w odniesieniu do odwołującego się nie można również mówić o całkowitej niezdolności do pracy, albowiem odwołujący nie legitymuje się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności. Kolegium uznało zatem, że organ I instancji trafnie uznał, że odwołujący się nie spełnia określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, przesłanek do przyznania mu zasiłku stałego, a w związku z tym utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, gdyż wydana ona została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się T. K. i pismem z dnia 19 maja 2017 r. wniósł na nią skargę. W treści skargi skarżący podniósł, że Kolegium nie odniosło się do jego zarzutów zawartych w odwołaniu, a w szczególności do kwestii zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania przez WSA w Krakowie jego skargi na niewydanie orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem skarżącego postępowanie winno być zawieszone na podstawie art. 97 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż jest to przepis obligatoryjny. Zdaniem skarżącego, został również naruszony art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż został pozbawiony możliwości wypowiedzenia się w swojej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 25 sierpnia 2017 r. skarżący odniósł się do argumentów SKO podniesionych w odpowiedzi na skargę. Skarżący stwierdził, że Kolegium całkowicie pominęło kwestię zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tymczasem jego skarga na niewydanie orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności jest prowadzona przez WSA w Krakowie pod sygnaturą III SAB/Kr 15/17. Skarżący stwierdził, że wydany w tej sprawie wyrok jest nieprawomocny a postępowanie w sprawie zasiłku stałego powinno zostać zawieszone do czasu rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny i Trybunał Konstytucyjny.

Sąd stwierdza z urzędu, że w okresie wydania decyzji przez organ I instancji, a więc w październiku 2016 r. Prezydent Miasta wydał szereg decyzji przyznających skarżącemu różnego rodzaju zasiłki z pomocy społecznej, jak np. przyznane decyzjami z dnia [...] 2016 r.:

- [...] – kwota 317 zł miesięcznie - jako zasiłek okresowy w okresie od 1 listopada 2016 r. do 31 stycznia 2017 r.,

a także przyznane jako zasiłki celowe decyzjami:

- [...] – kwoty po 195 zł miesięcznie na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie, w listopadzie 2016 r., grudniu 2016 r., styczniu 2017 r. i lutym 2017 r.,

- [...] – kwota 350 zł na zakup opału,

- [...] – kwota kolejna 350 zł na zakup opału,

- [...] – kwotę 100 zł zakup środków czystości i art. higienicznych,

- [...] – kwota 86 zł na uregulowanie opłat za wodę i kanalizację,

- nr [...] – kwota 332 zł na uregulowanie opłat za energię elektryczną (za okres październik 2016 r. – luty 2017 r.),

- [...] – kwota 76 zł na uregulowanie opłat za gaz.

Sąd stwierdza z urzędu, że nieprawomocnym wyrokiem z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt III SAB/Kr 15/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę T. K. na bezczynność Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie wydania orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu, skarga jest nieuzasadniona.

Sąd zauważa, że zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej zostały określone w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 z późn. zm.). Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy:

"Art. 37. 1. Zasiłek stały przysługuje:

1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie."

Z przepisu tego wynika, że przesłanki konieczne do ustalenia prawa do zasiłku stałego to przede wszystkim niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy i dochód, przy czym brak spełnienia którejkolwiek z tych przesłanek wyklucza przyznanie zasiłku stałego.

Jak wynika z akt sprawy skarżący jest osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe i nie podejmuje żadnej pracy zarobkowej. Na dochód skarżącego w lutym 2016 r. składał się zasiłek okresowy w wysokości 318 zł, którego jednak, zgodnie z art. 37 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, nie wlicza się do dochodu. Skarżący spełnia więc kryterium dochodowe uprawniając do przyznania zasiłku stałego.

Z kolei definicję "niezdolności do pracy z powodu wieku" lub "całkowitej niezdolności do pracy" zawiera art. 6 pkt 1 i pkt 7 ustawy o pomocy społecznej:

"Art. 6. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) całkowita niezdolność do pracy - całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;

7) niezdolność do pracy z tytułu wieku - osiągnięcie wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1a i 1b oraz w art. 27 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 748, 1240, 1302 i 1311);"

Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 12 października 2016 r. wynika, że skarżący ma 51 lat, a zatem nie osiągnął jeszcze wieku emerytalnego, który zgodnie z art. 24 ust. 1b pkt 20 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w jego przypadku wynosi 67 lat (ew. 65 lat po zmianach.

Jeżeli natomiast chodzi o kwestię całkowitej niezdolności skarżącego do pracy to należy zauważyć, że do dnia 31 stycznia 2016 r. legitymował się on orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W dniu 2 lutego 2016 r. skarżący złożył wniosek o ponowne ustalenie stopnia niepełnosprawności. Z uwagi jednak na brak kompletnej dokumentacji postępowanie w sprawie zasiłku stałego było kilkukrotnie przedłużane. Jak wynika z pisma Przewodniczącego Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 27 września 2016 r. wniosek skarżącego z dnia 2 lutego 2016 r. pozostawiono bez rozpoznania w dniu 26 sierpnia 2016 r. z uwagi na nieuzupełnienie niezbędnej do wydania orzeczenia dokumentacji medycznej. Na dzień wydania decyzji organów I i II instancji skarżący nie dysponował więc orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Prawidłowo zatem organy administracyjne obu instancji uznały, że skarżący nie spełnia kryteriów do przyznania zasiłku stałego z uwagi na brak orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Za niezasadny należy uznać podnoszony przez skarżącego zarzut braku zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jego skargi na niewydanie orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Sądu, postępowanie w przedmiocie przyznania zasiłku stałego nie było uzależnione od rozstrzygnięcia przez Sąd skargi skarżącego na bezczynność Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zarejestrowanej pod sygnaturą III SAB/Kr 15/17. W postępowaniu tym Sąd rozstrzygał jedynie, czy Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności był w bezczynności pozostawiając wniosek skarżącego z dnia 2 lutego 2016 r. bez rozpoznania. Wyrokiem z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt III SAB/Kr 15/17 Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie oddalił skargę T. K. na bezczynność Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny. Nawet gdyby Sąd uwzględnił skargę i nakazał Powiatowemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności rozpoznanie wymienionego wyżej wniosku skarżącego to i tak nie oznaczałoby to jeszcze, że skarżący otrzyma orzeczenie o niepełnosprawności. Poza tym w przypadku późniejszego uzyskania takiego orzeczenia skarżący może ponownie ubiegać się o przyznanie zasiłku stałego.

Już na marginesie Sąd zauważa, że organy pomocy społecznej przyznają skarżącemu różnego rodzaju zasiłki – okresowy i celowe uznając pewną nieporadność skarżącego w załatwianiu swoich spraw.

Nie znajdując więc podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.