Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 5276/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Radiofonia i telewizja
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 5 ust. 2, § 7
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
article: art. 3 § 1, art. 33 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 i 3, art. 5  ust. 1 i 2, art. 7 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 141/16 w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 141/16, oddalił skargę H. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] grudnia 2015 r., w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

W dniu [...] listopada 2013 r. wierzyciel – P. S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej wystawił na H. B. tytuły wykonawcze obejmujące zaległy abonament RTV. Tytuły te zostały przekazane organowi egzekucyjnemu - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B. - w celu egzekucyjnej realizacji. W toku postępowania egzekucyjnego organ podejmował działania zmierzające do ściągnięcia należności objętych ww. tytułami egzekucyjnymi; Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w B. S.A.

W dniu [...] lutego 2014 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo H. B. zakwalifikowane przez organ jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Strona podniosła zarzuty: 1) nieistnienia obowiązku w związku z wyrejestrowaniem odbiorników radiowotelewizyjnych w 2005 r.; 2) określenia egzekwowanych obowiązków objętych ww. tytułami wykonawczymi niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia w postaci decyzji administracyjnej nakładającej wysokość opłaty abonamentowej wobec braku takich decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne, a nadto zwrócił się do wierzyciela – P. S.A. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

W dniu [...] lipca 2014 r. H. B. złożył wniosek w nawiązaniu do zarzutów, w którym ponowił oświadczenie o wyrejestrowaniu odbiorników radiowotelewizyjnych w 2005 r. oraz podniósł, że istnieje niezgodność obowiązku określonego w tytułach wykonawczych z treścią obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej, której w przypadku egzekucji należności za abonament RTV nie było. Wskazał ponadto, że strona nie otrzymała zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. wierzyciel – P. S.A. - uznał zarzuty wniesione pismem z dnia [...] lutego 2014 r. za nieuzasadnione, natomiast zarzuty wniesione pismem z dnia [...] lipca 2014 r., za spóźnione. Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia H. B., stwierdził, że administracyjne postępowanie egzekucyjne jest szczególnym postępowaniem wykonawczym, prowadzonym przez organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela, w celu przymusowego wykonania obowiązków publicznoprawnych. Organ wskazał, że w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. strona podniosła zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku - art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.p.e.a.) oraz określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia - art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Dyrektor nadmienił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do oceny zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 7, gdyż wypowiedź wierzyciela w zakresie tych zarzutów jest dla tego organu wiążąca. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela oznacza, iż organ egzekucyjny nie ma środków prawnych do podważenia tego stanowiska i jest zobowiązany ocenić zgłoszone zarzuty w oparciu o nie. Organ egzekucyjny, przed rozpatrzeniem zarzutów, w myśl art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a., uzyskał stanowisko wierzyciela – P. S.A. - wyrażone w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] października 2015 r., w którym wierzyciel uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego, mając na uwadze stanowisko wierzyciela, rozstrzygnięciem z dnia [...] listopada 2015 r. trafnie uznał zarzuty nieistnienia obowiązku oraz określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, za nieuzasadnione.

Odnosząc się do stanowiska strony w zakresie zarzutów organ wskazał, że obecnie obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiowotelewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie, mają swoje źródło w ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. nr 85. poz. 728 ze zm.). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika i trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania odbiornika, czyli dokonania przez abonenta stosownego zgłoszenia placówce operatora publicznego. Organ zauważył jednakże, iż wierzyciel nie posiada dokumentu - dowodu potwierdzającego dopełnienie przez stronę formalności dotyczących wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego, strona zaś nie przedstawiła takiego dowodu. Tym samym uznano, że obowiązek nie wygasł z uwagi na niewyrejestrowanie odbiornika telewizyjnego.

Organ odwoławczy stwierdził, że P. ma prawo wystawiania tytułów wykonawczych bez wydawania decyzji administracyjnej w sprawie wysokości abonamentu. Przytoczono także wyrok TK z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, w którym Trybunał stwierdził, że art. 7 ust. 3 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP i nie jest niezgodny z art. 1 oraz z art. 84 w zw. z art. 217 Konstytucji.

W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej H. B. wniósł o jego uchylenie, zarzucając: - nieistnienie obowiązków objętych tytułami egzekucyjnymi objętych zaskarżonym postanowieniem w związku z utratą dowodu zarejestrowania odbiornika w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej; - brak powiadomienia przez operatora publicznego o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego i brak dowodu na tą okoliczność w związku z podnoszonym przez skarżącego zarzutem nieotrzymania tego powiadomienia; - określenie egzekwowanych obowiązków objętych tytułami egzekucyjnymi niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia w postaci decyzji administracyjnej nakładającej wysokość opłaty abonamentowej, wobec braku takich decyzji i w sytuacji, gdy powołany w wymienionych tytułach w podstawie prawnej egzekucji art. 7 ust. 3 i ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych dotyczy opłat pobieranych w celu realizacji misji publicznej w zw. z art. 1 tej ustawy, a nie dotyczy obowiązku w zakresie administracji rządowej w zw. z art. 3 § 1 u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Sąd I instancji stwierdził, że opłata z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań TK, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest P., co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych. Kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej sprawuje P., a nadzór nad jej działaniami należy do ministra właściwego do spraw łączności. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym, zaś w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki.

WSA podniósł, że Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku uznał, iż ustalanie wysokości należnego abonamentu – czy to w drodze samoobliczenia, czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF, jest czynnością materialnotechniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Zdaniem Sądu, stwierdzenie zalegania przez użytkownika zarejestrowanego odbiornika z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

Sąd wskazał, że z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa abonamentowa. Nie zawierała ona przepisów intertemporalnych, a zatem znajduje bezpośrednie zastosowanie także do spraw "w toku". W tym stanie rzeczy WSA podniósł, że obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik. Zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia ustawowego obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, podlegającego egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. W ocenie Sądu, skarżący wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje. W niniejszej sprawie wymagałoby to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika, którego jednak nie przestawiono.

W odniesieniu do kwestii dotyczącej nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, Sąd I instancji przywołał treść § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342; powoływanego dalej jako: rozporządzenie z dnia 25 września 2007 r.) i stwierdził, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Zdaniem Sądu, stanowisko, że brak doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego powoduje niemożność dochodzenia zaległych opłat abonamentowych, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Nie ma również podstaw do uznania, że z dniem [...] grudnia 2008 r., tj. z upływem terminu wskazanego w § 5 powołanego rozporządzenia, wygasła rejestracja dotychczasowych użytkowników. W terminie tym P. S.A., zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym, nie dokonując przy tym zmian w zakresie rejestracji odbiorników, czyli anulowania bądź ponownej ich rejestracji.

Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne WSA podkreślił, że użyte w przywołanym § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. sformułowanie "powiadomienie", oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wskazanym wymogom. Przepis ten nie przewiduje bowiem obowiązku doręczenia stronie powiadomienia, a jedynie jego przesłanie. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest zatem niezbędne dysponowanie przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, że brak dysponowania przez P. S.A. dowodem doręczenia skarżącemu przedmiotowego zawiadomienia nie stanowi naruszenia obowiązku określonego w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. WSA zaakcentował przy tym, iż obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej wynika z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, nie zaś z przepisów rozporządzenia.

Reasumując WSA wskazał, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest P., co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa, tj. z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej i powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego oraz trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej P. S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. WSA podniósł nadto, że z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

Sąd I instancji podzielił pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie z którym, opłaty abonamentowe ponoszone przez posiadaczy odbiorników telewizyjnych w całej Polsce wiążą się ściśle z posiadaniem odbiorników telewizyjnych, a nie z korzystaniem z usług konkretnej telewizji. Są to świadczenia przymusowe i bezzwrotne o charakterze publicznoprawnym, z góry nakierowanym na realizację określonych przez ustawodawcę celów. Opłaty te stanowią pozabudżetowy dochód celowy o charakterze publicznoprawnym i dla obowiązku ich ponoszenia nie ma znaczenia, czy podmiot zamierza korzystać, czy też korzysta, bądź nie z programów nadawanych, czy też korzysta z mediów innych niż publiczne.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył H. B., zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

Na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów, tj.:

- § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w zw. z art. 61 § 1 k.c., poprzez brak prawidłowego powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego;

- brak właściwego powiadomienia przez operatora publicznego skarżącego o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego i brak dowodu na tę okoliczność w związku z podnoszonym przez skarżącego zarzutem nieotrzymania tego powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych po jego nadaniu, o którym skarżący dowiedział się dopiero w czerwcu 2014 r. i w związku z brakiem dowodu przesłania skarżącemu tego powiadomienia i doręczenia go, a który to obowiązek wynikał z § 5 ust. 2 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r.;

- § 5 i § 7 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. poprzez jego zastosowanie w sytuacji nieistnienia obowiązków objętych tytułami egzekucyjnymi objętych zaskarżonym postanowieniem w związku z utratą dowodu zarejestrowania odbiornika w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej;

- art. 7 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych poprzez określenie egzekwowanych obowiązków objętych tytułami egzekucyjnymi niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia w postaci decyzji administracyjnej nakładającej wysokość opłaty abonamentowej wobec braku takiej decyzji i w sytuacji, gdy powołany w wymienionych tytułach w podstawie prawnej egzekucji art. 7 ust. 3 i ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych dotyczy opłat pobieranych w celu realizacji misji publicznej w związku z art. 1 tej ustawy, a nie dotyczy obowiązku w zakresie administracji rządowej w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który pozwalałby na stosowanie egzekucji administracyjnej dla obowiązków wynikających z mocy prawa, ale tylko w zakresie administracji rządowej i gdy należności objęte tytułami egzekucyjnymi takimi nie są.

Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. W skardze kasacyjne sformułowano zarzuty naruszenia prawa § 5 ust. 2 i § 7 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiotelefonicznych i telewizyjnych, a także art. 7 ust. 3 i 4 ustawy o opłatach abonamentowych w zw. z art. 3 § 1 u.p.e.a. Podstawowym zagadnieniem prawnym, które znalazło się u podstaw wszystkich zarzutów kasacyjnych z zakresu prawa materialnego i procesowego, było kwestionowanie prawidłowości przyjęcia, że w niniejszej sprawie dopuszczalne było wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego w administracji, ponieważ egzekwowany obowiązek nie istnieje.

Odnosząc się na wstępie do kwestii nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji należy przypomnieć, iż jak wyjaśniono w orzecznictwie sądów administracyjnych po raz pierwszy opłaty "za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r., dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Obowiązki rejestracyjne w dacie rejestracji wynikały z przepisów rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 września 1985 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 236). Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia posiadacz odbiorników mógł w każdym czasie dokonać ich wyrejestrowania. Niedopełnienie tego wymogu oznaczało, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwał do końca obowiązywania ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa o radiofonii i telewizji. Ustawa nie zawierała przepisów intertemporalnych istotnych dla rozstrzygnięcia omawianego zagadnienia. Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W takiej sytuacji znajdowały się osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy o radiofonii i telewizji miały zarejestrowane odbiorniki rtv. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 804/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z dniem [...] czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa abonamentowa, której regulację już wyżej przedstawiono. Również i ta ustawa nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych, a zatem znajduje bezpośrednie zastosowanie także do spraw "w toku". W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik.

Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela i uznaje za własny pogląd, iż z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 804/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych wynika, że opłata abonamentowa za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jest opłatą, o której mowa w § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów. Według art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje więc z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (art. 3 ust. 1 i 4 u.p.e.a. – zob. wyrok NSA z 10 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1818/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 7 ust. 3 i 4 ustawy o opłatach abonamentowych w zw. z art. 3 § 1 u.p.e.a.

Nie jest zasadny także zarzut naruszenia § 5 i § 7 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiotelefonicznych i telewizyjnych. Zgodnie z § 5 rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Podsumowując odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest P., co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa tj. z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej; powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej P. S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 10 października 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 518/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wykazanie nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wymagałoby przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika.

Mając to wszystko na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.