Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1361/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant Specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] sierpnia 2009 roku, wydanym na podstawie art. 143, art. 216 § 1 w związku z art. 262 § 1 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005, Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej o.p.), Prezydent m. W. nałożył na panią B. S. (Skarżąca ) karę porządkową w wysokości 500 zł. w związku z nie złożeniem w wyznaczonym terminie wyjaśnień w zakresie posiadanych gruntów i budynków, będących przedmiotem podatku od nieruchomości.

W uzasadnienia postanowienia wskazano, że w związku z nie złożeniem w terminie informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych na podatek od nieruchomości na 2008r. i 2009r. oraz wobec braku złożenia wyjaśnień na wezwania organu podatkowego, organ podatkowy postanowieniem z [...] marca 2009r. wszczął wobec Skarżącej postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za lata 2008-2009. W ramach tego postępowania wezwaniem z dnia [...] maja 2009r. organ podatkowy wezwał Skarżącą aby w terminie 7 dni od otrzymania pisma złożyła wyjaśnień dotyczące posiadanych przedmiotów opodatkowania, jednocześnie pouczając ją , że niewykonanie obowiązku w terminie może skutkować nałożeniem na stronę kary porządkowej. Skarżąca nie wykonała powyższego wezwania.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania w sprawie o zasiedzenie, sygn. akt [...] Sądu Rejonowego W., w szczególności z wniosku A. D. i M. L. z dnia [...].05.2007 r. o stwierdzenie zasiedzenia oraz pisma procesowego A. D. i M. L. z dnia [...].01.2009 r. oraz złożonych do niego załączników.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, , że skarżąca nie ma możliwości złożenia druków IN-06 informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych" oraz IR-04 "informacja o gruntach" z uwzględnieniem, jak wynika z wezwania organu podatkowego z dnia [...].05.2009 r., wszystkich naniesień budowlanych znajdujących się na nieruchomości przy ul. [...] w W., bez narażania siebie na odpowiedzialność karnoskarbową za ewentualne wskazanie nieprawdziwych danych. Skarżąca nie ma bowiem wstępu na przedmiotową nieruchomość przy ul. [...] w W., nie dysponuje również ani dokumentacją ani wiedzą na temat posadowionych na niej obiektów budowlanych, w tym w zakresie ich powierzchni oraz przeznaczenia. Nieruchomość przy ul. [...] w W. zajmowana jest bowiem przez osoby trzecie – A. D. i M. L. oraz ich rodziny, a w chwili obecnej toczy się przed Sądem Rejonowym W., sygn. akt [...], postępowanie z wniosku tych osób o stwierdzenie na ich rzecz zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości.

Skarżąca podniosła również, że zajmujący obecnie nieruchomość przy ul. [...] w W. tj. A. D. i M. L. twierdzą w postępowaniu sądowym sygn. akt [...], że opłacają podatki za tę nieruchomość. Należy więc wnosić, że Prezydent m. W. znajduje się w posiadaniu informacji dla celów podatkowych na temat tej nieruchomości i że podatek od nieruchomości jest na bieżąco opłacany. Niezasadne w takiej sytuacji byłoby obciążenie podatkiem także skarżącej z tytułu tego samego przedmiotu opodatkowania.

Postanowieniem z [...] marca 2010 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżonej postanowienie wskazując w uzasadnieniu, że Skarżąca nabyła nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] aktem notarialnym z [...] grudnia 2007 roku. Akt ten ujawniony został [...] sierpnia 2008 roku w ewidencji gruntów i budynków.

W uzasadnieniu postanowienia powołując się na treść art. 187 § 1 o.p. oraz 180 o.p. oraz art. 3 pkt 5 o.p. w związku z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr poz. ze zm) dalej jako "u.p.o.l.", organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent m. W. działając na podstawie przywołanych powyżej przepisów prawa był uprawniony do otrzymania od Skarżącej informacji - druków IN-06 "informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych" oraz JR-04 "informacja o gruntach".

W celu przymuszenia strony do określonego zachowania się w postępowaniu podatkowym, tj. do dostarczenia ww. informacji ustawodawca wyposażył organ podatkowy w środek dyscyplinujący, jakim jest kara porządkowa. Wezwanie strony do określonego zachowania się w postępowaniu jest podyktowane koniecznością wyjaśnienia konkretnego stanu faktycznego.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, organ podatkowy miał prawo, w myśl art. 262 § 1 pkt 2 o.p. wezwać Skarżącą do określonego zachowania się w postępowaniu podatkowym. Wezwanie to było uzasadnione, a wobec tego zastosowana kara porządkowa była orzeczona zgodnie z prawem. Niezłożenie wymaganych dowodów istotnych dla sprawy, w zakresie ustalenia zobowiązania podatkowego - informacji - druków IN-06 "informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych" oraz IR-04 "informacja o gruntach" lub jakichkolwiek wyjaśnień, które zostały podniesione dopiero przez pełnomocnika Skarżącej w zażaleniu uniemożliwiło organowi podatkowemu przeprowadzenie postępowania.

W skardze na powyższe postanowienie złożonej do tutejszego Sądu, Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia SKO w W. oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta m. W. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżonemu postanowienia zarzuciła :

1) naruszenie art. 159 o.p. poprzez uznanie, że postanowienie organu I instancji zostało wydane zgodnie z prawem w sytuacji, gdy wezwanie organu podatkowego pierwszej instancji z dnia [...] maja 2009 r. skierowane do Skarżącej nie odpowiada wymogom określonym w tym przepisie,

2) naruszenie art. 262 § 1 w zw. z art. 120 i 121 § 1 o.p. poprzez uznanie, że postanowienie organu I instancji zostało wydane zgodnie z prawem w sytuacji, gdy kara porządkowa została nałożona na Skarżąca mimo nieprawidłowości wezwania organu podatkowego pierwszej instancji,

3) naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 w z z art. 155 § 1 o.p. poprzez uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy niewykonanie wezwania organu podatkowego pierwszej instancji przez skarżącą B. S. należało uznać za bezzasadne

4) naruszenie 262 § 1 o.p. poprzez nierozważenie a w konsekwencji nieuwzględnienie, że nałożenie kary porządkowej na Panią B. S. było bezzasadne i niecelowe, ponieważ poprzez nałożenie kary porządkowej organ podatkowy nie uzyskałby zamierzonego skutku, a tylko w takiej sytuacji zasadne jest nakładanie kary porządkowej na podstawie art. 262 o.p.

W uzasadnieniu powyższych zarzutów Skarżąca wskazała, że nałożenie kary podatkowej jest możliwe jedynie w stosunku do osób wskazanych w art. 262 § 1 o.p., tylko gdy wezwanie było prawidłowe i jedynie w przypadkach określonych w art. 262 § 1 pkt 1-3 o.p. Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 262 § 1 o.p. karą porządkową można ukarać stronę, pełnomocnika strony, świadka lub biegłego, przy czym zgodnie z art. 262 § 4 o.p. kary porządkowej nie stosuje się w przypadku przesłuchania strony w trybie art. 199 o.p. Z wezwania z [...] maja 2009 r. nie wynika, w jakim charakterze i w jakim celu Skarżąca została wezwana przez organ podatkowy ani też by wezwanie zostało dokonane w ramach jakiegokolwiek toczącego się postępowania podatkowego. Ponieważ wezwanie nie spełnia tych warunków, został naruszony art. 159 § 1 pkt 3 o.p. , zgodnie z którym w wezwaniu należy wskazać, w jakiej sprawie i w jakim charakterze oraz w jakim celu dana osoba zostaje wezwana.

Z rygoru, wskazanego w wezwaniu wynika, że chodziło o osobiste stawiennictwo strony, ponieważ w pouczeniu wskazano na odpowiedzialność przewidzianą w art. 262 § 1 ust 1 o .p.. Także na niezgłoszenie się przez skarżącą do organu podatkowego I instancji wskazywał organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji. Skarżąca wskazała, że organ podatkowy II instancji oceniał przy tym, czy niezłożenie wyjaśnień przez nią było bezzasadne, a więc czy zaistniała przesłanka z art. 262 § 1 ust. 2 o.p.. W konsekwencji powyższego nie sposób uznać, że wezwanie z [...] maja 2009 r. zawiera pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania, skoro z wezwania nie wynika do jakiego zachowania została wezwana Skarżąca

Uzasadnia to ocenę wezwania organu podatkowego pierwszej instancji jako sformułowanego niejasno i nieprecyzyjnie, co stanowiło naruszenie art. 120 oraz 121 § 1 o,p.). Skarżąca wskazuje ponadto, że nawet jeżeli wezwanie Prezydenta m. W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. byłoby prawidłowe, to nie było ono niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ wskazała, że nie znajduje się w posiadaniu przedmiotowej nieruchomości a względem wskazanej nieruchomości toczy się przed Sądem Rejonowym W. sprawa o jej zasiedzenie z wniosku A. D. oraz M. L., sygn. akt [...], w których władaniu znajduje się nieruchomość i którzy w postępowaniu tym złożyli oświadczenia, że odprowadzają podatek od nieruchomości za tę nieruchomość. Skarżąca wskazywała również, że skoro nieruchomość ta nie znajduje się w jej posiadaniu, to nie ma ona możliwości wskazania danych, do których złożenia została wezwana. Ponadto organy podatkowe były władne ustalić stan faktyczny nieruchomości na podstawie posiadanych przez siebie ewidencji.

W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy zważył co następuje :

Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem.

W sprawie jest niesporne, że aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2007 r. Skarżąca B. S. nabyła nieruchomość przy ul. [...] w W. i akt ten, po przesłaniu go przez Sąd Rejonowy, prowadzący księgi wieczyste, do właściwego miejscowo Urzędu, został ujawniony w dniu [...] sierpnia 2008r., w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez ten Urząd. W tych okolicznościach, celem ustalenia zobowiązań w podatku od nieruchomości, Skarżąca została zobowiązana przez organ podatkowy, a jest nim Prezydent m. W., do złożenia stosownych informacji o przedmiotowej nieruchomości. Informacje były uzasadnione treścią art. 3 i art. 6 u.p.d.o.l. Podstawą wezwania , jak wynika z jego treści, stanowił przepis art. 155 § 1o.p., w którym przewidziano, że organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy przy czym jeżeli osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby, kalectwa lub innej ważnej przyczyny, organ podatkowy może przyjąć wyjaśnienie lub zeznanie albo dokonać czynności w miejscu pobytu tej osoby.

Pierwsze wezwanie zostało skierowane do Skarżącej w dniu 29 sierpnia 2008 r., otrzymała je 4 września 2008 r., ale nie zareagowała to znaczy nie stawiła się i nie złożyła wyjaśnień. Drugie wystosowano w dniu 14 stycznia 2009 r., było awizowane przez pocztę, ale nie zostało przez Skarżącą podjęte. Trzecie skierowano w dniu 5 maja 2009 r., a Skarżąca odebrała je dniu 12 maja 2009 r. Wezwanie zawierało pouczenie, iż niedopełnienie obowiązku stawienia się i złożenia wyjaśnień może spowodować skutki z art. 262 § 1 o.p.

Jest też niesporne, że podstawę wymierzenia Skarżącej kary porządkowej, co wynika z postanowienia, stanowi wskazany w wezwaniu, przepis art. 262 § 1 o.p. przewidujący, że strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani lub bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności lub bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.600 zł. Aczkolwiek organ podatkowy Prezydent m. W. nie wskazał w postanowieniu, który z przypadków kwalifikuje opisany stan faktyczny, wskazując jako jego podstawę przepis art. 262 § 1 i § 5 o.p. to jednak z porównania wezwania i postanowienia wynika, że przyczyną było niestawienie się Skarżącej w Urzędzie i niezłożenie przez nią wyjaśnień, a więc§ 1 punkt 1i punkt 2 przepisu.

W ocenie Sądu zostały spełnione wszystkie ustawowe wymagania do skutecznego nałożenia na Skarżącą przez organy podatkowe kary porządkowej, a mianowicie: wezwanie było uzasadnione przepisami ustawy o opłatach i podatkach lokalnych, wezwanie było czytelne, wskazujące podstawę prawną wezwania, wszystkie wezwania zostały doręczone w trybie przewidzianym w Ordynacji podatkowej, i pomimo upływu terminu do złożenia informacji, Skarżąca jej nie złożyła i nie zgłosiła się do Urzędu celem wyjaśnienia sprawy. Okoliczność wskazywana przez nią w zażaleniu i w skardze, że uzyskana nieruchomość ma skomplikowany stan prawny, a jej dane geodezyjne nie są Skarżącej znane bo nie ma wstępu na nieruchomość, nie mają znacznie dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Są to okoliczności prawne dotyczące wykonywania prawa własności, które mogły być przedmiotem wyjaśnień Skarżącej, złożonych w wyniku stawienia się na wezwania jej przez Prezydenta m. W. Skarżąca nie usprawiedliwiła niewykonania obowiązku podatnika. W ten też sposób nie wskazała okoliczności istotnych dla wymierzenia kary porządkowej, które mogły być uwzględnione przez organ podatkowy w trybie art. 262 § 6 O.p. Nie podniosła takich okoliczności w zażaleniu do organu podatkowego drugiej instancji ani też w skardze do Sądu.

Zarzut naruszenia art. 159 O.p. nie został uwzględniony, gdyż wezwanie skierowane do Skarżącej był czytelne, powołujące się też na art. 155 O.p. Tym samym nie został uwzględniony zarzuty naruszenia art. 262 § 1 w zw. z art. 120 i 121 § 1 O.p. dotyczący nieprawidłowości w wezwaniu dla Skarżącej.

Nie zostały też uwzględnione zarzuty skargi dotyczące niecelowości uzyskiwania przez organ podatkowy od niej wyjaśnień, co do nieruchomości, skoro nie dysponowała wiadomościami do ich złożenia. Kara porządkowa została nałożona, gdyż B. S. nie złożyła wyjaśnień, a więc w wyniku braku informacji na którą oczekiwał organ podatkowy, a nie wobec niezłożenia wyjaśnień określonej treści. Wystarczającymi informacjami były te, które Skarżąca opisała w zażaleniu i w skardze do Sądu.

Nie stwierdzając podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, a więc nie uznając że skarga jest zasadna, skargę na postawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił.