Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 522/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 11 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 80 ust. 3 pkt 3, art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
article: art. 122, art. 122, art. 187 par 1, art. 191, art. 210 par 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: 145 par 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 w zw. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz J. J. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania J.J. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] określającej stronie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 3599 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki VOLVO S80, utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w dniu 4 marca 2008 r. do Urzędu Celnego wpłynęła deklaracja uproszczona nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U J. J., dotycząca nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki VOLVO S80 o numerze [...], w której strona wskazał: rok produkcji 2002, pojemność silnika 2401 cm3, podstawa opodatkowania 1.056 zł, stawka podatku 13,6% oraz kwota podatku akcyzowego w wysokości 144,00 zł.

Wpłata podatku akcyzowego została potwierdzona przez Naczelnik Urzędu Celnego w dniu 10 marca 2008r. dokumentem nr [...].

W związku wątpliwości, co do rzeczywistego charakteru dokonanej transakcji postanowieniem z dnia 8 grudnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie, mające na celu określenie podstawy opodatkowania pojazdu będącego przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz określenia kwoty należnego podatku akcyzowego i decyzją z dnia [...] nr [...] określił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 3.599 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego powyższego samochodu osobowego.

Od powyższej decyzji J. J. odwołał się kwestionując podważenie przez Naczelnika Urzędu Celnego wiarygodności zawartej umowy kupna - sprzedaży z dnia 29 lutego 2008 r. przedmiotowego samochodu osobowego bez podania dowodów, które tę wiarygodność podważają. Powołał się na korzystny wynik postępowania prowadzonego przez organy ścigania w sprawie posłużenia się podrobiona umową kupna - sprzedaży, jako autentyczną i zarzucił, że organ pierwszej instancji bezpodstawnie nie uwzględnił kosztów robocizny własnej poniesionej w naprawie samochodu.

Rozpatrując sprawę i odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w ramach prowadzonych czynności sprawdzających organ pierwszej instancji pismem z dnia 16 czerwca 2008 r. wystąpił z zapytaniem do sprzedającego wymienionego w fakturze z dnia 29 lutego 2008 r. o potwierdzenie autentyczności tej faktury i danych w niej zawartych. Sprzedający "A" w odpowiedzi (pismem z dnia 30 czerwca 2008 r.) wyjaśnił, że nigdy nie kontaktowałem się z J. J., że jego samochód uległ wypadkowi w listopadzie 2007 r. i został sprzedany przez jego Towarzystwo Ubezpieczeniowe garażowi w H. w Belgii za około 7.000 Euro. Wskazał, że dokładną nazwę garażu zna jego Towarzystwo Ubezpieczeniowe. W tych okolicznościach oświadczył, iż przesłana mu kopia faktury nie jest autentycznym dokumentem i nigdy wcześniej jej nie widział. Organ podatkowy w ramach czynności wyjaśniających zwrócił się więc, zgodnie ze wskazaniem sprzedającego "A", pismem z dnia 8 lipca 2008 r. do Towarzystwa Ubezpieczeniowego "B" o potwierdzenie czy przedmiotowy samochód sprzedało J.J., a jeśli tak, to o wskazanie daty i ceny tej transakcji. W odpowiedzi Towarzystwo Ubezpieczeniowe wskazało, że "pozostałości" tego samochodu zostały sprzedane belgijskiemu handlarzowi.

W tych okolicznościach faktycznych Dyrektor Izby Celnej argumentował, że prawidłowo organ podatkowy pierwszej instancji powziął wątpliwości, co do rzeczywistej podstawy opodatkowania nabytego przez stronę samochodu osobowego marki VOLVO S80 i wszczął postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie, zawiadamiając również organy ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez J. J..

Prawidłowo też, w związku z brakiem możliwości ustalenia rzeczywistej kwoty, jaką strona zapłaciła za nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy, podstawę opodatkowania ustalono zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, tj. na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego, pomniejszoną o kwotę podatku od towarów i usług oraz kwotę akcyzy.

Organ odwoławczy argumentował, że Naczelnik Urzędu Celnego ustalając na podstawie powyższych przepisów średnią wartość rynkową samochodu zarejestrowanego na terytorium kraju tej samej marki, co nabyty wewnątrzwspólnotowo przez stronę samochód osobowy, skorzystał z katalogu INFO-EKSPERT, Pojazdy Samochodowe, Wartości Rynkowe III 2008 r., zawierającego niezależną i obiektywną informację o średnich wartościach rynkowych pojazdów na rynku polskim. Wskazał, iż cena porównywalnego samochodu osobowego marki VOLVO S80 Diesel, rok produkcji 2002, wynosiła 44.100 zł, którą to cenę pomniejszono o koszt naprawy samochodu w kwocie 7.420 zł, tj. w kwocie określonej przez stronę w złożonym oświadczeniu. Następnie zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym uzyskaną wartość rynkową samochodu, pomniejszono o podatek od towarów i usług i akcyzę co dało podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym w kwocie 26.466 zł. Od tak ustalonej podstawy opodatkowania określono stronie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 3.599 zł. z tytułu nabycia wewnątrzwspolnotowego przedmiotowego samochodu.

W kontekście zarzutu, że organ pierwszej instancji wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie bezprawnie uznał umowę kupna - sprzedaży z dnia 29 lutego 2008 r. za niewiarygodną Dyrektor Izby Celnej podnosił, że w świetle przytoczonych faktów jest on bezzasadny, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w czasie toczącego się postępowania podatkowego. W tym względzie argumentował, że umorzenie przez Prokuraturę Rejonową postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008 r. dochodzenia w sprawie posłużenia się podrobioną umową kupna -sprzedaży z dnia 29 lutego 2008 r. nie jest wystarczające do uznania żądania strony, co do uznania wiarygodności ceny zakupu przedmiotowego pojazdu, gdyż postępowanie podatkowe jest odrębnym i niezależnym postępowaniem prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.

Organ odwoławczy argumentował, że skoro faktem jest, iż strona rzeczywiście nabyła wewnątrzwspólnotowo przedmiotowy samochód osobowy i skoro jego cena znacznie odbiegała od ceny rynkowej podobnego samochodu osobowego zarejestrowanego w kraju, to Naczelnik Urzędu Celnego zobowiązany był, przy zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa określić stronie prawidłową wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym. Podnosił również, że brak jest podstaw, aby za zasadny uznać zarzut nie uwzględnienia kosztów robocizny własnej w naprawie samochodu, w sytuacji, gdy strona nie przedstawiła żadnych dokumentów mogących zarówno potwierdzić ten fakt, jak i określić jednoznacznie wysokość poniesionych w związku z tym kosztów. Zwrócił uwagę, że przedstawione przez stronę oświadczenie zawierające zestawienie wydatków rzeczowych poniesionych na naprawę nabytego samochodu zawiera ogólnikowe stwierdzenie o poniesionych kosztach robocizny w kwocie około 2.000 zł, którego nie można jednak uznać za dowód potwierdzający jednoznacznie fakt ich poniesienia.

W skardze na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej, J. J. wnosząc o jej uchylenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania zarzucał zaskarżonej decyzji naruszenie art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej.

Argumentował, iż to on odkupił samochód od obywatela belgijskiego, o którym mówiło w swoich wyjaśnieniach Towarzystwo Ubezpieczeniowe "B", a co potwierdziło postępowanie przed organami ścigania, które to ustalenia zostały przez organ podatkowy bezpodstawnie pominięte. Zarzucił, że organy przyjęły nieuzasadnioną i dowolną interpretację prawa.

Podnosił również, że organy podatkowe nie przeprowadziły własnego postępowania dowodowego celem ustalenia kosztów robocizny, pomimo, że posiadały wiedzę o dokonaniu naprawy przez skarżącego osobiście, albowiem posiada on wiedzę odnośnie naprawy samochodów, jak również legitymuje się stosownym wykształceniem w tym zakresie. Podważał również trafność i racjonalność argumentacji organów podatkowych w zakresie odnoszącym się do wiarygodności dowodów przeprowadzonych na tę okoliczność.

W konsekwencji - w jego ocenie – organ błędnie zastosował art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym uznając, że nie było możliwości ustalenia rzeczywistej kwoty, jaką strona mogłaby zapłacić za nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, prowadzi do wniosku, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia oceny prawidłowości zastosowanych przez organy podatkowe zasad oraz trybu określenia stronie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w kwocie 3.599 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, tym samym kwestia faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Na wstępie, podkreślając niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, w zakresie, w jakim ustalenia stanowiące ich podstawę faktyczną uznać należy za dowolne, wskazać należy, że z akt sprawy wynika, iż: 1) skarżący J. J. zakupiony w Belgii za kwotę 300 Euro samochód osobowy marki VOLVO S80 o numerze [...], w dniu 1 marca 2008 r. wprowadził na terytorium Polski; 2) w dniu 4 marca 2008 r. do Urzędu Celnego wpłynęła deklaracja uproszczona nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U J. J. dotycząca nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki VOLVOS 80 o numerze [...], w której zostały zadeklarowane: rok produkcji 2002, pojemność silnika 2401 cm3, podstawa opodatkowania 1.056 zł, stawka podatku 13,6%, kwota podatku akcyzowego w wysokości 144 zł; 3) wpłata podatku akcyzowego została potwierdzona przez Naczelnik Urzędu Celnego pokwitowaniem zapłaty z dnia 10 marca 2008 r.; 4) w ramach prowadzonych czynności sprawdzających organ pierwszej instancji pismem z dnia 16 czerwca 2008 r. wystąpił z zapytaniem do sprzedającego wymienionego w fakturze z dnia 29 lutego 2008 r. o potwierdzenie autentyczności tej faktury i danych w niej zawartych - sprzedający "A" w odpowiedzi podał, że nigdy nie kontaktował się z J.J., że jego samochód uległ wypadkowi w listopadzie 2007 r. i został sprzedany przez jego Towarzystwo Ubezpieczeniowe garażowi w H. w Belgii za około 7.000 Euro; 5) w ramach czynności wyjaśniających organ podatkowy zwrócił się więc do Towarzystwa Ubezpieczeniowego "B" ze stosownym zapytanie, w rezultacie które otrzymał odpowiedź, że "pozostałości" przedmiotowego samochodu zostały sprzedane belgijskiemu handlarzowi; 6) w związku z powyższym, organ podatkowy pierwszej instancji powziął wątpliwości co do rzeczywistej podstawy opodatkowania nabytego przez stronę samochodu osobowego marki VOLVO S80 i w dniu 8 grudnia 2008 r. wszczął postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie, zawiadamiając również organy ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez J.J.; 7) w związku z tym, w prowadzonym postępowaniu podstawę opodatkowania w wewnątrzwspólnotowym nabyciu przedmiotowego samochodu ustalono w trybie określonym w art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, tj. na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego, pomniejszoną o kwotę podatku od towarów i usług oraz kwotę akcyzy - ustalając średnią wartość rynkową samochodu zarejestrowanego na terytorium kraju tej samej marki, co nabyty wewnątrzwspólnotowo przez stronę samochód osobowy, organ podatkowy skorzystał z katalogu INFO-EKSPERT, Pojazdy Samochodowe, Wartości Rynkowe III 2008 r., z którego wynikało, iż cena porównywalnego samochodu osobowego marki VOLVO S80 Diesel, rok produkcji 2002, wynosiła 44.100 zł; 8) cenę tę pomniejszono o poniesione przez skarżącego koszty naprawy samochodu w kwocie 7.420 zł, tj. w kwocie określonej przez stronę w złożonym oświadczeniu, z pominięciem jednak kwoty 2.000 zł, która według oświadczenia skarżącego stanowiła koszt jego robocizny; 9) następnie, tak uzyskaną wartość rynkową samochodu, pomniejszono o podatek od towarów i usług i akcyzę, co dało podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym w kwocie 26.466 zł, od której określono stronie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym tytułu nabycia wewnątrzwspolnotowego przedmiotowego samochodu w kwocie 3.599 zł.

Konfrontując wskazane elementy stanu faktycznego sprawy, z mającymi zastosowanie w niej przepisami ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym stanowczo stwierdzić należy, iż podstawa faktyczna zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, w zakresie odnoszącym się do ustalenia wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym nabycia wewnętrzwspólnotowego, jest dowolna.

W stanie faktycznym sprawy, w świetle przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r., nie jest sporne, że skarżący dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia, wskazanego wyżej samochodu osobowego podlegającego opodatkowaniu podatkiem akcyzowym (art. 2 ust. 11 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy) - nabyciem wewnątrzwspólnotowym, w rozumieniu art. 2 ust. 11 ustawy, jest przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Z powyższego wynika więc, iż w analizowanym zakresie, okolicznością istotną z punktu widzenia opodatkowania akcyzą nabycia wewnątrzwspólnotowego, jest przemieszczenie towaru z państwa członkowskiego na terytorium kraju. Innymi słowy okolicznością tą jest dokonanie nic innego, jak tylko i wyłącznie czynności faktycznej przemieszczenia towaru. Skuteczne dokonanie takiej czynności możliwe jest tylko i wyłącznie przy spełnieniu warunku dysponowania przez podmiot jej dokonujący prawem rozporządzania samochodem osobowym nabytym w wyniku czynności prawnych lub innych zdarzeń zaistniałych poza terytorium kraju, a więc zarówno na terytorium państwa członkowskiego, jak i poza nim. Zgodnie z art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym, obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodu w przypadku nabycia wenątrzwspólnotowego powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym, jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Wykładnia tego przepisu, której wynik, aby mógł być uznany za prawidłowy, komplementarnie uwzględniać musi normatywną treść przepisu art. 2 pkt 11 ustawy akcyzowej definiującego pojęcie "nabycia wewnątrzwspólnotowego" we wskazanym wyżej jego rozumieniu, prowadzi do jednoznacznego wniosku, że pierwszym momentem, w którym może dojść do rozpoznania nabycia wewnąrztwspólnotowego, jest moment, w którym samochód osobowy jest przemieszczany na terytorium kraju. W kontekście okoliczności stanu faktycznego sprawy, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym, podstawą opodatkowania, w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania, jest kwota, jaką nabywca jest zobowiązany zapłacić.

Uwzględniając wskazane elementy stanu faktycznego sprawy oraz przywołane przepisy ustawy o podatku akcyzowym, adekwatne z punku widzenia ustalenia konsekwencji prawnych faktów, stwierdzić należy, że podstawa faktyczna wydanych w sprawie rozstrzygnięć, w zakresie odnoszącym się do ustalenia wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym nabycia wewnętrzwspólnotowego, jest dowolna.

Taki jej charakter jest konsekwencją dowolnych ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie oraz dowolnej oceny dowodów zebranych w prowadzonym postępowaniu. Za dowolne bowiem uznać należy ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy też nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut ich dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszystkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania prawidłowej decyzji o przekonującej treści ustalającej konsekwencje prawne stwierdzonych i dowiedzionych faktów na podstawie adekwatnych przepisów obowiązującego prawa.

Kwestionując bowiem zadeklarowaną przez skarżącego wysokości podstawy opodatkowania, organy podatkowe uczyniły to w sposób dowolny i niezgodny z prawem.

W tym kontekście podkreślić nakazy, że z przepisu art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym wynika, że jeżeli nie można określić kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3 (w tym kwoty, jaka nabywca jest zobowiązany zapłacić, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego) podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego, pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy. Ponad wszelką wątpliwość stwierdzić więc należy, że celem tej regulacji jest ustalenie podstawy opodatkowania w rzeczywistej jej wysokości.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wynika, że organy podatkowe, określony wskazanym przepisem mechanizm postępowania zmierzającego do ustalenia podstawy opodatkowania zrealizowały nieprawidłowo.

W kontekście okoliczności towarzyszących zawarciu przez skarżącego umowy kupna przedmiotowego samochodu (vide wystąpienia z zapytaniami do sprzedającego wymienionego w fakturze z dnia 29 lutego 2008 r. o potwierdzenie autentyczności tej faktury i danych w niej zawartych oraz do Towarzystwa Ubezpieczeniowego "B"), w konsekwencji których w związku z powzięciem wątpliwości, co do rzeczywistej podstawy opodatkowania nabytego przez stronę samochodu osobowego marki VOLVO S80, w dniu 8 grudnia 2008 r. wszczęte zostało postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie, któremu towarzyszyło zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez J.J. oraz w kontekście faktu, że samochód osobowy nabyty wewnątrzwspónotowo przez skarżącego był uszkodzony i wymagał napraw zasadnie należało oczekiwać, że w przedmiotowej sprawie organy podatkowe kwestię podstawy opodatkowania nabytego przez stronę samochodu osobowego rozstrzygnął w sposób korespondujący z dyrektywą określoną w art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym.

Z akt sprawy wynika, że w analizowanym zakresie, punktem wyjścia dla określenia podstawy opodatkowania w wewnątrzwspólnotowym nabyciu przedmiotowego samochodu były dane pochodzące z katalogu INFO-EKSPERT, Pojazdy Samochodowe, Wartości Rynkowe III 2008 r., z którego wynikało, iż cena porównywalnego samochodu osobowego marki VOLVO S80 Diesel, rok produkcji 2002, wynosiła 44.100 zł. W kontekście zaś faktu, że nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód był uszkodzony, organ podatkowy pierwszej instancji, co zaakceptował następnie organ odwoławczy, cenę notowaną na rynku w odniesieniu do pojazdu nieuszkodzonego pomniejszył o poniesione przez skarżącego koszty naprawy samochodu w kwocie 7.420 zł. Ustalenie wskazanych kosztów naprawy nastąpiło w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym na podstawie dowodów z osobowych źródeł dowodowych, tj. dowodu z przesłuchania strony oraz dowodu z przesłuchania świadka, a także na podstawie pisemnego oświadczenia skarżącego. Uzyskaną w ten sposób wartość rynkową samochodu, pomniejszono o podatek od towarów i usług i akcyzę, co dało podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym w kwocie 26.466 zł, od której określono stronie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym.

Wbrew jednak argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, nie sposób jednak przyjąć, aby ustalenia te mogły być uznane za prawidłowe. Podkreślić bowiem należy, że stanowisko organów podatkowych, iż przedstawione przez stronę oświadczenie zawierające zestawienie wydatków rzeczowych poniesionych na naprawę nabytego samochodu zawiera ogólnikowe stwierdzenie odnośnie poniesionych kosztach robocizny w kwocie około 2.000 zł, oparte jest na dowolnych, wręcz arbitralnych podstawach. Tego rodzaju argumentacji sprzeciwiają się bowiem zasady wyrażone na gruncie przepisów art. 120, art. 122 i art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, tj. zasady praworządności, prawdy o obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. W konfrontacji z nimi, zwłaszcza gdy podkreślić, że mają one określoną treść normatywną, a konsekwencją ich obowiązywania są konkretne obowiązki organu podatkowego, nie sposób poznać motywów, którymi kierowały się organy podatkowe formułując prezentowane stanowisko. W tym też kontekście, z całą mocą, podkreślić należy znaczenie, pozostających ze sobą w ścisłym i bezpośrednim związku zasad prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) i swobodnej oceny dowodów (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, dokonywanej z perspektywy analizy akt sprawy, przywołać należy chociażby stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 14 stycznia 1994 r., w sprawie sygn. akt III SA 491/94, z którego wynika, iż o przekroczeniu granic prawa do oceny dowodów świadczy to, że organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy dowody lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Z kolei, z art. 191 Ordynacji podatkowej wynika, że na organie prowadzącym postępowanie ciąży obowiązek oceny na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, czy dana okoliczność została udowodniona (por. wyrok NSA z 8 czerwca 1984 r., w sprawie sygn. akt I SA 251/84). Ocena ta powinna być zaś odzwierciedlona w treści uzasadnienia wydawanego rozstrzygnięcia spełniającego warunki, o których stanowi art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Zważywszy na funkcje uzasadnienia, jako elementu decyzji (funkcja realizacji obowiązku wykazania podstawy rozstrzygnięcia; funkcja kontroli trafności decyzji; funkcja perswazyjna) powinno ono, w warstwie faktycznej zawierać wskazanie faktów uznanych przez organ za wiarygodne, tym samym dowodów, na których organ w tym zakresie się oparł oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom przymiotu wiarygodności i mocy dowodowej, w warstwie prawnej zaś umotywowaną ocenę ustalonych faktów w kontekście konkretnego, adekwatnego przepisu prawa oraz wykazanie związku między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym, według Sądu, tak lapidarne i jednocześnie arbitralne stanowisko organów podatkowych, nie może być uznane za korespondujące ze wskazanym wyżej standardem działania. Wbrew stanowisku prezentowanemu przez organy podatkowe, brak jest podstaw, aby uznać, że mogły one we wskazany sposób odrzucić wyjaśnienia podatnika w zakresie odnoszącym się do okoliczności kosztów robocizny szacowanych przez niego na około 2.000 zł. Organy podatkowe nie przedstawiły bowiem żadnej argumentacji odnośnie oceny o braku wiarygodności twierdzeń skarżącego. Ponadto, podkreślić należy, że operując paletą środków dowodowych, którymi organy podatkowe dysponują w postępowaniu podatkowym, w którym, zgodnie z przepisem art. 180 Ordynacji podatkowej, obowiązuje otwarty system dowodów, brak jest podstaw, aby twierdzić, że pozbawione były one możliwości zweryfikowania twierdzenia skarżącego w zakresie odnoszącym się do wysokości kosztów robocizny. W tej mierze zwrócić bowiem należy uwagę na to, że dysonując wiedzą - uzyskaną na podstawie uznanych za wiarygodne wyjaśnień skarżącego - odnośnie charakteru i rodzaju uszkodzeń przedmiotowego samochodu osobowego, organy podatkowe mogły, co najmniej potraktować ją, jako źródło wiedzy o konkretnych dowodach. W kontekście zaś wiedzy odnośnie marki przedmiotowego samochodu oraz daty jego produkcji, w tym zaś zwłaszcza rodzaju i charakteru jego uszkodzeń, wykorzystać ją w zakresie odnoszącym się do ustalenia rzeczywistych kosztów jego naprawy, tym samym zaś do pozytywnego, albo negatywnego zweryfikowania twierdzeń podatnika. Tak się jednak nie stało, a to dlatego, że w prowadzonym postępowaniu organy podatkowe ograniczyły się tylko i wyłącznie do zakwestionowania stanowiska skarżącego bez podania jednak jakiejkolwiek przekonującej argumentacji. Według Sądu, nastąpiło to w naruszeniem zasad określonych w art. 120, art.122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Ponadto, w kontekście normatywnej treści art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym – "jeżeli nie można określić kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3 (w tym kwoty, jaka nabywca jest zobowiązany zapłacić, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego) podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego, pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy" – podkreślić należy, że z jej właśnie perspektywy podważyć należy, w zakresie odnoszącym się do określenia podstawy opodatkowania w przedmiotowym nabyciu wspólnotowym, uznanie za punkt wyjścia dla niej, ofertowej ceny (wartości) samochodu Volvo S80, w sytuacji gdy cena ta odnosi się do samochodu nieuszkodzonego, a nabyty wewnątzrwspólnotowo przez skarżącego samochód tej samej marki, z tego samego roku produkcji i o takich samych pakamerach technicznych był samochodem uszkodzonym, czego organy podatkowe nie kwestionują.

W związku z powyższym, skargę J. J.uznać należało za zasadną, co skutkowało w konsekwencji uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jako wydanych z naruszeniem przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy.

Na marginesie podkreślić również należy, co pozostaje bez wpływu na ocenę o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, że brak jest podstaw, aby za zasadny uznać zarzut nieuznania za wiarygodną umowy kupna - sprzedaży z dnia 29 lutego 2008 r. i pominięcia w tym względzie faktu umorzenia przez Prokuraturę Rejonową, postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008 r., dochodzenia w sprawie posłużenia się podrobioną umową kupna - sprzedaży z dnia 29 lutego 2008 r. W tym kontekście podkreślić bowiem należy, że zważywszy okoliczności stanu faktycznego sprawy determinujące przedmiot prowadzonego postępowania, a w tym względzie na wskazane przepisy ustawy o podatku akcyzowym, zwłaszcza zaś na przepis art. 10 ust. 5, organy podatkowe uprawnione i zobowiązane były do przeprowadzenia oceny dowodu w postaci przedłożonej przez skarżącego faktury zakupu przedmiotowego samochodu, a w jej konsekwencji oraz wniosków formułowanych na jej podstawie, do wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowego samochodu. W tej mierze, słusznie i trafnie Dyrektor Izby Celnej argumentował, że postępowanie podatkowe jest odrębnym i niezależnym postępowaniem prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Podnieść również należy, że postępowanie to realizuje inne funkcje i inne cele niż postępowania karne, a ponadto, że w postępowaniu tym organy administracji publicznej (organy podatkowe) uprawnione (i tym samym, zobowiązane) są do dokonywania własnych ustaleń faktycznych (determinowanych przedmiotem i celem prowadzonego postępowania), w oparciu o zgromadzone i przeprowadzone dowody (w tym również dowody z postępowania karnego), a tym samym do dokonywania w pełni suwerennej ich oceny, z uwzględnieniem zasady wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.

Ponownie orzekając w sprawie, organy podatkowe uwzględnią normatywną treść przywołanych przepisów ustawy o podatku akcyzowym, zwłaszcza art. 10 ust. 5, wskazany kierunek ich wykładni oraz konsekwencje ich obowiązywania dla prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Dokonując ustaleń faktycznych w sprawie uczynią to w sposób korespondujący z zasadami wyrażonymi na gruncie art. 120, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, a wydane w sprawie rozstrzygnięcie, uzasadnią, tak w warstwie prawnej, jak i w warstwie faktycznej, w sposób czyniący zadość dyrektywom wskazanym w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 w związku z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak na wstępie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 tej ustawy.