Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 774/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędziowie NSA Jolanta Rajewska, Jolanta Sikorska /spr./, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2006 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej delegowanego do Prokuratury Krajowej Haliny Wichlińskiej - Polak na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 928/05 w sprawie ze skargi K. F. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 928/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. F. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, uwzględniając wniosek Kr. F. wznowiła postępowanie w sprawie zakończonej decyzją własną z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] 2002 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 2001 r. nr [...] utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] 1994 r. nr [...].

Po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów odmówiła uchylenia decyzji z dnia [...] 2003 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazała, że przedmiotem postępowania wszczętego postanowieniem z dnia [...] było ustalenie, czy występują przesłanki wymienione w art. 145 k.p.a. dające podstawę do uchylenia decyzji z dnia [...]. Powołany przez stronę jako podstawa wznowienia postępowania przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie stanowi zdaniem organu podstawy do uchylenia decyzji z tego względu, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania nie biorą udziału na prawach strony recenzenci powołani w przewodzie habilitacyjnym. Organ nie stwierdził również występowania innych przesłanek dających podstawę do uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymała w mocy decyzję własną z dnia [...], uznając, że podniesione przez stronę we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy argumenty nie stanowią podstawy do zmiany stanowiska. Argumenty te, zdaniem organu, odnoszą się do innego postępowania niż postępowanie zakończone decyzją z [...]. Przedmiotem postępowania zakończonego tą decyzją było zbadanie, czy w postępowaniu, w którym zapadła decyzja z dnia [...] 2003 r. wystąpiły przesłanki wymienione w art. 145 k.p.a. Przesłanek takich nie stwierdzono. Organ wskazał, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest postępowaniem odrębnym, w którym nie biorą udziału recenzenci. Ich udział przewidziany jest jedynie w postępowaniu o zatwierdzenie uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w skardze do Sądu K. F. podniósł m. in., że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów

wznowiła postępowanie i wydała następnie decyzję o odmowie uchylenia decyzji z [...] 2003 r., jednak nie przeprowadziła postępowania co do istoty sprawy lecz oparła się na twierdzeniu, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania nie biorą udziału na prawach strony recenzenci powołani przez Radę Wydziału. Zarzucił, że jest to sprzeczne z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że recenzenci uczestniczą w postępowaniu przed Centralną Komisją na prawach strony. Podniósł, że Centralnej Komisji dostarczone zostało oświadczenie recenzenta, że nie brał on udziału w postępowaniach prowadzonych w latach 1994 - 2003 i nie był o nich powiadamiany. Skarżący podniósł także, że on również nie brał udziału w tych postępowaniach. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie l SA 692/01, w którym Sąd stwierdził, że "pominięcie recenzentów z przewodu habilitacyjnego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy stanowi - co do zasady - wadę postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.". Zarzucił, że Centralna Komisja rozszerzyła swoje uprawnienia, a organy mogą działać tylko na podstawie i w granicach prawa. Skarżący podał także, że prosił o wznowienie postępowania dotyczącego odmowy zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie.

Rozpatrując powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, ze zaskarżona decyzja w niczym nie narusza prawa. W ocenie Sądu I skarżący nie przedstawił zarzutów, z powodu których zaskarżone decyzje powinny być uchylone. Skarga sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że decyzja z dnia 25 kwietnia 1994 r. narusza prawo, gdyż w postępowaniu przed Centralną Komisją nie uczestniczyli recenzenci. Zarzut ten jest zdaniem Sądu skierowany przeciwko postępowaniu zakończonemu decyzją o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] o nadaniu K. F. stopnia doktora habilitowanego i nie odnosi się do postępowania zakończonego decyzjami Centralnej Komisji z dnia [...] i [...], które dotyczą odmowy uchylenia opisanych na wstępie decyzji.

Sąd dodał, że decyzja z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja z dnia 25 listopada 2002r. odmawiająca wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 2001r. była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Sąd wyrokiem z dnia 20 stycznia 2004 r., sygn. l SA 812/03 skargę K. F. oddalił. W uzasadnieniu tego wyroku wskazał, że K. F. złożył wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania należy liczyć najpóźniej od dnia doręczenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2002 r., sygn. I SA 692/01, który to wyrok został skarżącemu doręczony dnia 18 czerwca 2002r. Zatem miesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. upływał dnia 18 lipca 2002 r. Sąd wskazał, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2004 r. jest prawomocny.

Podzielając pogląd Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji z dnia 24 lutego 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

K. F. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając wyrok w całości. Podniósł w niej zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a to art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych. Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W ocenie skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest nieprawidłowy w związku z czym winien zostać uchylony. Wyrok ten narusza art. 141 § 4 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący podał, że w skardze wniesionej do Sądu podniósł szereg zarzutów. Zarzucił: naruszenie prawa przez brak udziału w postępowaniu przed Centralną Komisją zarówno recenzentów, jak i bezpośrednio zainteresowanej strony postępowania, brak podstaw prawnych do przyjęcia za dowód w postępowaniu opinii o rozprawie habilitacyjnej skarżącego oraz, że dowód w postaci opinii o rozprawie habilitacyjnej zawierał stwierdzenia fałszywe. W treści skargi wniesionej do Sądu I instancji podniesione zostało, że Centralna Komisja zarówno w postępowaniu "pierwotnym", jak i przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie rozpatrzyła istoty sprawy albowiem nie ustosunkowała się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego. Rozpoznając skargę, Sąd I instancji również nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do w/w zarzutów. Odniósł się jedynie do zarzutu braku udziału recenzentów w postępowaniu przed Centralną Komisją. Pozostałe zarzuty skargi nie zostały nawet przytoczone w treści uzasadnienia wyroku. Skarżący podniósł, że wszystkie zarzuty skargi winny zostać przedstawione w treści uzasadnienia wyroku oraz, że Sąd winien dokonać ich merytorycznej oceny. Powyższy brak stanowi naruszenie przepisów postępowania uniemożliwiające kontrolę instancyjną orzeczenia. W tej sytuacji zaskarżony wyrok winien zostać, zdaniem skarżącego, uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

Skarżący zarzucił również, że wyrok Sądu I instancji opiera się na błędnej wykładni art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, z którego wypływa obowiązek uczestniczenia na prawach strony w postępowaniu przed Centralną Komisją recenzentów z przewodu habilitacyjnego. Nakłada to na Centralną Komisję obowiązek zawiadamiania recenzentów o terminach posiedzeń organu w celu zapewnienia im udziału. Obowiązek ten dotyczy w równej mierze postępowań zwyczajnych, jak i postępowań nadzwyczajnych prowadzonych przed Centralną Komisją. Podniósł, że skoro podstawowa przesłanka wznowieniowa dotyczyła braku udziału recenzentów z przewodu habilitacyjnego, to tym bardziej niezrozumiałe jest zaniechanie zawiadomienia tychże recenzentów przez Centralną Komisję w postępowaniu prowadzonym na skutek wznowienia postępowania. Skarżący zarzucił, że także i on został pozbawiony udziału w postępowaniu, przez co została naruszona – zarówno w stosunku do skarżącego, jak i recenzentów - wynikająca z art. 10 § 1 k.p.a. zasada czynnego udziału stron w każdym stadium podstępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się w sprawie nieważności postępowania określonej w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., stąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Za niezasadny uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zgodnie z ustanowioną w art. 16 k.p.a. zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Ustanowiona w art. 16 k.p.a. zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych jest podstawową zasadą demokratycznego państwa prawnego.

Przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w niniejszej sprawie była ocena pod względem zgodności z prawem - do czego w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) powołane są sądy administracyjne – wydanej w nadzwyczajnym trybie wznowienia postępowania decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia [...] nr [...] o odmowie uchylenia wydanej także w nadzwyczajnym trybie wznowienia postępowania decyzji własnej tego organu z dnia [...] 2003 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] 2002 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 2001 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] 2000 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] 1994 r. nr [...]. Postanowieniem bowiem z dnia [...] 2004 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, uwzględniając wniosek K. F. wznowiła postępowanie w sprawie zakończonej decyzją własną z dnia [...] 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Postępowaniem administracyjnym toczącym się w niniejszej sprawie przed właściwym organem administracji, jakim w tej sprawie jest Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, objęte było zatem wyłącznie toczące się w trybie wznowienia postępowania, postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] 2003 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] 2002 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania z powodu złożenia wniosku w przedmiocie wznowienia postępowania z uchybieniem terminu.

W postępowaniu zakończonym decyzją będącą przedmiotem kontroli Sądu I instancji w niniejszej sprawie organ oceniał istnienie przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. do wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] 2003 r. nr [...]. Postępowaniem tym nie były objęte wcześniej wydane przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów decyzje, w tym decyzja z dnia [...] 2001 r. nr [...] i z dnia 25.09.2000 r. podjęte w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] 1994 r., którą Centralna Komisja do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych odmówiła zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] o nadaniu K. F. stopnia naukowego doktora habilitowanego. Tym samym postępowaniem toczącym się przed Sądem I instancji nie mogły być objęte inne toczące się wcześniej postępowania administracyjne, zakończone innymi decyzjami administracyjnymi, jak tylko postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...] zakończone decyzją ostateczną Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] nr [...].

W tej sytuacji za niezasadny uznać należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Podniesione bowiem w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzuty, o których mowa w skardze kasacyjnej, dotyczą innych, wcześniej toczących się postępowań, zakończonych ostatecznymi i prawomocnymi decyzjami administracyjnymi, które nie były objęte postępowaniem administracyjnym w niniejszej sprawie, a tym samym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Organ administracji nie mógł objąć niniejszym postępowaniem postępowania innego niż wyznaczone zakresem postanowienia z dnia [...] o wznowieniu postępowania. Sąd I instancji nie naruszył zatem przepisów p.p.s.a. przez to, że w uzasadnieniu wydanego wyroku nie odniósł się do zarzutów skargi skoro zarzuty te nie dotyczyły postępowania zakończonego decyzją będącą przedmiotem zaskarżenia, to jest decyzją z dnia [...].

Przedmiotem kontroli w postępowaniu toczącym się przed Sądem I instancji była ocena zgodności z prawem decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] przez pryzmat istnienia przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] 2003 r. Stanowisko Sądu I instancji co do braku podstaw do przyjęcia naruszenia przez organ administracji przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sytuacji gdy przedmiotem postępowania wznowieniowego objęte jest postępowanie wznowieniowe zakończone decyzją o odmowie wznowienia postępowania z powodu złożenia wniosku w tym przedmiocie z uchybieniem ustawowego terminu jest trafne. W postępowaniu tym Sąd I instancji w ogóle nie stosował przepisów prawa materialnego. Stąd podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych przez błędną jego wykładnię uznać należy za niezasadny.

Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. I270 ze zm.).