Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 558/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par 2 , art 2 lit a
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi E.T. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Nr [...] r., Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Kierownika Biura Powiatowego dla powiatu odmawiającą [...] przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

Ww. zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 6

ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r.,

poz. 267) oraz § 2, § 4, § 50 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca

2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania

"Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.

U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 13 marca 2013 r."

w związku z § 9 ust. 2 i załącznikiem nr 3 i 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa I

Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem z 2009 r.".

Ww. decyzję wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.

[...](dalej "Producentka") złożyła w dniu [...] roku w Biurze Powiatowym wniosek o przyznanie

płatności rolnośrodowiskowej. Producentka zadeklarowała do płatności jedną działkę rolną o łącznej

powierzchni 7,25 ha, zlokalizowaną w województwie, w ramach realizacji pakietu 2. Rolnictwo

ekologiczne w wariancie 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono

okres przestawiania).

W dniu [...] roku w gospodarstwie Producentki przeprowadzono kontrolę gospodarstwa metodą inspekcji terenowej w zakresie programu rolnośrodowiskowego, podczas której stwierdzono na działce A następujące nieprawidłowości, tj.:

* powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (kod nieprawidłowości DR 52),

* nieutrzymywania minimalnej obsady drzew (E7),

* materiał szkółkarski nie spełniał określonych wymagań (E2),

- prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby (E6).

Ustalenia kontroli zawarto w raporcie z czynności kontrolnych, który został przekazany biorącemu udział w kontroli [...]i w tym też dniu przez niego podpisany. Do ustaleń zawartych w tymże raporcie nie wniesiono żadnych zastrzeżeń w 7- dniowym terminie zgodnie z pouczeniem w nim zawartym.

W dniu [...] r. Jednostka Certyfikująca (Polskie Centrum Badań i Certyfikacji)

przekazała [...] wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie

ekologicznym. Dla gospodarstwa Producentki zostało potwierdzone przez Jednostkę Certyfikującą

prowadzenie produkcji na powierzchni 7,25 ha, przy czym w rubryce "Uwagi" wskazano

powierzchnię 1,82 ha.

W dniu [...] r. do Kierownika Biura Powiatowego wpłynęło pismo od Producentki, w którym

WSA/wyr.1 - sentencja wyroku

wskazała, że zagrożona i brakująca obsada na działce rolnej, stwierdzona podczas kontroli na miejscu,

została uzupełniona przez nasadzenie nowych drzewek. Jednocześnie wyjaśniła, że sadzonki zostały

uszkodzone przez zwierzynę leśną przez wycieranie parostków przez kozły i obgryzanie drzewek

w okresie długiej zimy. Na potwierdzenie tych okoliczności Producentka załączyła jedną z części

protokołu ze sporządzenia szkód. W piśmie tym Producentka poruszyła problem jaki pojawił się przy

zakupie materiału nasadzeniowego do uzupełnienia zagrożonej obsady w terminie jakim należało

dokonać nasadzenia, tj. do 01 maja zgodnie z ustawą o leśnym materiale rozmnoźeniowym, gdyż w tym

okresie przewidzianym na dokonania nasadzenia, wszyscy producenci wyzbyli się sadzonek. Ze

wskazanych powyżej przyczyn, uzupełnień nasadzeń Strona dokonała jesienią w ten sposób, że

wszystkie brakujące i nie rokujące drzewka jabłoni zostały uzupełnione nowymi nasadzeniami o odpowiedniej wielkości, na którą to okoliczność załączyła dokumenty. Producentka nadmieniła również, że brak drzewek i drzewek uschniętych nie rokujących stanowiło zaledwie 3% całości i gdyby nie zniszczenia spowodowane przez zwierzynę leśną to obsada mieściłaby się w dopuszczalnym błędzie do 5%.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego odmówił przyznania płatności

rolnośrodowiskowej, wskazując na ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r., podczas której

ustalona obsada drzew - jabłoni domowych na działce rolnej zgłoszonej do płatności za realizację

wariantu 2.9 (z certyfikatem zgodności) była niższa od minimalnej wymaganej obsady, która w przypadku

uprawy jabłoni domowej wynosi 125 sztuk/ha. W decyzji tej organ I instancji odniósł się również do

pozostałych nieprawidłowości stwierdzonych w czynnościach kontrolnych w przedmiocie niespełnienia

wymogów materiału szkółkarskiego oraz w zakresie prowadzenia produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą

wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowania należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i

ochrony gleby.

Od powyższej decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Producentka wniosła odwołanie, w którym

wniosła o uwzględnienie w sprawie protokołu z Koła Łowieckiego z oszacowania szkody powstałej w

wyniku obecności zwierzyny leśnej. Odwołująca odniosła się do zapisu w protokole w przedmiocie

stwierdzenia przez kontrolujących 291 sztuk z 949 sztuk drzewek jabłoni, które są drzewami żywymi

i ulistnionymi, ale nie spełniającymi określonych wymagań materiału szkółkarskiego, a przyczyną

tego są wcześniej sygnalizowane szkody łowieckie, przy czym uszkodzone drzewka zostały wymienione w najbliższym możliwym terminie agrotechnicznym, na co przedstawiła (dowód: rachunek [...].). Nadto, Odwołująca wskazała, że mimo, iż nie ma znamion działania umyślnego, zgadza się z protokołem w kwestii niespełnienia wymagań, co do materiału szkółkarskiego na powierzchni 2,39 ha.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału

dowodowego oraz po zapoznaniu się z zarzutami odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w

mocy decyzję organu I instancji wskazując, że nie dopatrzył się w postępowaniu organu I

instancji błędów lub naruszeń prawa, które skutkować powinny rewizją wydanej w sprawie decyzji, która w ocenie organu odwoławczego wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Organ odwoławczy wskazał, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miały ustalenia kontroli

przeprowadzonych w gospodarstwie Producentki w dniu [...] r., podczas której

weryfikacji poddano działkę rolną A deklarowaną do wariantu rolnictwa ekologicznego (2.09). Wiarygodność tych danych została zweryfikowana i opisana przez inspektorów terenowych w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie programu rolnośrodowiskowego.

Następnie wskazano, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom

rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w 2013 roku - zgodnie

z § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie

szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program

rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z

2013r., poz. 361) - jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w

sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program

rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z

2009 r" Nr 33, poz. 262 ze zm.) - dalej "rozporządzenie z 2009 r.".

Po przytoczeniu przepisu § 2 ww. rozporządzenia z 2009 r. organ odwoławczy wskazał, że rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe obowiązany jest - na podstawie § 4 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia - do przestrzegania wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu, określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia.

Wśród wymogów, od spełnienia których uwarunkowane jest przyznanie płatności do uprawy sadowniczej w ramach realizowanego przez Skarżącą w 2013 roku wariantu 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności), jest - jak wskazał organ odwoławczy - wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych, prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby oraz utrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów, określonej w załączniku Nr 3 do rozporządzenia z 2009 r.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że w przypadku deklarowanej we wniosku uprawy jabłoni

minimalna obsada drzew i krzewów, którą producent rolny realizujący program rolnośrodowiskowy i

wnioskujący o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej obowiązany jest utrzymywać przez cały rok

trwającego zobowiązania wynosi 125 sztuk/hektar powierzchni uprawy. Dodatkowo -

jednym z warunków, którego spełnienie warunkuje możliwość otrzymania płatności za realizację pakietu

2. Rolnictwo ekologiczne - jest, zgodnie z § 7 ww. rozporządzenia, prowadzenie produkcji rolnej zgodnie

z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 z dnia 28

czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego

rozporządzenie (EWG) Nr 2092/91 (Dz. U. UE L 189 z dnia 20-07-2007r.) oraz przepisami wydanymi w

trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin. ,

Następnie przytoczono § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r. , zgodnie z

którym, w przypadku pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których m. in. są uprawiane drzewa z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego.

Dalej organ odwoławczy odniósł się do ustaleń kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] r., w toku której stwierdzono na działce rolnej A, zagospodarowanej uprawą jabłoni domowej, że część sadzonek nie spełnia wymogów określonych w § 9 ust. 2 pkt 3) rozporządzenia z 2009 r., a ponadto, że rolnik nie utrzymywał minimalnej, wymaganej obsady drzew oraz nie dochował należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, i jak wynika to z raportu z kontroli, stwierdzone nieprawidłowości oznaczono symbolami E2, E6 i E7 przypisano działce rolnej A, z zaznaczeniem, iż stwierdzona w trakcie kontroli obsada na działce (obejmująca drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca drzewek martwych, żywych nie spełniających wymagań jakościowych) wynosiła:

- 658 sztuk na stwierdzonej powierzchni działki A - 7,25 ha, podczas gdy minimalna wymagana dla tego obszaru wynosi 861 sztuk drzewek.

Wskazane powyżej ilości drzewek, które organ odwoławczy określił jako minimalną obsadę

drzew, która powinna była znajdować się na ww. działce rolnej, organ ustalił na podstawie wymogu

utrzymywania minimalnej obsady jabłoni domowej w ilości 125 sztuk/ha powierzchni z

uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 "Wysokość

zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych dokonywanych w ramach pakietów lub wariantów" do

rozporządzenia z 2009 roku, w brzmieniu nadanym w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 12

marca 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 278).

Ze zgromadzonego podczas kontroli materiału dowodowego wynika - jak dalej wskazał organ

odwoławczy - że znacząca część drzewek nie spełniała ww. wymagań. Na skontrolowanej

działce rolnej z uprawą sadowniczą stwierdzono jabłonki martwe, z częściowo martwym,

suchym pędem głównym, jak i żywe o wysokości poniżej 80 cm i średnicy pnia

nieprzekraczającej 8 mm. Ich ilość, stanowiąca odpowiednio 291 sztuki żywe ulistnione poniżej 80mm, 34 sztuki uschnięte, stanowi tę część uprawy, która nie została zakwalifikowana do obsady poszczególnych działek rolnych obejmującej drzewka wykazujące cechy żywotności, o wysokości nie przekraczającej 80 cm (mierzonej od szyjki korzeniowej) i średnicy pnia nie większej niż 8 mm (mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia) oraz sadzonki martwe.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że potwierdzenie dla wyłączenia części drzewek

jabłoniowych z liczby sadzonek uwzględnionych do obsady, którą inspektorzy terenowi obowiązani byli

obliczyć podczas kontroli, organ uzyskał w sporządzonej dokumentacji fotograficznej, z której - w sposób

nie budzący jakichkolwiek wątpliwości - wynika zasadność nieuwzględnienia części materiału

nasadzeniowego w ustalonej obsadzie. Na zdjęciach (w tym m. in. fotografiach), udokumentowano

drzewka obumarłe, złamane, zagłuszone chwastami istotnie ograniczającymi możliwości rozwoju takich

roślin i nie rokujących pozytywnie co do dalszej wegetacji, czy o wysokości poniżej 80 cm (co

oznacza, że drzewko nieposiadające w drugim roku realizacji Programu wymaganej wysokości, od początku jego realizacji nie spełniało wymogu, o którym mowa w § 9 ust. 2 pkt 3a) rozporządzenia z 2009 r. określonego dla wszystkich drzewek znajdujących się w sadach zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej). Ponadto, na zdjęciach udokumentowano zaniedbane rzędy, silnie porastające roślinami, bez przeprowadzonych zabiegów agrotechnicznych.

Organ również wskazał, że zapisy protokołu z kontroli przeprowadzonej w

gospodarstwie Producentki przez Jednostkę Certyfikującą - Polskie Centrum Badań i Certyfikacji

czyli zaledwie kilka dni przed kontrolą Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wykazują wystąpienie na powierzchni 25% zagrożenia w zakresie wymaganej minimalnej obsady roślin sadowniczych, drzewek o wysokości nieprzekraczającej 80 cm, drzewek bez koron oraz odrostów o ok. 10 cm powyżej szczepienia. Zgodnie z art. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 2092/91, poza ogólnymi zasadami określonymi w art. 4 ww. rozporządzenia a dotyczącymi ogólnych uwarunkowań prowadzenia produkcji ekologicznej, rolnictwo ekologiczne winno m. in. polegać na utrzymaniu zdrowia roślin poprzez stosowanie środków zapobiegawczych, w tym dobór odpowiednich gatunków i odmian odpornych na szkodniki i choroby, odpowiedni płodozmian czy mechaniczne i fizyczne metody oraz ochronę naturalnych wrogów szkodników.

Wskazano także, że Producentka miała świadomość, iż działka rolna będąca w jej

posiadaniu, a którą zgłosiła do przyznania płatności za realizację programu rolnośrodowiskowego, może

zostać skontrolowana. Składając wniosek o przyznanie płatności Producentka oświadczyła, że znane jej

są zasady i tryb realizacji programu, jak również, że świadoma jest skutków niewykonania zobowiązań

wynikających z jego realizacji. Dodatkowo zobowiązała się do przestrzegania na obszarze całego

gospodarstwa zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej oraz warunków uczestnictwa w

programie przez okres pięciu lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Ponadto, decydując się na korzystanie z mechanizmów wsparcia funkcjonujących w ramach Wspólnej Polityki Rolnej podpisał zawarte w formularzu wniosku zobowiązanie do niezwłocznego powiadomienia organu "o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności objętej wnioskiem, jak również o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw".

Z powyższego wynika - jak dalej wskazał organ odwoławczy - że to obowiązkiem osoby występującej o przyznanie konkretnego rodzaju płatności jest podanie w sposób prawidłowy - zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy i w stosownym czasie - wszystkich informacji dotyczących podstaw przyznania płatności. Strona zobowiązana jest dołożyć należytej staranności, aby zadeklarowane powierzchnie działek rolnych były zgodne ze stanem , rzeczywistym. Strona także ma obowiązek poinformowania organu o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne bądź nadmierne przyznanie płatności.

Odnosząc się do okoliczności wystąpienia i wskutek tego poczynionych szkód przez zwierzynę

leśną, która w uprawie sadowniczej dokonała okaleczenia części jabłonek, oraz uwzględniając fakt

przeprowadzonych oględzin upraw uszkodzonych przez dziki, jelenie i sarny oraz sporządzenia na tę

okoliczność protokołu, zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra

Środowiska z dnia 08 marca 2010 roku w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu

szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 45, poz.

272), Dyrektor Oddziału Regionalnego zauważył, że w aktach niniejszej sprawy (dokument fot. [...] oraz

załącznik do pisma z dnia [...] r), na okoliczność wyrządzonych szkód łowieckich Odwołująca

przedstawiła część protokołu z szacowania szkody, który organ uznał za niekompletny. Jednakże w

niniejszym postępowaniu o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, zdaniem organu - okoliczność ta

pozostaje bez wpływu na wynik postępowania, bowiem przyznanie płatności możliwe jest jedynie po

spełnieniu określonych warunków i wymogów Programu rolnośrodowiskowego. To z kolei zostało

zweryfikowane przez jednostki kontrolne ARiMR w trakcie kontroli w gospodarstwie Odwołującej

przeprowadzonej w dniu [...] r., która wykazała nieprawidłowości w stopniu uzasadniającym

rozstrzygnięcie o odmowie przyznania płatności do uprawy sadowniczej zadeklarowanej do płatności w ramach wariantu 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności).

Mając na uwadze ww. zasady prowadzenia produkcji metodami ekologicznymi oraz

ustosunkowując się do argumentów Odwołującej przedstawionych w odwołaniu i pismach

składanych w postępowaniu przed organem I instancji, w których Strona wskazywała na okoliczności, wskutek wystąpienia których stan plantacji sadowniczej zadeklarowanej do przyznania płatności i

stwierdzonej przez kontrolę ARiMR był nieodpowiedni, Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził, że pozostają

one bez wpływu na rozstrzygniecie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za

2013 rok. Zgodnie z przepisami prawa krajowego, tj. § 45 ww. rozporządzenia z dnia 13 marca

2013 r. oraz przepisem art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia

2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w

sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju

Obszarów Wejskich (EFRROW) (Dz. U. L 368 z 23.12.2006, str. 15), kategorie siły wyższej bądź

wyjątkowe okoliczności stanowią zagadnienia, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy

otrzymanej przez beneficjenta nie jest wymagany, co oznacza, że organy ARiMR obowiązane są do ich

rozpatrzenia w ramach odrębnego postępowania o ustalenie kwoty nienależnie bądź nadmiernie

pobranych płatności. Organy badają wówczas udokumentowane przez beneficjentów Programu

wyjątkowe okoliczności bądź kategorie siły wyższej, których ocena jest niezbędna dla rozstrzygnięcia o

zasadności bądź odstąpieniu od odzyskiwania wypłaconych środków pomocowych za realizację

Programu rolnośrodowiskowego. W postępowaniu o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej,

okoliczność powyższa pozostaje bez wpływu na wynik postępowania, albowiem przyznanie płatności

możliwe jest jedynie po spełnieniu określonych warunków i wymogów Programu rolnośrodowiskowego.

To z kolei zostało zweryfikowane przez jednostki kontrolne ARiMR w trakcie kontroli w gospodarstwie

Producentki przeprowadzonej w dniu [...] r., podczas której stwierdzono, że warunek

określony w § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia z 2009 roku wskazujący na obowiązek spełnienia przez wszystkie drzewka wymagań co do ukorzenienia, wysokości i grubości - jak również - wymóg z załącznika nr 3 do rozporządzenia co do określonej minimalnej obsady drzew, nie zostały spełnione. Przeprowadzona kontrola wykazała ww. nieprawidłowości w stopniu uzasadniającym rozstrzygnięcie o odmowie przyznania płatności do uprawy sadowniczej zadeklarowanej do płatności w ramach wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności).

Ustosunkowując się do informacji Strony o uzupełnianiu obsady, której wykonanie konieczne było

w związku ze zniszczeniem uprawy przez leśną zwierzynę, Dyrektor ARiMR stwierdził, że po analizie

rejestru działalności rolnośrodowiskowej w tej materii, wynika, że Producentka w miesiącu październiku

2012 roku przeprowadziła na spornej działce uzupełnienia obsady, jednakże to ustalenie nie znajduje

potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym w postaci raport z kontroli na miejscu czy zdjęć

sporządzonych na okoliczność stwierdzonego stanu uprawy, w wyniku której stwierdzono, że drzewka nie

spełniały wymagań co do ukorzenienia, wysokości i grubości - jak również - wymogu z załącznika nr 3 do

rozporządzenia co do określonej minimalnej obsady drzew. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy

decyzję organu I instancji odmawiającej przyznania Producentce płatności rolnośrodowiskowej, wskazał

także, że nie może pominąć okoliczności ustalonej w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r.

przez Jednostkę Certyfikującą - Polskie Centrum Badań i Certyfikacji - w którym wskazano,

że materiał szkółkarski zakupiony w ilości 150 sztuk nie posiadał świadectwa kwalifikacyjnego - paszportu

roślin. Paszport roślin - jak dalej wskazał organ odwoławczy - jest gwarancją, że opatrzona nim partia

towaru spełnia określone wymagania zdrowotne, jednolite dla wszystkich państw członkowskich UE.

Dokument ten potwierdza, że materiał roślinny został wyprodukowany przez zarejestrowanego

producenta, w miejscu regularnie kontrolowanym przez służbę ochrony roślin i

nasiennictwa, a dany materiał roślinny jest wolny od wszelkich organizmów kwarantannowych oraz był uprawiany w miejscu wolnym od tych organizmów, zgodnie z ogólnie obowiązującymi standardami unijnymi. Dzięki danym zawartym w paszporcie roślin możliwa jest szybka identyfikacja miejsca pochodzenia znajdującego się na rynku materiału roślinnego oraz jego producenta lub dystrybutora, a tym samym identyfikacja ewentualnych źródeł porażenia i zapobieganie rozprzestrzenianiu się organizmów szkodliwych. Zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2004 r., nr 11, poz. 94 ze zm.) rośliny, produkty roślinne lub przedmioty, które są wprowadzane lub przemieszczane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, szczególnie podatne na porażenie przez organizmy kwarantannowe i stwarzają niebezpieczeństwo rozprzestrzeniania się tych organizmów, powinny być zaopatrzone w paszport roślin. Brak paszportu roślin świadczy o tym, że zakupiony materiał nasadzeniowy bez prowadzonego nadzoru powierzony Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa nie jest wolne od organizmów kwarantannowych oraz nie spełnia określonych dla tych roślin wymagań specjalnych.

Sumując, organ odwoławczy wskazał, że obowiązkiem osoby występującej o

przyznanie konkretnego rodzaju płatności jest podanie w sposób prawidłowy - zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy i w stosownym czasie - wszystkich informacji dotyczących podstaw przyznania płatności. Strona zobowiązana jest dołożyć należytej staranności, aby zadeklarowane powierzchnie działek rolnych były zgodne ze stanem rzeczywistym. Strona także ma obowiązek poinformowania organu o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne bądź nadmierne przyznanie płatności, o czym została poinformowana podpisując wiosek.

Nadto, organ II instancji stwierdził, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału

dowodowego oraz przepisów warunkujących przyznanie płatności za realizację programu

rolnośrodowiskowego, w tym rozporządzenia z 2009 r, w którym w załączniku Nr 2

"Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych dokonywanych w ramach pakietów/lub wariantów" określono, że w przypadku nieutrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów w wariancie 2.9, wysokość zmniejszenia wynosi 100%, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, uznając wyniki kontroli na miejscu z dnia [...] r. za obowiązujące, nie mógł postąpić w sposób inny niż odmówić przyznania płatności za realizację wariantu 2.9 na działce rolnej A.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Producentka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a

mianowicie art. art. 7 , 77 § 1 i 80 K.p.a. wyrażającą się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu

faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadami logiki i

zasadami wiedzy rolniczej, skutkującą niezasadnym przyznaniem mocy dowodowej oraz wiarygodności

dokumentowi w postaci raportu z czynności kontrolnych nr [...]., podczas gdy

wadliwy sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz wadliwa weryfikacja raportu z czynności

kontrolnych pozbawiają ten dowód wartości dowodowej oraz sprawiają, że nie może on decydować o

odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, za czym przemawiają następujące powody:

- podczas kontroli dokonano wadliwego ustalenia liczby drzew nie spełniających wymogów dotyczących

kwalifikowanego materiału szkółkarskiego określonego w załączniku nr 9 rozporządzenia

Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych

wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego, polegające na wadliwym pomiarze wysokości drzewek owocowych, których wysokość nie była określana od szyjki korzeniowej tylko od powierzchni ziemi,

nie policzeniu przez osoby kontrolujące wszystkich sadzonek znajdujących się na terenie działki rolnej A,

odmowy mocy dowodowej wykazowi Jednostki Certyfikującej, która uznała, iż skarżąca dochowała wymogów związanych ze spełnieniem norm dotyczących gospodarstwa ekologicznej, w sytuacji gdy zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2009 r., wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 6 K.p.a. w związku z art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 7 marca 2007 r, 8 K.p.a., art. 11 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a. przez nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów i argumentów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji i nie wyjaśnienie przyczyn odmówienia im racji, a ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do przedstawienia własnego stanowiska organu II instancji niepołączonego z analizą argumentów podnoszonych przez skarżącą, podczas gdy uzasadnienie decyzji organu II instancji powinno zawierać rzeczowe odniesienie się do zarzutów i argumentów strony istotnych dla rozstrzygnięcia oraz ich merytoryczną ocenę, z dokładnym wskazaniem przyczyn uznania ich za niezasadne i nie powinno ograniczać się jedynie do zanegowania stanowiska skarżącej, bądź do przedstawienia własnego stanowiska organu.

obrazę prawa materialnego, a to art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że Państwo członkowskie może wprowadzić na poziomie krajowym wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska wykraczające poza ramy określone załącznikiem III do ww. rozporządzenia.

Uzasadniając zarzuty skargi Skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja jest wadliwa z następujących powodów:

organ odwoławczy dokonał błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz błędnie zinterpretował przepisy prawa materialnego stojące u podstaw decyzji;

w trakcie prowadzonego postępowania organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa błędnie uznały, że nie została przez Skarżącą zachowana norma odnosząca się do utrzymania minimalnej obsady, bowiem określając kwalifikacje drzewek owocowych osoby kontrolujące dokonywały pomiarów przykładając taśmę mierniczą do ziemi, co widać na zdjęciach, gdy w rzeczywistości prawidłowy pomiar powinien był odnosić się do odległości od szyjki korzeniowej, a nie od powierzchni ziemi. Szyjka korzeniowa to odcinek łączący korzeń z pędem. Posiada on długość do 5 cm, a jej początek znajduje się pod ziemią. W świetle powyższego nie jest możliwe dokonanie pomiaru drzewek bez podkopywania sadzonki. Powyższe potwierdzają liczne podręczniki sadownicze, które wskazują na fakt, że szyjka korzeniowa w całości powinna znajdować się pod powierzchnią ziemi "Ponieważ zgodnie z normą wymagana jest długość korzeni 30 cm. Dołek powinien mieć zatem około 35 cm. głębokości, czyli więcej o 5 cm niż wynosi długość korzeni (...)". Okoliczności te - zdaniem Skarżącej - wskazują, że wszystkie wykonane pomiary bez dokonywania podkopania drzewka wskazują na nieprawidłowe ustalenie wysokości drzewka oraz na brak podstawowej wiedzy z zakresu upraw sadowniczych przez osoby przeprowadzające kontrolę plantacji sadowniczej.

- organ w żadnej mierze w treści rozstrzygnięcia nie dokonał analizy odnoszącej się do faktu

uzyskania przez Agencje, Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informacji, że gospodarstwo

Skarżącej zostało uznane przez Jednostkę Certyfikującą za gospodarstwo prawidłowo prowadzące

uprawę sadowniczą. Organy I i II instancji nie rozważyły także innej istotnej kwestii, a mianowicie

charakteru prawnego wykazu producentów rolnych, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w

rolnictwie ekologicznym. W art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2009 r., zgodnie

z którym wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w

rolnictwie ekologicznym, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w

sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie

przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji

Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu

rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju

Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania

administracyjnego. Mając na uwadze zakres rzeczowy wykazu producentów rolnych, którzy spełnili

wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, należy w postępowaniach

wymienionych w art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2009 r. traktować wykaz

jako dokument urzędowy. Konsekwencją uznania, że wspomniany wykaz stanowi

dokument urzędowy jest przyjęcie jego zwiększonej mocy dowodowej a także warunków jego odrzucenia

przez organ administracji publicznej (art, 76 K.p.a.). Według Skarżącej, organ w ogóle nie dostrzegł tego

problemu i nie rozważył, czy w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji został

przeprowadzony dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego (wykazu producentów rolnych). Jest to

o tyle istotne, że nieuznanie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia

przeciwdowodu stanowi naruszenie prawa procesowego, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy

(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.10.2013 r., sygn. akt III GSK 869/12). Co

więcej przeprowadzone przez Jednostkę Certyfikującą postępowania kontrolne zakończone pozytywnym

wynikiem potwierdziło prawidłowość prowadzonej przez skarżącą uprawy sadowniczej. Powszechną

sytuacją związaną z zakładaniem ekologicznej plantacji sadowniczej jest występowanie dużej ilości

wypadów, powyższe nie stanowi naruszenia prawa, tylko nakłada na producenta rolnego obowiązek

dokonania uzupełnienia obsady w pierwszym możliwym agrotechnicznie terminie. Nie można

więc uznać, jak to poczynił organ II instancji, że nawet gdyby uznać, że nie doszło do zachowania wymogów utrzymania minimalnej obsady na moment kontroli, to jednak uzupełnienie tej obsady jest zgodne z zasadami prowadzenia prawidłowej uprawy sadowniczej. Racjonalny ustawodawca nie może

zakresem swojej regulacji wpływać na normalnie zachodzące procesy w gospodarstwach ekologicznych.

Przepis odnoszący się do utrzymania minimalnej obsady po pierwsze został przez organ źle

zinterpretowany, zaś fakt nie utrzymania minimalnej obsady oznacza sytuacje w której przeprowadzone

przez organ ustalenia potwierdzą, że mimo wystąpienia wypadów w pierwszym możliwym

terminie nie doszło do uzupełnienia minimalnej obsady, a więc naruszenia zasad prawidłowo prowadzonej uprawy sadowniczej. Powyższą okoliczność potwierdza Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która w wydanej przez siebie instrukcji wypełniania rejestru działalności rolnośrodowiskowej, wskazała na możliwość uzupełniania obsady sadowniczej. Jednakże organy ARiMR odstąpiły od oceny zasadności i prawidłowości uzupełniania obsady z wiedzą rolniczą. Powyższe -zdaniem Skarżącej - stanowi istotne naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie płatności rolnośrodowiskowych, na co skarżąca powołała wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 15 marca 2007 r., II GSK 342/06; wyrok z 14 czerwca 2007 r., sygn. II GSK 53/07; wyrok z 13 grudnia 2007 r., II GSK 260/07), a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 17.01.2014 r., sygn. akt III SA/Łd 955/13;

- organ II instancji nie dokonał także oceny przeprowadzonej kontroli w

odniesieniu o posiadaną przez organ wiedze związaną z terminem przeprowadzenia kontroli. Zgodnie ze

znanymi organowi II instancji wytycznymi Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zalecane jest

powtarzanie kontroli przeprowadzanych w okresie letnim, w miesiącach jesiennych. Zgodnie z

wytycznymi dopiero jesienne szacowanie jakości drzewek da możliwość oceny, które z drewek w okresie

letnim uznane za uschnięte uległo regeneracji. Z naruszeniem powyższych wytycznych

organy ARiMR nie dokonały ponownej weryfikacji stanu plantacji. Bezprzedmiotowe w tej sytuacji są

rozważania organu odnoszące się do wystąpienia przesłanki siły wyższej, ponieważ wystąpienie

wypadów jako normalny zakres działań rolniczych nie może być uznany za przypadek siły wyższej tylko

normalnie występującą sytuacje, w wyniku wystąpienia której należy uzupełnić obsadę o drzewka

spełniające lepsze wymogi kwalifikacji;

- organ nie odniósł się w żadnej mierze do ustaleń zawartych w protokole Jednostki

Certyfikującej. Według Skarżącej, organ prowadząc postępowanie powinien uzyskać informacje, że

Jednostka Certyfikująca nie dokonała obliczenia utrzymania minimalnej obsady, wskazując jedynie na

zagrożenie jej nieutrzymania. Organ I instancji nie określił również obsady jaka znajduje

się w gospodarstwie Skarżącej, która w rzeczywistości wynosi 133 szt. na hektar. Stwierdzone przez

Jednostkę Certyfikującą uchybienia dotyczą kilku wykrytych przypadków nieprawidłowości w

utrzymaniu minimalnej obsady, a łączna liczba drzewek, które Jednostka Certyfikująca uznała za

niekwalifikowane nie spowodowała, iż liczba drzewek zdrowych spadła poniżej 125 szt. na hektar, co

oznacza, że minimalna obsada została zachowana. Organ I instancji nie wskazał, na jakiej podstawie

uznał, że wyjaśnienia Jednostki Certyfikującej wskazują na wystąpienie w gospodarstwie średniej liczby

zdrowych drzewek poniżej 125 szt. na hektar. Również fakt wystąpienia przez Skarżącą z deklaracją

uzupełnienia minimalnej obsady w celu wyeliminowania zagrożenia nieutrzymania minimalnej obsady nie

oznacza, że liczba drzewek kwalifikowanych w gospodarstwie rolnym spadła poniżej 125 szt.

na hektar. Skarżąca uzupełniła obsadę zgodnie z zaleceniami Jednostki Certyfikującej, eliminując

drzewka, które mogą stanowić zagrożenie utrzymania minimalnej obsady, nie powodując jednak, że

liczba drzewek jest niższa niż 125 szt. na hektar. To przedstawiciele Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa przeprowadzając w sierpniu kontrolę na miejscu wprowadzili Skarżącą w błąd

wymuszając na niej uzupełnienie drzewek, które były zdrowe ale w wyniku wadliwie

dokonanego pomiaru zostały uznane za nie posiadające wymaganej wysokości.

Zgodnie z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 Państwa członkowskie zapewniają, aby grunty

były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska na podstawie ram

ustanowionych w załączniku nr III do ww. rozporządzenia. Państwa członkowskie nie określają wymogów

minimalnych, które nie są przewidziane w tych ramach. Przez powyższą regulację ustawodawca

europejski wprowadził zakaz wprowadzania wymogów stosowania przepisów przez państwa

członkowskie, które swoim zakresem wprowadzają regulację szersze niż wynikające z

praktyki rolniczej;

jak już wykazano powyżej zgodną z praktyką rolniczą jest uzupełnienie plantacji sadowniczej w sytuacji wystąpienia wypadów sadzonek. Tym samym nie jest możliwe uznanie za naruszające przepisy uprawniające do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej wystąpienie sytuacji, w której w przypadku wypadów uzupełniano brakującą obsadę. Tym samym wprowadzenie granicy 5% dopuszczalnych wypadów odnieść należy do tolerancji pomiarowej, a nie do prawnie zagwarantowanej granicy wypadów pozwalających na uznanie, że ten procent wyznacza granicę pomiędzy prawidłowo, a nie prawidłowo prowadzoną uprawą;

w postępowaniu zakończonym zaskarżonym rozstrzygnięciem organ naruszył wskazany w skardze katalog zasad naczelnych przewidzianych ustawą - Kodeks postępowania administracyjnego. Skarżąca wskazała, że ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wprowadza modyfikacje określonej Kodeksem postępowania administracyjnego zasady prowadzenia postępowania, w zakresie obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego przez organ prowadzący postępowanie. Jednakże w żadnej mierze nie może to uzasadniać wyłączenia czynności organu związanego z wyczerpującym wyjaśnieniem ustalonego przez organ stanu faktycznego oraz zgodną z zasadą praworządności oceną zgromadzonego materiału dowodowego. Prowadząc przedmiotowe postępowanie organy ARiMR w żadnej części rozstrzygnięcia nie wyjaśniły przestanek, którymi się kierowały przy wydawaniu decyzji, nie wyjaśniając podniesionych w skardze zarzutów co do prowadzonego postępowania. Zgodnie z wyrażonymi zasadami naczelnymi postępowania administracyjnego, jakimi są zasada prawdy obiektywnej, zasada pogłębiania zaufania, zasada udzielenia informacji oraz wyjaśniania zasadności przesłanek organ administracji jest zobowiązany prowadzić postępowania w sposób pozwalający na wyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji

Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, odpowiadając na zarzuty skargi wniósł o jej oddalenie,

podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu

podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami

prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do

zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu

mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej

dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona, bowiem rozstrzygnięcie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie narusza przepisów prawa w stopniu wymagającym jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy organy administracji w

rozpoznawanej sprawie prawidłowo dokonały ustaleń, konsekwencją których była odmowa przyznania

Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 r. z uwagi na stwierdzone podczas kontroli metodą

inspekcji terenowej w gospodarstwie Skarżącej w dniu 16 sierpnia 2013 r. nieprawidłowości

(DR52 - powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, E2 - materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań, E6 - prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepsza wiedzą i kultura rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, E7 - nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew) w odniesieniu do zadeklarowanej do płatności działki rolnej o identyfikatorze A na powierzchni 7,26 ha w ramach realizacji pakietu 2. - Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.9. - Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania).

Bezspornym jest, że po uprzednim powiadomieniu, w kontroli gospodarstwa Skarżącej

przeprowadzonej w dniu [...] r. uczestniczył [...]. Nie budzi także wątpliwości, że raport z

czynności kontrolnych, obejmujący wszystkie wskazane wyżej nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli gospodarstwa Skarżącej na zadeklarowanej działce A, został przekazany uczestniczącemu w kontroli [...] w dniu [...] r. i w tym samym dniu przez niego podpisany. Nie jest również sporne, że nie wniesiono żadnych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w raporcie w terminie 7 - dniowym, zgodnie z pouczeniem zawarty, w tymże protokole.

Z akt sprawy również wynika, że pismem z dnia [...] r. (złożonym w dniu [...] r. w

Oddziale ARiMR) Skarżąca poinformowała organ, że zagrożona i brakująca obsada w Jej gospodarstwie

rolnym, jaką wykazała przeprowadzona kontrola dnia [...]r., została uzupełniona przez posadzenie

nowych drzewek, wskazując przy tym, że obsada sadzonek zakwalifikowana przez kotrolujących jako

zagrożona została uszkodzona przez zwierzynę leśną, w maju zaś na dane uszkodzenia sporządzony

został protokół szkody. Dalej w piśmie tym Skarżąca wskazała, że brak drzewek i drzewek zupełnie

wyschniętych, nie rokujących żadnych szans na kontrolowanej obsadzie stanowiła zaledwie 3% całości i

gdyby nie zniszczenia spowodowane przez zwierzynę leśną, to obsada Skarżącej

zmieściłaby się w dopuszczalnym błędzie do 5%.

Podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu

realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w 2013 roku - zgodnie z § 50 rozporządzenia

Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych

warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program

rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z

2013 r., poz. 361) - jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w

sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program

rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z

2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.) - zwane "rozporządzeniem z 2009 r.".

Przepis § 2 ww. rozporządzenia z 2009 r. przewiduje, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a) rozporządzenia Nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji

producentów; ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

zwany dalej "numerem identyfikacyjnym",

łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c) rozporządzenia Nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha,

realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), zwane "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych,

oraz

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich

wariantów określone w rozporządzeniu.

Rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe obowiązany jest - na podstawie § 4 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia z 2009 r. - do przestrzegania wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu, wskazanych w załączniku Nr 3 do tego rozporządzenia (stosownie do ust. 3 § 4 tego rozporządzenia).

Wśród wymogów, od spełnienia których uwarunkowane jest przyznanie płatności do uprawy

sadowniczej w ramach realizowanego przez Skarżącą w 2013 r. Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne,

wariant 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono przestawianie) jest utrzymywanie

minimalnej obsady drzew i krzewów (pkt 2 lit. b)) oraz wykonywanie na plantacji zabiegów

uprawowych i pielęgnacyjnych, prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby (pkt 3).

W przypadku deklarowanej we wniosku o płatność uprawy jabłoni, minimalna obsada drzew,

którą producent rolny realizujący program rolnośrodowiskowy i wnioskujący o przyznanie

płatności rolnośrodowiskowej obowiązany jest utrzymywać przez cały rok trwającego zobowiązania, wynosi 125 sztuk na hektar powierzchni uprawy (stosownie do treści Załączników Nr 3 i 8 do rozporządzenia z 2009 r.)

Dodatkowo, jednym z warunków koniecznych dla przyznania płatności za realizację pakietu 2.

Rolnictwo ekologiczne - jest, w myśl § 7 ww. rozporządzenia z 2009 r., prowadzenie produkcji

rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) Nr

834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania

produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 2092/91 (Dz. U. UE L 189 z dnia 20.07.2007r.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin.

Z kolei zgodnie z § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia z 2009 r., w przypadku pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako:

grunty orne, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantów dla upraw rolniczych, warzywniczych, zielarskich czy sadowniczych z jagodowymi,

trwałe użytki zielone - w przypadku wariantów określonych dla trwałych użytków zielonych oraz jako

sady, w których m. in. są uprawiane krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, będące krzewami ukorzenionymi i spełniającymi wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach, w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego w przypadku wariantów dla upraw sadowniczych i jagodowych.

Ww. wymagania określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i

Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007 r., Nr 29, poz. 189 ze zm.), zgodnie z którym sadzonka jabłoni powinna spełniać warunek odpowiedniej wysokości nie mniejszej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej a średnica jej pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania.

Podkreślenia przy tym wymaga, że jedynie łączne spełnienie przez rolnika ww. warunków stanowi podstawę przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Brak przestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów

skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej

wysokości w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (stosownie § 27 ust. 1 rozporządzenia z 2009 r.).

W myśl zaś ust. 2 § 27 rozporządzenia z 2009 r., wysokość zmniejszeń określa załącznik nr 7 do

tego rozporządzenia, zgodnie z którym nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów m. in. w

wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) skutkuje

zmniejszeniem płatności w wysokości 100% w stosunku do działek rolnych, na których

stwierdzono nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew, z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady. Załącznik Nr 7 do rozporządzenia z 2009 r przewiduje także zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 100% w przypadku uchybienia polegającego na prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby .

Warunek co do przyznawania płatności rolnośrodowiskowej, określony w § 9 ust. 2 pkt 3

lit. a) rozporządzenia z 2009 r. przewidziany dla uprawy sadowniczej wymaga by wszystkie uprawiane drzewa były ukorzenione oraz spełniały wymagania wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego.

Konkludując powyższe należy podkreślić, że znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy -zarówno europejskie, jak i krajowe - nie przewidują możliwości przeprowadzenia przez rolnika czynności naprawczych i nie konstytuują mechanizmu prawnego, który pozwoliłby na uchylenie skutków stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli zainteresowany producent rolny dokona ich naprawy w określonym terminie. Stąd podjęte przez Skarżącą Producentkę działania, mające na celu uzupełnienie plantacji (obsady drzewek), pozostają bez wpływu na wynik postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, którego wynik jest ściśle uzależniony od spełnienia przez beneficjenta Programu rolnośrodowiskowego. Działania podjęte przez Skarżącą (uzupełnienie obsady sadzonkami spełniającymi określone wymogi), uznać należy jednak za prawidłowe w kontekście zobowiązania Skarżącej do realizacji 5 - letniego Programu rolnośrodowiskowego (do dnia 14 marca 2017 r.), wskutek bowiem uzupełnienia plantacji o brakujące drzewka istnieje realna szansa na spełnienie wszystkich ww. warunków i wymogów Programu, warunkujących przyznanie wsparcia w kolejnych latach realizacji zobowiązania.

Nadto, Sąd zauważa, że źródłem informacji dotyczących zadeklarowanych działek rolnych jest

wniosek Producenta o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów

zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli na miejscu, obejmującej weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności. Dane dotyczące działek rolnych przedstawione we wniosku przez producenta winny być dokładne, rzetelne i aktualne. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi uzyskanymi przez organy podczas kontroli na miejscu, organy weryfikujące uprawnienia do płatności winny zmierzać do ustalenia stanu rzeczywistego, co powinno nastąpić przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu [...] r. przeprowadzono u skarżącej

Producentki zapowiedzianą kontrolę gospodarstwa metodą inspekcji terenowej w zakresie programu rolnośrodowiskowego. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości na zadeklarowanej działce rolnej A, a mianowicie, stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (DR52), nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady (E7), prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby (E6) oraz materiał szkółkarski nie spełniał określonych wymagań (E2). Stwierdzone nieprawidłowości zapisano w protokole z czynności kontrolnych, który został podpisany. Nie kwestionując ani techniki, ani też rzetelności czy prawidłowości co do sposobu pomiaru i ustaleń zawartych w tymże protokole w terminie 7-dniowym, zgodnie z pouczeniem w nim zawartym, Skarżąca potwierdziła pismem z dnia [...] r., że uzupełniła zagrożoną i brakującą obsadę w swoim gospodarstwie.

Zaznaczyć także należy, że uwzględniony przez organy administracyjne raport z

czynności kontrolnych spełnia wszelkie wymogi dowodu w sprawie. Raport z kontroli, zgodnie z

rozporządzeniem wykonawczym do ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju

obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów

Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) - dalej zwanej "ustawą EFRROW"), tj. § 7 rozporządzenia Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., N 168, poz. 1181 ze. zm.),

zawiera wszystkie określone w tych przepisach informacje, w tym m. in. datę i miejsce jego sporządzenia,

podstawę prawną do wykonywania kontroli, opis stwierdzonego stanu faktycznego (w tym wykrytych

uchybień i ich zakresu), jak również pouczenie o prawie, sposobie i terminie zgłoszenia umotywowanych

zastrzeżeń oraz o prawie do odmowy podpisania protokołu. Jak wynika z treści załączonego do akt

sprawy raportu z czynności kontrolnych sporządzonego w dniu 16 sierpnia 2013 r., i

tegoż dnia podpisanego przez obecnego przy kontroli [...], zgodnie z pouczeniem zawartym na str. 11 raportu, Skarżąca miała możliwość zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w tym raporcie w terminie 7 dni od dnia otrzymania dokumentu, czego w niniejszej sprawie nie uczyniła. Raport został podpisany w dniu zakończenia kontroli, przez co organ stwierdził, że Skarżąca zapoznała się z jego treścią, w tym także ze znaczeniem każdego z zastosowanych kodów nieprawidłowości. Brak zatem podstaw by ustaleniom zawartym w Protokole z kontroli, odmówić wiarygodności. Zwrócić również należy uwagę, że przedmiotową kontrolę przeprowadzono zgodnie z obowiązującymi w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa procedurami w zakresie kontroli na miejscu, przy użyciu wyspecjalizowanego sprzętu GPS. Instrument GPS użyty do kontroli, spełnia wymagania norm krajowych i unijnych w zakresie wymaganej przepisami dokładności i wiarygodności kontroli powierzchni.

Nie budzi wątpliwości, że w dacie przeprowadzonej kontroli część drzew posadzonych na działce

rolnej A, zgłoszonej do płatności rolnośrodowiskowych przez Skarżącą, nie spełniało wymogów

określonych prawem. Przyjmując powierzchnie stwierdzoną 7,25 ha zadeklarowanej działki A, minimalna

obsada drzew na tej działce powinna wynosić 906,25 drzewek (7,25 ha x 125 szt.), co po zaokrągleniu

wynosi 906 drzewek. Inspektorzy zaś stwierdzili łącznie 658 sztuk zakwalifikowanych sadzonek jabłoni. Z

protokołu z czynności kontrolnych wynika również, że znacząca część drzewek nie spełniała ww.

wymagań. Na skontrolowanej działce rolnej z uprawą sadowniczą stwierdzono jabłonki martwe, z

częściowo martwym, suchym pędem głównym, jak i żywe o wysokości poniżej 80 cm i średnicy pnia

nieprzekraczającej 8 mm. Ich ilość, stanowiąca odpowiednio 291 sztuki żywe ulistnione poniżej

80mm, 34 sztuki uschnięte, stanowi tę część uprawy, która nie została zakwalifikowana do

obsady poszczególnych działek rolnych obejmującej drzewka wykazujące cechy żywotności, o wysokości

nie przekraczającej 80 cm (mierzonej od szyjki korzeniowej) i średnicy pnia nie większej niż 8

mm (mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia) oraz sadzonki martwe.

Potwierdzeniem dla wyłączenia części drzewek jabłoniowych z liczby sadzonek uwzględnionych do obsady, jest sporządzona w czasie kontroli dokumentacja fotograficzna, która w sposób nie budzący wątpliwości uzasadnia nieuwzględnienia części materiału nasadzeniowego w ustalonej obsadzie. Na zdjęciach udokumentowano drzewka obumarłe, złamane, zagłuszone chwastami istotnie ograniczającymi możliwości rozwoju takich roślin i nie rokujących pozytywnie co do dalszej wegetacji, czy o wysokości poniżej 80 cm (co oznacza, że drzewko nieposiadające w drugim roku realizacji Programu wymaganej wysokości, od początku jego realizacji nie spełniało wymogu, o którym mowa w § 9 ust. 2 pkt 3a) rozporządzenia z 2009 r., określonego dla wszystkich drzewek znajdujących się w sadach zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej). Ponadto, na zdjęciach udokumentowano zaniedbane rzędy, silnie porastające roślinami, bez przeprowadzonych zabiegów agrotechnicznych.

Kontrola na miejscu, wykazała zatem zaistnienie nieprawidłowości wpływających na uprawnienie Skarżącej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013. Jednoznacznie potwierdza to protokół z czynności kontrolnych. Poza starannie wyrysowanym szkicem z pomiaru działki rolnej stanowiącym załącznik do raportu oraz licznymi fotografiami kontrolowanych obszarów, w sposób niebudzący wątpliwości można stwierdzić, że wymagana obsada drzewek na działce rolnej A była zdecydowanie zbyt niska.

W ocenie Sądu, prawidłowo organ II instancji uznał, że inspektorzy terenowi w sposób

właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się

wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80 cm i średnicy pnia nie mniejszej

niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia. Z § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z 2009 r. wynika bowiem, że w przypadku pakietu 2, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009, jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, czyli w tak zatytułowanym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. (Dz. U. Nr 29, poz. 189 ze zm.). W załączniku nr 9 do tego rozporządzenia określono m.in., że elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski dla drzewek owocowych powinien liczyć nie mniej niż 80 cm wysokości, mierząc od szyjki korzeniowej.

Wskazać przy tym należy, że organ nie kwestionował, iż przyczyną, dla której część drzew cechuje wysokość niższa niż wymagana, mogło być zgryzienie przez dziką zwierzynę, jednak przepisy szczególne odnoszące się do płatności rolnośrodowiskowych nie przewidują możliwości uzasadnienia nieprawidłowości tego rodzaju i niezastosowania sankcji. Mają one zastosowanie zawsze, niezależnie od tego, z jakiej przyczyny wysokość drzewek uległa zmniejszeniu do poziomu poniżej 80 cm.

Sumując, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przepisów warunkujących przyznanie płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego zachodzi podstawa do uznania, że organy obu instancji, rozstrzygając o odmowie przyznania Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej, wydały decyzję zgodną z obowiązującym prawem. Należy w tym miejscu podkreślić, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa musi gwarantować, że sposób dokonywania jakichkolwiek płatności odbywa się przy spełnieniu odpowiednich wymogów wspólnotowych oraz zgodnie z obowiązującym prawem krajowym i unijnym. W związku z powyższym ARiMR, jako agencja płatnicza, nie tylko przyznaje płatności do gruntów rolnych, ale także w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wnioskach złożonych przez producentów rolnych ma obowiązek stosować odpowiednie sankcje.

Za niezasadny należy uznać zarzut co do odmowy mocy dowodowej wykazowi Jednostki

Certyfikującej, która uznała, że Skarżąca dochowała wymogów związanych ze spełnieniem norm

dotyczących gospodarstwa ekologicznego. Sąd podziela stanowisko organu, że Jednostka Certyfikująca

przeprowadzając kontrolę w gospodarstwie Skarżącej, weryfikowała sposób

prowadzenia produkcji pod kątem zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami unijnych

rozporządzeń. Jednostka wykonując działania kontrolne, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca

2009 r. o rolnictwie ekologicznym, nie weryfikowała prowadzonej działalności rolniczej pod kątem

spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniu

rolnośrodowiskowym. Przy czym, chociaż dopiero w odpowiedzi na skargę, to trafnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślił, że istotne jest, iż kontrolując plantację w dniu [...] r. Jednostka Certyfikująca wskazała na dostrzeżone wówczas zagrożenie wymaganej obsady na poziomie 25 % drzewek o wysokości poniżej 80 cm bez koron, odrosty na wysokości 10 cm szczepienia, który został zaakceptowany przez podmiot kontrolowany. Informację w tym zakresie Jednostka Certyfikująca rozszerzyła w "Uwagach" do wykazu producentów przekazanego Prezesowi ARiMR, precyzując informacje o jakości drzewek stwierdzonych na obszarze1,82 ha.

Również nie uprawniony jest zarzut odnoszący się do dokonania wadliwego ustalenia liczby

drzew nie spełniających wymogów, który zdaniem Skarżącej wynika z niewłaściwej techniki

pomiarowej czyli od powierzchni ziemi a nie od szyjki korzeniowej, czego Strona, uczestnicząca w kontroli, nie podważała. Brak zatem podstaw do kwestionowania zastosowanej techniki pomiaru. Sąd podziela w tej mierze wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę, dodatkowo podkreślając, że niezależnie od zastosowanej techniki pomiaru, sadzonki drzewek jabłonek w trzecim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego niewątpliwie powinny być wyższe niż zakupiony materiał.

Odnosząc się do zarzutu wybiórczego pomiaru drzew, i tutaj wskazać należy,

że

Skarżąca uczestniczyła w czynnościach kontrolnych i nie zgłaszała jakichkolwiek uwag czy zastrzeżeń pod adresem sposobu dokonywania pomiaru drzew. Zatem i ten zarzut jest bezpodstawny.

Za chybiony uznać należy także zarzut co do jednorazowo przeprowadzonej przez organy ARiMR kontroli na miejscu. Skarżąca powołując się na wytyczne Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi,

skierowane do Wojewodów wskazała,

że szacowanie strat w sadach winno być

przeprowadzane co najmniej dwukrotnie. Rację ma zatem organ wskazując, że zaproponowany w tych

wytycznych sposób dwukrotnego szacowania szkód dotyczy strat spowodowanych ujemnymi skutkami

przezimowania i jest realizowany w ramach odrębnego działania ("Przywracanie potencjału (...)") dla

potrzeb realizacji którego, obowiązują inne przepisy wykonawcze niż w działaniu którego dotyczy

niniejsze postępowanie. W przypadku Programu rolnośrodowiskowego - beneficjent wnioskujący o

płatność, obowiązany jest spełniać warunki i wymogi Programu przez cały okres jego realizacji, gdyż tylko

w takich przypadkach możliwa jest wypłata wsparcia. Nadto, należy pamiętać, że zgodnie z

art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem

Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), to

strona oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać

wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek - a ponadto -

ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W

niniejszej sprawie, Skarżąca, wbrew regule dowodzenia przewidzianej w art. 21 ust. 3 ww.

ustawy, nie przedstawiła żadnego dowodu podważającego wiarygodność ustaleń dokonanych w toku jednorazowo przeprowadzonej kontroli ARiMR,

Za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. Z akt administracyjnych

sprawy wynika, że organy nie uchybiły zasadom procedury uregulowanym we wskazanych przepisach.

Okoliczność, że Strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia nie oznacza

naruszenia zasady przekonywania. Strona ma prawo do własnego, subiektywnego przekonania

o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w

obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2009r., I SA/Łd 1329/08). Wbrew twierdzeniom Skarżącej, organ odniósł się również do zarzutów zawartych w odwołaniu.

Sąd nie podziela również zarzutu skargi co do naruszenia art. 6 rozporządzenia (WE) nr 73/2009

z dnia 19 stycznia 2009 r. Zgodnie bowiem z §2 ust.1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r.

płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a

rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;

spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

W myśl natomiast ww. art. 39 ust.3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20

września 2005 r. płatności rolnośrodowiskowe obejmują jedynie te zobowiązania, które wykraczają poza odpowiednie normy obowiązkowe ustanowione zgodnie z art. 4 i 5 oraz załącznikami III i IV rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, jak również minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie wymogi obowiązkowe ustanowione ustawodawstwem krajowym i określone w programie.

Stosownie do § 3 rozporządzenia z 2009 r. podstawowymi wymaganiami, o których

mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, są:

1) wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

3) inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Nie budzi zatem wątpliwości, że Państwa członkowskie mają uprawnienia do określenia innych odpowiednich wymogów obowiązkowych ustanowionych ustawodawstwem krajowym (o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005).

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, zostało wydane w oparciu o

prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy, który obejmuje dowody istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a mianowicie, oprócz dokumentacji kontrolnej obejmuje obszerny materiał graficzny i dokumentację fotograficzną dokonanych ustaleń w czasie kontroli na miejscu. Sąd nie dopatrzył się nadto naruszenia przez organy art. 107 § 3 K.p.a., który stanowi, że każda decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, zawierające, wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94, Baza Orzeczeń LEX nr 27106), jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi

kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w

uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki

podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony

swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w

odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma zatem nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie stron postępowania do organów administracyjnych.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji powyższe obowiązki spełniły.

Organ rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy formułując logiczne na jego podstawie wnioski.

Pokreślić przy tym ponownie należy, że nieprawidłowości stwierdzone na

zadeklarowanej działce A zostały potwierdzone bezpośrednim dowodem w postaci raportu z czynności

kontrolnych, podpisanego przez osobę uczestniczącą w kontroli gospodarstwa Skarżącej, w stosunku do

których to ustaleń nie wniesiono żadnych zastrzeżeń w zakreślonym terminie, zaś za stwierdzone

nieprawidłowości co do nieutrzymywania minimalnej obsady drzew oraz w przypadku prowadzenia

produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowaniu należytej dbałości o

stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby prawodawca przewidział sankcję polegającą na zmniejszeniu

płatności rolnośrodowiskowej do 100%, która ma zastosowanie w stanie faktycznym rozpoznawanej

sprawy. Zdaniem Sądu, w sposób nie budzący wątpliwości wykazano, że

zadeklarowana działka objęta wnioskiem nie spełniła warunków koniecznych do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

W konsekwencji, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.