Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 554/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 153, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi P Sp. z.o.o. Sp. k. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P Sp. z o.o. Sp. k. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: WITD) nałożył na P Sp. z o.o. Sp. k. karę pieniężną w wysokości 12.000,00 zł. Organ w podstawie prawnej wskazał art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm., dalej jako: u.t.d.).

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie WITD wyjaśnił, że w dniu [...] października 2021 r. zatrzymano do kontroli samochód marki [...], który na podstawie umowy zlecenia został wydzierżawiony spółce P Sp. z o.o. Sp. k. W trakcie kontroli kierowca pojazdu nie okazał wypisu z licencji transportowej lub wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i oświadczył, że nie otrzymał takiego dokumentu od P Sp. z o.o. Sp. k., co stanowiło naruszenie określone w lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonowanego karą pieniężną w kwocie 12.000,00 zł. Nadto w toku prowadzonych czynności kontrolnych ustalono, iż spółka uchybia terminowemu pobieraniu danych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe. Organ podał, że od poprzedniego odczytu, który miał miejsce w dniu 20 stycznia 2021 r. do dnia kontroli minęły 258 dni, przekroczono zatem termin ustawowy o 160 dni, co stanowi naruszenie określone w lp. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonowanego karą pieniężną w kwocie 500 zł. Jednocześnie spółka naruszyła określony w lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. obowiązek terminowego pobierania danych z karty kierowcy (brak danych o dacie poprzedniego pobierania tych informacji), co również sankcjonowanego jest karą pieniężną w kwocie 500 zł. Mając na uwadze treść art. 92a pkt 3 u.t.d. kwotę kary pieniężnej ograniczono do 12.000,00 zł. Decyzja zawierała pouczenie o prawie i trybie wniesienia odwołania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynikało, iż ww. decyzję doręczono spółce w dniu 14 grudnia 2021 r.

P Sp. z o.o. Sp. k. pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. (nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 27 grudnia 2022 r.) wniosła odwołanie od powyższej decyzji, przy czym wobec opatrzenia niniejszego pisma nieczytelnym podpisem na podstawie którego można ustalić, czy odwołanie wniesiono przez osobę do tego umocowaną, Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] marca 2022 r. na podstawie art. 63 § 3 k.p.a. i art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. wezwał stronę do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych odwołania, poprzez jego podpisanie przez osobę do tego umocowaną zgodnie z ujawnionym wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym lub na podstawie odrębnie udzielonego pełnomocnictwa. Powyższe wezwanie organu I instancji doręczono stronie skarżącej w dniu 4 marca 2022 r. i pozostało ono bez odpowiedzi.

Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 127 § 1 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: k.p.a.) postanowieniem z dnia [...] lipca 2022 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania P Sp. z o.o. Sp. K. od decyzji WITD z dnia [...] grudnia 2021 r.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 64 § 2, art. 127 § 1, art. 32 i art. 33 § 1-3 k.p.a. Następnie podał, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż wniesione przez skarżącą spółkę odwołanie - pismo z dnia [...] grudnia 2022 r. nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 27 grudnia 2021 r. – zostało opatrzone pieczątką firmową oraz nieczytelnym podpisem. W związku z powyższym organ wezwał stronę do usunięcia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie ww. pisma podpisanego przez osoby umocowane do reprezentowania spółki lub przedłożenia odrębnego pełnomocnictwa w terminie 7 dni od doręczenia pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

Organ odwoławczy uznał, że odwołanie złożyła osoba nieumocowana do działania w przedmiotowej sprawie. Mimo wezwania organu składający odwołanie ani strona nie przedstawili odwołania podpisanego przez osobę, której umocowanie do reprezentowania strony wynika ze sposobu reprezentacji ujawnionego w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego ani z udzielonego odrębnie pełnomocnictwa do reprezentowania strony tj. P spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa, przed Głównym Inspektorem Transportu Drogowego. W związku z powyższym, stosownie do treści art. 134 k.p.a. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. P Sp. z o.o. Sp. k., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając postanowieniu:

1) błąd w ustaleniach faktycznych mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie polegający na przyjęciu, że osoba podpisana na odwołaniu z dnia [...] grudnia 2021 r. nie była osobą uprawnioną do reprezentacji strony skarżącej, podczas gdy na tym odwołaniu podpisał się Ł.P. tj. prokurent komplementariusza strony skarżącej;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1091 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1360, dalej jako: k.c.) polegające na jego niezastosowaniu i uznaniu, że pod odwołaniem z dnia [...] grudnia 2022 r. mógł się podpisać jedynie reprezentant strony skarżącej tj. reprezentant komplementariusza, podczas gdy odwołanie takie mógł również podpisać prokurent komplementariusza, co w niniejszej sprawie się stało,

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu kręgu osób uprawnionych do reprezentacji strony skarżącej,

b) art. 30 § 3 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania z powodu braku niewłaściwej reprezentacji strony skarżącej w sytuacji gdy stronę tę mógł reprezentować prokurent komplementariusza strony skarżącej, c) art. 77 § 1 i § 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zebraniu i rozpatrzeniu sprawy w sposób niewyczerpujący oraz nieuwzględnieniu przy rozpoznaniu sprawy faktów powszechnie znanych, w szczególności wynikających z ogólnie dostępnych dokumentów urzędowych jak informacje z Krajowego rejestru Sądowego dotyczące strony skarżącej oraz jej komplementariusza, w szczególności co do tego, że komplementariusza strony skarżącej może reprezentować również prokurent Ł.P.,

d) art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania strony skarżącej z powodu złożenia go przez osobę nieumocowaną do reprezentacji strony wnoszącej odwołanie w sytuacji gdy w sprawie tej odwołanie podpisał prokurent komplementariusza strony skarżącej, a więc osoba upoważniona do reprezentacji strony.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przeprowadzenie dowodu z dokumentów: oświadczenia Ł.P. z [...] sierpnia 2022 r. na okoliczność ustalenia kto podpisał odwołanie z dnia [...] grudnia 2021 r., wydruk informacji z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego komplementariusza strony skarżącej, tj. P Sp. z o.o. na okoliczność ustalenia istnienia prokury oddzielnej (samoistnej) wykonywanej przez Ł.P., a także o zwrot od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W treści wywiedzionej skargi pełnomocnik spółki zakwestionował ustalenia organu odwoławczego dotyczące podpisu złożonego przez osobę nieuprawnioną do reprezentowania spółki, zarzucając organowi rozważanie jedynie dwóch sytuacji, tj. albo ujawnionego w Krajowym Rejestrze Sądowym komplementariusza (P Sp. z o.o.) albo działającego za stronę pełnomocnika. Zdaniem strony oczywistym było, iż w związku z nieprzedłożeniem pełnomocnictwa, brakiem odniesienia się oraz wskazania danych innych niż strony nie sposób uznać, iż odwołanie wniesiono przez pełnomocnika. Pełnomocnik zauważył, że na odwołaniu widnieje jedynie pieczęć strony skarżącej, zatem uznać należało, że skarżąca działa przez swojego reprezentanta, czyli komplementariusza. Błędnie jednak przyjął organ odwoławczy, że komplementariusz może działać wyłącznie przez zarząd, bowiem zgodnie z informacją ujawnioną w Krajowym Rejestrze Sądowym P Sp. z o.o. ma prokurenta mogącego działać samodzielnie (prokura samoistna). Pełnomocnik wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 1091 § 1 k.c. prokurent działa za przedsiębiorcę we wszelkich sprawach jakie są związane z działalnością tego przedsiębiorcy. Przedstawił również stanowisko sądów administracyjnych potwierdzające umocowanie prokurenta do działania przedsiębiorcy w innych spółkach. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że mogła na odwołaniu umieścić pieczątkę imienną osoby podpisującej odwołanie, jednak fakt złożenia podpisu przez prokurenta był dla niej na tyle oczywisty, że stało się to zbędne. Podała, że w okresie po wydaniu decyzji prokurent skontaktował się z WITD z zapytaniem, czy decyzje wydane przez ten organ zaskarżono w drodze odwołania oraz potwierdził, iż wniósł takie odwołanie. W ocenie skarżącej powyższe świadczy o posiadaniu przez organ wiedzy kto podpisał odwołanie.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej podane. Przedmiotem skargi jest postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2022 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez P sp. z o.o. sp.k. od decyzji Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Wskazać należy, że organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie nie był uprawniony do dokonywania merytorycznej oceny sprawy, a na obecnym etapie sprawy pozostaje to również poza obszarem kognicji Sądu orzekającego. Badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd miał zatem wyłącznie za zadanie ustalenie tego, czy w sprawie zaistniały podstawy do wydania postanowienia mającego swe źródło w treści art. 134 k.p.a. W orzecznictwie wskazuje się, że niedopuszczalność odwołania, o której mowa w tym przepisie, zachodzić może z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji Przez brak przedmiotu zaskarżenia należy zaś między innymi rozumieć sytuację wniesienia odwołania pomimo, iż uprzednio wobec odwołującego się nie wydano decyzji administracyjnej odpowiadającej wymogom z art. 104 i 107 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 21 września 2017 r., I OSK 3183/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).

Natomiast z przyczyn podmiotowych niedopuszczalność odwołania zachodzi w razie wniesienia odwołania przez osobę niemającą zdolności do czynności lub przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia odwołania, a więc gdy określony podmiot nie jest adresatem zaskarżonej odwołaniem decyzji lub gdy nie wykazał, że decyzja ta narusza jego interes prawny (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., I GSK 543/12, wyrok NSA z dnia 10 lipca 2018 r., II OSK 1245/18, CBOSA).

Zgodnie z regulacją art. 63 § 1 k.p.a. zakresem pojęcia podania objęte są czynności strony takie jak: żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, a stosownie do treści art. 63 § 2 k.p.a., podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Powinno być także podpisane przez wnoszącego (art. 63 § 3 k.p.a.). Jeżeli podanie nie zawiera wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie nie krótszym niż siedem dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Zdaniem Sądu, norma art. 63 § 1 k.p.a. w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że ustawodawca odwołanie traktuje jako rodzaj podania, co oznacza, że wszelkie regulacje dotyczące braków formalnych podania odnieść należy także do odwołań. Ustawodawca przyczyny niedopuszczalności tego środka zaskarżenia wiąże z innymi powyżej omówionymi przypadkami. Pozostawienie podania (odwołania) bez rozpoznania i stwierdzenie niedopuszczalności odwołania to dwie odrębne instytucje procesowe. Nie ma podstaw, aby uznać, że niedopuszczalność odwołania wiąże się z brakami formalnymi. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie zajmował stanowisko w podobnych sprawach przyjmując, że art. 134 k.p.a. nie znajduje zastosowania w sytuacji, w której odwołanie dotknięte jest nieuzupełnionym brakiem formalnym (np. wyroki NSA: z dnia 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1147/19, z dnia 10 lipca 2018 r., II OSK 1245/18; z dnia 12 lipca 2017 r., 1696/17; z dnia 14 stycznia 2016 r., I OSK 1049/14; z dnia 20 sierpnia 2015 r., I OSK 2792/13; z dnia 3 lutego 2015 r., I OSK 1269/13; z dnia 13 marca 2014 r., I OSK 1878/13; z dnia 26 października 2011 r., OSK 1866/10; z dnia 3 września 2008 r., II OSK 978/07; CBOSA). Wskazuje się, że pozostawienie podania (odwołania) bez rozpoznania oraz stwierdzenie niedopuszczalności odwołania to dwie odrębne instytucje procesowe, które z uwagi na tę właśnie ich odrębność nie mogą być stosowane przemiennie, lecz w ściśle określonych przez ustawodawcę sytuacjach (wyroki NSA: z dnia 12 lipca 2017 r., II GSK 1696/17, z dnia 22 czerwca 2017 r., II GSK 845/17, CBOSA). W doktrynie również dominują utrwalone poglądy, według których podstawą czynności zmierzających do usunięcia braków co do treści odwołania jest przepis art. 64 k.p.a. Konsekwencją ich nieusunięcia jest pozostawienie odwołania bez rozpoznania, co następuje w formie czynności techniczno-procesowej, o podjęciu której – na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. – organ ma obowiązek zawiadomić wnoszącego odwołanie. Przepis art. 63 § 1 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że odwołanie jest postacią podania, a zatem kwestia pozostawienia odwołania bez rozpoznania podlega wyłącznej regulacji art. 64 k.p.a. (zob. G. Łaszczyca [w:] Łaszczyca, Martysz, Matan: Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wolters Kluwer Polska 2010, t. II, s. 190; B. Adamiak [w:] Adamiak, Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, CH Beck 2017, wyd. 15, s. 711; K. Glibowski [w:] Hauser, Wierzbowski: Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 2015, wyd. 2, s. 659-660; A. Golęba [w:] H. Krysiak-Molczyk: Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Wolters Kluwer S.A. 2015, s. 922).

W rozpoznawanej sprawie nie może budzić wątpliwości, że odwołanie od decyzji Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej zostało złożone przez P sp. z o.o. sp. k., czyli adresata ww. decyzji. Odwołanie zostało opatrzone nieczytelnym podpisem. Z treści odwołania nie wynikało, czy osoba która podpisała ten środek zaskarżenia była umocowana do działania w imieniu skarżącej spółki, czy też działała w charakterze pełnomocnika (prokurenta) spółki. Główny Inspektor Transportu Drogowego zasadnie zatem uznał, że odwołanie jest obarczone brakiem formalnym i wezwał skarżącą spółkę do jego usunięcia. Należy jednak stwierdzić, że organ pomimo powołania w podstawie wezwania art. 63 § 3 k.p.a. i art. 64 § 2 k.p.a. błędnie uznał, że nieuzupełnienie braków formalnych odwołania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania spowoduje wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania (art. 134 k.p.a.), zamiast pozostawienia odwołania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Jak już wyżej podniesiono art. 134 k.p.a. nie znajduje zastosowania w sytuacji, w której odwołanie dotknięte jest nieuzupełnionym brakiem formalnym. Należy zatem stwierdzić, że zastosowanie przez organ odwoławczy w takiej sytuacji art. 134 k.p.a. naruszało zawartą w nim normę (wyrok NSA z dnia 13 marca 2014 r., I OSK 1878/13, CBOSA).

Z przedstawionych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Organ odwoławczy będzie związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 p.p.s.a.). Organ oceni czy wniesione przez skarżącą spółkę odwołanie spełnia warunki formalne, ewentualnie wezwie do usunięcia braków formalnych we właściwym trybie.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego, na które składa się, wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej będącego radcą prawnym w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

-----------------------

#

2