Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 1082/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 60, art. 67
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
article: art. 90
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lutego 2012r. sprawy ze skargi S. D. na czynność Starosty T. z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłat za karty pojazdów 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2. określa, że zaskarżona czynność nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Starosty T. na rzecz skarżącego S. D. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Bd 1082/11

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2011 r. S. D. wystąpił do Starosty T. o zwrot nadpłaty za wydanie 88 kart pojazdów. Uzasadniając wniosek strona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04 (Dz. U. z 2006 r. Nr 15, poz. 119) stwierdzający niekonstytucyjność przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), na podstawie którego pobierana była opłata za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł.

W odpowiedzi na złożony wniosek, organ pismem z dnia [...] września 2011 r. odmówił zwrotu kwoty 425 zł stanowiącej różnicę między pobraną opłatą w kwocie 500 zł, a opłatą w wysokości 75 zł, jaka obowiązuje od 15 kwietnia 2006 r. w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Starosta podał, że dokonywane przez S. D. opłaty za wydanie kart pojazdu były uiszczane w wysokości zgodnej z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa. Podniósł też, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., pomimo tego, że stwierdzało niezgodność przepisu na podstawie którego pobierano opłaty za wydanie karty pojazdu w kwestionowanej wysokości, nie powodowało natychmiastowej utraty mocy obowiązującej przepisu. Starosta wskazał ponadto, że orzeczenie Trybunału odraczało utratę mocy obowiązującej kwestionowanego przepisu, tak aby dać odpowiednim organom czas na dopracowanie koniecznych rozwiązań prawnych. Zdaniem organu samo wskazanie niekonstytucyjności przepisu nie powoduje, iż wszelkie czynności dokonane przed takim orzeczeniem będą pozbawione podstawy prawnej.

Pismem z dnia [...] września 2011 r. strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący ponownie powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04. Stwierdził, że sporny przepis był niekonstytucyjny od samego początku jego obowiązywania. Strona wskazała również na orzecznictwo sądów administracyjnych, powołując przy tym wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2008 r., I OSK 52/07, wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., I OSK 418/08, wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2008 r., III SA/Łd 88/08, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2009 r., II SA/Ol 389/09, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009 r., II SA/Po 420/09, wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 lipca 2009 r., II SA/Lu 228/09.

Odpowiadając na złożone wezwanie, organ pismem z dnia [...] listopada 2011 r. ponownie odmówił zwrócenia uiszczonej przez stronę opłaty tytułem wydania kart pojazdu. Organ wskazał, że pobranie opłaty nastąpiło na podstawie przepisów regulujących czynności związane z wydaniem kart pojazdów. Organ podniósł, że w momencie wejścia w życie Rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, zaczęła obowiązywać niższa opłata, w wysokości 75 złotych. Starosta podniósł ponadto, że działał w sprawie wyłącznie w charakterze inkasenta na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Na czynność Starosty T. S. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniósł o stwierdzenie jej bezskuteczności. Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj., art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 153 i art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, przez zastosowanie w sprawie przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w sytuacji w której powołany przepis jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym, z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP oraz art. 90 akapitem pierwszym Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (dalej: TWE).

Strona zarzuciła też niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy ww. przepisu TWE i zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, z której wynika że krajowy organ władzy stosując prawo jest zobowiązany pominąć normę krajową w zakresie, w jakim jest ona sprzeczna z normą wspólnotową, a w stanie faktycznym sprawy sprzeczna z art. 90 akapit 1 TWE. Uzasadniając skargę strona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. w sprawie o sygn. akt 6/04, w którym stwierdzono niekonstytucyjność przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.

Odnosząc powyższe do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego strona stwierdziła, że Starosta Powiatowy w T. niezgodnie z treścią art. 77 ust. 4 i 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym pobrał od skarżącego opłatę za kartę pojazdu w wysokości 500 zł. Opłata ta nie pozostawała w związku z rzeczywistymi kosztami druku i dystrybucji. Tym samym naruszone zostały przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz Konstytucji RP. W konsekwencji zaskarżona czynność Starosty, polegająca na odmowie zwrotu części opłaty jest niezgodna z prawem. Organ powołuje się bowiem na przepis rozporządzenia niekonstytucyjny od samego początku jego obowiązywania. Przedmiotowa czynność organu wydana została zatem bez podstawy prawnej. Dla poparcia swego stanowiska strona powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych.

Uzasadniając naruszenie przez organ przepisów wspólnotowych strona podniosła, że zgodnie z zasadą niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku unijnego (wyrażoną w art. 90 TWE) żadne państwo członkowskie nie może nakładać bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju, wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Natomiast zgodnie z art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 91 Konstytucji RP oraz Traktatem akcesyjnym - postanowienia TWE są stosowane bezpośrednio i z zachowaniem nadrzędności nad prawem krajowym.

Strona wskazała, że w wyroku w sprawie C-134/07 ETS stwierdził, że art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, iż sprzeciwia się on opłacie, takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Ponadto wskazał, że termin przedawnienia roszczenia zgłaszanego przez skarżącego już upłynął, ponieważ na mocy przepisu art. 67 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. W związku z tym z w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 80 Ordynacji podatkowej, przewidujący 5 letni termin przedawnienia.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2012 roku, strona skarżąca odnosząc się do zarzutu przedawnienia podniosła, że dopiero od 1 stycznia 2010 roku do zwrotu opłat za wydane karty pojazdu będą miały odpowiednio zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i działu III Ordynacji podatkowej – zgodnie z regulacją wynikającą z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku – O finansach publicznych. Ponadto, zdaniem strony skarżącej, do dnia 1 stycznia 2010 roku kwestii przedawnienia zwrotu przedmiotowej opłaty nie regulował żaden przepis prawa materialnego, nie było też podstaw do stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie obliczania terminu przedawnienia zwrotu przedmiotowych opłat. Na potwierdzenie swego stanowiska skarżący powołał orzeczenia sądów administracyjnych, m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 marca 2011 r., III SA/Łd 75/11, z dnia 4 lutego 2009 r., III SA/Łd 332/08 i NSA z dnia 7 października 2010 r., II FSK 884/09.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przed przystąpieniem do oceny legalności zaskarżonego aktu zauważyć należy, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 uznano, iż skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu, stanowi sprawę administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności. Na tego rodzaju akt lub czynność przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Odnosząc się do meritum skargi, należy podzielić stanowisko strony skarżącej, że zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu znajduje swoje uzasadnienie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/2004. Trybunał przesądził w nim, że określenie w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, opłaty za wydanie karty pojazdu, której wysokość nie pozostaje w związku z kosztami świadczonej usługi, jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji. Uznanie takiego rozwiązania oznacza uregulowanie przez organ wydający akt wykonawczy materii zastrzeżonej do regulacji ustawowej. Zdaniem Trybunału, niezgodność rozporządzenia z ustawą polegała na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza ono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Tym samym kwestionowany przepis jest niezgodny też z art. 92 ust. 1 Konstytucji i z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Jednocześnie Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. do dnia 01 maja 2006 r.

W tym miejscu należy podać, że zgodnie z art. 178 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Oznacza to, że jeżeli sąd orzekający stwierdzi niekonstytucyjność aktu niższej niż ustawa rangi, może odmówić z tego powodu jego stosowania. Nie ma rozbieżności zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie co do tego, że sąd może w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08; uchwała NSA z dnia 30 października 2000 r., sygn. akt OPK 13/00; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05). To uprawnienie sądów nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego, który na podstawie art. 188 Konstytucji RP jest powołany do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa, wydanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami.

W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez Sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym (wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08).

W ocenie Sądu, pomimo że Trybunał Konstytucyjny uznał za niezbędne odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 01 maja 2006r., przepis ten był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania. Rozwiązanie prawne, w stosunku do którego obalono domniemanie konstytucyjności nie może być elementem systemu prawnego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanął na stanowisku prymatu konstytucyjnej zasady niezawisłości sędziowskiej nad zasadą ochrony interesu finansowego organu rejestrującego, pobierającego opłatę za dokonaną czynność wydania karty pojazdu (por. wyrok WSA z dnia 11 grudnia 2007 r., I SA/Bd 239/07; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., I OSK 418/08). W rezultacie objęta kontrolą sądową czynność Starosty T. z dnia [...] czerwca 2011r. dokonana została bez podstawy prawnej, bowiem odwołuje się do mocy obowiązującej przepisu rozporządzenia, którego zastosowania Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę odmawia.

Należy zauważyć, że Minister Transportu i Budownictwa dnia 28 marca 2006 r. wydał nowe rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w którym określono wysokość opłaty za kartę pojazdu w kwocie 75 zł, uznanej za adekwatną do wskazanych w art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, kosztów druku i dystrybucji tych kart.

Ponadto rozpatrując niniejszą sprawę trzeba mieć na uwadze sprzeczność powołanego przepisu rozporządzenia z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Postanowienia Traktatu są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich, co znajduje odzwierciedlenie w art. 91 Konstytucji oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot. Art. 90 TWE stanowi, że żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich, podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku). Zgodność krajowych regulacji prawnych odnoszących się do opłat za wydanie karty pojazdu z powołanym przepisem TWE stała się przedmiotem postanowienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07, wydanego w związku z pytaniem prejudycjalnym Sądu Rejonowego w Jaworznie. W orzeczeniu tym Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że "art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany".

Należy podkreślić, że orzeczenia wstępne ETS, w których interpretowane są przepisy prawa wspólnotowego, są co do zasady skuteczne ex tunc. Efektem przyjęcia takiej zasady jest to, że orzeczenie wstępne znajduje zastosowanie do stosunków prawnych lub zdarzeń prawnych, które powstały lub wystąpiły przed datą wydania orzeczenia wstępnego. W konsekwencji przepis prawa wspólnotowego, którego wykładnia była przedmiotem odpowiedzi ETS na pytanie sądu krajowego, winien być interpretowany zgodnie z orzeczeniem Trybunału, począwszy od daty jego wejścia w życie, a nie od daty wydania wyroku przez ETS. Skutkiem przyjęcia takiej zasady jest to, że orzeczenie wstępne znajduje zastosowanie do stosunków prawnych lub zdarzeń prawnych, które powstały lub wystąpiły przed datą wydania orzeczenia wstępnego (D. Miąsik, Temporalne skutki wyroków Trybunału Sprawiedliwości (w:) M. Domańska, K. Gonera, M. Miąsik, A. Płachta, W. Postulski, N. Półtorak, K. Witz, A. Wróbel, Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, Zakamycze 2005, Lex Omega on-line).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skoro sprzeczność polskiej regulacji z normą prawa wspólnotowego nie budziła wątpliwości Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, to Sąd orzekający w niniejszym składzie był także i z tego względu w pełni uprawniony do odmowy zastosowania § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.

Odnośnie natomiast argumentów organu zawartych w odpowiedzi na skargę należy stwierdzić, że są one podniesione dopiero na etapie postępowania przed tut. Sądem. Organ wskazuje na art. 60 i 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r., Nr 157, poz. 1240 ze zm.), które obowiązują od 01 stycznia 2010r. Na podstawie art. 60 tej ustawy środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;

2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;

3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;

4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;

5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;

6) należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich;

7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;

8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

Zgodnie natomiast z art. 67 ww. ustawy "do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.)".

W tym kontekście organ wskazuje na regulację art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r., Nr 157, poz. 1241 ze zm.), zgodnie z którą: "Do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy wymienionej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe".

Mając na uwadze powyższe regulacje organ powołuje się na 5-letni termin przewidziany na realizowanie prawa do zwrotu nadpłaty z art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego: "Prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu".

Tut. Sąd stwierdza, że powyższa argumentacja organu nie była podstawą odmowy zwrotu opłat za karty pojazdu. Organ powołuje się obecnie na okoliczność, że wniosek jest spóźniony z uwagi na upływ terminu do jego złożenia, jednakże nie zawarł tego argumentu uzasadniając odmowę zwrotu. W związku z tym, strona skarżąca składając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i skargę do Sądu nie znała tych okoliczności i tym samym była pozbawiona możliwości polemiki z organem. Strona skarżąca odniosła się co prawda do argumentów organu w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2012r. nie mniej w ocenie Sądu, twierdzenie na obecnym etapie postępowania , że prawo do zwrotu opłat wygasło, ponieważ upłynął 5-letni termin, jest swoistym zaskakiwaniem strony skarżącej co do przesłanek, którymi kierował się organ zajmując negatywne stanowisko i faktycznie braku poznania rzeczywistego uzasadnienia tej odmowy.

Podkreślić należy, że Sąd kontroluje czynności z zakresu administracji publicznej, a nie zastępuje organu w uzasadnieniu tych czynności.

Mając na uwadze powyższe przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ obowiązany jest zająć stanowisko w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu z uwzględnieniem przepisów ustawy o finansach publicznych. Organ obowiązany jest mieć na uwadze okoliczność, że wniosek został złożony po wejściu w życie wyżej zacytowanego art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych. Tym samym wniosek ten powinien być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej zgodnie z art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca wskazuje przy tym w art. 107 § 1 i 3 tejże ustawy elementy, jakie powinno zawierać to rozstrzygnięcie. Są to: oznaczenie organu administracji, data wydanie, oznaczenie stron, powołanej podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne oraz prawne, pouczenie o przysługujących stronie środkach odwoławczych, podpis z podaniem imienia oraz nazwiska i zajmowanego stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Uzasadnienie faktyczne powinno z kolei zawierać m.in. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, wraz z przytoczeniem przepisów prawa. Pismo organu z dnia [...] września 2011 roku nie spełnia opisanych wymogów. Wprawdzie pismo to zwiera oznaczenie strony, datę wydania i podpis osoby, sporządzającej ten dokument, lecz brakuje mu najistotniejszych elementów, tj. wyraźnego podania podstawy prawnej, uzasadnienia faktycznego oraz prawnego, a także pouczenia o przysługujących stronie środkach zaskarżenia.

Należy przy tym wspomnieć, że odpowiednie stosowanie działu III Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że wniosek o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu należało potraktować odpowiednio jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty. W stosunku do tego wniosku znajdzie bezpośrednie zastosowanie nowa ustawa, tym bardziej, że nakaz jej stosowania do wniosków składanych po 01 stycznia 2010 roku wynika z przepisów przejściowych. Przyjęcie zasady bezpośredniego stosowania nowego prawa nie oznacza jednak, że uzasadnione jest także sięganie do wszystkich innych instytucji zawartych w dziale III Ordynacji podatkowej i to ze skutkiem wstecznym. Wejście w życie art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych spowodowało, że sprawy dotyczące niepodatkowych należności budżetowych wszczęte po 01 stycznia 2010 roku, odnoszące się do należności uiszczonych albo należnych już wcześniej, podlegają rozpoznaniu w nowym trybie. Nakazanie stosowania ogólnych regulacji proceduralnych (Kodeks postępowania administracyjnego, Ordynacja podatkowa) nie powoduje automatycznie skutków materialnoprawnych niekorzystnych dla adresatów, a zwłaszcza nie narusza zasady nie działania prawa wstecz. Należy jednak zauważyć, że odwołanie się przez ustawodawcę w art. 67 ustawy o finansach publicznych do przepisów działu III Ordynacji podatkowej otwiera drogę do zastosowania zawartych tam regulacji prawa materialnego, które mogą prowadzić do naruszenia zasady lex retro non agit.

Zdaniem Sądu charakter art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych, a zwłaszcza to, że miały one charakter jedynie porządkujący kwestie niepodatkowych należności budżetowych od strony proceduralnej, nie uzasadnia wyprowadzania z nich skutków retroaktywnych w odniesieniu do przedawnienia. Dlatego też organ rozstrzygając niniejszą sprawę w formie decyzji będzie musiał w uzasadnieniu odnieść się także do kwestii przedawnienia. Przy czym Sąd chciałby wskazać, iż w orzecznictwie sądowoadminisatrcyjnym zostało już wyrażone stanowisko pozwalające uniknąć naruszenia zasady lex retro non agit w odniesieniu do przepisów wprowadzających termin przedawnienia dla stosunków prawnych już istniejących wyrażone na gruncie art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych. W wyroku z dnia 07 października 2010 r. o sygn. akt II FSK 884/09 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając kwestię stosowania terminu przedawnienia wprowadzonego bez przepisów przejściowych do opłat i kar określonych w tej ustawie uznał, że termin ten należy liczyć od daty wejścia w życie przepisu, który go wprowadza. Stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 768/11 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl) i to właśnie na tle zastosowania - mocą art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych - działu III Ordynacji podatkowej do niepodatkowej należności budżetowej. Uznał, że wprowadzony w tej sposób 5 letni termin przedawnienia zobowiązania będącego przedmiotem sprawy należy liczyć od 01 stycznia 2010 r.

W tej sytuacji należało na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) stwierdzić bezskuteczność zaskarżonej czynności. Na podstawie art. 152 ustawy Sąd orzekł, że czynność ta nie może być wykonana w całości. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do przepisu art. 200 i 205 § 2 ppsa.

L. Kleczkowski U. Wiśniewska E. Kruppik – Świetlicka