Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 791/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1, art. 184, art. 197 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 25 sierpnia 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2008 roku sygn. akt VI SA/Wa 54/08 odmawiające A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. S. na [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko służby cywilnej postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

A. S. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie z jego skargi na Szefa [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko w służbie cywilnej.

Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, Sąd wezwał skarżącego do usunięcia w terminie 14 dni braków wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie określonych dokumentów obrazujących jego stan majątkowy.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r. skarżący wyjaśnił, że nie posiada dokumentów wskazujących źródło dochodów, bowiem ich nie uzyskuje. Podkreślił nadto, iż nie posiada rachunków bankowych, jak również nie gromadzi dokumentów potwierdzających wydatki związane z utrzymaniem. Do pisma załączył decyzję Starosty Ł. z dnia [...] czerwca 2007 r. orzekającą o utracie prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej od dnia [...] maja 2007 r. oraz kopię zeznania podatkowego za rok 2007, w którym wykazano dochód z innych źródeł wynoszący 3055 zł.

Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 grudnia odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący nie przedstawił dokumentów obrazujących jego aktualną sytuację majątkową. Nie można bowiem za taki dokument uznać decyzji Starosty Ł. z dnia [...] czerwca 2007 r. orzekającej o utracie przez niego prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej. Wynika z niej jedynie fakt utraty prawa do zasiłku od dnia [...] maja 2007 r. Nie odzwierciedla ona natomiast statusu skarżącego w chwili obecnej, czyli po upływie ponad roku czasu od jej wydania. Ponadto skarżący oszacował ponoszone przez niego koszty utrzymania na 1.800 zł miesięcznie, nie wskazując jednakże źródła dochodu pozwalającego mu na ich pokrycie. W tej sytuacji, Sąd uznał, że skarżący zarówno we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w nadesłanych na wezwanie Sądu dokumentach nie uprawdopodobnił w wystarczający sposób okoliczności świadczących o zasadności przyznania mu prawa pomocy.

A. S. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie, do którego dołączył zaświadczenie Sądu Rejonowego dla Ł. Sądu Gospodarczego z dnia [...] lipca 2008 r., w sprawie [...] o wpisaniu skarżącego do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).

Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

Dodatkowo, w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Skarżący pomimo dwukrotnego wezwania Sądu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, które pozwoliłyby na dokładną analizę jego sytuacji materialnej, wezwania tego w całości nie wykonał. W szczególności nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających jego zadłużenie oraz aktualnego zaświadczenia z Urzędu Pracy potwierdzającego, iż nadal jest on osobą bezrobotną. Powyższe uniemożliwia natomiast ocenę jego stanu majątkowego.

Nie zmienia tego fakt wpisania skarżącego do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Z przedstawionego zaświadczenia o dokonaniu wpisu wynika, iż dokonano go [...] sierpnia 2008 r. Nie wskazano w nim, czy wpis ten nastąpił na wniosek wierzyciela (art. 56 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym -Dz.U. z 2001 r., Nr 17,poz. 209 ze zm.), czy z urzędu (art. 55 powołanej ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym). Na podstawie przedstawionego zaświadczenia nie można więc w sposób jednoznaczny stwierdzić, że skarżący nie posiada żadnego majątku.

Biorąc więc pod uwagę powołane wyżej przepisy stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo postanowieniem z dnia 3 grudnia 2008 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.