Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 16/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 6, 35, 37
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , Sędzia WSA Monika Kramek, Sędzia WSA Artur Kuś, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego I. zobowiązuje Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do rozpoznania skargi M. P. z dnia 3 października 2018r. na naruszenie przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 i do wydania rozstrzygnięcia - w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku i zwrotu akt organowi; II. stwierdza, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu skargi, o której mowa w punkcie I; III. stwierdza, że bezczynność Prezesa Urzędu Cywilnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz M. P. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Pismem datowanym na 10 stycznia 2019 r., adw. K. S., pełnomocnik skarżącej M. P., skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, wskazując, że bezczynność organu dotyczy rozpoznania sprawy z wniosku M. P. o stwierdzenie naruszenia przez przewoźnika lotniczego S.Sp. z o.o. przepisów art. 7 ust. 1a oraz 14 ust. 2 rozporządzenia (WE) 261/2004, "w związku z odmową wejścia wnioskodawcy na pokład maszyny obsługującej rejs: [...], W., [...] czerwca 2018 r.".

Pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 35 § 1, 2 oraz 3 Kodeksu postępowania administracyjnego "poprzez nieuzasadnioną bezczynność organu, w odniesieniu do złożonej skargi na naruszenie przepisów przez przewoźnika S. Sp. z o.o." oraz naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego "poprzez jego niezastosowanie", polegające na zaniechaniu udzielenia informacji skarżącej o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie.

Pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego z rażącym naruszeniem prawa oraz o wyznaczenie organowi 30- dniowego terminu na załatwienie sprawy i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę, pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że 3 października 2018 r. skarżąca skierowała do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego skargę na naruszenie przez przewoźnika lotniczego S. Sp. z o.o. art. 7 ust. 1a oraz 14 ust. 2 rozporządzenia (WE) 261/2004. Skarga została doręczona w dniu 5 października 2018 r.

W związku z niedotrzymaniem terminu na rozpoznanie sprawy, 6 grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej złożył ponaglenie w związku z przewlekłością postępowania. Do dnia sporządzenia skargi do WSA, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie podjął jakiejkolwiek czynności, zmierzającej do nadania sprawie prawidłowego biegu.

W opinii pełnomocnika skarżącej, doszło do rażącego naruszenia prawa. W myśl art. 35. § 1 k.p.a. organy władzy publicznej winny rozpatrywać sprawy bez zbędnej zwłoki. W przedmiotowej sprawie Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie podjął jakiejkolwiek czynności w sprawie przez okres przekraczający trzy miesiące.

Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił też, ze drugoinstancyjna decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego podlega przymusowej egzekucji po uprzednim jej zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności - tym samym nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której to organ administracji publicznej dopuszcza się bezczynności na okres kilku miesięcy, bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, czy też funkcjonalnej, działając tym samym na szkodę Skarbu Państwa oraz strony skarżącej.

W odpowiedzi na skargę, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "PULC") wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi. PULC wyjaśnił, że rzeczywiście 5 października 2018 r. do Urzędu wpłynęła skarga pasażera M. P. o stwierdzenie naruszenia przez S. sp. z o.o., praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG, w związku z lotem z dnia [...] czerwca 2018 r. o oznaczeniu kodowym [...], który miał zostać wykonany na trasie W.– Z.

[...] października 2018 r., w sprawie o sygn. akt [...], Sąd Rejonowy [...] w Warszawie, [...] Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych, postanowieniem otworzył przyspieszone postępowanie układowe spółki S. sp. z o.o. W piśmie z dnia 6 grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżących złożył ponaglenie w związku z bezczynnością organu w sprawie.

14 stycznia 2019 r. do Urzędu wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której skarżący zarzucają organowi bezczynność w sprawie. 23 stycznia 2019 r. wpłynęło do Urzędu pismo procesowe z Sądu Rejonowego informujące o umorzeniu przyspieszonego postępowania układowego Spółki S. sp. z o.o., spisu wierzytelności nie sporządzono.

W dniu 13 lutego 2019 r. zostało przez PULC wysłane do skarżącej wezwanie do usunięcia braków formalnych w skardze pasażera do sądu.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego mając na uwadze powyższy stan faktyczny, podkreślił, że skarga pasażerki zawiera braki formalne, które uniemożliwiają nadanie jej dalszego biegu. Do skargi nie dołączono załączników w postaci: dwóch odpisów skargi (został załączony jeden odpis), dowodu uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, zatem skarga nie została należycie opłacona oraz dowodu uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Ponadto do skargi nie załączono właściwego pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie pełnomocnika adw. K. S. do reprezentowania p. M. P. w sprawie przeciwko Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego dotyczącej bezczynności organu. Pełnomocnictwo dołączone do skargi dotyczy bowiem reprezentowania p. M. P. we wszystkich postępowaniach "przeciwko N. sp. z o.o. oraz innymi podmiotami ponoszącymi odpowiedzialność względem Zleceniodawcy, w związku z nieprawidłową realizacją umowy [...]". Z tak udzielonego pełnomocnictwa nie wynika aby w imieniu p. M. P. możliwe było prowadzenie sprawy przeciwko Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego, ponieważ nie odpowiada on za prawidłową realizację umowy [...]. Umowa nie została także załączona do skargi, a zatem w żaden sposób nie jest możliwe ustalenie zakresu pełnomocnictwa, nawet czy pełnomocnictwo to dotyczy sprawy ze skargi pasażera na naruszenie przez przewoźnika lotniczego S. Sp. z o.o. przepisów rozporządzenia nr (WE) nr 261/2004. a więc lotu [...] na trasie W. - Z. z dnia [...] czerwca 2018 r.

Zdaniem organu, uzasadnia to wniosek o odrzucenie skargi przez sąd.

PULC, uzasadniając wniosek ewentualny o oddalenie wniesionej skargi, podniósł, że w przedmiotowej sprawie czas rozpatrzenia przedmiotowej sprawy wynika z olbrzymiego wzrostu liczby skarg, które wpływają obecnie do Urzędu na działalność przewoźników lotniczych. W roku 2017 wpłynęło łącznie 7776 skarg oraz wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, natomiast w 2018 r. wpłynęło 16901 skarg w I i II instancji. Powyższe oznacza, że w roku 2018 nastąpił ponad 2-krotny wzrost liczby prowadzonych postępowań w porównaniu do analogicznego okresu w roku poprzednim, co pomimo ogromnych starań Urzędu, powoduje opóźnienia w rozpatrywaniu skarg.

Dodatkowo, pomimo bardzo dużej ilości rozpatrywanych skarg pasażerów (na jednego pracownika w Komisji Ochrony Praw Pasażerów, dalej "Komisja", przypada około 1000 postępowań administracyjnych) pracownicy bardzo solidnie podchodzą do wszystkich spraw, starają się je załatwiać w kolejności wpływu do Urzędu, zachowując przy tym bezstronność oraz nie przedkładając załatwienia jednej sprawy przed inną, jednocześnie starają się wyczerpująco zebrać materiał dowodowy w procedowanych przez siebie sprawach, co również ma wpływ na ostateczny termin załatwienia sprawy. Jednocześnie ci sami pracownicy odbierają telefony od pasażerów (ok. 80 dziennie) i odpisują na wiadomości mailowe (ok. 100 dziennie).

Wpływ na pracę Komisji ma nie tylko ogromna liczba spraw rozpatrywanych i załatwianych przez pracowników Komisji, ale także duża rotacja w składzie osobowym Komisji. Duża fluktuacja kadrowa i konieczność procedowania spraw przejętych po innych pracownikach powoduje dodatkowe obciążenie pracą.

W niniejszej sprawie, zgodnie z poczynionymi ustaleniami, procedowanie w Urzędzie skargi pasażera p. M. P. przebiegało w sposób następujący. W dniu 5.10.2018 r. skarga wpłynęła do Punktu Obsługi Klienta Urzędu, do Komisja skarga wpłynęła w dn. 8.10.2018, zarejestrowana w Komisji została dopiero w dniu 9.11.2018, co wynikało z następujących okoliczności: dnia 5.10.2018 r. wpłynęło do KOPP 188 skarg pasażerów, w tamtym okresie sekretariat potrzebował na rejestrację skargi ok. 5 tygodni, rejestracja 1 sprawy (wypełnieniu kilku pól w Systemie Elektronicznego Obiegu Dokumentów (SEOD) zajmuje ok. 4 minuty), mając na uwadze, że sekretariat zajmowałby się tylko rejestrowaniem, w ciągu godziny jest w stanie zarejestrować 12 skarg, uwzględniając 5 minutową przerwę w pracy z komputerem, a więc w ciągu 8 godz. dnia pracy maksymalnie może zarejestrować 96 spraw, aczkolwiek to wyłącznie przy założeniu, że nie zajmuje się innymi czynnościami przypisanymi sekretariatowi typu, odbieranie telefonów, odpisywania na maile pasażerów, wysyłka korespondencji w procedowanych już sprawach itp. Taka sekwencja zdarzeń powoduje, że każdego dnia tworzą się zaległości już na etapie rejestrowania skarg, ponieważ wszystkie ww. czynności muszą zostać wykonane przez sekretariat, a nie tylko rejestrowanie kolejnych skarg. Po rejestracji, dekretacja sprawy na referenta odbywa się zazwyczaj tego samego dnia, tak więc skarga trafia do referenta w dniu rejestracji przez sekretariat, ewentualnie dnia następnego. Sprawa pierwotnie została zadekretowana na jednego referenta, jednakże w wyniku decyzji dyrektora Komisji, w celu usprawnienia procesu załatwiania skarg pasażerów, pracownik ten, który proceduje sprawy w II instancji, przekazał wszystkie sprawy I instancji innemu pracownikowi - przekazanie tej sprawy nastąpiło 3.12.2018. W momencie otrzymania tej skargi nowy referent miał 903 sprawy w toku, na dzień dzisiejszy ma 972 sprawy w toku. Oprócz wszczynania postępowań w nowych sprawach, w tym samym czasie pracownicy wydają decyzje, postanowienia, prowadzą postępowania wyjaśniające, odbierają telefony od pasażerów i odpisują na maile pasażerów w sprawach wszczętych wcześniej.

Uwzględniając ww. okoliczności, w ocenie PULC, dokonywane były czynności w Urzędzie w celu podjęcia i procedowania skargi p. M. P., w związku z czym brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności organu, a tym bardziej, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Na marginesie niniejszej sprawy podnieść należy, że pomimo tak znacznego wzrostu ilości skarg pasażerów, które wpłynęły w 2018 r., Komisja Ochrony Praw Pasażerów zakończyła w roku 2018 - ok. 1500 postępowań administracyjnych więcej w porównaniu do analogicznego okresu w roku 2017.

Mając zatem na uwadze powyższy stan faktyczny oraz treść art. 149 § 2 p.p.s.a. należy w niniejszej sprawie uznać tym bardziej za niecelowe wymierzanie Prezesowi Urzędu kary grzywny, która ma charakter fakultatywny. Dodatkowo nałożenie kary grzywny w ocenie Prezesa Urzędu jest niecelowe i niezasadne ze względu na ilość spraw, które wpływają z terenu całego kraju do Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz inne poza orzecznicze obowiązki nałożone na Prezesa Urzędu ustawą Prawo lotnicze (por. podobnie wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 647/16).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt. 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów p.p.s.a. wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postacie - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu.

Wobec niejednoznaczności używanych przez pełnomocnika skarżącej pojęć prawnych (zamiennie pisze on o bezczynności lub przewlekłości postępowania), tut. Sąd przyjął, że w sprawie występuje bezczynność organu z uwagi na to, że sprawa prowadzona przez organ nie została do dnia wydania wyroku ostatecznie załatwiona przez PULC.

Rozpoznawana więc w niniejszej sprawie skarga dotyczy w istocie bezczynności organu określonej w pkt. 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. (zob. art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a.) i jest dopuszczalna bowiem przed jej wniesieniem pełnomocnik skarżącej skierował do organu ponaglenie oraz uzupełnił w postępowaniu przed tut. Sądem braki formalne skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że celem skargi na bezczynność jest zobligowanie organu administracji publicznej do podjęcia działań, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 zd. 1 tej ustawy, sąd - uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z ww. podstawą prawną, sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Co więcej, zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W sprawie zawisłej przed tut. Sądem skarga była, wbrew stanowisku organu, częściowo zasadna. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustawowo określonym terminie załatwienia sprawy organ nie podjął czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt. 1-4 p.p.s.a.

Organa administracji publicznej są zobowiązanie do działania zgodnego z prawem (art. 6 k.p.a.). Powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 1 i § 2 k.p.a.). W przepisie mającym charakter wiążący organa, w art. 35 k.p.a., ustawodawca określił terminy załatwienia spraw. Zgodnie z tym przepisem, niezwłocznie powinny zostać zatem załatwione sprawy, które można rozpatrzeć na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów i dowodów powszechnie znanych albo znanych z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). W art. 35 § 3 k.p.a. z kolei ustawodawca wyraźnie ustalił, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a., do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Wobec takiego ujęcia terminów załatwienia sprawy uznać należy, że jeżeli organ nie poinformuje stron o przyczynach niezałatwienia sprawy i nowym terminie jej załatwienia lub nie podjął innych działań (wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usunięcie przeszkody w końcowym załatwieniu sprawy), wówczas pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 k.p.a.

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po analizie akt sprawy, stwierdza, że PULC nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym termin na wydanie decyzji w niniejszej sprawie wynosił co do zasady miesiąc od dnia wpływu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu 5 października 2018 r. Do dnia wniesienia skargi do tut. Sądu PULC nie wydał decyzji w sprawie wniosku M. P. o stwierdzenie naruszenia przez S. sp. z o.o., praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG, w związku z lotem z dnia [...] czerwca 2018 r. o oznaczeniu kodowym [...]. który miał zostać wykonany na trasie W. – Z.

Co więcej, pomimo ponaglenia, skierowanego przez pełnomocnika skarżącego dnia 6 grudnia 2018 r., organ nie załatwił sprawy; z akt zaś – na podstawie których Sąd orzeka – nie wynika, aby organ wydał decyzję w ww. sprawie przed datą wyroku.

W efekcie tych okoliczności Sąd przyjął, że skarga zasługuje na uwzględnienie i konieczne jest zobowiązanie organu do rozpatrzenia tych wniosków i zakończenia postępowania w sposób zgodny z prawem (art. 149 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.).

W związku z tym, tut. Sąd uznał, że w sprawie organ dopuścił się niedopuszczalnej bezczynności, gdyż od dnia 5 października 2018 r. nie załatwił sprawy z wniosku skarżącej. Bezczynność ta – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Organ nie tylko nie załatwił sprawy w terminie nakazanym ustawą, ale ani nie powiadomił skarżącej o przyczynach niezałatwienia jej w terminie z zakreśleniem nowego terminu, ale również nie sposób uznać, że PULC podjął jakiekolwiek czynności, rzeczywiście zmierzające do załatwienia sprawy. Od 7 miesięcy organ nie podejmuje w sprawie działań, które można byłoby uznać jako uzasadniające wydłużenie postępowania, nie wypełnia obowiązującej go dyspozycji art. 36 § 1 k.p.a. i narusza art. 35 § 1 - § 3 k.p.a. Takie zaniechanie organu jest więc sprzeczne z art. 6 k.p.a. i stanowi o rażącym naruszeniu ww. przepisów cogentis.

Jest rzeczą prawnie oczywistą, że dla stwierdzenia bezczynności mającej charakter rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo tylko przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe, obiektywne naruszenie prawa (niedochowanie terminu). Wspomniane przekroczenie musi być znaczne, niezaprzeczalne, a nadto oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nacechowane ewidentnym niedbalstwem organu (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W konsekwencji w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

Taka więc sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej; zwłaszcza, że organ całkowicie zaniechał poinformowania strony o przyczynach bezczynności i nie wyznaczył żadnego nowego terminu załatwienia sprawy. To, że przed Sądem Rejonowym [...] zawisła była sprawa w przyspieszonym postępowaniu układowym (o czym organ został powiadomiony pismem tego Sądu z 16 stycznia 2019 r.) nie może być uznane za okoliczność ekskulpującą PULC, gdyż po pierwsze postępowanie takie nie uniemożliwiało organowi merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku skarżącej, a po drugie organ nie wskazał stronie na taką okoliczność, jako uzasadniającą niezałatwienie sprawy w terminie (art. 36 § 1 k.p.a.).

Należy też podkreślić, że nawet pomimo ponaglenia, wystosowanego przez pełnomocnika skarżącej, organ nie podjął żadnych działań dla załatwienia sprawy i nie wydał decyzji. Jedyną w zasadzie reakcją na wniosek skarżącej, było pismo PULC z 13 lutego 2019 r., w którym organ – działając niejako "w zastępstwie" sądu administracyjnego – wzywa skarżącą do "usunięcia braków formalnych w skardze".

Biorąc pod uwagę ww. okoliczności faktyczne i prawne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił czas braku merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez PULC, jako znaczny. Okoliczności podniesione przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w odpowiedzi na skargę, w postaci znacznego i niespodziewanego wzrost liczby spraw, które w 2017 oraz w 2018 roku wpłynęły do tego organu (w konsekwencji uchwały Sądu Najwyższego z dnia [...] marca 2017 r. sygn. akt [...], przesądzającej o terminie przedawnienia roszczeń wynikających z przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004), jak również starań tego Urzędu o możliwie jak najszybsze rozpoznawania wniosków, niewątpliwie przyczyniły się w konsekwencji do bezczynności organu. Tym niemniej, okoliczności te nie stanowią przesłanki wyłączającej rażący charakter stwierdzonej bezczynności – zwłaszcza, że PULC bezspornie naruszył przepis o informowaniu stron o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i do dnia orzekania przez tut. Sąd nie wydał żadnej decyzji w sprawie.

Okoliczności te miały jednak znaczenie dla tut. Sądu w zakresie odstąpienia od wymierzeniu organowi z urzędu (brak było takiego wniosku pełnomocnika skarżącej) grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Sąd uznał, że choć bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, to PULC nie można przypisać złej woli i umyślnego odwlekania wydania decyzji. Rzeczywiście, tak wielki napływ spraw o naruszenie prawa pasażerów, na który organ się powołuje mógł bowiem doprowadzić do faktycznych trudności w załatwieniu sprawy w terminie; ta zaś okoliczność uzasadnia odstąpienie przez Sąd od nakładania z urzędu grzywny lub zasądzania na rzecz skarżącej połowy tejże grzywny.

Tym niemniej, niezbędnym w sprawie stało się zobowiązanie PULC przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do załatwienia w oznaczonym terminie sprawy M. P. o stwierdzenie naruszenia przez S. sp. z o.o., praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG, w związku z lotem z dnia [...] czerwca 2018 r. o oznaczeniu kodowym [...]. który miał zostać wykonany na trasie W. – Z.

Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 4 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego wpisu oraz kosztów zastępstwa adwokackiego.