Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 550/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3, art. 89 ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1a
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 222
journal: Dz.U. 2016 poz 1948
law: Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z [...] r. nr [...] w sprawie wymierzenia "A" Sp. z o.o. w R. kary pieniężnej w wysokości 200.000 zł za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry.

W jej uzasadnieniu przywołał następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu [...] r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. wraz z funkcjonariuszami Policji przeprowadzili czynności procesowe w trybie art. 211 w związku z art. 113 § 1 i art. 308 Kodeksu postępowania karnego w lokalu o nazwie "B" położonym w S. przy ul. [...]. W chwili przystąpienia funkcjonariuszy do czynności służbowych w lokalu znajdowały się dwa urządzenia o nazwach: Games Unlimited – Gra Logiczna oznaczone nr [...] i Max Cash – Gra Logiczna oznaczone nr [...]. Swoim wyglądem przypominały automaty do gier, jakie są eksploatowane w kasynach gry,, była włączone i gotowe do rozgrywania na nich gier. Dlatego funkcjonariusze przystąpili do przeprowadzenia ich oględzin i zbadania ich cech w drodze eksperymentu.

Ustalono, że w celu rozpoczęcia gry każde z urządzeń należało zasilić środkami pieniężnymi, które były przeliczane na punkty w/g przelicznika 1 zł = 1 punkt. Każde urządzenie oferowało kilka gier będących symulatorami klasycznych automatów bębnowych. Po wciśnięciu przycisku START gracz dawał impuls do rozpoczęcia gry. Ta rozgrywała się automatycznie, samoczynnie, bez ingerencji grającego (jego zręczności czy refleksu). Szybkość przesuwania się umieszczonych na nich symboli graficznych nie pozwalała na ich identyfikację przez grającego. Wynik gry był uzależniony od przypadku, gdyż ustawienie wyświetlanych bębnów z różnymi symbolami, obrazkami każdej z rozgrywanych gier odbywało się losowo i gracz nie miał wpływu na ich ustawienie. W trakcie eksperymentu grający uzyskali wygraną pieniężną wypłaconą bezpośrednio przez automat w monetach 5 zł. Za korzystny układ symboli uzyskali także wygrane w postaci punktów kredytowych, które pozwalały na przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także dawały możliwość rozpoczęcia nowej gry bez konieczności zapłaty za grę. Na obu automatach po rozegraniu gry włączono funkcje menu zawierającą informacje o przebiegu gry i zapisie układu symboli, lecz po wciśnięciu przycisku Start układ symboli nie był zgodny z zapisem zawartym w informacji.

Ponadto wykonano dokumentację fotograficzną zajętych urządzeń, z której wynikało, że każde urządzenie zawierało naklejkę o treści "Gra logiczna Urządzenie Elektroniczne "A" Sp. z o.o. ul. [...], [...]-[...] R.". Na naklejce znajdował się również numer urządzenia.

Po zakończeniu czynności kontrolnych, "A" sp. z o.o. w R. (dalej zwana: spółką, skarżącą) złożyła do [...] Urzędu Celno-Skarbowego wyjaśnienia wraz z ekspertyzą techniczną z [...] r., opinią techniczną z [...] r. oraz deklaracje zgodności.

W oparciu o powyższe Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego stwierdził, że dostępne na zajętych urządzeniach gry były grami na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 165 – dalej jako u.g.h.), a możliwość prowadzenia gier za punkty uzyskane w wyniku wygranej oraz wygrana pieniężna wyczerpywały definicje wygranej pieniężnej i wygranej rzeczowej określonych w art. 2 ust. 3 i 4 tej ustawy. Dlatego też postanowieniem z dnia [...] r. wszczął wobec spółki postępowanie, które zakończyło się wydaniem decyzji z [...] r. nr [...] wymierzającej tejże spółce karę pieniężną w wysokości 200.000 zł za urządzanie gier hazardowych na automatach bez koncesji na prowadzenie kasyna gry.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem spółka złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, w którym zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie:

- art. 210 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. – dalej zwana O.p.), poprzez brak wskazania w uzasadnieniu przesłanek, którymi kierował się organ uznając, iż skarżąca Spółka urządzała gry na automatach poza kasynem gry;

- art. 121 w związku z art. 124 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych z uwagi na niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy,

- art. 122 w zw. z art. 187 O.p. poprzez oparcie decyzji na niepełnym oraz niedostatecznie rozpatrzonym materiale dowodowym,

- art. 124 O.p. poprzez niewyjaśnienie przestanek, którymi kierował się organ wydając decyzję,

- art. 180 § 1 O.p. poprzez niedopuszczenie dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy i poprzestanie wyłącznie na eksperymencie funkcjonariuszy celnych,

- art. 187 § 1 O.p. poprzez niedochowanie obowiązku zebrania całości materiału dowodowego oraz jego wyczerpującego rozpatrzenia,

- art. 89 ust. 1 pkt. 1, ust. 4 pkt 1 lit. a) oraz art. 90 ust. 1 u.g.h. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej, pomimo że stan faktyczny nie spełnia przesłanek jego zastosowania.

Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że brak jest podstaw do uznania, iż kwestionowane urządzenia do gier Games Unlimited i Max Cash oferują wyłącznie zestaw gier logiczno - pamięciowych, których wynik jest z góry znany i możliwy do ustalenia w trakcie gry, a wygrane lub przegrane w grach oferowanych na urządzeniach, nie zależą od przypadku lecz od zdolności grającego, w szczególności: spostrzegawczości, umiejętności zapamiętywania, strategii. Z zapisów zawartych w protokole z eksperymentu procesowego szczegółowo opisującym przebieg gier kontrolnych wynikało, że grający na każdym z urządzeń eksploatowanych w lokalu uzyskał wygraną pieniężną i wygraną rzeczową w postaci punktów dających możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze, co było poprzedzone samoistnym zatrzymaniem się bębnów (brak wpływu grającego na moment zatrzymania). Ponadto gry urządzane były w celach komercyjnych, gdyż aby zagrać na urządzeniach należało je uprzednio zasilić środkami pieniężnymi. Wszystkie gry rozegrane na urządzeniach zawierały element losowości, dobór odpowiednich konfiguracji na obracających się bębnach następował przypadkowo, w sposób niezależny od uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych. Wypełniały więc definicję gier, o której mowa w art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h.

Na zmianę stanowiska organu w kwestii charakteru gier dostępnych na obu automatach nie mogły mieć wpływu przedstawione przez stronę opinie, bowiem opisane w nich urządzenia nie były tożsame z automatami zatrzymanymi w trakcie kontroli oraz poddanymi eksperymentowi procesowemu. Opinia techniczna nr [...] z dnia [...] r. wykonana w [...] na zlecenie "C" Sp. z o.o. z siedzibą ul. [...] nr [...] lokal [...], [...]-[...] W. dotyczyła urządzenia do gier o nazwie "Golden Horse gra logiczna" o numerze fabrycznym [...] wyprodukowanego w [...] r. Z kolei przedmiotem ekspertyzy technicznej sporządzonej w dniu [...] r. przez A. W. rzeczoznawcę do spraw jakości produktów lub usług przy Wojewódzkim Inspektoracie Inspekcji Handlowej we W., była platforma sprzętowa z pakietem gier - Golden Horse [...] (ID:[...]) określona w opinii także jako: "urządzenie z pakietem oprogramowania Golden Horse (dostarczonego do siedziby opiniującego - prototyp bez numeru seryjnego urządzenia". Ekspertyza odnosiła się do: "zamówienia usługi z dnia [...]r. przez "C" Sp. z o.o." Na ostatniej stronie opinii (s. 64) rzeczoznawca zawarł uwagę, że opinia/raport z ekspertyzy technicznej ma charakter poufny i może być wykorzystana tylko na użytek własny zamawiającego oraz, że opinia ta jest ważna tylko dla opiniowanej wersji platformy sprzętowej i pakietu oprogramowania.

Ponadto przedstawione przez spółkę opinie miały charakter prywatny, sporządzone zostały w oparciu o stan faktyczny zupełnie innej sprawy. Opinie zostały wykonane na zlecenie podmiotu nie mającego związku ze sprawą, przed przeprowadzeniem kontroli i przed wszczęciem postępowania w rozpoznawanej sprawie, co oznaczało, że nie dotyczyły sytuacji aktualnej, lecz minionej. Co więcej w kontrolowanym lokalu eksploatowane były urządzenia o numerach: [...] i [...], a zatem były to inne urządzenia niż opisane w opiniach przedstawionych przez spółkę.

Dalej organ argumentował, że warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Urządzanie gier na automatach obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzeń do gier hazardowych, przystosowania ich do tego rodzaju działalności, następnie utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności w celu umożliwienia potencjalnym graczom stałego do nich dostępu. W rozpoznawanej sprawie powyższe miało miejsce, gdyż strona w aktywny sposób brała udział w urządzaniu gier. Podnajęła lokal, w którym gry miały być organizowane, po czym doprowadziła do zainstalowania w tymże lokalu należących do niej automatów, co więcej zatrudniła pracowników, zapewniając tym samym bieżącą ich obsługę, nie posiadając w tym zakresie stosownej koncesji.

Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zostało wykazane w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że podmiotem urządzającym gry - w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h. była spółka nieposiadająca koncesji na prowadzenie kasyna gry. Prawidłowo zatem na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. organ pierwszej instancji wymierzył tej spółce karę pieniężną w wysokości 200.000 zł za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca spółka zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:

I. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wydanie decyzji, tj.:

- art. 210 § 4 O.p. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek jakimi kierował organ uznając, iż skarżąca Spółka urządzała gry na automatach poza kasynem gry,

- art. 121 w związku z art. 124 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych z uwagi na niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy,

- art. 122 w zw. z art. 187 O.p. przez oparcie decyzji na niepełnym oraz niedostatecznie rozpatrzonym materiale dowodowym,

- art. 124 ustawy O.p. poprzez niewyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję,

- art. 180 §1 O.p. poprzez niedopuszczenie dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy i poprzestanie wyłącznie na eksperymencie funkcjonariuszy celnych,

- art. 187 §1 O.p. poprzez niedochowanie obowiązku zebrania całości materiału dowodowego oraz jego wyczerpującego rozpatrzenia.

II. Prawa materialnego, tj.:

- art. 89 ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1 lit. a) oraz art. 90 ust. 1 u.g.h. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej, pomimo że stan faktyczny w odniesieniu do skarżącej Spółki nie spełnia przesłanek jego zastosowania.

W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podniosła, że komputerowe urządzenie do gier Golden Horse oferuje wyłącznie zestaw gier logiczno-pamięciowych, których wynik jest z góry znany i możliwy do ustalenia w trakcie gry. Zamknięta sekwencja układów jest z góry ustalona dla każdej z gier i jest dostępna dla gracza w każdej chwili w czasie gry za pośrednictwem opcji "PODGLĄD". Gracz w każdym momencie może sprawdzić przebieg gry, która nastąpi i tym samym ustalić jej zakończenie i wynik – także dla wielu gier przyszłych. Zadaniem gracza jest odnalezienie w dostępnym zbiorze wyników, wyniku gier przyszłych (tj. o numerach następujących po numerze gry bieżącej), co wymaga spostrzegawczości i umiejętności zapamiętywania. Prawidłowo odnaleziony i zapamiętany wynik gry przyszłej może stanowić układ niepremiowany. Pomimo tego gracz może zdecydować jak rozegrać taką grę, np. z uwagi na przyjętą w drodze logicznego rozumowania strategię rozgrywania gier w perspektywie wielu kolejnych odnalezionych i zapamiętanych wyników gier przyszłych. Wygrane i przegrane w grach oferowanych na urządzeniu nie zależą więc od przypadku, a od zdolności merytorycznych, w szczególności spostrzegawczości, umiejętności zapamiętywania oraz intelektualnych zdolności gracza i strategii.

Za niemające znaczenia dla sprawy uznała twierdzenie organu, że stan urządzenia mógł ulec zmianie w wyniku późniejszych w stosunku do opinii i ekspertyzy ingerencji w urządzenie. Podkreśliła, że skoro takie ingerencje nie zostały potwierdzone, a organ nie przeprowadził żadnych badań, które miałyby na celu ustalenie stanu oprogramowania w chwili zatrzymania i wydania decyzji, zatem uznać należało, że to nie było kwestionowane. Każde urządzenie posiada bowiem tzw. liczbę kontrolną. Jakakolwiek ingerencja w oprogramowanie urządzeń oznacza ich zmianę. Można było zatem w prosty sposób ustalić czy w odniesieniu do przedłożonych opinii nastąpiły jakiekolwiek zamiany w oprogramowaniu, czego nie uczyniono. Zarzuciła ponadto organowi, iż bez żadnego uzasadnienia pominął opinię jednostki badającej, a za podstawę rozstrzygnięcia przyjął wynik eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych, którzy nie mają stosownej wiedzy i kompetencji do wydawania tego typu ocen.

Do skargi dołączyła opinię biegłego nr [...] z [...] r. sporządzoną na potrze3by postępowania karnego.

W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm., dalej: pusa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czynn kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 pusa, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej ppsa).

Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 ppsa. Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzekanie - na podstawie art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ppsa wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.

Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że organy administracji rozpatrujące sprawę dochowały powyższych norm i zasad z nich wynikających. Zatem skarga okazała się niezasadna.

Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął, w jego ocenie prawidłowe, ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonej decyzji przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). W istocie stan faktyczny nie jest sporny między stronami, sporna jest jego ocena i w konsekwencji wynikające z niej skutki. Skarżąca bowiem nie kwestionuje opisu eksperymentu, faktu uzyskania przez grających punktów umożliwiających kontynuację gry oraz wypłaty wygranych. Nadto w skardze powołuje się na opis i zasady funkcjonowania urządzenia o nazwie Golden Horse, które nie występuje w rozpatrywanej sprawie. Natomiast w spornych urządzeniach zamontowano oprogramowanie i nazwie Golden Horse. Wynika to także z protokołu zatrzymania spornych urządzeń z [...] r.

Formułując zarzutu naruszenia przepisów procesowych skarżąca w istocie kwestionuje dokonana przez organy ocenę ekspertyzy technicznej i opinii dołączonych przez nią do akt postępowania administracyjnego.

Przed rozstrzygniecie tej kwestii należy na wskazać, że stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 165 – dalej zwana: u.g.h.), grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.

W myśl art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 i 1b oraz art. 6a ust. 2.

Na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Stosownie do art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 – czyli gier na automatach – wynosi 100.000 zł od każdego automatu.

Odnosząc powyższe do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, Sąd w składzie tu orzekającym stwierdza, że sporne automaty odpowiadają swoimi cechami regulacji art. 2 ust. 3 u.g.h. Stanowisko to znajduje oparcie w poczynionych w sprawie ustaleniach bazujących na zgromadzonych dowodach, obejmujących m.in. wynik eksperymentu, tj. gier kontrolnych, które zostały rozegrane na każdym z urządzeń, a których przebieg opisano w protokole z eksperymentu procesowego z [...] r.

W ramach eksperymentu polegającego na odtworzeniu gry na spornych automatach stwierdzono m.in., że urządzenia umożliwiały grę po wpłaceniu określonej kwoty pieniędzy. Gracz decydował jedynie o wyborze gry i jej rozpoczęciu, nie miał natomiast żadnego wpływu na przebieg gry, konfigurację symboli ukazujących się na wprawionych w ruch bębnach, uzyskanie wygrywającej kombinacji na urządzeniach (układ symboli tworzył się zupełnie przypadkowo - losowo). W przypadku korzystnego układu symboli, po zatrzymaniu bębnów, które następowało samoczynnie i bez ingerencji oraz wpływu grającego, urządzenia oferowały wygrane pieniężne oraz rzeczowe w postaci punktów kredytowych umożliwiających kontynuację gry lub rozegranie nowej. Co istotne, lokal w którym funkcjonowały urządzenia nie był kasynem gry.

Przeprowadzony eksperyment w postaci gier kontrolnych, opisany w protokole i jak już zaznaczono, skutecznie nie zakwestionowany przez skarżącą, wbrew argumentacji zawartej w skardze, potwierdza wnioski do jakich doszły organy w rozpatrywanej sprawie, że na spornych automatach można było rozgrywać gry wypełniające powyższe definicje gier hazardowych, były rozgrywane w celach komercyjnych, w niektórych były wygrane punktowe pozwalające rozgrywać kolejne gry bez uiszczania dodatkowych opłat, grający nie miał realnego wpływu na przebieg, a zwłaszcza wynik gry. Wreszcie automaty wypłaciły po 5 zł. Zasadnie zatem organy w rozpoznawanej sprawie uznały, że na automacie rozgrywano gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.

Organ, wbrew argumentacji podniesionej w skardze, trafnie oparł swoje rozstrzygnięcie na konstatacji, że gry miały charakter losowy, ich wynik nie zależał od grającego. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego jakieś zdarzenie (sytuacja, stan rzeczy) ma charakter "losowy", jeśli "dotyczy nieprzewidzianych wydarzeń; jest oparte na przypadkowym wyborze lub na losowaniu; dotyczy losu, doli, kolei życia; zależne jest od losu" (M. Bańko: Słownik języka polskiego, W-wa 2007, tom 2, s. 424; M. Szymczak: Słownik języka polskiego, W-wa 1988, tom 2, s. 53; E. Sobol: Mały słownik języka polskiego, W-wa 1994, s. 396). Według słownika frazeologicznego współczesnej polszczyzny określenie "los" pojawia się jako element szerszych zwrotów języka naturalnego związanych z sytuacjami, w których: "coś się rozstrzyga", "coś się decyduje", "coś zachodzi", "istnieje stan niepewności" (por. S. Bąba, J. Liberek: Słownik frazeologiczny języka polskiego, Warszawa 2002, s. 346); w Słowniku synonimów autorstwa A. Dąbrówki, E. Gellera, R. Turczyna (Warszawa 2004, s. 80) jako określenia bliskoznaczne dla pojęcia "los" przywołuje się: "fortunę", "przypadek", "zrządzenie", "traf", "zbieg okoliczności", "splot wydarzeń", "koincydencję", "zbieżność". Losowość, według słownika języka polskiego, to właściwość procesu mówiąca o jego losowym charakterze. Z kolei element, to część składowa jakiejś całości; składnik nadający czemuś odrębną cechę, właściwość, czynnik.

Wykładnia językowa pojęcia "losowości" zawartego w art. 2 ust. 3, zastosowanym przez organy w rozpatrywanej sprawie, a także w ust. 5 u.g.h., prowadzi do wniosku, że uprawnione jest utożsamianie powyższego zwrotu języka prawnego nie tylko z sytuacją, w której wynik gry zależy od przypadku, ale także z sytuacją, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla grającego w normalnych warunkach, w jakich znajduje się osoba grająca (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2012r. sygn. V KK 420/11).

W skardze skarżąca podnosi, że badane urządzenia nie posiadają generatora liczb losowych, natomiast wyposażone są w zestaw sekwencji, który jest na stałe wpisany w każdą grę z osobna, a wszystkie możliwe sekwencje wyświetlane są i dostępne w opcji "podgląd". Zamknięta sekwencja układów jest z góry ustalona dla każdej z gier i dostępna dla gracza w trakcie gry. Gracz w każdym momencie może sprawdzić przebieg gry, która nastąpi i tym samym ustalić jej wynik. Zadaniem gracza jest odnalezienie w dostępnym zbiorze wyników, wyniku gier przyszłych (tj. o numerach następujących po numerze gry bieżącej), co wymaga spostrzegawczości i umiejętności zapamiętywania. Niemniej jednak, w ocenie sądu, możliwość wyświetlenia, jak twierdzi skarżąca, algorytmu gry w toku jej rozgrywania nie ma wpływu na ocenę, czy zwykły użytkownik gry, zwłaszcza nie mający wiedzy z zakresu informatyki, w ciągu krótkiego czasu, w jakim rozgrywana jest gra, mógł ustalić jej wynik. Rozgrywane gry spełniały opisane wyżej kryterium losowości. Argumentacja skarżącej w istocie wspiera jedynie konkluzję organu o braku wpływu grającego na wynik gry.

Stosownie do przywołanego wyżej art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry zawierające element losowości. Zatem dla uznania gry za losową nie jest konieczne, aby zawierała ona tylko i wyłącznie elementy losowości lecz wystarczające a zarazem konieczne jest, aby w ogóle zawierała takie elementy. Tak więc nawet w sytuacji, gdy w danej grze współistnieją elementy wiedzy, refleksu, spostrzegawczości itd. oraz elementy przypadkowe (losowość), narzucone przez program gry, to jest to równoznaczne z tym, że zawiera ona element losowości, który przesądza o tym, że jest grą na automatach w rozumieniu u.g.h., a więc że dane urządzanie może być eksploatowane jedynie w kasynie.

Gdyby bowiem przyjąć – jak twierdzi skarżąca – że gry nie miały charakteru losowego i osoba grając miałaby realny wpływ na wynik, musiałby istnieć jakiś czynnik owego wpływu – refleks, wiedza itd. W grach dostępnych na przedmiotowych automatach czynnika takiego nie stwierdzono. Skoro gracz nie miał żadnego wpływu na osiągnięty wynik i zależne od niego było tylko uruchomienie urządzenia i wybór gry, potwierdza to charakter gier dostępnych na badanych automatach - jako gier zawierających element losowości, gier hazardowych. Czyni to zarzuty naruszenia prawa materialnego niezasadnymi.

Nie jest spornym fakt, że sporne urządzenia elektroniczne – automaty należały do skarżącej, ona podnajmowała lokal, w którym te urządzenia, gotowe do gry stały i to ona była urządzającym gry na nich.

W kwestii dowodów z opinii jednostki badającej, tj. [...] w W. i rzeczoznawcy do spraw jakości produktów lub usług przy Wojewódzkim Inspektoracie Inspekcji Handlowej we W. zauważyć należy, że są to opinie prywatne, które dotyczą urządzeń innych, niż poddane eksperymentowi w tej sprawie. Ponieważ ustalenia, jakie zostały zawarte w w/w opiniach nie dotyczą spornych urządzeń o numerach [...] i [...], nie mogły stanowić podstawy dokonywania ustaleń faktycznych w kontrolowanym postępowaniu. Urządzenia opiniowane i ujawnione w lokalu nie były tożsame, stąd oczywiście niecelowe było dokonywanie analizy czy i jakiej ingerencji je poddano.

Jedynie na marginesie dodać trzeba, że - jak wskazał rzeczoznawca do spraw jakości produktów i usług - "pod względem informatycznym i z punktu widzenia techniki komputerowej badane urządzenie nie oferuje gier o charakterze losowym". Tymczasem w rozpoznawanej sprawie ocenie podlegał charakter losowy (elementy losowości) w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, a nie techniki komputerowej. Utwierdza to w przekonaniu o nieprzydatności przedłożonych przez spółkę opinii dla tego postępowania.

W ocenie Sądu postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było zatem – wbrew zarzutom skargi - prawidłowo, z poszanowaniem reguł procesowych, wynikających z art. 121, 122, 124, art. 180 i 187 § 1 O.p., a organy obu instancji dostatecznie wyjaśniły i wykazały w uzasadnieniach decyzji, stosownie do art. 210 § 4 O.p., jakie zebrane dowody (i poczynione na ich podstawie ustalenia) przesądziły o zakwalifikowaniu stanu faktycznego sprawy do art. 2 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.