Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 464/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-02-08 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy - PoPPSA
oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 179 a, w zw. z art. 183 § 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jacek Boratyn /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant st. sekretarz sądowy Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie, w trybie autokontroli, w dniu 8 lutego 2022 r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 roku, w związku ze skargą kasacyjną B.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 września 2021r., sygn. I SA/Rz 464/21, 1) uchyla zaskarżony wyrok, 2) odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, 3) oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, decyzją z [...] maja 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. P. – zwanego dalej skarżącym lub podatnikiem, od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] grudnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia, w postępowaniu wznowieniowym, ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...] maja 2016 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z [...] stycznia 2016 r., nr [...], określającą skarżącemu nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, za IV kwartał 2014 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, w wysokości 0 zł, oraz zobowiązanie podatkowe za ten okres rozliczeniowy w wysokości 165 736 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy skarżący, prowadził jednoosobową działalność gospodarczą po firmą "A", której przedmiotem była konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych.

W IV kwartale 2014 r. dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia trzech samochodów marki BMW X5, od dostawcy z W.- "C". Transakcje te zostały udokumentowane fakturami: nr [...] z dnia 7 października 2014 r., na kwotę 40.627,49 GPB, nr [...] z dnia 7 października 2014 r., na kwotę 47.934,58 GPB, nr [...] z dnia 13 listopada 2014 r., na kwotę 50.040,44 GPB, Przy zawieraniu tych transakcji skarżący posłużył się polskim numerem identyfikacji i podatkowej: [...].

Przedmiotowe samochody zostały następnie wewnątrzwspólnotowo dostarczone słowackiemu kontrahentowi. Na Słowacji auta zostały zarejestrowane przez firmę "B", która miała dokonać ich wewnątrzwspólnotowego nabycia na terytorium S. Skarżący wraz z pismem z dnia 17 lipca 2015 r. przesłał kserokopie dokumentów słowackiej spółki "B": dowodów rejestracyjnych samochodów BMW X5, informacji dla s.administracji podatkowej o nabyciu środków transportu, dokumentacji rachunkowej tej firmy.

Samochody, których dotyczą opisane wyżej transakcje zostały przetransportowane z W. na S., gdzie nastąpiło zakończenie transportu.

Rozstrzygające sprawę organy podatkowe, w postępowaniu zwyczajnym uznały, że faktury dokumentujące wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodów BMW X5 winny były być ujęte w ewidencji skarżącego, prowadzonej dla celów rozliczenia podatku od towarów i usług, a podatek należny z tytułu wewnątrzwspólnotowych nabyć, wykazany w jego deklaracji VAT-7K za IV kwartał 2014 r. Obowiązków tych podatnik nie dopełnił - w stanie faktycznym sprawy skarżący nie wykazał, że nabycie pojazdów zostało opodatkowane lub uznane za opodatkowane na S. Poza tym w dacie nabycia przedmiotowych pojazdów przez firmę słowacką, podmiot ten jeszcze nie istniał.

Wobec powyższego Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego, decyzją z [...] stycznia 2016 r., nr [...], określił skarżącemu nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, za IV kwartał 2014 r., do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, w wysokości 0 zł, oraz zobowiązanie podatkowe za ten okres rozliczeniowy, w wysokości 165 736 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od tego rozstrzygnięcia, decyzją z [...] maja 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Sąd, rozpatrując skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] maja 2016 r., oddalił ją wyrokiem z [...] września 2016 r., sygn. I SA/Rz 533/16.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od opisanego wyżej orzeczenia, oddalił ją wyrokiem z 23 października 2018 r., sygn. I FSK 2133/16.

W dniu 12 lipca 2016 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej wnioskiem o wznowienie postępowania w jego sprawie, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, ze zm., zwanej dalej Ordynacją). W tym zakresie powołał się na nowe, istniejące w dniu wydania decyzji, ale nieznane organowi dowody. Chodzi tu o korekty faktur z 16 maja 2016 r. nr; [...], nr [...], nr [...], do faktur: [...],[...] i [...], wystawione na rzecz słowackiego nabywcy pojazdów.

Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem [...] września 2016 r., wznowił postepowanie w sprawie podatku od towarów i usług skarżącego za IV kwartał 2014 r. Po okresie zawieszenia tego postępowania, spowodowanego sądową kontrola decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, postępowanie w sprawie wznowieniowej zostało podjęte 3 stycznia 2019 r.

W ramach przeprowadzonego postępowania wznowieniowego prowadzący je organ wskazał, że korekty faktur, datowane na 16 maja 2016 r., nie mogły istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej, tj. 10 maja 2016 r. Nie można uznać więc, że zaistniała przesłanka wznowienia, wskazywana przez skarżącego.

Odnosząc się do argumentów strony, dotyczących prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że wszelkie kwestie z tym związane zostały rozstrzygnięte ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z 10 maja 2016 r. Obecnie zaś brak jest podstaw do żądania skorygowania tego rozstrzygnięcia.

Wnosząc skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [.] maja 2021 r. skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postepowania.

Przeciwko zaskarżonej decyzji sformułował następujące zarzuty:

• naruszenia art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, poprzez pominięcie istotnych elementów stanu faktycznego sprawy i dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego,

• art. 120, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji poprzez odmowę uchylenia decyzji ostatecznej i pominięcie treści norm podatkowych, co doprowadziło do utrzymania w obrocie prawnym decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, z pominięciem treści norm określających zakres przedmiotowy zobowiązania podatkowego.

W uzasadnieniu swojej skargi podatnik podkreślił, że spełnił przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji, powołując się na okoliczność wystawienia faktur korygujących, co miało miejsce 16 maja 2016 r. Zaakcentował także prawidłowość swojego rozliczenia podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sad, wyrokiem z dnia 21 września 2021 r., sygn. I SA/Rz 464/21, oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] maja 2021 r., odmawiającą uchylenia, w ramach wznowionego postępowania, ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej [...] maja 2016 r., dotyczącej podatku od towarów i usług skarżącego za IV kwartał 2016 r.

W uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku Sąd stwierdził, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zaistniała przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł podatnik, domagając się jego uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Oprócz tego skarżący zwrócił się o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w wysokości prawem przepisanej, w tym wynagrodzenia doradcy podatkowego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, w granicach art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej: P.p.s.a.), naruszenie przepisów postępowania, tj.:

• art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji poprzez działania naruszające zasadę pogłębiania zaufania do organu, ze względu na brak merytorycznej poprawności i staranności działania,

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji poprzez uznanie, że dowody na jakie powołuje się skarżący we wniosku o wznowienie postępowania, nie mogą być podstawą wznowienia postępowania oraz, że okoliczności, na jakie strona powołuje się w dokumentach przedstawionych we wniosku o wznowienie postępowania nie są istotne,

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 141 § 4 P.p.s.a., w zw. z art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art.187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, poprzez pominięcie istotnych elementów stanu faktycznego i dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego,

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 120 Ordynacji, w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji i art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji poprzez odmowę uchylenia decyzji ostatecznej i pominięcie treści norm podatkowych, co doprowadziło do utrzymania w obrocie prawnym decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, z pominięciem treści norm określających zakres przedmiotowy zobowiązania podatkowego.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podatnik stwierdził, że spełnił przesłankę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 179 a P.p.s.a. jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna.

Zacytowany przepis reguluję instytucję tzw. autokontroli, umożliwiającą wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu uwzględnienie skargi kasacyjnej we własnym zakresie, w sytuacji stwierdzenia jej zasadności lub zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, a także ponowne rozpoznanie sprawy.

Zastosowanie autokontroli jest uprawnieniem sądu, z którego może on skorzystać do czasu przedstawienia sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził oczywistej zasadności wniesionej przez skarżącego skargi kasacyjnej lecz zaistnienie przesłanki nieważności, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a., tj. fakt, że w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.

W myśl bowiem art. 18 § 1 pkt 6 a P.p.s.a. sędzia jest wyłączony od orzekania z mocy ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.

W niniejszym przypadku w członkiem składu orzekającego Sądu, wydającego wyrok z 21 września 2021 r., sygn. I SA/Rz 464/21, w sprawie ze skargi na decyzję wydaną w postepowaniu wznowieniowym, odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z 10 maja 2016 był sędzia WSA Grzegorz Panek, który orzekał w również w sprawie ze skargi podatnika na tę decyzję (wydaną w postępowaniu zwyczajnym decyzję z 10 maja 2016 r.). Wyrokiem z 8 września 2016 r., sygn. I SA/Rz 533/16, Sąd oddalił przedmiotową skargę.

Z uwagi na powyższe sędzia WSA Grzegorz Panek był wyłączony, z mocy ustawy, od orzekania, w sprawie skargi na ostateczną decyzję, wydaną w postępowaniu wznowieniowym,. tj decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 6 maja 2021 r.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaistniała przesłanka nieważności, którą Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrujący skargę kasacyjną, a także sąd oceniający zasadność wydanego przez siebie wyroku, w trybie tzw. autokontroli, zobligowany był wziąć pod uwagę z urzędu.

W związku z powyższym Sąd, w ramach rozpoznania, w ramach wskazanej wyżej autokontroli, skargi kasacyjnej podatnika, od wyroku z 21 września 2021 r., na podstawie art. 179 a P.p.s.a., w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a., uchylił zaskarżony skargą kasacyjną wyrok.

Na podstawie art. 207 ust. 2 w zw. z art. 203 § 1 P.p.s.a. Sąd, pomimo uwzględnienia skargi kasacyjnej, odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, jako że tego rodzaju rozstrzygnięcie nie było w niniejszym przypadku rezultatem uwzględnienia któregokolwiek z zarzutów skargi kasacyjnej, ale stwierdzenia przez Sąd tego, że zaskarżony nią wyrok dotknięty jest jedną z przesłanek nieważności, na którą w skardze kasacyjnej nie zwrócono uwagi. Poza tym uwzględnienie skargi kasacyjnej w żadnym stopniu nie było wynikiem działania organu, podjętego w zakresie rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W omawianym względzie, rozstrzygając przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego Sąd miał na względzie stanowisko w tej materii, wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z 31 stycznia 2019 r., sygn. I GSK 3029/18 (dost. w CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec uchylenia wyroku z dnia 21 września 2021 r. Sąd, zgodnie z art. 179 a P.p.s.a., ponownie rozpoznał sprawę ze skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w postępowaniu wznowieniowym, ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej [...] maja 2016 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego [...] stycznia 2016 r., nr [...], określającą skarżącemu nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, za IV kwartał 2014 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, w wysokości 0 zł, oraz określenia zobowiązania podatkowego za ten okres rozliczeniowy w wysokości 165 736 zł.

Zaskarżona decyzja, odmawiająca uchylenia wydanej w sprawie ostatecznej i kończącej postępowanie decyzji, została wydana w postępowaniu wznowieniowym, zainicjowanym wnioskiem skarżącego. Po przeprowadzeniu tego postępowania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie stwierdził zaistnienia przesłanki, na którą skarżący się powołał w swoim wniosku, tj. przesłanki o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji.

Jako podstawę żądania wznowienia postępowania w swojej sprawie skarżący wskazał wyjście na jaw nowych dowodów, które choć istniały w dacie wydania ostatecznej i kończącej postępowanie w sprawie decyzji, nie były znane organowi.

Odnosząc się do zaprezentowanego w tym przedmiocie stanowiska organu, a także podnoszonych przez skarżącego okoliczności oraz treści żądania jego wniosku stwierdzić należy, że choć skarżący literalnie powołał się on na ustawową przesłankę wznowienia postępowania podatkowego, wskazaną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji, to jednak w jego przypadku przesłanka ta nie zaistniała, a przeciwne jego twierdzenia w tym zakresie, nie znajdują potwierdzenia w okolicznościach sprawy.

Jak to bowiem słusznie zauważył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, odmawiając uchylenia swojej ostatecznej decyzji, korekty faktur, datowane na [.] maja 2016 r., na które skarżący wskazuje jako na nowe dowody w sprawie, nie mogły istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej (co jest w tym przypadku bezwzględnie wymagane), tj. w dniu 10 maja 2016 r. Mając więc na uwadze obie te daty, które nie są w sprawie kwestionowane, brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż stanowisko organu w omawianym zakresie może być efektem nieprawidłowych (niepełnym lub dowolnych) ustaleń faktycznych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poczynił je bowiem na podstawie treści (literalnego brzmienia) dostarczonych przez skarżącego korekt faktur, w związku z czym nie sposób zarzucić mu dowolności w tym względzie.

Prawidłowość poczynionych ustaleń, która nie może być w niniejszej sprawie kwestionowana, przesądza także o tym, że w niniejszym przypadku nie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania, na którą skarżący się powołał. Tym samym wydana w jego sprawie ostateczna decyzja podatkowa nie mogła zostać wzruszona, na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji, powodując konieczność ponownego rozstrzygnięcia sprawy, co do istoty.

Jeżeli chodzi natomiast o podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące podlegających opodatkowaniu czynności, to w tym zakresie organ zasadnie stwierdził, że zostały one już rozstrzygnięte ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z [...] maja 2016 r., skarga na którą została prawomocnie oddalona. Aktualnie więc ich ponowne rozpatrywanie nie tylko nie jest możliwe, ale również niedopuszczalne.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. art. 151 oddalił skargę, jako niezasadną.