Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 359/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Oddalono skargę
Nakazano ściągnięcie wpisu
Powołane przepisy: article: art. 50  ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi T. K. i C. K. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 18 maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych 1) oddala skargę C. K., 2) uchyla zaskarżoną decyzję, 3) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 4) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz skarżącej T. K. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 5) nakazuje ściągnąć od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz Skarbu Państwa – Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem wpisu, od którego skarżąca była zwolniona.


UZASADNIENIE

Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją nr [...] z dnia 18 maja 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. K. i E. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z 15 lutego 2011 r., nr [...], w sprawie utwardzenia betonową kostką brukową terenu posesji przy ul. [...] w [...] i nałożenia na L. P. obowiązku:

1) wykonania na terenie posesji dołu chłonnego, zamykanego od góry klapą żelbetową, wyposażonego w separator substancji ropopochodnych o przepływie co najmniej 1,5 l na sekundę,

2) wykonania kanału betonowego, odprowadzającego wody opadowe z utwardzonego terenu do dołu chłonnego, o którym mowa w pkt 1,

3) zaślepienia studzienki kanalizacji sanitarnej, do której odprowadzane są obecnie wody opadowe z terenu utwardzonego betonową kostką brukową

i wskazania, że obowiązek należy wykonać zgodnie z załączonym rysunkiem, stanowiącym integralną część decyzji, w taki sposób aby wody opadowe spływały z całego terenu utwardzonego kostką brukową do kanału betonowego, którym będą odprowadzane do dołu chłonnego wyposażonego w separator substancji ropopochodnych oraz, że odległość dołu chłonnego od okien otwieranych i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna wynosić, co najmniej 5 m, a obowiązek wykonać do 31 maja 2011 r.

– uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i orzekając w tym zakresie, wyznaczył dzień 30 czerwca 2011 r. jako termin wykonania nałożonych obowiązków. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy ustalił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Oplu, pismem z dnia 16 stycznia 2009 r., zawiadomił strony o planowanych oględzinach w sprawie robót budowlanych związanych z utwardzeniem nawierzchni na posesji przy ul. [...] w [...], należącej do L. P. W trakcie oględzin w dniu 23 stycznia 2009 r. organ I instancji stwierdził, że prawie cała powierzchnia terenu działki jest utwardzona, jedynie od strony frontowej istnieje pas gruntu – klomb, a od strony tylnej wykonany jest ogródek typu "skalniak". Pas gruntu istnieje także od strony ogrodzenia z nieruchomością sąsiednią. Organ stwierdził, że powierzchnia utwardzona działki przekracza 40% powierzchni całkowitej działki, a utwardzony teren nie posiada własnego systemu odwodnienia, jednakże spadki terenu nie wskazują, aby spływ wody następował na sąsiednią posesję.

Organ przyjął oświadczenie inwestora, że przed rozpoczęciem robót (dnia 25 lipca 2008 r.) dokonał zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, po czym ustalił, że zgłoszenie to zostało przyjęte bez sprzeciwu przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta [...].

Postanowieniem z 23 lutego 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu na podstawie art. 81 c ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych.

Ekspertyza techniczna z 24 czerwca 2009 r. oraz jej uzupełnienie z 12 listopada 2009 r. wykazały, że odprowadzenie wód gruntowych nastąpiło do sieci istniejącej kanalizacji sanitarnej, gdyż w obrębie działki brak było kanalizacji deszczowej. Z uwagi na nieprawidłowość tego sposobu rozwiązania kwestii odprowadzania wód opadowych, autor opracowania A. K. podał, że należy wyłączyć dół sanitarny poprzez jego zaślepienie i wyprowadzić kanał betonowy odprowadzający wody opadowe do komory separatora substancji ropopochodnych i umieszczenia go w zaprojektowanym dole chłonnym na czas uzyskania przez A Sp. z o.o. w [...], drogi odprowadzającej je do kanalizacji deszczowej, biegnącej w ul. [...].

Decyzją z dnia 12 stycznia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożył na L. P. obowiązek wykonania na terenie posesji: dołu chłonnego, zamykanego od góry klapą żelbetową, wyposażonego w separator substancji ropopochodnych o przepływie co najmniej 1,5 l na sekundę; kanału betonowego odprowadzającego wody opadowe z utwardzonego terenu do dołu chłonnego; zaślepienia studzienki kanalizacji sanitarnej, do której odprowadzane są obecnie wody opadowe z terenu utwardzonego betonową kostką brukową.

Po rozpatrzeniu odwołania T. K. od powyższej decyzji, Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, decyzją z dnia 9 kwietnia 2010 r. uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazując, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu powinien ustalić rzeczywiste spadki terenu odnotowane na działce L. P., sporządzone przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia (geodetę) oraz zbadanie, czy pomiędzy działkami przy ul. [...] i [...] w [...] występuje różnica wysokości terenu. Dodatkowo organ odwoławczy uznał, że brak jest dowodów pozwalających na stwierdzenie, czy przed wykonaniem utwardzenia cała działka L. P. pokryta była płytami betonowymi, czy też jedynie jej część.

Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji ustalił, że z załączonej przez inwestora do zgłoszenia z 28 lipca 2008 r. mapy wynika jedynie, że sam wjazd na posesję, jak i dwa wąskie pasy terenu od strony ul. [...] i [...] nie są objęte zgłoszeniem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu przeprowadził także kontrolę (dnia 14 maja 2010 r.), podczas której spostrzegł, że na posesji przy ul. [...] widoczne są miejscowe zastoiska wody, nie stwierdzono natomiast, by woda odpływała w stronę posesji sąsiedniej. Przeprowadzona kontrola na posesji przy ul. [...] nie wykazała także zastoin wody opadowej, pomimo intensywnych opadów deszczu w dniach poprzednich. Jednocześnie organ I instancji uzyskał oświadczenie Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w [...] (pismo z 13 maja 2010 r., nr [...]), że pod adresem [...] w [...] nie przeprowadzano w 2008 r. interwencji związanych z utwardzaniem terenu.

Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, polegającego na analizie dokumentacji fotograficznej przedłożonej przez inwestora, zeznań świadków oraz mapy geodezyjnej z 27 września 2010 r. z naniesionymi punktami wysokościowymi, sporządzoną przez uprawnionego geodetę, organ I instancji, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wydał w dniu 15 lutego 2011 r. decyzję, nakładającą na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności.

W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wskazano, na ustalony stan faktyczny i podano, że przedmiotem postępowania było wykonanie utwardzenia gruntu działki budowlanej poprzez ułożenie kostki brukowej, dodając, że taki zakres robót wymagał zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Organ zaznaczył, że inwestor legitymował się takim zgłoszeniem, zatem wykonanym robotom nie można przypisać w całości cech samowoli budowlanej. Organ wskazał, że taki charakter noszą jedynie roboty budowlane, polegające na utwardzeniu wąskich pasów terenu od strony ul. [...] i [...], do których zastosowanie mają przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego. PINB w Opolu potwierdził, że inwestor wykonujący przedmiotowe roboty nie zapewnił prawidłowego odprowadzenia wód opadowych z własnej nieruchomości. Jednakże powołując się na zebrany materiał dowodowy, organ nie potwierdził faktu, iż wody opadowe były kierowane z posesji L. P. na teren nieruchomości przy ul. [...]. Inspektor nadzoru budowlanego stopnia podstawowego wyjaśnił, że odprowadzenie wód opadowych do kanalizacji sanitarnej spowodowało, że legalne roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z przepisami prawa. Dlatego zastosowanie znalazły przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego i koniecznym stało się nałożenie na inwestora innych obowiązków, które spowoduje, że roboty budowlane będą zgodne z prawem.

W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej wniesionym przez T. K. i E. K., właścicielki działki przy ul. [...], strony nie zgodziły się ze stwierdzeniem, że roboty budowlane na sąsiedniej posesji zostały wykonane po ich zgłoszeniu. Dodając, że na terenie spornej posesji ziemia ma charakter gliniasty, jest trudno chłonna i mało przepuszczalna, czego organ nie wziął pod uwagę. Ponowiły zarzut o zalewaniu ich posesji przez wody opadowe z działki L. P. Podniosły, że posesja L. P. pozbawiona jest kanalizacji burzowej, wybrukowana jest w całości, co powoduje, że topniejący śnieg i woda deszczowa spływają z dachów, a następnie na ich posesję. Zakwestionowały nałożone obowiązki, wywodząc, że dół chłonny oraz kanał betonowy nie będą w stanie zebrać w całości wód opadowych z tej posesji.

Organ odwoławczy w decyzji z dnia 18 maja 2011 r. podzielił, co do istoty argumentację organu pierwszej instancji, stwierdzając, że odwołanie nie mogło zostać uwzględnione.

Organ odwoławczy ustalił stan faktyczny zbieżnie z ustaleniami pierwszoinstancyjnymi, po czym zważył, że roboty objęte zgłoszeniem zostały wykonane z naruszeniem art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego (inwestor nie wykonał zgodnego z przepisami odprowadzenia wód opadowych z własnej posesji i odprowadzał je do kanalizacji sanitarnej). Z kolei pozostałe roboty budowlane wykonane zostały niezgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż na ich wykonanie inwestor nie dysponował właściwym zgłoszeniem.

W ocenie organu odwoławczego, w obu przypadkach zachodzi jedność stanu faktycznego (wykonanie robót polegających na utwardzeniu terenu), zastosowanie znajdzie ten sam przepis prawa (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), organem właściwym do ich rozpoznania jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, stąd na podstawie art. 62 K.p.a. można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie administracyjne, dlatego w sprawie dotyczącej całej inwestycji L. P. mogła zostać wydana jedna decyzja rozstrzygająca sprawę.

OWINB wywodził, że zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 b ust. 1 (tj. budowy) właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Po myśli natomiast art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ w drodze decyzji, nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Organ dodał, że przepisy art. ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49 b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.

Równocześnie organ odwoławczy podkreślił, że w sytuacji prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia lub z naruszeniem przepisów organ nadzoru budowlanego winien w pierwszej kolejności ustalić, czy możliwe jest zastosowanie przepisów w taki sposób, aby doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem.

Zdaniem organu odwoławczego, w omawianej sprawie nie budzi wątpliwości, że L. P. wykonał utwardzenie w taki sposób, że wody opadowe z jego posesji odprowadzone były do studzienki kanalizacji sanitarnej, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.). Nieprawidłowy stan posesji uzasadniał ingerencję organu nadzoru budowlanego i wydanie decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ uznał, na podstawie materiału dokumentacyjnego sprawy oraz mając na uwadze przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), że istniała prawna i techniczna możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Organ przytoczył przepis § 28 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowiący, że działka budowlana, na której usytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, zaś w braku takiej możliwości dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny nieutwardzony teren, do dołów chłonnych lub zbiorników retencyjnych.

Tym samym organ uznał, że zastosowany w sprawie tryb postępowania pozwolił na doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami, zaznaczając, że zakres nałożonych obowiązków (wykonanie dołów chłonnych) jest ściśle związany z przepisami prawa i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był uprawniony do ich dowolnej interpretacji. Podsumowując, skoro ustawodawca przewidział, że jedną z możliwości odprowadzenia wód opadowych z terenu posesji jest wykonanie dołów chłonnych, to organ I instancji uprawniony był do wydania nakazów takiej treści. W konsekwencji, decyzja organu I instancji została uznana przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za prawidłową a jej zmiana w zakresie terminu wykonania nałożonych obowiązków spowodowana została trwającym postępowanie odwoławczym.

Z decyzją organu odwoławczego nie zgodzili się T. i C. K., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

Zarzucili, że stan faktyczny w sprawie został ustalony nieprawidłowo a nałożone obowiązki nie usuną problemu zalewania ich posesji wodami opadowymi z działki L. P. Podnieśli, że jedynie pozostawienie w większej części niż dotychczas, działki w stanie niezabudowanym, może pozwolić na absorpcję wód opadowych. Nie zgadzają się z istnieniem dołu chłonnego. Zarzucili, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien szczególnie uwzględniać prawa sąsiadów, wziąć pod uwagę ich oczekiwania i zastrzeżenia, co do inwestycji prowadzonych i rozbudowywanych na sąsiednich posesjach. Akcentowali, że to organy powinny przeanalizować warunki, jakimi dysponuje inwestor na swojej działce, jaką ma lokalizację, czy kanalizacja deszczowa i sanitarna jest dostosowana do użytku tak, aby nie naruszała gospodarki wodnej sąsiednich posesji i nie zalewała sąsiadów. Podkreślili kilkakrotnie, że inwestycję przeprowadzono nielegalnie, "na dziko", najpierw wykonano czynności wybrukowania i wybetonowania, "a potem jeszcze ekspert wymyślił dół chłonny, zamiast zlecić wykonanie kanalizacji deszczowo-burzowej". Nie zgadzają się na legalizację przedmiotowych robót.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Wychodząc z powyższych przesłanek, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę wniesioną przez T. K., gdyż stwierdził, że zaskarżona decyzja naruszała przepisy postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 P.p.s.a. mogło stanowić podstawę do jej uchylenia.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 18 maja 2011 r. nr [...], utrzymująca w mocy w części decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 15 lutego 2011 r., nr [...], nakazującą L. P.:

1) wykonanie na terenie posesji dołu chłonnego, zamykanego od góry klapą żelbetową, wyposażonego w separator substancji ropopochodnych o przepływie co najmniej 1,5 l na sekundę,

2) wykonanie kanału betonowego, odprowadzającego wody opadowe z utwardzonego terenu do dołu chłonnego, o którym mowa w pkt 1,

3) zaślepienie studzienki kanalizacji sanitarnej, do której odprowadzane są obecnie wody opadowe z terenu utwardzonego betonową kostką brukową

i wskazanie, że obowiązek należy wykonać zgodnie z załączonym rysunkiem, stanowiącym integralną część decyzji, w taki sposób aby wody opadowe spływały z całego terenu utwardzonego kostką brukową do kanału betonowego, którym będą odprowadzane do dołu chłonnego wyposażonego w separator substancji ropopochodnych oraz, że odległość dołu chłonnego od okien otwieranych i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna wynosić, co najmniej 5 m, a obowiązek wykonać do 31 maja 2011 r., natomiast uchylająca decyzję organu I instancji w części określenia terminu wykonania nałożonych obowiązków.

Natomiast przedmiotem postępowania prowadzonego przez nadzór budowlany była ocena robót budowlanych polegających na utwardzeniu działki przy ul [...] w [...], z punktu widzenia naruszenia prawa.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze. zm.), dalej: "ustawa - Prawo budowlane". Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem: przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Powołany przepis dotyczy zatem trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania legalizacyjnego (naprawczego):

1) samowolnych robót budowlanych, których nie można zalegalizować,

2) samowolnych robót budowlanych podlegających legalizacji,

3) istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę.

Jeśli zatem w wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustali, że nastąpiło nie dające się usunąć naruszenie prawa, to organ ten obowiązany jest wydać decyzję zakazującą prowadzenie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, albo może nakazać przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego.

Jeśli natomiast w wyniku przeprowadzenia takiego postępowania okaże się, że jest możliwe doprowadzenie prowadzonych robót do stanu zgodnego z prawem, a nie występuje istotne odstępstwo od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę, wówczas właściwy organ jest zobowiązany nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych (por. Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2006, s. 538-539).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z perspektywy powołanego przepisu stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego, wykluczając uprzednio zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, prawidłowo uznały, iż w sprawie zachodzi możliwość wdrożenia postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący zgłosił zamiar wykonania wymiany nawierzchni betonowej placu manewrowego. Organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu. Roboty budowlane polegające na ułożeniu kostki brukowej były zatem legalne. W tej sytuacji orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały tryb przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Celem bowiem postępowania prowadzonego w oparciu o powołany przepis, jak słusznie zauważyły organy orzekające w sprawie, jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności (zgodności z przepisami) i jakości wykonywanych robót, w szczególności w kontekście zgodności z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunkami technicznymi oraz innymi przepisami administracyjnego prawa materialnego. Innymi słowy, postępowanie to nie jest ukierunkowane na likwidację samowoli, o tej bowiem traktują postanowienia art. 48 i art. 49b ustawy, a jedynie na usunięcie kolizji z prawem wykonywanych robót budowlanych.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo określiły przedmiot postępowania i wyjaśniły stan faktyczny sprawy, zebrały materiał dowodowy i dokonały jego analizy, jak również uzasadniły wydanie nałożonych obowiązków.

Trafnie organy uznały, że okoliczności niniejszej sprawy wskazują, iż L. P. zgłosił zamiar przystąpienia do robót budowlanych, polegających m.in. na wymianie nawierzchni betonowej placu manewrowego poprzez ułożenie kostki brukowej z pozostawieniem pasa zieleni od granicy wschodniej działki o szerokości 60 cm, jak i nie zgłosił takiego zamiaru w odniesieniu do robót polegających na utwardzeniu wjazdu na posesję oraz pasów od strony ul. [...] nr [...] i [...]. Należy również zgodzić się z organami, że materiał dokumentacyjny sprawy wskazuje, że roboty objęte zgłoszeniem zostały wykonane z naruszeniem art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, jako, że inwestor nie wykonał zgodnego z przepisami odprowadzenia wód opadowych z własnej posesji i odprowadzał je do kanalizacji sanitarnej. Stąd prawidłowo dla oceny wykonanego odprowadzenia wód opadowych organ odwoławczy przywołał przepis art. 9 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem zabrania się wprowadzania ścieków bytowych i ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych przeznaczonych do odprowadzania wód opadowych, a także wprowadzania ścieków opadowych i wód drenażowych do kanalizacji sanitarnej. Jednocześnie, z uwagi na nieprawidłowy stan posesji, organy inspekcji budowlanej uprawnione były do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, uznając, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) istnieje prawna i techniczna możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Przepis § 28 ww. rozporządzenia wymaga, aby działka budowlana, na której usytuowane są budynki wyposażona była w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W sytuacji, gdy brak jest możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony lub do zbiorników retencyjnych. Oznacza to, że decyzja o nałożeniu obowiązków znajdowała oparcie w przywołanym przepisie.

Jednakże na gruncie rozpoznawanej sprawy pozostało niewyjaśnione zagadnienie zgodności wykonanych robót, polegających na utwardzeniu w tak znacznym zakresie posesji L. P., z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należącego wszakże do źródeł prawa, w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Oznacza to, że organy gmin oraz organy administracji publicznej związane są ustaleniami zawartymi w planie, który został prawidłowo opublikowany i wszedł w życie.

Pogląd taki wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2011r. w sprawie II OSK 150/10 (opublikowanym w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl) stwierdzając, że przez przepisy prawa wskazane w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego rozumieć należy także ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W niniejszej sprawie organy nie rozważyły, czy dla przedmiotowego terenu istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz czy zawiera uregulowania dotyczące zagospodarowania konkretnych działek objętych tym planem, w takim znaczeniu, że zawiera normy określające, jaka powierzchnia działki budowlanej ma pozostać biologicznie czynna, aby między innymi umożliwić również odprowadzanie wód opadowych na własny teren, a w jakim zakresie można dokonać zabudowy, w tym i utwardzenia, czy wybrukowania działki budowalnej .

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że organ II instancji, nie rozpoznając należycie sprawy, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a także art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i z tych też przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

Na podstawie art. 152 w/w ustawy Sąd orzekł, iż uchylona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygając ponownie sprawę organ powinien wydać decyzję z uwzględnieniem powyższych wskazań i wyeliminować wymienione uchybienie.

Natomiast oddalając skargę C. K. Sąd zauważył, że nie był on stroną postępowania administracyjnego, nie był również adresatem zaskarżonej przez siebie decyzji. Stroną postępowania dotyczącego likwidacji samowoli budowlanej jest - zgodnie z art. 28 K.p.a. - każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że skarżący nie jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której wykonano roboty budowlane oceniane pod kątem zgodności z prawem przez organy nadzoru budowlanego. Jej właścicielami są natomiast żona skarżącego T. K. oraz E. K. W tych okolicznościach po stronie skarżącego C. K. nie można upatrywać interesu prawnego wywodzonego jedynie z faktu małżeństwa oraz wspólnego zamieszkiwania, a wyłącznie interes faktyczny. Skutkuje to stwierdzeniem, że skarżący ten nie posiada legitymacji czynnej do wniesienia skargi. W konsekwencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga wniesiona przez C. K. podlegała oddaleniu przez Sąd, jako wniesiona przez podmiot nieuprawniony.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Orzeczenie w przedmiocie kosztów uzasadnia art. 200 P.p.s.a.