Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 775/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2 lit. a i art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
law: Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
article: art. 154
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wyżej wymienionego organu z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego H. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako Kpa) oraz art. 2 pkt 2 lit. a i art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm. – dalej jako ustawa o świadczeniu pieniężnym) odmówił H. S. uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lutego 2005r., Nr [...] i utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w art. 3 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w myśl art. 154 §1 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W ocenie organu strona nie wykazała jednak, by za zmianą przedmiotowej decyzji przemawiał interes społeczny lub też słuszny interes strony.

Ponadto organ wskazał, iż kryteria, które musi spełniać wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego, aby to świadczenie mogło być przyznane, w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym zawiera przepis art. 2 pkt 2 lit. "a" tejże ustawy.

Stosownie do regulacji ww. przepis ustawy przewiduje przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu: "deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945." Organ podniósł, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. m.in. odpisu aktu urodzenia wynika, że strona przebywała w R. w okresie od [...] lipca 1944 r. Organ wskazał, iż nie zaliczono stronie deportacji po 15 września 1944r., (wyzwolenie okolic R.) ponieważ pobyt strony po tym okresie nie stanowi już represji w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. "a" cyt. ustawy. Organ wyjaśnił, iż datę wyzwolenia tego rejonu ustalono na podstawie opracowania: "Kronika II wojny światowej", pod red. Donalda Sommerville'a, Warszawa 1995, s. 257).

Organ wskazał, iż z uwagi na fakt, że represja strony trwała krócej niż pełne 6 miesięcy, tj. 3 miesiące i 9 dni, świadczenie nie przysługuje stronie.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł H. S.wskazując, iż do okresu represji winien być zaliczony również okres prenatalny dziecka urodzonego w czasie pobytu na deportacji rodziców. Skarżący powołał się w tym względzie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 września 2005 r. sygn. akt II SA/Lu 640/05.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zaliczenie okresu prenatalnego do okresu represji.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż myśl art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy o świadczeniu pieniężnym represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Dalej organ wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym świadczenie przysługuje w wysokości 0,5% przeciętnego wynagrodzenia w kwartale kalendarzowym poprzedzającym termin ostatniej w 1995 r. waloryzacji emerytur i rent, za każdy pełny miesiąc trwania pracy, o której mowa w art. 2, nie więcej jednak łącznie niż 10% tego wynagrodzenia.

Organ wyjaśnił, iż wnioskodawca zwracał się o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego za pobyt na deportacji w miejscowości R.. Organ podniósł , iż strona przebywała na terytorium III Rzeszy od dnia [...] lipca 1944r. (data urodzenia), a pobyt na deportacji po dniu 15 września 1944r. (wyzwolenie okolic R.) stracił charakter represji w rozumieniu powołanej wyżej ustawy. Przymusowy pobyt wnioskodawcy na deportacji trwał zatem 3 miesiące i 9 dni.

Ponadto organ powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2006 r. (sygn. akt II OSK 1013/06) wskazał, iż w przypadku dziecka urodzonego w okresie deportacji /wywiezienia/ matki do pracy przymusowej, okres przed urodzeniem dziecka, w którym dziecko nie posiada obywatelstwa polskiego, nie jest okresem podlegania dziecka represjom w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł H. S. wskazując, iż jego rodzina została wysiedlona do pracy przymusowej w miejscowości R. oraz że w obozie jego rodzina przebywała od 1942 do 1945 r. Skarżący podniósł, iż z zaświadczenia Urzędu Miasta S. bezspornie wynika, że pobyt na przymusowych robotach trwał do 3 maja 1945 r.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym poprzez nie zaliczenie okresu prenatalnego do okresu represji. Skarżący uzasadniając swój zarzut powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia19 kwietnia 2005 r., II SA/Lu 236/05, cytując fragmenty jego uzasadnienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 6 grudnia 2010 r. skarżący cytując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 918/09 wskazał, iż za datę końcową represji i zakończenia deportacji należy uznać dzień zakończenia II wojny światowej tj. dzień 8 maja 1945 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 Ppsa ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.

Pierwszą kwestią wymagającą rozważenia w niniejszej sprawie jest tok postępowania przed Kierownikiem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych a więc prawidłowość zastosowania przepisów procesowych. Otóż organ, dla rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie mu świadczenia pieniężnego tytułu deportacji do pracy przymusowej, zastosował tryb przewidziany w art. 154 Kpa i odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...]lutego 2005 r..

W uzasadnieniu zastosowania wskazanego trybu nadzwyczajnego organ powołał się na fakt, iż wnioskodawczyni nie wskazała we wniosku okoliczności mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź stwierdzenia nieważności wcześniej wydanej decyzji ostatecznej, natomiast treść wniosku pozwalała na przyjęcie, iż strona podnosiła swój słuszny interes.

W ocenie Sądu organ zasadnie rozpoznał wniosek skarżącego w trybie art. 154 Kpa.

Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

W tym miejscu wskazać należy, iż tryb postępowania przewidziany w art. 154 Kpa służy generalnie organom administracji do usuwania takich decyzji ostatecznych, które organy te uważają za niecelowe bądź sprzeczne z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju. Nie jest natomiast decydujące czy decyzja ostateczna jest zgodna, czy też sprzeczna z prawem.

Punktem wyjścia do rozważań nad zasadnością skargi wypada przytoczyć brzmienie przepisów, które stanowiły podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji ,a mianowicie przepisy art. 1 ust. 1 i art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 – dalej ustawa o świadczeniu pieniężnym).

Skarżący żądanie przyznania świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy o świadczeniu pieniężnym wywodzi z tytułu wywiezienia matki skarżącego na roboty przymusowe, a następnie pobytu matki w ciąży na robotach przymusowych w III Rzeszy. W związku z powyższym uważa, że w okresie prenatalnym podlegał represjom, gdyż żył w okresie deportacji w łonie matki, a co za tym idzie spełnił przesłanki do przyznania mu świadczenia pieniężnego na podstawie ww. ustawy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym w ocenie Sądu świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługuje osobie, która w okresie podlegania represjom była obywatelem polskim, a zatem okres poprzedzający urodzenie się skarżącego (okres prenatalny) nie jest okresem podlegania represjom, ponieważ dziecko poczęte (nasciturus) nie posiada obywatelstwa polskiego. Tak więc represja określona w art. 2 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniu pieniężnym, którą jest w rozumieniu ustawy deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945, została związana z posiadaniem obywatelstwa polskiego w okresie podlegania represjom.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2004 r., sygn. akt OSK 135/04 (ONSAiWSA z 2005 r., Nr 1, poz. 15), iż o deportacji w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym można mówić w stosunku do dziecka zarówno wtedy, gdy zostało ono wywiezione wraz z rodzicami na roboty przymusowe, jak i gdy wywieziona na roboty przymusowe kobieta urodziła dziecko w miejscu wykonywania tych robót. Jednak zdaniem Sądu zasadnicze znaczenie w świetle przepisów ustawy o świadczeniu pieniężnym ma to, czy ofiara represji, w tym przypadku dziecko, w okresie podlegania represjom posiadało obywatelstwo polskie.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż skarżący urodził się w dniu [...] lipca 1944r., a okresu przed urodzeniem skarżącego, w którym nie posiadał on jeszcze obywatelstwa polskiego nie można uznać za okres podlegania skarżącego represjom w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym.

Należy zauważyć, że w czasie przebywania skarżącego (w łonie matki) wraz z matką na robotach przymusowych obowiązywała ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 7, poz. 44 ze zm.). Stosownie do przepisu art. 4 tej ustawy obywatelstwo polskie nabywało się przez urodzenie lub na skutek późniejszych zdarzeń. Nabycie obywatelstwa polskiego przez urodzenie było związane z nabyciem obywatelstwa ojca albo matki (art. 5), co oznaczało, iż to, czy dziecko nabędzie obywatelstwo polskie przez urodzenie, zależało od tego, czy ojciec albo matka dziecka w chwili jego urodzenia posiadali obywatelstwo polskie. Nabycie obywatelstwa polskiego przez urodzenie następowało więc z mocy prawa z chwilą urodzenia dziecka, jeżeli w chwili urodzenia dziecka ojciec albo matka posiadali obywatelstwo polskie. Tak więc nabycie i posiadanie obywatelstwa polskiego nie odnosiło się do osoby przed jej urodzeniem się.

Obywatelstwo jest trwałym węzłem prawnym, łączącym osobę fizyczną z państwem. Oznacza ono prawną przynależność do określonego państwa, z której wynikają wzajemne prawa i obowiązki takiej osoby i państwa. Prawa te i obowiązki stanowią materialnoprawną treść obywatelstwa i są ustalane przez państwo (W. Ramus: Instytucje prawa o obywatelstwie polskim, Warszawa 1980). Ustawy o obywatelstwie polskim: z dnia 20 stycznia 1920 r., z dnia 8 stycznia 1951 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 25 ze zm.) i z dnia 15 lutego 1962 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 ze zm.) ustalają jako zasadniczy tytuł nabycia obywatelstwa polskiego urodzenie się z rodziców obywateli polskich. Decydujące znaczenie przy tej formie uzyskania obywatelstwa ma moment urodzenia się dziecka i z tą chwilą dziecko uzyskuje obywatelstwo. Nabycie obywatelstwa polskiego następuje z mocy prawa i nie są potrzebne żadne akty władzy publicznej. Nabycie przez dziecko obywatelstwa polskiego przez urodzenie jest następstwem obywatelstwa rodziców w chwili urodzenia dziecka. Nie sposób więc przyjąć, nawet biorąc pod uwagę, że życie i zdrowie człowieka w każdej fazie jego rozwoju stanowi wartość konstytucyjną podlegającą ochronie, iż nasciturus (życie nienarodzone) posiada obywatelstwo polskie (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2006r. sygn. akt II OSK 1013/06, LEX nr 289283).

Ponadto należy zauważyć, że nawet Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 ze zm.) zapewnia dziecku prawo do określenia przynależności państwowej (obywatelstwa) dopiero po urodzeniu. Brak obywatelstwa jakiegokolwiek państwa uznaje się za stan niekorzystny dla człowieka, co znalazło wyraz w art. 7 ust. 1 i 2 Konwencji o prawach dziecka, który zobowiązuje państwa do zapewnienia takich rozwiązań w prawie wewnętrznym, aby każde dziecko uzyskało obywatelstwo "od momentu urodzenia".

Tym samym, o ile można podzielić pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 1996 r. (sygn. akt III ARN 96/95), na który powołał się skarżący, iż pojęcie "osoba podlegająca represjom w hitlerowskich obozach koncentracyjnych" oznacza również dziecko poczęte, jeżeli urodziło się żywe, to nie sposób przyjąć, że dziecko poczęte posiada obywatelstwo polskie i w związku z tym okres życia prenatalnego należy wliczyć do okresu podlegania represjom, o którym mowa w ustawie o świadczeniu pieniężnym.

Skład orzekający w tej sprawie podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 12 października 1998 r., OPS 5/98 (ONSA z 1999 r., z. 1, poz. 1), że przyznanie uprawnień do świadczenia, o którym mowa w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym, tylko pewnej ściśle określonej grupie osób represjonowanych nie narusza konstytucyjnych zasad państwa prawnego i zasady równości wobec prawa, jeżeli przyjęte kryteria są merytorycznie uzasadnione i nie są niesprawiedliwe. Przyjęcie w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. kryterium, iż uprawnienie do świadczenia przysługuje tylko tym osobom, które w okresie podlegania represjom były obywatelami polskimi, nie narusza tych zasad. Świadczenie pieniężne przysługujące za pracę przymusową jest przywilejem o charakterze rekompensacyjnym przyznanym określonej kategorii osób, który wynika wyłącznie z ustawy, a nie z Konstytucji (postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 1998 r., sygn. akt Ts 71/98).

Stanowisko co do tego, że okres deportacji winien być liczony dopiero od chwili narodzin znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym zakresie należy wskazać wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2009r. sygn. akt II OSK 1456/08 publikowany zbiór Lex nr 515990, wyrok z dnia 6 czerwca 2008r. sygn. akt II OSK 979/07 publikowany Lex nr 493532, wyrok z dnia 15 kwietnia 2008r. sygn. akt II OSK 396/07 publikowany zbiór Lex 471531.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż datą początkową podlegania represjom w przypadku skarżącego był dzień narodzin tj. [...] lipca 1944 r.

Zatem do rozstrzygnięcia pozostaje kwestia daty końcowej podlegania represjom.

Jak wynika z art. 2 ust. 2 lit. a) ustawy o świadczeniu pieniężnym represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945.

Podkreślić należy, że na gruncie powyższego przepisu zarysowały się w judykaturze dwa stanowiska. Zgodnie z pierwszym z nich, określenie zakończenia okresu zakończenia deportacji należy odnieść do daty zakończenia II wojny światowej, tj. 8 maja 1945 r.. Natomiast zgodnie z drugim stanowiskiem zakończenie deportacji następuje z chwilą wyzwolenia danego terenu spod okupacji niemieckiej. Zgodnie z drugim stanowiskiem praca wykonywana tam przez deportowanych pracowników, choćby była nadal wykonywana traciła przymiot przymusowości, jak i przymiot wykonywania jej na terenach okupowanych przez III Rzeszę.

Skład orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za pierwszym stanowiskiem w świetle którego za datę zakończenia deportacji należy uznać dzień zakończenia II wojny światowej, czyli dzień 8 maja 1945 r. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, iż nie można bowiem na tle realiów II wojny światowej w sposób kategoryczny twierdzić, iż już samo tylko wyzwolenie miejscowości, w której lub w pobliżu której pracowały osoby deportowane czyniło możliwą bezpieczną drogę powrotną do Polski. Wielokrotnie w orzecznictwie zwracano bowiem uwagę na fakt, iż mimo wyzwolenia poszczególnych miejscowości, w dalszym ciągu na terenach III Rzeszy oraz krajów okupowanych prowadzone były działania wojenne, a linie frontu wielokrotnie ulegały przesunięciu. W orzecznictwie wskazuje się również, iż kwestią mająca niebagatelne znaczenie jest fakt dalszego prowadzenia działań wojennych na terenie okupowanej przez III Rzeszę Europy. Fakt, że linia frontu przebiegała już za miejscowością, w której przebywał skarżący, nie może być odbierany jako moment definitywnego wyzwolenia. Należy wziąć pod uwagę dynamikę towarzyszącą tego rodzaju działaniom oraz niewątpliwy brak możliwości powrotu osób deportowanych, znajdujących się na terenach już wyzwolonych, na tereny wciąż objęte działaniami wojennymi. Osoby znajdujące się na terenach już wyzwolonych niejednokrotnie znajdowały się w stanie oblężenia, a linie działań frontowych były wielokrotnie przesuwane w wyniku akcji ofensywnych przeprowadzanych przez broniące się oddziały hitlerowskie. W sprawie niniejszej tych okoliczności nie sposób pominąć. Przyjąć zatem należy, że możliwość powrotu na terytorium Polski faktycznie zaistniała po dacie 8 maja 1945 r., którą oficjalnie uznano za zakończenie II Wojny Światowej (np. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 866/07, wyrok NSA z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 918/09 oba dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.goc.pl).

Wobec powyższego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjętą, iż datą końcową okresu deportacji, a więc przymusowego wywiezienia z terytorium Polski jest data oficjalnego zakończenia działań wojennych, nie zaś data wyzwolenia miejscowości w której uprawniony wraz z rodzicami przebywał ( por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009r. sygn. akt II OSK 1456/08. Lex 515990, wyrok NSA z dnia 30 października 2009r., sygn. akt II OSK 1553/08, wyrok NSA z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 918/09 dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.goc.pl).

Zatem okres przebywania skarżącego na deportacji powinien być liczony od daty jego urodzenia (tj. [...] lipca 1944 r.) do dnia [...]maja 1945 r., a nie jak przyjął organ do dnia [...] września 1944 r. tj. dnia wyzwolenia okolic, w których skarżący był na deportacji.

Wobec powyższego w ocenie Sądu organ mając na względzie wyżej poczynione uwagi winien jeszcze raz na podstawie art. 154 Kpa zbadać czy w niniejszej sprawie interes społeczny lub słuszny interes strony nie przemawia za zmianą decyzji z dnia [...] lutego 2005 r.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c orzekł jak w sentencji.