Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1739/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. O. i Z. w P. "O." z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 168/15 w sprawie ze skargi I. O. i Z. w P. "O." z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 7 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od I. O. i Z. w P. "O." z siedzibą w W. na rzecz Ministra Rozwoju 1800 (słownie: tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 168/15, oddalił skargę Instytucji [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 7 listopada 2014 r. w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Beneficjent realizował projekt innowacyjny z komponentem ponadnarodowym pt.: [...] " na podstawie zawartej 17 grudnia 2010 r. umowy o dofinansowanie projektu nr [...] . We wniosku o dofinansowanie projektu pierwotnie okres realizacji projektu określono na czas od 1 października 2010 r. do 31 grudnia 2012 r., po czym został on przedłużony do 31 grudnia 2013 r. Celem projektu było wydłużenie aktywizacji zawodowej osób 45+ w województwie lubuskim poprzez wypracowanie nowych narzędzi i metod wsparcia i wprowadzenia ich do głównego nurtu polityki na poziomie lokalnym. W ramach projektu przewidziano następujące zadania: współpraca międzynarodowa (zadanie 1), zarządzanie partnerstwem (zadanie 2), badania (zadanie 3), opracowanie modułów "[...]" — narzędzi modelu i strategii jego wdrażania (zadanie 4), testowanie opracowanego produktu — "[...]" (zadanie 5), upowszechnianie i włączanie do głównego nurtu polityki (zadanie 6), monitoring i ewaluacja (zadanie 7). Projekt był realizowany w dwóch etapach: etap I - przygotowanie i złożenie Strategii (etap obowiązkowy), etap przejściowy polegający na ocenie i uzgadnianiu Strategii, etap II — wdrażanie Strategii.

W dniach 12-13 maja 2011 r. została przeprowadzona kontrola planowa projektu, w wyniku której ustalono, że beneficjent dokonał wyboru partnerów projektu z naruszeniem art. 28a ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

W ramach przedmiotowego projektu beneficjent złożył w dniu 31 maja 2011 r. Strategię w celu jej akceptacji przez RST.

W okresie 1 czerwca 2011 r. — 31 lipca 2011 r., tj. w okresie weryfikacji i oceny Strategii, zgodnie z założeniami wniosku o dofinansowanie projektu, miała nastąpić przerwa w realizacji projektu (tzw. "zamrożenie" projektu).

Okres weryfikacji Strategii uległ wydłużeniu. W dniu 4 sierpnia 2011 r. WUP poinformował odwołującego, iż od dnia 1 sierpnia 2011 r., tj. po upłynięciu zaplanowanego okresu zamrożenia działań w projekcie, wydatki w ramach projektu należy kwalifikować nadal według zasad obowiązujących w okresie "zamrożenia" projektu.

Pismem z dnia 29 listopada 2011 r. WUP poinformował stronę o warunkowej akceptacji Strategii i konieczności dokonania zmian.

Ostatecznie, okres zamrożenia projektu trwał od 1 czerwca 2011 r. do 30 listopada 2011 r. Zgodnie ze stanowiskiem WUP, w tym okresie odwołujący mógł ponosić jedynie wydatki związane z utrzymaniem biura projektu i podstawowym personelem projektu.

W związku z koniecznością ponownego wyboru partnerów projektu i ich zaangażowania w prace nad Strategią (tj. w prace nad poprawą Strategii), na wniosek beneficjenta WUP zawiesił realizację projektu od dnia 1 lutego 2012 r. do odwołania i jednocześnie poinformował odwołującego, że w tym okresie nie będą kwalifikowalne żadne koszty związane z realizacją projektu, w tym wydatki związane z prowadzeniem biura, wynagrodzeniem personelu i wyborem nowych partnerów. Okres zawieszenia projektu trwał od 1 lutego 2012 r. do 27 grudnia 2012 r.

Z dniem 28 grudnia 2012 r. WUP podjął decyzję o odwieszeniu realizacji projektu, zobowiązując odwołującego do dalszej realizacji projektu zgodnie z obowiązującymi zasadami.

W dniu 6 lutego 2013 r. WUP odrzucił Strategię, w związku z czym wszczęto procedurę rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu w trybie natychmiastowym. Pismem z dnia 15 marca 2013 r. WUP przekazał beneficjentowi oświadczenie w sprawie rozwiązania umowy o dofinansowanie przedmiotowego projektu. Zgodnie z paragrafem 4 porozumienia stron, za kwalifikowalne uznane zostały wydatki poniesione w okresie realizacji projektu tj. od 1 października 2010 r. do dnia 12 lutego 2013 r. o ile będą spełniały warunki kwalifikowalności określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL.

W wyniku weryfikacji wniosku o płatność nr [...] za okres 1 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. WUP stwierdził wydatki niekwalifikowalne w łącznej wysokości [...] zł.

Decyzją Dyrektora WUP z dnia 2 sierpnia 2013 r. orzeczono o zwrocie należności w wysokości [...] zł.

Decyzją z dnia 12 listopada 2013 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpoznając odwołanie Instytutu uchylił ww. decyzję Dyrektora WUP i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Minister zwrócił uwagę, że decyzja rozstrzygała wyłącznie w zakresie wydatków w wysokości [...] zł poniesionych ze środków EFS na wynagrodzenie osób dokonujących poprawy Strategii i rozliczonych w ramach zadania 4 projektu. Tymczasem postępowanie administracyjne zostało wszczęte w stosunku do wydatków ujętych we wniosku o płatność nr [...] za okres 01.12.2012 — 31.12.2012 r., które zostały uznane za niekwalifikowalne przez WUP w kwocie [...] zł. Minister zarzucił, że organ I instancji nie wyjaśnił kwestii, na jakiej podstawie przyjął, że wydatki stanowiące różnicę ww. kwot w wysokości [...] zł zostały poniesione przez odwołującego ze środków własnych.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor WUP wydał w dniu 24 lutego 2014 r. kolejną decyzję, mocą której zobowiązał Instytut do zwrotu kwoty [...] zł. wraz z odsetkami.

Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpoznając odwołanie strony decyzją z dnia 30 maja 2014 r. ponownie uchylił decyzję organu I instancji wskazując, że organ I instancji nie ustalił, z jakich środków odwołujący poniósł zakwestionowane wydatki. Ponadto organ I instancji nie ustalił, czy działania podjęte przez odwołującego stanowiły w rzeczywistości element poprawy strategii, czy też element drugiego etapu realizacji projektu, tj. wdrożenia strategii. Miało to, zdaniem organu odwoławczego decydujące znaczenie dla istoty sprawy i ustalenia kwoty podlegającej zwrotowi, gdyż - jak wskazano - odwołujący nie był uprawniony do ponoszenia wydatków związanych z wdrożeniem strategii (strategia została ostatecznie odrzucona przez WUP).

Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor WUP decyzją z dnia 8 sierpnia 2014 r. określił Instytutowi przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania w wysokości [...]zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków. Obejmuje ona następujące wydatki niekwalifikowalne w kwocie :

- [...] zł za zakup 3 komputerów z oprogramowaniem,

- [...] zł z tytułu przyznania dodatku Krystynie Kowalskiej za wykonanie opracowania pt. "[...] ".

Decyzją z dnia 7 listopada 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił decyzję Dyrektora WUP w [...] w części dotyczącej zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami i umorzył postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Organ odwoławczy ustalił, że zgodnie z zaakceptowanym wnioskiem o dofinansowanie projektu odwołujący był uprawniony do zakupu 5 zestawów komputerowych z kompletem oprogramowania. W szczegółowym budżecie projektu odwołujący uzasadnił, że sprzęt przeznaczony będzie dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze godzinowym: koordynatora projektu, koordynatora merytorycznego, koordynatora ds. wdrażania projektu, specjalisty ds. informacji, promocji i upowszechniania, specjalisty ds. administracyjnych.

Dwa zestawy komputerów zostały zakupione w 2010 r. dla koordynatora projektu i koordynatora merytorycznego. Natomiast pozostałe zestawy zakupiono i przyjęto do jednostki w dniu 31 grudnia 2012 r. dla:

-[...] (kierownik biura projektu, 4/5 etatu, oddelegowanie 2 dni),

-[...] (specjalista ds. administracyjnych, 1 etat, oddelegowanie 2 dni),

-[...] (specjalista ds. personelu administracyjnego, 1 etat, oddelegowanie 2 dni).

IZ zauważyła, że żaden z zestawów nie był zakupiony dla specjalisty ds. informacji, promocji i upowszechniania.

Zdaniem IZ PO KL, zakup zestawów komputerowych poniesiono z naruszeniem podrozdziału 4.5 pkt 9 Wytycznych. Postępowanie odwołującego polegające na oddelegowaniu ww. osób w wymiarze ponad 1/2 etatu jedynie na 2 dni, a następnie zmniejszeniu ich wymiaru zatrudnienia w miesiącach styczeń — luty 2013 r. stanowiło w ocenie IZ PO KL w istocie obejście Wytycznych. Zauważono przy tym, że sprzęt był zakupiony 31 grudnia 2012 r. Uwzględniając czas niezbędny na zakup komputerów, ich transport do jednostki, instalację na stanowiskach pracy, stwierdzono, że personel mógł korzystać ze sprzętu — w wymiarze zgodnym z Wytycznymi — przez niespełna dzień. Trudno w tej sytuacji uznać, że odwołujący spełnił warunek zakupu sprzętu określony w Wytycznych.

Oprócz tego IZ zważyła, że zgodnie z fakturą nr [...] odwołujący zakupił oprócz komputerów także 3 drukarki o wartości [...] zł, które nie zostały ujęte w szczegółowym budżecie projektu.

Organ II instancji zgodził się z Dyrektorem WUP, że na moment zakupu zestawu komputerowego odwołujący aktualizował strategię projektu, nie mając wiedzy czy strategia ta zostanie zaakceptowana przez WUP. Posiadając zatem zakupiony na początku realizacji projektu sprzęt komputerowy powinien go wykorzystać do aktualizacji, nie zaś dokonywać nowego zakupu, który nie mógł zostać wykorzystany do dalszej realizacji projektu z powodu odrzucenia strategii. Powyższe stanowi naruszenie podrozdziału 3.1 pkt 1 lit. b i h Wytycznych, które wymagają, aby wydatki ponoszone były w sposób racjonalny i efektywny oraz zgodny z zatwierdzonym budżetem projektu.

Ponieważ z faktury nr [...] ([...]) odwołujący rozliczył we wniosku o płatność kwotę [...] zł z tytułu zakupu trzech zestawów komputerowych, kwota ta, w ocenie organu podlega zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami.

Natomiast w zakresie wynagrodzenia dla [...] ustalono, że wynagrodzenie pracownika wynosiło [...] zł, a przyznany jej dodatek w wysokości [...] zł, był poniżej limitu 40%, tym samym nie doszło do naruszenia Wytycznych (sekcja 4.5.1 pkt 5 i 7). W związku z powyższym, wydatek w kwocie [...] zł należało, wg IZ uznać za kwalifikowalny i niepodlegający zwrotowi.

Minister nie zgodził się natomiast ze stanowiskiem odwołującego, iż organ I instancji błędnie przyjął, że wydatki objęte zaskarżoną decyzją zostały poniesione z środków Europejskiego Funduszu Społecznego, a nie z środków własnych. Wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu, transze na realizację projektu przez odwołującego były wypłacane na wyodrębniony do projektu rachunek bankowy. Żaden z przepisów umowy, ani Wytycznych nie przewidywał jednak i nie obligował odwołującego do ponoszenia wydatków wyłącznie z tego rachunku. Warunkiem zatem uznania wydatków za poniesione w ramach projektu nie było ich wydatkowanie z rachunku bankowego projektu. Odwołujący mógł ponosić wydatki z innych rachunków i wykazywać je jako kwalifikowalne we wnioskach o płatność.

Otrzymane transze dofinansowania odwołujący zobowiązany był, na podstawie § 10 umowy, rozliczyć we wnioskach o płatność. Zatem otrzymane dofinansowanie należy traktować jako rozliczone wyłącznie w sytuacji rozliczenia go w postaci wydatków kwalifikowalnych we wniosku o płatność. W przeciwnym wypadku, dofinansowanie należy uznać za niewykorzystane i jako takie podlegające zwrotowi.

W informacji o wynikach weryfikacji wniosku o płatność nr [...] organ uznał za niekwalifikowalne wydatki w kwocie [...] zł, przy czym nie wezwał Odwołującego do zwrotu tej kwoty na rachunek bankowy WUP, lecz wskazał, że kwota ta może zostać ponownie wykorzystana w ramach projektu. Tym samym należało przyjąć, że odwołujący dysponował ww. kwotą, tj. z projektowego punktu widzenia środki w tej kwocie nie zostały wydatkowane.

Minister nie podzielił też zarzutu odwołującego, że organ I instancji nie wszczynając postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu kwoty [...] zł, uniemożliwił mu dochodzenie uznania wydatków za kwalifikowalne, a tym samym pozbawił go prawa do ochrony jego interesów w postępowaniu administracyjnym.

Organ odwoławczy nie zgodził się również ze stanowiskiem strony błędnie ustalonych okresów, za jakie środki podlegają zwrotowi wraz z odsetkami wskazując, że nieuprawnione jest twierdzenie beneficjenta, że w okresie "zamrożenia" i "zawieszenie projektu" skoro nie można mówić o dysponowaniu środkami, żądanie odsetek za ten okres było nieuzasadnione.

Minister wskazał, że brzmienie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2013, poz. 885 ze zm.; dalej: u.f.p.). nie uzależnia naliczenia odsetek od dysponowania środkami, gdyż odnosi się wprost do dnia przekazania środków beneficjentowi. Nie ma zatem znaczenia, że odwołujący w okresie zamrożenia i zawieszenia projektu miał ograniczone prawo do dysponowania wypłaconą mu kwotą dofinansowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję uznając, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a stanowisko organu co do niekwalifikalności wydatku dotyczącego zakupu w dniu 31 grudnia 2013 r. 3 zestawów komputerowych wraz z oprogramowaniem zasadne. Zdaniem Sądu I instancji, słusznie organ zwrócił uwagę, że zakup tego sprzętu nastąpił w okresie tzw. "zamrożenia projektu", gdyż w dniu 29 grudnia 2012 r. nastąpiło "odwieszenie"- podjęcie (po poprawieniu strategii) projektu i przejście projektu w etap "zamrożenia" konieczny do weryfikacji poprawionej strategii. Trafnie zatem uznano, że dokonując zakupu sprzętu komputerowego skarżący działał wyłącznie na własne ryzyko, ponieważ nie wiedział, czy strategia zostanie ostatecznie zaakceptowana (w rezultacie ocena ta zakończyła się negatywnym wynikiem dla skarżącego, co doprowadziło do rozwiązania umowy, a projekt ostatecznie nie został przez niego zrealizowany). Argument skarżącego, iż zakup sprzętu był konieczny do przeprowadzenia aktualizacji nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym oraz działaniach strony. Poza sporem pozostaje, że okres w którym beneficjent aktualizował projekt rozpoczął się 1 lutego 2011 r. i trwał do 27 grudnia 2012 r., natomiast zakwestionowany wydatek na zakup sprzętu miał miejsce w dniu 31 grudnia 2012 r., tj. po okresie aktualizacji i po przedstawieniu projektu do ponownej oceny, zatem zakupiony sprzęt nie mógł służyć do dokonania poprawy strategii. Ponadto czas, w którym pracownicy oddelegowani do realizacji projektu, dla których zakupiony został sprzęt, mogli z niego korzystać de facto 1 dzień pracy w grudniu 2012 r. Sąd podkreślił, że wprawdzie zapisy Wytycznych dają możliwość uznania za kwalifikowalne kosztów związanych z wyposażeniem stanowiska pracy personelu projektu w przypadku wyposażenia stanowiska pracy personelu zatrudnionego na podstawie stosunku pracy w wymiarze co najmniej co najmniej ½ etatu, ale nie oznacza to, że będą one wydatkami kwalifikowanymi automatycznie. Organ zasadnie też zwrócił uwagę, że skarżący dokonując zakupu sprzętu komputerowego oraz drukarek nie działał efektywnie, gdyż przewidziany w zatwierdzonym budżecie był jedynie wydatek na zakup sprzętu komputerowego wraz z oprogramowaniem bez drukarek i takie wydatki mogły zostać uznane za kwalifikowalne. Bez znaczenia w tej sytuacji pozostaje jego twierdzenie, że drukarki, które zakupił wchodziły w skład zestawów komputerowych zgodnie ofertą sprzedawcy.

Sąd I instancji uznał również, że działania skarżącego w zakresie wydatkowania określonej zaskarżoną decyzją kwoty na zakup sprzętu komputerowego wraz z oprogramowaniem, w sytuacji i czasie gdy sprzęt ten nie miał znaczenia dla realizacji projektu (dokonania poprawy strategii), który to projekt w rezultacie nie został zaakceptowany i nie przeszedł do drugiego etapu realizacji, należało uznać za naruszające zapisy Wytycznych w zakresie racjonalności i efektywności wydatków. Oznaczało to naruszenie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków europejskich, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. i konieczność zwrotu pobranych kwot dotacji w oparciu o art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Sąd podkreślił, że ostatnich z tych przepisów dotyczy wszystkich środków przeznaczonych na realizację projektów pod warunkiem, że finansowanie odbywa się z udziałem środków europejskich, a nie, że dotyczy ono jedynie środków europejskich. Bez znaczenia pozostaje przy tym, z jakiego rachunku bankowego tj. rachunku projektu wskazanego w umowie o dofinansowanie, czy też innego, pokrywane są wydatki związane z projektem. Warunkiem zatem uznania wydatków za poniesione w ramach projektu nie było ich wydatkowanie z rachunku bankowego projektu. Beneficjent mógł ponosić wydatki z innych rachunków i wykazywać je jako kwalifikowalne we wnioskach o płatność. Otrzymane transze dofinansowania Instytut zobowiązany był, na podstawie § 10 umowy, rozliczyć we wnioskach o płatność. Tym samym otrzymane dofinansowanie należało traktować jako rozliczone wyłącznie w sytuacji rozliczenia go w postaci wydatków kwalifikowalnych we wniosku o płatność. W przeciwnym wypadku dofinansowanie należało uznać za niewykorzystane i jako takie podlegające zwrotowi.

Skoro w informacji o wynikach weryfikacji wniosku o płatność nr [...] organ uznał za niekwalifikowalne wydatki w kwocie [...] zł, przy czym nie wzywając beneficjenta do zwrotu tej kwoty na rachunek bankowy WUP, miał możliwość i zasadnie wskazał, że kwota ta może zostać ponownie wykorzystana w ramach projektu. Tym samym z projektowego punktu widzenia środki w tej kwocie nie zostały wydatkowane i o ile przedstawione zostaną wnioski o płatność zawierające wydatki kwalifikowalne w powyższej kwocie, kwota ta nie będzie żądana do zwrotu.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy szczegółowo przedstawił wydatki rozliczone przez Instytut we wniosku o płatność nr [...] i rozliczenie środków projektu na moment złożenia tego wniosku, którego to rozliczenia skarżący nie zakwestionował zarzucając jedynie, że organ I instancji nie wszczął postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu kwoty [...] zł, przez co uniemożliwił mu dochodzenie uznania wydatków za kwalifikowane.

Zarzut ten w ocenie Sądu nie jest zasadny, bowiem zaskarżona decyzja nie dotyczy ww. kwoty, a organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że wydatki wykazane we wniosku o płatność nr [...] zostały poniesione ze środków publicznych, tj. z transz dofinansowania przekazanych skarżącemu .

Sąd nie znalazł także podstaw do zakwestionowania sposobu liczenia odsetek. Przepis art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych określa terminy liczenia odsetek ustalając, że są one naliczane od dnia przekazania środków. Przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a przyjęcie koncepcji możliwości naliczenia odsetek jedynie za okres dysponowania tymi środkami (w tym wypadku z wyłączeniem wskazywanego przez Skarżącego okresu zamrożenia projektu i jego zawieszenia) stanowiłoby obejście prawa, czyli art. 207 ust. 1 pkt 3 tiret, co jest niedopuszczalne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

a) błędne uznanie za niekwalifikowane wydatków w wysokości [...] zł dotyczących zakupu trzech zestawów komputerowych oraz trzech sztuk oprogramowania biurowego (wydatki wykazane w poz. 3 i 4 załącznika nr 1 do wniosku o płatność nr [...] 1), w sytuacji gdy zakup komputerów związany był z utrzymaniem podstawowego składu zespołu projektowego i biura projektowego w okresie "zamrożenia" projektu, ponadto podyktowany był koniecznością zapewnienia zespołowi projektu sprzętu komputerowego o parametrach umożliwiających opracowanie i użytkowanie platformy QFD oraz spełniał wszystkie warunki kwalifikowalności wydatków określone w " [...] - Podstawowe zasady kwalifikowania wydatków,

b) błędne uznanie, że wydatki w kwocie [...] zł poniesione na zakup trzech zestawów komputerowych oraz trzech sztuk oprogramowania biurowego (wydatki wykazane w poz. 3 i 4 załącznika nr 1 do wniosku o płatność nr [...]) zostały poniesione przez beneficjenta z środków Europejskiego Funduszu Społecznego, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że zostały one poniesione ze środków własnych beneficjenta, co wyłącza możliwość żądania ich zwrotu w trybie art. 207 u.f.p.,

c) nieprawidłowe ustalenie okresów, za jakie organ żąda od beneficjenta odsetek jak dla zaległości podatkowych,

d) błędne przyjęcie, że skarżący poniósł wydatki uznane w niniejszym postępowaniu za niekwalifikowane z środków projektowych w wysokości [...] zł, które pozostawały w jego dyspozycji jako niezwrócone wydatki uznane za niekwalifikowane,

e) brak dostatecznego wyjaśnienia, na jakiej podstawie organ przyjął, że wydatki, o których mowa w punkcie 1 powyżej zostały poniesione z środków Europejskiego Funduszu Społecznego, a nie z środków własnych beneficjenta oraz z jakich powodów organ pominął wyjaśnienia oraz dowody złożone co do tej okoliczności przez skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisu art. 207 ust. 1 u.f.p. oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL - w zakresie, w jakim dotyczą uznania wydatków za niekwalifikowane, w szczególności postanowienia podrozdziału 3.1. pkt. 1 Wytycznych skutkującego oddaleniem skargi złożonej przez skarżącego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenia przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych, a polega to na wskazaniu, które przepisy ustawy zostały naruszone, w czym to naruszenie się przejawia oraz jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć to naruszenie. W przypadku zaś naruszenia przepisów prawa materialnego konieczne jest wskazanie, czy naruszenie to nastąpiło poprzez błędną wykładnię przepisu, czy też jego wadliwe zastosowanie.

Skarga kasacyjna w podniesionych w niej zarzutach, nie spełnia w pełni opisanych wymogów. Wnoszący skargę kasacyjną nie wskazał żadnego przepisu p.p.s.a., który miałby być naruszony przez Sąd I instancji. Mając na względzie dotychczasowy przebieg postępowania, w szczególności zaś motywy zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należy uznać , że zarzuty sformułowane w punktach a) i b) petitum skargi kasacyjnej stanowią w swej istocie wytknięcie uchybień przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisom postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, który legł u podstaw wydanego w pierwszej instancji wyroku. Z treści zarzutów skargi kasacyjnej można wywnioskować, że skarżący błąd Sądu upatruje w nieprawidłowym ustaleniu okoliczności faktycznych, co następnie doprowadziło do naruszenia art. 207 ust. 1 u.f.p.

W rozpoznawanej sprawie nie został zakwestionowany przez stronę fakt zawarcia w dniu 17 grudnia 2010 r. umowy o dofinansowanie oraz sposobu jej realizacji, a który w rezultacie doprowadził do jej rozwiązania bez wypowiedzenia oświadczeniem złożonym 15 marca 2013 r., ostatecznie zmienionym Porozumieniem z dnia 3 września 2013 r. na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. Zgodnie zaś z warunkami Porozumienia za kwalifikowalne uznane zostały wydatki poniesione w okresie realizacji projektu tj. od 1 października 2010r. do dnia 12 lutego 2013 r. - o ile będą spełniały warunki kwalifikowalności - określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL. Niesporna pozostaje też wysokość kwoty wydatkowanej na zakup 3 zestawów komputerowych oraz 3 sztuk oprogramowania biurowego dokonany w dniu 31 grudnia 2013 r. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organów i Sądu I instancji, że wydatek ten jest niekwalifikowany podnosząc dodatkowo, że wydatek ten został poniesiony z funduszy własnych, a nie ze środków pomocowych, które – z uwagi na ich nieprawidłowe wykorzystanie – podlegają zwrotowi.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji w tej materii, który dokładnie wyjaśnił, dlaczego kwoty przeznaczonej na zakup komputerów z drukarkami i z oprogramowaniem nie można było uznać za wydatek kwalifikowalny. Spełnienie określonego w Wytycznych wymogu kwalifikalności nie oznacza automatycznie uznania danego wydatku za kwalifikalny, ponieważ wymagane jest również racjonalne wydatkowanie określonej kwoty, a działanie w tym zakresie powinno być efektywne. Za takie działanie nie można było uznać zakup sprzętu komputerowego, w dodatku z drukarkami, które nie były uwzględnione w projekcie, w terminie umożliwiających skorzystanie z nich jedynie w ciągu jednego – dwóch dni. Należało przypomnieć, że w okresie "zamrożenia" projektu skarżący mógł ponosić jedynie wydatki związane z utrzymaniem podstawowego składu zespołu projektowego i biura projektu. Aktualizacja strategii miała miejsce w okresie od dnia 1 lutego 2012 r. do 27 grudnia 2012 r., natomiast sprzęt komputerowy zakupiono już po tej aktualizacji, a skarżący nie wiedział, czy strategia będzie ostatecznie zaakceptowana. Zatem sprzęt ten w rzeczywistości nie mógł służyć do poprawy strategii.

Niezasadny jest zarzut skarżącego co do niewyjaśnienia, na jakiej podstawie organy i Sąd I instancji uznały wydatki skarżącego za wydatki poniesione ze środków z Europejskiego Funduszu Społecznego, a nie ze środków własnych skarżącego. Sąd I instancji słusznie zauważył, że w świetle art. 207 u.f.p. zwrot dotyczy wszystkich środków przeznaczonych na realizację projektu, pod warunkiem, ze jest on finansowany z udziałem środków europejskich. Poza tym ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że wydatki te zostały poniesione ze środków własnych skarżącego. Ponadto bezsporne jest, że projekt był finansowany ze środków europejskich, co uzasadniało zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., a żaden zapis umowy do dofinansowanie nie nakładał przy tym na skarżącego obowiązku ponoszenia wydatków jedynie z rachunku bankowego wskazanego w umowie.

Podkreślenia wymaga, że ocena kwalifikowalności wydatków jest przeprowadzana na moment dokonania wydatków wobec czego to stan faktyczny i prawny istniejący w tym konkretnym czasie (momencie wydatkowania środków) przesądza o kwalifikowalności bądź niekwalifikowalności poniesionego wydatku. Przy czym należy mieć na uwadze, że ocena kwalifikowalności wydatków dotyczy tylko ich części, ściśle związanej z określonymi działaniami beneficjenta.

Słuszne jest więc stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że zaskarżona decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej, która nie znajdowałaby swojego źródła w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Podkreślić również należy, że zaskarżona decyzja nie była decyzją podejmowaną w ramach uznania administracyjnego, lecz decyzją związaną. Ma to tę konsekwencję, że wobec zaistnienia sytuacji opisanej w art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 u.f.p. polegającej na stwierdzeniu wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur - aktualizuje się obowiązek (a nie uprawnienie) organu administracji publicznej do wydania decyzji w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania.

Niezasadnie również skarżący podnosi zarzut błędnej wykładni powołanego art. 207 ust. 1 u.f.p. i uznanie przez Sąd I instancji, że termin liczenia odsetek biegnie w czasie zawieszenia i zamrożenia projektu, co zdaniem strony doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia okresów, za jakie organ żądał odsetek jak dla zaległości podatkowych.

Przepis art. 207 ust. 1 u.f.p. w sposób klarowny określa, że w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizacje programów finansowych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (pkt 1), wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 (pkt 2) lub pobrane nienależnie w nadmiernej wysokości (pkt 3), podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia przekazania środków. Tymczasem ani ustawa o finansach publicznych, ani ordynacja podatkowa nie przewidują możliwości badania pełnego dysponowania przez beneficjenta przyznanymi środkami. Tym samym, wobec jednoznacznego brzmienia regulacji zawartej w powołanym art. 207 ust. 1 u.f.p., brak jest podstaw do uwzględnienia przy obliczaniu odsetek od środków wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy, podlegających zwrotowi, okresów zamrożenia czy zawieszenia projektu. Art. 207 ust. 1 u.f.p. jako początkowy termin naliczania odsetek wskazuje dzień przekazania środków, zatem termin ten nie jest uzależniony od dysponowania środkami na realizację projektu, a liczy się jedynie fakt ich przekazania. Skoro Sąd I instancji uznał, ze organy prawidłowo stwierdziły naruszenie Wytycznych poprzez dokonanie przez skarżącego wydatków w sposób nieracjonalny i nieefektywny, to zasadne było wskazanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jako podstawy do zwrotu środków. Wydanie decyzji o zwrocie nie nastąpi jedynie wówczas, gdy beneficjent w odpowiedzi na wezwanie instytucji, która podpisała z nim umowę, w terminie 14 dni zwróci środki dobrowolnie, albo wyrazi zgodę na pomniejszenie kolejnych płatności, albo środki zostaną zwrócone przed wydaniem decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu. Żadna ze wskazanych sytuacji w sprawie nie nastąpiła, zatem rozstrzygnięcia organów i Sądu I instancji były prawidłowe.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.