Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2650/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 a, art. 39 k, art. 39 l, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 3, art. 92 ust. 1, 2 i 4 oraz lp. 1.7., lp. 1.8. ust. 1, lp. 1.8 . ust. 3, lp. 4.1., lp. 11.2. ust. 1, lp. 11.2. ust. 2, lp. 11.4. ust. 5 załącznika do ustawy o transporcie drogowym
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 235 poz 1701
law: Ustawa z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym
article: par. 3 ust. 1 - 5 i par. 4 ust. 1 - 3
journal: Dz.U. 2009 nr 86 poz 721
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 15 ust. 2, 7 lit. a)
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
article: art. 31
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2010 r. w miejscowości R. na drodze krajowej nr [...] inspektorzy transportu drogowego zatrzymali do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] z przyczepą marki [...] o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t. Kierujący pojazdem R. W. (w załodze z drugim kierowcą Z. W.) wykonywał przewóz drogowy rzeczy w imieniu D. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej skarżący). W oparciu o ustalenia protokołu kontroli, a także o ustalenia poczynione w toku postępowania, w dniu [...] lipca 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej WITD) wydał decyzję, którą na podstawie przepisów art. 93 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. (dalej u.t.d.), a także lp. 4.1., lp. 11.4. ust. 5, lp. 11.2. ust. 2, lp. 11.2. ust. 1, lp. 1.7., lp. 1.8. ust. 3, lp. 1.8. ust. 1 załącznika do tej ustawy, nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 7.600 zł. Powyższa kwota stanowi sumę kar pieniężnych za stwierdzone podczas kontroli naruszenia polegające na:

1. wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych – kara 3.000 zł,

2. używaniu tej samej wykresówki przez kilku kierowców z wyjątkiem przypadku, gdy konstrukcja tachografu przewiduje taką możliwość – kara 1.000 zł,

3. nieprawidłowym działaniu urządzenia rejestrującego: wykresówka zapisywana była za długo – kara (2 x 200 zł) 400 zł,

4. nieprawidłowym działaniu urządzenia rejestrującego: nieuzasadnione użycie dwóch wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu – kara 200 zł,

5. wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty – kara (2 x 500 zł) 1.000 zł,

6. wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą - kara (2 x 500 zł) 1.000 zł,

7. wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne – kara (2 x 500 zł) 1.000 zł.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) decyzją z dnia [...] października 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 39 a, art. 39 k, art. 39 l, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 3, art. 92 ust. 1, 2 i 4 u.t.d., art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym z dnia 17 listopada 2006 r. - Dz. U. Nr 235, poz. 1701 (dalej prd), § 3 ust. 1-5 i § 4 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych - Dz. U. Nr 86, poz. 721 (dalej rozporządzenie), art. 15 ust. 2, 7 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. Wspólnot Europejskich nr L 370 z 31 grudnia 1985 str. 8-21, ze zm.), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), oraz Ip. 1.7., lp.1.8. ust. 1, lp. 1.8. ust. 3, lp. 4.1., lp. 11.2. ust. 1, lp. 11.2. ust. 2, lp. 11.4. ust. 5 załącznika do u.t.d., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji GITD odnosząc się do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych (naruszenie wymienione w pkt 1), wskazał, że na okazanym przez kierowcę odcinku kontrolnym dobowej karty opłat za przejazd po drogach krajowych o serii i nr [...] nie wpisano numeru rejestracyjnego pojazdu, a winieta samoprzylepna o tym samym numerze i serii, przedziurkowana na dzień [...] kwietnia 2010 r., nie została umieszczona w prawym dolnym rogu na przedniej szybie pojazdu. Przesłuchany w charakterze świadka kierujący pojazdem zeznał, że kartę opłat za przejazd po drogach krajowych o ww. serii i nr otrzymał od przedsiębiorcy (skarżącego), lecz nie został poinformowany o tym, iż ma ją wypełnić i nakleić winietę na szybę. Powyższe potwierdza protokół kontroli podpisany przez kierowcę bez uwag oraz dokumentacja fotograficzna odcinka kontrolnego i winiety samoprzylepnej sporządzona podczas kontroli. Dowód uiszczenia opłaty stanowi natomiast łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona w sposób, o którym mowa w ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. Karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub w dniach następnych. Wobec powyższego, argument strony, iż przedstawiła dowód wniesienia opłaty za przejazd po drogach publicznych - zakup winiety o serii i nr [...] nie stanowi przesłanki do uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności z tytułu stwierdzonego naruszenia. W niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d., gdyż okoliczności sprawy i zgromadzone dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz miał wpływ na powstanie naruszenia oraz był w stanie je przewidzieć. Nic bowiem nie stało na przeszkodzie, aby przed rozpoczęciem przewozu drogowego prawidłowo wypełnić kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych, a winietę samoprzylepną nakleić na przednią szybę pojazdu.

GITD wyjaśnił, iż nałożenie mandatu karnego na kierowcę za naruszenia stwierdzone podczas kontroli drogowej (w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia) nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu realizującego przewóz drogowy.

Organ II instancji podzielił również poczynione przez WITD ustalenia odnośnie naruszenia polegającego na używaniu tej samej wykresówki przez kilku kierowców z wyjątkiem przypadku, gdy konstrukcja tachografu przewiduje taką możliwość (naruszenie wskazane w pkt 2). W tachografie na miejscu dla pierwszego kierowcy założona była wykresówka drugiego kierowcy (Z. W.), podczas gdy w chwili zatrzymania pojazdem kierował R. W. Przesłuchany w charakterze świadka R. W. zeznał, że używał wykresówki Z. W. przez pomyłkę. Zatem wykresówka kierowcy Z. W., opisana na dzień [...] kwietnia 2010 r., używana była przez dwóch kierowców.

Odnośnie nieprawidłowego działania urządzenia rejestrującego: wykresówka zapisywana była za długo (naruszenie wymienione w pkt 3); w oparciu o analizę wykresówek kierowcy R. W. z dnia [...] marca 2010 r./[...] kwietnia 2010 r. oraz z dnia [...]/[...] kwietnia 2010 r. stwierdzono, że wykresówki te zapisywane były za długo, powyżej okresu na jaki zostały przeznaczone, tj. 24 godzin. Ze względu na zbyt długi okres zapisu brak jest możliwości ustalenia godziny włożenia i wyjęcia tych wykresówek. Podczas przesłuchania w charakterze świadka kierowca podał, iż w ww. okresach miał wolne, a wykresówki były pozostawione w tachografie.

Ponadto kierowca R. W. w dniu [...] marca 2010 r. o godz. [...] w miejscowości L. włożył do tachografu wykresówkę, którą wyjął w tym samym dniu o godz. [...] w miejscowości R., a następnie włożył drugą wykresówkę, której używał do godz. [...] w dniu [...] marca 2010 r. Na tej podstawie stwierdzono nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego: nieuzasadnione użycie dwóch wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu (naruszenie wskazane w pkt 4). Kierowca nie potrafił uzasadnić używania dwóch wykresówek w ciągu jednego 24-godzinnego okresu rozliczeniowego. Natomiast wskazany przez skarżącego powód używania dwóch wykresówek w ciągu tego samego okresu, a mianowicie legalizacja tachografu, nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, iż nie wyjmuje się wykresówki z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu, kierowca nie jest w stanie używać urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, wówczas okresy winny być nanoszone na wykresówkę ręcznie, automatycznie lub w inny sposób, czytelnie i bez zabrudzenia wykresówki. Tymczasem podczas analizy wykresówki nie stwierdzono żadnych zapisów.

Organ odwoławczy uznał także za słuszne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (naruszenie wymienione w pkt 5). Zarówno kierujący pojazdem R. W., jak i drugi kierowca Z. W. - pomimo obowiązku udokumentowania swojej aktywności w dniu kontroli i poprzednich 28 dniach w postaci wykresówek, wszelkich odręcznych zapisów, wydruków lub zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu - nie okazali żadnego dokumentu za dni od [...] marca 2010 r. do [...] kwietnia 2010 r., od [...] kwietnia 2010 r. do [...] kwietnia 2010 r. oraz od [...] kwietnia 2010 r. do [...] kwietnia 2010 r. Obaj kierowcy zeznali, iż w ww. okresach mieli wolne, lecz przedsiębiorca nie wystawił im stosownego dokumentu. Wyjaśnienia skarżącego, że z okazanych do kontroli wykresówek wynika, iż pojazd w tych dniach stał, a kierowcy nie wykonywali przewozów, nie mogą zostać uwzględnione. Stosownie do treści art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Wobec powyższego, organ stwierdził, że strona nie wyposażyła kierowcy w odpowiednie dokumenty poświadczające fakt nieprowadzenia pojazdu albo prowadzenia pojazdu, do którego nie mają zastosowania przepisy ww. rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Strona w toku postępowania nie przedstawiła żadnych zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu przez kontrolowanego kierowcę, tym niemniej nawet późniejsze dostarczenie zaświadczeń nie konwaliduje powstałego podczas kontroli naruszenia, gdyż właściwe dokumenty kierowca obowiązany jest posiadać i okazać podczas kontroli.

Podczas kontroli drogowej stwierdzono też wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą (naruszenie wskazane w pkt 6). Kierujący pojazdem R. W. oraz drugi kierowca Z. W. nie okazali dokumentu poświadczającego ich zatrudnienie i spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą o transporcie drogowym. Skarżący nie przedstawił przedmiotowych dokumentów w toku postępowania administracyjnego.

GITD potwierdził również ustalenie organu I instancji, że w sprawie miało miejsce wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne (naruszenie opisane w pkt 7). Do kontroli drogowej okazano bowiem kopię orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. stwierdzającą brak przeciwwskazań psychologicznych Z. W. do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, kopię orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. stwierdzającą brak przeciwwskazań psychologicznych R. W. do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz kopię orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. stwierdzającą brak przeciwwskazań zdrowotnych R. W. do kierowania pojazdami silnikowymi, do których jest wymagane posiadanie prawa jazdy określonej kategorii. W toku postępowania administracyjnego skarżący (w odpowiedzi na wezwanie WITD do przedstawienia m.in. badań lekarskich i psychologicznych R. W. i Z. W. aktualnych na dzień kontroli stwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy) nadesłał, oprócz kopii ww. orzeczeń okazanych podczas kontroli, kopię orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. stwierdzającą brak przeciwwskazań zdrowotnych Z. W. do kierowania pojazdami silnikowymi, do których jest wymagane posiadanie prawa jazdy określonej kategorii. Powyższe orzeczenia nie są wystarczające do uznania, że strona dopełniła ciążącego na niej obowiązku kierowania kierowcy na badania lekarskie, ponieważ nie stwierdzają one braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W zakresie badania w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy (dalej kp), a w szczególności art. 229 § 4 kp, zgodnie z którym pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia. Omawiane badania lekarskie polegają na przeprowadzeniu weryfikacji, czy pracownik może wykonywać pracę na danym stanowisku w tym wypadku kierowcy w określonych narażeniach, bez uszczerbku dla zdrowia. Z kolei badania w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mają swoją podstawę prawną w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Badania te poprzedzają wydanie orzeczenia lekarskiego wymaganego w toku postępowania mającego doprowadzić do uzyskania przez daną osobę uprawnienia do kierowania pojazdem, ale nie weryfikują, czy pracownik może wykonywać pracę na danym stanowisku w określonych narażeniach.

W niniejszej sprawie skarżący przedstawił wyłącznie orzeczenia potwierdzające wykonanie badań stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Natomiast nie przedstawił orzeczeń potwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał analizy materiału dowodowego i zgodnie z przepisami prawa nałożył kary pieniężne za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Wysokość kar pieniężnych, nałożonych na stronę za poszczególne naruszenia, jest ściśle określona w załączniku do u.t.d. Organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości tych kar. W konsekwencji stwierdzenie naruszenia przez inspektora transportu drogowego zawsze skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w odpowiedniej wysokości.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisów u.t.d. oraz rozporządzenia, a tym samym niesłuszne wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych,

2. art. 87 ust. 1 u.t.d. w zw. z art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców “poprzez wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty",

3. art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 poprzez niewłaściwe jego zinterpretowanie w związku z art. 7, art. 77, art. 107 § 3, art. 8, art. 6 kpa,

4. przepisów ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w szczególności art. 5 ust. 1 poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie,

5. art. 39 a, art. 39 I, art. 92 ust.1 u.t.d. poprzez wymierzenie kary w łącznej wysokości 1.000 zł w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie nie można mówić o braku zaświadczenia stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy,

6. art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w zw. z art. 24 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 561/2006 przez wymierzenie kary 400 zł za zbyt długi zakres wykresówki z [...] marca 2010 w sytuacji, gdy wykresówki zakwestionowane ze względu na zbyt długi czas zapisu zostały prawidłowo opisane, zgodnie z przepisami powołanymi przez organ w decyzji, w szczególności art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, w sytuacji, gdy kierowcy nie mogli używać urządzenia w wyniku oddalenia się od pojazdu,

7. art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w zw. z art. 26 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 561/2006 w sytuacji obciążenia zleceniodawcy za wadliwe używanie wykresówki przez dwóch kierowców i wymierzenie kary 1.000 zł, w sytuacji, gdy zarówno w świetle obowiązującego prawa, jak i zawartych umów, to zleceniobiorcy byli zobowiązani do prawidłowego wypełniania wykresówek.

W obszernym uzasadnieniu skargi, odnosząc się do pierwszego z ww. naruszeń, skarżący podniósł, iż rozporządzenie zostało wydane z przekroczeniem zakresu upoważnienia zawartego w ustawie o transporcie drogowym. Powołując się na treść art. 42 ust. 7 u.t.d. oraz art. 87 Konstytucji RP, wskazał, że rozporządzenie niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi, dodatkowo uwzględniło kwestie, których ustawodawca nie przewiduje, m.in. formy opłaty, co stanowi ją, a co nie, kwestie dotyczące "dowodu uiszczenia opłaty" zgodnie z § 3 rozporządzenia. Ustawodawca wprost wskazuje tylko rodzaje i stawki opłat, mając na uwadze zasady określone w art. 92 ust. 2 u.t.d. oraz wzory dokumentów potwierdzających wniesienie opłaty. Paragraf 1 rozporządzenia wprawdzie prawidłowo określa zakres przedmiotowy tego aktu, jednak w kolejnych przepisach zakres ten odbiega od przyjętego w § 1. W związku z tym wskazane powyżej elementy rozporządzenia są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Przytaczając liczne orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący stwierdził, iż przepisy rozporządzenia, a w szczególności § 3 tego aktu, od początku obowiązywania miały niekonstytucyjny charakter. Dlatego organy administracji publicznej niesłusznie i niezgodnie z prawem wymierzyły mu karę w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Nawiazując do drugiego z zarzucanych zaskarżonej decyzji naruszeń, skarżący podniósł, że organ nie ustalił prawidłowo statusu kierowcy w dacie kontroli, co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Organy nie wskazały bowiem, iż Z. W. i R. W. nie byli pracownikami firmy D. W. [...] w rozumieniu art. 2 kp. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z pracodawcą, lecz ze zleceniodawcą. Zatem art. 31 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców, wskazując podmiot uprawniony do wystawienia zaświadczenia potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu w innych dniach, nie może mieć tu zastosowania. Skarżący nie był nawet uprawniony do wydania tego dokumentu. Wyjaśnił też, że ustawa o czasie pracy kierowców w art. 31 e ust. 3 wskazuje na pracodawcę i podmiot, na rzecz którego kierowca wykonuje przewozy, a w innych przepisach posługuje się pojęciem pracodawcy. Mając na uwadze zasady wykładni systemowej można wnioskować, iż pojęcia "pracodawca" i "podmiot, na rzecz którego kierowca wykonuje przewozy" nie są tożsame. Dlatego należałoby traktować je jako oddzielne dwa pojęcia, którymi ustawodawca posługuje się w sposób logiczny i świadomy, co również przesądza o tym, że wskazany w art. 31 ust. 2 podmiot uprawniony do wydania zaświadczenia to pracodawca.

Ponadto w omawianej sprawie kierowca nie używał wykresówki przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Kwestią sporną okazał się fakt jej wyjęcia przed zakończeniem dziennego okresu pracy. Wbrew twierdzeniom organów, nie został naruszony art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG). Przepis ten dopuszcza możliwość wyjęcia wykresówki z innego powodu, co przesądza o obowiązku zbadania przez organy administracyjne, czy w sprawie mamy do czynienia z wyjątkową sytuacją, a to z kolei wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy jedynie wskazał, że fakt legalizacji tachografu jako szczególny przypadek wyjęcia wykresówki nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Postępowanie takie jest niezgodne z zasadami postępowania administracyjnego tj. zasadą legalności (art. 6 kpa), zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), zasadą pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 kpa), zasadą przekonywania (art. 11 kpa), a także zasadą, że organ powinien swoje stanowisko wyczerpująco uzasadnić (art. 107 § 3 kpa). Naruszenie powyższych zasad, jak i ustalenia stanu faktycznego w powyższym zakresie, mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Zdaniem skarżącego, należy ponownie rozważyć, czy legalizacji znajdującego się w pojeździe tachografu - który posiada przyrządy wskazujące: przebytą odległość (drogomierz), prędkość (tachometr) i czas (zegar), przy pomocy których kierowca może w każdej chwili odczytać potrzebne informacje w czasie jazdy - nie należy właśnie zaliczyć do wyjątkowych czynności, które uzasadniałyby wyjęcie wykresówki. Organ nie wskazał też, jaki ewentualnie przypadek stanowiłby przesłankę do zastosowania tego wyjątku. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż badania tachografu nie da się wykonać bez wyjęcia znajdującej się w nim tarczy.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy bez znaczenia są twierdzenia skarżącego o niezgodności rozporządzenia z art. 92 ust. 1 Konstytucji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi tu o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności czy celowości rozstrzygnięcia.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa.).

Skarga w tej sprawie nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna, skontrolowane przez Sąd stosownie do powyższych zasad, nie naruszają prawa.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy w pierwszej kolejności na art. 42 ust. 1 ustawy u.t.d., w brzmieniu przepisów ustawy obowiązującym na dzień kontroli pojazdu, stosownie do którego podmioty wykonujące na terytorium RP przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych (...). W myśl przepisów § 3 w/w rozporządzenia z dnia 5 czerwca 2009 r. następuje to poprzez nabycie przez taki podmiot karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat (ust. 1 § 3). Karta opłaty składa się z dwóch części:

1) winiety samoprzylepnej, umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu;

2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli opłaty (ust. 3 § 3), przy czym dowód uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona we wskazany wyżej sposób (ust. 4 § 3), zaś dowodu takiego nie stanowi m.in. odcinek kontrolny nieprzedziurkowany lub winieta nieprzedziurkowana bądź winieta nieumieszczona trwale wewnątrz pojazdu w prawym dolnym rogu przedniej szyby, jak również uszkodzona winieta lub odcinek kontrolny w sposób uniemożliwiający odczytanie numeru rejestracyjnego pojazdu lub daty ważności karty (ust. 5 § 3). Jednocześnie w § 4 rozporządzenia przewidziano, że kartę opłaty wypełnia podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu, a polega to na wpisaniu numeru rejestracyjnego na odcinku kontrolnym; karta tak niewypełniona jest kartą nieprawidłowo wypełnioną, podobnie jak karta wskazująca na ingerencję w pola podlegające wypełnieniu (ust. 1, 2 i 3 § 4). W świetle art. 87 ust. 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej (a poza tym m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ww. ustawy o czasie pracy kierowców).

Stosownie natomiast do art. 92 ust. 1 u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających m.in. z przepisów ustawy u.t.d., ustawy o czasie pracy kierowców i z przepisów wspólnotowych, usankcjonowano karą pieniężną w wysokości od 50 do 15000 zł. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść m.in. lp. 4.1. załącznika do u.t.d. przewidującego karę 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych (kary w wysokości 1000 zł przewidziano za wykonywanie przewozu z opłatą uiszczoną w wysokości niższej niż wymagana oraz za wykonywanie przewozu z nieprawidłowo wypełnioną kartą za przejazd - por. lp. 4.2. i 4.3. załącznika).

Zakres użytego w art. 42 ust. 1 u.t.d. pojęcia "podmioty (...) wykonujące przewóz drogowy", obejmuje każdego użytkownika dróg wykonującego przewóz drogowy pojazdem/zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony (por. art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d.), z tym że obowiązek opłaty za przejazd nie dotyczy pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton (art. 42 ust. 1 pkt 5 u.t.d.). Według zaś art. 4 pkt 6a u.t.d. przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy (...).

Z przepisów art. 92 ust. 1 pkt 2 i pkt 8 u.t.d. wynika, że karze pieniężnej podlega podmiot, który wykonuje przewóz drogowy, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy u.t.d., przepisów ustawy o czasie pracy kierowców i przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych. Pojazdy służące do przewozów mogą być prowadzone przez zatrudnionych przez przedsiębiorcę kierowców, a także przez inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz (art. 5 ust. 3 pkt 4 u.t.d.). Podmiotem wykonującym przewóz drogowy na własny rachunek i podlegającym karze administracyjnej na podstawie art. 92 ust. 1 tej ustawy jest przedsiębiorca.

Nie nasuwa zastrzeżeń Sądu sposób użycia przez organy i wykładnia mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa, wymienionych w decyzji zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej.

W szczególności, w świetle wyczerpujących ustaleń faktycznych, za uzasadnione należało uznać nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości określonej pod pozycją lp. 4.1. ww. załącznika do ustawy u.t.d. Jak bowiem wynika z materiałów postępowania administracyjnego, kierowca ww. pojazdu wprawdzie okazał w toku kontroli odcinek kontrolny karty opłaty dobowej (winieta samoprzylepna przedziurkowana na dzień [...] kwietnia 2010 r. nie była w pojeździe umieszczona w sposób trwały), jednak - co jest poza sporem - nie był on wypełniony w miejscu przeznaczonym na wpisanie numeru rejestracyjnego (por. § 4 ust. 2 w/w rozporządzenia), stanowiąc pod tym względem czysty blankiet. Dodać tu należy, że karta opłaty dobowej (por. akta administracyjne sprawy) nie zawiera żadnych innych pól do wypełnienia. Zatem wpisanie numeru rejestracyjnego jest jedyną czynnością, którą musi wykonać przewożący, żeby uznać kartę za wypełnioną. W konsekwencji karta w ogóle niewypełniona nie może zostać uznana za kartę nieprawidłowo wypełnioną, o czym mowa w ust. 3 § 4 rozporządzenia (karta nieprawidłowo wypełniona skutkuje karą pieniężną z pozycji lp. 4.3. rozporządzenia). Wypełnienie karty - nawet nieprawidłowe - zakłada określoną aktywność wykonującego przewóz w tym zakresie, której wyrazem są wpisy na blankiecie karty. Jeżeli są one błędne czy niewyczerpujące (przykładowo pomylony numer, wpisanie części numeru, itp.), mamy do czynienia z kartą nieprawidłowo wypełnioną; tak samo nieprawidłowo wypełnioną jest karta wskazująca na ingerencję w pola podlegające wypełnieniu (§ 4 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia). Jednak brak jakiegokolwiek wypełniania karty pozbawia ją znaczenia dowodowego w sensie możliwości ustalenia na jej podstawie faktu uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego/zespołu po drogach krajowych (art. 42 ust. 1 ustawy u.t.d. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia). W następstwie tego braku oraz w sytuacji, gdy winieta samoprzylepna nie została umieszczona w sposób trwały wewnątrz pojazdu, nic takiej karty nie wiąże/łączy z pojazdem, którym wykonywany jest przewóz. W żaden sposób nie identyfikuje ona tego pojazdu w kontekście uiszczonej za nią opłaty. Skutek prawny uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej pojazdu użytego do przewozu (z tym, że chodzi o przejazd i przewóz konkretny, określonym pojazdem w określonej dacie i miejscu) następuje zatem nie przez sam fakt wykupienia karty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, gdyż wówczas karta jest wyłącznie blankietem, który można wykorzystać na rzecz innego przewozu w dowolnym pojeździe (wykonującym przewóz stosownie do daty wynikającej z przedziurkowania karty i winiety), tylko przez użycie tej karty w związku z przewozem wykonywanym. Rozpatrywanie kwestii uiszczenia opłaty za przejazd wyłącznie na podstawie samego nabycia (czyli wykupienia) karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, w oderwaniu od jej wypełnienia i użycia w prawem przewidziany sposób, prowadziłoby do uznawania opłaty za uiszczoną (stosownie do wymogu wynikającego z art. 42 ust. 1 ustawy u.t.d.) tylko na podstawie okazania nabytej karty, nawet w sytuacji, gdy skutkiem jej niewypełnienia bądź nieprzyklejenia winiety w pojeździe, z niczego poza tym nie wynika użycie jej przez okazującego kartę przewoźnika w ramach wykonywanego (i kontrolowanego) przejazdu. W ocenie Sądu - w składzie rozpatrującym tę sprawę - żeby uznać fakt uiszczenia opłaty za przejazd, co następuje poprzez nabycie karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, ale - w myśl powyższego - realizuje się przez użycie karty w konkretnym przewozie, musi istnieć dowód tego użycia. Za taki dowód mogłaby służyć wypełniona karta opłaty, albo co najmniej jej winieta umieszczona w sposób trwały w pojeździe. Chodzi więc o nieodwracalne zużycie któregoś z tych elementów karty. Inaczej nie ma możliwości stwierdzenia dowodu uiszczenia opłaty (nawet w sytuacji okazania dowodu zakupu karty), skoro niewypełniony blankiet karty i nieumieszczona w sposób trwały w pojeździe winieta mogą być użyte razem w innym pojeździe. Wymienione czynności - wypełnienie karty, czy umieszczenie winiety w sposób trwały w pojeździe (przyklejenie), należy postrzegać w kategoriach swego rodzaju skasowania nabytej karty opłaty, żeby mogła być ona łączona z faktem uiszczenia opłaty za kontrolowany przejazd.

Skoro, w myśl powyższego, karta niewypełniona lub w inny sposób nie użyta w pojeździe nie wywołuje skutku uiszczenia opłaty za przejazd, prawidłowo ustalono w okolicznościach stanu faktycznego tej sprawy, że skarżący wykonywał w dniu [...] kwietnia 2010 r. przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Powyższe oceny i wnioski nie stoją w sprzeczności z wyrażonym w orzecznictwie sądowym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach: II GSK 593/08 - z dnia 6 stycznia 2009 r., II GSK 895/08 - z dnia 28 kwietnia 2009 r., a także wyrok tut. Sądu z dnia 18 sierpnia 2009 r., w sprawie VI SA/Wa 596/09) stanowiskiem, w świetle którego upoważnienie ustawowe z art. 42 ust. 7 ustawy u.t.d. do wydania rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych nie obejmowało możliwości zmian zasad dowodzenia określonych przepisami postępowania administracyjnego; w konsekwencji - zgodnie z tym stanowiskiem - użyte w § 3 ust. 5 rozporządzenia sformułowanie "nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty" odnoszące się m.in. do nieumieszczenia winiety w sposób trwały wewnątrz pojazdu, nie wyłącza przyjęcia, że opłata ta w rzeczywistości została uiszczona. Czyli wynika z tego, że samo nieumieszczenie winiety w podany sposób nie może stanowić o braku dowodu na uiszczenie wymaganej opłaty (gdy są co do tego inne dowody). Działanie organu w tej sytuacji prowadziłoby do efektu nałożenia kary za nieuiszczenie opłaty uiszczonej. W niniejszej sprawie natomiast, skutkiem niewypełnienia karty (który to problem nie dotyczył wymienionych spraw), przy równoczesnym nieumieszczeniu winiety w sposób trwały wewnątrz pojazdu, nie można uznać, że opłata za kontrolowany przejazd została uiszczona. Skarżący nie legitymował się w konsekwencji tych zaniechań kartą identyfikującą - jak już wyżej zaznaczono - pojazd, którym posługiwał się wykonując przewóz. Nie miał więc dowodu opłaty. Organy drogowe miały zatem prawo potraktować ten przewóz za wykonywany bez uiszczenia opłaty.

Pozostałe rozstrzygnięcia o nałożeniu na skarżącego kar pieniężnych, szczegółowo wymienionych w decyzji, również nie nasuwają wątpliwości.

Zarzut naruszenia przepisów ustawy o czasie pracy kierowców w zakresie wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 31 tej ustawy (w świetle przepisów tego artykułu kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu /.../ przedstawia zaświadczenie, które zawiera /.../ wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek; zaświadczenie to wystawia i wręcza kierowcy pracodawca przed rozpoczęciem przewozu), skarżący podniósł w związku z nieustaleniem przez organ "statusu kierowcy w dacie kontroli"; jego zdaniem w sprawie nie wykazano, że ww. Z. W. i R. W. nie byli pracownikami firmy w rozumieniu Kodeksu pracy.

Zarzut ten jest bezzasadny. Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, żeby skarżący podnosił ten argument w toku sprawy, a tym bardziej, żeby poparł go stosownymi dowodami. Art. 1 ustawy o czasie kierowców istotnie stanowi, że ustawa określa czas pracy kierowców wykonujących przewóz drogowy, zatrudnionych na podstawie stosunku pracy i obowiązki pracodawców w zakresie wykonywania przewozów drogowych, jednak treść tego unormowania (i pozostałych przepisów ustawy) w żaden sposób nie podważa prawidłowości podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia w tym zakresie. W aktach administracyjnych znajdują się bowiem protokoły z przesłuchania w charakterze świadków zarówno kierującego pojazdem w dacie jego kontroli R. W., jak i drugiego kierowcy Z. W. Oba z dnia [...] kwietnia 2010 r., podpisane przez wymienionych bez żadnych uwag. Zarówno R. W., jak i Z. W. złożyli do tych protokołów oświadczenia o jednobrzmiącej treści: "Jestem pracownikiem w/w firmy (tj. [...] z siedzibą w Ł. [...] – firma skarżącego), zatrudnionym na umowę o pracę na czas nieokreślony od marca 2009 r." (por. akta administracyjne sprawy). W tych okolicznościach organy wydające decyzje w tej sprawie uprawnione były traktować wymienionych kierowców jako pracowników skarżącego - z konsekwencjami, jakie wynikły dla niego z zastosowania cytowanych wyżej przepisów ustawy u.t.d. w związku z przepisami ustawy o czasie pracy kierowców, a to skutkiem niewystawienia ww. zaświadczenia.

Nie znajdują też potwierdzenia w materiałach tej sprawy zarzuty skarżącego na tle zastosowania przez organy art. 15 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w zw. z art. 26 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 561/2006, w świetle którego kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona (...). Wskazywana przez skarżącego okoliczność legalizacji tachografu, jako powód wyjęcia wykresówki, prawidłowo została oceniona przez organ odwoławczy, jako niestanowiąca podstawy do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej. W ocenie Sądu nie ma uzasadnienia, żeby ujmować tę okoliczność w kategoriach wyjęcia wykresówki dopuszczalnego z innych powodów, o którym to wyjęciu mowa w tym przepisie, skoro z niczego nie wynika, żeby operacji legalizacji tachografu nie można było przeprowadzić w czasie nie kolidującym z zasadami stosowania wykresówek przez kierowców, o których to zasadach w omawianym przepisie mowa. Poza tym organ, nawiązując do unormowania tego przepisu (por. zdanie 2 ust. 2 art. 15 rozporządzenia), przewidującego nanoszenie na wykresówkę okresów, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d), ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub w inny sposób, czytelnie i nie brudząc karty – jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, prawidłowo ustalił (a skarżący tego ustalenia nie podważa), że podczas analizy wykresówki nie stwierdzono żadnych zapisów (tego rodzaju).

Kolejny zarzut skargi dotyczy naruszenia przez organ przepisów ww. ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (...), w szczególności nieuzasadnionego – zdaniem skarżącego – użycia w sprawie art. 5 ust. 1 tej ustawy (zgodnie z tym przepisem kierowcy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1, do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w tej ustawie i ustawie o transporcie drogowym). Jednakże poza zacytowaniem w skardze treści art. 3 ust. 1 (oraz ust. 2) tej ustawy, w myśl którego wymóg określony w art. 39a ust. 1 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym (chodzi o możliwość zatrudnienia przez przedsiębiorcę kierowcy, jeżeli uzyskał on kwalifikację wstępną lub kwalifikację wstępną przyśpieszoną) nie dotyczy osób posiadających prawo jazdy 1) kategorii D1, D1 + E, D lub D + E, wydane do dnia 10 września 2008 r., 2) kategorii C1, C1 + E, C, C + E, wydane do dnia 10 września 2009 r., skarżący nie podał konkretnie na czym miałoby polegać to naruszenie. Sąd natomiast, analizując zaskarżoną decyzję w tym zakresie podjętego przez organy rozstrzygnięcia w sprawie, nie dopatrzył się po ich stronie nieprawidłowości, które mogłyby poddawać je w wątpliwość. Przede wszystkim organ wykazał, że kierowcy R. W. i Z. W. nie okazali dokumentu poświadczającego zatrudnienie i spełnienie wymagań określonych w ustawie o transporcie drogowym. Przesłuchani w charakterze świadków (por. ww. protokoły w aktach administracyjnych sprawy) zeznali, iż nie posiadają takich dokumentów.

Niczym niepoparty jest zarzut skargi naruszenia art. 39a i 39l (w zw. z art. 92 ust. 1) u.t.d. poprzez wymierzenie kary w łącznej wysokości 1000 zł w sytuacji, gdy w sprawie – zdaniem skarżącego – nie można mówić o braku zaświadczenia stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący nie powołał się bowiem w skardze na dowody, które zapatrywanie to mogłyby potwierdzić, a zostały pominięte przez organy wydające decyzje. Tymczasem na bazie zgromadzonych w sprawie materiałów ustalenia organów w tym względzie nie nasuwają istotnych wątpliwości. W szczególności organ prawidłowo podniósł, że przedstawione przez stronę w toku sprawy kopie orzeczeń lekarskich z [...] lutego 2009 r. (wystawionego na R. W.) i z [...] listopada 2009 r. (wystawionego na Z. W.), aktualnych na dzień kontroli, nie wystarczały dla uznania dopełnienia obowiązku skierowania kierowców na badania lekarskie, skoro nie stwierdzają one braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, tylko brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi.

Jak wynika natomiast z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d. przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta (m.in.) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) oraz odrębnie przeciwwskazań psychologicznych (pkt 4). Art. 39j ust. 1 u.t.d. stanowi o podleganiu kierowcy wykonującego przewóz drogowy badaniom przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (zakres tych badań obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami – ust. 3 tego przepisu) i jest to wymóg odrębny od przewidzianego w art. 39k ust. 1 u.t.d. podlegania takiego kierowcy badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wynika z tego, że strona winna legitymować się w sprawie orzeczeniami potwierdzającymi zarówno brak przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak i przeciwwskazań psychologicznych. Brak jednego z nich oznacza naruszenie określone w lp. 1.8. ust. 1 załącznika do ustawy.

Bezzasadnie skarżący zarzuca w sprawie naruszenie ww. art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w zw. z art. 24 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 561/2006 przez wymierzenie kary 400 zł za zbyt długi czas zapisu wykresówek i kary 1000 zł za wadliwe używanie wykresówki przez dwóch kierowców w sytuacji, gdy – zdaniem skarżącego – "to zleceniobiorcy zobowiązani byli do prawidłowego wypełniania wykresówek".

Rozstrzygnięcie organów w tym zakresie nie nasuwa zastrzeżeń. Wykresówka nie może być używana przez okres dłuższy niż ten na który została przeznaczona, tj. 24 godzin. W sprawie natomiast, na bazie zeznania kierowcy R. W. (por. protokół z przesłuchania świadka w aktach administracyjnych), w sposób niewątpliwy fakt ten (tj. dłuższy okres używania wykresówki) ustalono. Zeznał on mianowicie, że w okresach opisanych datami na wykresówkach "miał wolne", a "tarcza była założona w tachografie pojazdu". Z zeznań tych nie wynika nanoszenie na wykresówki okresów wymienionych w ust. 3 tiret drugie lit. b) – d) wymienionego przepisu, właściwe – jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe. Nie znajduje zatem uzasadnienia w materiałach sprawy stanowisko skarżącego, że "wykresówki zakwestionowane ze względu na zbyt długi czas zapisu zostały prawidłowo opisane" (por. ostatnią – 12-tą stronę skargi).

Naruszenie przepisów ustawy u.t.d., ustawy o czasie pracy kierowców oraz przepisów wspólnotowych regulujących tę materię, skutkuje po stronie organu obowiązkiem nałożenia kary pieniężnej, w wynikającej z tych przepisów wysokości, na podmiot wykonujący przewóz drogowy (czyli na przedsiębiorcę). Przedsiębiorca ponosi pełną odpowiedzialność za działania i zaniechania osób, którymi posługiwał się przy wykonywaniu transportu drogowego (czyli za kierowców). Obciążają go też w tej sytuacji karnoadministracyjne konsekwencje wadliwego używania wykresówek przez kierowców. Ciężar udowodnienia okoliczności wyłączających taką odpowiedzialność, przewidzianych w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. (chodzi o brak wpływu na powstanie naruszenia i niemożliwość przewidzenia zdarzeń lub okoliczności skutkujących naruszeniem przepisów), spoczywa na przedsiębiorcy wykonującym przewóz. W sprawie tej natomiast, organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że strona postępowania (skarżący) nie przedstawiła dowodów potwierdzających, iż "nie miała wpływu i nie mogła przewidzieć zaistniałych naruszeń".

Z tych wszystkich powodów Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, jako bezpodstawną.