Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 917/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 25 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2021 roku sprawy ze skargi P. B. na orzeczenie Zarządu Województwa z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o grant w ramach projektu grantowego "W. Tarcza Antykryzysowa" oddala skargę.


UZASADNIENIE

Informacją z [...] grudnia 2020 r. [...] sp. z o.o. w [...], dalej: "[...]", stwierdziła, że nie ma podstaw do uznania protestu P. B. w sprawie projektu "[...] Tarcza Antykryzysowa" realizowanego w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020, Oś Priorytetowa I Innowacyjna i Konkurencyjna Gospodarka, Działanie 1.5 Wzmocnienie konkurencyjności Przedsiębiorstw, Poddziałanie 1.5.2 Wzmocnienie konkurencyjności kluczowych obszarów gospodarki regionu Projekt nr [...]

Organ wskazał w uzasadnieniu m. in., że w dniu [...] sierpnia 2020 r. o godz. 9:00 rozpoczął się nabór wniosków o grant w przedmiotowym projekcie, zakończony z powodu wyczerpania alokacji o godz. [...]. Zgodnie z regulaminem wnioski przyjmowano według daty i godziny złożenia wniosku o grant zarejestrowanej w generatorze wniosków (zgodnie z datą i godziną określoną przez serwer generatora).

W ramach projektu grantowego przewidziano składanie wniosków w ramach dwóch typów: A i B. Pierwszy wniosek serwer generatora zarejestrował o godz. [...]

Dla typu A pierwszy wniosek zarejestrowano na serwerze o godz. [...] Środki w typie A dla alokacji 100% wyczerpały się o godz[...], natomiast dla alokacji 110% o godz. [...].

Pierwszy wniosek typu B zarejestrowano na serwerze o godz. [...] W typie B środki dla alokacji 100% zostały wyczerpane o godz. [...], a dla alokacji 110% o godz. [...]. Ostatni wniosek zarejestrowano o godz. [...] i tym samym o tej godzinie, wobec wyczerpania alokacji, nabór wniosków zakończono.

Zgodnie z Regulaminem ocenie formalno-merytorycznej podlegają złożone w trakcie naboru wnioski o grant. Grantobiorcy, w przypadku negatywnej oceny wniosku, przysługuje prawo do złożenia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku, w zakresie spełniania kryteriów (§ 11 ust. 9 Regulaminu). Wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie grantów nie może stanowić wyłącznej przesłanki wniesienia protestu (§ 11 ust. 10 Regulaminu). Przewidziano jeden środek odwoławczy - protest, składany w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku o grant, w zakresie spełniania kryteriów (§ 11 ust. 11 Regulaminu).

W konsekwencji organ wskazał, że z uwagi na powyższe możliwość złożenia protestu przysługuje w zakresie spełniania kryteriów wyłącznie podmiotom, które w trakcie naboru złożyły, zgodnie z regulaminem, wnioski o grant i zostały umieszczone na opublikowanej [...] listopada 2020 r. liście wniosków o grant zakwalifikowanych do dalszej weryfikacji w wyniku przeprowadzonego [...] sierpnia 2020 r. naboru. Skarżący nie spełniał tego wymogu .

Wnioskodawca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą informację, wnosząc o:

1. stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, zgodnie z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.), dalej: "ustawa wdrożeniowa";

2. stwierdzenie, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione oraz przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zgodnie z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. b ustawy wdrożeniowej;

3. zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.";

4. zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący wygenerował wersję roboczą wniosku o grant. Wersja ta po zaakceptowaniu przez przedsiębiorcę w systemie generatora zmieniała się w wersję końcową wniosku. Potwierdzeniem przygotowania końcowej wersji wniosku jest e-mail z [...] sierpnia 2020 r. z godz. 2:21, zawierający link do wysłania wniosku o grant. E-mail ten zawierał też datę i godzinę naboru: [...] sierpnia 2020 r. godz. 9:00, ale nie podano daty końcowej naboru wniosków.

Zgodnie z instrukcją zamieszczoną na stronie internetowej [...] we wpisie z [...] sierpnia 2020 r. w pkt 6 o wynikach naboru skarżący miał być poinformowany mailowo, zaś w pkt 7 jest informacja, że tylko te podmioty, których wnioski o grant według kolejności zgłoszeń zmieściły się w alokacji 110% otrzymają przez e-mail w formacie pdf uzupełniony w generatorze wniosek o grant i odpowiedni formularz informacji.

W związku z tym, że skarżący nie otrzymał wniosku w formacie pdf poprzez e-mail, nie mógł wydrukować wniosku z takiego pliku i go podpisać oraz dostarczyć do [...], zgodnie z pkt 8 tej instrukcji. Zarówno wniosek w wersji elektronicznej, jak i wniosek w wersji papierowej miał posiadać, zgodnie z regulaminem, zgodną sumę kontrolną, której skarżącemu nie udostępniono. Skarżący nie mógł zatem złożyć wersji papierowej do [...] z powodów od niego niezależnych.

Zgodnie z instrukcją zawartą w e-mail i informacjami zawartymi na stronie [...] oraz w regulaminie [...] sierpnia 2020 r. o godz. 9:00 (od razu po wyświetleniu się tej godziny na zegarze w komputerze) skarżący kliknął w link. Po chwili (ok. 1-2 min) skarżącemu wyświetlił się na monitorze komunikat, że wniosku nie przyjęto.

Zgodnie z komunikatem z [...] sierpnia 2020 r. zamieszczonej na stronie internetowej [...] nabór wniosków zakończono z powodu wyczerpania alokacji o godzinie [...]. Podano, że w generatorze zarejestrowano 50 138 wniosków na łączną kwotę ponad [...] zł. Ponad [...] tys. kliknięć miało miejsce w momencie uruchomienia naboru, po czym serwer zaczął je kolejkować i weryfikować, sprawdzając sumę kontrolną, przynależność do typu A i B oraz limit alokacji. Pierwszy wniosek serwer generatora zarejestrował o godz[...]. Ostatni wniosek zarejestrowano o godz. [...] i tym samym zakończono nabór.

Skarżący otrzymał e-mail [...] sierpnia 2020 r. informujący, że wniosek o grant serwer generatora zarejestrował [...] sierpnia 2020 r. o godz. [...], jego wnioskowi nadano nr [...] 361 i że z uwagi na wyczerpanie dostępnej alokacji środków wniosku nie przyjęto do weryfikacji.

W związku z powyższą informacją, że wniosek, choć złożony, nie został przyjęty do weryfikacji, skarżący [...] sierpnia 2020 r. wysłał drogą pocztową protest w sprawie negatywnej oceny wniosku.

Pismem z [...] grudnia 2020 r. [...] uznał, że nie ma podstaw do uznania protestu.

Skargę na powyższą informację złożył Wnioskodawca. Według skarżącego [...] nie jest właściwym podmiotem do rozpatrzenia protestu, gdyż jest jakby organem pierwszej instancji, jako że w stosunku do jego rozstrzygnięcia odnosił się protest.

Definicję wniosku o grant podano w § 2 ust. 1 pkt 15 Regulaminu. Przez wniosek o grant należy rozumieć dokument aplikacyjny składany przez Grantobiorcę w formie elektronicznej za pośrednictwem generatora wniosków, stanowiący podstawę ubiegania się o przyznanie grantu. Złożenie więc wniosku o grant w formie elektronicznej jest wystarczające do uznania złożenia wniosku.

Zgodnie z § 5 ust. 5 Regulaminu każdemu złożonemu wnioskowi o grant nadaje się indywidualny numer. Wniosek skarżącego zarejestrowano [...] sierpnia 2020 r. o godz. [...], nadając mu nr [...] Zarówno użycie sformułowania złożonego wniosku, jak i podanie numeru wniosku przesądza, że wniosek złożono.

Próba złożenia wniosku przez kliknięcie linku przesłanego przez e-mail, wykonana nawet w pierwszej sekundzie od uruchomienia możliwości składania wniosków (ponad [...] tys. przedsiębiorców zrobiło to w jednym momencie) nie gwarantowała uznania przez system generatora wniosków złożenia wniosku. Kliknięcie spowodowało, że sygnał dotarł dopiero po pewnym czasie na serwer (opóźnienie komputera, łącza internetowego itd.) i został następnie zbuforowany i zarejestrowany dopiero po np. 30 sekundach. O nieprzyjęciu wniosku skarżący dowiedział się z komunikatu wyświetlonego na monitorze komputera po ok. 1,5 minuty od kliknięcia. Następnego dnia zaś przez e-mail skarżący otrzymał informację o zarejestrowaniu wniosku i nadaniu złożonemu wnioskowi numeru, ale nieprzyjęciu go do weryfikacji.

Zdaniem skarżącego nie umożliwiono więc składania wniosków w terminie 7 dni zgodnie z ustawą wdrożeniową, ale w czasie znacząco krótszym, nie zapewniającym równości szans (np. szybkość łącza i inne czynniki nie do zweryfikowania). Podniósł też, że pula alokacji nie została wyczerpana. Wyczerpanie alokacji następuje bowiem dopiero po podpisaniu umów na całość sumy alokacji, a złożony protest nie opiera się na wyłącznej przesłance braku środków alokacji. Wnioskodawca może wnieść protest w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji, o której mowa w art. 45 ust. 4 (art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). W Regulaminie zaś zapewniono tylko 7 dni na złożenie protestu.

W piśmie z [...] grudnia 2020 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców podniósł, że wstępuje na prawach przysługujących prokuratorowi do postępowania.

Rzecznik zarzucił naruszenie:

1. art. 53, art. 54, art. 55 i art. 57 ustawy wdrożeniowej i pkt IV.9 warunków

i zasad udzielania grantów w ramach projektu grantowego "[...] Tarcza Antykryzysowa" - Zasady wdrożenia i realizacji projektu grantowego (wymogi dotyczące procedur: oceny, przekazywania, rozliczania, kontroli, monitorowania i sprawozdawczości projektów grantowych) przez:

a) błędne pozostawienie protestu przedsiębiorcy bez rozpoznania/brak uwzględnienia protestu przez Instytucję Zarządzającą i uznanie, że protest przysługuje wyłącznie tym podmiotom, które w trakcie naboru złożyły wnioski o grant i zostały umieszczone na opublikowanej liście wniosków o grant zakwalifikowanych do dalszej weryfikacji, choć skarżący złożył wniosek o grant, wnioskowi nadano nr [...], nabór nie był podzielony na rundy, na co wskazuje regulamin udzielania grantów, a informacja, którą otrzymał skarżący o treści, że wniosek nie został przyjęty do weryfikacji, jest negatywną oceną projektu;

b) błędne uznanie, że nie doszło do skutecznego złożenia wniosku o grant, skoro generator wniosków zarejestrował wniosek skarżącego, a jednocześnie automatycznie blokował dalszą procedurę z wnioskiem, co nie oznacza że wniosek skarżącego nie został złożony;

c) błędne uznanie, że informacja o tym, że wniosek skarżącego nie został przyjęty do dalszej weryfikacji z powodu wyczerpania alokacji nie stanowiła rozstrzygnięcia, choć należało ją zakwalifikować, biorąc pod uwagę jej skutki, jako negatywną ocenę projektu;

d) uznanie a priori przez Instytucję Zarządzającą, że projekt przedsiębiorcy nie spełnił kryteriów wyboru albo że spełnił kryteria wyboru, lecz nie został przyjęty do dofinansowania z powodu wyczerpania puli alokacji, mimo że pula alokacji zostaje wyczerpana dopiero po podpisaniu umów na całość dostępnej kwoty alokacji;

e) błędne wskazanie w regulaminie konkursowym, że protest można wnieść w terminie 7 dni;

f) procedowanie z protestem przedsiębiorcy z naruszeniem terminu do jego rozpoznania przez Instytucję Zarządzającą;

g) błędne uznanie, że przedsiębiorca jako podstawę swojego protestu wskazuje jedynie na wyczerpanie dostępnej kwoty alokacji, choć w treści protestu znajdują się zarzuty związane z przebiegiem naboru;

2. art. 42, art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i pkt IV.9 warunków i zasad udzielania grantów w ramach projektu grantowego "[...] Tarcza Antykryzysowa" - Zasady wdrożenia i realizacji projektu grantowego (wymogi dotyczące procedur: oceny, przekazywania, rozliczania, kontroli, monitorowania i sprawozdawczości projektów grantowych), przez brak możliwości składania wniosków o dofinansowanie w terminie 7 dni, a także błędne uznanie, że wniosek nie może być przyjęty do rozpoznania z powodu wyczerpania puli alokacji, skoro pula alokacji zostaje wyczerpana dopiero po podpisaniu umów na całość kwoty alokacji i przez brak uwzględnienia zasad wdrożenia i realizacji programu grantowego z których wynika, że każdy złożony przez generator wniosków wniosek powinien zostać dopuszczony do oceny według kolejności wpływu wniosku do [...], a dopiero w sytuacji wyczerpania dostępnej kwoty alokacji dany projekt, mimo uzyskania pozytywnej oceny, nie otrzyma grantu;

3. art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, z którego wynika, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania; działania podjęte przez organ cechują się dowolnością przez niezapewnienie skarżącemu możliwości złożenia protestu od negatywnej oceny projektu.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej [...] na lata 2014-2020 wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a., gdyż zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku negatywnej ponownej oceny projektu, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Zaskarżona informacja nie jest oceną projektu w rozumieniu art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Zarząd Województwa wskazał, że ewentualnie skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.

Wyrokiem z [...] marca 2021 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Po 944/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że pozostawienie protestu bez rozpoznania było nieuzasadnione i przekazał sprawę do rozpoznania przez Zarząd Województwa.

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy wdrożeniowej wybór projektów do dofinansowania winien być przeprowadzany się w sposób przejrzysty, rzetelny, bezstronny, zapewniający wnioskodawcą równy dostęp do informacji i sposobie wyboru projektów do dofinansowania – art. 37 ustawy wdrożeniowej. W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. 2020 poz. 694) ustawa określa szczegółowe rozwiązania związane z realizacją lub rozliczeniem programów operacyjnych w związku z występowaniem choroby zakaźnej wywołanej wirusem SARS-CoV-2, a w ust. 2, że w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy ustawy wdrożeniowej. Sąd wskazał, że w kolejnych przepisach wprowadzono szereg odrębnych od uregulowanych w ustawie wdrożeniowej rozwiązań dotyczących realizacji programów operacyjnych, jednak nie zwalniają one instytucji organizującej nabór od stosowania procedur wyboru i kryteriów, które zapewniają, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów przy jednoczesnym zagwarantowaniu zasady równości wobec prawa, zasady proporcjonalności, zasad przejrzystości, rzetelności, bezstronności.

Nabór wniosków o udzielenie grantu trwał do momentu, w którym wartość grantów w złożonych wnioskach przekroczyła 110% kwoty alokacji przeznaczonej na udzielenie grantów oddzielnie dla poszczególnych typów wskazanych w § 7 ust. 3 regulaminu (§ 9 ust. 3 Regulaminu). Podmiot zamierzający uczestniczyć w naborze zobowiązany był złożyć wniosek o grant wraz z załącznikiem wypełniony w generatorze wniosków w terminie określonym w § 9 ust. 3 regulaminu (§ 9 ust. 5 Regulaminu). Złożenie wniosku przed i po terminie wskazanym w § 9 ust. 3 regulaminu nie było możliwe (§ 9 ust. 6 w zw. z § 9 ust. 13 Regulaminu).

Sąd podniósł, że o dochowaniu tego terminu decydowała data i godzina złożenia wniosku o grant w generatorze wniosków, a potwierdzeniem złożenia elektronicznej wersji wniosku o grant było otrzymanie, na adres e-mail użyty do logowania w generatorze wniosków, potwierdzenia wygenerowanego przez generator wraz z nadanym numerem wniosku.

Zdaniem Sądu pismo skierowane przez Grantodawcę do skarżącego w dniu [...] sierpnia 2020 r. stanowiło informację o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Wniosek przez skarżącego został złożony, czego nie należy, w ocenie Sądu, utożsamiać z oceną czy wnioskowi można przypisać przymiot wniosku skutecznie złożonego zgodnie z wymogami regulaminu.

Sąd przytoczył § 11 ust 5 Regulaminu, zgodnie z którym Grantodawca może pozostawić wniosek o grant bez rozpatrzenia w sytuacji, gdy 1) wersja papierowa dokumentów została złożona po terminie określonym w § 9 ust. 14 i/lub , 2) wniosek zostanie złożony do niewłaściwej instytucji i/lub, 3) nie złożono dokumentów w wersji papierowej i/lub, 4) złożone w wersji papierowej i elektronicznej dokumenty posiadają niezgodną sumę kontrolną i/lub , 5) dokumenty złożono wyłącznie w wersji papierowej. W takim przypadku Grantodawca przesyła do Grantobiorcy na adres e- mail wskazany we wniosku o grant i użyty do logowania w generatorze wniosków odpowiednią informację.

W ocenie Sądu rozpatrzenie protestu przez Grantodawcę naruszyło reguły procedury odwoławczej określone w ustawie wdrożeniowej i w regulaminie oraz zasadę bezstronność oceny wniesionego przez stronę środka odwoławczego. W myśl art. 55 ustawy wdrożeniowej protest rozpatrywany jest przez instytucję zarządzającą albo pośredniczącą – jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie na podstawie porozumienia albo umowy, o których mowa w art. 10 ust. 1.

Zgodnie z zapisami ust. 13,16,19 § 11 Regulaminu protest wnosi się do Instytucji Zarządzającej za pośrednictwem Grantodawcy w terminie 7 dni. Protest jest przekazywany do [...]+wraz ze stanowiskiem Grantodawcy. Jest on rozpatrywany przez Komisję Odwoławczą składającą się z 2 pracowników IZ.

W wyniku rozpatrzenia protestu – ust. 22 § 11 Regulaminu - IZ może: 1) protest uwzględnić – dokonując zmiany podjętego rozstrzygnięcia , 2) nie uwzględnić protestu –podtrzymując wynik dokonanej oceny, 3) może pozostawić protest bez rozpatrzenia : a) w sytuacji, gdy został złożony po terminie, o którym mowa w ust.13, b) w sytuacji gdy wniosek został złożony w innej formie niż ta określona w Regulaminie udzielania grantów przygotowanych przez Grantodawcę, c) w przypadku wyczerpania kwoty alokacji przeznaczonej na dofinansowanie wszystkich grantów, d) w sytuacji gdy zarzuty wskazane w proteście nie odnoszą się bezpośrednio do kryteriów wyboru projektów ,na podstawie których projekt Grantobiorcy otrzymał negatywną ocenę.

Rozpatrzenie protestu skarżącego przez pomiot nieuprawniony, zdaniem Sądu, czyniło przedwczesną ocenę merytoryczną zarzutów skargi.

Wykonując wyrok Sądu , protest został rozpoznany przez właściwy podmiot.

Orzeczeniem ([...] oraz [...]) z [...] maja 2021 r. Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej [...] Regionalnym Programem Operacyjnym 2014-2020 ([...] nie uwzględniła protestu.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w naborze zastosowanie miały art. 35 i art. 36 ustawy wdrożeniowej regulujące wybór projektów do dofinansowania w ramach procedury grantowej. W oparciu o powyższe artykuły wybór Wnioskodawcy odbywa się na podstawie kryteriów wyboru, które zgodnie z cytowaną ustawą Beneficjent projektu grantowego ([...] Sp. z o.o.) przekazuje "(...) właściwej instytucji". W przypadku projektu "[...] Tarcza Antykryzysowa" kryteria wyboru, jako załącznik do Regulaminu, zostały przekazane przez [...] Sp. z o.o. do [...]+. Reasumując, ustawa wdrożeniowa nie definiuje szczegółowo trybów przyznawania grantów, za które odpowiada Grantodawca/Beneficjent projektu grantowego, a nie Instytucja Zarządzająca. Przedmiotowe kwestie, tj. warunki i zasady udzielania grantów zostały ujęte w Regulaminie, a dalej w kryteriach wyboru i umowie o powierzenie grantu stanowiących dokumenty, na podstawie których przeprowadzane jest postępowanie grantowe, w tym procedura odwoławcza.

Sposób rozdysponowania środków w ramach "[...] Tarczy Antykryzysowej" - zdaniem organu - nie był przypadkowy. Negatywne skutki pandemii SARS-CoV-2 dotknęły wielu przedsiębiorców. W celu zapewnienia możliwie szerokiego i sprawiedliwego dostępu do dokumentacji aplikacyjnej oraz złożenia wniosku, [...]+ zadecydowała o przeprowadzeniu naboru online, tj. za pośrednictwem generatora wniosków. Dzięki takiemu rozwiązaniu (stosowanemu także w innych województwach) każdy potencjalny Grantobiorca miał dostęp do dokumentacji i generatora w tym samym czasie, co było sprawiedliwym rozwiązaniem. Ponadto kolejność zgłoszeń w trakcie ubiegania się o grant jest najprostszym i niedyskryminującym nikogo sposobem ubiegania się o wsparcie. Zgodnie z Regulaminem (§ 1 ust. 5) "wnioski były przyjmowane, oceniane i umieszczane na listach rankingowych według daty i godziny (z dokładnością co do sekundy) złożenia wniosku o grant zarejestrowanej w generatorze wniosków (zgodnie z datą i godziną określoną przez serwer generatora)". W ocenie organu brak innych, tj. wartościujących kryteriów oceny jest działaniem przejrzystym, zapewniającym równe warunki udziału, nie deprecjonującym żadnego podmiotu ze względu na charakter czy skalę prowadzonej działalności. Negatywne skutki pandemii dotknęły wielu przedsiębiorców bez względu na branżę, w jakiej prowadzili działalność, W konsekwencji, zastosowanie kryteriów parametryzujących i dzielenie poszczególnych podmiotów na te, którym należałby się dostęp do środków i te, którym środki by nie przysługiwały, również mogłoby się okazać krzywdzące i niesprawiedliwe.

Zdaniem KO za niezasadne należało również uznać stwierdzenia Wnioskodawcy wskazujące, że nie było możliwości złożenia wniosku zgodnie z legalnie obowiązującym czasem z dokładnością co do sekundy, a rejestracja z większą dokładnością niż co do sekundy jest niezgodna z regulaminem, czy sugestie, iż serwer rejestrował zwłaszcza te wnioski, które zostały wysłane poprzez kliknięcie przed godziną 9:00. Według komisji, regulamin jasno wskazuje, że "(...) wnioski były przyjmowane, oceniane i umieszczane na listach rankingowych według daty i godziny (z dokładnością do sekundy) złożenia wniosku o grant zarejestrowanej w generatorze wniosków (zgodnie z datą i godziną określoną przez serwer generatora)". KO dalej wskazała, że zgodnie z zapisami Regulaminu (§ 4 ust, 4) "(...) Fakt założenia konta i zalogowanie się w generatorze wniosków oznacza zaakceptowanie wszystkich zapisów (...)". Zgodnie z komunikatem z [...] sierpnia 2020 roku zamieszczonym na stronie internetowej Grantodawcy nabór wniosków rozpoczął się [...] sierpnia 2020 roku o godzinie 9:00. Pierwszy wniosek serwer generatora zarejestrował o godzinie [...], a ostatni wniosek zarejestrowano o godzinie [...]. Po wyczerpaniu 110% kwoty alokacji (zgodnie z § 9 ust. 13 Regulaminu) generator wniosków automatycznie zablokował możliwość składania wniosków, o czym informował komunikat wygenerowany przez aplikację. W związku z powyższym nie było możliwości złożenia wniosku przed godziną 9:00 ani po zamknięciu naboru, tj. po wyczerpaniu 110% alokacji. Z uwagi na fakt, iż pojawiły się wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzenia w dniu [...] sierpnia 2020 roku ww, naboru, Marszałek Województwa [...] podjął decyzję o uruchomieniu przez Urząd Marszałkowski Województwa W. postępowania wyjaśniającego. Z wyników postępowania przedstawionych przez [...] ([...] - podmiot odpowiedzialny za przeprowadzenie audytu) wynika, że system umożliwiał Grantobiorcom skuteczne złożenie wniosków za pomocą aplikacji do przyjmowania wniosków o grant, a następnie ich kwalifikację w dniu [...] sierpnia 2020 roku o godz. 9:00 za pomocą wysłanego wcześniej drogą elektroniczną adresu URL. Pomimo bardzo dużego zainteresowania ze strony potencjalnych Grantobiorców, system był dostępny przez cały okres trwania naboru. Ponadto Grantodawca podjął dodatkowe działania wyjaśniające mające na celu identyfikację wniosków. Polegały one na skompletowaniu informacji na temat adresów IP Grantobiorców i przypisania ich do złożonych wniosków. W celu rzetelnego i kompleksowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zwrócono się do poszczególnych Grantobiorców o przekazanie danych w tym zakresie. Zadanie to w szczególności miało charakter potwierdzenia bądź zaprzeczenia, czy przekazane przez Grantobiorców adresy IP mają rzeczywiście odzwierciedlenie w połączeniach z serwerem aplikacji zawartych w logach systemowych, a zatem potwierdzenie rzeczywistego udziału każdego zakwalifikowanego Wnioskodawcy w naborze o grant, a także weryfikację i porównanie zebranych dotychczas danych z zapisami aplikacji "[...]" celem potwierdzenia prawidłowego kolejkowania Grantobiorców aplikujących o grant w systemie.

Ponadto, weryfikując informacje ujęte w proteście dotyczące korespondencji elektronicznej pomiędzy Wnioskodawcą a Grantodawcą, KO stwierdziła, że zgłoszenia wysyłane przez Wnioskodawcę nie miały wpływu na sam fakt złożenia wniosku. Powyższe potwierdzają również wyniki opisanego wyżej audytu (przeprowadzonego przez PCSS), który nie wykrył nieprawidłowości w funkcjonowaniu generatora wniosków. System umożliwiał Grantobiorcom skuteczne złożenie wniosków za pomocą aplikacji do przyjmowania wniosków o grant, a następnie ich kwalifikacje w dniu [...] sierpnia 2020 roku o godz. 9:00 za pomocą wysłanego wcześniej drogą elektroniczną adresu URL.

Odpowiadając na zastrzeżenia Wnioskodawcy, że nabór nie był prowadzony z zachowaniem jawności i przejrzystości zastosowanych procedur, a Grantodawca nie ujawnił tych szczegółów (w tym algorytmu generatora wniosków, ustawienia czasu generatora) KO wskazała, że powyższe kwestie stanowiły również przedmiot ww. postępowania wyjaśniającego. Najistotniejsze informacje i dane wynikające z postępowania wyjaśniającego zostały podane do publicznej wiadomości w komunikacie Marszałka Województwa [...] z [...] listopada 2020 roku umieszczonym na stronie internetowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...].

Odnosząc się do kolejnego zarzutu proceduralnego w sprawie braku możliwości odwołania się i złożenia skargi do sądu KO zwróciła uwagę, że zgodnie z regulaminem (§ 11 ust. 11) w ramach naboru przewidziano jeden środek odwoławczy, jakim jest protest składany w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku o grant, w zakresie spełnienia kryteriów. Co do zasady prawo do złożenia protestu przysługuje Wnioskodawcy, który skutecznie złożył wniosek o grant podlegający ocenie. W przedmiotowym przypadku , zdaniem KO , nie zostały spełnione przesłanki dotyczące skutecznego złożenia. WSA w uzasadnieniu wyroku z [...] marca 2021 roku uznał, że zgodnie z definicją wniosku o grant ujętą w regulaminie "(...) wniosek o grant należy rozumieć dokument aplikacyjny składany przez Wnioskodawcę w formie elektronicznej za pośrednictwem generatora wniosków, stanowiący podstawę ubiegania się o przyznanie grantu" zatem złożenie wniosku o grant w formie elektronicznej jest wystarczające do uznania złożenia wniosku, a w konsekwencji do złożenia protestu.

Reasumując KO podkreśliła, że warunki ubiegania się o wsparcie w ramach projektu grantowego "[...] Tarcza Antykryzysowa" zostały jasno określone w dokumentacji konkursowej zamieszczonej na stronie internetowej Grantodawcy ([...] tj. w regulaminie oraz załącznikach do regulaminu. Ponadto złożone przez Wnioskodawcę oświadczenie zawarte we wniosku o grant "Oświadczam, iż zapoznałem (-am) się z regulaminem w Projekcie Grantowym " [...] Tarcza Antykryzysowa, akceptuję postanowienia w nim zawarte i nie zgłaszam zastrzeżeń" stanowi aprobatę zasad naboru obowiązujących w dniu złożenia wniosku.

Skargę na powyższe orzeczenie złożył P. B.. Wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, zgodnie z 61 ust. 8 pkt 1a) ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 818. (dalej: o zasadach realizacji programów) oraz zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, zgodnie z art. 135. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; w skrócie p.p.s.a.).

W piśmie z [...] czerwca 2021 roku Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zawiadomił, że wstępuje do sprawy.

W swoich zarzutach podniósł, że rozstrzygnięcie organu może naruszać: 1) art. 58 ust. 1 i 2, art. 53 ust. 1 i 2, art. 52 ust. 1, art. 36 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U.2020.818 t.j. z dnia 2020.05.07 ze zm.) dalej: Ustawa o zasadach realizacji programów lub ustawa wdrożeniowa, w zw. z § 10 Rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 kwietnia 2020 r. w sprawie udzielania pomocy w formie dotacji lub pomocy zwrotnej w ramach programów operacyjnych na lata 2014-2020 w celu wspierania polskiej gospodarki w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19, w zw. z pkt II, IV Warunków i zasad udzielania grantów w ramach projektu grantowego "[...] Tarcza Antykryzysowa" - Informacja o warunkach udzielania wsparcia przez Grantodawcę, Zasady wdrożenia i realizacji projektu grantowego (wymogi dotyczące procedur: oceny, przekazywania, rozliczania, kontroli, monitorowania i sprawozdawczości projektów gruntowych), poprzez:

a) błędne nieuwzględnienie protestu Skarżącego przez Komisję Odwoławczą Instytucji Zarządzającej oraz uznanie, że wniosek Skarżącego nie może podlegać ocenie w oparciu o kryteria wyboru projektów, choć Skarżący złożył wniosek o grant, wnioskowi Skarżącego nadano nr [...], nabór nie był podzielony na rundy, a w chwili złożenia wniosku pula dostępnej alokacji nie została wyczerpana, zaś Skarżący zmieścił się ze złożeniem wniosku do czasu zamknięcia naboru,

b) błędne uznanie, że wniosek Skarżącego nie może podlegać ocenie na podstawie kryteriów wyboru projektów, skoro generator wniosków zarejestrował wniosek Skarżącego, a jednocześnie automatycznie zablokował Skarżącemu, dalszą procedurę z wnioskiem, co nie oznacza że wniosek Skarżącego nie został złożony i nie powinien podlegać ocenie przez Grantodawcę,

c) dokonanie błędnej oceny wniosku Skarżącego z pominięciem oceny formalno-merytorycznej wniosku o grant wynikającej z Regulaminu,

d) błędne uznanie a priori przez Instytucję Zarządzającą, że projekt Skarżącego przedsiębiorcy nie spełnił kryteriów wyboru albo że spełnił kryteria wyboru, lecz nie został przyjęty do dofinansowania z powodu wyczerpania puli alokacji, pomimo że pula alokacji zostaje wyczerpana dopiero po podpisaniu umów na całość dostępnej kwoty alokacji, czego nie było wiadomo w momencie ubiegania się o grant, skoro nawet ostatnim czasie w sprawie grantów pojawił się Komunikat [...] z dnia [...] marca 2021 roku, w którym wskazano wprost iż, cyt.: "(...) Objęcie pomocą firm z listy rezerwowej stało się możliwe dzięki m.in. wykluczeniu, z powodu niespełniania kryteriów określonych w regulaminie projektu, części podmiotów z głównej listy naboru. (...)!',

2) pkt II i pkt IV Warunków i zasad udzielania grantów w ramach projektu grantowego "[...] Tarcza Anty kryzy sowa", poprzez brak uwzględnienia zasad wdrożenia i realizacji programu grantowego z których wynika, że każdy złożony przez generator wniosków powinien zostać dopuszczony do oceny według kolejności wpływu wniosku do [...] a dopiero w sytuacji wyczerpania dostępnej kwoty alokacji, dany projekt, pomimo uzyskania pozytywnej oceny, nie otrzyma grantu, co dobitnie pokazuje, że odmowa przyjęcia wniosku Skarżącego do weryfikacji z powodu wyczerpania dostępnej puli alokacji była przedwczesna i nieuzasadniona,

3) art. 37 ust. 1 i 2 Ustawy o zasadach realizacji programów, z którego wynika, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, w szczególności poprzez wskazanie Skarżącemu, że jego wniosek nie został przyjęty do dofinansowania z powodu wyczerpania puli alokacji, pomimo że pula alokacji zostaje wyczerpana dopiero po podpisaniu umów na całość dostępnej kwoty alokacji, a także poprzez zablokowanie Skarżącemu możliwości dostarczenia, w określonym terminie, podpisanej wersji papierowej wniosku o grant, tożsamej z wersją elektroniczną wniosku, brak jasnej informacji o przyczynach braku wyboru projektu Skarżącego, blokowanie Skarżącemu możliwości złożenia protestu, długie procedowanie z protestem, ogłoszenie że nie ma podstaw do unieważnienia naboru w formie komunikatu Marszałka Województwa [...], stwierdzenie że raport z audytu jest w istocie informacją pokontrolną, który nie może zostać udostępniony, uzależnienie udzielenia pomocy dla przedsiębiorców od szybkości złożenia wniosku tj. kliknięcia w link, wskazanie, iż nie liczy się czas złożenia wniosku, a jedynie czas, w jakim generator wniosków zdołał zarejestrować wniosek Skarżącego, brak dopuszczenia wniosku Skarżącego do oceny formalno- merytorycznej.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie jej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona, albowiem zaskarżony akt nie narusza prawa, a ponadto przy jego wydaniu organ wykonał wytyczne zawarte w wyroku WSA w Poznaniu z 12 marca 2021 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Po 944/20.

Przede wszystkim wskazać należy, że organ zasadnie stwierdził w uzasadnieniu swojego orzeczenia, że w naborze zastosowanie miały art. 35 i art. 36 ustawy wdrożeniowej regulujące wybór projektów do dofinansowania w ramach procedury grantowej.

W przypadku projektu "[...] Tarcza Antykryzysowa" kryteria wyboru, jako załącznik do Regulaminu, zostały przekazane przez [...] Sp. z o.o. do [...]

W ocenie Sądu organ prawidłowo podkreślił, że ustawa wdrożeniowa nie definiuje szczegółowo trybów przyznawania grantów, za które odpowiada Grantodawca/Beneficjent projektu grantowego, a nie Instytucja Zarządzająca. Przedmiotowe kwestie, tj. warunki i zasady udzielania grantów zostały ujęte w Regulaminie, a dalej w kryteriach wyboru i umowie o powierzenie grantu stanowiących dokumenty, na podstawie których przeprowadzane jest postępowanie grantowe, w tym procedura odwoławcza.

Zgodnie z Regulaminem (§ 1 ust. 5) "wnioski były przyjmowane, oceniane i umieszczane na listach rankingowych według daty i godziny (z dokładnością co do sekundy) złożenia wniosku o grant zarejestrowanej w generatorze wniosków (zgodnie z datą i godziną określoną przez serwer generatora)".

Zdaniem Sądu KO prawidłowo uznała za niezasadne stwierdzenia Wnioskodawcy wskazujące, że nie było możliwości złożenia wniosku zgodnie z legalnie obowiązującym czasem z dokładnością co do sekundy, a rejestracja z większą dokładnością niż co do sekundy jest niezgodna z Regulaminem, czy sugestie, iż serwer rejestrował zwłaszcza te wnioski, które zostały wysłane poprzez kliknięcie przed godziną 9:00.

Organ trafnie wskazał bowiem, że Regulamin jasno wskazuje, że "(...) wnioski były przyjmowane, oceniane i umieszczane na listach rankingowych według daty i godziny (z dokładnością do sekundy) złożenia wniosku o grant zarejestrowanej w generatorze wniosków (zgodnie z datą i godziną określoną przez serwer generatora)".

Ponadto według Regulaminu (§ 4 ust, 4) "(...) Fakt założenia konta i zalogowanie się w generatorze wniosków oznacza zaakceptowanie wszystkich zapisów (...)".

Organ wskazał w uzasadnieniu swojego orzeczenia, że zgodnie z komunikatem z [...] sierpnia 2020 roku zamieszczonym na stronie internetowej Grantodawcy nabór wniosków rozpoczął się [...] sierpnia 2020 roku o godzinie 9:00. Pierwszy wniosek serwer generatora zarejestrował o godzinie [...], a ostatni wniosek zarejestrowano o godzinie [...] Po wyczerpaniu 110% kwoty alokacji (zgodnie z § 9 ust. 13 Regulaminu) generator wniosków automatycznie zablokował możliwość składania wniosków, o czym informował komunikat wygenerowany przez aplikację. Tak więc Regulamin określał trzy możliwe sytuacje : złożenie wniosku w terminie przy zachowaniu alokacji, po terminie przy zachowaniu alokacji oraz złożenie wniosku w terminie przy wyczerpaniu alokacji . Tylko w pierwszym przypadku wniosek podlegał ocenie. Sytuacja omawiana dotyczy przypadku ostatniego. Skarżący bowiem złożył wniosek w terminie określonym w Regulaminie (§ 9 pkt 3) ale po wyczerpaniu alokacji przeznaczonej na udzielenie grantów. Regulamin wskazuje przy tym , że nabór wniosków trwa do momentu , gdy wartość grantów w złożonych wnioskach przekroczy 110% kwoty alokacji przeznaczonej na udzielanie grantów. Ten zapis wyraźnie wskazuje, że pod uwagę należy brać wartość grantów w złożonych wnioskach. Tak więc nie ma racji Rzecznik wskazując, że pula alokacji zostaje wyczerpana dopiero po podpisaniu umów na całość dostępnej kwoty alokacji.

Również z przyczyn wskazanych powyżej niesłuszny okazał się także zarzut zablokowania skarżącemu możliwości dostarczenia, w określonym terminie, podpisanej wersji papierowej wniosku o grant, tożsamej z wersją elektroniczną .

Organ zasadnie wskazał , że nie było możliwości złożenia wniosku przed godziną 9:00 ani po zamknięciu naboru, tj. po wyczerpaniu 110% alokacji.

Reasumując , w sprawie nie zostały naruszone zasady jawności i przejrzystości stosowania procedur. Zapisy Regulaminu były czytelne i oczywiste , obowiązywały wszystkich ubiegających się o grant i były akceptowane przez uczestników. Dodatkowo

Grantodawca wskazał, że szczegółowe kwestie związane z naborem (w tym algorytmu generatora wniosków, ustawienia czasu generatora) stanowiły przedmiot odpowiedniego postępowania wyjaśniającego. Najistotniejsze informacje i dane wynikające z postępowania wyjaśniającego zostały podane do publicznej wiadomości w komunikacie Marszałka Województwa [...] z [...] listopada 2020 roku umieszczonym na stronie internetowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...].

Tak więc zdaniem Sądu KO trafnie podkreśliła, że warunki ubiegania się o wsparcie w ramach projektu grantowego "[...] Tarcza Antykryzysowa" zostały jasno określone w dokumentacji konkursowej zamieszczonej na stronie internetowej Grantodawcy ([...] tj. w Regulaminie oraz załącznikach do Regulaminu. Ponadto złożone przez Wnioskodawcę oświadczenie zawarte we wniosku o grant "Oświadczam, iż zapoznałem (-am) się z Regulaminem w Projekcie Grantowym " [...] Tarcza Antykryzysowa, akceptuję postanowienia w nim zawarte i nie zgłaszam zastrzeżeń" stanowi aprobatę zasad naboru obowiązujących w dniu złożenia wniosku.

KO zwróciła prawidłowo uwagę, że zgodnie z Regulaminem (§ 11 ust. 11) w ramach naboru przewidziano jeden środek odwoławczy, jakim jest protest składany w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku o grant, w zakresie spełnienia kryteriów. Co do zasady prawo do złożenia protestu przysługuje Wnioskodawcy, który skutecznie złożył wniosek o grant podlegający ocenie. W przedmiotowym przypadku nie zostały spełnione przesłanki dotyczące skutecznego złożenia. WSA w uzasadnieniu wyroku z 12 marca 2021 roku uznał, że zgodnie z definicją wniosku o grant ujętą w Regulaminie "(...) wniosek o grant należy rozumieć dokument aplikacyjny składany przez Wnioskodawcę w formie elektronicznej za pośrednictwem generatora wniosków, stanowiący podstawę ubiegania się o przyznanie grantu" zatem złożenie wniosku o grant w formie elektronicznej jest wystarczające do uznania złożenia wniosku, a w konsekwencji do złożenia protestu.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019, 2325).