Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 890/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 37 par. 1, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
article: par. 1 ust. 1 pkt 4 i par. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 65 poz 600
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej  kulturze rolnej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2001 nr 327 poz 11 art. 32 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych syystemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 328 poz 21 art. 5 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiające środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r.  rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy,  Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2008 roku przy udziale sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. o d d a l a s k a r g ę /-/M. Kwiecińska /-/M. Ławniczak /-/M. Kosewska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał W. K. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych za rok 2004 w pomniejszonej wysokości, a mianowicie Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości [...] zł w całości ze środków unijnych.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu [...] producent rolny W. K. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] stwierdzono nieprawidłowości dla działek oznaczonych literami: E – łąka, położona na działce nr [...] i [...] w województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...] oraz G – pastwisko, położone na działce nr [...], [...] i [...] w województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...]. Zaznaczono przy tym, iż do kontroli wytypowano działki rolne: A, C, D, E, F i G, natomiast nie wytypowano działki rolnej B, którą skontrolowano w ramach kontroli innego gospodarstwa, w wyniku której stwierdzono, że działka ta jest odłogiem. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał W. K. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości, a Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność powyższej decyzji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] orzekł o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W wyniku ponownej analizy protokołu z czynności kontrolnych stwierdzono, że pomiary powierzchni deklarowanych działek rolnych wykonane w dniu [...] są prawidłowe. Kontrola na miejscu stwierdziła następujące nieprawidłowości:

- działka rolna E (łąka – [...] ha) położona na działce nr [...] i [...] – po zmierzeniu stwierdzono powierzchnię mniejszą niż zadeklarował producent, tj. [...] ha,

- działka rolna G (pastwisko – [...] ha), położona na działce nr [...], [...] i [...] – po zmierzeniu stwierdzono powierzchnię mniejszą niż zadeklarował producent, tj. [...] a,

- działka rolna B (pastwisko – [...] ha) położona na działce nr [...], [...], [...] nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.,

- suma powierzchni działek nr [...], [...], [...] położonych na działce B jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków (uprawniających do uzyskania jednolitej płatności obszarowej) występujących na tej działce zgodnie z ewidencją gruntów.

Protokół z czynności kontrolnych został podpisany przez beneficjenta w dniu przeprowadzonej kontroli bez wniesienia uwag. Beneficjent zapoznał się z aktami dnia [...] i nie złożył żadnych dokumentów w sprawie.

Wobec tego, że we wniosku o przyznanie płatności zgłoszono powierzchnię [...] ha, a powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli wyniosła [...] ha, organ zastosował sankcje na podstawie art. 13 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 oraz art. 5 i art. 6 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji – w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej oraz na podstawie art. 13, art. 32 i art. 33 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. – w odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej.

Od powyższej decyzji odwołał się W. K., podnosząc iż w odniesieniu do części jego działek wniosek o płatności złożył także jego sąsiad. W dniu [...] skarżący złożył dokumenty potwierdzające przysługujące mu prawo własności, a przeprowadzona w jego gospodarstwie kontrola nie dotyczyła spornych działek. Skarżący podkreślił, że nie podpisywał protokołu kontroli spornej działki B i nie mógł na miejscu omówić kwestii dotyczących utrzymania jej w dobrej kulturze rolnej, gdyż Agencja nie traktowała go jako właściciela tej działki pomimo przedstawienia dokumentów dotyczących własności. Natomiast podstawą do stwierdzenia "złej kultury rolnej" było około 20 samosiejek rosnących na pastwisku, podczas gdy na innym pastwisku każde drzewko odjęto od powierzchni upraw.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił ustalenia poczynione przez organ I instancji, precyzując, że w wyniku kontroli na miejscu gospodarstwa W. K. przeprowadzonej w dniu [...] stwierdzono nieprawidłowości odnośnie działki rolnej E i G, natomiast nieprawidłowości dotyczące działki B stwierdzono w wyniku kontroli na miejscu z dnia [...] dotyczącej gospodarstwa innego producenta rolnego (S. W.) oraz dodając, że w odniesieniu do tej działki (położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...]) w protokole kontroli stwierdzono, iż jest ona odłogiem, a w uwagach inspektora terenowego zapisano: "Samosieje sosny i brzozy. W sezonie wegetacyjnym 2003/2004 nie wykazano żadnego zabiegu pielęgnacyjnego. Wykonano 3 zdjęcia", wobec czego przyjęto, iż przedmiotowa działka nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.; powyższe znajduje potwierdzenie także w notatce służbowej inspektorów kontroli, w której stwierdzono, iż powyższa działka deklarowana przez obu producentów jest odłogiem. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 jedynie obszar użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. objęty jest systemem jednolitej płatności obszarowej państwa członkowskiego, niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie. W związku z powyższym działka rolna B położona na działkach ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] ha podlegała wykluczeniu z płatności. Ponadto organ II instancji podkreślił, iż w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru istotną przesłanką decydującą o przyznaniu płatności jest rzeczywiste posiadanie (użytkowanie) gruntów rolnych, w związku z czym ARiMR nie bada stanu własności gruntu, lecz kto faktycznie użytkuje sporne działki. Jednak wobec ustalenia, że na działkach nr [...], [...] i [...] nie stwierdzono prowadzenia działalności rolniczej, zostały one wykluczone z płatności bezpośrednich i to zarówno w przypadku skarżącego, jak i S. W. W ocenie organu odwoławczego obie kontrole na miejscu z dnia [...] zostały wykonane zgodnie z art. 15 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r., stosownie do którego kontrole na miejscu winny być przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację zgodności z warunkami, zgodnie z którymi przyznawana jest pomoc. Zdaniem organu odwoławczego decyzja pierwszoinstancyjna została wydana zgodnie z art. 50 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, stosownie do którego z zastrzeżeniem jakiegokolwiek zmniejszenia płatności zgodnie z art. 51 i 53, jeśli obszar zdeklarowany we wniosku o jednolite dopłaty przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar zatwierdzony dla tej grupy upraw. W przypadku skarżącego nie można przy tym zastosować wyjątku od powyższego przepisu przewidzianego w art. 68 powołanego rozporządzenia, gdyż złożony przez skarżącego wniosek nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a skarżący nie wykazał, że nie jest winny nieprawidłowości. Wobec zatem ustalenia, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 20%, jednolita płatność obszarowa została zmniejszona zgodnie z art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, stanowiącego, że jeśli w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu stwierdza się, że ustalona różnica między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem w znaczeniu art. 2 lit. r) rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 jest większa niż 3 %, ale nie większa niż 30 % wyznaczonego obszaru, kwota, jaka ma zostać przyznana na podstawie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej jest zmniejszona za dany rok o dwukrotność kwoty ustalonych funduszy dla tej różnicy. Natomiast uzupełniająca płatność obszarowa nie została przyznana stosownie do art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92, w myśl którego jeśli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a ustalonym jest większa niż 20 % obszaru ustalonego, pomoc obszarowa nie jest przyznawana dla danej grupy upraw.

Skargę na powyższą decyzję wniósł W. K., zarzucając niewłaściwe zastosowanie w sprawie § 1 pkt 1 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.), naruszenie art. 7, art. 10, art. 35, art. 36 i art. 77 § 1 kpa oraz naruszenie art. 31 pkt 6 i pkt 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Zdaniem skarżącego w toku postępowania ARiMR naruszyła art. 77 § 1 i art. 7 kpa, nie dochowując należytej staranności w ustaleniu własności działek nr [...], [...] i [...] oraz faktycznego ich użytkownika pomimo przedstawienia w dniu [...] dokumentów w postaci odpisów Kw oraz aktu notarialnego i w związku z tym podczas kontroli w dniu [...] traktowała te działki jako własność sąsiada skarżącego. Naruszono również art. 31 pkt 6 i 7 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, gdyż nie sporządzono raportu pokontrolnego odnośnie działki B i F, co spowodowało, że skarżący nie mógł zgłosić zastrzeżeń do ustaleń pokontrolnych. Ponadto wielokrotnie uniemożliwiono skarżącemu złożenie wyjaśnień czym naruszono art. 10 § 1 kpa, a mianowicie w dniu [...] wystosowano pismo o wszczęciu postępowania w sprawie unieważnienia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, a decyzję w tym przedmiocie wydano już po 6 dniach od otrzymania przez skarżącego zawiadomienia o wszczęciu postępowania, natomiast decyzję z dnia [...] wydano w dniu, w którym wystosowano do skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień. Skarżący podniósł także, iż wydawanie poszczególnych decyzji następowało znacznie po upływie ustawowego terminu i to bez powiadomienia skarżącego o przesunięciach terminów wydania decyzji, a więc z naruszeniem art. 35 § 3 i art. 36 § 1 kpa. Ponadto stwierdzone podczas kontroli samosiejki i niedojady nie miały – zdaniem skarżącego, wpływu na prowadzoną działalność rolną i nie mogą stanowić podstawy do dyskwalifikacji gruntów przy przyznaniu płatności bezpośrednich.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego stwierdził, że istotą płatności obszarowych jest przyznanie ich osobie, która rzeczywiście uprawia grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać i dokonuje swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, wobec czego bezzasadne było badanie stanu własności gruntów i przedstawionych przez producenta odpisów Kw i aktów notarialnych. Ponadto wskazał, iż minimalne wymagania dotyczące utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r., zgodnie z którym w przypadku pastwisk jest to wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym lub koszenie i usunięcie ściętej biomasy co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca. Tymczasem w wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] nie były użytkowane na dzień 30 czerwca 2003 r., wykonane zdjęcia wskazują widoczne zadrzewienia oraz brak śladów wypasu zwierząt – wysoka ruń pastwiskowa. Natomiast zgodnie z art. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. działka, na której znajdują się drzewa, będzie uważana za działkę rolną dla celów programów pomocy obszarowej pod warunkiem, że działalność rolnicza, o której mowa w art. 51 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 lub, odpowiednio, planowana produkcja może odbywać się w podobny sposób jak na działkach bez drzew na tym samym obszarze. Organ odwoławczy podkreślił także, iż strona miała możliwość czynnego uczestniczenia w każdym stadium postępowania, co potwierdziła osobiście w dniu [...], składając oświadczenie "zapoznałem się z aktami sprawy – oczekuję mojej decyzji", zatem producent miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz ustosunkowania się do wyników postępowania, jednakże nie złożył żadnych zastrzeżeń również do protokołów pokontrolnych znajdujących się w aktach sprawy. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, iż datę [...] widniejącą na decyzji nr [...] należy uznać jako oczywistą omyłkę organu. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono: "Beneficjent zapoznał się z aktami dnia [...] i nie wniósł żadnych dokumentów w sprawie", co wskazuje, iż przedmiotowa decyzja została wydana po zapoznaniu się przez producenta z aktami sprawy, a wysłana została do producenta w dniu [...] (data nadania na zwrotnym potwierdzeniu odbioru).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) płatności przysługują osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego (zwanej "producentem rolnym"), na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zwane "gruntami rolnymi"), a w myśl art. 2 ust. 2 powyższej ustawy warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha.

W świetle powyższej regulacji możliwość przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest uzależniona od posiadania działek rolnych o określonej powierzchni utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Konieczną przesłanką przyznania płatności jest "posiadanie" gruntów rolnych, a więc faktyczne władanie nimi. Wbrew stanowisku skarżącego nie chodzi tu o legitymowanie się prawem własności do działek rolnych, lecz o ich rzeczywiste użytkowanie. Stąd organy obu instancji prawidłowo skoncentrowały się na badaniu, kto był faktycznym posiadaczem działek rolnych, a nie komu przysługuje własność przedmiotowych działek oraz jaka była ich rzeczywista powierzchnia i czy były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, a postępowanie wyjaśniające w tym zakresie czyni zadość wymogom z art. 7 i 77 § 1 kpa.

Należy przy tym zwrócić uwagę, iż działka rolna oznaczona we wniosku jako działka F była poddana kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego w dniu [...], przy której skarżący był obecny i w wyniku której nie stwierdzono nieprawidłowości odnośnie tejże działki, co – wbrew zarzutom skarżącego, znajduje odzwierciedlenie w sporządzonym protokole z czynności kontrolnych, podpisanym przez samego skarżącego. W wyniku tejże kontroli stwierdzono jedynie nieprawidłowości odnośnie działek E i G, a mianowicie zawyżenie zadeklarowanej powierzchni tych działek w stosunku do powierzchni ustalonej, a wyniki tejże kontroli nie były kwestionowane przez skarżącego.

Natomiast działka rolna oznaczona we wniosku jako działka B położona na działkach ewidencyjnych o numerach [...], [...] i [...] została wykluczona z płatności bezpośrednich nie z powodu uznania, że ich właścicielem jest inny producent rolny, lecz z uwagi na ustalenie, że przedmiotowa działka nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Powyższe ustalenie organy obu instancji poczyniły w oparciu o wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] u innego producenta rolnego, który również zadeklarował do dopłat przedmiotową działkę. Bezzasadne jest powoływanie się przez skarżącego w tym zakresie na art. 31 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666), gdyż powyższa kontrola była prowadzona na podstawie art. 6 obowiązującej w czasie tej kontroli ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru oraz stosownie do przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Wprawdzie skarżący nie był obecny przy dokonywaniu tej kontroli, jednakże powyższe nie oznacza, że został on faktycznie pozbawiony możliwości ustosunkowania się do jej wyników. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż odpis protokołu powyższej kontroli wraz z załącznikami został włączony do akt administracyjnych w sprawie skarżącego. Natomiast z adnotacji skarżącego zamieszczonej w aktach administracyjnych wynika, iż w dniu [...] zapoznał się on z materiałem sprawy i nie wniósł do niego żadnych uwag. Również w toku dalszego postępowania skarżący nie podniósł żadnych nowych okoliczności, ani też nie złożył żadnych wniosków dowodowych, które mogłyby podważyć wyniki tej kontroli, a tym samym mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej skarżący podniósł jedynie, że nie podpisywał protokołu kontroli działki B i nie mógł na miejscu omówić kwestii dotyczących utrzymania jej w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., a jednocześnie nie zgłosił żadnych merytorycznych zastrzeżeń do wyników tejże kontroli. W tym kontekście należy ocenić jako prawidłowe uznanie ustaleń tejże kontroli za miarodajne i zaniechanie prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie.

Do wzruszenia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mógł prowadzić także zarzut skarżącego naruszenia art. 10 § 1 kpa nakazującego zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Wprawdzie pismo informujące o możliwości zapoznania się z materiałem sprawy jest opatrzone datą [...] i ta sama data widnieje na decyzji pierwszoinstancyjnej, jednakże w treści uzasadnienia tejże decyzji powołano się na późniejszy fakt, a mianowicie, iż "beneficjent w dniu [...] zapoznał się z aktami sprawy i nie wniósł żadnych dokumentów", co uprawdopodabnia twierdzenie organu, iż decyzja ta rzeczywiście została wydana po zapoznaniu się przez skarżącego z materiałem sprawy, zaś wpisana data [...] jest wynikiem omyłki pisarskiej. Jednocześnie należy wyraźnie podkreślić, iż skarżący nie wykazał, iż ewentualne uchybienie art. 10 § 1 kpa uniemożliwiło mu udowodnienie swoich twierdzeń czy złożenie dodatkowych wyjaśnień, a tym samym, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak już zaznaczono powyżej z treści adnotacji skarżącego zamieszczonej w aktach administracyjnych wynika, iż nie przedstawił on żadnych uwag do zebranego materiału, jak również nie zgłosił żadnych wniosków dowodowych. Również treść odwołania nie wskazuje, że skarżący został pozbawiony możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień czy dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie, a także, że takimi dowodami rzeczywiście dysponował. Tymczasem w orzecznictwie sądowadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (zob. wyrok NSA z dnia 18.05.2006 r., II OSK 831/2005, ONSAiWSA 2006/6/157).

Na uwagę nie zasługiwały także zarzuty skarżącego naruszenia art. 35 § 3 i art. 36 § 1 kpa poprzez wydawanie poszczególnych decyzji po upływie terminów ustawowych. Stosownie bowiem do art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a zatem skarżący mógł skutecznie podnosić ewentualne zarzuty odnośnie opóźnień w wydawaniu decyzji w tym trybie.

Należy także podkreślić, iż zgodnie z pierwotnym brzmieniem § 1 ust. 1 pkt 4 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest – w przypadku pastwisk – wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw, a po zmianie tego przepisu, która weszła w życie z dniem 17 marca 2005 r. - wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw lub koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca. Natomiast w myśl § 4 pkt 1 tego rozporządzenia (niezmienionego w tym zakresie) grunty rolne, o których mowa w § 1 nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem drzew i krzewów: a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody, b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb, c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną. Z powyższej regulacji wynika, że dla utrzymania pastwisk w dobrej kulturze rolnej niezbędne jest wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw (lub koszenie i usunięcie okrywy roślinnej), przy czym grunty rolne porośnięte drzewami i krzewami (poza wyżej wskazanymi wyjątkami) nie mogą być uznane za utrzymywane w dobrej kulturze rolnej (zob. też wyrok NSA z dnia 22.03.2007 r., II GSK 355/2006, Lex nr 317347). Tymczasem z protokołu kontroli na miejscu z dnia [...] wynika, iż na działce oznaczonej we wniosku jako działka B w sezonie wegetacyjnym 2003/2004 nie wykazano żadnego zabiegu pielęgnacyjnego, stwierdzono samosieje sosny i brzozy. Powyższe potwierdzają wykonane zdjęcia, na których są widoczne zadrzewienia oraz brak śladów wypasu zwierząt – wysoka ruń pastwiskowa, jak również notatka służbowa inspektorów kontroli, którzy stwierdzili, iż przedmiotowa działka jest odłogiem. Jak już zaznaczono powyżej skarżący nie zakwestionował skutecznie tychże ustaleń, a w szczególności nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o odmiennym stanie zagospodarowania działki. Wbrew zatem twierdzeniu skarżącego, w szczególności biorąc pod uwagę, iż znaczna część przedmiotowej działki była porośnięta drzewami i krzewami, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż działka oznaczona we wniosku jako działka B nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej w rozumieniu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r.

W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, iż organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, iż w sprawie doszło do zawyżenia przez skarżącego powierzchni zadeklarowanych gruntów rolnych, wobec czego prawidłowe było zastosowanie obniżenia w przypadku jednolitej płatności obszarowej stosownie do art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. U. UE L. Nr 328, poz. 21 ze zm.) oraz wykluczenie uzupełniającej płatności obszarowej stosownie do art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. U. UE L. Nr 327, poz. 11 ze zm.).

Mając powyższe na względzie, należało oddalić skargę jako bezzasadną, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

/-/M. Kosewska /-/M. Ławniczak /-/M. Kwiecińska