Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2157/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 183 par. 2 pkt 2 i 5
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska- Górnikiewicz /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant: starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. P. i W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1630/14 w sprawie ze skargi M. P. i W. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. P. i W. P. solidarnie kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. P. i W. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ nadzoru budowlanego w dniu 13 stycznia 2012 r. przeprowadził czynności kontrolne w lokalu nr [...] znajdującym się na 5 kondygnacji w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. G. w Warszawie, w wyniku których ustalił, że w lokalu tym zamontowano piec na paliwo stałe typu "koza", podłączony pionowo do rury stalowej ø 150, ponad dachem (rura stalowa dwupłaszczowa o wysokości ok. 2 m ponad dach). W czasie oględzin okazano decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2003 r. zezwalającą na użytkowanie lokalu nr [...] powstałego z adaptacji części strychu na cele mieszkalne, zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę Burmistrza Gminy Warszawa Centrum z dnia [...] grudnia 2001 r. oraz opinię kominiarską z dnia 28 listopada 2002 r. dotyczącą kontroli przewodów kominowych w przedmiotowym lokalu.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy nakazał M. P. i W. P. rozbiórkę kominka na paliwo stałe typu "koza" w ww. lokalu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie administracyjne, zaś Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2491/12 uchylił obie ww. decyzje.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2013 r. nakazał inwestorom rozbiórkę pieca na paliwo stałe typu "koza" wraz z podłączeniem pionowym do rury stalowej ø 150 wysuniętej ponad dach na wysokość ok. 2,00 m, ale rozstrzygnięcie to uchylił Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Kolejną decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym) w związku z § 132 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140) nakazał M. P. i W. P. rozbiórkę:

1. instalacji służącej do podłączenia pieca na paliwo stałe typu "koza" do rury stalowej ø 150 wysuniętej ponad dach na wysokość ok 2 m,

2. dodatkowego stalowego przewodu kominowego tj. rury stalowej ø 150 wysuniętej ponad dach na wysokości ok. 2 m.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – po rozpatrzeniu odwołania M. P. i W. P. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wskazał organ odwoławczy w toku postępowania ustalono, że dodatkowy stalowy przewód, tj. rura stalowa ø 150 wysunięta ponad dach na wysokość ok. 2,00 m nie została objęta decyzją Burmistrza Gminy Warszawa Centrum z dnia [...] grudnia 2001 r. Kominek typu "koza" jako element wyposażenia lokalu mieszkalnego nie mógł być też objęty decyzją o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] lipca 2003 r. Tym samym ww. rura stalowa oraz instalacja służąca do podłączenia pieca nie zostały przewidziane we wskazanych wyżej decyzjach, a więc przedmiotowe inwestycje zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w obowiązujących przepisach. Zastosowanie zatem znalazł w sprawie tryb postępowania przewidziany w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

Skargę na powyższą decyzję złożyła M. P. i W. P., wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Skarżonym decyzjom zarzucono naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 3 ppkt b ewentualnie art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego oraz art. 107 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., § 132 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 6, art. 7, art. 16, art. 77 § 1 i art. 104 § 2 K.p.a. i art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem organy zrealizowały wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2491/12. Wskazując na swoje związanie tym wyrokiem, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przesądzono w nim, że niniejsze postępowanie powinno zakończyć się decyzją merytoryczną i nie stoi temu na przeszkodzie decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie z dnia [...] lipca 2003 r. Obowiązkiem organu było ustalenie i ocena, czy piec na paliwo stałe typu "koza" podlega przepisom Prawa budowlanego i czy mogą mieć zastosowanie do niego przepisy rozporządzenia określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazując na ustalenie organu, że przedmiotowe rozwiązanie nie spełnia wymogu § 132 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż znajduje się w lokalu usytuowanym na 5 kondygnacji, a pionowej rury stalowej nie można traktować jako instalacji na obiekcie w rozumieniu art. 29 Prawa budowlanego, organ I instancji wskazał, że roboty budowlane wykonane w sposób odbiegający od warunków określonych w przepisach winny być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem w tym przypadku poprzez rozbiórkę instalacji wewnętrznej i zewnętrznej. Organ dokonał zatem oceny, do której był zobowiązany w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r., bowiem pominął sam kominek typu "koza" jako wolno stojące urządzenie grzewcze o charakterze przenośnym, a jedynie nakazał rozbiórkę instalacji grzewczej, która winna zapewniać sprawne i bezpieczne użytkowanie urządzenia grzewczego dla zapewnienia bezpieczeństwa ludzi. Tego rodzaju instalacja nie jest jednak zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Następnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że ww. instalacja wewnętrzna i zewnętrzna nie zostały przewidziane w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Burmistrza Gminy Warszawa Centrum z dnia [...] grudnia 2001 r. a więc jej wykonanie stanowiło samowolę budowlaną. Ze względu na swoje przeznaczenie podlegają one jednak regulacjom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawo budowlane winno się dokonać w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy prawa. Wskazując na § 132 pkt 2 ww. rozporządzenia, Sąd uznał, że legalizacja nie jest w tym przypadku możliwa i w tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy w niedostateczny sposób wprawdzie uzasadniły swą decyzję i błędnie podały podstawę prawną w zakresie zastosowanych przepisów wykonawczych, jednak w tym przypadku nie miało to wpływu na wynik sprawy.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli M. P. i W. P., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów postępowania - art. 33 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 12 P.p.s.a. oraz art. 28 § 1 P.p.s.a. i art. 183 § 2 pkt 2 i pkt 5 P.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd orzekający w I instancji, że Spółdzielnia "[...]" w W. będąca uczestnikiem postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 P.p.s.a.) nie była należycie reprezentowana w postępowaniu z uwagi na brak organu uprawnionego do jej reprezentacji wobec powyższego nie mogła dokonywać czynności w postępowaniu (była pozbawiona możliwości działania), co skutkuje nieważnością postępowania, na zasadzie art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.,

2. naruszenie przepisów postępowania – art. 31 P.p.s.a. i art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie - w sytuacji gdy jeden z uczestników postępowania na prawach strony tj. Spółdzielnia [...] w W. nie miała w trakcie trwania postępowania organu powołanego do jego reprezentowania, czyli nie była należycie reprezentowana. Sąd orzekający w sprawie zaniechał wezwania w/w do uzupełnienia tego braku, a także zaniechał - w sytuacji nieuzupełnienia braku w terminie- zawieszenia przedmiotowego postępowania do momentu powołania organu uprawnionego do reprezentowania ww. podmiotu do czego był zobligowany z urzędu. Niezawieszenie postępowania, gdy istniały ku temu podstawy skutkuje nieważnością postępowania albowiem pozbawia stronę możności obrony swych praw (art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.),

3. naruszenie art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. i art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. - wobec kontynuowania postępowania mimo braku organu powołanego do reprezentowania Spółdzielni [...] w W. i w związku z tym pozbawienia jej możności obrony swych praw- skutkujące nieważnością postępowania,

4. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 106 § 3 i § 5 P.p.s.a. w związku z art. 245 K.p.c. w zw. z art. 233 § 1 i § 2 K.p.c. poprzez nieprzeprowadzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dowodu z dokumentu w postaci przedłożonej opinii technicznej z dnia 22 września 2014 r., która była niezbędna do wyjaśnienia charakteru instalacji zamontowanej w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w Warszawie przy ul. G., w sytuacji, gdy przeprowadzenie powołanego dowodu nie powodowało nadmiernego przedłużenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji,

5. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak zwięzłego przedstawienia stanu sprawy oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym (przyjęcie przez Sąd orzekający w I instancji opisu stanu faktycznego dokonanego przez organ administracyjny i jego kwalifikacji prawnych bez weryfikacji w sytuacji gdy organ administracji nie ustalił, zgodnego z zasadą prawdy materialnej, stanu faktycznego i ten nienależycie ustalony stan faktyczny stał się podstawą orzeczenia sądowego). Sąd orzekający w I instancji m.in. pominął mające istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności, że:

a. skarżący wykonali instalację ogrzewacza pomieszczenia (zgodnie z polską normą PN-EN 13240:2001) spełniającego funkcję ozdobno-dogrzewającą za wyraźną i uprzednio wyrażoną zgodą administratora budynku: Zarządu Spółdzielni [...] (pismo z dnia 16 wrzenia 2002 r.) oraz że przedmiotowa Spółdzielnia dokonała odbioru lokalu po adaptacji poddasza wraz z zainstalowanym ogrzewaczem pomieszczenia w dniu 23 listopada 2003 r.;

b. skarżący zachowali wszystkie wymagane warunki bezpieczeństwa dokonując adaptacji poddasza i instalacji ogrzewacza pomieszczenia, co potwierdziły opinia kominiarska z dnia 28 listopada 2002 r. o numerze [...] (sporządzona celem przedłożenia jej Administratorowi) i opinia kominiarska z dnia 28 listopada 2002 r. o numerze [...] (sporządzona celem przedłożenia jej w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego) oraz okoliczność, iż Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego zaaprobował stan rzeczy, nie zgłaszając sprzeciwu, a prawidłowość podłączenia ogrzewacza pomieszczenia potwierdził również podczas oględzin przedmiotowego budynku w dniu 4 grudnia 2013 r. czyli po 10 latach od jego instalacji;

c. stalowa rura oddymiająca jest jedynie elementem podłączenia ogrzewacza pomieszczenia nie jest natomiast częścią instalacją grzewczej (cieplnej) i nie jest przewodem kominowym;

d. instalacja ogrzewacza pomieszczenia zgodnie z obowiązującą na dzień realizacji ogrzewacza pomieszczenia ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nie wymagała pozwolenia na budowę wobec powyższego jej wykonanie bez pozwolenia na budowę nie stanowi samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, a takim urządzeniem jest podłączenie do ogrzewacza pomieszczenia rury stalowej i jej wyprowadzenie ponad dach na wysokości ok. 2 m bez naruszenia konstrukcji dachu;

e. prace objęte pozwoleniem na adaptację strychu (poddasza) na pomieszczenia mieszkalne zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym i wydanym pozwoleniem na budowę. Zachowano wszystkie rozwiązania architektoniczne – konstrukcyjne i instalacyjne – nie wprowadzono żadnych zmian w projekcie oraz, że obiekt budowlany już istniał, konstrukcja nie została naruszona, więc realizacja inwestycji w postaci podłączenia urządzenia, jakim jest stalowa (kwasoodporna) rura oddymiająca (nie jest ona przewodem kominowym trwale związanym z konstrukcją budynku), zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego nie wymagała pozwolenia na budowę;

f. § 132 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 14 grudnia 1994 r. (Dz. U. Nr 15, poz. 140 ze zm.) w brzmieniu "dopuszcza się stosowanie pieców i trzonów kuchennych na paliwo stale w budynkach o wysokości do 3 kondygnacji włącznie", odnosi się do pieców i trzonów kuchennych podczas gdy przedmiotem postępowania jest instalacja urządzenia technicznego jakim jest ogrzewacz pomieszczenia (zgodnie z polską normą PN-EN 13240:2001) mający funkcję ozdobno-dogrzewającą. Dyspozycja w/w przepisu nie reguluje natomiast ani warunków posadowienia ogrzewacza pomieszczenia (nie jest on ani piecem ani trzonem kuchennym) ani elementów jego instalacji stąd też ograniczenie powyższe (stosowania w budynkach o wysokości do 3 kondygnacji włącznie) nie dotyczy ogrzewacza pomieszczenia ani elementów jego instalacji;

g. § 132 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. traktujący o kominach i określający warunki ich instalacji na które powołuje się sąd orzekający w zaskarżonym wyroku nie ma zastosowania do stanu faktycznego niniejszej sprawy z uwagi na wejście w życie przedmiotowej regulacji dopiero z dniem 16 grudnia 2002 r. r. czyli iż po zainstalowaniu przez skarżących przedmiotowego ogrzewacza pomieszczenia;

tym samym Sąd orzekający w I instancji naruszył również przepisy postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy (tak wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2002 r., III RN 58/02, LexPolonica nr 357677 (OSNP 2003, nr 21, poz. 507);

6. naruszenie przepisów postępowania art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżących. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego (rozstrzygnięcie oparł na błędnie ustalonym stanie faktycznym);

7. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak powołania podstaw prawnych dotyczących zakwalifikowania elementów podłączenia ogrzewacza pomieszczenia do pionowej rury stalowej jako instalacji grzewczej, a w konsekwencji brak wyjaśnienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia;

8. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 153 P.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie czy instalacja w celu podłączenia ogrzewacza pomieszczenia podlega przepisom Prawa budowlanego oraz czy mają do niej zastosowanie przepisy rozporządzenia określające warunki techniczne, jakim powinien odpowiadać budynek i jego usytuowanie oraz niewyjaśnienie czy do instalacji rury ze stali kwasoodpornej budynku wymagane jest pozwolenie na budowę lub zgłoszenie.

Wskazując na powyższe podstawy kasacji, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, a także dopuszczenie dowodu z dokumentów: postanowień Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 17 lipca 2014 r. i 21 kwietnia 2015 r., uchwał Walnego Zgromadzenia Spółdzielni [...] z siedzibą w W. z dnia 21 maja 2015 r. na okoliczność braku organu uprawnionego do reprezentacji Spółdzielni, pozbawienia ww. możliwości działania w postępowaniu i nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Powołanie niniejszych dowodów z dokumentów na tym etapie postępowania jest konieczne i uzasadnione oraz niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości ponadto nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Prezes Spółdzielni [...] z siedzibą w W. przychyliła się do zarzutów złożonej skargi kasacyjnej i podała, że Spółdzielnia została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, bowiem w czasie trwania tegoż postępowania nie miała organów mogących ją reprezentować.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. Taki przypadek zachodzi w okolicznościach niniejszej sprawy.

Jak wynika z akt sprawy, Spółdzielnia [...], będąca uczestnikiem niniejszego postępowania nie miała w toku postępowania przed Sądem I instancji organu powołanego do jej reprezentowania. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 17 lipca 2014 r. (sygn. akt [...]) ustanowiono wprawdzie dla Spółdzielni [...] kuratora, ale zakres jego działania określono jako .."postaranie się o niezwłoczne powołanie organów Spółdzielni...", a w razie potrzeby wystąpienie o likwidację tego podmiotu. W związku z powstałymi wątpliwościami postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2015 r. Sąd Rejonowy wyjaśnił na wniosek kuratora, że "zgodnie z pkt 2 postanowienia ... Sądu z dnia 17 lipca 2014 r. zakres jego działań obejmuje jedynie niezwłoczne postaranie się o powołanie organów Spółdzielni, a w razie potrzeby o likwidację tego podmiotu. Wobec czego porządek obrad Zgromadzenia winien obejmować jedynie uchwały dotyczące tej materii". Jak wynika z załączonych do akt sprawy uchwał Walnego Zgromadzenia Spółdzielni, Zarząd Spółdzielni został powołany w dniu 21 maja 2015 r. Tym samym, w czasie rozstrzygania sprawy przez Sąd pierwszej instancji na rozprawie przeprowadzonej w dniu 18 lutego 2015 r. Spółdzielnia [...], będąca uczestnikiem postępowania nie miała organu uprawnionego do jej reprezentacji, co wypełniło przesłankę z art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a w konsekwencji również dyspozycję art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Ten rodzaj nieważności ma bowiem miejsce w sytuacji, gdy wskutek uchybień procesowych strona nie może brać udziału w istotnej części postępowania i nie ma możliwości usunięcia skutków tych uchybień na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r. sygn. akt III CKN 416/98, OSNC 2000 r. nr 12, poz. 220).

Wskazanie na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przeprowadzonej w dniu 25 kwietnia 2017 r. na powyższe okoliczności przez przedstawiciela Spółdzielni, a więc przez stronę (uczestnika) której bezpośrednio dotyczą skutki uniemożliwienia jej udziału w postępowaniu przez Sądem pierwszej instancji, czyniło koniecznym uwzględnienie podstaw wymienionych w art. 183 § 2 i 5 P.p.s.a., jako stanowiących przesłankę nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

Stwierdzona nieważność postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniała uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 P.p.s.a.