Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 483/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18, 19
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. Sz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 882/16 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: Felicji Kajut i Bartłomieja Adamczaka od orzekania w sprawie ze skargi P. Sz. na zarządzenie zastępcze Wojewody Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

W dniu 23 stycznia 2018 r. P. Sz. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnioski o wyłączenie od orzekania, w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 882/16, sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – sędziego Felicji Kajut i sędziego Bartłomieja Adamczaka.

Uzasadniając wnioski skarżący wyjaśnił, że w świetle jego wiedzy wskazani we wniosku sędziowie często orzekali w sprawach dotyczących wygaśnięcia mandatu radnego i ich rozstrzygnięcia są dla radnych negatywne. W złożonych pismach wnioskodawca przedstawił swoje obawy, że w jego sprawie rozstrzygnięcie także będzie negatywne.

Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Felicja Kajut i Bartłomiej Adamczak, działając na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), złożyli oświadczenia, że nie zachodzą przesłanki z art. 18 i 19 P.p.s.a. uzasadniające wyłączenie ich z mocy ustawy od udziału w sprawie.

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił powyższe wnioski o wyłączenie sędziów.

Sąd stwierdził, że skarżący wnosząc o wyłączenie sędziego WSA Felicji Kajut oraz sędziego WSA Bartłomieja Adamczaka od rozpoznania przedmiotowej sprawy, nie uprawdopodobnił istnienia przyczyn wyłączenia określonych w art. 18 i 19 P.p.s.a. Skarżący wskazał jedynie, że istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tych sędziów. Okolicznością tą - w jego ocenie - jest to, że wskazani we wniosku sędziowie często orzekali w tego typu sprawach i ich rozstrzygnięcia były negatywne dla radnych. Wnioskodawca przedstawił swoje obawy, że w jego sprawie rozstrzygnięcie także będzie negatywne.

W ocenie Sądu, przedstawiona argumentacja nie może spowodować wyłączenia wskazanych sędziów od orzekania w rozpatrywanej sprawie. Samo subiektywne przeświadczenie skarżącego o braku bezstronności sędziów bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających takie zarzuty, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Ponadto, ze złożonych wyjaśnień sędziego WSA Felicji Kajut i sędziego Bartłomieja Adamczaka wynika, że nie zachodzą przyczyny, o których mowa w art. 18 P.p.s.a i art. 19 P.p.s.a., uzasadniające ich wyłączenie od udziału w niniejszej sprawie.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że sędziowie, których dotyczą wnioski, orzekali już często w tego typu sprawach i ich rozstrzygnięcia są negatywne dla radnych. Stwierdził, że obawia się, że również w jego sprawie rozstrzygnięcie będzie apriorycznie negatywne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I P.p.s.a. Przepis art. 18 § 1 P.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 P.p.s.a.

Sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił, że nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie wymienionych we wniosku skarżącego sędziów od orzekania w niniejszej sprawie. Za taką okoliczność nie mogą być uznane wskazywane przez skarżącego zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia przez tych sędziów innych spraw w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego. Przeświadczenie strony co do tego, że sędzia przeprowadzi proces wadliwie, z naruszeniem przepisów prawa, nie stanowi przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 P.p.s.a. Kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków zaskarżenia.

Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 P.p.s.a., nie może być traktowane jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, CBOSA, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/), a więc na jakichkolwiek (dowolnych) przesłankach. Nie może służyć umożliwieniu stronie wyboru członków składów sędziowskich według jej indywidualnego, niepopartego rzeczowymi i wiarygodnymi argumentami odczucia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt II FZ 128/09, CBOSA, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Podkreślenia wymaga, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Skarżący nie wskazał obiektywnych i realnych podstaw wyłączenia sędziów, uzasadniających wątpliwość co do zachowania bezstronności tych sędziów. Wskazane we wniosku okoliczności mają subiektywny charakter i wynikają z niezadowolenia skarżącego z prowadzenia przez wskazanych sędziów innych, podobnych spraw.

Ponadto należy wskazać, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie SN z 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sędziowie, których wyłączenia domagał się skarżący, złożyli pisemne oświadczenia, że ze skarżącym nie łączą ich relacje osobiste, a skarżącego znają jedynie jako stronę postępowań sądowych. Wyjaśnili, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie. Oświadczyli również, że nie zachodzą również okoliczności, o których mowa w art. 18 P.p.s.a.

Tym samym, wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość tych oświadczeń, stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające wyłączenia wskazanych wyżej sędziów odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.