Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 979/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 c ust. 2, art. 37 d ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 96 poz 667
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) del. WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1984/06 w sprawie ze skargi E.G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1984/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...]z dnia [...] w przedmiocie przeniesienia z urzędu E. G. do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 37c ust. 2 oraz 37d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2006 r., Nr 96, poz. 667), przeniósł E. G., z dniem 1 sierpnia 2006 r., ze Szkoły Głównej Służby Pożarniczej do dalszego pełnienia służby w Komendzie Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w W. Decyzja ta oparta została na decyzji Komendanta Rektora Szkoły Głównej Służby Pożarniczej z [...] o zawieszeniu E. G. w pełnieniu obowiązków głównego księgowego Szkoły Głównej Straży Pożarnej oraz opinii służbowej sporządzonej o niej za okres od 9 lutego 2004 r. do 23 czerwca 2006 r.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję z [...], podając, że stosunek służbowy strażaka cechuje się dyspozycyjnością i podporządkowaniem, zatem może on być władczo kształtowany przez przełożonych.

Na tę decyzję E. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując, że organ odwoławczy nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, naruszył zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony, a także nie uwzględnił decyzji z dnia [...] o zawieszeniu jej w pełnieniu obowiązków głównego księgowego Szkoły Głównej Straży Pożarnej.

Wyrokiem z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1984/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] w przedmiocie przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej. Sąd wskazał, że analizując skargę pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiej decyzji, zasługuje ona na uwzględnienie, choć w innym zakresie i z innych powodów, niż podane w jej treści.

Sąd za organem wskazał, że stosunek łączący strażaka z organem nie jest cywilnoprawnym stosunkiem pracy, strażak jest bowiem funkcjonariuszem, który nie świadczy pracy, lecz służy. Jego stosunek służbowy cechuje się nierównością stron, podporządkowaniem i dyspozycyjnością, co nie oznacza jednak, że decyzja podjęta w przedmiocie przeniesienia służbowego może być dowolna i arbitralna. Wobec braku kryteriów i przesłanek przeniesienia konieczne ramy postępowania w tej kwestii określa art. 7 k.p.a.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy, uzupełniając uzasadnienie decyzji z [...], wskazał na fakt trudnych relacji interpersonalnych pomiędzy skarżącą, a Komendantem Rektorem Szkoły Głównej Straży Pożarnej. Skarżąca w swojej skardze zaprzeczyła co prawda istnieniu takich trudnych relacji, jednakże treść tej skargi, a także poszczególne dokumenty zgromadzone w aktach osobowych oraz aktach postępowania administracyjnego, stanowią, w ocenie Sądu, potwierdzenie istnienia poważnego konfliktu we wzajemnych relacjach skarżącej i Komendanta Rektora. W tej sytuacji Sąd zmuszony był do oceny, czy ten konflikt oraz przypisane w opiniach służbowych dotyczących skarżącej jej braki w zakresie zarządzania zespołem, utrzymywania właściwych stosunków międzyludzkich, dyspozycyjności i zdyscyplinowania, stanowić mogą uzasadniony dobrem służby powód jej przeniesienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że bez znaczenia dla sprawy był wymieniany przez skarżącą protokół pokontrolny, jak również wydana w dniu [...] decyzja o "zawieszeniu" skarżącej w czynnościach, bowiem kwestia ta, podobnie jak sprawa ze skargi na bezczynność Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W., stanowi odrębne postępowanie, a wydane w tych sprawach wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie mają żadnego, prawnie istotnego związku z niniejszym postępowaniem. Także ewentualne braki w zakresie dokumentacji dotyczącej tych spraw nie zmieniają, zdaniem Sądu, faktu, że dopuszczalnym powodem przeniesienia skarżącej do innej jednostki organizacyjnej w tej samej miejscowości jest stwierdzony w opinii o niej brak zdolności współpracy w zespole, brak dyspozycyjności oraz powodowanie sytuacji konfliktowych, co nie podlega weryfikacji przez sąd administracyjny.

Na końcu swego uzasadnienia, Sąd wyjaśnił przyczynę, dla której uchylił zaskarżoną decyzję. Wskazał, że w decyzji z [...] przeniesiono skarżącą do innej jednostki z dniem 1 sierpnia 2006 r., natomiast decyzja odwoławcza pochodzi z dnia [...], a skarżąca otrzymała ją dopiero w dniu 2 września 2006 r. W decyzji odwoławczej nie zmieniono przy tym daty przeniesienia skarżącej do innej jednostki. Tymczasem, jak stanowi art. 110 k.p.a., organ związany jest decyzją z chwilą jej doręczenia. Także dla adresata miarodajny jest moment doręczenia.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, doręczenie skarżącej zaskarżonej decyzji dopiero w dniu 2 września 2006 r. w sytuacji, gdy określenie w niej obowiązków nastąpiło z datą wcześniejszą, sprawiło, że przez ponad miesiąc sytuacja skarżącej była niejasna, a obowiązki w niej określone faktycznie niewykonalne. Stanowi to, zdaniem Sądu, tak istotne uchybienie procesowe, że Sąd uznał za konieczne wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie.

W związku z tym Sąd wskazał, że w dalszym postępowaniu konieczne będzie ewentualne skorygowanie przez organ odwoławczy daty przeniesienia skarżącej do innej jednostki, tak, aby data ta przypadała po wprowadzeniu decyzji do obrotu prawnego.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożyła E. G., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 37c ust. 2 oraz 37d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 ze zm.), polegające na uznaniu, iż w oparciu o ten przepis przełożeni uprawnieni są do przeniesienia strażaka do innej jednostki organizacyjnej w przypadku negatywnej jego oceny;

2) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających żądanych przez skarżącą, a ponadto art. 141 § 4 ustawy, polegające na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób lakoniczny i ograniczony do wskazania, że kwestionowane decyzje organów administracji publicznej były zgodne z prawem, a ich uznaniowy charakter ograniczył zakres zagadnień, jakie mogły być przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że art. 37c ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, nie może być podstawą dla przyjęcia, że organ Państwowej Straży Pożarnej mógł podjąć decyzję w przedmiocie przeniesienia służbowego strażaka, kierując się negatywną oceną o skarżącej jej przełożonych.

W ocenie skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę niezwykle istotnego faktu, ewentualnej zmiany opinii służbowej jako efektu złożonego odwołania.

Autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, że prowadząc postępowanie, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podniesiono, że Strona skarżąca składała wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających w tej sprawie, jednakże nie został on uwzględniony przez sąd. Dowody te, zdaniem skarżącej, przedstawiały całościowo sytuację związaną z podjętymi decyzjami w sprawie jej przeniesienia do innej jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej i wskazywały na szereg uchybień popełnionych przy podejmowaniu decyzji o przeniesieniu skarżącej.

Nie zgodzono się z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że bez znaczenia dla sprawy był protokół pokontrolny, tak samo jak decyzja z dnia [...] o zawieszeniu skarżącej w czynnościach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z powyższego wynika, że zakres kontroli zaskarżonego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczony jest podstawami skargi kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna powołuje zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarówno przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego.

W razie oparcia skargi kasacyjnej na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zobowiązany jest ocenić zarzut naruszenia przepisów postępowania, albowiem odniesienie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego możliwe jest w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości.

Jako naruszone przez Sąd I instancji przepisy postępowania skarga kasacyjna wymienia art. 113 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a.

Naruszenie pierwszego z wymienionych przepisów uzasadniane jest nieprzeprowadzeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dowodów żądanych przez skarżącą.

Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. argumentowane jest natomiast krótkim, lakonicznym uzasadnieniem zaskarżonego wyroku.

Oba przedstawione wyżej zarzuty procesowe są nieuzasadnione.

Zgodnie z art. 113 § 1 P.p.s.a. przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną.

Przepis ten nie został naruszony przez Sąd I instancji.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dowody zgłoszone przez skarżącą w piśmie procesowym z dnia 29 grudnia 2006 r. nie miały znaczenia dla oceny legalności decyzji poddanej kontroli Sądu administracyjnego. Sąd I instancji na str. 6 uzasadnienia (k. 81 akt sądowych) szczegółowo wyjaśnił przyczyny takiej oceny.

Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest słuszne, bowiem wnioskowany przez skarżącą dowód w postaci protokołu kontroli przeprowadzonej przez Departament Kontroli Skarg i Wniosków MSWiA oraz zarządzenie Komendanta Rektora SGSP z dnia 6 marca 2006 r. nr 8/06 nie wniosłyby nic w sprawie przeniesienia skarżącej z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, ponieważ wskazywana przez organy administracji publicznej przyczyna przeniesienia konflikt pomiędzy skarżącą a jej przełożoną pozostaje bez związku z wnioskowanymi dowodami w tej sytuacji. Sąd I instancji bez potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, miał pełne podstawy do uznania sprawy za wyjaśnioną i zamknięcia rozprawy stosownie do art. 119 § 1 P.p.s.a.

Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób lakoniczny.

Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że zawiera ono wszystkie elementy określone w art. 141 § 4 P.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwięzłość, lapidarność, czy jak określa to skarga kasacyjna lakoniczność uzasadnienia same przez się nie dyskwalifikują go, o ile taki styl nie prowadzi do braków, które uniemożliwiają stronom, czy Sądowi II instancji poznanie motywów rozstrzygnięcia. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie występuje, bowiem odwołując się do specyfiki stosunku służbowego funkcjonariusza Straży Pożarnej oraz pragmatyki szczególnej, Sąd I instancji w sposób niebudzący wątpliwości wykazał powody, dla których, poza kwestią dotyczącą daty przeniesienia skarżącej do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, ocenił decyzję w tym przedmiocie jako nienaruszającą prawa.

Ocena ta jest prawidłowa, a tym samym zarzuty skargi kasacyjnej związane z naruszeniem prawa przez Sąd I instancji prawa materialnego, nieuzasadnione.

W myśl art. 37c ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 ze zm.) strażak może być przeniesiony z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej w tej samej miejscowości.

Powołany przepis nie określa powodów dla jakich właściwy organ może skorzystać z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie. Oznacza to, że każda przyczyna, o ile wiąże się z uzasadnioną potrzebą przeniesienia może stanowić przesłankę podjęcia decyzji na podstawie art. 37c ust. 2 ustawy o PSP.

W rozpoznawanej sprawie zostało wykazane przez organ, iż pomiędzy skarżącą a jej przełożoną zaistniał konflikt, negatywnie rzutujący na współpracę.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej to konflikt na linii przełożony – podwładny, a nie negatywna ocena służby skarżącej uzasadniała przeniesienie jej do innej jednostki organizacyjnej. Dlatego podnoszona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej możliwość zmiany opinii służbowej, na skutek odwołania złożonego przez skarżącą, pozostaje bez znaczenia dla oceny decyzji o przeniesieniu, podjętej z uwagi na nieodpowiednie relacje skarżącej z podwładną.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.