Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 556/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
law: Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania zaliczek alimentacyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z dnia 21 października 2008 r. wniesionej przez E. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania zaliczek alimentacyjnych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 19 września 2007 r. E. P. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. o przyznanie jej zaliczek alimentacyjnych na I. P. i K. P.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. na podstawie art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r., nr 86, poz. 732 ze zm.), art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 104 kpa odmówił przyznania E. P. wymienionych świadczeń.

Przyczyną odmowy przyznania zaliczek alimentacyjnych było ustalenie, że dochód rodziny E. P. w 2006 r. wyniósł łącznie 102.350,20 zł, co oznaczało kwotę 2.843,06 zł dochodu na osobę w rodzinie, w sytuacji, gdy do świadczeń rodzinnych uprawnione były rodziny z dochodem na osobę w rodzinie nie przekraczającym kwoty 583,00 zł.

E. P. nie odwołała się od powyższej decyzji i decyzja ta stała się ostateczna.

W dniu 17 lipca 2008 r. E. P. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na dzieci: I. i K. P. We wniosku oświadczyła, że w

2006 r. nie uzyskała dochodu z działalności opodatkowanej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i karty podatkowej. Do wniosku dołączyła zaświadczenie urzędu skarbowego i komornika.

Decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art.

105 § 1 kpa Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. umorzył postępowania w sprawie zaliczki alimentacyjnej wnioskowanej przez E. P. na dzieci: I. i K. P. w okresie zasiłkowym od września 2007 r. do sierpnia 2008 r.

Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że sprawa uprawnienia E. P. do zaliczek alimentacyjnych na I. i K. P. w okresie zasiłkowym 2007/2008 została już odmownie ostatecznie rozstrzygnięta decyzją z dnia [...]., nr [...]. Tym samym w ocenie organu I instancji nie jest możliwe ponowne prowadzenie postępowania w tej samej sprawie, co oznaczało konieczność jego umorzenia jako bezprzedmiotowego.

Pismem z dnia 7 sierpnia 2008 r. E. P. wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...]. Podniosła, że od dnia 6 lipca 2007 r. obowiązują nowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, które uprawniają ją, z uwagi na wysokość dochodu na osobę w rodzinie, do otrzymania świadczeń rodzinnych i zaliczek alimentacyjnych na synów I. i K. Stąd też zdaniem odwołującej się organ I instancji powinien był uchylić dotychczasowe odmowne decyzje w sprawie świadczeń rodzinnych i zaliczek alimentacyjnych. Wniosła o wznowienie postępowania w sprawie wydanych decyzji.

Pismem z dnia 26 sierpnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wezwało E. P. do oświadczenia się, co jest treścią żądań zawartych w piśmie z dnia 7 sierpnia 2008 r., w szczególności czy pismo to jest jedynie odwołaniem od decyzji z dnia [...] czy też jest również wnioskiem o wznowienie postępowania.

W piśmie z dnia 2 września 2008 r. skarżąca podała, że wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] oraz z dnia [...] w sprawie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego.

Zgodnie z powyższym, postanowieniem z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 157 §1 i 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] nr [...] o odmowie przyznania E. P. zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na I. i K. P.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 i 2 kpa, art. 5 ust. 1 i 3, art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 1, 2, 23 i 24 ustawy z dnia 28 listopada o świadczeniach rodzinnych odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...], nr [...] o odmowie przyznania E. P. zasiłków rodzinnych wraz do dodatkami na I. i K. P.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 4 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.),dalej: ustawa o zaliczce alimentacyjnej, a także art. 3 pkt 1, 2, 23 i 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].

W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobą w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej w sprawach nią nie uregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są z nią sprzeczne. W myśl art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochodem są m. in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochodem w rozumieniu tego przepisu są również alimenty na rzecz dzieci, choć nie są one opodatkowane na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy o zaliczce alimentacyjnej do dochodu rodziny nie wlicza się otrzymywanej zaliczki. Dochodem rodziny, co wynika z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Okres zasiłkowy to okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych (art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Wskazano, że z wniosku E. P. z dnia 19 września 2007 r. wynikało, że jej rodzina składa się z trzech osób. Ponieważ wniosek dotyczył zaliczek alimentacyjnych na okres zasiłkowy od dnia 1 września 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r. przy ustalaniu dochodu należało uwzględnić dochody rodziny z roku 2006 r. E. P. w 2006 r. zadeklarowała następujące kwoty dochodu rodziny: 110,20 zł - dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, wynikającego z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...], 4.800 zł - zaliczki alimentacyjnej i 1.440 zł stypendiów szkolnych oraz 800 zł alimentów, wynikających z jej oświadczenia.

Ten zadeklarowany przez E. P. dochód wyniósł łącznie 7.150,20 zł. Taki dochód rodziny z pewnością uprawniałby ją do otrzymania zaliczek alimentacyjnych. Jednakże organ rozpatrujący wniosek do dochodu rodziny doliczył również kwotę 100.000 zł alimentów, jakie otrzymała E. P. na rzecz swoich dzieci w marcu 2006 r. oraz odjął od dochodu kwotą 4.800 zł zaliczek alimentacyjnych. Otrzymanie tych kwot nie było i nie jest sporne. Otrzymana kwota alimentów była alimentami wypłaconymi za zaległe okresy, w tym okresy poprzedzające rok 2006. Uwzględnienie zatem przez organ wypłacający zaliczki alimentacyjne całego dochodu rodziny z 2006 r., czyli kwoty 102.350,20 zł, spowodowało, że przekroczone zostało znacznie (2.843,06 zł) kryterium dochodowe na osobę w rodzinie (583 zł) i zabrakło podstaw do przyznania E. P. żądanych zaliczek alimentacyjnych.

W sprawie z nowego wniosku o zaliczki alimentacyjne z dnia 17 lipca 2008 r., obejmującego ponownie okres zasiłkowy od dnia 1 września 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r., E. P. nie podała, aby zmieniła się sytuacja faktyczna (osobista, majątkowa lub dochodowa) jej rodziny, w tym wysokość dochodów jej rodziny w 2006 r. Z treści odwołania wynika natomiast, że odwołująca się uważa, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych ze zmianami obowiązującymi od dnia 6 lipca 2007 r. zostały błędnie zastosowane przez organ I instancji i przysługują jej jednak zaliczki alimentacyjne na okres zasiłkowy 2007/2008, czego domaga się na podstawie wniosku złożonego w lipcu 2008 r.

Wskazano dalej, że ustawą z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 109, poz. 747) w art. 1 pkt "g" uchylono w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przepis lit. "e" w art. 3 pkt 23. Przepis ten stanowił, że utratą dochodu była utrata dochodu spowodowana nieotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Analogicznie w art. 1 pkt "h" uchylony został przepis lit. "e" w art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiący, że uzyskaniem dochodu jest uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem całości lub części zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Ustawa z dnia 24 maja 2007 r. weszła w życie z dniem 6 lipca 2007 r. Ze stanowiska prezentowanego przez odwołującą się wnika, że z faktem wejścia w życie ustawy z dnia 24 maja 2007 r. wiąże ponowny wniosek o zaliczki alimentacyjne w okresie zasiłkowym 2007/2008, choć wydana była już decyzja z dnia 18 października 2007 r. Intencją twierdzeń odwołującej się zdaje się być to, że uważa ona, iż zmiany w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych wynikające z ustawy z dnia 24 maja 2007 r. miały wpływ na jej uprawnienie do zaliczek alimentacyjnych. W szczególności chodzi tutaj o ustalenie wysokości dochodu jej rodziny w 2006 r. Z twierdzeń E. P. zdaje się wynikać pogląd, że dochód w postaci alimentów (100.000zł) uzyskany w 2006 r. nie powinien zostać uwzględniony w dochodzie jej rodziny z tego właśnie roku i nie powinien wpływać na jej prawo do zaliczek alimentacyjnych w roku zasiłkowym 2007/2008. Wskazano, że ustawa z 24 maja 2007 r. w żaden sposób nie wyeliminowała z pojęcia dochodu obliczanego na potrzeby świadczeń rodzinnych, czy zaliczek alimentacyjnych alimentów na rzecz dzieci. Ten element dochodu był i jest wymieniony w art. 3 pkt 1 lit. "c" ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawa z dnia 24 maja 2007 r. tego stanu prawnego nie zmieniła. A zatem dochód z tytułu alimentów na rzecz dzieci uzyskany przez rodzinę w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy jest wliczany i był wliczany do dochodu rodziny, od wysokości którego m. in. uwarunkowane było i jest prawo do zaliczek alimentacyjnych. Tym samym skoro E. P. wystąpiła o zaliczki alimentacyjne w okresie zasiłkowym 2007/2008, to należało ustalić dochód jej rodziny w 2006 r. Tak też w tej sprawie postąpiono w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...], ustalając ten dochód na kwotę 102.350,20 zł. Weryfikacja dochodu z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy mogła i może być dokonana w trybie art. 5 ust. 4 lub art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych w ramach tzw. utraty i uzyskania dochodu, pozwalających na pomniejszenie dochodu lub na jego powiększenie. Jednakże przypadki, kiedy można mówić o utracie i uzyskaniu dochodu zostały przez ustawodawcę ściśle wymienione w art. 3 pkt 23 i 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, i właśnie w tym zakresie ustawa z dnia 24 maja 2007 r., od dnia 6 lipca 2007 r., dokonała istotnej zmiany. Wraz z wejściem w życie jej przepisów nie ma podstawy prawnej do pomniejszania dochodu z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy o kwoty nieotrzymywanych w części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Podobnie rzecz się ma z uzyskaniem dochodu. Od dnia wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 24 maja 2007 r. dochodu z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy nie powiększa się o kwoty uzyskanych w całości lub części zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Powyższe oznacza, że zmiana przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązująca od dnia 6 lipca 2007 r. nie miała wpływu na sytuację rodziny E. P. Nie było podstaw przy rozpatrywaniu jej wniosku o zaliczki alimentacyjne na okres zasiłkowy rozpoczynający się od dnia 1 września 2007 r. do pomniejszania czy powiększania dochodu jej rodziny z 2006 r. o kwoty alimentów na rzecz jej dzieci w trybie pomniejszania lub powiększania dochodu, o alimenty uzyskane albo utracone po roku 2006.

Jednocześnie obowiązywała ogólna reguła ustalania składników dochodu z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy i zaliczania do nich kwot alimentów na rzecz dzieci uzyskanych w tym roku. Ustawa o świadczeniach rodzinnych uwzględniając w dochodzie alimenty na rzecz dzieci nie dokonała jakiejkolwiek ich dywersyfikacji z uwagi na okres, za jaki zostały wypłacone. Tym samym do dochodu wlicza się kwoty uzyskane w danym roku kalendarzowym niezależnie, czy są one kwotami wypłacanymi "na bieżąco", czy też są świadczeniami za zaległe okresy.

Zdaniem organu odwoławczego powyższe oznacza, że kwestia uprawnienia odwołującej się do otrzymania zaliczek alimentacyjnych na I. P. i K. P. w okresie zasiłkowym 2007/2008 została wszechstronnie i ostatecznie rozstrzygnięta w decyzji z dnia [...] o ponowne załatwienie tej samej sprawy już rozstrzygniętej. Tożsamość sprawy istnieje, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.

Odwołująca się wystąpiła do tego samego organu właściwego w sprawach zaliczek alimentacyjnych o zaliczki alimentacyjne na I. P. i K. P. w okresie zasiłkowym 2007/2008. Przywołała w swoim wniosku te same dochody rodziny w 2006 r. Jedyna różnica dotyczy wskazania przez odwołującą się, że w dochodzie tym nie powinny być ujęte alimenty otrzymane w 2006 r., gdyż w jej ocenie zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, te alimenty powinny zostać wyłączone z tego dochodu jako dochód utracony. A zatem przedmiot wniosku z lipca 2008 r. nie różni się od przedmiotu wniosku z września 2007 r. Wniosek dotyczy tych samych stron i dochodów w tej samej wysokości, a różnica polega na odmiennym czytaniu przepisów ustawy.

Zdaniem organu II instancji niedopuszczalne jest wszczęcie ponownego postępowania i wydanie decyzji, gdy zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy, a nie uległ zmianie stan prawny, który uzasadniałby prowadzenie postępowań na nowo. Taka sytuacja zaistniała w tej sprawie, jako że organ I instancji ponownie rozstrzygałby sprawę uprawnień do zaliczek alimentacyjnych, którą już ostatecznie rozstrzygnął. W takim przypadku prowadzenie nowego postępowania w tej samej sprawie jest bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 kpa, co oznacza, że należy je umorzyć, skoro zostało wszczęte poprzez złożenie wniosku.

Pismem z dnia 21 października 2008 r. E. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., jednak z jej treści nie wynikało jednoznacznie, czy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja SKO w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, czy też decyzja SKO w J. G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania zaliczek alimentacyjnych na dzieci.

Pismem z dnia 4 grudnia 2008 r. Sąd zwrócił się do skarżącej o sprecyzowanie, czy przedmiotem jej skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...], nr [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] o odmowie przyznania zasiłków rodzinnych (jak wynika z tytułu skargi), czy też decyzja Kolegium z dnia [...], nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania zaliczek alimentacyjnych (jak wynika z uzasadnienia skargi).

W piśmie z dnia 12 grudnia 2008 r. skarżąca wyjaśniła, że przedmiotem jej skargi jest decyzja z dnia [...], nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania zaliczek alimentacyjnych, co zostało także potwierdzone przez skarżącą na rozprawie sądowej w dniu 15 kwietnia 2009 r.

Pismem z dnia 31 grudnia 2008 r. Sąd zwrócił się do organu odwoławczego o ustosunkowanie się do pisma skarżącej z dnia 12 grudnia 2008 r.

W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisem art. 105 § 1 kpa Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej: kpa, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na dzieci: I. i K. P. za okres 2007/2008. Postępowanie administracyjne wszczęte na skutek powyższego wniosku z dnia 19 września 2007 r. zostało zakończone decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] o odmowie przyznania wymienionych świadczeń.

W związku z tym, że od decyzji tej nie zostało wniesione odwołanie, stała się ona ostateczna i prawomocna, wchodząc do obrotu prawnego. Wzruszenia takiej decyzji można dokonać jedynie w trybach nadzwyczajnych w przypadkach przewidzianych w kpa.

Mimo wskazanego stanu rzeczy skarżąca w dniu 17 lipca 2008 r. złożyła ponowny wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na dzieci, za ten sam okres zasiłkowy, jaki wskazywała ostateczna decyzja z dnia [...], motywując to tym, że w jej ocenie w decyzji z dnia[...], organ dopuścił się błędnej interpretacji prawa.

Wskutek powyższego wniosku decyzją pierwszoinstancyjną z dnia [...] orzeczono o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania zaliczek alimentacyjnych. W motywach podano, że sprawa ta została ostatecznie załatwiona decyzją z dnia [...], wobec czego postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe.

We wniesionym w przypisanym terminie odwołaniu od decyzji z dnia [...] E. P. wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości i przyznanie należnych świadczeń w oparciu o obowiązujące przepisy. W motywach podała, że nie zgadza się ze wszystkimi odmownymi decyzjami MOPS w Z. i wnosi o wznowienie postępowania w sprawie tych decyzji.

Pismem SKO w J. G. z dnia 26 sierpnia 2008 r. wezwano E. P. do oświadczenie się co do żądania zawartego we wskazanym wyżej w piśmie odwoławczym.

W odpowiedzi pismem z dnia 2 września E. P. oświadczyła, że składa wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] w sprawie zaliczki alimentacyjnej i z dnia [...] w sprawie zasiłku rodzinnego.

Postanowieniem z dnia [...] SKO w J. G. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] w sprawie zasiłku rodzinnego.

Decyzją SKO w J. G. z dnia [...] utrzymano w mocy decyzję I instancji z dnia 30 lipca 2008 r. w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie przyznania skarżącej zaliczek alimentacyjnych.

Z przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynika, że przedmiotem oceny Sądu jest wyłącznie decyzja administracyjna dotycząca umorzenia postępowania w sprawie przyznania zaliczek alimentacyjnych. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotem wniosku skarżącej o wszczęcie postępowania nieważnościowego jest ostateczna decyzja z dnia [...] odmawiająca przyznania zaliczki alimentacyjnej, nie może nim być natomiast objęta decyzja z dnia [...] umarzająca postępowanie w sprawie przyznania zaliczek alimentacyjnych.

W związku z tym, że odwołanie od nieostatecznej decyzji I instancji z dnia [...] o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania zaliczek alimentacyjnych zostało wniesione w przypisanym terminie to na tym etapie postępowania sprawa ta mogła być wyłącznie rozpatrywana w zwykłym trybie odwoławczym.

Zgodnie z treścią art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1996 r., s. 462). Tak więc sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.

Sąd rozpatrując niniejszą sprawę nie badał zasadności wyrażonych w skardze zarzutów dotyczących błędnej interpretacji przepisów, na podstawie których ustala się prawo do zaliczki alimentacyjnej, gdyż organy administracji nie mogły w trybie zwykłym ponownie merytorycznie rozpoznać sprawy zakończonej już wcześniej decyzją ostateczną, a analiza materiału dowodowego mogła i powinna posłużyć wyłącznie do stwierdzenia, czy istnieje tożsamość spraw. Analiza w tym zakresie została, zdaniem Sądu, prawidłowo przeprowadzona. Wskazać przy tym należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje się obszerny wywód organu odwoławczego dotyczący powodów odmowy przyznania skarżącej zaliczek alimentacyjnych. Skoro jednak sprawa nie mogła być rozpoznana merytorycznie to organ odwoławczy nie miał obowiązku uzasadniać zaskarżonej decyzji pod kątem przyczyn odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej. Powyższe należy zatem rozpatrywać wyłącznie w aspekcie wypełnienia obowiązku informacyjnego przez organ administracji.

Prawidłowo zatem stwierdzając tożsamość spraw umorzono postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniły wad uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wydając przedmiotową decyzję działało na podstawie przepisów prawa.

Na marginesie Sąd chciałby skarżącej wyjaśnić, że ostateczna decyzja o odmowie przyznania skarżącej zaliczki alimentacyjnej może być wyeliminowana z obrotu prawnego wyłącznie na podstawie jednego z nadzwyczajnych trybów przewidzianych w kpa.

Podjęte w tym trybie decyzje po wyczerpaniu administracyjnoprawnych środków zaskarżenia mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

Z tych względów, na podstawie art. 151 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.