Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 910/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz Nowak (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, GITD) zaskarżoną decyzją z 14 maja 2021 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy

z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, dalej: u.t.d.) oraz lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji M.Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji, WITD) z 9 października 2020 r. nr [...] o nałożeniu na M.Z. (dalej także: skarżący, kierowca, strona) kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.

Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

W dniu 1 sierpnia 2019 r. w W. przy ulicy N.[...] około godziny 00:50 skarżący, kierujący samochodem osobowym marki S. o nr rej. [...], został zatrzymany do kontroli przez funkcjonariuszy Policji. W chwili zatrzymania przewoził on odpłatnie pasażerkę na trasie ul. K.– ul. K.. Podczas kontroli pasażerka oświadczyła, że zamówiła przewóz za pomocą aplikacji [...], za który opłata wyniosła 35 zł, płatna przelewem z karty. Kierowca nie wydał pasażerce paragonu, a kontrolującym okazał jedynie prawo jazdy. Kontrolę udokumentowano protokołem z 1 sierpnia 2019 r. nr [...], w którym stwierdzono naruszenia u.t.d.

Decyzją z 9 października 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za następujące naruszenia:

– wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz

– wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, wskazując, że nałożona kara pieniężna jest bezpodstawna i nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Skarżący podniósł, że przedsiębiorcą w rozumieniu u.t.d. nie jest osoba wykonująca prace

w ramach "samozatrudnienia" na rzecz "Organizatora Warunków Pracy", który te prace powierzył w rozumieniu Kodeksu pracy (dalej: k.p.) i to na tym podmiocie spoczywa ustawowy obowiązek spełnienia wszystkich regulacji prawnych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy wobec pracowników oraz osób, którym powierzył on wykonywanie pracy (art. 304 k.p.). Dalej wskazał, że przedstawione w toku postępowania administracyjnego dokumenty spełniają ustawowe wymagania i nie tracą ważności, ponieważ organizator procesu pracy – firma [...] z siedzibą w Estonii, dostarczająca na rynek pracy usługi transportu drogowego, nie wypełniała ustawowych obowiązków na niej spoczywających. Zdaniem strony to Inspektorat Transportu Drogowego oraz Inspektorat Pracy powinien wyjaśnić, jakim prawem [...] świadczy usługi na rynku polskim, nie posiadając międzynarodowego zezwolenia na transport drogowy w rozumieniu u.t.d., a w rozumieniu k.p. nie legalizuje zatrudnienia.

Wskazaną na wstępie decyzją z 14 maja 2021 r. GITD utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, 2, 3, 4, art. 39k ust. 1, 2 i 3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4, 8 oraz lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., które określają obowiązki przy wykonywaniu przewozu drogowego osób i wysokość kary za stwierdzone naruszenia (1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy - lp. 4.2. oraz 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy- lp. 4.3.).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrolowane postępowanie toczyło się wobec strony jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. (zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym). GITD podniósł, iż w omawianym przypadku doszło do naruszenia obowiązków związanych z przewozem drogowym przez skarżącego nie jako wykonawcy przewozu, lecz innej osoby wykonującej czynności związane

z przewozem drogowym. Kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu własnym

o charakterze zarobkowym, stanowiący przewóz okazjonalny i nie okazał do kontroli orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani nie przedstawił tych dokumentów do dnia wydania decyzji. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, WITD prawidłowo nałożył na stronę łączną karę w wysokości 2.000 zł, stosownie do art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d. oraz lp. 4.2. i lp. 4.3.

Organ II instancji zaakceptował ustalenia faktyczne, opisane w protokole kontroli

z 1 sierpnia 2019 r., uznając go za dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., korzystający z domniemania wiarygodności, niezależnie od tego, że nie został on podpisany przez kierowcę, który jednak nie skorzystał z możliwości wniesienia do niego zastrzeżeń.

Organ odwoławczy ustalił również, że wobec strony na podstawie przedmiotowej kontroli z 1 sierpnia 2019 r. i jednego protokołu kontroli z tej samej daty prowadzone jest drugie postępowanie administracyjne w sprawie naruszeń z załącznika nr 3 do u.t.d., w toku którego WITD decyzją z 20 marca 2020 r. nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.,

z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji decyzją z 14 lipca 2020 r., nr [...], zaskarżoną przez stronę skargą do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 grudnia 2020 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 655/20 oddalił skargę.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, GITD zauważył, iż świadczony przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny, a więc do jego wykonania konieczne było uzyskanie stosownego zezwolenia lub licencji. Niewskazanie zaś przez skarżącego dowodów na potwierdzenie, że wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie mu odpowiedzialności za wykonanie usługi. Wyjaśnił, iż obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Jednocześnie skarżący, kierując pojazdem, powinien był posiadać orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, których nie okazał ani podczas kontroli, ani w toku postępowania.

Organ odwoławczy zaakceptował stanowisko WITD, że skarżącego

w postępowaniu należy traktować jako podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., tj. inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, a nie jako wykonawcę przewozu czy zarządzającego transportem. GITD wskazał, iż przeanalizował również art. 92a ust. 10 u.t.d. dotyczący podwójnego ukarania, uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzi tożsamość przedmiotowa. Skarżący odpowiada jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym za naruszenia, które nie były przedmiotem postępowania toczącego się na gruncie naruszeń z załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., gdyż nie zostały wykazane przez przedsiębiorcę okoliczności, które wyłączałyby jego odpowiedzialność.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z dnia 26 czerwca 2021 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie. Autor skargi zakwestionował decyzję GITD z 14 maja 2021 r., podnosząc, iż jest ona bezpodstawna, bezzasadna i nie znajduje uzasadnienia

we wskazanych w treści skargi licznych przepisach prawa krajowego i unijnego. Skarżący podniósł, że dokumenty, jakie posiadał we własnym zakresie, tj. orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na zajmowanym stanowisku kierowcy oraz orzeczenie psychologiczne (konsultacja psychologiczna) o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, były dokumentami aktualnymi i ważnymi na dzień kontroli, na co organ II instancji nie zwrócił uwagi.

Organ odwoławczy nie odniósł się również do kwestii odpowiedzialności, jaką ponosi pracodawca lub podmiot gospodarczy powierzający pracę zgodnie z art. 304 k.p., w odniesieniu do wypełnienia obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz profilaktycznej ochrony zdrowia, w tym wstępnych badań profilaktycznych, za które w sytuacji strony, wykonującej pracę w ramach "samozatrudnienia", w pełni odpowiedzialność ponosi Przedsiębiorstwo "[...]" z siedzibą w T. (Estonia).

W konsekwencji podniesionych zarzutów, w szczególności błędnej wykładni prawa, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 listopada 2021 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 689/21 uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję oraz zasądził na rzecz strony od GITD zwrot kosztów postępowania sądowego

w kwocie 100 zł (wpis od skargi). W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przyczyną uwzględnienia skargi było pominięcie art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującego zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Takie działanie organów, że za ten sam czyn opisany w protokole z 1 sierpnia 2019 r. wymierzono skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92 ust. 1 u.t.d. za delikty określone w załączniki nr 3 do u.t.d., jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. za delikty określone w załączniku nr 4 do u.t.d., nie zasługuje na akceptację.

Wykładnia literalna art. 92a ust. 10 u.t.d. w żaden sposób nie pozwala bowiem na zawężenie zastosowania omawianego przepisu wyłącznie w przypadku, w którym naruszenie wymienione w załączniku nr 3 do u.t.d. dokładnie odpowiada normatywnie naruszeniu ujętemu w załączniku nr 4 do u.t.d. Gdyby taka była intencja ustawodawcy, dałby on temu wyraz poprzez odpowiednie skonstruowanie art. 92a ust. 10 u.t.d.

Od powyższego wyroku GITD wniósł skargę kasacyjną, w wyniku której Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyrokiem z 21 kwietnia 2022 r.

w sprawie sygn. akt II GSK 182/22 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądził od strony na rzecz organu odwoławczego koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 775 zł.

NSA stanął na stanowisku, że ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną,

z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie

w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Sąd orzekający w tej sprawie dodatkowo związany jest wykładnią prawa dokonaną przez NSA w wyroku z 21 kwietnia 2022 r. w sprawie sygn. akt II GSK 182/22, zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a.

Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Sądu I instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania.

W judykaturze i doktrynie zwraca się wprawdzie uwagę, że wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa, ale może to nastąpić jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności wówczas, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA (wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez NSA, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak-Molczyk (w:) H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005).

W przedmiotowej sprawie zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny nie uległy zmianie, dlatego przy badaniu legalności zaskarżonej decyzji Sąd jest bezwzględnie związany wytycznymi i oceną prawną zawartą w wyroku NSA z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 182/22.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.t.d., która określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit.a u.t.d.).

Stosownie do art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane

z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 2, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.). I tak: za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy wysokość kary pieniężnej wynosi 1.000 zł (pozycja lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d.), a za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy wysokość kary pieniężnej wynosi również 1.000 zł (pozycja lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.).

Z treści art. 92a ust. 4 u.t.d. wynika, że suma kar pieniężnych, o których mowa

w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 3.000 zł.

Zgodnie natomiast z art. 92a ust. 10 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem,

o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie,

o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną,

o której mowa w ust. 1.

Odnośnie do stwierdzonych w przedmiotowej sprawie naruszeń należy wskazać, że skarżący nie posiadał w dniu kontroli wymaganych przepisami art. 39a pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1, art. 39k ust. 1 u.t.d. orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W myśl natomiast art. 39m u.t.d. wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Niniejsze postępowanie odnosi się do kary administracyjnej w łącznej kwocie 2.000 zł nałożonej na skarżącego jako inną osobę wykonującą czynności związane

z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Kwota kary nie przekracza górnej granicy określonej w art. 92a ust. 4 u.t.d.

Wprawdzie wraz z odwołaniem skarżący złożył do akt sprawy administracyjnej kopię zaświadczenia o przeprowadzeniu badania psychologicznego nr [...] z 1 sierpnia 2019 r. (w ramach skierowania na konsultację) oraz kopię orzeczenia lekarskiego nr [...] również z 1 sierpnia 2019 r. dotyczącego braku przeciwwskazań zdrowotnych na stanowisku kierowcy kat. B. Jednak dowody te nie mogą świadczyć o tym, że kierowca posiadał stosowne dokumenty w chwili kontroli, tj. w nocy z 31 lipca na 1 sierpnia 2019 r., ponieważ ich wówczas nie okazał, a posiadanie przez nich daty 1 sierpnia 2019 r. dowodzi tylko okoliczności, iż uzyskał je po przedmiotowej kontroli. Ponadto przedstawione przez stronę zaświadczenie o badaniu psychologicznym osoby skierowanej na konsultację (k. 56 akt administracyjnych) nie spełnia wymogu orzeczenia wydanego zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz.U. z 2014 r. poz. 937).

Niezasadne jest zatem stanowisko skarżącego zawarte w skardze, że w dacie kontroli posiadał ważne dokumenty w postaci orzeczenia lekarskiego

i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Nie zasługują również na uwzględnienie wyjaśnienia strony złożone na rozprawie sądowej, że miał aktualne badania z czasu zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy (protokół rozprawy z 4 stycznia 2023 r., k.218 akt sądowych), ponieważ z akt administracyjnych wynika, że ważne orzeczenie lekarskie z 5 lipca 2018 r. nr [...] dotyczy innego stanowiska pracy – inżyniera budowy (k. 55 akt administracyjnych).

Zdaniem Sądu na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego należy uznać, że skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego nie na rzecz innego podmiotu, tylko we własnym imieniu i na swoją rzecz. Korzystając

z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientką, realizował zamówienie za jej pośrednictwem (zlecenie na przewóz osób) oraz uzyskiwał wynagrodzenie za wykonany przewóz. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C-434/15 (publ.:http://curia.europa.eu/juris), poddał analizie charakter usługi pośrednictwa przez platformę informatyczną, jaką jest np. aplikacja [...]. Wskazał w tym zakresie, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami

a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług

w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne jest, że 1 sierpnia 2019 r. kierowca przewoził pasażerkę samochodem osobowym marki S. o numerze rejestracyjnym wskazanym na wstępie na trasie w W. spod adresu K. do miejsca docelowego przy ul. K.. Kontakt kierowcy z klientką został nawiązany za pomocą aplikacji [...], a opłata za przejazd w wysokości 35 zł została uiszczona z karty płatniczej za pośrednictwem tego systemu. W wyniku dokonanej przez funkcjonariuszy Policji kontroli stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiada wymaganych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. wyroki NSA: z 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, publ. CBOSA, z 4 listopada 2009 r., II GSK 166/09, publ. Lex nr 589006).

Należy więc uznać, że skarżący wykonywał działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego, zawartej w art. 4 u.t.d.; brak zarejestrowanej działalności gospodarczej nie ma przy tym znaczenia. Jeśli zatem strona wykonywała przewóz drogowy osób, to w ocenie Sądu powinna legitymować się ww. dokumentami (orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne), co wynika wprost z przepisów: art. 39a ust. 3, art. 39j ust. 1 i 3 oraz art. 39m u.t.d. Podmiot oferujący aplikację ([...]) nie był przedsiębiorcą wykonującym przewóz, nie był "organizatorem warunków pracy" (jak to ujął skarżący w skardze), tylko podmiotem udostępniającym aplikację służącą skojarzeniu podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami. Skarżący nie był pracownikiem firmy [...], a więc nie mają w przedmiotowej sprawie zastosowania przepisy k.p., na które powołuje się strona w skardze.

Stanowisko, że kierowca, dokonując przewozu skojarzonego za pośrednictwem aplikacji [...], mimo iż nie prowadzi działalności gospodarczej, podlega z mocy art. 39m u.t.d. jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem, podlega regulacjom u.t.d., znalazł akceptację w orzeczeniach sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki WSA: w Lublinie z 14 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 300/19,

w Rzeszowie z 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1329/19, w Gliwicach z 21 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 35/20, w Białymstoku z 30 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 655/22, wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17, wszystkie publ. CBOSA).

Tym samym skarżący, jako podmiot wykonujący w dacie kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób), był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów. Odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1

i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, a więc jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich; do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym (tak NSA w wyroku z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 182/22, wiążącym w niniejszej sprawie).

Prawidłowo zatem organy transportu drogowego nałożyły na skarżącego karę pieniężną w kwocie 2.000 zł za brak ww. orzeczeń na podstawie art. 92a ust. 2, ust. 4

i ust. 8 u.t.d. w związku z lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.

W tym miejscu należy wskazać, że kary pieniężne określone w załączniku nr 4 do u.t.d. zostały ustalone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Oznacza to, że w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej, a wymierzenie jej następuje w wysokości określonej

w załączniku oraz w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 4 u.t.d. Organ nie ma w tym zakresie luzu decyzyjnego, ponieważ ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej w zależności od sytuacji finansowej, materialnej, rodzinnej czy zdrowotnej strony.

Wymierzeniu przedmiotowej kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia zawarte w załączniku nr 4 do u.t.d. nie stoi na przeszkodzie prawomocne nałożenie na skarżącego jako faktycznego wykonawcy przewozu decyzją GITD z 14 lipca 2020 r. kary pieniężnej za naruszenie z załącznika nr 3 do u.t.d. (12.000 zł za brak licencji na wykonywanie transportu drogowego), wynikające z tej samej kontroli drogowej

z 1 sierpnia 2019 r. w Warszawie, na którą skarga strony została oddalona przez WSA w Warszawie wyrokiem z 17 grudnia 2020 r. w sprawie VIII SA/Wa 655/20.

W tym zakresie orzekł wiążąco NSA w wyroku z 21 kwietnia 2022 r. w sprawie sygn. akt II GSK 182/22, że art. 92a ust. 10 u.t.d. odnosi się do tożsamości stwierdzonych naruszeń, a nie do tożsamości zdarzenia, będącego podstawą do stwierdzenia tych naruszeń.

Sąd podziela stanowisko organów orzekających, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ust. 1 w związku z ust. 1a u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 2, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć (por. wyrok NSA

z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 4875/16, publ. Lex nr 2624752, wyrok NSA z 27 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 3817/16, publ. Lex nr 2618340).

W ocenie Sądu skarżący nie dochował należytej staranności, podejmując się świadczenia usług transportowych w ramach platformy, z której dla celów zarobkowych korzystał, tj. nie zweryfikował, jakie obowiązki prawne w związku z tym na nim ciążą oraz jakie wymagania ustawowe i formalne musi spełnić. Takie zachowanie nie wyczerpuje przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 1a u.t.d. Niewykazanie zaś wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność za brak wymaganych dokumentów, jak również prawidłowe niestwierdzenie wystąpienia tych przesłanek przez organy orzekające w sprawie skutkuje nałożeniem przedmiotowej kary pieniężnej w kwocie 2.000 zł.

W związku z powyższym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego naruszenia prawa materialnego wskazanego w skardze poprzez błędną wykładnię,

a tym bardziej rażącego naruszenia prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu organy orzekające nie naruszyły przepisów postępowania

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadzono i oceniono dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a.). W szczególności istotnym w sprawie jest dowód w postaci protokołu kontroli, który jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.,

a więc korzysta z wiarygodności zawartych tam ustaleń, niezależnie od tego, że nie został podpisany przez kierowcę. Ustalenia faktyczne i ocena dowodów znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w tym odniesienie się do zarzutów odwołania.

Mając powyższe wywody na uwadze Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.