Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 277/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1, art. 255, art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 27 marca 2012 r. działający przez pełnomocnika G. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i małoletnią córką. Jedyne źródło utrzymania trzyosobowej rodziny stanowi dochód osiągany przez skarżącego z rybołówstwa w wysokości 570,83 zł brutto średnio miesięcznie, jedyny zaś majątek - mieszkanie o powierzchni 83,02 m2.

Ponieważ oświadczenie z dnia 27 marca 2012 r. było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy oraz budziło wątpliwości, pismem z dnia 12 kwietnia 2012 r. wezwano go do złożenia dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających stan rodzinny, stan majątkowy i dochody, to jest:

a) wyciągów z posiadanych przez skarżącego (G. K.) i jego żonę (F. M.) rachunków bankowych,

b) oświadczenia, czy G. K. otrzymał kiedykolwiek rekompensatę z tytułu zaprzestania działalności powołowej,

c) oświadczenia jednoznacznie wskazującego, czy żona G. K. osiąga dochód, jeżeli tak, to w jakiej wysokości miesięcznie, czy jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna,

d) odpisów zeznań podatkowych G. K. i jego żony za 2011 rok,

e) kopii dokumentów wskazujących wysokość miesięcznych opłat związanych z eksploatacją mieszkania G. K., ze wskazaniem, czy opłata obejmuje rozliczenie miesięczne, czy też dwumiesięczne oraz kopii dokumentów potwierdzających wysokość innych koniecznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym G. K.,

f) zaświadczenia o sytuacji rodzinnej G. K. wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy (miasta).

Stronie wyznaczono termin 21. dni na wykonanie opisanego wezwania. Wezwanie doręczno w dniu 27 kwietnia 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy).

W wyznaczonym terminie skarżący nie złożył do akt sprawy żadnego z żądanych dokumentów i oświadczeń. W przededniu upływu wyznaczonego terminu - 17 maja 2012 r. - wniósł do Sądu pismo, w którym zwrócił się z pytaniem, czy w związku z tym, iż jego żona przebywa obecnie za granicą, osiągany przez nią dochód należy pomniejszyć o koszty pobytu za granicą.

Postanowieniem z dnia 24 maja 2012 r. referendarz sądowy odmówił G. K. przyznania prawa pomocy.

Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 13 czerwca 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy).

W dniu 20 czerwca 2012 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył sprzeciw od wskazanego postanowienia. W uzasadnieniu podał, iż jego odpowiedzią na wezwanie z dnia 12 kwietnia 2012 r. było pismo z dnia 17 maja 2012 r., w którym zwrócił się z opisanym wyżej pytaniem. Wskazał, że pytanie to pozostało bez odpowiedzi. Stwierdził, że jego intencje były dobre, albowiem miał na celu uzyskanie rzetelnej informacji, na podstawie której mógłby przedstawić Sądowi prawidłową wysokość osiąganego dochodu, a co za tym idzie, chciał w sposób prawidłowy wykazać swój stan majątkowy i możliwości płatnicze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej również jako ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia, czy też zarządzenia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego.

Dalej należy wskazać, że przedmiotem skierowanego do działającego przez pełnomocnika skarżącego wezwania z dnia 12 kwietnia 2012 r. było zobowiązanie do nadesłania dokumentów źródłowych i oświadczeń, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej i rzetelnej oceny możliwości płatniczych G. K., a zarazem usunięcie wątpliwości, jaką budziła podana przez niego wysokość dochodu w trzyosobowym gospodarstwie domowym, który wedle oświadczenia zawartego w rubryce nr 10 formularza wniosku, miałby wynosić nieco ponad 190 zł miesięcznie na osobę w rodzinie.

Wezwanie to znajduje podstawę prawną w art. 255 ppsa, zgodnie z którym jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy.

Zgodnie bowiem z art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Treść powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku.

Jeżeli zatem strona, pomimo wezwania wystosowanego do niej w trybie art. 255 ppsa, uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej dokumentów, to brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie.

Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.

Pomimo upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu z dnia 12 kwietnia 2012 r., strona nie przedłożyła któregokolwiek z żądanych w nim dokumentów. Również składając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 maja 2012 r., choćby częściowo (np. nadsyłając wyciągi z rachunków bankowych), nie uczyniła zadość temu wezwaniu.

Należy wskazać, iż w oświadczeniu z dnia 27 kwietnia 2012 r. strona pominęła, że F. M. w ogóle uzyskuje dochód. Okoliczność ta wyniknęła dopiero - i to pośrednio - z pisma z dnia 17 maja 2012 r. Argumentacja przedstawiona w sprzeciwie sprowadza się zaś do nieuzasadnionej potrzeby wyjaśnienia, czy dochód żony skarżącego należy pomniejszyć o koszty jej pobytu za granicą.

W wezwaniu z dnia 12 kwietnia 2012 r. zażądano od wnioskodawcy nie tylko podania wysokości dochodu żony, z którą wedle oświadczenia z dnia 27 marca 2012 r. skarżący prowadzi gospodarstwo domowe, ale także dokumentów potwierdzających wysokość koniecznych wydatków w gospodarstwie domowym. Rolą Sądu, a nie skarżącego, jest ocena, które z przedstawionych przez niego wydatków mają konieczny charakter, a w konsekwencji, o które z nich należy pomniejszyć dochód rodziny, oceniając możliwości płatnicze wnioskodawcy.

Dokonanie takiej oceny w przedmiotowej sprawie okazało się niemożliwe wskutek zaniechania skarżącego, który nie nadesłał do Sądu żadnego z dokumentów żądanych w jasno sformułowanym wezwaniu z dnia 12 kwietnia 2012 r.

W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.