Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 372/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 b ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wójt Gminy S. orzekł o odmowie udzielenia pomocy de minimis na dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w zakresie nauki zawodu poniesionych w okresie 1 września 2010 r. do 31 sierpnia 2012 r, przez J. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo A z siedzibą w P., na rzecz młodocianego pracownika P. P.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż zgodnie z art.70 b ust 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty, dofinansowanie kosztów kształcenia przysługuje pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, jeżeli:

1/ pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2/ młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

Stosownie do § 10 ust 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu ( Dz. U. z 2010 r., Nr 244, poz. 1626), instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust 4,oraz:

1) świadectwo ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

2) świadectwo ukończenia liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

3) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum i technikum uzupełniającego kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

Instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach, lub ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu (§ 10 ust 4 Rozporządzenia).

T.M. wykonujący obowiązki instruktora praktycznej nauki zawodu przedłożył zaświadczenie nr [...] z dnia [...] o ukończeniu kursu pedagogicznego zorganizowanego przez Zespół Szkół Zawodowych Nr [...] w C. Program kursu obejmował 150 godzin nauczania, w tym: podstawowe zagadnienia społeczno-ekonomiczne - 20 godz.; wybrane zagadnienia z pedagogiki - 30 godz.; zagadnienia z psychologii i psychologii pracy -30 godz. podstawy dydaktyki zawodowej - 40 godz.; organizacja praktycznej nauki zawodu - 30 godz. Kurs ten, w ocenie Wójta Gminy S. opartej na analizie zaświadczenia o ukończeniu kursu oraz informacji zawartych w piśmie Kuratora Oświaty w K., został zorganizowany przez ZSZ Nr [...] w C. od dnia 19 września 1995 r. do dnia 4 stycznia 1996 r. na podstawie nieobowiązującego w tym czasie planu nauczania, określonego w załączniku nr 2 do Zarządzenia Ministra Oświaty i Wychowania ż dnia 27 czerwca 1983r. w sprawie organizacji kursów pedagogicznych ( Dz. Urz. MOiW Nr 7, poz. 47). Plan ten przewidywał 150 godzin zajęć. Zgodnie z zarządzeniem do organizowania i prowadzenia tego rodzaju kursu pedagogicznego upoważnione były oddziały doskonalenia nauczycieli instytutu Kształcenia Nauczycieli oraz, za zgodą Ministerstwa Oświaty i Wychowania, ośrodki szkolenia, dokształcania i doskonalenia kadr oraz organizacje społeczne i spółdzielcze. Kurs pedagogiczny ( §1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia) powinien zakończyć się egzaminem przed komisją egzaminacyjną powołaną przez kuratora oświaty i wychowania. Kuratorium Oświaty w K. nie posiada dokumentów powołujących komisje egzaminacyjną dla kursu pedagogicznego zorganizowanego przez Zespół Szkół Zawodowych nr[...]. W świetle powyższego Zespół Szkół Zawodowych, o którym mowa nie był uprawniony i nic miał podstaw prawnych do organizowania takiego kursu pedagogicznego Zarządzenie z dnia 27 czerwca 1983 r. obowiązywało do dnia 31 sierpnia 1992 r. W okresie organizowaniu kursu pedagogicznego przez Zespół Szkół Zawodowych nr[...] obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących te naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu ( Dz. U. Nr 97, poz. 479, z późn. zm), zgodnie z którymi ( § 9 pkt 4) program kursu pedagogicznego musiał być zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin z praktyki metodycznej. Wedle ustaleń organu I instancji, organizator kursu nie przedkładał programu kursu do zatwierdzenia kuratorowi oświaty.

Wójt Gminy S. wskazał na opinię Departamentu Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego Ministerstwa Edukacji Narodowej, zgodnie z którą kurs pedagogiczny zorganizowano przez ZSZ nr[...]był niezgodny z przepisami prawa oświatowego.

Zdaniem organu I instancji, przedmiotu "podstawowe zagadnienia społeczno-ekonomiczne" w wymiarze 20 godzin wykładów nie można zakwalifikować jako godziny przygotowania pedagogicznego ponieważ daje on instruktorowi obraz zagadnień społeczno- ekonomicznych, a nie z zakresu pedagogiki, które wymagane są do uznania niezbędnego minimum z zakresu przygotowania pedagogicznego. Wymiar ten stosowany jest do nauczycieli praktycznej nauki zawodu, natomiast T. M. nie posiada statusu nauczyciela, a naukę zawodu mógł prowadzić tylko w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu. Nie ma zatem zastosowania do niego przepis § 3 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia tub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli ( Dz. U. nr 50, poz. 400, ze zm.)

Jak wynika z porównania programu wymaganego przepisami prawa z programem realizowanym w ramach kursu, mimo zwiększonej liczby godzin zajęć T. M. nie odbył wymaganych obecnie 10 godzin zajęć praktyki metodycznej ani metodyki. Ponadto kurs, który odbywał, nie zakończył się egzaminem wymaganym w tym czasie. Oznacza to, że był przeprowadzony niezgodnie z prawem i tym samym nie może stanowić podstawy do wydatkowania pieniędzy publicznych .

J. P. zawierając w dniu 1 września 2010 r. umowę o pracę z młodocianym pracownikiem zatrudniał instruktora praktycznej nauki zawodu, który nie posiadał wymaganych prawem kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianego pracownika. Program odbytego przez instruktora kursu nie został bowiem zatwierdzony przez kuratora oświaty, a ponadto nie obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej. Wobec tego pracodawca nie spełniał, wymogów wynikających z art. 70 b ust. 1 pkt. 1 ustawy o systemie oświaty, do uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Wójt podkreśla ponadto, że stosownie do art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 19982006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5). Wobec tego uprawnienie pracodawcy, będącego przedsiębiorcą, do dofinansowania kształcenia młodocianego pracownika związane jest z łącznym spełnieniem przesłanek określonych w art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty oraz w przepisach regulujących warunki przyznawania pomocy ze środków publicznych w ramach pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5). Pomoc de mmimis udzielana jest przedsiębiorcom, czyli podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą, bez względu na jej formę organizacyjno — prawną.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tj. z 2007r. Dz. U. Nr 59, poz. 404 z późn. zm.) podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy. Wnioskodawca złożył wraz z wnioskiem o dofinansowanie kształcenia w zakresie nauki zawodu młodocianego pracownika P. P. stosowną informację według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz.U. Nr 53, poz. 311), a także oświadczenie o otrzymaniu takiej pomocy w ciągu roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat. Z analizy przedłożonych dokumentów (z formularza informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc de minimis z części B informacji dotyczącej sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy oraz ze sprawozdań finansowych: bilans, rachunek zysków i strat za lata 2009, 2010 i 2011) wynika, iż wnioskodawca nie znalazł się w trudne] sytuacji ekonomicznej. Udzielana wnioskodawcy pomoc nie przekroczyła 200 000 euro w okresie 3 lat podatkowych.

W odwołaniu z dnia 2 grudnia 2013 r. pełnomocnik strony podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych leżących u podstaw rozstrzygnięcia, polegającego na przyjęciu, że instruktor nauki zawodu nie posiada kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianego pracownika, podczas gdy posiada on stosowne kwalifikacje potwierdzone zaświadczeniem ZSZ Nr[...] w C. Ponadto wskazał na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 84 k.p.a. ze względu na niepowołanie biegłego na okoliczność oceny charakteru kursu pedagogicznego odbytego przez instruktora nauki zawodu oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez podjęcie rozstrzygnięcia wbrew ustaleniom wynikającym z materiału dowodowego, polegające na pominięciu wskazań zawartych w piśmie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 maja 2013 r.

W uzasadnieniu odwołania zwrócono szczególną uwagę na stanowisko zawarte w przywołanym wyżej piśmie MEN, zgodnie z którym kurs pedagogiczny odbyty przez T. M. nie spełniał przepisów ustawy w sposób dosłowny. Natomiast zakres tego kursu był znacznie szerszy od programu kursu pedagogicznego, obowiązującego zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu, w którym wymiar kursu określono na 80 godzin. MEN w tymże piśmie sugerował uznanie kwalifikacji posiadanych przez T. M. do prowadzenia praktycznej nauki zawodu. Wójt Gminy S., z naruszeniem art. 7 i 8 k.p.a. zastosował "sztywną" teorię dowodową opierając się na analizie formalnych aspektów sprawy. Pominął treść opinii MEN, jak również nie podjął wątku powołania biegłego dla wyjaśnienia tej kwestii.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono w skrócie przebieg postępowania wyjaśniającego, poczynione w jego wyniku ustalenia oraz treść przepisów prawnych znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji co do tego, że T. M. nie posiada kwalifikacji do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, o jakich mowa w § 10 ust 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu

W skardze z dnia 325 lutego 2014 r. pełnomocnik J. P. podnosi zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy:

1) naruszenie art. 7, 76 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na dowolnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, wyrażającej się w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności zaświadczeniu Zespołu Szkół Zawodowych Nr [...] w C. z 4 stycznia 1996 r. o ukończeniu przez T. M. kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, pomimo iż dokument ten ma moc dokumentu urzędowego, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych,

2) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 84 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność charakteru kursu pedagogicznego ukończonego przez T. M. i czy w związku z ukończeniem kursu osoba ta posiada uprawnienia do prowadzenia praktycznej nauki zawodu,

3) naruszenie art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to opinii Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 maja 2013 r., polegające na jego dowolnej i jednostronnej ocenie, wyrażającej się w pominięciu przy rozstrzyganiu części istotnych okoliczności wynikających z tego dowodu, tj. merytorycznej oceny kursu pedagogicznego i uprawnień T. M., w efekcie skutkujące pominięciem pozytywnej oceny jaką wyraził w tejże opinii Minister Edukacji Narodowej,

4) naruszenie art. 6 i 28 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie uprawnień posiadanych przez T. M. a nadanych mu przez Zespół Szkół Zawodowych nr [...] w C. bez udziału zainteresowanego oraz jednostki nadającej te uprawnienia,

W ocenie pełnomocnika wskazane naruszenia prawa procesowego doprowadziły do błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, mających wpływ na jego treść, a polegały na uznaniu, że T. M. nie posiada wymaganych kwalifikacji do kształcenia młodocianych pracowników w rozumieniu przepisów prawa oświatowego, skutkiem czego organy odmówiły dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika P. P., podczas gdy analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala przyjąć, że T. M. posiadał i nadal posiada właściwe uprawnienia.

W dalszej części skargi pełnomocnik przywołał argumenty uzasadniające poszczególne zarzuty. Odnośnie pierwszego z zarzutów stwierdził, iż jednym z elementów wniosku było zaświadczenie Zespołu Szkół Zawodowych Nr [...] w C. z 4 stycznia 1996 r. o ukończeniu przez T. M. (pracownika skarżącego) kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. Zaświadczenie to potwierdzało, że osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Zaświadczenie to ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 k.p.a. Organy obydwu instancji nie wskazały na żaden przepis prawa, który stanowiłby, że sporny dokument utracił swoją ważność. W ocenie skarżącego, dokument ten nie jest wyłącznie zaświadczeniem lecz ma moc równą decyzji deklaratoryjnej albowiem, z chwilą otrzymania zaświadczenia T. M. nabył uprawnienie do prowadzenia nauki zawodu dla młodocianych pracowników. Niepodobna zgodzić się z organami I i II instancji, że dokument ten nie posiada żadnej wartości i, że organy państwa mogą w dowolny sposób uznawać stwierdzone w nim uprawnienia lub nie. Sytuacja taka jest nie do zaakceptowania na gruncie zasady praworządności.

Co do drugiego zarzutu skarżący wskazuje, iż w okresie, w którym T. M. odbył kurs pedagogiczny, obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu. Przepis § 9 ust. 4 powołanego rozporządzenia określał, że instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne uzyskane w wyniku ukończenia kursu pedagogicznego organizowanego zgodnie z przepisami w sprawie zasad podnoszenia kwalifikacji dorosłych, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki o raz 10 godzin praktyki metodycznej. Jak wynika z tego przepisu, wymagania programowe stawiane kursom pedagogicznym uprawniającym do pracy w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu w dacie ukończenia kursu pedagogicznego przez pracownika skarżącego były skromniejsze aniżeli wymagania, w oparciu o które zorganizowano kurs ukończony przez tego pracownika. Okoliczność ta jest istotna z tego względu, że w takiej sytuacji nie można kwestionować złożonego przez skarżącego zaświadczenia o ukończeniu kursu pedagogicznego w taki sposób, w jaki uczyniły to organy administracji publicznej. Nie można bowiem zakładać, że kurs pedagogiczny prowadzony w czasie obowiązywania rozporządzenia z dnia 11 grudnia 1992 r., nie odpowiadał programowo wymaganiom stawianym przez przepisy tego aktu prawnego skoro kurs ukończony przez T. M. realizował szerszy zakres programowy. W związku z kwestionowaniem prawidłowości przedłożonego zaświadczenia, skarżący wnosił w toku postępowania o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność, czy T. M. posiadał uprawnienia do prowadzenia praktycznej nauki zawodu w stosunku do pracowników młodocianych, jednakże organy obydwu instancji nie dopuściły tego dowodu. Organ I instancji uznał, że dla oceny spornego kursu wystarczą opinie Kuratora Oświaty i Ministra Edukacji Narodowej, o które zresztą do tych organów wystąpił.

Uzasadniając trzeci zarzut skarżący wskazuje na konieczność uwzględnienia wniosków wynikających z opinii Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 maja 2013 r., w której proponowano uznanie posiadania wymaganych kwalifikacji zawodowych T. M. do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu ze względu na posiadanie przez niego zaświadczenia potwierdzającego odbycie kursu pedagogicznego w zakresie szerszym od programu kursu pedagogicznego według wymogów wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów z 1992 r. Organy obydwu instancji w sposób wybiórczy i jednostronny odniosły się do stanowiska MEN i wybrały z niego jedynie wyrwane z kontekstu fragmenty na poparcie swojej tezy, że T. M. nie posiada kwalifikacji pedagogicznych do prowadzenia przygotowania zawodowego pracowników młodocianych, gdyż ukończony przez niego kurs nie zawierał 10 godzin praktyki metodycznej. Tymczasem wskazana wyżej opinia MEN ma całkowicie inną wymowę, a pominięcie jej istotnych ustaleń stanowi uchybienie przepisom o postępowaniu administracyjnym, które nakazują wszechstronne rozważenie materiału dowodowego i jego ocenę z uwzględnieniem zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli.

W ocenie skarżącego, skoro w trakcie postępowania uznano, iż T. M. nie posiada uprawnień do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu należało zapewnić udział wyżej wymienionego w charakterze strony w postępowaniu. Zasadnym było również uwzględnić w postępowaniu udział jednostki, która wystawiła T. M. sporne świadectwo.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądów administracyjnych podlegają zatem akty oraz czynności organów administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów ogranicza się więc wyłącznie do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu bądź podjęcia zaskarżonej czynności. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2012 r., poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy S. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy udzielenia J. P. prowadzącemu Przedsiębiorstwo A z siedzibą w P. pomocy de minimis na dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w zakresie nauki zawodu poniesionych w okresie 1 września 2010 r. do 31 sierpnia 2012 r. na rzecz młodocianego pracownika P. P.

Zgodnie z art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej: u.s.o) pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Zasady dotyczące przygotowania zawodowego młodocianych zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (t.j. Dz.U. z 2014, poz. 232 ), wydanym na podstawie art. 191 § 3 i art. 195 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1502, dalej: Kodeks pracy).

Przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników może odbywać się przez naukę zawodu oraz przyuczenie do wykonywania określonej pracy (§ 1ust. 1). Nauka zawodu ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze wykwalifikowanego pracownika lub czeladnika i obejmuje praktyczną naukę zawodu, która jest organizowana u pracodawcy na zasadach ustalonych w odrębnych przepisach, oraz dokształcanie teoretyczne (§ 1ust. 2). Przyuczenie do wykonywania określonej pracy ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze przyuczonego pracownika i może dotyczyć wybranych prac związanych z nauką zawodu, o której mowa w § 6 ust. 2 i 3 (§ 1ust. 3.).

Przygotowanie zawodowe młodocianych, pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu, może prowadzić pracodawca, osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy lub osoba zatrudniona u pracodawcy (§ 2 ust. 1).

Spornym w rozpatrywanej sprawie pozostaje to czy osoba zatrudniona u pracodawcy spełnia, wynikający z art. 70 ust. 1 pkt. 1 u.s.o., wymóg dotyczący posiadania "kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określonych w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania". Analizując ten wymóg w kontekście postanowień § 2 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia uznać przyjdzie, iż chodzi o posiadanie przez taką osobę "kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu".

Kwalifikacje te, jak wynika z treści delacji ustawowej zawartej w art. 70 ust. 4 u.s.o. określa minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy. Przedmiotem rozporządzenia wydanego na podstawie tego przepisu powinny być takie kwestie jak: warunki i tryb organizowania praktycznej nauki zawodu w warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, a także w innych podmiotach wymienionych w ust. 1, uwzględniając zakres spraw, które powinny być określone w umowie, o której mowa w ust. 2, w tym prawa i obowiązki podmiotów, o których mowa w ust. 1, a także kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujące im uprawnienia.

Na podstawie tej delegacji Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. 244, poz. 1626).

Stosownie do § 3 ust. 2 tego aktu, praktyczna nauka zawodu młodocianych jest organizowana przez pracodawcę, który zawarł z nimi umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. W myśl § 10 ust. 2 zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić:

1/ pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli,

2/ pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy ( "instruktorzy praktycznej nauki zawodu").

Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu (ust. 4).

Zgodnie z ust. 5 § 10 instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz:

1/ świadectwo ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

2/ świadectwo ukończenia liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

3/ świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

4/ dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

T. M., pełniący z upoważnienia pracodawcy J. P., funkcję instruktora nauki zawodu, posiada świadectwo ukończenia Technikum B z dnia 26 stycznia 1996 r., wystawione przez Dyrektora Technikum B dla Dorosłych w C.. Legitymuje się także "Zaświadczeniem o ukończeniu kursu pedagogicznego" z dnia 4 stycznia 1996 r. sporządzonym przez tę samą osobę.

Wobec powyższego, na gruncie regulacji zawartej w § 10 ust. 4 w zw. z ust. 5 pkt. 1 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, potwierdzeniem jego kwalifikacji do wykonywania funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu (poza posiadaniem świadectwa ukończenia technika) ma stanowić kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej.

Powstaje zatem pytanie czy przedłożone zaświadczenie potwierdza odbycie kursu pedagogicznego odpowiadającego wymaganiom określonym w przywołanym wyżej przepisie, a więc czy program kursu został zatwierdzony przez kuratora oświaty oraz czy kurs ten obejmował wymaganą liczbę godzin ze wskazanych przedmiotów.

Jak wynika z ustaleń poczynionych w postępowaniu wyjaśniającym, program kursu nie został przedłożony kuratorowi oświaty do zatwierdzenia (informacja zawarta w piśmie Dyrektor Departamentu Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 10 maja 2013 r. nr [...] oraz pismo Kuratora Oświaty w K. z dnia [...] nr[...]). Przyjdzie przy tym zauważyć, że kurs pedagogiczny, który odbył T. M. w okresie od 19 września 1995 r. do 4 stycznia 1996 r., był realizowany według nieobowiązującego w tym okresie Zarządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 27 czerwca 1983 r. w sprawie organizacji kursów pedagogocznych (Dz.Urz. MOiW z 26.09.1983 r., Nr 7, poz. 47). Wymogi dotyczące kursu określało obowiązujące tym czasie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz.U. Nr 97, poz. 479 ze zm.). W § 9 ust. 4 tego rozporządzenia znalazły się analogiczne wymogi względem kursu pedagogicznego dla induktorów praktycznej nauki zawodu jak te, które zostały określone w § 10 ust. 4 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, a więc program kursu powinien zostać zatwierdzony przez kuratora oświaty oraz mieć odpowiednią ilość zajęć z określonym przedmiotów. Sama czynność "zatwierdzenia" programu kursu nie ma charakteru wyłącznie formalnego. Stanowi ona w szczególności formę merytorycznej kontroli nad rodzajami oraz ilością zajęć objętych programem kursu. Zatwierdzenie programu kursu oznacza, iż jego program odpowiada wymaganym standardom.

Na marginesie przyjdzie zauważyć, że nawet próba uznania kursu pedagogicznego odbytego przez T. M. za odpowiadającego wymaganiom wynikającym z przepisów prawa nie znajduje uzasadnienia ze względu na fakt, iż kurs ten nie kończył się egzaminem wymaganym przez zarządzenia z dnia 27 czerwca 1983 r. w sprawie organizacji kursów pedagogicznych.

Ponadto program kursu nie odpowiada wymogom dotyczącym ilości i rodzajów zajęć. Zgodnie z § 10 ust. 4 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu program powinien obejmować co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej. W "wykazie przedmiotów objętych kursem", zamieszczonym na odwrocie zaświadczenia o ukończeniu kursu, znajdują się następujące zajęcia prowadzone formie wykładów teoretycznych: podstawowe zagadnienia społeczno-ekonomiczne w liczbie 20 godzin, wybrane zagadnienia z pedagogiki – 30 godzin, zagadnienia z psychologii i psychologii pracy – 30, podstawy dydaktyki zawodowe – 40, organizacja praktycznej nauki zawodu – 30. Nie ma zatem wśród nich "praktyki metodycznej" w żadnym wymiarze, a poza tym nie ma żadnych zajęć praktycznych. Obowiązek odbycia 10 godzin praktyki metodycznej, którego to wymogu zarządzenie z 1983 r. nie przewidywało, został wprowadzony na mocy § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu. Po trzech latach jego obowiązywania organizatorzy kursu powinni o tym widzieć i podjąć odpowiednie działania w tym względzie.

W kontekście powyższych ustaleń przyjdzie uznać, iż nie znajdują uzasadnienia zarzuty podnoszone w skardze

Sąd nie stwierdził, aby z naruszeniem art. 7, 76 § 1 i art. 80 k.p.a. organy dokonały dowolnej oceny materiału dowodowego odmawiając mocy dowodowej i wiarygodności zaświadczeniu Zespołu Szkół Zawodowych Nr [...] w C. z 4 stycznia 1996 r. o ukończeniu przez T. M. kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. Organy nie kwestionowały faktu ukończenia przez T. M. kursu pedagogicznego, natomiast przyjęły, iż kurs ten nie spełniał wymogów obowiązujących w czasie jego prowadzenia, bowiem potwierdzeniem kwalifikacji uprawniających do wykonywania funkcji instruktora praktycznej na gruncie regulacji zawartej w § 10 ust. 4 w zw. z ust. 5 pkt. 1 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, nauki zawodu (poza posiadaniem świadectwa ukończenia technika) może być jedynie kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej.

Nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 84 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność charakteru kursu pedagogicznego ukończonego przez T.M. Stosownie do art. 84 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, a w tym przypadku przesłanka taka nie zachodziła. Ponadto ewentualna opinia biegłego sprowadzałaby się do analizy prawnej, co w zasadzie wyklucza możliwość korzystania z biegłych w postępowaniu administracyjnym.

Brak także podstaw aby uznać, iż doszło do naruszenia art. 7 i art. 80 k.p.a. ze względu na niewyczerpujące rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w szczególności miałoby dotyczyć opinii Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 maja 2013 r. Przedmiotem rozpatrywania obu organów orzekających w sprawie było również powyższe stanowisko MEN (nie jest to opinia w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a.). W sposób jednoznaczny wynikało z niego, iż w/w kurs nie spełniał wymogów wynikających z ówczesnych regulacji prawnych. Natomiast organy nie podzieliły sugestii z niego wynikającej co do uznania posiadanych przez T. M. kwalifikacji zawodowych do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu.

Nie zachodziła także potrzeba udziału w postępowaniu w charakterze strony T. M. oraz Zespół Szkół Zawodowych nr [...] w C. ze względu na brak po ich stronie interesu prawnego. To nie o ich prawach czy obowiązkach w tym postępowaniu rozstrzygano, ani też wynik sprawy nie miał wpływu na ich sytuacje prawną.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.