Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 104/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt. 1 i art. 96 iust. 1 w zw. z art. 94 ust. 3 i art. 95 pkt. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie sędzia NSA Anna Lech sędzia del. NSA Janusz Furmanek Protokolant asystent sędziego Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1297/11 w sprawie ze skargi L.N. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty świadczenia pieniężnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1297/11 oddalił skargę L.N. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty świadczenia pieniężnego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy decyzją z dnia

21 grudnia 2002 r. nr 830/Kadr wypowiedział L.N. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Na skutek wniosku wyżej wymienionego okres wypowiedzenia został skrócony i upływał z dniem 31 stycznia 2003r.W związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej L.N., wystąpił do Dyrektora WBE w Bydgoszczy z wnioskiem o wypłatę z góry uposażenia należnego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, który został zrealizowany. Jednocześnie Dyrektor WBE przyznał L.N. emeryturę wojskową.

Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia 21 marca 2006 r. nr 385/Pers., stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 21 grudnia 2002 r. nr 830/Kadr.

Następnie Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, rozkazem personalnym z dnia 7 lipca 2010 r. nr 39 zwolnił L.N. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez wyżej wymienionego. Termin wypowiedzenia upłynął z dniem 30 listopada 2010r.

W dniu 9 grudnia 2010 r. Leszek Nowak wystąpił do Dyrektora WBE

w Bydgoszczy z wnioskiem o wypłatę świadczenia pieniężnego należnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.

Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Bydgoszczy decyzją z dnia 28 marca 2011 r. nr 348 na podstawie art. 95 pkt1, art. 96 ust. 1, 6, 7, i 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych(Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku L.N. o wypłatę świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, wypłacił L.N. jednorazowo z góry wnioskowane świadczenie w kwocie 1880,92zł,stanowiące różnicę pomiędzy świadczeniem pieniężnym należnym w związku ze zwolnieniem w dniu 30 listopada 2010 r. z zawodowej służby wojskowej, a wypłaconym świadczeniem pieniężnym z tytułu uprzedniego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w miesiącu styczniu 2003 r.

Na skutek złożonego przez L.N. odwołania sprawę rozpoznawał Minister Obrony Narodowej, który decyzją z dnia 5 maja 2011 r. nr720/DSS, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołując się na treść art. 95 pkt1 oraz art. 96 ust. 7 i ust. 9 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stwierdził, że Dyrektor WBE w Bydgoszczy słusznie uznał, że na wysokość należności wypłaconej wyżej wymienionemu w 2010 r. z tytułu świadczenia pieniężnego ma wpływ okoliczność, że analogiczne świadczenie, z tego samego tytułu wypłacono mu jednorazowo już w dniu 31 stycznia 2003 r. Skoro jednak decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej została wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, to w znaczeniu prawnym powstała sytuacja, że w 2003r. nie było zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. Oznacza to, że L.N. jednorazowe świadczenie z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przysługiwało dopiero w 2010 r. W związku z powyższym na poczet należnej mu kwoty zaliczono kwotę wypłaconą z tego samego tytułu w 2003 r.

Minister Obrony Narodowej za nietrafny uznał zarzut naruszenia art. 75 ust. 3 i art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, gdyż przepisy te nie mają w sprawie zastosowania. Wyjaśnił, że organy wojskowe nie domagały się od L.N. zwrotu należności wypłaconych mu w 2003 r., lecz jedynie dokonały ich zaliczenia na poczet należności wypłaconych jednorazowo z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 listopada 2010 r.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi L.N., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie przepisów prawa:

1.poprzez niezastosowanie art.77cyt.ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i tym samym przyjęcie, że uposażenie i inne świadczenia pobrane przez L.N. w dniu ich przyznania, podlegają zwrotowi;

2. art.95 pkt 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej nie przysługuje świadczenie o równowartości pełnego uposażenia należnego w ostatnim dniu pełnienia służby przez okres 12 miesięcy po zwolnieniu ze służby;

3. art. 96 ust. 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na niezastosowaniu tego przepisu w stosunku do skarżącego, który nieprzerwanie pełnił zawodową służbę wojskową do dnia 31 stycznia 2008 r.;

4. art.103 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na błędnej jego wykładni poprzez uznanie, że z uposażenia wypłacanego na zasadach określonych w art. 95 pkt 1 dopuszczalnym było dokonywanie potrąceń innych należności niż wymienione w tym przepisie;

5. art.145 § 1 pkt 5 K.p.a.poprzez uznanie, że w sprawie wypłaty świadczenia wystąpiły nowe okoliczności faktyczne istniejące w chwili wydania uchylonej decyzji;

6. art.73 ust. 3 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i zobowiązanie do zwrotu świadczenia pomimo upływu trzyletniego terminu przedawnienia;

7. art. 95 pkt 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na odmowie wypłacenia świadczenia w całości.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu skargi przyznał, że zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej w 2003 r. faktycznie miało miejsce pomimo, że później stwierdzono nieważność decyzji o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W ocenie skarżącego oznacza to, że organ miał wówczas podstawę do wypłacenia mu świadczenia pieniężnego. W związku z tym obecnie, nie ma podstaw, aby zwracał on wypłacone mu należności. Odnośnie naruszenia art.95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych podał, że przepis ten jest jasny i klarowny i żadne racje nie mogą przemawiać za inną jego wykładnią, aniżeli literalna. Zdaniem skarżącego, jest zatem niedopuszczalnym, zmniejszenie przez organ emerytalny wysokości należnego mu po zwolnieniu ze służby świadczenia pieniężnego.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku podał, że materialnoprawną podstawę przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia stanowi art. 95pkt1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.).Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, wypłacane co miesiąc, świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami

o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. W świetle art. 96 ust. 1 zdanie pierwsze powołanej ustawy, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2-4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt1, dokonuje wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza (art. 96 ust.7ustawy). z kolei art. 96 ust.9 ww. ustawy stanowi, że wypłaty należności, o których mowa w ust. 7, dokonuje się na pisemny wniosek żołnierza zawodowego, na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego właściwego dla adresu zameldowania żołnierza.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w związku ze zwolnieniem skarżącego z zawodowej służby wojskowej na mocy rozkazu personalnego Szefa Inspektoratu Wsparcia Sil Zbrojnych z dnia 7 lipca 2010 r., nr 39 zachodziły przesłanki do wypłaty mu przedmiotowego świadczenia pieniężnego. W niniejszej sprawie kwestią sporną jest natomiast to, czy świadczenie to przyznane w drodze decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Bydgoszczy z dnia 28 marca 2011 r., nr 348 utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 maja 2011r. nr 720/DSS, było ustalone w prawidłowej wysokości.

Oceniając powyższą kwestię wskazał, że decyzja Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia 21 grudnia 2002 r.nr830/Kadr o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej została wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia jej nieważności decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 21 marca 2006 r.nr 385Pers. Stwierdzenie nieważności decyzji jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc), czyli od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji dotkniętej wadą. Decyzja o stwierdzeniu nieważności uchyla skutki prawne, jakie powstały od dnia doręczenia nieważnej decyzji, a organ nadzoru, wydający decyzję o stwierdzeniu nieważności, jedynie potwierdza ten fakt swoim rozstrzygnięciem. Oznacza to, że zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej w 2003 r. w znaczeniu prawnym nie nastąpiło. Skuteczne zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej miało miejsce tylko raz, na mocy decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia 7 lipca 2010 r.nr39,

z dniem 30 listopada 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że w sprawie istotne jest stwierdzenie, że przedmiotowe świadczenie pieniężne ma charakter jednorazowy. Zgodnie z art. 95 pkt1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych świadczenie to jest wypłacane w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego żołnierza oraz dodatków o charakterze stałym. W związku z tym nie sposób oderwać istoty tego świadczenia od zasad odnoszących się do uposażenia żołnierza zawodowego. Z art. 72 ust. 2 omawianej ustawy wynika, że z tytułu pełnienia służby żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Inne rozumienie art. 95 pkt1 powołanej ustawy i uznanie, że świadczenie to przysługuje w każdym przypadku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i do tego każdorazowo w pełnej wysokości, niezależnie od uprzedniego uzyskania świadczenia, w nadmierny sposób uprzywilejowywałoby żołnierzy kilkakrotnie zwalnianych ze służby i w drodze stwierdzenia nieważności decyzji zwalniającej, ponownie do służby przywracanych. Przedmiotowe świadczenie nie ma charakteru odszkodowawczego (nie jest to także odprawa), stąd takie interpretowanie powyższych przepisów naruszałoby prawa innych żołnierzy i w konsekwencji doprowadziłoby do ich nierównego traktowania. Stanowiłoby ono naruszenie wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP zasady równości. W związku z tym uznał, że stosownie do treści art. 95pkt1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych skarżącemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w 2010 r., przysługiwało z tytułu tego zwolnienia tylko jedno roczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych

z dnia 21 marca 2006 r.nr385/Pers stwierdzająca nieważność decyzji z dnia 21 grudnia 2002 r.nr830/Kadr o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej zniosła tylko skutek prawny nieważnej decyzji w postaci zwolnienia go ze służby, nie mogła natomiast znieść jej skutków faktycznych, tj. faktu wypłacenia mu świadczenia przysługującego przez okres roku po zwolnieniu ze służby.

Istotne jest również to, że zgodnie z art. 77 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych uposażenie i inne należności, o których mowa w art. 73 ustawy, w tym należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, pobrane przez żołnierza zawodowego, przysługujące mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty, nie podlegają zwrotowi, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Przepisy powołanej ustawy nie przewidują zwrotu przez żołnierza świadczenia pieniężnego pobieranego przez okres roku po zwolnieniu ze służby.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skoro skarżącemu z tytułu zwolnienia ze służby w 2003 r. wypłacono świadczenie pieniężne w kwocie 17.228,84 zł, to w związku ze zwolnieniem ze służby rozkazem personalnym Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia 7 lipca 2010 r. nr 39, nie ma on prawa do kolejnego świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w pełnej wysokości. W związku z tym mógł on otrzymać tylko świadczenie pieniężne w wysokości uwzględniającej kwotę wcześniej wypłaconą. A zatem Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Bydgoszczy prawidłowo w poczet należnego skarżącemu świadczenia pieniężnego zaliczył kwotę wcześniej już wypłaconą. Wskazał, iż należy odróżnić prawo do uzyskania świadczenia pieniężnego z art. 95 pkt1cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, od ustalenia wysokości tego świadczenia, ponieważ uprawnienie do świadczenia powstaje z mocy prawa – w związku ze zwolnieniem ze służby, natomiast do wojskowego biura emerytalnego należy kwestia wyliczenia kwoty przysługującego świadczenia.

Ponadto stwierdził, że art. 77 powołanej ustawy ma charakter gwarancyjny

i chroni żołnierzy zawodowych przed konsekwencjami wadliwych decyzji organów wojskowych. Nie oznacza to jednak, że zaliczenie równowartości świadczeń wypłaconych skarżącemu w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej na poczet obecnie przysługujących należności stanowi obejście tego przepisu. Zaliczenie na poczet należnego świadczenia kwoty wypłaconej wcześniej nie można utożsamiać

z obowiązkiem zwrotu tego świadczenia (por. wyrok NSA dnia 27 października 2010 r. o sygnaturze akt I OSK 743/10).

W ocenie Sądu pierwszej instancji niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia przez Ministra Obrony Narodowej art. 103 omawianej ustawy. Z przepisu tego wynika, że z uposażenia żołnierza zawodowego mogą być dokonywane potrącenia w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, z zastrzeżeniem ust. 2-4. Potrącenie w cywilnoprawnym ujęciu dotyczy wzajemnie wymagalnych wierzytelności. Natomiast przedmiotowa sprawa była rozpatrywana na podstawie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, regulującej władcze stosunki administracyjne. Stąd też w niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy dotyczące potrącania świadczeń wzajemnych (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt. I OSK 80/09).

Stosownie do treści art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, świadczenie roczne przysługuje żołnierzowi, który pełnił służbę nieprzerwanie przez okres co najmniej piętnastu lat. Gdyby zatem przyjąć, że sytuacje zwolnienia skarżącego ze służby w 2003r. i w 2010 r. stwarzają od siebie niezależne dwie podstawy do otrzymania świadczenia z art. 95pkt 1, to dla przyznania mu świadczenia z tytułu zwolnienia ze służby w 2010 r. zabrakłoby przesłanki, o której mowa w art. 96 ust. 1, ponieważ nie zostałby spełniony warunek nieprzerwanej piętnastoletniej służby, z uwagi na przerwę w służbie w latach 2003 – 2006.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji w zaskarżonych decyzjach nie można dopatrzyć się także naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Nie noszą one cech dowolności, a organy obu instancji dokonały oceny zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego oraz wskazały na przesłanki, którymi kierowały się wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującego skarżącemu przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Leszek Nowak reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. poprzez błędną wykładnię art. 96 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz.U.

z 2008 r., Nr 141, poz. 892, ze zm.), polegającą na przyjęciu, iż w świetle przywołanych przepisów do okresu zawodowej służby wojskowej, od którego zależy prawo do świadczenia w wysokości uposażenia przysługującego w ostatnim dniu pełnienia służby przez okres roku po zwolnieniu z tej służby, nie zalicza się wszystkich okresów pełnienia czynnej służby wojskowej, o których mowa art. 94 ust. 3 przywołanej ustawy;

2. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt. 1 ust. 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jako przepisu ogólnego, którego zastosowanie w celu

obliczania okresu, od którego zależy prawo do świadczenia wskazanego w art. 95 pkt. 1 ustawy jest wyłączone przez przepis szczególny, jakim jest art. 94 ust. 3 ustawy.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie obu zaskarżonych decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, w niniejszej sprawie zachodzi konieczność dokonania wykładni art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i oceny, czy przepis ten wskazujący, które okresy czynnej służby wojskowej zaliczane są do stażu zawodowej służby wojskowej, od których trwania zależy prawo do świadczeń po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, stanowi definicję zawodowej służby wojskowej z punktu wypłacania odprawy (świadczenia z art. 94 ustawy) oraz tak zwanego 12-miesięcznego uposażenia (art. 95pkt 1 ustawy). Wreszcie, czy przepis art. 94 ust. 3 stosowany w niniejszej sprawie poprzez odesłanie zawarte w art. 96 ust. 1 stanowi lex specialis w stosunku do art. 6 ust.1pkt 1 ustawy jako przepisu ogólnego definiującego bez uwzględniania osobliwości i przypadków szczególnych, pojęcie żołnierza zawodowego.

Wprawdzie już raz Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygał analogiczną sprawę, tym niemniej, w ocenie skarżącego, nic nie stoi na przeszkodzie zbadaniu zagadnienia opisanego wyżej, które w poprzednim orzeczeniu zapadłym na kanwie podobnego stanu faktycznego, nie było rozpatrywane. Powyższe zagadnienie jest kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że Sąd pierwszej instancji błędnie wyłożył art. 96 ust. 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, albowiem zupełnie nie uwzględnił tego, iż zdanie drugie tego przepisu odsyła do art. 94 ust. 3. Ten zaś ostatni przepis definiuje, jaki okresy czynnej służby wojskowej należy brać pod uwagę przy wypłacaniu zwolnionemu ze służby żołnierzowi zawodowemu podczas obliczania wymaganego 10-letniego stażu zawodowej służby wojskowej, przy wypłacaniu: 1. odprawy zwolnieniowej (art. 94 ust. 1) 2. poprzez odesłanie z art. 96 ust. 1 – spornego w niniejszej sprawie świadczenia w wysokości uposażenia należnego w ostatnim dniu pełnienia służby przez okres roku po zwolnieniu ze służby. Tymczasem, wbrew stanowisku Sądu, zgodnie z art. 94 ust. 3 do zawodowej służby wojskowej należy zaliczyć wszystkie okresy czynnej służby wojskowej, a więc także inne niż stricte zawodowej w rozumieniu ogólnym.

W ocenie autora skargi kasacyjnej art. 94 ust. 3 stanowi lex specialis i wskazuje okresy brane pod uwagę dla obliczania stażu zawodowej służby wojskowej wyłącznie na potrzebę wypłacania świadczeń opisanych wyżej. Tym samym stosowanie pojęcia zawodowa służba wojskowa w ujęciu ogólnym jest wyłączone z uwagi na zasadę lex specialis derogat legi generali. Racjonalny ustawodawca postanowił odstąpić na potrzebę wypłacania spornego świadczenia, od ogólnego pojęcia zawodowej służby wojskowej i korzystając ze swojej autonomicznej kompetencji prawotwórczej, zmienił to pojęcie na użytek wypłacania tych świadczeń. Pierwszeństwo ma zawsze wykładnia gramatyczna, którą dopiero wówczas należy odrzucić, gdy zawodzi, to jest prowadzi do tego, iż danemu przepisowi nadaje się znaczenie językowo wieloznaczne lub nic nieznaczące. Dopiero wtedy można sięgnąć do wykładni systemowej. W niniejszej sprawie art. 96 ust. 1 i art. 94 ust. 3 są jednoznaczne językowo, stąd nie należy już dokonywać ich dalszej wykładni, zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda i to nawet jeżeli interpretator nie akceptuje brzmienia obowiązującego prawa, które winien stosować. Odstąpienie od tej zasady musiałoby mieć jakieś fundamentalne uzasadnienie w wartościach wyższych. Takiego zaś w przypadku niniejszym, nie sposób jest się doszukać.

Skarżący uzasadniając zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stwierdził, iż w tej sprawie przepis ten nie miał zastosowania. Po pierwsze nie definiuje on pojęcia zawodowej służby wojskowej, a po drugie jest przepisem ogólnym. Zastosowanie go w tej sprawie wyłącza art. 94 ust. 3 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że dla celów wypłaty tego świadczenia poprzez pojęcie zawodowej służby wojskowej, należy rozumieć wszystkie okresy czynnej służby wojskowej, z wyjątkiem w postaci: okresów zawieszenia w wykonywaniu obowiązków, tymczasowego aresztowania, kary dyscyplinarnej. Oznacza, że dla celów wypłaty świadczenia w wysokości 12 miesięcznego uposażenia, należy brać pod uwagę sumę wszystkich okresów czynnej służby wojskowej. Z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy wynika, że pełnił on taką służbę przez okres ponad 15 lat. Nigdy nie był karany sądownie, ani dyscyplinarnie, nie stosowano wobec niego sankcji dyscyplinarnych, ani środków zapobiegawczych w postępowaniu karnym. W ocenie skarżącego, zaskarżoną decyzję należy uznać za błędną, zaś sporne świadczenie w należnej wysokości powinno zostać mu przyznane i wypłacone.

Wskazał, że w tej sprawie nie ma znaczenia treść art. 94 ust. 5 cytowanej wyżej ustawy, do którego odsyła art. 96 ust. 4, gdyż w przepisie tym mowa jest o zawodowej służbie wojskowej, ale w rozumieniu art. 94 ust. 3.Gdyby bowiem przyjmować pogląd odmienny, "co nie wytrzymuje konfrontacji z systematyką ustawy i już tylko tym faktem, iż art. 94 ust. 5 następuje po art. 94 ust. 3, który to definiuje pojęcie zawodowej służby wojskowej na potrzeby wypłaty 12 miesięcznego uposażenia i odprawy", to należałoby dojść do wniosku, iż w ogóle nie można wypłacić tego świadczenia, gdyż wnoszący skargę kasacyjną nie spełnia wymogu podstawowego z art. 96 ust. 1, ponieważ nie ma wymaganego okresu 15 lat zawodowej służby wojskowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Na wstępie zauważyć należy, iż uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, że istota sprawy sprowadzała się do stwierdzenia, czy przyznane skarżącemu w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w 2010 r. świadczenie pieniężne określono w prawidłowej wysokości. Stanowisko Sądu pierwszej instancji dotyczące tego zagadnienia nie zostało przez skarżącego podważone. Autor skargi kasacyjnej nie zauważył również , iż w tej sprawie nie zakwestionowano faktu spełnienia przez skarżącego warunku o którym mowa w art.96 ust.1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten stanowi, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art.95pkt1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2-4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Przepis art. 94 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Stosownie do treści art.94 ust.3 omawianej ustawy, do okresu zawodowej służby wojskowej, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne, będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania, zostało umorzone bądź żołnierz został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku ,iż w pierwszym z tych przepisów ustawodawca posługuje się pojęciem "zawodowej służby wojskowej", zaś w drugim przepisie pojęciem "czynnej służby wojskowej". Wprawdzie ustawa o służbie wojskowej nie zawiera definicji tych pojęć, to jednak wskazać należy, iż w świetle art.3 ust.1 i 1a tej ustawy żołnierze zawodowi są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, którą pełnią jako służbę stałą albo służbę kontraktową. Także z art.6 ust.1 pkt1 powołanej ustawy wynika, że "żołnierze zawodowi" to żołnierze pełniący stałą albo kontraktową zawodową służbę wojskową. W konsekwencji oznacza to, że zawodowa służba wojskowa jest pełniona tylko jako czynna służba stała albo czynna służba kontraktowa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte w art.94 ust. 3 tej ustawy określenie "czynnej służby wojskowej" jest tożsame z zawartym w art.96 ust.1 określeniem "zawodowej służby wojskowej". Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, brak zatem podstaw do twierdzenia, że art. 94 ust.3 stanowi w tym przypadku przepis szczególny.

Przede wszystkim jednak stwierdzić należy, iż w tej sprawie powołanie się przez Sąd pierwszej instancji na art.96 ust.1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie obejmowało wykładni tego przepisu, lecz stanowiło jedynie argument potwierdzający prawidłowość wyliczenia należnego skarżącemu świadczenia pieniężnego, które ma charakter jednorazowy, a przy określeniu jego wysokości należało uwzględnić kwotę wcześniej wypłaconą. Jak wyżej wskazano w niniejszej sprawie nie podważono uprawnienia skarżącego do otrzymania tego świadczenia pieniężnego z uwagi na niespełnienie warunku o którym mowa w art.96 ust.1 omawianej ustawy tj. pełnienia nieprzerwanie zawodowej służby wojskowej przez okres co najmniej piętnastu lat. Sąd pierwszej instancji oceniając skutki stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej prawidłowo uznał, że w znaczeniu prawnym w 2003r. zwolnienie go z tej służby nie nastąpiło, a miało ono miejsce tylko raz na mocy decyzji Szefa Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia 7 lipca 2010r.nr39 z dniem 30 listopada 2010r. Do tego czasu pozostawał on zatem w zawodowej służbie wojskowej.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art.96 ust.1 w zw. z art.94 ust.3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez ich błędną wykładnię uznał za chybiony.

Z przyczyn wyżej podanych zamierzonego skutku nie mógł odnieść również zarzut niewłaściwego zastosowania art.6ust.1pkt1 omawianej ustawy jako przepisu ogólnego, gdyż w tym przypadku należało zastosować przepis szczególny art.94 ust.3 tej ustawy. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej wyjaśniono, że ostatnio powołany przepis nie może być kwalifikowany jako przepis ogólny lub szczególny.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.