Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 1231/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędziowie WSA Maria Jagielska, asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr), Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r sprawy ze skargi M.A. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2003 r nr [...] w przedmiocie ustanowienia tłumaczem przysięgłym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej – M.A. C. kwotę 50 zł (pięćdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] Prezes Sądu Okręgowego w W. odmówił ustanowienia pani M.A. C. tłumaczem przysięgłym języka angielskiego. W uzasadnieniu stwierdził, iż odwołująca legitymuje się dyplomem ukończenia studiów i uzyskania tytułu magistra na Wydziale Neofilologii Uniwersytetu [...] w zakresie iberystyki. Wniosła natomiast o ustanowienie tłumaczem przysięgłym języka angielskiego. Na potwierdzenie znajomości języka angielskiego i umiejętności tłumaczenia przedstawiła: tłumaczenie świadectwa wydanego przez Uniwersytet w [...], tłumaczenie zaświadczenia z którego wynika, że była zatrudniona w charakterze tłumacza w Dowództwie [...], tłumaczenie opinii wydanej przez Uniwersytet [...], opinię firmy "W. sc", z której wynika, że w ramach obowiązków służbowych dokonywała tłumaczeń oraz rekomendację z firmy R.L.K..

W świetle powyższych dokumentów Prezes Sądu Okręgowego w W. uznał, iż pani M.A. C. nie posiada dorobku i osiągnięć zawodowych potwierdzających umiejętność tłumaczenia w stopniu uzasadniającym profesjonalną nobilitację, jaką jest ustanowienie tłumaczem przysięgłym. Ponadto Prezes zauważył, że zainteresowana nie ukończyła jeszcze 25 lat, a przekroczenie tego wieku jest warunkiem koniecznym do ustanowienia tłumaczem przysięgłym.

Od powyższej decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w W. pani M.A.C. wniosła odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. Wniosła o uchylenie wyżej wymienionej decyzji i orzeczenie, co do istoty sprawy zgodnie z jej wnioskiem o ustanowienie tłumaczem przysięgłym języka angielskiego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła sprzeczność z art. 7 w związku z art. 8 ust 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego; art. 87 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 92 ust. 1 zdanie 2 Konstytucji oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji; art. 65 Konstytucji w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji; § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18 poz. 112 z późn. zm.); art. 33 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji oraz art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] marca 2003r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podniósł między innymi, że:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112 ze zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem", tłumaczy przysięgłych ustanawia prezes sądu okręgowego. Decyzja o ustanowieniu tłumaczem przysięgłym, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 1993 r. sygn. akt IIS.A. 390/92, ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że prezes sądu okręgowego samodzielnie, w ramach uznania administracyjnego wyznaczonego granicami zawartymi w przepisie art. 7 k.p.a. (tj. ze względu na interes społeczny i słuszny interes obywateli) jest uprawniony i zobowiązany do oceny - w świetle całokształtu okoliczności sprawy - czy ustanowienie danej osoby tłumaczem przysięgłym jest uzasadnione i celowe. Nie istnieje zatem prawny obowiązek prezesa sądu do ustanowienia tłumaczem przysięgłym nawet osoby spełniającej wymagania, o których mowa w rozporządzeniu.

Odnosząc się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów niekonstytucyjności rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych Minister Sprawiedliwości stwierdził, że do oceny zgodności z Konstytucją przepisów prawa powołany jest w Rzeczpospolitej Polskiej Trybunał Konstytucyjny. Organy administracji rządowej nie są zatem upoważnione do dokonywania oceny zgodności z Konstytucją, ani tym bardziej niestosowania przepisów prawa, w tym rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu - niewłaściwego zastosowania § 18 ust. 2 cytowanego rozporządzenia w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych Minister Sprawiedliwości skonstatował, że w tym przepisie zawarty jest wyjątek od zasady, w myśl której znajomość języka obcego oraz umiejętność tłumaczenia powinna być wykazana dyplomem ukończenia odpowiednich dla danego języka wyższych studiów filologicznych lub studiów w zakresie lingwistyki stosowanej. Jednakże w takim przypadku znajomość języka obcego i umiejętność tłumaczenia powinny być porównywalne z umiejętnościami absolwentów filologii lub lingwistyki stosowanej. Jeżeli przy dokonywaniu oceny przedstawionych "innych dyplomów lub świadectw" nie ma pewności, czy kandydat na tłumacza przysięgłego, który nie ukończył studiów filologicznych odpowiednich dla danego języka, posiada wymaganą wiedzę - nie można wyrazić zgody na posłużenie się nimi jako dowodami umożliwiającymi uzyskanie wpisu na listę tłumaczy przysięgłych. Natomiast w stosunku do przedstawionego dyplomu [...] Proficiency można z całą pewnością stwierdzić, że nie jest on porównywalny z dyplomem ukończenia filologii angielskiej lub lingwistyki stosowanej. Zgodnie bowiem z opinią dyrektora Instytutu Anglistyki Uniwersytetu [...] prof. dr E.H. z dnia [...] grudnia 1996 r. "poziom językowy wymagany na najwyższych kursach (Proficiency, TSE) może odpowiadać poziomowi wymaganemu od studentów na trzecim roku studiów. Ale to tylko początek: absolwent anglistyki musi również zdobyć szeroką wiedzę w zakresie historii, kultur i literatur anglojęzycznych, co stanowi podstawę do kompetentnego posługiwania się językiem". Zarzut dyskryminacji jest w świetle powyższego całkowicie bezzasadny.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Pani M.A. C. zwana dalej skarżącą. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej decyzja narusza art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji oraz art. 6 k.p.a., art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 92 ust. 1 zd.2 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji; art. 65 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 7, 8, 9, i 75 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo omówiła wszystkie naruszenia dotyczące przedmiotowej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd nie bada decyzji pod względem ich słuszności.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca wraz z wnioskiem skierowanym do Prezesa Sądu Okręgowego o ustanowienie jej tłumaczem przysięgłym wniosła o wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w sprawie wyrażenia zgody na wykazanie znajomości języka angielskiego w drodze posiadanego dyplomu Certificate of Proficency in English (CPE) w trybie §18 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz.U. Nr 18 poz. 112).

Zgodnie z § 18 ust. 2 cytowanego powyżej rozporządzenia "znajomość języka obcego oraz umiejętność tłumaczenia może być za zgodą Ministra Sprawiedliwości wykazana również dyplomem lub świadectwem innym niż wymienione w ust 1, albo stwierdzona w inny sposób".

Prezes Okręgowego Sądu w W. wydał w powyższej sprawie decyzję bez zajęcia stanowiska przez Ministra Sprawiedliwości (wyrażenia zgody) w sprawie wykazania znajomości języka angielskiego przez skarżącą w drodze posiadanego dyplomu Certyficate of Proficency in English (CPE). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Sprawiedliwości.

Zgodnie z art. 106 §1 jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji (co miało miejsce w powyższej sprawie) od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego właśnie ten przepis został naruszony przez Prezesa Okręgowego Sądu w W., który nie zwrócił się w trybie art. 106 § 1 k.p.a. § 18 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia o zajęcie stanowiska – wyrażenia zgody w sprawie wykazania przez skarżącą znajomości języka angielskiego poprzez posiadany dyplom CPE.

W swej decyzji Prezes Sądu Okręgowego w W. stwierdził, że § 18 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, co prawda przewiduje możliwość odstąpienia od wymogów określonych w ust. 1 w kwestii posiadania dyplomu ukończenia odpowiednich dla danego języka wyższych studiów filologicznych, za zgodą Ministra Sprawiedliwości jednakże może to nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach. A więc niejako sam ocenił, że dyplomem CPE nie można wykazać znajomości języka angielskiego.

Zachowanie takie, jak wykazano powyżej, skutkuje naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, art. 106 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a ponadto z uwagi na fakt, że na postanowienie wydane w trybie 106 k.p.a. służy stronie niezadowolonej zażalenie - również naruszeniem prawa skarżącej do obrony swych interesów w powyższej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Orzekanie o 152 p.p.s.a. nie było w tym wypadku konieczne ponieważ z uchyleniem decyzji nie wiąże się ich wykonanie.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy rozważanie pozostałych zarzutów skargi nie było zasadne.