Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2122/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 99a ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2016 poz 1643
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1534/15 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W. S. na rzecz Komendanta Głównego Straży Granicznej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. S. (dalej zamiennie skarżący) na opisaną w sentencji decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej zamiennie organ).

Przedstawiając w uzasadnieniu tegoż wyroku stan faktyczny i prawny sprawy Sąd ten podał, iż będący przedmiotem postępowania lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...], przydzielony został decyzją Komendanta Głównego Straży Granicznej decyzją z dnia [...] listopada 1998 r. skarżącemu, który wówczas był funkcjonariuszem uprawnionym do czterech norm zaludnienia, a obecnie posiada status emeryta, na podstawie ustawy z dnia z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r., poz. 667). Na skutek kontroli, w wyniku której ustalono, iż skarżący jest właścicielem domu jednorodzinnego w [...] przy ul. [...], którego powierzchnia mieszkalna odpowiada należnym mu normom zaludnienia, w dniu [...] stycznia 2014 r. wszczęto postępowanie w sprawie opróżnienia w/w lokalu. Zawieszono je na czas postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie samowolnego przystąpienia do użytkowania domu. Podjęto je po umorzeniu postępowania przez organ nadzoru budowlanego. W toku postępowania uzyskano informację, że w domu w [...] nikt nie jest zameldowany, nadto przeprowadzono oględziny zewnętrzne, z których wynika że budynek nadaje się do zamieszkania. Skarżący dowodził, że dom jest w budowie i nie zaspokaja jego potrzeb mieszkaniowych, nie wydano pozwolenia na jego użytkowanie. Nadto podał, iż w dniu [...] lutego 2015 r. darował przedmiotową nieruchomość córce M. S. W ocenie organu obrona ta jest nieskuteczna, a stan faktyczny przekonuje do wniosku o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych strony poza lokalem Straży Granicznej. Dlatego Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] maja 2015 r., na podstawie art. 104 K.p.a. w związku z art. 99a ust. 1 pkt 9 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1402 ze zm.), orzekł o opróżnieniu rzeczonego lokalu mieszkalnego przez skarżącego, M. S., M. S., K. S. i J. C. Organ ten nie uwzględnił wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zasadzającego się na zarzutach naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego wynikających z dotychczasowych twierdzeń skarżącego, które Sąd meriti przedstawił, i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ stwierdził, iż przesłanką, której zaistnienie skutkuje wydaniem decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przydzielonego funkcjonariuszowi Straży Granicznej na podstawie decyzji administracyjnej jest uzyskanie przez funkcjonariusza lub jego małżonka, w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, innego lokalu mieszkalnego lub domu o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej co najmniej przysługującym funkcjonariuszowi i członkom jego rodziny normom zaludnienia. Skarżący uzyskał dom jednorodzinny, położony w miejscowości pobliskiej (12 km od [...]), którego powierzchnia odpowiada należnym normom zaludnienia (pow. użytkowa 202,12 m2, ilość pokoi i kuchni 8), czym wypełnił wskazaną przesłankę. W ocenie organu, zebrana w sprawie dokumentacja jednoznacznie wskazuje na fakt uzyskania przez odwołującego się innego lokalu mieszkalnego nadającego się do zamieszkania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę decyzję skarżący ponowił zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w szczególności wytykając naruszenie:

1. przepisów postępowania, to jest art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 84 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 84a ust.1 pkt 1 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) w zw. z art. 3a ustawy o Straży Granicznej, przez rozstrzygnięcie przez organ zagadnienia prawnego, nienależącego do jego właściwości, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a.;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 67 § 1 i 2 pkt 3 w zw. z art. 68 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a., przez sporządzenie notatki służbowej wraz ze zdjęciami z inspekcji zewnętrza budynku zamiast protokołu oraz oparcie rozstrzygnięcia na tych dokumentach, podczas gdy zostały one sporządzone pod nieobecność strony, w dniu w którym strona nie była posiadaczem ani właścicielem nieruchomości, a ponadto w formie nieprzewidzianej przepisami K.p.a.;

3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., przez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, że umowa darowizny z dnia [...] lutego 2015 r. została zawarta dla pozoru, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego to nie wynika;

4. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy o Straży Granicznej przez jego zastosowanie, w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przesłanki ku temu nie zostały spełnione;

5. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2015 r., podczas gdy decyzja ta powinna była zostać uchylona.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu z dnia [...] maja 2015 r. w całości.

Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji za bezsporne fakty przyjął przydział opisanego na wstępie mieszkania skarżącemu, któremu przysługiwały cztery normy zaludnienia, jak też że nabył on na współwłasność opisaną wyżej nieruchomość zabudowaną domem mieszkalnym, którą darował córce [...] lutego 2015 r. Uznał także dopuszczalność stosowania do emerytowanych funkcjonariuszy Straży Granicznej art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy o Straży Granicznej. Sporne było to, czy jej przesłanki zostały spełnione w tej sprawie. W tym zakresie ustalił, iż organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie w przedmiocie samowolnego przystąpienia do użytkowania wspomnianego domu dokonał oględzin ujawniających obiekt w trakcie budowy, przy czym do całkowitego zakończenia pozostało wykończenie budynku wewnątrz, ogrodzenia od strony ulicy, bramy i śmietnika; postępowanie to ostatecznie umorzono. Oględziny zewnętrzne przeprowadzone przez pracowników organu orzekającego w tej sprawie wykazały, iż budynek jest wykończony i nadaje się do zamieszkania. W dniu [...] marca 2015 r. w dzienniku budowy wpisano zdatność budynku do zamieszkania, zaś w dniu [...] kwietnia 2015 r. skarżący zawiadomił organ nadzoru budowanego o zakończeniu budowy. Uznając skargę za niezasadną, Sąd meriti wyraził pogląd, wedle którego z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że ten stan faktyczny wypełnia przesłankę przywołanego wyżej przepisu, a wspomniany budynek mieszkalny położony jest w miejscowości pobliskiej i odpowiada przysługującym skarżącemu normom zaludnienia. Uzyskanie go nastąpiło w trakcie, gdy posiadał przydział lokalu w [...]. W konsekwencji, w ocenie tego Sądu, organ był zobligowany do wydania decyzji o jego opróżnieniu na podstawie art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy o Straży Granicznej. W takim stanie rzeczy decyzję wydaną w sprawie uznał za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Co mając na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., orzekł jak sentencji zaskarżonego wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł W. S.

Zaskarżając go w całości, zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 84a ust. 1 pkt 1 i art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z art. 3a ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej przez uznanie, że rozstrzygnięcie przez organ zagadnienia prawnego dotyczącego możności użytkowania domu jednorodzinnego w [...] przy ul. [...] było prawidłowe, podczas gdy nie należało to do jego właściwości i stanowiło przesłankę wznowienia postępowania,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 67 § 1 i 2 pkt 3 w związku z art. 68 § 1 i 2 w związku z art. 75 § 1 K.p.a. przez uznanie za prawidłowe sporządzenie notatki służbowej z oględzin budynku oraz oparcia rozstrzygnięcia na tym dokumencie, podczas gdy został on sporządzony pod nieobecność właścicielki nieruchomości, a skarżący wówczas nie był jego współwłaścicielem oraz w formie nieprzewidzianej w K.p.a.,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez uznanie, że umowa darowizny z [...] lutego 2015 r. została zawarta dla pozoru oraz że jej przedmiotem była nieruchomość gruntowa zabudowana,

- art. 141 § 4 P.p.s.a. przez nieodniesienie się do zarzutów skarżącego dotyczących protokołu z oględzin nieruchomości i owej umowy darowizny.

Nadto naruszenie prawa materialnego, a to art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy o Straży Granicznej przez jego zastosowanie, podczas gdy jego przesłanki nie zostały spełnione.

Mając na względzie te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie 1 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nadto o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej te zarzuty rozwinięto, akcentując przede wszystkim wadliwość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ, nadto pominięcie umowy darowizny, z jakiej jasno wynika, że skarżący nie jest właścicielem domu jednorodzinnego, w którym zresztą możliwość zamieszkania pojawiła się dopiero w dniu [...] maja 2015 r. (zawiadomienie o zakończeniu budowy złożono [...] kwietnia 2015 r.). W konsekwencji czego skarżący dowodził błędnego przyjęcia dopuszczalności zastosowania w sprawie przywołanego w kasacji przepisu prawa materialnego.

Odpowiadając na skargę kasacyjną organ postulował jej oddalenie z dotychczasową argumentacją.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie godzi przypomnieć, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargi kasacyjne związany jest ich granicami i zarzutami motywującymi podstawy kasacyjne, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu, jak i podstawy odrzucenia skargi i umorzenia postępowania przed sądem I instancji (art. 189 P.p.s.a.). Przesłanek tych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia zdeterminowały zakres kontroli dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a., a są to: naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć wadliwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie nieprawidłowej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną w tej sprawie oparto na obu podstawach kasacyjnych, co wymusza konieczność rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutów formalnych. Okazały się one nietrafne. Przede wszystkim zarzut uchybienia art. 141 § 4 P.p.s.a. został postawiony nieprawidłowo, gdyż przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, co w orzecznictwie jest utrwalone, zwłaszcza na gruncie uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09 (ONSAiWSA 2010/3/39). Wedle jej tezy przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną wyjątkowo, a mianowicie tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja w sprawie nie ma miejsca. Poza tym za pomocą zarzutu jego naruszenia niepodobna podważać ustaleń faktycznych ani zastosowania czy wykładni prawa materialnego. Generalnie reguluje on materię konstrukcji uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Wedle jego brzmienia uzasadnienie winno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jest więc przepisem o charakterze formalnym, zaś o jego naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie obejmuje choćby jednego z ustawowych wyżej wymienionych elementów, a wada ta może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 P.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano i wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia. W orzecznictwie panuje pogląd, wedle którego tylko wówczas, gdy konstrukcja uzasadnienia nie pozwala na odtworzenie toku myślowego Sądu I instancji, można mówić o skutkującym ewentualnym wzruszeniem orzeczenia uchybieniu art. 141 § 4 P.p.s.a. (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2259/11, LEX nr 1299453). W tej sprawie takich okoliczności nie dostrzeżono, bo uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie uchyla go spod kontroli instancyjnej. Zauważa się też, że jakkolwiek czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia dokonywana jest już po rozstrzygnięciu sprawy i ma sprawozdawczy charakter, a więc sama przez się nie może wpływać na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy, to niemniej tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa (p. np. wyrok z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. II FSK 325/05, LEX nr 177476). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 382/15 (CBOSA), zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Motywy zaskarżonego wyroku takiej wady nie zawierają, a eksponowane w kasacji rzekome pominięcie zarzutów skargi nie ma miejsca, gdyż Sąd meriti ocenił wartość dowodową (protokołu) oględzin, nie przydając temu dowodowi wyłączności dla dokonania ustaleń, i ustosunkował się do umowy darowizny zawartej przez skarżącego z córką, natomiast to, czy uczynił to słusznie jest innym zagadnieniem i nie może być kwestionowane omawianym zarzutem.

Umowa, o jakiej mowa wyżej – wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej – nie została przez Sąd I instancji uznana za pozorną, zaś taka konkluzja organu ostatecznie nie ma znaczenia dla wyniku sprawy, skoro Sąd ten nie zakwestionował jej ważności. Pozorność jest wadą oświadczenia woli skutkującą bezwzględną nieważnością czynności prawnej, jest okolicznością faktyczną, wszak w razie sporu winna być stwierdzona we właściwym trybie. Przeto w tej sprawie tego rodzaju twierdzenia organu są nieuprawnione, przedwczesne i nieskuteczne, chociaż nie można im odmówić pewnego znaczenia, ale tylko na gruncie oceny całokształtu okoliczności tej sprawy, a więc przesłankowo. Nie ma to wszak wpływu na treść ustaleń faktycznych i ocenę całokształtu okoliczności sprawy w kontekście przesłanek materialnoprawnych skutkujących wydaniem zaskarżonej decyzji. Nawet bowiem, gdy umowa ta dowodzi faktu przeniesienia własności, to już treść aktu notarialnego, wedle którego na nieruchomości znajduje się budynek w budowie, nie jest wiążąca w sprawie. Zresztą nie nadaje się do obrony stanowisko skarżącego kasacyjnie, wedle którego nieruchomość w dacie zawarcia umowy darowizny nie była zabudowana, bo oczywiście przeczą temu choćby zdjęcia fotograficzne, na których widnieje dom mieszkalny i stosownie zagospodarowany teren. To natomiast, czy nadaje się on do zamieszkania nie jest znamieniem pojęcia "zabudowana nieruchomość", które abstrahuje od zdatności do używania obiektu wzniesionego na tym gruncie. Zatem również wytyk uchybienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. okazał się nieuzasadniony.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela też zarzutu dotyczącego wadliwej oceny protokołu oględzin. Trzeba bowiem pamiętać o tym, że jako zarzut formalny może on odnieść skutek tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem, jakkolwiek rzeczywiście protokół ten nie spełnia przepisanych wymogów K.p.a. (art. 68 § 1 i 2 K.p.a.), to jednak może być traktowany jako inny środek dowodowy, nie zaś jako dokument utrwalający dowód z oględzin. Po myśli art. 75 § 1 K.p.a. dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zatem nawet gdyby nie przeprowadzono dowodu z oględzin, protokół może zostać zaliczony w poczet dowodów jako innego rodzaju środek. Odmienną rzeczą jest natomiast jego ocena wiarygodności, która winna zostać dokonana na gruncie art. 80 K.p.a. Tego zaś przepisu, jako naruszony, kasacja nie wskazuje.

Chybiony jest także wytyk naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 84a ust. 1 pkt 1 i art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z art. 3a ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Nie ma racji autor skargi kasacyjnej twierdząc, że organ Straży Granicznej wkroczył na grunt zastrzeżony dla organu nadzoru budowlanego. Nie doszło wszak do wydania żadnego aktu z zakresu prawa budowlanego, nie rozstrzygnięto w tej sprawie o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, ani nie orzeczono o możliwości korzystania zeń. Jedynie ustalono – i to przesłankowo – uzyskanie przez skarżącego domu podpadającego pod regulację art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy o Straży Granicznej. Organ wydający zaskarżoną decyzję nie wykroczył więc poza swoje kompetencje. Nie miał też podstaw do zawieszenia postępowania, ponad to, co uczynił na czas trwania postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Tym bardziej, że pozwolenie na użytkowanie spornego domu nie było wymagane ani przepisem prawa ani decyzją właściwego organu. Stanowisko innego organu w tej sprawie nie było konieczne, bo ustalenia dotyczące meritum organ Straży Granicznej może czynić samodzielnie. Zaś zagadnienie kontroli zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 84a ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego) tu nie występuje.

Jeśli zatem zważyć na oddalenie zarzutów formalnych skutkujących przesądzeniem ustalonego dotąd stanu faktycznego, zresztą prawidłowo i adekwatnie do zgromadzonych dowodów, które poprawnie oceniono, jak i przesądzeniem wystąpienia właściwych przesłanek, to również zarzut uchybienia prawu materialnemu jawi się jako nieusprawiedliwiony. W tej materii przyszło zważyć, iż całokształt okoliczności sprawy przekonuje do stanowiska o uzyskaniu przez skarżącego kasacyjnie, w czasie korzystania z przydzielonego mieszkania, w pobliskiej miejscowości pełnienia służby domu o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej co najmniej przysługującym mu i członkom jego rodziny normom zaludnienia. Uzyskanie lokalu czy domu oznacza nabycie tytułu do lokalu czy domu nadającego się do zamieszkania, bo wówczas świadczy to o możliwości zaspokojenia tamże potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza. To zaś jest sprzeczne z celem przydzielenia lokalu należącego do organu, a więc sprzeczne z celem pomocy mieszkaniowej wyrażonej w art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Skarżący kasacyjnie sporny dom budował dla siebie i swojej rodziny, o czym w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego świadczą: zakup działki z zamiarem budowy domu, co wynika z dalszych zdarzeń – wytyczenia miejsca zabudowy i rozpoczęcia budowy ([...] czerwca 2006 r.), uzyskania stosownych przyłączy (wrzesień 2009 r.), prowadzenia budowy (p. dziennik budowy), wreszcie dokonania przez skarżącego kasacyjnie (co potwierdza kasacja) powiadomienia o zakończeniu budowy [...] kwietnia 2015 r. Ta ostania czynność miała miejsce już po zawarciu umowy darowizny, co przemawia za tezą ścisłego związku skarżącego z tą nieruchomością. Jednak podstawowym aspektem wziętym pod uwagę jest fakt zdatności do zamieszkania przedmiotowego domu przed datą zawarcia owej umowy, co wynika nie tylko z dowodów przeprowadzonych przez organ orzekający, ale i z akt Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Piasecznie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzenie pracowników tego organu w protokole oględzin z [...] marca 2014 r., że budynek nie jest użytkowany może budzić wątpliwości zwłaszcza w świetle dalszej jego treści, że budynek jest gotowy, a wymaga tylko wykończenia wewnętrznego, wykonania ogrodzenia od strony ulicy, bramy wjazdowej i śmietnika. Jakkolwiek może to świadczyć o niezamieszkaniu, lecz nie świadczy o niemożności zamieszkania. Nadto zwrot "wykończenie wewnątrz" jest wieloznaczny, podobnie jak "obiekt w trakcie budowy". Zresztą używane przez ten organ zwroty są właściwe regulacji prawa budowlanego i nie mogą być in extenso przenoszone na grunt tej sprawy. Poza tym od tej daty nastąpił dalszy upływ czasu, podczas którego w zasadzie nie prowadzono już prac budowlanych, a ostatni wpis w dzienniku budowy nastąpił dopiero [...] marca 2015 r., przy czym pierwsza decyzja w tej sprawie zapadła [...] maja 2015 r. Nastąpiło to co prawda po zawarciu umowy darowizny, lecz wcześniej budynek nadawał się do zamieszkania. Zgłoszenie zakończenia budowy dla niniejszej sprawy nie jest relewantne jako data możliwego zamieszkania w domu, a więc jako data jego uzyskania w rozumieniu art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy o Straży Granicznej. Stan budynku potwierdza tzw. protokół oględzin z dnia [...] lutego 2015 r., jak i zdjęcia domu, które wskazują na możliwość zamieszkania w domu, co trafnie uwypuklono w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Trzeba też podkreślić, że w orzecznictwie na równi z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych w innym miejscu (poza lokalem przydzielonym) traktuje się wyzbycie lokalu czy domu zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 859/09, publ. CBOSA). Konstatację tę można odnieść do realiów tej sprawy, zwłaszcza że przeniesienie własności nastąpiło pod tytułem darmym. Na koniec wypada dodać, że nie ma znaczenia dla omawianej kwestii brak zameldowania w spornym budynku, bo jest to tylko czynność rejestracyjna, nie przesądzająca o niezamieszkaniu.

Z tych względów, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za chybione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.

-----------------------

1