Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3772/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del do WSA - B. Wasilewska, Sędziowie NSA del. do WSA - H. Rybińska, Sędzia WSA - M. Rysz (spr.), , Protokolant - B. Mróz, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi C. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę -


UZASADNIENIE

W dniu [...].07.1999r. C. [...]"C." dokonała zgłoszenia celnego leków w dokumencie SAD nr [...], wnioskując o objęcie ich procedurą dopuszczenia do obrotu. Do zgłoszenia celnego załączono fakturę handlową nr [...] z dnia [...].07.1999r. wystawioną przez eksportera firmę "N. [...]"; z wyszczególnionym rabatem w wysokości 7% oraz deklarację wartości celnej. Z powyższych dokumentów wynikało, że wartość towaru wynosiła - bez uwzględnienia rabatu -3 030,00GBP. Dyrektor Urzędu Celnego w W. przyjął ww. zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64§ 1 i 2 Kodeksu celnego. Towary zostały następnie zwolnione dla użycia ich w celach określonych przez procedurę celną jaką zostały objęte.

W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach [...].11.2001 r. –[...].01.2001 r. przez funkcjonariuszy Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego w W. w siedzibie Firmy importera stwierdzono, iż przy zgłaszaniu towarów do procedury dopuszczenia do obrotu m.in. wg ww. zgłoszenia celnego firma nie uwzględniała rabatu uwidocznionego na fakturze handlowej załączonej do zgłoszenia celnego tj. nie deklarowała rzeczywistej wartości celnej importowanych towarów. W trakcie kontroli firma "C." przedstawiła umowę dystrybucyjną nr [...] zawartą w dniu [...] marca 1998r. pomiędzy "N. [...]" z siedzibą w H. (zwaną "Sprzedającym"), a C. [...] "C." z siedzibą przy. ul. J. [...] w W.. Zgodnie z art.2.1 umowy "C." jest upoważniony przez "N. HL" do dystrybucji produktów na terytorium Polski. Dalej art.3.2 ww. umowy mówi, iż sprzedający przyzna CF "C." 7% rabat za płatności gotówkowe, jeżeli za otrzymane produkty "C." zapłaci, w terminie 60 dni od daty otrzymania faktury na wyznaczone konto Sprzedającego.

Postanowieniem z dnia [...].06.2002r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie deklarowanej wartości celnej towaru w zgłoszeniu celnym, a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją nr [...] z dnia [...].07.2002r. uznał zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i ponownie orzekł w tym zakresie z uwzględnieniem uwidocznionego na fakturze importowej rabatu.

Od powyższej decyzji C. "C." złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. i umorzenie postępowania wszczętego w sprawie ewentualnie o jej uchylenie w całości i przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W opinii strony organ celny dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 23 §1, art.30 i art. 85§1 Kodeksu celnego oraz przepisów proceduralnych - art. 122 Ordynacji podatkowej.

W postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Celnej, w trybie art.200 Ordynacji podatkowej, pismem z dnia 09.09.2002r. poinformował stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień lub dodatkowych dowodów na poparcie jej roszczeń. Przy piśmie z dnia 18.09.2002r. będącym uzupełnieniem odwołania pełnomocnik CF "C." przesłał komputerowy wydruk zestawienia obrotów na kontach analitycznych, za okres czerwiec - październik 1999r. dotyczący rozliczeń CF "C." z firmami "P." oraz "M.".

Decyzją nr [...] z dnia [...].11.2002r.Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...].07.2002r., nie podzielając zarzutów zawartych w odwołaniu.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie art.83 §1 Kodeksu celnego organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Może on w szczególności (zgodnie z § 2 ww. przepisu) kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą zostać przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio związanej z tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej takie dokumenty i dane. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Na wydanie decyzji organ celny ma 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie w wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Działu Powtórnej Kontroli Urzędu Celnego w W. w siedzibie firmy importera stwierdzono, iż wartość celna w dniu dokonywania zgłoszenia celnego została ustalona w sposób nieprawidłowy. Mianowicie kwota rabatu jaki otrzymała firma - importer nie została uwzględniona przy określaniu wartości celnej przedmiotowego towaru. W fakturze handlowej załączonej do niniejszego zgłoszenia celnego jest wyszczególniony rabat w wysokości 7%, a z ujawnionej umowy dystrybucyjnej nr [...] zawartej w dniu [...].03.1998r. pomiędzy "N." a C. [...]"C." wynika, iż Sprzedający przyznaje CF "C." 7% rabat za płatności gotówkowe dokonane w terminie 60 dni od daty otrzymania faktury. Podobny zapis widnieje na fakturze załączonej do niniejszego zgłoszenia celnego, niniejsza dostawa była realizowana w oparciu o ww. umowę dystrybucyjną. Natomiast Strona w momencie dokonywania ww. zgłoszenia celnego nie wykazała w dokumencie SAD, ani w DWC przyznanego jej przez kontrahenta zagranicznego rabatu, ani nie przedłożyła organom celnym ww. umowy dystrybucyjnej. Ww. umowa dystrybucyjna jednoznacznie określa w art.3.2, iż sprzedający przyzna CF "C." 7% rabat za płatności gotówkowe, jeżeli za otrzymane produkty "C." zapłaci, w terminie 60 dni od daty otrzymania faktury. Zatem cena leków wskazana na załączonej do zgłoszenia celnego ww. fakturze nie była ostateczna, a Strona zgłaszając towar do procedury dopuszczenia do obrotu o tym fakcie wiedziała.

Przeprowadzona w siedzibie firmy kontrola wykazała, iż CF "C." przekazywała firmie "N. HL" środki pieniężne już z uwzględnieniem rabatu. Dlatego też wartość celna przedmiotowego towaru winna obejmować rabat uwidoczniony na fakturze importowej załączonej do ww. zgłoszenia celnego. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, słusznie organ pierwszej instancji ustalił nową wartość celną importowanego towaru. Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił, iż faktura zakupu załączona do zgłoszenia celnego nie została zakwestionowana, organ celny I instancji nie podważył jej wiarygodności na podstawie art.23§7 Kodeksu celnego, tym samym nie zachodziła potrzeba ustalania wartości celnej z zastosowaniem zastępczych metod wyceny.

Odnosząc się z kolei do zarzutu CF "C." która twierdziła, że w przypadku wystąpienia rabatu większego niż zazwyczaj stosowany w transakcjach handlowych, możliwość wystąpienia z wnioskiem o korektę wartości celnej jest uprawnieniem przypisanym wyłącznie stronie postępowania (importerowi), importer zaś może nie skorzystać z przysługujących mu uprawnień, Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił, iż postępowanie organu I instancji jest zgodne z opinią 5.1 stanowiącą wyjaśnienie Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) do Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994r., ratyfikowanego przez RP w dniu 01.07.1995r. - zał. do Dz. U. z 1995r., nr 98, poz. 483). W niniejszej opinii Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wyraził następujący pogląd: ponieważ zgodnie z Artykułem 1 Porozumienia (art.23 Kodeksu celnego) wartość transakcyjna jest ceną faktycznie zapłaconą za importowane towary, rabat za płatności gotówkowe uwzględniany jest przy ustalaniu wartości transakcyjnej towarów. Ponadto zasada wyrażona w art.85§1 Kodeksu celnego oznacza, że jedyną podstawą do ustalenia należności celnych może być wyłącznie rzeczywisty stan towaru i jego wartość celna, a nie jedynie formalny (por. wyrok NSA z dnia 24.08.1999r., sygn. akt l SA./Po 945/98). W niniejszej sprawie kontrola w siedzibie Firmy wykazała, że w rozliczeniach z dostawcą przedmiotowych leków była uwzględniona kwota pomniejszona o rabat wyszczególniony na fakturze handlowej, co jest zgodne z postanowieniami ujawnionej Umowy dystrybucyjnej. Powyższe oznacza, że przy ustalaniu wartości transakcyjnej należało uwzględnić rabat zagwarantowany Firmie "C." przez kontrahenta zagranicznego, który istniał już w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego, a zatem ustalenia przez organ I instancji wartości transakcyjnej z uwzględnieniem rabatu nie narusza art.85§1 Kodeksu celnego.

Dyrektor Izby Celnej wskazał ponadto, że organy celne nie naruszyły art. 122 Ordynacji podatkowej - w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, zarówno zebrany przez organy celne jak i przedstawiony przez stronę, strona z kolei miała zagwarantowany czynny udział w postępowaniu zarówno przed organem I jak i II instancji.

W skardze na tą decyzję C. [...] "C." wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W., zarzucając naruszenie :

- prawa materialnego, przejawiające się obrazą art. 23 § l i § 9 oraz art.85 § l w zw. z art.83 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku kodeks celny ( Dz. U Nr 75 poz. 802 z 2001 r. z późn. zmianami ) oraz

- naruszenie art. 122 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że już w dniu dokonania zgłoszenia celnego do JDA SAD dołączona była m.in. faktura handlowa, na której uwidoczniony był rabat. Organ celny dokonał weryfikacji dokumentów wymaganych dla zgłoszenia celnego i uznał zgłoszenie jako odzwierciedlające rzeczywisty stan towaru zgłaszanego do procedury. W innych sprawach celnych organy celne nie są bezwzględnie związane treścią składanych w postępowaniu celnym dokumentów ani deklarowaną wartością celną. W razie ich zakwestionowania obowiązane są do ustalenia wartości celnej towarów w trybie określonym w art. 25-29 Kodeksu celnego. Ponadto organy celne przyjmując zgłoszenie celne z dnia [...].07.1999r. doskonale zdawały sobie sprawę z tego, że nie są to pierwsze odprawy na rzecz firmy "C." od firmy "N. [...]" i zawsze importerowi był udzielany rabat w wysokości 7%. Logicznym rozwiązaniem byłoby uwzględnić rabat w zgłoszeniu celnym a następnie zweryfikować faktyczną płatność. Czynności weryfikacje organu celnego podejmowane po prawie trzech latach od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, przeczą pierwotnej weryfikacji dokonanej przez ten sam organ. Na podkreślenie, zdaniem importera, zasługuje fakt, iż ewentualna możliwość wystąpienia z wnioskiem o korektę wartości celnej jest uprawnieniem przypisanym wyłącznie stronie postępowania celnego.

W odpowiedzi na skargę - żądając jej oddalenia – Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ponadto wskazał, że organy celne pełniąc funkcję fiskalną mają obowiązek zapewnić prawidłowe dokonywanie zgłoszenia celnego do określonej procedury celnej zgodnie z przepisami prawa celnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1§ 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.] uprawnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie należy stwierdzić, że zarzuty skargi nie są zasadne.

Należności celne przywozowe (art. 85 § 1 Kodeksu celnego) są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zgodnie z art. 23 § 1 K.cel. wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Ponieważ o wartości transakcyjnej decyduje cena zapłacona lub należna, to nie może być traktowana jako wyłączny dowód określający tę wartość wadliwie podana w dokumentach celnych cena towaru. Organ celny nie jest związany treścią składanych dokumentów ani deklarowaną wartością, lecz obowiązany jest wartość tę ustalić samodzielnie, w granicach zasady swobodnej oceny dowodów i w określonym przepisami celnymi trybie (v. wyrok NSA w Warszawie z 10 12 2002 r., sygn. akt V S.A. 1709/02).

Z kolei, na podstawie art. 83 § 1 K. cel. organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Może on w szczególności [zgodnie z § 2 powołanego przepisu] kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Uprawnienie organów celnych do kontroli zgłoszenia celnego wynika również z przepisów Kodeksu Wartości Celnej [Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., ratyfikowanego przez RP 1 lipca 1995 r. - zał. do Dz.U. z 1995 r., nr 98, poz. 483]. Zgodnie z art. 17 KWC, "nic w Porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie lub poddawanie w wątpliwość praw administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji przedłożonych dla celów określenia wartości celnej".

Stosownie do art. 83 § 3 K.cel., jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.

Z kolei stosownie do treści art. W świetle art. 23 §9 Kodeksu celnego, ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar jest całkowita kwota płatności dokonanej lub mającej być dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży towarów kupującemu albo płatności dokonane lub mające być dokonane przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedawcy. Płatność ta może zostać dokonana w formie przelewu pieniężnego lub za pomocą innych form zapłaty bezpośrednio lub pośrednio.

W niniejszej sprawie wartość celna importu zadeklarowana została, w przyjętym przez organ celny zgłoszeniu- w wysokości odpowiadającej wartości ( cenie ) transakcyjnej określonej w fakturze eksportera przedstawionej przy zgłoszeniu.

W wyniku późniejszej kontroli przeprowadzona przez funkcjonariuszy celnych, w siedzibie firmy importera, CF "C." przedstawiła umowę dystrybucyjną nr [...] zawartą w dniu [...].03.1998r. pomiędzy nią a "N. [...]" , z której wynika, że Sprzedający przyznaje CF "C." 7% rabat za płatności gotówkowe dokonane w terminie 60 dni od daty otrzymania faktury(art.3.2umowy). Podobny zapis widnieje na fakturze załączonej do niniejszego zgłoszenia celnego. Przeprowadzona w siedzibie firmy kontrola wykazała również, iż CF "C." przekazywała firmie "N. HL" środki pieniężne już z uwzględnieniem rabatu.

Na tym tle istotna była kwestia, czy wartością transakcyjną wyznaczającą wartość celną towaru jest fakturowana przez eksportera cen pomniejszona o kwotę rabatu, czy też cena w wysokości określonej w fakturze, niepomniejszona o rabat. Zawarta przez skarżącą z eksporterem umowa sprzedaży leków objętych zgłoszeniem celnym z dnia [...].07.1999r. wykonana została w czasie obowiązywania umowy dystrybucyjnej z dnia [...].03.1998r. Postanowienia tej ostatniej umowy stanowiły w istocie część składową umowy sprzedaży leków objętych zgłoszeniem z [...].07.1999r., albowiem sprzedaż realizowana była w czasie obowiązywania umowy i na warunkach w niej określonych.

Z tych wszystkich przyczyn należało uznać, że cena leków wskazana na załączonej do zgłoszenia celnego fakturze nie była ostateczna, a skarżąca zgłaszając towar do procedury dopuszczenia do obrotu o tym fakcie wiedziała. Dlatego też wartość celna przedmiotowego towaru winna obejmować rabat uwidoczniony na fakturze importowej.

Podkreślenia również wymaga, że CF "C." w momencie dokonywania ww. zgłoszenia celnego nie wykazała w dokumencie SAD, ani w DWC przyznanego jej przez kontrahenta zagranicznego rabatu, ani nie przedłożyła organom celnym ww. Umowy dystrybucyjnej, podczas gdy konsekwencją zawarcia umowy handlowej i wprowadzenia jej do obrotu gospodarczego powinno być bezwzględne przedstawienie jej organowi celnemu w dniu zgłoszenia celnego. Pomimo złożenia oświadczenia (pole 10b DWC) o prawdziwości danych i zobowiązania do dostarczenia dodatkowych informacji służących do ustalenia wartości celnej przywiezionych towarów, w polu 5 DWC widnieje zapis "uzgodniono faxem".

W konkluzji należy więc stwierdzić, że skoro skarżąca nie zadeklarowała w zgłoszeniu celnym przewidzianego w umowie rabatu, to miała możliwość wystąpienia w późniejszym terminie – z wnioskiem w trybie art.65 § 4 pkt 2 w zw. z art. 83 § 1 Kodeksu celnego, a wobec braku wniosku strony organ celny mógł wydać z urzędu decyzję o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

Zdaniem sądu nie jest przeszkodą do wydania decyzji fakt, że organy celne dokonały wcześniej weryfikacji zgłoszenia celnego w trybie art. 70 Kodeksu celnego. Weryfikacja zgłoszenia nie musi bowiem być kompleksowa i obejmować sprawdzenie wszystkich danych zawartych w zgłoszeniu. W tym przypadku weryfikacja nie zakończyła się wydaniem decyzji, a zatem późniejsze wydanie decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe było dopuszczalne.

W działaniach organów celnych sąd nie dopatrzył się również, podnoszonego przez skarżącą, naruszenia art. 122 i 191 ustawy 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Decyzje w niniejszej sprawie zostały wydane na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów celnych.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.