Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 963/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 26 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Referendarz sądowy: Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz skarżącej A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., po rozpatrzeniu odwołania A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję tego organu o odmowie uchylenia w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. nr [...] z dnia [...] dotyczącej zgłoszenia celnego SAD Nr [...] z dnia [...].

W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku strony w sprawie o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] roku z powodu niespełnienia przesłanek przewidzianych w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, gdyż uchyleniu w całości ww. decyzji sprzeciwiają się przepisy szczególne, w tym art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

W szczególności w tym względzie organ odwoławczy wskazał, iż pismem z dnia 23 września 2003 roku strona wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości, co w połączeniu z upływem terminu przewidzianego w powołanym art. 65 § 5 Kodeksu celnego i braku możliwości ponownego wydania decyzji w sprawie zgłoszenia celnego powoduje, iż po uchyleniu ww. decyzji niemożliwe byłoby uregulowanie kwestii prawidłowości klasyfikacji taryfowej towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym.

Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż wskazane we wniosku z dnia 23 września 2003 r. powody przemawiające za uchyleniem decyzji Dyrektora Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], tj. rozbieżności w zakresie klasyfikacji towarowej towarów pomiędzy ww. decyzją, a innymi decyzjami organów celnych oraz nieuzasadnione (zdaniem strony) wymierzenie odsetek wyrównawczych, nie są wystarczającymi powodami przemawiającymi za uchyleniem tej decyzji w całości, w sytuacji gdy strona nie kwestionuje wadliwości całej decyzji, a jedynie jej niewielkiej części.

Jednocześnie, odnosząc się do zarzutu zastosowania w decyzji nieprawidłowych kodów Taryfy celnej, Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...] r. została wydana w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, tzn. w trybie nadzwyczajnego wzruszania decyzji ostatecznej i jako taka nie zawiera merytorycznych rozstrzygnięć w zakresie klasyfikacji taryfowej towarów. Klasyfikacja taryfowa nie była przedmiotem postępowania zakończonego wymienioną decyzją. Przedmiotem analizowanego postępowania była bowiem możliwość uchylenia w całości decyzji ostatecznej, co oznacza, iż powyższy zarzut należy uznać za bezzasadny.

Ponadto organ odwoławczy za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, a także zarzut niepowołania biegłego. Rozpatrując bowiem wniosek o uchylenie w całości decyzji ostatecznej organ celny zobowiązany był do przeanalizowania, czy zachodzą przesłanki do zastosowania trybu nadzwyczajnego wzruszenia zaskarżonej decyzji. Wobec stwierdzenia braku występowania przedmiotowych przesłanek, nie miał zatem obowiązku przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego mającego na celu potwierdzenie zastosowanej klasyfikacji taryfowej, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona we wniosku z dnia 23 września 2003 roku nie kwestionowała klasyfikacji taryfowej ustalonej w zaskarżonej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 256 Ordynacji podatkowej, art. 2651 § 1 Kodeksu celnego oraz art. 120, art. 121 § 1, art. 128 i art. 187 Ordynacji podatkowej. Z tych względów wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Celnego w Ł., wnosząc o jej oddalenie, wywiódł jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Tym niemniej w pierwszym rzędzie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności.

Przeprowadzając taką kontrolę, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, gdyż obowiązkiem sądu jest rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania i zastosowania przepisów prawa materialnego.

Uwzględnienie skargi skutkujące zaś uchyleniem zaskarżonej decyzji następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a./.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym względzie przede wszystkim podnieść należy, iż tryb uregulowany w art. 2651 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm. – dalej "Kodeks celny") dotyczy weryfikacji decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Za taką decyzję można niewątpliwie uznać także decyzję nakładającą obowiązek. Zmiana takiej decyzji, jak podkreśla się w orzecznictwie, może bowiem powodować nałożenie obowiązku w większym wymiarze bądź na mniej korzystnych warunkach, a tym samym pogorszyć sytuację prawną strony. Prawo nabyte w rozumieniu tego przepisu zaś najogólniej scharakteryzowane jest jako każda korzyść, którą strona uzyskuje pod względem prawnym z załatwienia jej sprawy decyzją administracyjną. Organ prowadzący postępowanie w tym trybie ogranicza się jedynie do oceny występowania przesłanek uzasadniających tę weryfikację. Jednocześnie organ ten nie stosuje przepisów prawa materialnego, a prowadzone przez niego postępowanie nie może sprowadzać się do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w kolejnej instancji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r., I GSK 219/05, niepubl.; wyrok NSA z dnia 18 lutego 1999 r., IV SA 251/97 niepubl.; wyrok NSA dnia 24 października 2000 r., III SA 2468/99, LEX nr 48003 oraz wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000r., III SA 1388/99, LEX nr 47229).

W świetle postanowień powołanego art. 2651 § 1 Kodeksu celnego (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.), możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, uzależniona jest od wykazania, czy za jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego przemawia interes publiczny lub ważny interes strony, a więc przesłanki niezależne od prawnej poprawności decyzji ostatecznej, której wniosek dotyczy. Negatywną przy tym przesłanką jest zakaz uchylenia lub zmiany decyzji wynikający z przepisów szczególnych. Innymi słowy, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej może nastąpić, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

- strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji,

- przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu decyzji,

- za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub ważny interes strony.

W rozpoznawanej sprawie kwestia oceny występowania przesłanek uzasadniających weryfikację zaskarżonej decyzji we wskazanym trybie uregulowanym w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego w ocenie Sądu nasuwa szereg zastrzeżeń.

Przede wszystkim analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji dowodzi, iż za podstawę odmowy uchylenia decyzji w tym trybie organ celny przyjął przesłankę negatywną – zakaz uchylenia lub zmiany decyzji wynikający z przepisów szczególnych. Dokonując konkretyzacji tej przesłanki, organ ten stwierdził, iż uchyleniu decyzji sprzeciwiają się przepisy szczególne, "w tym art. 65 § 5 Kodeksu celnego". Sformułowanie to niewątpliwie sugeruje, że organ celny opierając odmowę uchylenia decyzji na tej podstawie, brał pod uwagę jeszcze inne "przepisy szczególne", których jednak nie powołał w uzasadnieniu swego stanowiska. Co powoduje, iż uzasadnienie prawne decyzji nie spełnia wymogów określonych w

art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Podkreślić przy tym należy, iż wskazany przez organ art. 65 § 5 Kodeksu celnego nie może stanowić podstawy odmowy zastosowania trybu weryfikacji zaskarżonej decyzji, o którym mowa w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Przede wszystkim z tego względu, iż przepis ten hipotezą swą obejmuje pierwotne zgłoszenie celne i odnosi się do wydania decyzji kończącej postępowanie celne wszczęte na skutek owego zgłoszenia. Do takiego wniosku prowadzi także wykładnia systemowa tego przepisu. Artykuł 65 Kodeksu celnego znajduje się bowiem w dziale II zatytułowanym "Procedury celne", który reguluje m.in. kwestie związane z objęciem towarów procedurą celną, a więc dotyczy innego rodzaju decyzji wydawanych przez organ celny i nie może być rozważany w kategoriach negatywnej przesłanki zastosowania powyższego trybu weryfikacji decyzji ostatecznej.

Ponadto wątpliwości budzi kwestia oceny dwóch pozostałych przesłanek uzasadniających podjęcie (względnie niepodjęcie) weryfikacji decyzji w trybie

art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. W tym zwłaszcza spostrzeżenia krytyczne nasuwa kwestia prawidłowości tej oceny w kontekście intencji strony, by przedmiotem uchylenia objęte zostały tylko niektóre elementy decyzji oraz ocena przesłanki - "przemawiania" interesu publicznego lub ważnego interesu strony - za zastosowaniem owego trybu nadzwyczajnego.

Nie ulega bowiem wątpliwości, iż obowiązkiem warunkującym poprawność oceny występowania powyższych przesłanek było podjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem jednoznacznego wyjaśnienia intencji strony składającej wniosek o uchylenie decyzji, a następnie ustalenia na czym polega jej ważny interes w sprawie i dlaczego nie przemawia za zmianą zaskarżonej decyzji. Podnieść przy tym należy, iż istnienie tego interesu w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego musi uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Ważny zaś interes strony, to taki, który jest godny ochrony i nie stoi w sprzeczności z prawem.

Z wyżej wymienionych powodów, rozpatrując sprawę ponownie, organ wyjaśni dokładnie wszystkie elementy stanu faktycznego i rozważy jego ocenę w świetle przesłanek wskazanych w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z treścią art. 210 ( 4 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Wobec uwzględnienia skargi w kwestii kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Na ogólną sumę kosztów postępowania (455 zł) złożyły się kwoty: 200 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego, 15 zł tytułem opłaty skarbowej za pełnomocnictwo oraz kwota 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Uwzględniając przy tym treść art. 152 p.p.s.a., z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał za bezprzedmiotowe orzekanie w kwestii wstrzymania wykonania tejże decyzji.