Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 708/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 939/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległosci podatkowe klubu sportowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, to jest zwolnić od obowiązku poniesienia wpisu sądowego od skargi w kwocie przekraczającej 100 zł (słownie: sto złotych).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 15 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 939/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 czerwca 2010 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe klubu sportowego.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że sytuacja majątkowa skarżącego budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego twierdzeń o braku środków na opłacenie kosztów sądowych. Wynikające z wyciągu bankowego za okres ostatnich sześciu miesięcy informacje świadczą, że skarżący uzyskiwał dodatkowo dochód z innych źródeł: w okresie tym na rachunku odnotowano wpłaty z Zespołu Szkół Ekonomicznych w C., Ludowego Klubu Sportowego przy PTR P. oraz Miejskiego Ośrodka Rekreacji i Sportu w P. w łącznej wysokości 10.104,01 zł. W dniu 12 sierpnia 2010 r. dokonano przelewu ze wspólnego rachunku skarżącego i jego małżonki na konto Kancelarii Adwokackiej M. K. w C. w kwocie 1.464 zł., w tytule wpisując "usługa adwokacka". Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego wynika ponadto, że w czerwcu 2010 r., a więc na miesiąc przed wniesieniem skargi na rachunku tym odnotowano wpływy w łącznej kwocie 8.930,86 zł.

Zdaniem Sądu, w oparciu o wszystkie dokumenty złożone przez skarżącego, w tym dane zamieszczone na urzędowym formularzu, nie można uznać, aby na skutek konieczności uiszczenia kosztów postępowania mogło dojść do zachwiania sytuacji materialnej i bytowej rodziny skarżącego na tyle, by nie był on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Posiadane przez skarżącego środki pozwalają na opłacenie kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Sąd uznał, że nie ma istotnego znaczenia w sprawie fakt, iż w innym postępowaniu zawisłym przed tym Sądem przyznano skarżącemu prawo pomocy. Zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje jedynie sprawę, w której takiego zwolnienia stronie udzielono.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący stwierdził, że sytuacja jego i rodziny nie pozwala mu na jakąkolwiek formę obrony i narusza budżet domowy w stopniu znacznym, bądź też zmusza do zapożyczenia się. Wyjaśnił, że wpłaty z Zespołu Szkół Ekonomicznych w C. to uzupełnienie etatu w Gimnazjum nr 2 i 3 - nadgodziny. Obecnie również uzupełnia etat w ZSE w C. i ma 1 nadgodzinę tygodniowo, za którą płaci ZSE 99 zł miesięcznie. Umowa żony skarżącego z L. i wpływy z MORiSu w P. to umowa czasowa zakończona 31 maja 2010 r. Ostatnie wpływy odnotowali w czerwcu i były to 3-miesięczne zaległości z tytułu umowy kontraktowej żony podatnika. W ocenie strony skarżącej, niemożliwe jest całkowite poniesienie przez nią kosztów sądowych w sprawie, a nieprzyznanie prawa pomocy uniemożliwi dalszą obronę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd nie jest związany zakresem żądania wskazanym we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 1 p.p.s.a., należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona ma zatem obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody.

Należy stwierdzić, że wprawdzie sytuacja majątkowa skarżącego nie spełnia przesłanek przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, to jednak zestawiając wysokość kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie z wielkością miesięcznego dochodu strony oraz wydatkami należy stwierdzić, że uiszczenie wpisu od skargi w kwocie powyżej 100 zł mogłoby wiązać się z uszczerbkiem koniecznego utrzymania strony oraz jej rodziny, o czym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Skarżący spełnia tym samym przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od wpisu od skargi.

Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.