Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 927/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Grażyna Danielec spr. NSA Krystyna Kutzner Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2004 r. Nr :[...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia [...] 2004 r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w związku z art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), po rozpatrzeniu odwołania B. G. z dnia [...] .2004 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...].2004r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych wymienionych w poz. 2, 4, 6, 14 i 15 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, póz. 294 z późn. zm.) - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że B. G. pracował od 1981 r. do 2001 r. w Hucie im. [...] na stanowiskach: wsadowy, piecowy wyżarzacz obróbki cieplnej. Podczas wykonywania pracy zawodowej był narażony na ponadnormatywny hałas (od 84 do 87 dB A). W czasie zatrudnienia w/wym. był również eksponowany na substancje toksyczne, zapylenie, promieniowanie podczerwone oraz niekorzystny mikroklimat. Nie stwierdzano przekroczeń NDS zapylenia oraz substancji toksycznych (badania z lat: 1987r., 1991 r., 1994r., 1995r., 2002r.). Dalej organ podnosi, że B. G. był badany w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w [...], który dnia [...].2003r. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania chorób zawodowych wymienionych w poz. 2, 4, 6, 14, 15 cytowanego na wstępie wykazu chorób zawodowych tj. pylicy krzemowej płuc (poz. 2), gdyż na zdjęciach radiologicznych klatki piersiowej pacjenta brak jest zmian upoważniających do jej rozpoznania, przewlekłego zapalenia oskrzeli (poz. 4), ponieważ wywiad chorobowy oraz przeprowadzone badania nie dają podstaw do jego rozpoznania, przewlekłego stanu zapalnego błony śluzowej górnych dróg oddechowych (poz. 6), gdyż w badaniu laryngologicznym stwierdzono w obrębie górnych dróg oddechowych zmiany o charakterze przewlekłego prostego stanu zapalnego błony śluzowej gardła i krtani, które nie figurują w wykazie chorób zawodowych, zaćmy zawodowej (poz. 14), ponieważ badaniem okulistycznym nie stwierdzono w soczewkach zmian chorobowych charakterystycznych dla zaćmy zawodowej, uszkodzenia słuchu spowodowanego działaniem hałasu (poz. 15), gdyż w badaniu audiometrycznym stwierdzono jedynie obniżenie czułości słuchu, które nie powodując upośledzenia społecznej wydolności słuchu nie może być, z lekarskiego punktu widzenia, uznane za chorobę. Jeżeli zatem nie stwierdza się choroby, to zgodnie z definicją brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Dalej organ stwierdza, że B. G. złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...]. Na podstawie obserwacji klinicznej od [...]. do [...] .2003r. oraz w wyniku wykonanych badań, jednostka ta wydała orzeczenia lekarskie z dnia [...].2003 r. o braku podstaw do rozpoznania w/wym. chorób zawodowych uzasadniając je następująco:

Aktualny radiogram klatki piersiowej pacjenta, jak również zdjęcia RTG płuc wcześniej wykonane nie wykazują zmian radiologicznych upoważniających do rozpoznania u badanego pylicy płuc zgodnie z Klasyfikacją Pylic Międzynarodowego Biura Pracy (poz. 2).

U badanego brak jest podstaw do rozpoznania przewlekłego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego - w wywiadzie pacjent nie podaje przewlekłego kaszlu z odkrztuszaniem, zachowana jest w pełni wydolność układu oddechowego; również dostępna dokumentacja lekarska nie wskazuje na istnienie u pacjenta objawów przewlekłego nieżytu oskrzeli (poz. 4).

Charakter zmian patologicznych stwierdzanych w badaniu laryngologicznym (przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej gardła i krtani oraz przewlekły stan zapalny zatok szczękowych) nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, schorzenia te nie figurują w wykazie chorób zawodowych (poz. 6).

Badaniem okulistycznym nie stwierdzono zmian chorobowych o charakterze zaćmy - soczewki oczu są przezierne (poz. 14).

Stwierdzany aktualnie w badaniach audiologicznych stan narządu słuchu (niewielkie obniżenie czułości słuchu w uchu prawym - 10 dB, a w uchu lewym słuch w granicach normy wiekowej) nie powoduje skutków zdrowotnych w postaci upośledzenia funkcji narządu słuchu w stopniu uzasadniającym rozpoznanie choroby zawodowej.

Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich oraz przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia w/wym. chorób zawodowych, od której B. G. wniósł odwołanie.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] po zapoznaniu się z całością dokumentacji w sprawie uznał, że wydana decyzja I instancji jest merytorycznie uzasadniona, W sprawie orzekały dwie jednostki służby zdrowia właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych: [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] tj. placówka naukowo - badawcza resortu zdrowia i opieki społecznej rozstrzygająca w sprawach spornych i wątpliwych, której orzeczenia są merytorycznie ostateczne. W ten sposób został wyczerpany tryb postępowania przewidziany przepisem § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu, bądź braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego jednostki służby zdrowia właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego.

Odwołanie Pana B. G. nie wniosło nowych, istotnych faktów, które mogłyby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Obydwu jednostkom orzekającym znane było narażenie zawodowe Pana G., jednakże sam fakt zatrudnienia w ekspozycji na czynniki potencjalnie szkodliwe, przy braku objawów klinicznych choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Jednostki orzekające w sprawie nie rozpoznały u pacjenta chorób wymienionych w poz. 2 i 14 wykazu chorób zawodowych. Dalej organ podnosi, że warunkiem rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w pkt. 4 wykazu jest stwierdzenie niewydolności narządu oddechowego, który u B. G. zachował pełną wydolność. Rozpoznany u pacjenta prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani nie figuruje w pkt. 6 wykazu chorób zawodowych. Zaliczane są tu wyłącznie przewlekłe zmiany zanikowe, przerostowe lub alergiczne błon śluzowych. Istotą działania hałasu na narząd słuchu, jest to, że działa on w jednakowy sposób na komórki narządu zwanego ślimakiem i z tego powodu, ubytek słuchu w każdym uchu pacjenta jest praktycznie tego samego stopnia. U B. G. stwierdzono jedynie niewielki ubytek słuchu w uchu prawym - 10 dB, nie stwierdzono ubytku słuchu w uchu lewym. Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu dotyczącego braku wyników oraz dat badań środowiskowych, organ informuje, że w formularzu postępowania wyjaśniającego z dn. [...].2003r. oraz w charakterystyce stanowiska pracy z dn. [...].2001 r. podano wyniki pomiarów czynników szkodliwych oraz daty ich wykonania.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł B. G.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej. Podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca ponieważ organ nie wziął pod uwagę, iż przez cały okres zatrudnienia był narażony na wielki ponadnormatywny hałas oraz bardzo niekorzystne warunki klimatyczne. Te warunki spowodowały, iż stan jego zdrowia ulega pogorszeniu w znacznym tempie, mimo stałego leczenia. Zarzucił, że badanie przekroczeń substancji toksycznych wykonane było w 2003 r. a on pracował do 2001 r. Zdaniem skarżącego jego schorzenia wywołane są warunkami w jakich pracował.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.

W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność istnienia w środowisku pracy skarżącego czynników szkodliwych narażających na powstanie choroby zawodowej, tj. nadmiernego hałasu oraz był narażony na substancje toksyczne, zapylenie, promieniowanie podczerwone i niekorzystny mikroklimat. Przeprowadzone natomiast u skarżącego dwukrotnie badania lekarskie nie wykazały istnienia schorzeń wymienionych w cyt. powyżej wykazie chorób zawodowych.

W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2003 r. [...]i Ośrodek Medycyny Pracy w [...] rozpoznał u B. G. obustronne obniżenie czułości słuchu, które nie powoduje upośledzenia społecznej wydolności słuchu. Rozpoznano wówczas w obrębie górnych dróg oddechowych zmiany o charakterze przewlekłego prostego stanu zapalnego błony śluzowej gardła i krtani, które nie figurują w obowiązującym wykazie chorób. Nie stwierdzono na podstawie przeprowadzonych badań również pylicy płuc oraz zmian chorobowych, charakterystycznych dla zawodowej zaćmy.

Również w wydanych na skutek odwołania skarżącego orzeczeniach lekarskich z dnia [...] 2003 r., Instytut Medycyny Pracy w [...] orzekł o braku podstaw do rozpoznania chorób zawodowych.

Orzekające zatem w niniejszej sprawie zespoły lekarskie stwierdziły, że cechy rozpoznanych u B. G. schorzeń wskazują na inne niż zawodowe przyczyny tych schorzeń. Zarówno [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...], jak i Instytut Medycyny Pracy w [...] po przeprowadzonych badaniach orzekły o braku podstaw do rozpoznania chorób zawodowych, uzasadniając dlaczego rozpoznane u pacjenta schorzenia nie są chorobą zawodową w rozumieniu przepisów. Orzeczenia te są wzajemnie spójne, jasne i wyczerpujące.

W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy administracyjne odmawiając uznania u skarżącego choroby zawodowej, prawidłowo uznały te orzeczenia lekarskie za wiarygodne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o braku choroby zawodowej. Nie każde bowiem stwierdzone u pacjenta schorzenie jest chorobą zawodową, przepisy wymagają dodatkowo, by było ono spowodowane czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy. Należy zatem przyjąć, że wydane w niniejszej sprawie decyzje zarówno organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały zgodnie z prawem materialnym.

W ocenie Sądu także przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Zgodnie z treścią § 10 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Wydane w niniejszej sprawie opinie biegłych są jednoznaczne i wzajemnie spójne, nie budząc wątpliwości. Dlatego też uznać należy, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji administracyjnych zostało przeprowadzone prawidłowo, a decyzje oparte zostały na opiniach lekarskich zawierających przekonywujące uzasadnienie.

Za pozbawiony znaczenia prawnego uznać należy zarzut skargi dotyczący naruszenia zasady prawdy obiektywnej . Bezspornym bowiem w niniejszej sprawie był fakt istnienia narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia, z treści zaś orzeczenia lekarskiego zarówno [...]OMP w [...] jak i Instytutu Medycyny Pracy w [...] wynika, że przy orzekaniu o chorobie zawodowej uwzględniono to narażenie.

Nietrafny jest zarzut skarżącego, że organy oparły się na badaniach przekroczenia substancji toksycznych tylko z 2003 r. Organy oparły się na badaniach z lat 1987, 1991, 1994, 1995, 2002, a zatem z lat, w których skarżący był zatrudniony

Mając powyższe na uwadze, skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w sprawie naruszenia prawa przez organ orzekający, należało na mocy art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji wyroku.