Wyrok NSA, sygn. akt V SA 2421/02
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Powołane przepisy: article: art. 30 par. 1 pkt 3, art. 64 par. 1-2, art. 65 par. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz. 802
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 czerwca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks celny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "LG E. M." - Spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 19 sierpnia 2002 r. (...) w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z 19.08.2002 r. (...), wydaną na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ oraz art. 262, art. 23 par. 1 w zw. z art. 30 par. 1 pkt 3, art. 85 par. 1, art. 222 par. 4 i par. 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U nr 23 poz. 117 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z 2 kwietnia 2002 r. (...) utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł podał, że 14 kwietnia 1999 r. "LG E. M." - Sp. z o.o. w M. dokonała zgłoszenia celnego maszyny do produkcji TV, wnioskując o objęcie towaru z Korei Południowej procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Do zgłoszenia celnego (...) m.in. załączono fakturę (...) z 30 lipca 1999r., i deklarację wartości celnej. Dyrektor UC w W. przyjął zgłoszenie jako odpowiadające wymogom określonym w art. 64 par. 1 i 2 Kodeksu celnego, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą i określenie kwoty wynikającej z długu celnego.

W wyniku przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Celnego w W. powtórnej kontroli celnej towarów importowanych w latach 1998-1999 r. przez "LG E. M." - Spółkę z o.o. w M. ujawniono, że 14 stycznia 1999 r. Spółka ta oraz firma "LG E. I." w Korei podpisały umowę licencyjną i pomocy technicznej. W ramach tej umowy firma "LG E. I." /licencjodawca/ przekazała "LG E. M." - Sp. z o.o. licencję i prawo do wytwarzania, produkcji, użytkowania i sprzedaży licencjonowanych produktów przy wykorzystaniu informacji technicznych i praw własności przemysłowej przysługujących lub przekazanych licencjodawcy. W zamian za te prawa "LG E. M." - Spółka z o.o. zobowiązała się do poniesienia opłaty za ujawnienie technologii /opłata wstępna/ oraz ponoszenia opłat licencyjnych.

Funkcjonariusze celni ujawnili ponadto faktury z 31 grudnia 1999 r.: (...) na kwotę (...), obejmujące należności licencyjne, a także fakturę (...) z 31 marca 1999 r. na kwotę (...) obejmującą opłatę wstępną za ujawnienie technologii. Przeprowadzający kontrolę ujawnili sporządzone przez eksportera noty debetowe /"interest invoice"/, które według oświadczenia Spółki zostały wystawione w związku z prolongatą terminu płatności za sprowadzony towar. Wyniki kontroli zostały zawarte w protokole z 5 lipca 2000 r.

W związku z ujawnieniem nowych dowodów, które nie były znane organowi celnemu w czasie dokonywania zgłoszenia celnego. Dyrektor Urzędu Celnego w W. postanowieniem z 29 września 2000 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru.

Podczas kontroli oraz po wszczęciu postępowania o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe spółka "LG E. M." wywodziła, że zgodnie opiniami 4.5. i 4.9 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO opłaty licencyjne nie powiększają wartości celnej ponieważ zapłata opłaty licencyjnej nie stanowi warunku sprzedaży importowanego towaru, lecz jedynie warunkuje produkcję i sprzedaż gotowego produktu w kraju importera. Opłaty licencyjne uiszczane są wyłącznie w związku z przekazaniem informacji technicznych i związanych z nimi patentów koniecznych do produkcji analogowych telewizorów kolorowych, nie zaś sprzedaż komponentów, części oraz materiałów.

Decyzją z 2 kwietnia 2002 r. (...) Dyrektor Urzędu Celnego w W. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i długu celnego. Dokonał w tym zakresie ponownych wyliczeń. W uzasadnieniu decyzji organ celny pierwszej instancji podkreślił, że w celu określenia wartości celnej do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dolicza się, zgodnie z art. 30 par. 1 pkt 3 Kodeksu celnego, m.in. opłaty licencyjne, które kupujący musiał zapłacić jako warunek sprzedaży towaru.

Rozpatrując sprawę w następstwie odwołania Spółki "LG E. M.", Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z 19 sierpnia 2002 r. (...) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Prezes GUC podzielił pogląd organu I instancji, że strona skarżąca powinna dołączyć do zgłoszenia celnego wszystkie dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany /art. 64 par. 2 Kodeksu celnego/. Jego zdaniem wartość towaru została zaniżona, z powodu nieuwzględnienia należności związanych z poniesionymi przez stronę dodatkowymi kosztami dotyczącymi opłat na rzecz licencjodawcy z tytułu przekazania licencji i prawa do wytwarzania, produkcji, użytkowania i sprzedaży analogowych telewizorów kolorowych z wykorzystaniem informacji technicznych, których właścicielem jest "LG E. I.". Koszty te są jedną z odmian "opłat licencyjnych", które zgodnie z art. 30 par. 1 pkt 3 Kodeksu celnego powinny być ujęte w wartości celnej towaru. Tymi dodatkowymi kosztami, zgodnie z treścią umowy licencyjnej i pomocy technicznej z 14 stycznia 1999 r. są:

- opłata za ujawnienie technologii /opłata wstępna/ w wysokości 300.000 USD, która powinna być zapłacona w ciągu ośmiu miesięcy od daty otrzymania faktury od licencjodawcy;

- opłata licencyjna /naliczana po każdym półroczu, w ostatnim dniu czerwca i grudnia/, w wysokości 1,2 procent ceny fabrycznej licencjonowanych produktów, to jest odpowiedni odsetek zafakturowanej ceny brutto każdego sprzedanego lub inaczej zbytego przez licencjobiorcę produktu;

- opłata za pomoc techniczną /nadzór, szkolenia w Korei, praca inżynierów i techników licencjodawcy w Polsce/.

Umowa z 14 stycznia 1999 r. została zawarta pomiędzy "LG E. I." w Korei a "LG E. M." - Sp. z o.o. na 5 lat od daty podpisania, z możliwością jej przedłużenia na dalszy okres.

Stosownie do treści artykułu 1.1 umowy, licencjonowane produkty /telewizory kolorowe/ mogą być wytwarzane, montowane i/lub sprzedawane przez licencjobiorcę na podstawie zezwolenia licencjodawcy. Zgodnie z artykułem 1.3 umowy, przekazane Informacje Techniczne oznaczają wszelką wiedzę techniczną, know-how, standardowe kalkulacje, dane i informacje opracowane lub ogólnie wykorzystywane na innej podstawie przez licencjodawcę w dacie wejścia umowy w życie, bezpośrednio związane z wytwarzaniem, produkcją, użytkowaniem i sprzedażą licencjonowanych produktów.

Na gruncie przedmiotowej umowy opłatę licencyjną zdefiniowano jako bieżącą opłatę za jednostkę licencjonowanych produktów wytworzonych i sprzedanych, wykorzystywanych lub będących przedmiotem innej dyspozycji licencjobiorcy. Przedmiotem umowy licencyjnej i pomocy technicznej zwartej między firmą koreańską a "LG E. M." jest udzielenie licencjobiorcy licencji niewyłącznej i nie podlegającej przeniesieniu, bez prawa do udzielenia podlicencji na wytwarzanie, produkowanie, użytkowanie, sprzedawanie i inne wykorzystywanie licencjonowanych produktów obejmujących informacje techniczne i/lub prawa własności przemysłowej, przekazane lub udostępnione przez licencjodawcę na terenie Polski, a także prawo posługiwania się znakiem handlowym, pozostającym wyłączną własnością licencjodawcy.

Analizując pojęcie know-how, Dyrektor Izby Celnej odniósł się do uregulowania z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych z którego wynika, iż są to "informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej", zaś przychód uzyskany z tytułu przekazania tych informacji zaliczany jest do należności licencyjnych. Przykładem umowy licencyjnej mającej za przedmiot know-how jest także umowa, o której mowa w przepisie art. 48 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości. W doktrynie umowa know-how zaliczana jest do umów nienazwanych, realizujących sposoby użytkowania poufnej wiedzy i umiejętności /J. R. Kaczor "Wniesienie know-how do spółki z o.o." Przegląd Prawa Handlowego 1995 nr 5, str. 35, 37 i 39/. W ustawodawstwie europejskim przez know-how rozumie się zespół technicznych informacji, które są poufne, istotne i zidentyfikowane we właściwej formie /J. Szwaja, W. Tabor i M. Du Vou "Reguły Konkurencji a licencje patentowe i know-how"; W-wa 1996/.

Z powyższych sformułowań Dyrektor Izby Celnej wywiódł, że umowę know-how można zaliczyć do jednej z występujących w obrocie gospodarczym odmian umowy licencyjnej, której przedmiotem jest upoważnienie do korzystania z dóbr o charakterze niematerialnym, zaś świadczenia pieniężne uzyskane z tytułu przekazania i korzystania z know-how zaliczyć można do szeroko pojmowanych opłat licencyjnych /wyrok NSA z dnia 18 lutego 1997 r., SA/Rz 30/96/.

Z kolei Dyrektor Izby Celnej poddał analizie pojęcie znaku towarowego, którego definicja zawarta była w obowiązującej w dacie zgłoszenia towaru do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym ustawie z 31.01.1985 r. o znakach towarowych.

W doktrynie prawa handlowego ugruntowany jest pogląd, iż "znak towarowy stanowi samodzielną wartość majątkową i może być przedmiotem obrotu realizowanego na podstawie umów", przy czym umowy te - podlegają ogólnym zasadom prawa cywilnego. /Prawo umów w obrocie gospodarczy, red. S. Włodyka, Wydawnictwo Instytutu Prawa Spółek i Inwestycji Zagranicznych, Kraków 1993 r./. Przepisy o znakach towarowych, które regulują umowę o przeniesienie prawa z rejestracji znaku towarowego oraz umowę licencyjną, dają uprawnionemu z tytułu rejestracji znaku towarowego możliwość upoważnienia innych podmiotów do używania tego znaku dla towarów objętych rejestracją, poprzez zawarcie umowy licencyjnej.

Mając na uwadze, że opłata licencyjna w niniejszej sprawie oznacza bieżącą opłatę za jednostkę licencjonowanych produktów wytworzonych i sprzedanych, wykorzystanych lub będących przedmiotem innej dyspozycji licencjobiorcy, Dyrektor Izby Celnej uznał, że opłaty licencyjne ponoszone przez "LG E. M." - Sp. z o.o. obejmowały również należności za posługiwanie się znakiem handlowym licencjodawcy /art. 30 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 23 Kodeksu celnego/.

Zdaniem Dyrektor Izby Celnej, przedmiotowa opłata licencyjna była warunkiem sprzedaży importowanego towaru, ponieważ bez jej uiszczenia nie byłaby możliwa produkcja odbiorników telewizyjnych według wiedzy technicznej "LG E. I.", a następnie legalna sprzedaż gotowych wyrobów pod znakiem handlowym licencjodawcy. Na potwierdzenie swego stanowiska Dyrektor Izby Celnej powołał się pomocniczo na Opinię 4.5 oraz Opinię 4.9 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej /WCO/, jako dające wskazówki kierunkowe przy ustalaniu wartości celnej, z uwagi na indywidualne stosunki prawne łączące strony postępowania celnego z innymi podmiotami gospodarczymi biorącymi udział w obrocie handlowym.

Dyrektor Izby Celnej powołując się na praktykę organów celnych stwierdził, że bardzo często w profesjonalnym obrocie gospodarczym inny podmiot dysponuje prawami niematerialnymi odnoszącymi się do określonych towarów, a w gestii innego podmiotu leży produkcja tychże towarów. Najczęściej wzajemne prawa i obowiązki łączące strony tak ukształtowanego stosunku prawnego określone są w dwóch odrębnych umowach, z których jedna łączy eksportera z importerem towarów, a druga dysponenta praw niemajątkowych a kupującego towar. Zdaniem Dyrektor Izby Celnej, umowa pomiędzy importerem a dysponentem znaku towarowego jest warunkiem legalnej sprzedaży określonego towaru.

Odnośnie zarzutu niezasadnego podwyższenia wartości celnej towaru o kwotę stanowiącą odsetki z tytułu prolongaty terminu płatności za będący przedmiotem importu towar. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że wartość celna sprowadzonego towaru nie była powiększana o kwotę stanowią tego rodzaju płatność. W sprawie nie występowały dotyczące odsetek faktury "interest" za odroczoną płatność.

"LG E. M." Sp. z o.o. w M. nie zgodziła się z argumentacją Dyrektor Izby Celnej w W. i w skardze z 19.09.2002 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Dyrektor Izby Celnej zarzuciła naruszenie przepisów art. 30 par. 1 pkt 3 ustawy - Kodeks celny, art. 33 Kodeksu celnego oraz art. 85 w zw. z art. 30 par. 1 pkt 3 i art. 23 par. 1 i par. 9 Kodeksu celnego; przepisów postępowania, a mianowicie art. 120, art. 122, art. 123, art. 166, art. 187, art. 191-192, i art. 210 par. 4 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, a także art. 2, art. 7, art. 84 i art. 217 Konstytucji RP.

Zdaniem skarżącej, organy celne dokonały niekorzystnej dla strony rozszerzającej wykładni przepisu art. 30 par. 1 pkt 3 Kodeksu celnego. Podkreśliła, że miała możliwość wyboru importera, nabywała części nie tylko u licencjodawcy, a nawet u polskich producentów; zatem do produkcji stosowano także nie importowane elementy i składniki.

Organy celne stanęły ponadto niezasadnie na stanowisku, że opłata licencyjna była warunkiem sprzedaży towarów. Zgodnie z treścią umowy z 14 stycznia 1999 r. opłaty licencyjne dotyczyły wytwarzania i sprzedaży telewizorów, a nie zakupu czy np. dystrybucji towarów objętych przedmiotową odprawą celną. Użycie importowanych towarów do produkcji sprawiło, że zniknęły one z obrotu prawnego i nie mogły być przedmiotem dalszego obrotu /odsprzedaży/. Nie mogła się do nich odnosić ani licencja, ani znak handlowy, ani też licencja na produkcję i sprzedaż telewizorów.

Skarżąca podkreślała, iż z żadnych postanowień umowy z 14 stycznia 1999 r., ani innych ujawnionych dowodów nie wynikało, że import był uzależniony od uregulowania opłat licencyjnych, zatem zastosowanie takiej wykładni narusza przepis art. 30 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 23 par. 1 i par. 9 Kodeksu celnego.

Kolejny zarzut dotyczy przyjęcia przez organy celne, że w ramach pojęcia opłat licencyjnych, o których mówi art. 30 par. 1 pkt 3 Kodeksu celnego, mieszczą się opłaty z tytułu know-how. Zastosowanie w tym wypadku wykładni rozszerzającej i przyjęcie analogii do przepisów wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest w świetle przepisów Konstytucji RP niedopuszczalne.

Zdaniem skarżącej, nieprawidłowe było również zaliczenie opłaty wstępnej w wysokości 300.000 USD, ponieważ kwota ta odnosiła się do całego okresu obowiązywania umowy zawartej na okres 5 lat /art. 4.1a i art. 11.1 umowy 14 stycznia 1999 r./. W tym zakresie decyzja narusza art. 85 Kodeksu celnego, ponieważ w dacie zgłoszenia celnego nie mogły być naliczane należności licencyjne, które powstały po upływie pół roku.

Skarżąca Spółka zarzuciła, że Dyrektor Izby Celnej naruszył zasadę zupełności postępowania dowodowego wyrażoną w art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ oparł uzasadnienie decyzji na niepotwierdzonych domniemaniach co do stanu faktycznego i woli stron, nie wskazał dowodów które uznał za wiarygodne, ani też tych dowodów, którym nie dał wiary. Nie przeprowadził dowodu z przesłuchania strony i nie połączył prowadzonych postępowań wobec skarżącej, co przyczyniło się do niewyjaśnienia kontroli, sposobu i metody przypisywania opłat licencyjnych do poszczególnych zgłoszeń celnych, jak również naraziło Spółkę na dodatkowe koszty postępowania.

Dyrektor Izby Celnej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem zbieżnym jak w zaskarżonej decyzji. Rozwinął przedstawioną wcześniej argumentację, ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uprawnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie należy stwierdzić, że zarzuty Spółki "LG E. M." nie są zasadne.

Ustalenia organu celnego dotyczące wartości celnej i kwoty wynikającej z długu celnego, zgodnie z art. 64 par. 1 i par. 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm.; obecnie Dz.U. 2001 nr 75 poz. 802 ze zm./, są ustawową konsekwencją przyjęcia zgłoszenia celnego /z dołączonymi niezbędnymi dokumentami/, zawierającego wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany.

Ustawodawca jednocześnie dopuścił możliwość tzw. kontroli postimportowej zgłoszenia celnego, w następstwie której, w wypadku powzięcia wątpliwości co do prawdziwości, prawidłowości, czy kompletności danych lub dokumentów, organ celny uprawniony jest do wszczęcia procedury określonej przepisem art. 65 par. 4 pkt 2 Kodeksu celnego, opartej /zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 262 Kodeksu celnego/ na odpowiednio stosowanych przepisach działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Wydana wówczas z urzędu /lub na wniosek strony/ decyzja ma charakter konstytutywny, tworzy bowiem nowe prawa i obowiązki, w tym zgodnie z przepisami prawa celnego określa kwotę wynikającą z długu celnego. Efektem powtórnej kontroli celnej pracowników Urzędu Celnego w W. w siedzibie skarżącej Spółki było ujawnienie łączącej eksportera z importerem umowy z 14 stycznia 1999 r. oraz dodatkowych faktur i not debetowych.

Nie może budzić wątpliwości, że rodzaj i treść tych dokumentów, ściśle wiążących się z importem przedmiotowych części i urządzeń do produkcji telewizorów oraz należnościami za ich zakup, dokumentów istniejących już w dacie zgłoszenia celnego, uzasadniał wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie. /vide wyrok NSA z dnia 18 lutego 1998 r., V SA 446/97 - Monitor Prawa Celnego 1998 nr 10 str. 429; Kodeks celny - Komentarz, F. Prusak, str. 411, t. 19, W-wa 2000/.

Należności celne przywozowe, jak wynika z przepisu art. 85 par. 1 Kodeksu celnego, są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zgodnie z tą zasadą, datę zgłoszenia celnego uznaje się za wiążącą dla określenia, jakie przepisy, a zatem jakie stawki celne należy stosować do zgłaszanego towaru.

Zgodnie z utrwalonym i jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zapłacona cena towaru nie jest elementem składowym pojęcia "stan towaru", przez który należy rozumieć jedynie jego jakość, formę, postać, ilość oraz inne właściwości odróżniające go od innych towarów, /vide wyrok NSA z dnia 17 marca 1994 r., SA/Wr 1817/93 - Monitor Podatkowy 1994 nr 10 str. 304; wyrok NSA z dnia 17 września 1992 r., III SA 676/92 - Wokanda 1993 nr 1 str. 11 - dodatek/.

Konsekwencją powyższego jest możliwość ustalenia, że wartość celna towaru jest odmienna od przyjętej w dacie odprawy celnej, a także możliwość skorygowania we właściwym trybie należności celnych. Taki też jest cel regulacji związanej ze sprawdzeniem rzetelności i kompletności danych wynikających ze zgłoszenia celnego, która to weryfikacja prowadzić może do uznania zgłoszenia za nieprawidłowe i ponownego określenia kwoty wynikającej z długu celnego /art. 65 par. 4 pkt 2 lit. "b" Kodeksu celnego/.

Zadaniem orzekającego w następstwie kontroli postimportowej organu celnego, tak jak w każdym postępowaniu zmierzającym do określenia wartości celnej, jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, to jest do obliczenia - z chwilą uzyskania niezbędnych danych - i zarejestrowania prawidłowej kwoty wynikającej z długu celnego /art. 226 par. 1 Kodeksu celnego/. Nie jest przy tym niezbędne wykazywanie przez organ celny, czy i ewentualnie jakie korzyści mogło przynieść importerowi nieujawnienie danych lub dokumentów w dacie zgłoszenia celnego.

Zgodnie z art. 23 par. 1, par. 7 i par. 9 Kodeksu celnego, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31, przy czym ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary. Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Ponieważ o wartości transakcyjnej decyduje cena zapłacona lub należna, to nie może być traktowana jako wyłączny dowód określający tę wartość wadliwie podana w dokumentach celnych cena towaru. Organ celny nie jest związany treścią składanych dokumentów ani deklarowaną wartością, lecz obowiązany jest wartość tę ustalić samodzielnie, w granicach zasady swobodnej oceny dowodów i w określonym przepisami celnymi trybie.

Samodzielnego rozstrzygnięcia w kontekście ceny transakcyjnej wymagała przede wszystkim podstawowa dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji sprawa zasadności doliczenia opłat licencyjnych wynikających z umowy "licencji i pomocy technicznej" z 14 stycznia 1999 r. do wartości towarów dla których jest ustalana wartość celna.

Zgodnie z art. 30 par. 1 pkt 3 ustawy - Kodeks celny, w celu określania wartości celnej z zastosowaniem przepisów art. 23 do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się m.in. opłaty licencyjne dotyczące towarów dla których ustalana jest wartość celna, które musi opłacić kupujący, zarówno bezpośrednio jak i pośrednio, jako warunek sprzedaży tych towarów, o ile koszty te nie są ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej.

Z powołanego przepisu wynika zatem, że opłaty licencyjne dodaje się do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej w celu określenia wartości celnej towaru, gdy spełnione są następujące warunki:

- dla towaru jest ustalona wartość celna;

- opłaty licencyjne dotyczą towaru, dla którego jest ustalona wartość celna;

- opłaty licencyjne muszą być opłacone pośrednio lub bezpośrednio przez kupującego jako warunek sprzedaży tych towarów /"warunek sprzedaży" powinien być konieczną przesłanką sprzedaży towaru importowanego/;

- opłaty licencyjne nie są ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej.

W rozpoznawanej sprawie jest sporna Jedynie to, czy opłaty licencyjne ponoszone przez kupującego /licencjobiorcę/ na rzecz licencjodawcy były warunkiem sprzedaży towarów kupującemu przez sprzedawców będących, a niekiedy nie będących licencjodawcami.

W tym kontekście skarżąca powoływała się na Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej, wskazując opinie 4.5 i 4.9, publikowane jako załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej /Dz.U. nr 80 poz. 908 ze zm./.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów celnych, że z uwagi na wynikające z opinii odmienności stanów faktycznych, w szczególności w odniesieniu do charakteru przedmiotowego towaru, powołane opinie nie znajdują w sprawie zastosowania.

Przedmiotem umowy licencji i pomocy technicznej z 14 stycznia 1999 r. było przyznanie skarżącej "LG E. M." - Sp. z o.o. w M. przez koreańską firmę "LG E. I." "licencji i prawa do wytwarzania, produkcji, użytkowania, sprzedaży i innego wykorzystywania licencjonowanych produktów /telewizorów kolorowych/ przy wykorzystaniu informacji technicznych /wiedzy, know-how, standardowych kalkulacji, danych i informacji opracowanych lub ogólnie wykorzystywanych na innej podstawie przez licencjodawcę - bezpośrednio związanych z wytwarzaniem, produkcją, użytkowaniem i sprzedażą licencjonowanych produktów/ oraz praw własności przemysłowej /wszelkich praw wynikających z patentów, wzorów użytkowych, projektów i/lub ich zastosowania, które są lub mogą zostać wykorzystane do wytwarzania i/lub sprzedaży licencjonowanych produktów/ przysługujących lub przekazanych licencjodawcy". /k. 68-82 akt wspólnych/.

W zamian za powyższe polski licencjobiorca zobowiązał się zapłacić koreańskiemu licencjodawcy jednorazową opłatę wstępną 300.000 USD za "ujawnienie technologii", płacić w okresach półrocznych opłaty licencyjne w kwotach odpowiadających 1,2 procent cen fabrycznych sprzedanych lub inaczej zbytych licencjonowanych produktów /a nie np. określonej procentowo wartości poszczególnych części/, a także uiścić opłatę za pomoc techniczną /nadzór, pomoc w szkoleniach/.

Z treści umowy wynika, że tylko zobowiązanie skarżącej Spółki do ponoszenia powyższych opłat pozwoliło na produkcję analogowych telewizorów według technicznej wiedzy firmy koreańskiej, posiadającej 100 procent udziałów w skarżącej Spółce, a następnie na legalną sprzedaż gotowych wyrobów pod znakiem handlowym licencjodawcy. Ilustracją dla tego stwierdzenia jest m.in. uregulowanie z art. 11.3 umowy, zgodnie z którym w wypadku rozwiązania umowy z dowolnych przyczyn licencjobiorca przestaje wytwarzać licencjonowane produkty z tym, że "produkcja w toku może zostać ukończona i sprzedana pod warunkiem uiszczenia opłaty licencyjnej".

To licencjodawca dostarczał licencjobiorcy "części, komponenty, sprzęt i maszyny do licencjonowanych produktów" i on według własnych kryteriów "w zakresie przez siebie uznanym" testował i oceniał pod względem technicznym licencjonowane produkty i/lub części, komponenty, sprzęt i maszyny przeznaczone dla licencjonowanych produktów.

Należy zwrócić uwagę na oświadczenie Dyrektora Finansowego i Administracyjnego skarżącej Spółki J. W. L., iż "materiały kupowane od dostawców zewnętrznych przechodzą najpierw odpowiednie testy /tzw. testy specyfikacji/ w Dziale Jakości i Technologicznym w "LG E. H.". Po pozytywnym przejściu testów, "LG E. H." gwarantuje jakość i specyfikacje nowych materiałów. Bez uzyskania gwarancji jakości i specyfikacji nie możemy zastosować "materiałów do produkcji odbiorników"." J. W. L. oświadczył także, iż "LG E. M." - Sp. z o.o. w M. "nie ma możliwości i nie jest w stanie samodzielnie opracować zestawień materiałowych". (...).

W kontekście powyższego eksponowany przez skarżącą fakt nabywania niektórych komponentów do produkcji odbiorników telewizyjnych także od innych niż eksporter podmiotów /co zresztą w mniejszej sprawie nie miało miejsca/ jest bez istotnego znaczenia, bowiem to licencjodawca brał na siebie wyłączną odpowiedzialność za jakość oraz przydatność poszczególnych części, co znajdowało wyraz w odpowiednim certyfikacie jakości, a także opracowywaniu zestawień materiałowych, bez których produkcja odbiorników z marką LG nie byłaby możliwa. Ponadto, do zaistnienia określonej w art. 30 par. 1 pkt 3 Kodeksu celnego przesłanki charakteru opłat jako warunku sprzedaży nie jest konieczne, aby uprawnionym do opłat i sprzedawcą /eksporterem/ był ten sam podmiot i takiego wymogu powołany przepis nie zastrzega, /vide wyrok SN z dnia 15 października 1998 r., III RN 51/98 - OSNAPU 1999 nr 19 poz. 598/.

Powiązanie opłaty licencyjnej z wartością brutto gotowych wyrobów było już tylko ustaloną przez strony umowy z 14 stycznia 1999 r. metodą ryczałtowego określenia jej wysokości. Jej przyjęcie niewątpliwie wiązało się z faktem, że opłata odnosiła się zarówno do znaku handlowego, jak i należności z tytułu know-how, a także z tym, iż nie było możliwe wyodrębnienie wykorzystanych przy produkcji konkretnego licencjonowanego wyrobu komponentów i przyporządkowanie ich do odpowiednich zgłoszeń celnych.

Nie jest trafny zarzut skarżącej nieuprawnionego przyjęcia, że opłaty z tytułu know-how mogą stanowić podstawę zwiększenia wartości celnej.

Naczelny Sąd Administracyjny już kilkakrotnie się wypowiadał, że umowa know-how jest przykładem /najczęściej odpłatnej/ umowy upoważniającej do korzystania z rozwiązań technicznych /takich jak wynalazki, wzory użytkowe/ w zasadzie nie podlegających ochronie patentowej oraz z rozwiązań lub wiedzy technicznej nie występującej w postaci wynalazku ani wzoru użytkowego /a zatem przykładem umowy w szerokim tego słowa znaczeniu - licencyjnej/, /vide wyroki NSA z dnia: 18 lutego 1997 r., SA/Rz 30/96 - Fiskus 1997 nr 19 str. 30; 5 stycznia 2000 r., V SA 319/99; 24 stycznia 2000 r., I SA/Ka 967/98/.

Na zakupionej linii produkcyjnej /v. przedmiotowa maszyna do produkcji TV/, przy równoczesności świadczeń za importowane towary oraz know-how, były wytwarzane telewizory według nabytej wiedzy technicznej, umożliwiającej poprawny proces produkcji. Wskazuje to na ścisły związek nabycia maszyn, części i urządzeń z nabyciem know-how, a zarazem pozwala przyjąć, że nabycie tej bezpośrednio użytkowanej w procesie produkcji wiedzy technicznej stanowiło warunek dostaw towarów, a tym samym uruchomienia linii technologicznej.

Chybionym jest zarzut naruszenia przepisów art. 85 w zw. z art. 30 par. 1 pkt 3 i art. 23 par. 1 i par. 9 Kodeksu celnego, w związku z doliczeniem do wartości celnej towaru opłat licencyjnych za cały okres obowiązywania umowy licencyjnej i liczonej od całości sprzedaży, a także błędnego określenia daty powstania długu celnego.

Opłata wstępna /za ujawnienie technologii/ miała charakter jednorazowy a strony umowy wskazały konkretny termin jej uiszczenia /8 miesięcy od daty otrzymania faktury/, z zagrożeniem obciążenia odsetkami za zwłokę. Z umowy nie wynika, iż opłata ta miałaby zostać rozłożona na cały okres jej obowiązywania, to jest 5 lat. Okres pięcioletni dotyczy jedynie czasokresu obowiązywania umowy. W zakresie obowiązku ponoszenia opłat licencyjnych obliczanych od zafakturowanej ceny brutto "każdego licencjonowanego produktu sprzedanego lub inaczej zbytego" należy zauważyć, że zobowiązanie do ponoszenia tych opłat powstaje z chwilą dopuszczenia przywiezionych towarów do obrotu na polskim obszarze celnym, nie zaś dopiero z chwilą wystawienia faktury licencyjnej. Do uiszczenia w określonym terminie /dwa razy w roku za okresy półroczne/ tych, w odpowiedni sposób obliczonych opłat, skarżąca zobowiązała się w umowie z 14 stycznia 1999 r. Przyporządkowanie odpowiednich części opłat do poszczególnych zgłoszeń celnych nastąpiło z zachowaniem zasady proporcjonalności, co w tego typu sprawach jest akceptowaną regułą. Tego sposobu obliczenia skarżąca Spółka nie podważyła i nie wykazała, że wysokość opłat licencyjnych została zawyżona. Z kolei rozbicia kwoty opłaty za pomoc techniczną dokonała sama skarżąca, (...).

Przepis art. 30 par. 1 pkt 3 ustawy - Kodeks celny obejmuje wszystkie płatności dokonane oraz takie, które muszą być dokonane jako warunek sprzedaży, a więc także i takie, których termin płatności przypada po odprawie celnej. Okoliczność, że termin zapłaty opłat licencyjnych przypadał po odprawie celnej nie ma w tej sytuacji znaczenia, gdyż obowiązek ich uiszczenia wynikał z powołanej umowy i stanowił warunek sprzedaży.

Zgodnie z art. 64 par. 1 i par. 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeksu celnego obowiązek uiszczenia opłat winien być zadeklarowany /z niezbędnymi dokumentami/ przy zgłoszeniu celnym, zawierającym wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany, czego skarżąca nie uczyniła. Od obowiązku tego nie zwalniały Spółki wskazane w skardze trudności związane z określeniem wysokości opłat licencyjnych już w dacie zgłoszenia celnego, gdyż okoliczności te nie stanowią podstawy do pominięcia tych opłat przy określeniu wartości celnej towaru.

Do wartości celnej w myśl art. 31 pkt 3 Kodeksu celnego nie wlicza się wprawdzie dających się wyodrębnić z ceny faktycznie zapłaconej lub należnej odsetek ale tylko wówczas gdy łącznie spełnione są następujące wymagania:

1. odsetki wynikają z pisemnej umowy o finansowaniu- zakupu przywiezionych towarów,

2. kupujący o ile będzie to konieczne udowodni, że:

- towary zostały sprzedane po cenie zadeklarowanej jako faktycznie zapłaconej lub należnej, - żądane oprocentowanie nie przekracza normalnie stosowanego oprocentowania dla tego typu transakcji dokonywanych w tym czasie w kraju, w którym dokonano operacji finansowej. Zgodzić się należy z organem orzekającym, że warunek określony wyżej w punkcie 1 nie został w niniejszej sprawie spełniony.

Nie wystarczy bowiem zaznaczenie w Kontrakcie jak to uczyniono w umowie (...) z 3 maja 1999 r., "odsetki płatne przez kupującego" bowiem wymagane jest by odsetki "wynikały" z pisemnej umowy, a więc by umowa określała zasady ich naliczania - a tego w przedstawionym przez stronę kontrakcie brak.

Brak ten ma taki skutek, iż należy uznać, że odsetki z zawartej na piśmie umowy nie wynikają, a zatem odpada także możliwość nie wliczenia ich do wartości celnej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutów wskazujących na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, które stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi wnioskami i ocenami organu orzekającego i nie wnoszą do sprawy nowych, istotnych elementów. Akta wspólne zawierają potwierdzenia zapoznania się strony z aktami sprawy. Skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się w zakresie ustaleń dokonanych na podstawie kontroli postimportowej i zgłoszenia wniosków dowodowych. Z uprawnień tych Spółka w szerokim zakresie korzystała (...).

Dokonana przez Dyrektor Izby Celnej obszerna analiza ujawnionych w toku kontroli postimportowej dokumentów nie nasuwa faktycznych i prawnych zastrzeżeń, a wnioski z tej analizy, obszernie i logicznie uzasadnione, spełniają wymogi zasady swobodnej oceny dowodów. Twierdzenia skargi dotyczące interpretacji tych dokumentów, zwłaszcza zapisów umowy z 14 stycznia 1999 r., są jedynie pozbawionym prawnych walorów kolejnym przedstawieniem własnego punktu widzenia.

Oddalenie wniosków dowodowych, takich jak przesłuchanie przedstawiciela skarżącej na okoliczność rzeczywistej woli stron umowy z 14 stycznia 1999 r., znajdowało oparcie w przepisie art. 188 ustawy - Ordynacja podatkowa.

W tej sytuacji, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę.