Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 514/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 156 par. 1 pkt 2, art. 129 par. 2, art. 16 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant specjalista Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydał w dniu [...] grudnia 2020 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] o odmowie przyznania J. K. renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Prezes KRUS stwierdził, że decyzją z dnia [...] września 2020 r. Oddział Regionalny KRUS w W. odmówił J. K. prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, z powodu niespełniania warunków do jej uzyskania, czyli braku podleganiu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres 5 lat w ostatnim 10-leciu przed datą złożenia wniosku o ww. świadczenie. Strona wykazała 2 lata, 7 miesięcy i 29 dni tego ubezpieczenia, a całkowita niezdolność do pracy powstała od dnia [...] czerwca 2020 r., tj. w okresie niepodlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, jak i po upływie 18 miesięcy od ustania w dniu [...] lutego 2013 r. podlegania rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.

W dniu [...] września 2020 r. J. K. wystąpił do Prezesa KRUS z wnioskiem o przyznanie prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Wniosek uzasadniony został trudną sytuacją materialną oraz złym stanem zdrowia będącym następstwem wypadku komunikacyjnego w dniu [...] września 2010 r.. Wypadek ten spowodował, brak możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy i uzyskania z tego tytułu dochodów. Do wniosku strona dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Z.:

- z 2012 r. oraz z 2015 r. – o niepełnosprawności w stopniu lekkim oraz

- z 2019 r. – o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym do [...] lipca 2020 r.

Organ wskazał, iż w okresach: od dnia [...] grudnia 2012 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. J. K. pobierał rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, a następnie wielokrotnie ubiegał się o rentę. Brak całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym orzekanej przez lekarzy rzeczoznawców Kasy oraz komisje lekarskie, spowodował, iż wydawane zostały decyzje odmawiające prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. Od powyższych decyzji strona składała odwołania do sądu, które każdorazowo były oddalane.

Prezes KRUS decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. odmówił prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W dniu [...] grudnia 2020 r. strona zwróciła się do Prezesa KRUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnoszący wskazał na swój zły stan zdrowia oraz trudną sytuację materialną.

Prezes KRUS nadmienił, iż wymienione w art. 55 ust. 1 ustawy przesłanki, które warunkują przyznanie renty rolniczej w drodze wyjątku, a mianowicie: brak prawa do renty rolniczej wskutek szczególnych okoliczności i brak niezbędnych środków utrzymania oraz niemożność ich uzyskania ze względu na wiek i stan zdrowia, muszą wystąpić łącznie, a niespełnienie choćby jednej z nich wyklucza możliwość przyznania tego świadczenia.

Podkreślił, że pojęcie "w drodze wyjątku" nie dotyczy wyjątkowych potrzeb, sytuacji życiowej, czy niedostatku starającego się o to świadczenie, ale zaistnienia w sprawie szczególnych okoliczności usprawiedliwiających niemożność uzyskania danego świadczenia w trybie zwykłym. Przez szczególne okoliczności, o których mowa w art. 55 ust. 1 ustawy, rozumie się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, które wbrew zamiarom i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę w kontynuowaniu zatrudnienia. Niespełnienie powyższego warunku powoduje, że wnioskodawca nie może skutecznie domagać się renty rolniczej w drodze wyjątku.

Zdaniem organu ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że J. K. ma 46 lat (ur. [...] czerwca 1974 r.). Podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników w okresie od dnia [...] stycznia 1993 r. do dnia [...] lutego 2013 r. z przerwami. Do końca 2013 r. pobierał rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy. W dniu [...] marca 2012 r. wydzierżawił grunty rolne na okres 10 lat. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, sporadycznie korzysta z pomocy ojca w zakresie transportu na konsultacje lekarskie. Nie posiada stałego źródła dochodów, utrzymując się częściowo ze sprzedaży gruntów rolnych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. 1.000 zł (koszty wyżywienia, zakup opału, opłaty za energię elektryczną, wodę, wywóz nieczystości, wydatki na leki, raty ubezpieczenia OC auta), przy czym ze względu na trudną sytuację finansową strona nie jest w stanie opłacić wszystkich rachunków i zalega z opłatami. Jednakże nie korzysta z pomocy rzeczowej lub finansowej z ośrodka pomocy społecznej.

Odnosząc się do przedstawionych przez stronę argumentów, organ podkreślił, że przy ustalaniu prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku w pierwszej kolejności ocenia się przesłankę szczególnych okoliczności oraz powody nienabycia świadczenia w zwykłym trybie.

Zatem niespełnienie przez ubezpieczonego warunków do uzyskania świadczenia na zasadach ogólnych musi być skutkiem szczególnych okoliczności, za które uważa się zdarzenia, które ograniczały, utrudniały, czy wręcz udaremniały możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych. Ustalając prawo do świadczenia w drodze wyjątku, bierze się także pod uwagę łączny okres ubezpieczenia na przestrzeni całego życia. Okres ten powinien być adekwatny do wieku osoby.

W przypadku J. K., na przestrzeni ponad 46 lat życia udowodniono około 20 lat rolniczego ubezpieczenia emerytalno-rentowego, które ustało z dniem [...] lutego 2013 r. Do końca 2013 r. wymieniony pobierał rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, następnie pozostawał bez ubezpieczenia, pomimo że nie został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym. Nie podjął także zatrudnienia poza rolnictwem oraz nie zgłosił się do urzędu pracy jako osoba poszukująca zatrudnienia, pomimo że orzeczenia lekarskie nie wskazywały na niezdolność do podjęcia pracy.

Ponadto w dniu [...] marca 2012 r. wnioskodawca wydzierżawił grunty rolne na okres 10 lat, a tym samym pozbawił się możliwości pozostania w ubezpieczeniu, a w konsekwencji prawa do świadczeń z tego ubezpieczenia, na wypadek takich ryzyk jak starość lub całkowita niezdolność do pracy.

Okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników ustał od dnia [...] lutego 2013 r. Zdaniem organu nie zostały przedstawione szczególne okoliczności mające wpływ na pozostawanie bez ubezpieczenia w okresie od 2013 r., a więc przez ponad 7 lat. J. K. nie zadbał o własne ubezpieczenie w tym okresie, zwłaszcza, że nie miał orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy.

Zdaniem organu zależy przyjąć, że w omawianym przypadku powodem braku ubezpieczenia nie była niezdolność do pracy, która wykluczałaby skarżącego z aktywności zawodowej. Nie można uznać, że w przypadku skarżącego wystąpiły szczególne okoliczności, które uniemożliwiły spełnienie warunków do renty rolniczej ustawowej.

Jednocześnie organ zauważył, że na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy, w okresie bezczynności zawodowej wnioskodawca mógł zostać objęty ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek i w przyszłości zapewnić sobie prawo do ustawowej renty rolniczej lub emerytury rolniczej.

W orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalony jest pogląd, że rezygnacja z ubezpieczenia społecznego jest świadomym wyborem rodzącym określone skutki. Należy liczyć się z konsekwencjami takiej decyzji, a szczególnie z możliwym w przyszłości brakiem uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Niepłacenie składek na ubezpieczenie społeczne nie wskazuje na istnienie szczególnych okoliczności uniemożliwiających nabycie świadczenia w zwykłym trybie.

Zatem rezygnacja z ubezpieczenia emerytalno-rentowego była świadomym wyborem, który pozbawił stronę ochrony ubezpieczeniowej na wypadek takich ryzyk, jak wystąpienie okresowej lub trwałej całkowitej niezdolności do pracy czy też niezdolności do samodzielnej egzystencji. W tej sytuacji zdaniem organu strona nie spełniła warunków do przyznania prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w trybie ustawowym, gdyż całkowita okresowa niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji powstała w okresie, w którym nie podlegał żadnemu ubezpieczeniu społecznemu.

Prezes KRUS podniósł też, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego można uznać, że sytuacja finansowa i życiowa J. K. jest trudna, jednakże nie jest to wystarczającą przesłanką do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, które nie ma charakteru socjalnego.

Zdaniem organu nie można także kwestionować złego stanu zdrowia strony. Zostało to bowiem potwierdzone orzeczeniem komisji lekarskiej Kasy z dnia [...] sierpnia 2020 r., która uznała wnioskodawcę za okresowo całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] czerwca 2020 r. do lipca 2022 r. Wprawdzie jest to podstawowa, ale nie jedyna przesłanka warunkująca przyznanie prawa do renty rolniczej zarówno ustawowej jak i w drodze wyjątku.

Wobec tego w sprawie nie wystąpiły szczególne okoliczności powodujące niespełnienie warunków do uzyskania świadczenia na zasadach ogólnych.

J. K. nie przedstawił też nowych okoliczności w sprawie, które uzasadniałyby pozytywne załatwienie wniosku, zaś podane argumenty zostały wzięte pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku z dnia [...] września 2020 r.

J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...].

Skarżący nadmienił, że 10 lat temu uległ wypadkowi samochodowemu. Od tamtego czasu jego stan zdrowia stopniowo się pogarszał. Skarżący przebywał na zwolnieniach lekarskich oraz na turnusie rehabilitacyjnym. Następnie dwa razy przyznano mu rentę na okres pół roku. W związku z coraz silniejszymi bólami otrzymywał mocniejsze leki, a lekarz orzecznik KRUS przyznał mu rentę na okres roku. Decyzja ta została jednak podważona przez orzecznika KRUS Oddział w W. Komisja orzecznicza przyznawała stronie kolejne stopnie niepełnosprawności. Stan zdrowia skarżącego uniemożliwiał podjęcie pracy w gospodarstwie rolnym. Z tej też przyczyny przekazał on swoją ziemię w dzierżawę.

Skarżący stwierdził, iż Prezes KRUS uznał, że jest on zdolny do pracy w gospodarstwie rolnym, mimo że od 2019 r. dysponuje orzeczeniem o pracy w warunkach chronionych. Obecnie wyniki badań lekarskich potwierdzają pogorszenie stanu zdrowia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli przeprowadzonej na rozprawie była decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego utrzymująca w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] listopada 2020 r. odmawiającą prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, gdyż organ dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 2 k.p.a.) Stosownie do art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 1) w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2). Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3 k.p.a.).

Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużany ani skracany przez organ administracji publicznej. Jest terminem procesowym obliczanym według przepisów k.p.a. oraz terminem zawitym, którego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. W konsekwencji jeżeli strona uchybiła czternastodniowemu terminowi na złożenie odwołania i organ nie przywrócił terminu do złożenia tego środka zaskarżania, wówczas decyzja wydana w I instancji jest ostateczna (art. 16 § 1 k.p.a.). Sprawa rozstrzygnięta ostateczną decyzją nie może być co do zasady ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego.

Podjęcie przez organ odwoławczy czynności zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy każdorazowo poprzedza postępowanie wstępne, w trakcie którego organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie między innymi, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu, określanego w art. 129 § 2 k.p.a. Przeprowadzenie wspomnianych czynności wstępnych jest obligatoryjne. Ewentualne ustalenie, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu skutkuje tym, że organ nie rozpoznaje odwołania merytorycznie, nie rozważa argumentacji strony, lecz postanowieniem stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 134 k.p.a.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, "K.p.a. Komentarz", Warszawa 2011, s. 503, uchwałę NSA z dnia 12 października 1998 r., sygn. akt OPS 11/98,).

W kontrolowanej sprawie Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżącego, mimo że został on wniesiony po upływie ustawowego, czternastodniowego terminu, określonego w art. 129 § 2 k.p.a.

Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że decyzja z dnia [...] listopada 2020 r. została doręczona dorosłemu domownikowi skarżącego, tj. R. K. – ojcu skarżącego w dniu [...] listopada 2020 r., co wynika zarówno z daty obok podpisu wyżej wymienionego, jak i daty wskazanej przez pracownika poczty oraz datownika placówki oddawczej (k. 184 z akt administracyjnych sprawy). Doręczenie domownikowi strony jest dopuszczone przez przepisy k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 43 zd. 1 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Doręczenie przewidziane w tym przepisie oparte jest zatem na domniemaniu doręczenia pisma adresatowi, co oznacza przyjęcie, że wywołało ono skutek prawny. Miarodajną więc będzie data przyjęcia pisma przez dorosłego domownika bez konieczności badania, czy domownik wywiązał się z obowiązku przekazania przesyłki adresatowi (por. wyrok NSA z 17 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 208/09, wyrok NSA z 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2070/10, wyrok NSA z 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10). Podjęcie przesyłki adresowanej do strony postępowania przez dorosłego domownika i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oznacza podjęcie się przez niego oddania pisma (decyzji) adresatowi. Przepis art. 43 k.p.a. nie przewiduje składania przez domownika odbierającego pismo pisemnego zobowiązania do oddania pisma adresatowi (czy to w postaci złożenia pisemnego oświadczenia, czy podpisania zobowiązania już zamieszczonego na druku poświadczenia odbioru) jako warunku uznania doręczenia w trybie tego przepisu za prawidłowe. Doręczający jest natomiast obowiązany uzyskać pokwitowanie odbioru od osoby, która chce i może, zgodnie z przepisem art. 43 k.p.a., odebrać pismo. Odmowa pokwitowania przesyłki jest tożsama z brakiem woli lub możliwości przekazania pisma adresatowi, a to oznaczać będzie konieczność odstąpienia od doręczenia w trybie zastępczym (por. wyrok NSA z 17 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 208/09, postanowienie NSA z 8 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 192/07, wyrok NSA z 17 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2673/16, K. Kędziora, "K.p.a. Komentarz", C.H. Beck 2017, t. 4 do art. 43, M. Jaśkowska, M Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, "Komentarz aktualizowany do k.p.a.", LEX/el 2021, t. 4 do art. 43). Przepis art. 46 § 1 k.p.a. wymaga, aby odbierający pismo potwierdził doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2996/15, postanowienie WSA w Szczecinie z 20 września 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 616/14). Jeśli nie ma czytelnego podpisu określającego imię i nazwisko osoby, której doręczono jako domownikowi, ewentualnie wskazano jedynie nazwisko, konieczne jest zawarcie na poświadczeniu odbioru adnotacji wskazującej na powiązanie z adresatem przesyłki np. że przesyłkę odebrał ojciec, matka, brat. Tylko spełnienie tych wymogów pozwala na zidentyfikowanie osoby odbierającej pismo i ustalenie, czy odbioru dokonał domownik (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2641/15).

W świetle powyższych rozważań wszystkie powyższe wymagania zostały spełnione, aby uznać, iż doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] listopada 2020 r. w dniu [...] listopada 2020 r. Podpis bowiem osoby, której doręczono tą decyzję jest wyraźny i czytelny, a ponadto na zwrotnym poświadczeniu odbioru znajduje się adnotacja, iż odebrał go domownik w dniu [...] listopada 2020 r.

Podkreślenia wymaga, iż awizowana przesyłka pocztowa może zostać wydana ze skutkiem doręczenia zastępczego również osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem. Kwestię tę wiążąco reguluje art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 1041), zgodnie z którym przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego - w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem. W art. 37 ust. 3 ww. ustawy zawarto zastrzeżenie, że przepis ust. 2 nie narusza przepisów innych ustaw dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń, co potwierdza przywołany wyżej wniosek, że w sytuacji braku odmiennego uregulowania powyższej kwestii wydania przesyłki w k.p.a., wskazany przepis ustawy – Prawo pocztowe należy uznać za normę uzupełniającą regulację zawartą w k.p.a. (por. postanowienie NSA z 20 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 612/18, postanowienie NSA z 5 lutego 2020 r., sygn. akt II OZ 91/20). Zauważyć przy tym trzeba, że ten kierunek interpretacji był przyjmowany również na tle wcześniej obowiązujących przepisów Prawa pocztowego (por. wyrok NSA z 21 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1205/10; wyrok NSA z 23 listopada 2000 r., V SA 796/00), jak również odnosi się do analogicznie brzmiącej regulacji zamieszczonej w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, gdyż także przy doręczeniach dokonywanych przez organy podatkowe obowiązuje reguła, że awizowana przesyłka pocztowa może zostać wydana ze skutkiem doręczenia zastępczo również osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 32/16).

W związku z powyższym, skoro skarżącemu skutecznie doręczono decyzję w dniu [...] listopada 2020 r., to wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy można było zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. złożyć najpóźniej w dniu [...] grudnia 2020 r. Skarżący nadał ww. wniosek w dniu [...] grudnia 2020 r. (k. 191). Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby strona domagała się przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego. Stąd też należało uznać, iż Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego rozpoznał wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy od ostatecznej decyzji, co stanowi – w ocenie Sądu – rażące naruszenie art. 129 § 2 w zw. z art. 16 § 1 k.p.a.

W konsekwencji Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w wyroku.

Wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ze względu na rozpoznanie odwołania złożonego po terminie, Sąd nie był uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji i odniesienia się do zarzutów skargi.