Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1040/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6135 Odpady
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność uchwały w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant: Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Prokuratura Rejonowego w B. na uchwałę Rady Gminy B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy 1. stwierdza nieważność § 2; § 3; §4; § 6 ust. 2; § 7; § 8; § 9; § 15 ust. 3; § 16 ust. 3; § 22; § 23 ust. 2 ust. 3 i ust. 4; § 30 ust. 1, ust. 2 i ust. 3; rozdziału 8; rozdziału 9; § 36; § 37; § 38; § 39; § 40; § 41; § 42; § 44 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4 i ust. 5; § 47 oraz § 49 uchwały nr [...] Rady Gminy B. z dnia [...] w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w zakresie, w którym stwierdzono jej nieważność.


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w Brodnicy złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na uchwałę Rady Gminy Bartniczka Nr XXIV/117/2005 z dnia 7 grudnia 2005r. w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Bartniczka, zarzucając jej naruszenie art. 7 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.) w zw. z § 135, § 137, § 143, § 147 ust. 1, § 149 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U Nr 100, poz. 908), poprzez powtórzenie przepisów ustaw zawierających definicje pojęć, odmienne definiowanie pojęć zdefiniowanych przez ustawodawcę, sformułowanie definicji nowych pojęć bez upoważnienia ustawowego, a także zamieszczenie w uchwale przepisów regulujących sprawy wykraczające poza upoważnienie ustawowe rady gminy.

Jak wskazano w skardze, w związku ze szczególnym miejscem prawa miejscowego w hierarchii źródeł prawa, regulamin, będący aktem prawa miejscowego, formułuje postanowienia jedynie w granicach upoważnienia ustawowego, regulując wyłącznie kwestie wynikające z delegacji ustawowej.

Skarżący podniósł, iż podejmując zaskarżoną uchwałę, ustawodawca przekroczył upoważnienie ustawowe wynikające z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.c.p.g.), a w szczególności nie zastosował się do Zasad techniki prawodawczej. Zgodnie z § 137 w zw. z § 143 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie Zasad techniki prawodawczej nie powtarza się definicji ustawowych, co miało miejsce w przedmiocie kwestionowanego regulaminu. Prokurator wskazał pojęcia "zbiornika bezodpływowego" (pkt 10 uchwały), a także "właściciela nieruchomości" (pkt 15), zamieszczonych w art. 2 ust. 1 pkt 4 i 5 u.c.p.g.

Prokurator zwrócił ponadto uwagę, iż poszczególne pojęcia regulaminu zawierają pojęcia zdefiniowane w sposób odmienny, niż w definicjach ustawowych, wskazując pojęcia: "odpadów komunalnych" (§ 4 pkt 2 uchwały), ."odpadów niebezpiecznych" (§ 4 pkt 6), "odpadów medycznych" (§ 4 pkt 7), "zbieranie odpadów" (§ 4 pkt 9) i "składowiska odpadów" (§ 4 pkt 12), określonych w sposób odmienny od definicji tych pojęć zawartych w art. 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 4,5, 16 i 23 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach; pojęcia "nieczystości ciekłych (§ 4 pkt 11) i "stacji zlewnej" (§ 4 pkt 13) zdefiniowanych inaczej niż wynika to z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3 u.c.p.g.; pojęcia "zwierząt domowych" (§ 4 pkt 16) niezgodnie z art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r, o ochronie zwierząt oraz pojęcia "zwierząt gospodarskich" (§ 4 pkt 17) wbrew definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2007r. o organizacji, hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich.

Prokurator zauważył ponadto, iż Rada Gminy Bartniczka wprowadziła własne definicje pojęć, wskazując: "odpady komunalne stałe drobne" (§ 4 pkt 3 uchwały), "odpady komunalne stałe duże" (§ 4 pkt 4), "surowce wtórne" (§ 4 pkt 5), "odpady roślinne" (§ 4 pkt 8), "podmioty świadczące usługi wywozowe" (§ 4 pkt 14), "punkt zbiórki padłych zwierząt" (§ 4 pkt 18). Skarżący zauważył również, iż Rada Gminy Bartniczka dokonała własnego podziału komunalnych "odpady komunalne stałe drobne" i "odpady komunalne stałe duże"

Skarżący podniósł, iż Rada Gminy dokonała rozszerzenia katalogu podmiotów będących adresatami obowiązków, uznając za adresatów "wszystkich przebywających na terenie gminy" (§ 2 uchwały) podczas, gdy art. 1 ust. 1 u.c.p.g. stanowi o "obowiązkach właścicieli nieruchomości". Regulamin wyznacza ponadto krąg podmiotów obowiązanych do jego stosowania, jak również kategorie podmiotów zwolnione z tego obowiązku.

Prokurator wskazał, iż przedmiotowy regulamin nakłada na właścicieli nieruchomości dodatkowe, nieprzewidziane powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i obowiązki i zakazy, wymieniając: obowiązek przechowywanie określonych dokumentów przez okres 3 lat (§ 6 pkt 2 uchwały), obowiązek zawarcia umowy na wywóz odpadów w terminie 2 tygodni od dnia powstania obowiązku lub objęcia nieruchomości w posiadanie (§ 8 pkt 1 i 2), zakaz spalania odpadów w tym poza instalacjami lub urządzeniami (§ 9, § 15 pkt 3 i § 16 pkt 3), zakaz wylewania bądź wypuszczania ścieków do rowów, zbiorników wodnych i gruntów oraz zakaz odprowadzania do sieci kanalizacyjnej wód opadowych, melioracyjnych, płynnych odchodów zwierzęcych oraz innych substancji (§ 30 pkt 1 i 2).

Prokurator zauważył, że zaskarżony regulamin zawiera ponadto normy o charakterze sankcyjnym (§ 30 pkt 3 uchwały), regulując zasady odpowiedzialności cywilnej oraz karno – administracyjnej. Zakwestionował ponadto § 36 uchwały, jako niezgodny z u.c.p.g. oraz § 42 jako przekraczający upoważnienie ustawowe wynikające z u.c.p.g. oraz powtarzający przepisy kodeksu wykroczeń i kodeksu karnego. W § 44 uchwałodawca z kolei, przekraczając upoważnienie ustawowe wynikające z u.c.p.g., powtórzył przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt. Jako przekroczenie delegacji ustawowej, prokurator wskazał ponadto § 23 pkt 2-4 uchwały, nakładający obowiązek wymiany pokrycia dachowego obiektów pokrytych eternitem, co regulowane jest rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest.

Skarżący zwrócił uwagę, iż kwestionowana uchwała wadliwie reguluje obowiązki podmiotów świadczących usługi wywozowe oraz organizatorów imprez masowych, podmioty te bowiem nie są właścicielami nieruchomości.

Skarżący dostrzegł, iż regulamin rozszerzył obowiązki nałożone na zarządców dróg (§ 38 uchwały), a także wskazał w § 39, jako adresata obowiązku utrzymania czystości i porządku w gminach, zamiast wykonawcy robót budowlanych inne podmioty. Prokurator zauważył również iż § 40 regulaminu nałożył obowiązki w zakresie oczyszczania przystanków komunikacji na ich właścicieli lub użytkowników, zamiast przedsiębiorcę użytkującego tereny służące komunikacji publicznej.

Jak ponadto wynika ze skargi, w regulaminie pominięta została regulacja w zakresie wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji oraz terminów jej przeprowadzania.

Prokurator wreszcie dostrzegł, iż kwestionowany regulamin w § 49 ust. 1 zawiera przepis o charakterze karnym, do czego rada gminy nie jest upoważniona.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Bartniczka wskjazała, iż w dniu 21 września 2010r. podjęta została uchwała Nr XXXV/167/10 w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy, w całości uwzględniająca zarzuty skargi i uchylająca zaskarżoną uchwałę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę uznać należy za zasadną.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.), rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, będący aktem prawa miejscowego. Regulamin, o którym mowa, określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: 1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących: a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych odpadów niebezpiecznych, odpadów wielkogabarytowych, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz odpadów z remontów, b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi; 2) rodzaju i minimalnej pojemności urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych urządzeń i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu: a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach, b) liczby osób korzystających z tych urządzeń; 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego; 4) maksymalnego poziomu odpadów komunalnych ulegających biodegradacji dopuszczonych do składowania na składowiskach odpadów; 5) innych wymagań wynikających z gminnego planu gospodarki odpadami; 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku; 7)wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach; 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie jest, co wprost wynika z przytoczonego powyżej art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, aktem prawa miejscowego. Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Akty prawa miejscowego wydawane są w formie uchwał przez organy uchwałodawcze samorządu terytorialnego: radę gminy, radę powiatu, sejmik województwa. Gmina, jako podstawowa jednostka samorządu terytorialnego, wykonuje te zadania samorządu terytorialnego, które nie zostały zastrzeżone dla innych jednostek samorządu terytorialnego, jednym z których jest dbanie o utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy. Zadanie to realizowane jest w formie aktu miejscowego – właściwego regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie.

Zgodnie z konstytucyjną zasadą legalizmu akty prawa miejscowego wydawane są na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy jest aktem prawa miejscowego wydanym przez radę gminy zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1561 ze zm.), według którego na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Upoważnienie ustawowe dla przedmiotowego regulaminu zawiera cytowany już art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.c.p.g.), oznacza to, że wydając akt prawa miejscowego, rada gminy nie może w żaden sposób wystąpić poza przedmiotowe granice upoważnienia zawartego w ustawie – regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie zawierać może jedynie kwestie wymienione w sposób enumeratywny w treści art. 4 ust. 1 u.c.p.g., odstępstwa natomiast od tego katalogu, traktowane być winny jako istotne naruszenia prawa. Zauważyć ponadto należy, iż organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego związany jest zasadami techniki prawodawczej, które określa rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U Nr 100, poz. 908), stosowane w sposób odpowiedni również do aktów prawa miejscowego, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.

Jak już zostało powiedziane, wykroczenie poza upoważnienie wynikające z ustawy stanowi naruszenie prawa. Naruszeniem takim jest powtarzanie w treści regulaminu przepisów zawartych zarówno w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak i w innych aktach normatywnych, zgodnie bowiem z § 118 w związku z § 143 rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej, w aktach prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych. Naruszenie prawa stanowi ponadto odmienne interpretowanie pojęć zawartych w ustawie, czy też regulowanie pewnych kwestii inaczej, niż uczynił to ustawodawca. Akt prawa miejscowego, jako wydany na podstawie upoważnienia ustawowego nie może naruszać delegacji ustawowej.

Przedmiotem skargi złożonej w niniejszej sprawie przez Prokuratura Rejonowego w Brodnicy jest uchwała Rady Gminy Bartniczka Nr XXIV/117/2005 z dnia 7 grudnia 2005r. w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Bartniczka, w treści której skarżący zwrócił uwagę na popełnione przez uchwałodawcę istotne naruszenia prawa. Zarzuty te należy podzielić.

Badając zaskarżoną uchwałę, w istocie zauważyć trzeba, że wydający ją organ dokonał powtórzenia definicji pojęć uprzednio już zdefiniowanych w ustawach. Wymienione bowiem w postanowieniach ogólnych Regulaminu "zbiorniki bezodpływowe" (§ 4 pkt 10), zdefiniowane jako ""instalacje i urządzenia przeznaczone do gromadzenia nieczystości ciekłych w miejscu ich powstawania", uprzednio zdefiniowane zostały w identycznej treści art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.), "właściciele nieruchomości" (§ 4 pkt 15) rozumiani także jako "współwłaściciele, użytkownicy wieczyści oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub w użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością", co stanowi w istocie powtórzenie art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.

Kolejnym zasadnie dostrzeżonym przez skarżącego naruszeniem prawa jest odmienne definiowanie pojęć uprzednio w ustawie zdefiniowanych. Rada Gminy Bartniczka, definiując pojęcie "odpady komunalne" (§ 4 pkt 2 uchwały) określiła je jako "odpady powstające w gospodarstwach domowych, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzących od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych", tymczasem ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (t. jedn. Dz. U. z 2007r. Nr 39, poz. 251 ze zm.) określa odpady komunalne jako "odpady powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych" (art. 3 ust. 2 pkt 4); "odpady medyczne", zdefiniowane zostały w § 4 ust. 7 jako :odpady powstające w związku z udzielaniem świadczeń medycznych i weterynaryjnych oraz prowadzeniem badań doświadczeń w zakresie szeroko pojętej medycyny", jak natomiast wynika z art. 3 ust. 2 pkt 5, są to odpady powstające w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz prowadzeniem badań i doświadczeń naukowych w zakresie medycyny. Nieco odmiennie formułuje także regulamin pojęcie "zbierania, gromadzenia odpadów" (§ 4 pkt 9 uchwały), podczas gdy ustawa o odpadach definiuje zbieranie odpadów jako "każde działanie, w szczególności umieszczanie w pojemnikach, segregowanie i magazynowanie odpadów, które ma na celu przygotowanie ich do transportu do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania" (art. 3 ust. 2 pkt 23). Regulamin przyjął także własną definicję pojęcia "składowiska odpadów" (§ 4 pkt 12), określając je jako "obiekty służące do obróbki odpadów, powodującej zmianę ich cech fizycznych, chemicznych lub biologicznych; należy do nich kompostowanie, wysypiska, sortownie odpadów, zakłady przetwarzania surowców wtórnych i pozostałe zakłady utylizacji zakładów komunalnych", ustawa o odpadach natomiast składowisko odpadów określa jako "obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów" (art. 3 ust. 2 pkt 16). Sformułowane w § 4 pkt 11 regulaminu określenie "nieczystości ciekłe", zdefiniowane jako "ścieki komunalne gromadzone przejściowo w zbiornikach bezodpływowych", nie jest zgodne z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., gdzie nieczystości ciekłe zdefiniowano jako "ścieki gromadzone przejściowo w zbiornikach bezodpływowych", natomiast definicja "stacji zlewnych" (§ 4 pkt 14 regulaminu), określonych jako "instalacje i urządzenia zlokalizowane przy oczyszczalni ścieków, służące do przejmowania nieczystości ciekłych dowożonych pojazdami asenizacyjnymi z miejsc gromadzenia" pozostaje wbrew definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., zgodnie z którą stacje zlewne są to "instalacje i urządzenia zlokalizowane przy kolektorach sieci kanalizacyjnej lub przy oczyszczalniach ścieków służące do przyjmowania nieczystości ciekłych dowożonych pojazdami asenizacyjnymi z miejsc gromadzenia". Regulamin wprowadza ponadto odmienne pojęcia zwierząt domowych (§ 4 pkt 16), określanych jako "zwierzęta przebywające z człowiekiem w jego domu lub obejściu utrzymywane w charakterze jego towarzysza (pies, kot itp.), podczas gdy ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t. jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 106, poz. 1002 ze zm.) definiuje zwierzęta domowe jako "zwierzęta tradycyjnie przebywające wraz z człowiekiem w jego domu lub innym odpowiednim pomieszczeniu, utrzymywane przez człowieka w charakterze jego towarzysza" (art. 4 pkt 17) ormułowano także definicję zwierząt gospodarskich (§ 4 pkt 17 regulaminu) określając je jako "zwierzęta utrzymywane i przeznaczone do chowu i hodowli", w świetle natomiast art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie zwierząt, określa się je jako "zwierzęta gospodarskie w rozumieniu przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich".

Jako uchybienie należy wskazać także przyjęcie przez uchwałodawcę własnych definicji wykraczających poza delegację ustawową takich pojęć Jak "odpady komunalne stałe drobne" (§ 4 pkt 3 regulaminu), "odpady komunalne stałe duże" (§ 4 pkt 4), "surowce wtórne" (§ 4 pkt 5), "odpady roślinne" (§ 4 pkt 8), "podmioty świadczące usługi wywozowe" (§ 4 pkt 14), czy "punkt zbiórki padłych zwierząt" (§ 4 pkt 18). Upoważnienie ustawowe zawarte w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie upoważnia rady gminy do tworzenia nowych definicji.

Za słuszny należy uznać zarzut prokuratora w kwestii rozszerzenia katalogu podmiotów obowiązanych do stosowania regulaminu, co również oznacza przekroczenie delegacji ustawowej, bowiem u.c.p.g. stanowi w art. 1 ust. 1 o obowiązkach właścicieli nieruchomości dotyczących utrzymania czystości i porządku, regulamin natomiast zobowiązuje do tych powinności wszystkich przebywających na terenie gminy (§ 2 regulaminu), enumeratywnie wymieniając katalog obowiązanych podmiotów (§ 3). W § 7 uchwały dokonano wyłączenia właścicieli nieruchomości od obowiązku przestrzegania obowiązków dotyczących gromadzenia odpadów stałych oraz utrzymywania czystości i porządku na terenie nieruchomości.

Za niezasadne uznać należy także nałożenie przez Radę Gminy Bartniczka na właścicieli nieruchomości obowiązków oraz zakazów, które nie zostały przewidziane przepisami prawa. Brak jest bowiem podstawy do nałożenia na właścicieli nieruchomości obowiązku przechowywania przez okres trzech lat dokumentów stwierdzających regulowanie należności za usługi, celem udokumentowania umowy na wywóz nieczystości (§ 6 ust 2 regulaminu), obowiązku zawarcia umowy z podmiotem świadczącym usługi wywozowe na wywóz odpadów w terminie dwóch tygodni od dnia powstania obowiązku (§ 8 ust. 1), zakazu spalania w tym wszelkich odpadów komunalnych poza instalacjami lub urządzeniami o których mowa w art. 44 ustawy o odpadach oraz zakopywana, wysypywania do zbiorników wodnych, składowania lub wrzucania w miejscach do tego nie przeznaczonych, a także spalania odpadów roślinnych na powierzchni ziemi (§ 9, § 15 ust 3, § 16 ust. 3 regulaminu), nakładania na właścicieli budynków pokrytych eternitem obowiązku wymiany pokrycia dachowego na zasadach wskazanych w regulaminie (§ 23 pkt 2-4), podczas gdy zagadnienie to reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. Nr 71, poz. 649 ze zm.). Brak jest również podstawy prawnej do wynikającego z § 30 ust. 1 i 2 zakazu wylewania bądź wpuszczania ścieków do rowów, zbiorników wodnych i gruntów oraz wpuszczania (odprowadzania) do sieci kanalizacyjnej wód opadowych, melioracyjnych, płynnych odchodów zwierzęcych oraz innych substancji mogących spowodować uszkodzenia sieci lub oczyszczalni ścieków – co nieprawnie zagrożone zostało karą określoną przepisami Kodeksu wykroczeń. Uchwałodawcy brak ponadto podstawy prawnej do wydawania zakazów mieszczących się w § 42 regulaminu, zakazy te bowiem są, jak trafnie wskazał skarżący, powtórzeniem dyspozycji norm prawnych z zakresu prawa wykroczeń i prawa karnego: art. 144 kw (w odniesieniu do pkt 1), art. 288 § 1 kk lub 124 § 1 kw (w odniesieniu do pkt 2), art. 63a kw (w odniesieniu do pkt 3), art. 194 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, t. jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm., (w odniesieniu do pkt 4) oraz art. 131 pkt 12 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, t. jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 151, poz. 1220 ze zm. (w odniesieniu do pkt 5), a także obowiązków wynikających z § 44 i § 47 regulaminu, regulowanych ustawą o ochronie zwierząt oraz o ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (t. jedn. Dz. U. z 2008r. Nr 213, poz. 1342 ze zm.).

Za trafny należy uznać także zarzut skargi nieuprawionego nałożenia obowiązków wynikających z regulaminu na podmioty niebędace w świetle u.c.p.g. właścicielami nieruchomości – podmioty świadczące usługi wywozowe (rozdział 8 i 9 uchwały) oraz organizatorów imprez masowych (§ 37). Uregulowania regulaminu, których adresatem nie są właściciele nieruchomości są sprzeczne z prawem.

Podobnie nieuprawnione jest nałożenie określonych obowiązków na zarząd dróg (§ 38 regulaminu) oraz w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie budowy (§ 39), a także obowiązków w zakresie oczyszczania przystanków komunikacyjnych (§ 39), gdyż obowiązki te zostały już uregulowane ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i brak jest podstawy do ich powtarzania, konkretyzowania czy zmiany.

Za pozbawione delegacji ustawowej należy uznać uregulowania zawarte w § 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 2. Zaniechania nie mogą być przedmiotem stwierdzenia nieważności.

Za trafny wreszcie uznać należy pogląd, że w uchwale zamieszczono nieuprawnione sankcje karne w przypadku niewykonywania obowiązków określonych w drodze regulaminu; rada gminy nie jest bowiem upoważniona do ustanowienia odpowiedzialności karno-administracyjnej za naruszenie określonych przez nią zasad utrzymania czystości i porządku.

Reasumując, zauważyć należy, iż stanowiąc przepisy prawa miejscowego w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, organ uchwałodawczy musi formułować zawarte w nich postanowienia na podstawie i w granicach udzielonego mu w tym przedmiocie upoważnienia ustawowego – pogląd taki wyrażony i ugruntowany został w licznym orzecznictwie sądowym. Wszelkie odstępstwa od delegacji ustawowej, powtarzanie definicji ustawowych, czy formułowanie własnych definicji bez ustawowego upoważnienia skutkować musi wyeliminowaniem uchwały z obrotu prawnego.

Bez względu na rozstrzygnięcie pozostaje fakt wydania przez Rada Gminy Bartniczka Uchwały Nr XXXV/167/10 z dnia 21 września 2010r. w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Bartniczka, która, respektując zastrzeżenia Prokuratury, zastąpiła zaskarżoną uchwałę, wojewódzki sąd administracyjny bowiem, w ramach swojej kompetencji zobowiązany jest skontrolować akt będący przedmiotem skargi i wydać w tym przedmiocie stosowne rozstrzygnięcie.

Sąd nie uwzględnił wniosku prokuratora o cofnięcie skargi uznając, że umorzenie postępowania spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu dotkniętego wadą nieważności (art. 60 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 oparte zostało o art. 152 wyżej wskazanej ustawy.