Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 376/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 3 ust. 1, § 8 ust. 1, § 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz Sędzia del. WSA Gabriela Jyż Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Go 825/09 w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. G. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. G. na rzecz B. C. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Go 825/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. po rozpoznaniu skargi B. C. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. G. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.

Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd podał, że w dniu 22 marca 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR w M. (dalej Biuro Powiatowe ARiMR) wpłynął wniosek pani B. C. (dalej skarżąca lub wnioskodawczyni) o pomoc finansową na działanie Wspieranie gospodarstw niskotowarowych wraz z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w którym wnioskodawczyni zadeklarowała realizację przedsięwzięć:

1. Ukończenie szkolenia: a) prowadzonego zgodnie z warunkami, sposobem i trybem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub b) realizowanego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006 w zakresie działania "Szkolenia";

2. Zakup zwierząt gospodarskich;

3. Zakup maszyn rolniczych.

Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. (nr[...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącej płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W decyzji zawarto pouczenie, iż zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.), dalej rozporządzenie w sprawie wspierania gospodarstw niskotowarowych, warunkiem otrzymania płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W ciągu 7 dniu po tym terminie należy złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć. Wymaganym załącznikiem do tego oświadczenia będzie dokument potwierdzający zrealizowanie zadeklarowanych przedsięwzięć.

W dniu 25 września 2008 r. skarżąca złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wraz z załącznikami potwierdzającymi nabycie maszyn rolniczych. Złożyła również zaświadczenia o ukończeniu przez jej męża szkoleń w zakresie stosowania środków ochrony roślin sprzętem naziemnym, na temat nowoczesnego chowu trzody chlewnej oraz o ukończeniu kursu w zakresie operowania kombajnami zbożowymi.

Trzecia płatność została przekazana na konto wnioskodawczyni w dniu 28 kwietnia 2008 r., tak więc ostateczna data złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego upłynęła 4 listopada 2008 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. orzekł o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku. Organ wyjaśnił, iż powodem wstrzymania płatności jest niezrealizowanie przez wnioskodawczynię przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku o pomoc finansową na działanie Wspieranie gospodarstw niskotowarowych określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego z dnia 17 marca 2005 r., tj. ukończenia ww. szkoleń.

Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. G. w motywach decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji nie naruszała prawa.

Zdaniem organu odwoławczego, strona zrealizowała dwa z zadeklarowanych trzech przedsięwzięć, a mianowicie zakup zwierząt gospodarskich oraz zakup maszyn rolniczych. Natomiast brak jest dokumentów potwierdzających ukończenie przez skarżącą szkoleń wskazanych we wniosku o przyznanie płatności. Skarżąca nie spełniła zatem warunków umożliwiających otrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty, określonych w § 8 cytowanego rozporządzenia. Dostarczone przez skarżącą zaświadczenia o ukończeniu szkoleń wskazują, że "beneficjentem szkoleń" był małżonek skarżącej – M. C., który nie występował z wnioskiem o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, a więc "w stosunku do ARiMR nie miał żadnych zobowiązań". Stwierdzić należy, iż małżonek nie może zastępować skarżącej w realizacji zadeklarowanych przedsięwzięć, gdyż to nie on jest wnioskodawcą i beneficjentem działania Wspieranie Gospodarstw Niskotowarowych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich. Treść § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wspierania gospodarstw niskotowarowych jednoznacznie wskazuje, iż to producent rolny realizuje przedsięwzięcia zadeklarowane we wniosku i w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Organ powołał się na art. 3 pkt 3 ustawy z 18 stycznia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2004 r. Nr 10 z, poz. 76 ze zm.), w rozumieniu którego producentem rolnym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca: posiadaczem gospodarstwa rolnego lub rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001, lub posiadaczem zwierzęcia.

Organ uznał, że podmiot uprawniony do otrzymania pomocy finansowej został przez ustawodawcę wskazany wyraźnie. Jest nim producent rolny zgodnie z definicją zawartą w ustawie o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstwa rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Odnosząc się do argumentacji skarżącej, która podniosła w odwołaniu, iż "nie mogła uczestniczyć w szkoleniach, gdyż miała w tym czasie małe dziecko, wymagające troskliwej opieki, często chorujące" oraz że "ze względu na tradycyjny podział ról małżonków w domu w szkoleniach uczestniczył mąż", organ wskazał na regulację § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wspierania gospodarstw niskotowarowych. Przepis ten określa szczegółowo przesłanki, które mogą zaistnieć, aby płatność mogła być wypłacona w czwartym i piątym roku, mimo iż rolnik nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia. Są to: długotrwała niezdolność do pracy, wystąpienie klęski żywiołowej, zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, wystąpienie choroby zakażanej zwierząt w gospodarstwie. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika zaś, aby została spełniona jedna z przesłanek określonych w § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wspierania gospodarstw niskotowarowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. uwzględnił skargę na powyższą decyzję.

Sąd stwierdził, że skarżąca w terminie określonym w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wspierania gospodarstw niskotowarowych złożyła wymagane oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, poza sporem jest wykonanie przez skarżącą dwóch zadeklarowanych w planie rozwoju przedsięwzięć: zakup zwierząt i zakup maszyn. Kwestią sporną jest natomiast ustalenie, czy skarżąca jako producent rolny zrealizowała trzecie zadeklarowane przedsięwzięcie, tj. ukończenie szkolenia. Organ wskazał bowiem, że z załączonych do oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia zaświadczeń wynika, że szkolenia te ukończył mąż skarżącej, a nie skarżąca jako producent rolny.

Sąd pierwszej instancji uznał za błędne przyjęcie przez organ, że przedsięwzięcie zadeklarowane we wniosku o płatność do gospodarstwa niskotowarowego – ukończenie szkolenia nie zostało zrealizowane.

Zdaniem Sądu, organ dokonał wadliwej interpretacji § 8 ust. 1 pkt 1 oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wspierania gospodarstw niskotowarowych przyjmując, że przedsięwzięcie jakim było szkolenie - zadeklarowane w planie rozwoju gospodarstwa skarżąca musiała odbyć osobiście jako wpisany do rejestru producent rolny. Przywołane przepisy rozporządzenia należy bowiem odczytywać w powiązaniu z celami jakie miały zrealizować. Rozporządzenie w sprawie wsparcia gospodarstw niskotowarowych miało tworzyć ramy organizacyjne i instytucjonalne dla jednego z tzw. działań towarzyszących, ułatwiających włączenie Polski we wspólną politykę rolną w pierwszych latach członkostwa.

Sąd wskazał jako niekwestionowane okoliczności, że w rejestrze producentów rolnych skarżąca wpisana jest jako producent rolny, zaś przedmiotowe gospodarstwo rolne stanowi współwłasność małżonków i gospodarstwo to prowadzone jest wspólnie przez małżonków (mimo że producentem jest skarżąca). Sąd zaznaczył przy tym, że przepisy art. 12 ust. 4 przywołanej ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) wyraźnie wskazują, że jako producent rolny może zostać wpisany tylko jeden z małżonków – niezależnie od tego, czy gospodarstwo to jest wspólnie prowadzone przez małżonków oraz jaka jest struktura własnościowa tego gospodarstwa.

Następnie Sąd wyjaśnił, że rozporządzenie w sprawie wspierania gospodarstw niskotowarowych wydane zostało w wykonaniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). Ustawa ta określa natomiast zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych oraz organów w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej dotyczącej m.in. wspierania gospodarstw niskotowarowych - określonych przepisami Unii Europejskiej - rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 445/2002 z dnia 26 lutego 2002 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR).

Istotą powołanych uregulowań unijnych jest dążenie do rozwoju obszarów wiejskich. Realizacja tego zamierzenia dokonać się miała poprzez m.in. pomoc finansową dla gospodarstw rolnych (na inwestycje w tych gospodarstwach), w tym również pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych (poprzez wypłacanie środków producentom rolnym na rozwój ich gospodarstw).

Sąd pierwszej instancji uznał, że środki zostały udzielone w celu pomocy gospodarstwom niskotowarowym, które prowadzi określony producent rolny. Nie oznacza to jednak, że to wyłącznie producent rolny może tylko zadeklarowane przedsięwzięcia wykonać. Skoro gospodarstwo prowadzone jest przez oboje małżonków, stanowi ono główne źródło utrzymania rodziny, to niewątpliwie działania obojga małżonków związane są z prowadzeniem tego gospodarstwa. Uzyskana na szkoleniach wiedza i umiejętności będą wykorzystywane w gospodarstwie producenta rolnego niezależnie od tego, czy szkolenie zostało ukończone przez wpisanego do rejestru producentów - producenta czy też jego współmałżonka - współwłaściciela gospodarstwa. Niewątpliwie cel przyznania pomocy - rozwój gospodarstwa niskotowarowego - zostanie osiągnięty również wtedy, gdy wspólnie prowadzący gospodarstwo rolne małżonek producenta rolnego odbędzie szkolenie. Sąd w okolicznościach niniejszej sprawy uznał więc małżonka skarżącej za współuczestnika programu dotyczącego wsparcia gospodarstw niskotowarowych. Mąż skarżącej spełnia przesłanki do uznania go za producenta rolnego - jest posiadaczem (współwłaścicielem) gospodarstwa rolnego, jak również prowadzi (wraz z żoną) działalność rolniczą w tym gospodarstwie. M. C. nie mógł zostać wpisany do rejestru producentów, gdyż zgodnie z przywołanym wcześniej art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności w przypadku małżonków nadaje się jeden numer identyfikacyjny. Skoro taki numer został nadany skarżącej, to nie mógł być również nadany jej mężowi. Nie oznacza to jednak, że gospodarstwo, na rzecz którego płatności zostały przyznane, prowadzone jest wyłącznie przez oznaczoną jako producent rolny osobę. Nie oznacza to również, że tylko ta osoba jest obowiązana zrealizować zadania uprawniające do skorzystania z przysługujących świadczeń, uprawnień w tym również w charakterze pomocy. Ze złożonych w niniejszej sprawie wyjaśnień wynika, że działalność rolnicza prowadzona jest wspólnie przez małżonków i z tego też względu mąż skarżącej, biorąc udział w szkoleniach zrealizował przedsięwzięcie wynikające z planu rozwoju gospodarstwa.

Sąd pierwszej instancji stwierdził w związku z powyższym, że błędnie organ zinterpretował przepis § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia przyjmując, że małżonek producenta rolnego wspólnie prowadzący gospodarstwo rolne nie jest uprawniony do zrealizowania zadeklarowanego przedsięwzięcia.

W skardze kasacyjnej Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Orzeczeniu zarzucił w ramach podstawy ujętej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu § 8 ust. 1 w zw. z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wpieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.) poprzez przyjęcie, że małżonek producenta rolnego wspólnie prowadzący gospodarstwo rolne jest uprawniony do zrealizowania zadeklarowanego przedsięwzięcia, w konsekwencji uznanie, iż skarżąca zrealizowała przyjęte przedsięwzięcie w zakresie odbycia szkolenia, a więc nie ziściły się przesłanki do wstrzymania płatności.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący organ podniósł, że kwestia realizacji zadeklarowanych przez producenta rolnego przedsięwzięć w ramach pomocy dla gospodarstw niskotowarowych normowana jest bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa publicznego w postaci § 3 ust. 1 pkt. 4, § 8 ust. 1 pkt 1 oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Przyznając wsparcie dla gospodarstwa niskotowarowego, organ administracji publicznej wydaje decyzję konkretnej osobie, która staje się beneficjentem płatności niskotowarowych. Wnioskodawczyni, składając wniosek oraz plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 pkt. 4 ww. rozporządzenia, zobowiązała się do realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego. Zgodnie z przepisem § 8 cyt. rozporządzenia, beneficjent jest zobowiązany do złożenia stosownego oświadczenia i wykazania, iż zadeklarowane przedsięwzięcia zostały przez niego zrealizowane. Przepisy rozporządzenia nie wskazują na możliwość realizacji zadeklarowanych przedsięwzięć przez osobę inną, niż adresat decyzji o przyznaniu wsparcia wpisany do ewidencji producentów zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. C. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Składający skargę kasacyjną oparł ją na naruszeniu prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię § 8 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. poprzez przyjęcie, że małżonek producenta rolnego wspólnie prowadzący gospodarstwo rolne jest uprawniony do zrealizowania zadeklarowanego przedsięwzięcia, a w konsekwencji uznanie, iż skarżąca zrealizowała przyjęte przedsięwzięcie w zakresie odbycia szkolenia.

Na wstępie przypomnieć należy, że założona rozporządzeniem Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia ( Dz.UE.L.99.160.80 ze zm.) wspólna polityka rozwoju obszarów wiejskich w zakresie działań rolnośrodowiskowych za cel wspólnotowej pomocy inwestycyjnej przyjęła m.in. zmodernizowanie gospodarstw rolnych i poprawę ich rentowności. Zgodnie z art. 2 cyt. rozporządzenia Rady (WE), wsparcie rozwoju obszarów wiejskich związanych z działalnością gospodarki rolnej i jej przekształceniem, ma służyć m.in. poprawie struktur gospodarstw rolnych i struktur służących przetwarzaniu i wprowadzaniu do obrotu produktów rolnych oraz zróżnicowanie działalności w celu wprowadzenia uzupełniających bądź alternatywnych form działalności.

Na gruncie krajowym zadania w zakresie wspierania obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji EFOGR określiła ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich (...) i jak wynika z art. 1 ust. 1 pkt 5 tego aktu prawnego jedno z zadań dotyczy wspierania gospodarstw niskotowarowych. Szczegółowe warunki, tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem (opracowany przez ministra właściwego ds. rozwoju wsi w porozumieniu z ministrami do spraw finansów, rozwoju regionalnego, pracy i środowiska plan rozwoju obszarów wiejskich), zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy, określiło w stosunku do udzielanej pomocy gospodarstwom niskotowarowym rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r.

Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 1 tegoż rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, przy czym płatność ta podlega wstrzymaniu, jeżeli producent nie dotrzymał tych warunków (§ 9 ust. 1 rozporządzenia).

Z powyższych regulacji wynika zatem jednoznacznie, iż omawiana płatność jest przyznawana "dla gospodarstwa niskotowarowego". W sprawie zaś było bezsporne, że skarżąca była współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem.

Wprawdzie w myśl § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia płatność ta jest udzielana producentowi rolnemu, lecz nie oznacza to, iż jest ona udzielana tylko producentowi rolnemu, któremu nadano numer identyfikacyjny na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76). Zgodnie z tym przepisem w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę.

Okoliczność zatem, że to skarżąca była wpisana do ewidencji producentów rolnych nie mogła mieć decydującego znaczenia do udzielenia jej omawianej płatności. Wpis do ewidencji producentów rolnych ma znaczenie o tyle, że stanowi ułatwienie dla organu, jak i dla małżonków i współposiadaczy gospodarstw rolnych. Nadanie jednego numeru identyfikacyjnego nie może też prowadzić do pozbawienia małżonka, który wyraził zgodę na ten techniczny tryb, prawa do uzyskania płatności, o których mowa w powołanych wyżej przepisach. Zasadą jest bowiem, że wszelkie świadczenia z tytułu uczestnictwa w programach obejmują również współmałżonka rolnika wspólnie prowadzącego gospodarstwo rolne. Widoczne to jest również w niniejszej sprawie, skoro płatność jest przyznawana dla gospodarstwa niskotowarowego, a współposiadaczami takiego gospodarstwa są obydwoje współmałżonkowie.

Okoliczność zaś, że skarżąca na podstawie § 3 ust. 1 pkt 4a omawianego rozporządzenia zobowiązała się do realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa rolnego nie oznacza, że przedsięwzięcie w postaci ukończenia szkolenia musiała wykonać osobiście. Takie przedsięwzięcie mógł zatem zrealizować jej małżonek (współposiadacz gospodarstwa rolnego i producent rolny nie wpisany do ewidencji producentów rolnych), gdyż cel tego przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego został w ten sposób zrealizowany.

W konsekwencji powyższych rozważań należy uznać, iż Sąd I instancji dokonując wykładni powołanych w skardze kasacyjnej przepisów trafnie wywiódł, iż przepisy § 3 ust. 1, § 8 ust. 1 oraz § 9 ust. 1 omawianego rozporządzenia funkcjonują w ramach większej usystematyzowanej grupy przepisów, jaką jest ustawa i szerzej cały system prawa i dlatego zastosował wykładnię funkcjonalną i systemową. Należy w tym miejscu zauważyć, że w doktrynie wykładni prawa podkreśla się, iż bynajmniej nie jest tak, że językowe reguły wykładni nakazują dokonywać wykładni tylko i jedynie jakichś poszczególnych wypreparowanych z całości tekstu prawnego, przepisów prawnych. Przeciwnie, dla dokonania wykładni językowej konieczne jest uwzględnienie relewantnego dla rozstrzygnięcia danego problemu tekstu prawnego. Dlatego też odtworzenie normy prawnej z tekstu prawnego zwykle wymaga nie tylko odwołania się do znacznie większej niż tylko jeden – zrębowy przepis, przepisów prawnych, ale i do pewnych twierdzeń o systemie prawnym, w tym twierdzeń o regułach jego rekonstrukcji (por. J. Mikołajewicz – glosa do uchwały składu 5 sędziów NSA z dnia 24 września 2001 r. sygn. akt OPK 16/01 – OPS 2002/4/50).

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 tej ostatniej ustawy.