Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1620/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1620/04 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: NSA Józef Gach, Asesor: WSA Beata Cieloch (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2006r., sprawy ze skargi R. K. - M. i A. M., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23 września 2004r. nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r., skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu [...].2004 roku R. K.- M. i A. M. złożyli w Urzędzie Skarbowym w L. wspólnie zeznanie podatkowe PIT-36, w którym wykazali między innymi dochód z tytułu kapitałów pieniężnych w kwocie [...] zł. Następnie w dniu [...].2004 roku złożyli korektę zeznania podatkowego PIT-36, w której nie wykazali dochodów z kapitałów pieniężnych. Równocześnie złożyli wniosek o stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty A. M. podniósł, że sporna kwota pochodzi z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, które podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 52 pkt 1 lit. d. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Decyzją z dnia [...].2004 roku Nr [...] wydaną na podstawie art. 72&1, 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz.926 z poźn. zm.) oraz art.52 pkt.1 lit.d ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. Nr 14,poz. 176 z późn. zm. ) Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok z tytułu dochodu uzyskanego w tym roku z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych.

W uzasadnieniu decyzji Urząd Skarbowy uznał, że uzyskany przez A. M. w 2003 roku dochód ze sprzedaży praw do obligacji zamiennych na akcje, nie podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 52 pkt 1 lit. d w/w ustawy,albowiem nie był to dochód z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. M. i R. K. - M. reprezentowani przez pełnomocnika i wnieśli o jej uchylenie, rozpoznanie sprawy i stwierdzenie istnienia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa podatkowego zawartych w art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi poprzez błędną ich interpretację.

W uzasadnieniu odwołania wskazali,iż kwestią sporną pozostawało stwierdzenie czym była zarówno de facto, jak i de jure transakcja przeprowadzona przez podatnika.

Wskazano, iż w dniu [...].2000 roku Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy O. S.A. (dalej "O.") podjęło uchwałę o wdrożeniu Programu Motywacyjnego (dalej: "Program Motywacyjny") skierowanego do członków Zarządu Spółki oraz do osób spośród kadry kierowniczej typowanych w sposób przewidziany w Programie Motywacyjnym (dalej: "Osoby Uprawnione") i podwyższeniu kapitału akcyjnego O. poprzez emisję akcji, które zostały dopuszczone do publicznego obrotu.

Program Motywacyjny przewidywał emisję nie oprocentowanych obligacji zamiennych na akcje (dalej: "Obligacje"), które zostały objęte przez specjalnie do tego celu utworzoną spółkę celową - O. P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej "O. P."), w której O. objął 100% udziałów.

O. P. oferował obligacje Osobom Uprawnionym, które mogły dokonywać konwersji obligacji na akcje O. W szczególności na Program Motywacyjny składały się następujące elementy:

- cena nominalna jednej Obligacji ustalona została na poziomie 1,25 zł, a cena emisyjna odpowiadać miała cenie sprzedaży jednej akcji O. w publicznej ofercie akcji serii D (w transzy krajowych inwestorów indywidualnych po uwzględnieniu wszelkich dyskont) powiększonej o 10%.

- emisja [...] Obligacji serii A zamiennych na akcje O. nastąpiła w dniu [...].2000 roku, a cena emisyjna ustalona została na poziomie [...] zł _ powyżej ówczesnego poziomu notowań akcji O. na GPW.

- O. P. został zobowiązany do oferowania Obligacji Osobom Uprawnionym po cenie emisyjnej (tj. [...] zł) w latach 2001, 2002 i 2003.

Umowa powiernicza zawarta pomiędzy O. a O. P. zobowiązała O. P., między innymi, do wykonania następujących czynności: (i) nabycia Obligacji, (ii) odpowiedniego ich przechowywania, (iii) oferowania Obligacji Osobom Uprawnionym, oraz (iv) sprzedaży Obligacji Osobom Uprawnionym w przypadku przyjęcia przez nie oferty.

- Osoby Uprawnione mogły dokonać konwersji nabytych od O. P. Obligacji na akcje O. serii D w dniach [...].2001, 2002 i 2003 r.

Zapłata ceny za obligacje przez Osobę Uprawnioną mogła nastąpić w następujący sposób:

(i) cena mogła być zapłacona jednocześnie ze złożeniem przez Osobę Uprawnioną oświadczenia o przyjęciu oferty nabycia obligacji od O. P.,

(ii) cena mogła być zapłacona po złożeniu tego oświadczenia i wydaniu obligacji Osobie Uprawnionej,

(iii)cena mogła być uiszczona zaliczkowo lub ratami,

(iv)cena nie mogła być zapłacona później niż w dniu rozliczenia transakcji zbycia akcji O. serii "D" objętych w wyniku zamiany Obligacji na Akcje i nie później niż w dniu wykupu Obligacji przez emitenta - czyli O.

O. P. złożył podatnikowi dwie oferty nabycia obligacji zamiennych serii A O:

a. [...].2001r. na nabycie [...] obligacji

b. [...].2002r. na nabycie [...] obligacji

Na podstawie oferty nabycia Obligacji zamiennych na akcje uzyskanej od O. P., podatnik zawarł w dniu [...].2003r. z C. S.A. z siedzibą w W. (dalej "C.") umowę Opcji Nabycia Akcji Serii D O. Na podstawie tej umowy C. w dniu [...].2003r. oświadczył, że chce skorzystać z prawa kupna Akcji od Uprawnionego ( podatnika ) i przyjął ofertę złożoną przez podatnika.

Następnie w grudniu 2003 roku dopuszczono akcje serii D do obrotu na GPW, obligacje zostały zamienione na akcje, a podatnikowi wypłacono wynagrodzenie za sprzedaż praw do obligacji zamiennych w wysokości równej sumie iloczynów ilości Akcji i Kwot Uzupełniających. Sprzedaż akcji nastąpiła w dniu [...].2003r.w transakcji pozasesyjnej na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych, a rozliczenie transakcji ze strony C. na rachunku podatnika [...].2003 roku.

Ponadto wobec przedstawionego powyżej stanu faktycznego podniesiono, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje się stwierdzenie, że art. 52 pkt. 1 lit. d ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż zwalnia się od podatku dochodowego do dnia 31 grudnia 2003 roku dochody uzyskane z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa wart. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Jednakże, zarówno w informacji, jak i w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że z opisanego stanu faktycznego wynika, że podatnik uzyskał dochód "ze sprzedaży praw do obligacji zamiennych na akcje, a więc nie z realizacji tych praw". Natomiast zdaniem odwołujących się jedną z form "realizacji" praw wynikających z papierów wartościowych jest ich sprzedaż. Dlatego dokonana przez podatnika sprzedaż winna podlegać zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 52 pkt. 1 lit d. ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie sposób bowiem podać przykładu "realizacji" praw wynikających z papierów wartościowych, która to realizacja nie byłaby sprzedażą i jednocześnie podlegałaby, co do zasady, opodatkowaniu podatkiem dochodowym i była od niego zwolniona na podstawie powoływanego art. 52 pkt. 1 lit d. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przyjęcie interpretacji Urzędu Skarbowego oznaczałoby, że ustawodawca, zwalniając z opodatkowania "realizację" praw wynikających z papierów wartościowych, której to "realizacji" (poza realizacją polegającą na sprzedaży) nigdzie nie opodatkował, stworzył zbiór pusty, gdyż stałoby to w sprzeczności z domniemaniem racjonalności prawodawcy, które ma charakter domniemania niepodważalnego.

Ponadto wskazano, iż z przytoczonego stanowiska Ministerstwa Finansów dnia 28.02.2002 r. (" Prawo Bankowe" 2002/6/98 ), wynika,iż "sprzedaż" i "realizacja" są to pojęcia tożsame. Zdaniem odwołujących się sprzedaż jest więc jedną z form "realizacji prawa". A zatem pojęcie "realizacja" może być, co najwyżej, uznane za szersze od pojęcia "sprzedaż", a nie na odwrót, jak sugeruje organ podatkowy I instancji.

Decyzją z dnia 23 września 2004roku Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że odwołujący się A. M. został objęty programem motywacyjnym realizowanym przez O. S.A. w związku z czym otrzymał ofertę nabycia obligacji zamiennych serii A O. Program ten przewidywał emisję obligacji zamiennych serii A O. S.A. na akcje, które zostały objęte przez specjalnie do tego utworzoną spółkę celową O. P. sp. z o.o. w której O. objął 100% udziałów. Na podstawie oferty nabycia obligacji zamiennych na akcje uzyskanej od O. P. sp. z o.o. A. M. zawarł w dniu [...].2003 roku ze spółką C. S.A w W. umowę opcji nabycia akcji serii D O. Na podstawie tej umowy w dniu [...].2003 roku powyższa spółka oświadczyła,że chce skorzystać z prawa kupna akcji i przyjęła ofertę sprzedaży złożoną przez A. M.. W grudniu 2003 roku dopuszczono akcje serii D do obrotu na GPW w Warszawie, obligacje zostały zamienione na akcje, a A. M. otrzymał wynagrodzenie za sprzedaż praw do obligacji zamiennych w wysokości równej ilości akcji i kwot uzupełniających. Sprzedaż akcji nastąpiła w dniu [...].2003 roku w transakcji pozasesyjnej na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych, rozliczenie z transakcji wpłynęło na rachunek w dniu [...] .2003 roku.

Organ II instancji podniósł, iż oferta nabycia obligacji zamiennych nie jest papierem wartościowym, lecz stanowi prawo do zakupu określonej ilości obligacji. A gdyby nawet uznać,że jest to papier wartościowy to zbycie prawa do obligacji zamiennych nie jest realizacją prawa wynikających z papieru wartościowego. W tym przypadku realizacją prawa wynikającego z papieru wartościowego byłoby nabycie proponowanych obligacji. W związku z powyższym dochód uzyskany ze sprzedaży w 2003 roku praw do obligacji zamiennych na akcje nie korzystał ze zwolnienia, o którym mowa w art.52 pkt.1 lit.d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych..

Z decyzją tą skarżący nie zgodzili się i złożyli skargę, w której wnieśli o uchylenie przedmiotowej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucili :

naruszenie przepisów art. 52 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi

naruszenie przepisów art. 210 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez:

- błędną interpretację obowiązujących przepisów,

- błędne przedstawienie stanu faktycznego, jako podstawy uzasadnienia decyzji, - brak należytego uzasadnienia prawnego decyzji.

W skardze przedstawiono ponownie stan faktyczny sprawy opisany dokładnie w odwołaniu. Stwierdzono między innymi, iż w grudniu 2003 roku dokonano konwersji obligacji na akcje, a podatnikowi wypłacono wynagrodzenie za sprzedaż praw do obligacji zamiennych na akcje poprzez rachunek w C. S.A.. Sprzedaż akcji nastąpiła w dniu [...].2003 r., w transakcji pozasesyjnej na GWP, a rozliczenie transakcji ze strony C. na rachunku podatnika nastąpiło w dniu [...].2003 r.

Ponownie w skardze skarżący podnieśli, iż jedną z form "realizacji" praw wynikających z papierów wartościowych jest ich sprzedaż. Dlatego dokonana przez podatnika sprzedaż winna podlegać zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 52 pkt. 1 lit d) ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie sposób bowiem podać przykładu "realizacji" praw wynikających z papierów wartościowych, która to realizacja nie byłaby sprzedażą i jednocześnie podlegałaby, co do zasady, opodatkowaniu podatkiem dochodowym i była od niego zwolniona na podstawie powoływanego art. 52 pkt. 1 lit d. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem skarżących " realizacja" i "sprzedaż" są to pojęcia tożsame. Potwierdzeniem tego jest przytoczone w odwołaniu stanowisko Ministerstwa Finansów. Z całą pewnością sprzedaż jest jedną z form "realizacji prawa". A zatem pojęcie "realizacja" może być, co najwyżej, uznane za szersze od pojęcia "sprzedaż".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu podniósł, iż zarzuty podniesione przez skarżących nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie bowiem z przepisami art. 52 pkt. 1 lit. d ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz.,.176 z późno zmian.) zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2003r. dochody uzyskane z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. - Prawo o publicznym obrocie papierami (Dz. U. Nr 118 poz. 754 z późn. zm.)

Stosownie do przepisów art. 3 ust. 3 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. z 2002r. Nr 49 poz. 447 z późno zm.), papierami wartościowymi są również inne niż wymienione w ust. 2 prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny papierów wartościowych wymienionych w ust. 1 i 2 (prawa pochodne)

W przedmiotowej sprawie skarżący otrzymał ofertę nabycia obligacji zamiennych na akcje O. Oferta nabycia obligacji nie jest papierem wartościowym, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ww. ustawy, lecz stanowi prawo do zakupu określonej ilości obligacji. Nawet w sytuacji uznania, iż prawo do nabycia obligacji jest papierem wartościowym, to sprzedaż tego prawa nie jest realizacją prawa z niego wynikającego. W tym przypadku bowiem realizacją prawa wynikającego z papieru wartościowego byłoby nabycie proponowanych obligacji.

Podniesiono również, że dochód uzyskany ze sprzedaży akcji uzyskanych w wyniku zamiany obligacji na akcje, podlegałby opodatkowaniu na zasadach ogólnych, gdyż nie podlega zwolnieniu na podstawie art. 52 w/w. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym dochód uzyskany ze sprzedaży w 2003 roku praw do obligacji zamiennych na akcje nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 52 pkt.1 lit.d w/w ustawy, gdyż nie wypełnia przesłanek określonych w tym przepisie. Stanowisko takie zostało potwierdzone przez Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia [...].2004 r. Nr [...] stanowiącym odpowiedź na zapytanie Izby Skarbowej w przedmiotowej sprawie.( k-57 akt).

W odpowiedzi na zarzut skarżących dotyczący, iż pojęcie " sprzedaży " jest tożsame z pojęciem "realizacja" z powołaniem się na stanowisko Ministerstwa Finansów z dnia 28.02.2002 roku Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż powyższe pismo stanowiło odpowiedź na zapytania banków dotyczące opodatkowania odsetek i innych przychodów. Pytanie zacytowane przez pełnomocnika skarżących dotyczyło zwolnień wynikających z przepisów 52 i art.52a w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pojawienie się w nim kilkakrotnie słowa "realizowane" zostało użyte przez pytającego w zadawanym pytaniu a nie jak dowodzi pełnomocnik w odpowiedzi udzielonej przez Ministerstwo Finansów. Zatem skarżący bezzasadnie wywodzą, że z tej interpretacji Ministerstwa Finansów, choć co do istoty dotyczy ona innego zagadnienia prawnego, wynika wprost i w sposób nie budzący wątpliwości, że w odniesieniu do zagadnienia prawnego będącego przedmiotem niniejszej skargi, racja znajduje się po stronie podatnika, gdyż terminy "realizacja prawa" i "odpłatne zbycie prawa" (a więc sprzedaż) są ze sobą utożsamiane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002r.poz.1269 z poźn. zm - oznaczana dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu, słusznie strony sporu zauważają, że rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wymaga zakres znaczeniowy pojęcia "realizacja praw" wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.- Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

Przepis art. 52 pkt. 1 lit. d ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14 z 2000r.poz.176 z późn. zm) zwalniał bowiem od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. dochody m.in. uzyskane z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 i Nr 141, poz. 945, z 1998 r. Nr 107, poz. 669 i Nr 113, poz. 715 oraz z 2000 r. Nr 22, poz. 270, Nr 60, poz. 702 i 703, Nr 94, poz. 1037 i Nr 103, poz. 1099).

Zdaniem Sądu bezsprzecznie zbyte przez A. M. opcje na nabycie obligacji zamiennych na akcje były prawami, o których mowa w w/w. art. 3 ust. 3 cyt. ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Zgodnie bowiem z powołanymi przepisami prawa, opcje na nabycie obligacji zamiennych na akcje to tzw. prawa pochodne czyli prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny papierów wartościowych wymienionych z kolei w art. 3 ust. 1 i 2 cyt. ustawy tj. m. in. akcji lub zbywalnych praw majątkowych wynikających z akcji. Oczywistym jest i w gruncie rzeczy niekwestionowanym przez organa podatkowe, że cena opcji na obligacje zamienne na akcje O. była pochodną ceny samych akcji O.

Podobne stanowisko w tym zakresie reprezentowane jest w doktrynie, gdzie stwierdza się, "iż opcje są papierami wartościowymi w rozumieniu art. 3 ust 3 w/w ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Są bowiem tzw. instrumentami finansowymi pochodnymi. Ich cechą charakterystyczną jest uzależnienie wartości danego instrumentu pochodnego od wartości instrumentu podstawowego." ( Ryszard Czerniawski, Marek Wierzbowski - Komentarz " Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi"; Marek Michalski - artykuł pt" Prawa do akcji cz.II " Monitor Prawniczy 1998/9/341 ; Ludwik Sobolewski - artykuł pt" Umowa opcji zbycia i nabycia instrumentów finansowych " Przegląd ustawodawstwa Gospodarczego 1998/1/4 ; Leszek Kosiorowski artykuł pt" Pojęcie kontraktu opcyjnego i opcji w prawie polskim" Radca Prawny 1999/6/78 )

Odnosząc się natomiast do istoty sporu tj. sposobu rozumienia pojęcia "realizacji" prawa pochodnego to zdaniem Sądu, słusznie organy podatkowe rozróżniają "realizację" prawa od "zbycia" prawa pochodnego, przyjmując, że jedynie "realizacja" prawa pochodnego jest zwolniona z podatku dochodowego, natomiast nie korzysta z takiego zwolnienia zbycie prawa pochodnego. W rozpatrywanym sporze "realizacja" prawa pochodnego rozumiana jest przez organy podatkowe jako skorzystanie z opcji nabycia prawa, którego prawo pochodne dotyczy, a więc w przypadku opcji na nabycie obligacji zamiennych na akcje - realizacją prawa będzie samo nabycie obligacji przez posiadającego opcję na nabycie. Realizacją prawa pochodnego nie będzie natomiast zbycie tego prawa, tak aby nabywca prawa mógł go realizować lub dokonywać dalszego obrotu zbywalnymi prawami pochodnymi.

Rozważając, czy dokonane rozróżnienie przez organy podatkowe na "realizację" i "zbycie" odpowiada prawu - należy podkreślić, że ustawodawca w samej ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych co do zasady nie zdefiniował wyraźnie, co rozumie pod pojęciem "realizacja" prawa, odwołując się do przepisów ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Niemniej jednak należy zauważyć, że ustawodawca nie definiując obu w/w pojęć w samej ustawie podatkowej o podatku dochodowym od osób fizycznych, posługiwał się nimi w sposób świadczący o różnicowaniu skutków prawnych "realizacji" praw pochodnych i "zbycia" praw pochodnych. Przede wszystkim w przepisach dotyczących kosztów uzyskania przychodu ustawodawca dokonał wyraźnego pojęciowego rozróżnienia na "zbycie" praw pochodnych i "realizację" praw pochodnych. Rozróżnienie to nastąpiło z mocą od 1 stycznia 2001r. w nowelizacji przepisów cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez art. 1 pkt 20 tiret 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawą z dnia 9 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 104 poz. 1104 ze zmianami) dodającym do dotychczasowego art. 23 po pkt 38 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (przewidującym katalog wyłączeń z kosztów uzyskania przychodu) pkt 38a stanowiący, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodu: "wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia - o ile wydatki te, stosownie do art. 22g ust. 3, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych".

Powyższy zapis został wprowadzony w życie w tym samym czasie co przepis art. 52 pkt.1 lit. d cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ( przez art. 1 pkt 46 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. ) wprowadzający nową kategorię zwolnionych dochodów z podatku dochodowego w postaci zwolnienia dochodów uzyskanych z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Należy podkreślić, że ustawodawca, o ile w art. 23 ust. 1 pkt 38a wyraźnie dokonał rozróżnienia na możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na nabycie praw pochodnych dopiero w momencie ich realizacji lub zbycia to tylko dochody z realizacji praw pochodnych, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi - korzystały ze zwolnienia podatkowego.

Wykładnia systemowa wskazuje więc, że skoro ustawodawca w jednym z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia pojęcie "realizacja prawa" od pojęcia "zbycie" prawa to takiego rozróżnienia należy konsekwentnie dokonywać interpretując pozostałe przepisy ustawy, o ile ustawodawca regulując inne kwestie podatkowe w sposób wyraźny nie utożsamił obu pojęć.

Należy podkreślić, że podobnego rozróżnienia dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 marca 2004r.o sygn. III SA 2501/02 publ. LEX nr 146538 wskazując w uzasadnieniu, że "w odniesieniu do prezentowanego w skardze stanowiska, iż kwota uzyskana przez skarżącego powinna być kwalifikowana jako przychód, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zauważyć trzeba, że nie znajduje ono uzasadnienia w treści tego przepisu, gdyż jak słusznie zauważyły to organy podatkowe, mowa w nim o przychodzie z odpłatnego zbycia tytułu własności pochodnych instrumentów finansowych od papierów wartościowych. Skarżący zaś nie zbył odpłatnie prawa do realizacji (...), lecz prawo to sam zrealizował".

Odnosząc się natomiast do argumentów skargi uzasadniającej tożsamość rozumienia obu pojęć "realizacja" i "zbycie" na gruncie przepisów podatkowych, gdyż poprzez brak opodatkowania "realizacji" praw pochodnych co do zasady, a opodatkowywanie jedynie "zbycia" praw pochodnych, konsekwentny ustawodawca nie mógł jednocześnie w drodze wyjątku zwolnić tejże samej "realizacji" prawa w drodze przepisu szczególnego - bowiem byłby to przepis pusty - zdaniem orzekającego Sądu - taka argumentacja nie może prowadzić do rozszerzenia sposobu rozumienia zwolnienia podatkowego.

Ułomne, na co wskazano w skardze, określenie źródeł przychodu poprzez opodatkowanie w sposób wyraźny jedynie zbycia praw majątkowych (art. 17 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych brzmieniu obowiązującym do 31.12.2003 r.), a nie realizacji tych praw, może co najwyżej skutkować brakiem opodatkowania w ogóle przychodów uzyskanych z realizacji praw pochodnych. Kwestia ta nie jest jednak przedmiotem sporu. Przedmiotem sporu jest sposób opodatkowania zbycia praw pochodnych, a więc przychodów, w sposób wyraźny wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem Sądu wadliwe regulacje ustawodawcy w zakresie źródeł przychodu jedynie pośrednio związanych z określeniem zwolnienia podatkowego, nie mogą ipso facto i ipso iure rozstrzygać o rozszerzającym sposobie rozumienia zakresu zwolnienia podatkowego.

Zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny i orzecznictwa wszelkie zwolnienia podatkowe należy rozumieć ściśle, nie wprowadzając rozszerzającej interpretacji, która mogłaby rozszerzyć zakres zwolnienia podatkowego przewidzianego przez ustawodawcę. Główną bodaj zasadą prawa podatkowego jest powszechność opodatkowania. Zwolnienia są wyjątkiem od tej zasady. Dlatego warunki prawne, od których ulgi są uzależnione nie mogą być interpretowane rozszerzająco (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 6 marca 1996r. sygn. SA/Ka 183/95, publ. LEX nr 26614).

Na marginesie omawiania problemów z zaliczaniem poszczególnych typów przychodów do źródeł przychodu z kapitałów pieniężnych należy wskazać, że dopiero od nowelizacji dokonanej art. 17 ust. 1 pkt 6 zmienionego przez art. 1 pkt 9 lit. a) tiret pierwsze ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. (Dz.U.03.202.1956) zmieniającej cyt. ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych z dniem 1 stycznia 2004 r. wyraźnie ustawodawca zaliczył do przychodów podlegających opodatkowaniu, "należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z:

a) odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych,

b) realizacji praw wynikających z papierów wartościowych "

W konsekwencji zdaniem Sądu bezzasadnym jest zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 52 pkt 1 lit. d cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy-Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

Ponadto bezzasadnym jest zarzut naruszenia art. 210 §1pkt.6 ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa(Dz. U. Nr 137 poz. 927 ze zmianami). Zarówno decyzja organu I instancji jak i organu II instancji zawierają uzasadnienie odnoszące się do ustaleń faktycznych, jak i ich prawnej oceny. Odmienne stanowisko prawne niż prezentuje w skardze pełnomocnik strony skarżącej nie może być traktowane jako brak uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Podzielić należy również pogląd Dyrektora Izby Skarbowej zaprezentowany w odpowiedzi na skargę, że pismo Ministerstwa Finansów [...] z dnia [...].2002 r. dotyczyło zupełnie innych kwestii.

Wywodzenie skutków prawnych ze sposobu wnioskowania i opiniowania przez Ministerstwo Finansów odrębnych kwestii podatkowych, nie związanych bezpośrednio z przedmiotem sporu nie może stanowić podstawy prawnej do stwierdzenia, że podjęte w sprawie decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa.

W związku z powyższym na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153,poz.1270 z późn.zm) Sąd orzekł o oddaleniu skargi