Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 703/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca) Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Wysocka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 października 2017 r. sprawy ze skargi T. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. U. (dalej: Strona, Skarżący, Podatnik) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] stycznia 2017r. Nr [...] ustalającą skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za okres 2017 roku, w kwocie 5.414 zł.

Z decyzji organu podatkowego I instancji wynika, że łączne zobowiązane podatkowe za 2017 r. dotyczące nieruchomości położonej w miejscowości L., gmina M. składa się z podatku rolnego w wysokości 184 zł, który został ustalony przez opodatkowanie użytków rolnych o ogólnej powierzchni 2,11 ha co stanowi 2,0045 ha przeliczeniowych, stawką w wysokości 131,10 zł za 1 ha oraz z podatku od nieruchomości w kwocie 5.230 zł, gdzie przedmiot opodatkowania stanowiły grunty pozostałe o powierzchni 11.127m², które, opodatkowano stawką zawartą w uchwale nr XXX/185/2016 Rady Gminy M. z dnia [...] października 2016r., w wysokości 0,47zł za 1 m².

Po rozpatrzeniu odwołania – w którym Skarżący zarzucił organowi, że ustalając podatek od nieruchomości oparł się wyłącznie na danych z ewidencji gruntów i budynków, bez uwzględnienia własnych danych wynikających ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego – Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy powołał niesporną treść przepisów art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 716 ze zm. - dalej: u.p.o.l.) oraz art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 617 ze zm.).

Dalej wskazał organ odwoławczy, że według art.6c ust.1 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2.

Z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie wynika, że opodatkowanie za okres 2017 roku dotyczy nieruchomości, położonej w miejscowości L., gmina M., stanowiącej własność Podatnika, która to nieruchomość w ewidencji gruntów i budynków oznaczona jest jako działka o numerze: [...] i o powierzchni 3.2227 ha, zapisana w księdze wieczystej nr [...]. Zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków nieruchomość ta składa się z następujących użytków;

- pastwiska trwałe klasy III, oznaczone symbolem "Ps III" o powierzchni 2,1100 ha,

- tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem "B" o powierzchni 1,1127 ha.

Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że przy dokonaniu wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 rok, objęciu podatkiem rolnym podlegają użytki rolne o ogólnej powierzchni 2,1100 ha, co stanowi powierzchnię 2,0045 hektarów przeliczeniowych. Wyliczenie należnego podatku jest wynikiem opodatkowania liczby hektarów przeliczeniowych tj. 2,0045 stawką w wysokości 131,10zł ( 2,0045 x 131,10 zł =262,7899 zł). Zgodnie bowiem z przepisem art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, podatek rolny za rok podatkowy wynosi od 1 ha gruntów stanowiących gospodarstwo rolne równowartość pieniężną 2,5q żyta, obliczoną według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy. Średnią cenę skupu ustala się natomiast na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Średnia cena skupu żyta wyznaczona komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] października 2016 roku w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów, będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2017 roku (M.P. z 2016 roku, poz.993) ustalona została na poziomie 52,44 zł za 1 dt. Tak więc stawka podatku za 1 ha wynosi ( 52,44 zł x 2,5 g = 131,10 zł). Przy czym wskazano, że po uwzględnieniu ulgi górskiej (30%) w wysokości 78,84 zł należny za 2017 rok podatek rolny wynosi kwotę 184 zł ( 262,79 zł- 78,84 zł = 183,95 zł, po zaokrągleniu 184zł).

W zakresie podatku od nieruchomości organ podkreślił, że - opodatkowaniu podlegają grunty o powierzchni 1,1127m2 posiadające oznaczenie użytku B - tereny mieszkaniowe, co jest zgodne z ewidencją gruntów i budynków. W odniesieniu do tego przedmiotu opodatkowania zastosowano stawkę wynikającą z § 1 pkt 1 lit.c) uchwały nr XXXII 85/2016 Rady Gminy M. z dnia 27 października 2016r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, przewidzianą dla tzw. gruntów pozostałych. Zatem podatek ten wynosi 11127m2 x 0,47 zł=5.229,69zł, po zaokrągleniu 5.230 zł.

Organ odwoławczy za prawidłowe uznał wyliczenie organu I instancji zobowiązania podatkowego na rok 2017 w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w wysokości 5.414 zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, dotyczącego błędnego zakwalifikowania gruntu jako tereny mieszkaniowe, gdy tymczasem jak twierdzi podatnik grunt ten leży na terenach zalewowych i zaliczonych do nadzoru konserwatorskiego wobec czego zdaniem podatnika na gruncie tym nie będzie można przeprowadzić żadnej inwestycji budowlanej co powoduje, że nieruchomość utraciła dla podatnika swoją wartość gospodarczą organ odwoławczy wyjaśnił, że decydujące znaczenie przy wymiarze zobowiązania podatkowego od gruntów mają zapisy figurujące w ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 520) podstawą wymiaru podatków i świadczeń są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z przywołanym przepisem podatek (m.in.) od gruntów ustalany jest w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów dotyczące powierzchni i kwalifikacji tych gruntów (oznaczenia użytku), które są dla organu podatkowego wiążące. Ewidencja ta jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych i od tej reguły nie przewidziano żadnych wyjątków.

Jednocześnie organ zaznaczył, że "plan zagospodarowania przestrzennego nie jest dokumentem, na podstawie którego organy podatkowe mogą ustalać dane niezbędne do opodatkowania określonego gruntu". Tym bardziej źródłem takich ustaleń nie mogą być postanowienia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, wydawanego na podstawie przepisów art. 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity, Dz. U. z 2016 roku, poz. 778).

Dodatkowo organ wskazał, że w odniesieniu do lat poprzednich stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie nie uległ zmianie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 2-7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 207 oraz art. 1-4 i art. 6, art. 6a ust. 1, ust.5 i 6, art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym.

W uzasadnieniu skargi Strona podobnie jak w odwołaniu wskazała, że nie kwestionuje ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zarzuty dotyczą możliwości wykorzystania posiadanych nieruchomości, oznaczonych w ewidencji gruntów jako tereny mieszkaniowe zgodnie z ich przeznaczeniem. W ocenie Skarżącego obecna sytuacja prawna takiej pewności nie daje, a z drugiej strony wywołuje jednoznaczne, szczególnie podatkowe skutki dla Skarżącego. Z jednej strony bowiem Gmina może naliczać podatek od nieruchomości zgodnie z przyjętą w ewidencji klasyfikacją gruntów, zaś z drugiej wykorzystując zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego może wyłączać możliwość realizacji zamierzeń inwestycyjnych Podatnika. Jak wyjaśnił przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenach zalewowych i zaliczonych do nadzoru konserwatorskiego. Oznaczenie tego gruntu jako tereny mieszkaniowe, czyli nieruchomości przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe jest błędne. Zdaniem Podatnika z powyższych względów żadna inwestycja budowlana nie będzie mogła dojść do skutku i nieruchomość ta utraciła swoją wartość gospodarczą. Wobec czego podatnik uważa, że zasłanianie się przez organ podatkowy wyłącznie danymi z ewidencji gruntów, bez uwzględnienia własnych danych wynikających ze studium uwarunkowań należy potraktować jako nadużycie prawa, a w kontekście niniejszej sprawy jako działalnie polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Dodatkowo Skarżący podkreślił, że został zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości za nieruchomość na którą składają się pastwiska trwałe oraz tereny mieszkalne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Przedmiotem sporu jest kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu zakwalifikowanego w ewidencji gruntów i budynków jako tereny mieszkaniowe. Zdaniem podatnika grunt ten leży na terenach zalewowych i zaliczonych do nadzoru konserwatorskiego wobec czego zdaniem podatnika przy ustalaniu podatku ewidencja gruntów i budynków nie powinna być brana pod uwagę, lecz dane wynikające ze studium uwarunkowań. Z kolei zdaniem organu decydujące znaczenie przy wymiarze zobowiązania podatkowego od gruntów mają zapisy figurujące w ewidencji gruntów i budynków.

W ocenie Sądu rację należy przyznać organom podatkowym.

Stosownie bowiem do art. 21 ust. 1 art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 520) dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są podstawą m.in. wymiaru podatków. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organ podatkowy I instancji, ustalający wysokość zobowiązania w podatku rolnym czy też podatku od nieruchomości, nie może według własnego uznania pomijać tych danych.

W myśl art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 617, z późn. zm.), dane z ewidencji gruntów i budynków są wręcz elementem materialnoprawnym ustawowej definicji przedmiotu opodatkowania tym podatkiem. Z mocy powyższego przepisu oraz funkcjonalnie z nim związanego art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku.

To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku został ukształtowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, czego przykładem są wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. II FSK 1243/08, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. I SA/Lu 684/09, WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. III SA/Po 363/09 (dost. CBOIS - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Słusznie zatem stwierdził orzekający w niniejszej sprawie organ odwoławczy, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący, zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika, jak i sposobu ich klasyfikacji.

Analizując prawny charakter dokumentu w postaci wypisu z ewidencji gruntów stwierdzić należy, że ma on przy tym moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Ewentualne kwestionowanie danych zawartych w wypisie gruntów i budynków należy do podatnika - podważenie tych danych bądź ich zmiana mogą nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi organami administracji.

Kwestia możliwości zakwestionowania w postępowaniu podatkowym danych zawartych w Ewidencji Gruntów i Budynków jest sporna. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) nie jest w tym wypadku do końca jednolite. W wyrokach z 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10 i 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01 (dost. CBOIS) NSA wypowiedział się przeciwko takiej możliwości wskazując, że to podatnik powinien doprowadzić, we właściwym trybie, do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą.

Niemniej jednak domniemania, z jakich korzysta wzmiankowany wyżej dokument urzędowy, w postaci wypisu z ewidencji gruntów, jako dowód o podwyższonej mocy dowodowej, są domniemaniami wzruszalnymi. Świadczy o tym treść przepisu art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, dopuszczającego możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi (wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. II FSK 2521/15 - dost. w CBOiS). Podkreślenia wymaga, że możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015., sygn. akt II FSK 235/13, wyrok dost. CBOIS).

Zasada bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa takie mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała jednak miejsca. Skarżący nie wskazał dokumentu, który pozwalałby na obalenie domniemania prawdziwości danych wynikających z ewidencji gruntów. Odwołał się jedynie do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które jedynie określa politykę przestrzenną gminy, w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego i nie może być traktowane jako wytyczna do naliczania podatków.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z poglądami zawartymi w doktrynie prawnej i orzecznictwie sądowym, np. w monografii "Podatek od nieruchomości, rolny, leśny", autorstwa Leonarda Eteła, Podatkowe Komentarze Praktyczne, Warszawa 2005, str. 75-77, czy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2014 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II FSK 1930/12, opublikowany na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl. wskazuje się, że "plan zagospodarowania przestrzennego nie jest dokumentem, na podstawie którego organy podatkowe mogą ustalać dane niezbędne do opodatkowania określonego gruntu". Tym bardziej źródłem takich ustaleń nie mogą być postanowienia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, wydawanego na podstawie przepisów art. 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity, Dz. U. z 2016 roku, poz. 778). W świetle przepisów przywołanej ustawy ustalenia tego studium nie wchodzą w skład prawa miejscowego, a zgodnie z przepisem art. 10 na podstawie owego studium określa się kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu konkretnych terenów. Podkreślić również należy, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Warunki zabudowy nie muszą być zgodne z ustaleniami studium i mogą być wydane na rzecz danego inwestora. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że z zawartych w studium zapisów wynikają dla podatnika bezwzględne zakazy uniemożliwiające prowadzenia inwestycji.

Bezspornym jest, że podatnik jest właścicielem niezabudowanej działki o ogólnej powierzchni 3,2227 ha, oznaczonej numerem [...] położonej w L. Wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za okres 2017 roku organ podatkowy dokonał zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów oraz w oparciu o złożoną przez samego Skarżącego informację o gruntach i informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 2-7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - bez wskazania na czym to naruszenie miałoby polegać - należy uznać za bezzasadne.

Niezrozumiałe dla Sądu są twierdzenia skargi, że Skarżący został zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości za nieruchomość na którą składają się pastwiska trwałe oraz tereny mieszkalne. Z decyzji obu organów wprost wynika, że pastwiska trwałe klasy III, oznaczone symbolem "Ps III" o powierzchni 2,1100 ha, zostały opodatkowane podatkiem rolnym a nie podatkiem od nieruchomości, stąd też przedmiotem decyzji jest łączne zobowiązanie podatkowe.

Ponadto zarzucając organowi naruszenie art. 1-4 i art. 6, art. 6a ust. 1, ust.5 i 6, art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym, Strona nie wskazała na czym naruszenie to maiłoby polegać. Sąd zaś rozstrzygając sprawę nie stwierdził w tym zakresie żadnych uchybień.

Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu i dlatego skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.)