Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 730/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3, w związku z art. 106 ust. 1, 3 i 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] marca 2021 r. nr [...]


UZASADNIENIE

IV SA/Po 730/21

Uzasadnienie

Prezydent Miasta P. decyzją z [...].03.2021 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3, w związku z art. 106 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm., dalej u.p.s.) i § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1358) oraz w związku z art. 15o ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1842), art. 104 i art. 130 par. 4 k.p.a. (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) przyznał P. U. (dalej jako skarżący) zasiłek stały miesięcznie: od [...].02.2021 do [...].12.2021 w wysokości [...] zł płatny przelewem na kartę do 28 dnia każdego miesiąca - zasiłek stały za luty płatny w marcu

Organ wskazał, że decyzja jest zgodna z żądaniem wszystkich stron.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności do [...].12.2021 r. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada dochodu, kryterium dochodowe wynosi [...] zł. Zatem ustalono wysokość zasiłku stałego tj. [...] zł miesięcznie.

Zgodnie z art. 37 ust.1 pkt 1 u.p.s. "Zasiłek stały przysługuje:

1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej [...]", ust. 2 pkt 1 "Zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 645 zł miesięcznie [...]" oraz ust. 3 "Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie." Zgodnie z art. 106 ust. 3 "Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem."

Organ wskazał, że biorąc powyższe pod uwagę oraz stan faktyczny w przedmiotowej sprawie, ustalony na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, orzeczono jak w sentencji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. U. wskazując, że nie wnosi sprzeciwu od przyznania zasiłku stałego od dnia [...] lutego 2021 roku do dnia [...] grudnia 2021 roku, lecz odwołanie składa w związku z niezgodnością w dacie przyznania mu zasiłku stałego, tj. od [...] lutego 2019 roku do [...] stycznia 2021 roku.

Umiarkowany stopień niepełnosprawności posiada od [...].02.2013 r., przyznany orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...]/12/2013 roku i przedłużony orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...].01.2017 roku do dnia [...].01.2019 roku. Do [...].01.2019 roku pobierał zasiłek stały.

W związku z pogorszeniem stanu zdrowia, oczekiwaniem na operację i przeprowadzaniem nowych, kolejnych badań w dniu [...].01.2019 roku skarżący wystąpił o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności.

Decyzją Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...].02.2019 orzeczono lekki stopień niepełnosprawności. Skarżący odwołał się do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, który decyzję utrzymał w mocy. Złożył więc odwołanie do Sądu Rejonowego P. G. i J. i po badaniach biegłych sądowych w dniu [...].02.2021 roku Sąd ten wydał wyrok i przyznał mu umiarkowany stopień niepełnosprawności od dnia [...].02.2019 roku do dnia [...].12.2021 roku. Został więc zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, a wyrok stwierdził ciągłość stopnia niepełnosprawności. Wskazał, że spełnił wszystkie przesłanki do otrzymania zasiłku stałego, a co za tym idzie decyzję przyznającą mu ten zasiłek należy uznać za trafną.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje natomiast to w jakiej dacie przyznano mu przedmiotowe świadczenie. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie P. - F. W. uznał, że prawo do zasiłku stałego przysługuje mu od miesiąca, w którym złożył wniosek o to świadczenie wraz z wymaganą dokumentacją.

Wskazał, że kolejne orzeczenie o niepełnosprawności zostało przez uprawnione organy wydane z opóźnieniem wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie można więc zastosować tu przepisu art. 106 ust.3 u.p.s. w zakresie, w jakim określa on początek przyznania i wypłacania zasiłku, uzależniając go od daty złożenia wniosku.

Podniósł, że opóźnienie w prawidłowym określeniu stopnia niepełnosprawności, spowodowane przez organy orzekające, nie może ujemnie wpływać na jego prawa bowiem w ustawowym okresie poddał się wszystkim nakazywanym czynnościom i w konsekwencji został uznany za osobę spełniającą warunki ustawowe.

Wskazał, że wniosek o przyznanie zasiłku stałego był w istocie kolejnym złożonym przez niego wnioskiem o to świadczenie, a zatem wiązał się z prawem do kontynuacji tego zasiłku. O wydanie kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zwrócił się do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w odpowiednim terminie. Z uwagi na to, iż cały czas oczekiwał na operację, był niezdolny do pracy i uważał decyzję za krzywdzącą w odpowiednim terminie złożył odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, a ostatecznie o stopniu niepełnosprawności orzeczono wobec niego wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...]/2021 roku po przeprowadzeniu badań przez lekarzy biegłych sądowych.

Skarżący uważa, że nie może ponosić winy za błędne orzeczenia zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności co do kwalifikacji jego stopnia niepełnosprawności, a w konsekwencji za upływ czasu, w którym w sposób uprawniony dochodziłem swoich praw.

Stoi na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zgodnie z wyrokiem sądu uznać należy istnienie ciągłości świadczenia. Skutkiem bowiem wydania wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...].02.2021 roku jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przez cały czas od [...].02.2013 roku, w tym również w okresie od [...] lutego 2019 r. do [...] stycznia 2021 roku, za który przysługiwałoby mu w ciągłości prawo do zasiłku stałego, gdyby o swoje prawa nie musiał walczyć w sądzie. Wszystkie kolejne wykonywane przez niego działania i czynności wykonywane były zgodnie z poleceniami i nakazami wynikającymi z braku umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, a nie miałyby one miejsca gdyby Powiatowy Urząd ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności nie popełnił błędu i przyznał mu od razu niepełnosprawność o czym zdecydował Sąd Rejonowy. Wskazał, że niedopuszczalne jest, by ryzyko nieprawidłowego działania administracyjnego w postaci nieterminowości lub błędnego dokonania oceny niepełnosprawności było przerzucone na osobę ubiegającą się o zasiłek.

W związku z powyższym wniósł o przyznanie zasiłku stałego od dnia [...].02.2019 roku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...].05.2021 r., nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji rozpatrując wniosek strony postępowania z dnia [...] lutego 2021r. przeprowadził ze skarżącym - w dniu [...] marca 2021r. - aktualizację wywiadu środowiskowego dotyczącą sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, który prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.

Organ ustalił, iż skarżący postępowania jest osobą schorowaną i niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Skarżący utrzymuje się z następujących dochodów [styczeń 2021r.] : zasiłek okresowy w kwocie [...]zł [jego łączny dochód faktyczny wynosi [...] zł przy kryterium dochodowym [...] zł]. Tym samym z uwagi na dochód oraz posiadany umiarkowany stopień niepełnosprawności [wyrok Sądu Rejonowego P. G. i J. w P. o sygn.. akt [...] z dnia [...] lutego 2021r. - karta Nr [...] akt organu Instancji] Prezydent Miasta P. działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 , art. 37 ust. 2 pkt. 1 , art. 37 ust. 3 w związku z art. 106 ust.1 do 4 u.p.s. uznał, iż skarżący posiada prawo do zasiłku stałego w kwocie miesięcznej [...] zł na okres od dnia [...] lutego 2021r. do dnia [...] grudnia 2021r.

W tym stanie Prezydent Miasta P. potwierdził uprawnienia strony postępowania do zasiłku stałego w powyższym zakresie, decyzją Nr [...]z dnia [...] marca 2021r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego - jego wszczęcie i prowadzenie - zależy od złożenia przez stronę postępowania wniosku wraz z niezbędnymi dokumentami, a zatem w sprawie mają zastosowanie przepisy wskazane przez organ I instancji w podstawie prawnej decyzji z dnia 19 marca 2021r. - art. 106 ust. 3 u.p.s. w zw. z art. 37 ust.1 do 4 u.p.s.

W przedmiotowej sprawie skarżący złożył pierwszy wniosek o ustalenie prawa do zasiłku stałego w dniu [...] lutego 2019r. [karta Nr 2 akt organu I instancji]. Fakt ten stał się podstawą do wszczęcia przez organ I instancji postępowania - po sporządzeniu w dniu [...] lutego 2019r. - aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonej w miejscu zamieszkania strony postępowania [karta Nr 4 do 6 akt organu I instancji].

Po złożeniu przez skarżącego następnych dokumentów - między innymi orzeczenia o jego zaliczeniu do lekkiego stopnia niepełnosprawności z dnia [...] maja 2019r. [karta Nr 13 akt organu I instancji] oraz wycofania przez skarżącego swego wniosku z dnia [...] lutego 2019r. [karta Nr 14 akt organu I instancji] Prezydent Miasta P. - po sporządzeniu w dniu [...] maja 2019r. aktualizacji wywiadu środowiskowego - decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2019r. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2019r. Strona postępowania pomimo prawidłowego pouczenia o przysługującym prawie i terminie do złożenia odwołania, nie złożyła odwołania od powyższej decyzji. Kolegium oceniając ten stan prawny uznało, iż postępowanie wszczęte z wniosku P. U. z dnia [...] lutego 2019r. zostało ostatecznie skończone po upływie 14 dni od doręczenia stronie postępowania powyższej decyzji.

W tym stanie postępowania skarżący składając nowy wniosek o przyznanie prawa do zasiłku stałego z dnia [...] lutego 2021r., sam wskazał termin, od którego może być jej przyznane prawo do zasiłku stałego - zgodnie z postanowieniami art. 106 ust. 3 u.p.s. Tym samym decyzję Prezydenta Miasta P. Nr [...] z dnia [...] marca 2021r. należało uznać za zgodną z prawem -to jest z postanowieniami art. 37 ust.1 pkt. 1 , art. 37 ust. 2 pkt. 1 , art. 37 ust. 3 w związku z art. 106 ust. 3 u.p.s.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. U. wnosząc o jej uchylenie w części przyznania zasiłku stałego od [...].02.2019 roku, a nie od [...].02.2021 roku, jak również uchylenie aktu I instancji w tej samej części.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, iż organy obu instancji uznały, że prawo do zasiłku stałego przysługuje skarżącemu od miesiąca złożenia wniosku o to świadczenie. Wynikająca z ustawy reguła doznaje jednak wyjątku w przypadkach kontynuacji świadczeń z pomocy społecznej, w stosunku do których prawo do ich dalszego otrzymywania uzależnione jest od przedłożenia orzeczenia o niepełnosprawności, wydawanego przez inny organ. Sytuacja taka ma właśnie miejsce w przypadku skarżącego bowiem decyzję o przyznaniu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności podjął Sąd po wielu miesiącach dochodzenia przez skarżącego swoich praw przed kolejnymi organami. Opóźnienie w prawidłowym określeniu stopnia niepełnosprawności, spowodowane przez organy orzekające, nie może ujemnie wpływać na prawa strony, która w ustawowym okresie poddała się wskazanym badaniom i w konsekwencji została uznana za spełniającą warunki ustawowe.

W sprawie o kontynuację zasiłku stałego, w której kolejne orzeczenie o niepełnosprawności zostało przez uprawnione organy wydane z opóźnieniem wskutek okoliczności, za które skarżący nie ponosi odpowiedzialności, nie ma zastosowania przepis ustawy o pomocy społecznej w zakresie, w jakim określa on początek przyznania i wypłacania zasiłku, uzależniając go od daty złożenia wniosku.

Wskazano, że wniosek skarżącego z dnia [...].01.2019 roku o przyznanie zasiłku stałego był w terminie złożonym kolejnym wnioskiem o to świadczenie, a zatem wiązał się z prawem do kontynuacji tego zasiłku.

O wydanie kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżący zwrócił się również w terminie do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P.. Ostatecznie o stopniu niepełnosprawności orzeczono wobec skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...].02.2021 roku.

Skarżący nie miał więc możliwości wcześniejszego złożenia wszystkich potrzebnych dokumentów bowiem ich nie posiadał. Dopiero po uprawomocnieniu się wyroku skarżący uzyskał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności datowane od [...] lutego 2013 roku.

W świetle powyższego skarżący nie może ponosić winy za błędne orzeczenia zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności co do kwalifikacji jego stopnia niepełnosprawności, a w konsekwencji za upływ czasu, w którym w sposób uprawniony dochodził swoich praw. Gdyby stopień niepełnosprawności przyznany został skarżącemu prawidłowo, wypłata zasiłku stałego byłaby kontynuowana i nie nastąpiłyby wszystkie kolejne wydarzenia.

Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w piśmie z dnia [...].04.2021 roku skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, do którego to skarżący nie miał możliwości ustosunkowania się, zawarł stwierdzenia, że :

- skarżący wycofał na piśmie wniosek w części dotyczącej pomocy w formie zasiłku stałego oraz, że

- skarżący nie poinformował pracownika socjalnego, że złożył odwołanie.

Skarżący nie zgadza się z żadnym z tych twierdzeń bowiem ma wykształcenie podstawowe, jest niezaradny życiowo, jest schorowany. Ma również problemy z czytaniem i pisaniem, a przede wszystkim z czytaniem ze zrozumieniem o czym były informowane kolejne opiekunki/pracownicy MOPR. Skarżący działał wyłącznie zgodnie z poleceniami często zmieniających się opiekunów/pracowników socjalnych. Zawsze informował o swoich działaniach i zawsze wykonywał polecenia opiekuna/pracownika socjalnego. W jednym z kwestionariuszy rodzinnego wywiadu środowiskowego jest nawet o tym mowa, że skarżący poinformował o złożeniu odwołania i zobowiązuje się do informowania o przebiegu postępowania na bieżąco, co też skarżący czynił.

W momencie kiedy skarżącemu nie został przyznany umiarkowany stopień niepełnosprawności pracownik socjalny poinformował skarżącego, że ten nie może być przez MOPR zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego. Potwierdzeniem tego było faktyczne zakwestionowanie ubezpieczenia zdrowotnego podczas wizyty w szpitalu ortopedycznym gdzie skarżący oczekiwał na rehabilitację. Pracownik opieki społecznej poinformował skarżącego, że aby nadal "korzystać z lekarza" musi zarejestrować się na bezrobociu. To pracownik socjalny napisał pismo o wycofanie wniosku o zasiłek stały i kazał go skarżącemu podpisać. Również pracownik socjalny dopisywał lub dyktował skarżącemu treści pism. Nie informował jednak skarżącego o ewentualnych konsekwencjach.

Skarżący zgłosił pracownikowi socjalnemu, że nie czuje się zdolny do podjęcia pracy ze względu na stan zdrowia i oczekiwanie na rehabilitację. Aby nie utracić prawa do świadczeń zdrowotnych skarżący wypełnił polecenie opiekuna społecznego i zgłosił się do urzędu pracy jednak z uwagi na problemy zdrowotne potencjalni pracodawcy odmawiali zatrudnienia.

Skarżący uważał, że opiekun społeczny działa w dobrej wierze i na korzyść podopiecznego tym bardziej, że skarżący jest osobą wymagającą korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji.

Prawo stanowi, że w postępowaniu w sprawie świadczeń pomocy społecznej należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej. Artykuł 69 Konstytucji RP stanowi, że osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.

W ocenie skarżącego zostało to zaniechane, a opiekun społeczny nie spełnił swojego obowiązku. To, że skarżący ma problem ze samodzielną egzystencją w społeczeństwie, z niezrozumieniem wielu spraw, z czytaniem i pisaniem uwidoczniło się również podczas uczestnictwa skarżącego w Projekcie "F. B." gdzie skarżący musiał korzystać ze wsparcia psychologa w czasie zajęć o czym również informował opiekuna/pracownika socjalnego, a co można ustalić, ponieważ na w/w zajęcia skierował skarżącego MOPR.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na podstawie art.119 pkt 2 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm., dalej u.p.s.) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1358).

Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęta była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...].05.2021 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...].03.2021 r. nr [...] przyznającą P. U. zasiłek stały miesięcznie od dnia [...].02.2021 r. do dnia [...].12.2021 r. w wysokości [...] zł.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z kolei w myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.s., zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Jak wynika z powyższego, przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego jest uzależnione od kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek, do których należą: pełnoletniość osoby ubiegającej się o zasiłek, niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy (spowodowana niepełnosprawnością) oraz uzyskiwanie dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego, które określone zostało rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej i w odniesieniu do osób pozostających w rodzinie wynosi [...] zł (§ 1 pkt 1 a).

Na tle powyższego należy wskazać, że przesłanki warunkujące przyznanie zasiłku stałego zostały ściśle określone w przepisach prawa. Organ pomocowy wydając decyzję o przyznaniu tego rodzaju świadczenia, pozbawiony więc został tak zwanego "luzu decyzyjnego", a zapadła decyzja nie ma charakteru uznaniowego. Oznacza to, że organ nie może zatem swobodnie przyznawać i ustalać wysokość zasiłku stałego. Jedynie spełnienie przez wnioskodawcę kryteriów ustawowych skutkować może przyznaniem zasiłku stałego i to w określonej wyraźnie przez ustawę wysokości.

Zgodnie z art. 106 ust. 3 u.p.s. "Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem."

Z akt sprawy wynika, że skarżący umiarkowany stopień niepełnosprawności posiada od [...].02.2013 roku. Został on ustalony orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...].12.2013 roku i przedłużony orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...].01.2017 roku do dnia [...].01.2019 roku.

Decyzją Powiatowego Zespołu ds. orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...].02.2019 orzeczono lekki stopień niepełnosprawności. Skarżący odwołał się do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, który decyzję utrzymał w mocy. Złożył więc odwołanie do Sądu Rejonowego P. G. i J. i po badaniach biegłych sądowych w dniu [...]/02/2021 roku, Sąd wydał wyrok i przyznał mu umiarkowany stopień niepełnosprawności od dnia [...].02.2019 roku do dnia [...].12.2021 roku.

Skarżący wniosek o zasiłek stały wniósł pismem z dnia [...] lutego 2021 r. Według skarżącego prawo do zasiłku stałego przysługuje mu zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego P. G. i J. z dnia [...] lutego 2021r. od dnia [...] lutego 2019r. do dnia [...] grudnia 2021r., a nie jak to ustalił organ I instancji w decyzji z dnia [...] marca 2021r. od dnia [...] lutego 2021r. Ponadto skarżący podniósł, iż w sprawie nie ma zastosowanie przepis - art. 106 ust. 3 u.p.s.

Sąd wskazuje, że kluczowe w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy skarżącemu przysługiwało prawo do zasiłku stałego w istocie od [...] lutego 2019 r. (od tej daty zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności), czy też dopiero od miesiąca złożenia przez niego wniosku, czyli od lutego 2021 r. Należało ocenić, czy organ zasadnie zastosował art. 106 ust. 3 u.p.s.

Sąd podkreśla, że w przedmiotowej sprawie skarżący złożył pierwszy wniosek o ustalenie prawa do zasiłku stałego w dniu [...] lutego 2019r. (karta Nr 2 akt organu I instancji). Fakt ten stał się podstawą do wszczęcia przez organ I instancji postępowania - po sporządzeniu w dniu [...] lutego 2019r. - aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonej w miejscu zamieszkania strony postępowania (karta Nr 4 do 6 akt organu I instancji ). Po złożeniu przez skarżącego następnych dokumentów - między innymi orzeczenia o zaliczeniu go do lekkiego stopnia niepełnosprawności z dnia [...] maja 2019r. (karta Nr 13 akt organu I instancji) oraz wycofania przez skarżącego swego wniosku z dnia [...] lutego 2019r. (karta Nr 14 akt organu I instancji) Prezydent Miasta P. - po sporządzeniu w dniu [...] maja 2019r. aktualizacji wywiadu środowiskowego - decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2019r. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2019r.

Sąd wskazuje, że z akt sprawy wynika, że skarżący posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności od [...] lutego 2013 r., nieprzerwanie do [...] grudnia 2021 r.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany został pogląd, że przepis art. 106 ust. 3 u.p.s. dotyczy tylko sytuacji, gdy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest wnioskiem wszczynającym postępowanie o przyznanie zasiłku stałego po raz pierwszy. Nie ma on natomiast zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek zmierzający do dalszego uzyskiwania przyznanego już wcześniej świadczenia. W szczególności zaś przepis ten nie ma zastosowania, gdy zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do świadczenia, a potrzeba złożenia kolejnego wniosku powstała w związku z koniecznością uzyskania następnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 29 września 2006 r., sygn. I SA/Wa 1253/06, WSA w Bydgoszczy z dnia 5 marca 2009 r., sygn. II SA/Bd 851/08, WSA w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. IV SA/Po 312/08, z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. IV SA/Po 334/16, WSA w Bydgoszczy z 18 tycznia 2017 r. sygn. II SA/Bd 1077/16 wyrok NSA z 16 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 353/05; dostępne w orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wskazał, że w takim przypadku datą wszczęcia postępowania jest moment złożenia pierwotnego wniosku, o ile niepełnosprawność - potwierdzona orzeczeniem właściwego zespołu d/s orzekania o niepełnosprawności - istnieje przez cały okres (tak np. wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. I SA 2324/00, Lex 54541, z dnia 20 lipca 2001 r. sygn. akt I SA 2550/00 Lex 53939). Wprawdzie orzecznictwo NSA dotyczyło kwestii przyznawania renty socjalnej, ale z uwagi na bardzo zbliżony charakter tego świadczenia do obecnego zasiłku stałego, zasada ta znajduje zastosowanie także w przypadku tego zasiłku i nie pozbawia aktualności tej tezy fakt, iż była podjęta w starym stanie prawnym, gdyż odnosiła się do treści przepisu art. 43 ust. 6 poprzednio obowiązującej ustawy o pomocy społecznej, który ma swój odpowiednik w art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

Natomiast zastosowana przez organy wykładnia przepisu art. 106 ust. 3 u.p.s. w zakresie zasiłku stałego, prowadzi do wniosków niezgodnych z rzeczywistymi intencjami ustawodawcy. Przyjmując bowiem, że dopiero od dnia złożenia wniosku o dalszą wypłatę świadczenia można przyznać zasiłek stały, błędne orzeczenia organów lub ich opóźnienia zawsze obciążałyby stronę, uniemożliwiając jej uzyskanie należnego świadczenia. Stosowanie reguły z art. 106 ust. 3 u.p.s., w przypadku świadczeń zależnych od niepełnosprawności strony, która musi być stwierdzona orzeczeniem lekarza orzecznika, prowadziłoby do wydawania rozstrzygnięć krzywdzących stronę stosującą się do nakazu przeprowadzenia badania, którego wynik wskutek opóźnienia lekarza orzecznika odsunął w czasie formalne złożenie wniosku (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 312/08, dostępne w orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. I OSK 743/05 opóźnienie w prawidłowym określeniu stopnia niepełnosprawności, spowodowanego przez organy orzekające, nie może ujemnie wpływać na prawa strony, która ostatecznie została uznana za spełniającą warunki ustawowe.

Sąd podkreśla, ze mimo umorzenia postępowania decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2019r., nie można uznać że przerwana została ciągłość niepełnosprawności skarżącego. Tym bardziej, że w ocenie Sądu wiarygodne jest twierdzenie skarżącego, że podpisał dokument sporządzony przez pracownika socjalnego w postaci pisma cofającego wniosek. Wskazuje na to fakt, że treść dokumentu i podpis zostały nakreślone innym długopisem i charakterem pisma.

Biorąc pod uwagę powyższą wykładnię należy uznać, że decyzje organów obu instancji są wadliwe i należało je uchylić.

Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wykładnię przedstawioną w niniejszym wyroku i uwzględni okoliczność, że skarżący posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności od [...] lutego 2013 r., nieprzerwanie do [...] grudnia 2021 r.

Z uwagi na powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję wraz z decyzją ją poprzedzającą, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a.