Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 586/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 22
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi T. W. i A. W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżących T. W. i A. W. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Miasta i Gminy D. decyzją z dnia [...] lutego 1978 r.

nr [...], na podstawie art. 3,7,8,14,22 i 29 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), po przeprowadzeniu rozprawy w dniu [...] sierpnia 1976 r. wywłaszczył w stanie wolnym od obciążeń na rzecz Państwa nieruchomość położoną w D.

o powierzchni [...] m.kw. przy ul. [...] ozn. [...] zapisaną w KW

nr [...] stanowiącą własność A. i T. małż. W. na prawach wspólności ustawowej. Wywłaszczenie nastąpiło na wniosek Okręgowej Dyrekcji Rozbudowy Miast w S. Organ ustalił wartość wywłaszczonej nieruchomości na kwotę [...] zł. Wskazano składnik gruntowy [...] m.kw. o wartości [...] zł, składnik budowlany o wartości [...] zł. Za wywłaszczoną nieruchomość organ ustalił odszkodowanie w kwocie [...] zł. Decyzja doręczona została [...] lutego 1978 r.

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r. T. i A. W., reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli o stwierdzenie nieważności wymienionej wyżej decyzji

z dnia [...] lutego 1978 r. w części dotyczącej ustalonego decyzją odszkodowania.

W uzasadnieniu podnieśli, że biegli z listy Wojewody [...] nie byli zawiadomieni o terminie rozprawy wywłaszczeniowej wyznaczonej na dzień [...] sierpnia 1978 r. ([...] miesięcy przed wydaniem decyzji) i nie uczestniczyli w rozprawie. Sporządzone przez biegłych operaty szacunkowe nie zawierają szczegółowego uzasadnienia. W dodatkowym piśmie z dnia [...] marca 2010 r. pełnomocnik skarżących podniósł, że wykonanie wszystkich operatów szacunkowych nastąpiło na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia, tj. [...] w S. Właściciele wywłaszczanej nieruchomości zgłaszali do protokołów z rozprawy zastrzeżenia co do rzetelności wykonanych operatów szacunkowych. Operat szacunkowy rzeczoznawcy S. C. ze stycznia 1978 r. (aneks nr 2 do operatu szacunkowego składników budowlanych) ustalający przyjęte w decyzji odszkodowanie za te składniki w kwocie [...] zł został sporządzony [...] miesięcy po terminie rozprawy. Operat szacunkowy składnika gruntowego biegłego A. C. z [...] lutego 1974 r. – poprawiany

w czerwcu 1976 r. – stanowił podstawę ustalenia odszkodowania w kwocie [...] zł pomimo, że był dokumentem sporządzonym [...] miesięcy przed wydaniem zaskarżonej decyzji ustalającej wysokość należnego odszkodowania.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...],

na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 158 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] lutego 1978 r.

w części dotyczącej ustalenia odszkodowania. W uzasadnieniu, przywołując przepisy art. 8 i art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wskazał, że postępowanie wywłaszczeniowe zakończone zaskarżoną decyzją wszczęte zostało zawiadomieniami z dnia [...] sierpnia 1976 r. [...] w stosunku do działki nr [...] o powierzchni [...] m2 i z [...] sierpnia 1976 r. [...] w stosunku do działki nr [...] o powierzchni [...] m2. Zgodnie

z archiwalnymi wypisami z ewidencji gruntów z [...] grudnia 1973 r. i [...] stycznia 1976 r. nieruchomość stanowiła grunt rolny klasy [...], na której znajdował się składnik budowlany. Organ podał, że odszkodowanie za wywłaszczony grunt zostało ustalone na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego [...] lutego 1974 r. – skorygowanego w czerwcu 1976 r. – przez biegłego rzeczoznawcę ds. rolnych z listy Wojewody [...] A. C. Wartość wywłaszczonych działek biegły wyliczył na kwotę [...] zł. Wycena składnika budowlanego nastąpiła na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego w styczniu 1978 r. przez biegłego z listy Wojewody [...] S. C. Organ wskazał, że operatem tym skorygowane zostały wcześniejsze opinie sporządzone w celu wyceny składnika budowlanego znajdującego się na nieruchomości. Biegły określił wartość zabudowań na kwotę [...] zł. Wojewoda wskazał, że w ramach procedury wywłaszczeniowej Prezydent Miasta D. przeprowadził z udziałem właścicieli w dniu [...] sierpnia 1976 r. rozprawę administracyjną (spisano dwa protokoły osobne dla każdej działki). Z akt sprawy wynika, że nie uczestniczyli w niej biegli. W ocenie organu Prezydent naruszył dyspozycję art. 22 powołanej wyżej ustawy, jednakże uchybienie to nie stanowi kwalifikowanej postaci naruszenia, a tym samym nie ma charakteru rażącego. Biegli co prawda nie uczestniczyli w rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, to jednak brali udział w postępowaniu poprzez sporządzenie stosownych opinii szacunkowych. Również kontrola tych opinii nie wykazała uchybień, które mogłyby mieć wpływ

na określoną w nich wartość nieruchomości uwzględnioną przy ustaleniu odszkodowania. Organ zwrócił uwagę, że opinie sporządzone zostały na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia, tj. Okręgowej Dyrekcji Rozbudowy Miast w S.,

a nie na zlecenie organu, jednak to uchybienie nie miało wpływu na zawarte w operacie szacunki i określone w decyzji odszkodowanie. Nie miało ono charakteru rażącego. Organ nie zgodził się z wnioskodawcami, że w operatach brak jest szczegółowego uzasadnienia. Stwierdził, że wszystkie wykorzystane w postępowaniu wywłaszczeniowym operaty zawierają niezbędne elementy konieczne do ich sporządzenia. Wskazane wyżej uchybienia nie stanowią w ocenie organu rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem wyceny sporządzono zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami. Brak było w ocenie organu podstaw do stwierdzenia na podstawie art. 156 § 1 nieważności decyzji z [...] lutego 1978 r.

w zakresie ustalenia odszkodowania.

W odwołaniu od wymienionej decyzji pełnomocnik wnioskodawców wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. w części ustalającej odszkodowanie podniósł, że właściciele przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej nie zostali zapoznani z wysokością odszkodowania ustalonego przez rzeczoznawcę S. C. za składnik budowlany. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek protokołu z oględzin wywłaszczanej nieruchomości, z którego wynikałoby, że właściciele akceptują przyjęty przez biegłego stopień zużycia wycenianych składników budowlanych. Pełnomocnik podkreślił, że operat szacunkowy S. C. ze stycznia 1978 r. ustalający odszkodowanie w wysokości przyjętej w decyzji wywłaszczeniowej sporządzony został [...] miesięcy po terminie rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, zaś operat biegłego A. C.

z [...] lutego 1974 r. (poprawiony w czerwcu 1976 r.) stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania za składnik gruntowy w kwocie [...] zł sporządzony został

[...] miesięcy przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia

[...] stycznia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy wymienioną wyżej decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu wskazał, że z art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. wynika przede wszystkim obowiązek przeprowadzenia rozprawy. Ustalenie odszkodowania bez rozprawy mogłoby ewentualnie podlegać ocenie pod kątem wystąpienia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji przewidzianej w art. 156 k.p.a. W niniejszej sprawie przypadek taki nie miał miejsca, bowiem organ wyznaczył rozprawę i przeprowadził ją w dniu

[...] sierpnia 1976 r. z udziałem właścicieli, których poinformował o wysokości odszkodowania za grunt oraz składniki budowlane. Z protokołu rozprawy nie wynika, aby biegli wzięli udział w rozprawie. W ocenie Ministra, Wojewoda [...] słusznie uznał, że nieobecność biegłego na rozprawie nie stanowi naruszenia prawa w stopniu rażącym. Organ podał, że stanowisko to jest zgodne z orzecznictwem sądowym,

w którym przyjmuje się, że w przypadku, gdy odszkodowanie było ustalone

w prawidłowej wysokości brak biegłego na rozprawie nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ podkreślił, że biegli choć nie uczestniczyli w rozprawie,

to brali udział w postępowaniu poprzez sporządzenie pisemnych opinii szacunkowych. Z akt wynika, że odszkodowanie za grunt zostało ustalone w oparciu o operat szacunkowy A. C. (z listy Wojewody) sporządzony [...] lutego 1974 r. (skorygowany w czerwcu 1976 r.). Wyceny składników budowlanych, w tym budynku mieszkalnego, dokonał biegły rzeczoznawca ds. budowlanych z listy Wojewody S. C. w styczniu 1978 r. Odszkodowanie zostało obliczone prawidłowo

i zgodnie z przepisami. Organ stwierdził, że sporządzenie opinii szacunkowych nie na zlecenie organu wywłaszczeniowego nie może być uznane za rażące naruszenie prawa. W ocenie Ministra, Wojewoda zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności, gdyż decyzja wywłaszczeniowa z [...] lutego 1978 r. w części dotyczącej odszkodowania

nie jest dotknięta wadą z art. 156 § 1 k.p.a.

Decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stała

się przedmiotem skargi T. i A. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz decyzji organu

I instancji skarżący zarzucili naruszenie: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, jak również niezajęcie stanowiska co do wszystkich zarzutów odwołania; art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 8 ust. 8 i 9 oraz art. 22 ustawy wywłaszczeniowej poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej

w części dotyczącej odszkodowania pomimo wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wnieśli o zasądzenie od organu solidarnie na ich rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawili dotychczasowy przebieg sprawy oraz ponownie podnieśli zarzuty powołane już we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreślili, że opinia szacunkowa S. C. została sporządzona po terminie rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej i nie podlegała ocenie stron.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, powołując się na ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna i z tego względu podlega uwzględnieniu.

W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa

i Gospodarki Morskiej, jak i decyzja Wojewody [...] wydane zostały

z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. przepisu art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.,

a w konsekwencji również z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), co miało wpływ na wynik sprawy. Minister utrzymując w mocy wydaną z naruszeniem tych przepisów decyzję organu I instancji naruszył nadto również przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Na wstępie wskazania wymaga, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, wszczynanym w nowej sprawie, w której nie orzeka się co do istoty sprawy rozstrzygniętej decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Nie oznacza to jednak, że w postępowaniu tym nie obowiązują zasady ogólne postępowania administracyjnego, jak również pozostałe regulacje k.p.a. wyznaczające tryb postępowania. W postępowaniu nadzorczym organ dokonuje ustaleń, czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, zawiera wady wymienione enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Zgodnie

z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91).

Zaznaczyć przy tym należy, że rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może obejmować naruszenie zarówno norm prawa materialnego jak i norm prawa procesowego (v. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2012, wydanie 12, str. 635).

W związku z tym, że w sprawie niniejszej kontroli w trybie nieważnościowym poddana została decyzja Naczelnika Miasta i Gminy D. z dnia [...] lutego 1978 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania wskazać należy, że przepis art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania tej decyzji, stanowił, iż odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez naczelnika powiatu. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Z regulacji tej wynika obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w formie rozprawy. Powołany przepis wymaga,

aby w rozprawie tej uczestniczyli biegli powołani przez wojewodę.

W sprawie niniejszej nie jest kwestionowane, że przed wydaniem w dniu

[...] lutego 1978 r. decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej organ przeprowadził

[...] sierpnia 1976 r. rozprawę, z której sporządzono dwa protokoły, odrębnie dla nieruchomości o powierzchni [...] m.kw ozn.[...] i odrębnie dla nieruchomości

o powierzchni [...] m.kw ozn. [...]. Bezsporne jest również, że w rozprawie

tej nie brali udziału biegli, jak również to, że operaty szacunkowe, które znajdują

się w aktach sprawy sporządzone zostały na wniosek wnioskodawcy wywłaszczenia,

a nie organu wywłaszczeniowego, co niewątpliwie stanowi, jak trafnie stwierdziły organy, naruszenie art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, tego rodzaju uchybienia

nie pozwalają jednak na zakwalifikowanie naruszenia przepisu art. 22 powołanej wyżej ustawy, jako rażącego, w sytuacji, gdyby biegli brali udział w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym poprzez sporządzenie – w sposób zgodny

z wymaganiami prawa – operatów szacunkowych, które zostały odczytane na rozprawie wywłaszczeniowej. Również wówczas, gdyby operaty takie zostały sporządzone

w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym, a właściciele wywłaszczanej nieruchomości zostaliby z nimi zapoznani – co powinno wynikać z akt –

i nie kwestionowaliby na rozprawie wywłaszczeniowej wysokości odszkodowania – zdaniem Sądu nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie art. 22 ustawy

z 12 marca 1958 r., nawet jeśli w toku samej rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej nie odczytano tych opinii biegłych.

Żaden z tych przypadków nie zachodzi jednak – jak wynikałoby to z treści decyzji organów – w niniejszej sprawie.

Oceniając zaistnienie przesłanki rażącego naruszenia prawa organy błędnie przyjęły bowiem, że biegli brali udział w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym. Trafne są tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz naruszenia zastosowanego przez organ prawa materialnego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Zauważyć należy, że operaty szacunkowe A. C.: pierwszy

z dnia [...] lutego 1974 r., skorygowany następnie w czerwcu 1976 r., na które zarówno Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, jak i Wojewoda [...] powołali się w swoich decyzjach, sporządzone zostały jeszcze przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego i służyły ustaleniu ceny kupna nieruchomości

w związku z koniecznością wystąpienia do właściciela – przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego – o dobrowolne odstąpienie nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.). Znajdująca się w aktach postępowania administracyjnego oferta złożona właścicielom w tym zakresie opatrzona jest datą [...].07.76. Jak wynika z akt sprawy, do porozumienia w tej sprawie między [...]

a właścicielami nieruchomości nie doszło. Wniosek Okręgowej Dyrekcji Rozbudowy Miast w S. do Prezydenta Miasta D. o wywłaszczenie nieruchomości, o której mowa w sprawie, opatrzony jest datą, na której dokonywano poprawek. Tym niemniej, odczytać można datę [...] lub [...].07.1976 r. lub [...] lub [...].08.1976 r. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, co wymaga podkreślenia i na co wskazał w swej decyzji Wojewoda [...], nastąpiło zaś zawiadomieniami z dnia

[...] sierpnia 1976 r., odrębnymi dla obu działek, tj. nr [...].

W tych okolicznościach za nieuprawnione należy uznać twierdzenie organów,

iż biegły A. C. brał udział w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym, skoro operat z [...] lutego 1974 r. (skorygowany w czerwcu 1976 r.) sporządzony został na potrzeby ustalenia ceny kupna nieruchomości w drodze dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, a postępowanie w sprawie wywłaszczenia wszczęto w dniu [...] sierpnia 1976 r. Organy obu instancji dokonując oceny spełnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa błędnie stwierdziły zatem, że biegły ten brał udział w postępowaniu w wyniku którego wydana została decyzja z dnia [...] lutego

1978 r.

Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Okoliczność wskazana wyżej nie została poddana należytej i wyczerpującej ocenie organów z punktu widzenia spełnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., czym naruszono powołane przepisy.

Podkreślenia wymaga również, że w protokołach z rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej odnotowano, iż stawających poinformowano o wysokości odszkodowania za grunt i składniki budowlane (działka nr [...]), a w przypadku działki

o numerze [...] właścicieli poinformowano o wysokości odszkodowania za grunt, lecz

w protokołach nie odnotowano wysokości zaproponowanego odszkodowania. Okoliczność ta ma znaczenie o tyle, że w aktach sprawy znajdują się również trzy inne operaty sporządzone przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, w których wskazywano różne wartości wywłaszczanej nieruchomości. Nadto, w protokole

z rozprawy z dnia [...] sierpnia 1976 r. dotyczącym działki [...] odnotowano,

że stawający wnoszą o dokonanie oszacowania składników budowlanych na działce, które nie zostały ujęte, co może wskazywać na kwestionowanie wysokości odszkodowania. W protokole inwestor został zobowiązany do dostarczenia operatów szacunkowych składników budowlanych.

Zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie dokonują oceny tych okoliczności z punktu widzenia spełnienia przesłanki rażącego naruszenia art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., w kontekście wskazanego już wcześniej ustalenia,

że operat szacunkowy A. C. sporządzony został przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego.

Organy obu instancji wskazały również w decyzjach, że ocena składnika budowlanego nastąpiła na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego w styczniu 1978 r. przez biegłego z listy Wojewody [...] S. C. Organy pominęły jednak całkowicie, że przedmiotowy operat szacunkowy sporządzony został

[...] rok i [...] miesięcy po przeprowadzeniu rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, a zatem nie była to opinia, z którą właściciele wywłaszczanej nieruchomości mogli się zapoznać w trakcie rozprawy przeprowadzonej [...] sierpnia 1976 r. Nadto, z akt sprawy nie wynika, aby z opinią tą strony zostały zapoznane przed wydaniem decyzji.

Dokonując oceny decyzji z [...] lutego 1978 r. w zakresie ustalenia odszkodowania w trybie nieważnościowym organy nie wzięły pod uwagę wszystkich powyższych okoliczności i nie dokonały ich oceny z punktu widzenia spełnienia przesłanki rażącego prawa, czym zarówno Wojewoda [...], jak i Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej naruszyli nie tylko przepis art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., ale również art. 80 k.p.a. Nie dokonano bowiem oceny spełnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa na podstawie całokształtu materiału, jakim dysponowały organy. Tym samym, również uzasadnienia obu decyzji – jako pomijające istotne

w sprawie okoliczności oraz ich ocenę – nie spełniają wymogu z art. 107 § 3 k.p.a.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, zarówno Wojewoda [...], jak i Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, stwierdzając, że decyzja z dnia

[...] lutego 1978 r. w zakresie ustalenia odszkodowania nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa naruszyli przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nadto, organ II instancji utrzymując w mocy wydaną z naruszeniem powołanych wyżej przepisów decyzję organu I instancji naruszył również przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej okoliczności faktyczne, wynikające z akt postępowania administracyjnego i na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceni, czy decyzja z dnia [...] lutego 1978 r.

w zakresie dotyczącym ustalenia odszkodowania wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Organ weźmie pod uwagę, że biegli nie tylko nie brali udziału

w rozprawie, nie wysłuchano ich opinii, ale opinie takie nie zostały sporządzone w toku postępowania wywłaszczeniowego przed przeprowadzeniem rozprawy. Opinia sporządzona zaś na miesiąc przed wydaniem decyzji nie była znana stronom i nie mogła być przedmiotem odniesienia się do niej właścicieli nieruchomości na rozprawie w dniu [...] sierpnia 1976 r.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 powołanej ustawy. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.