Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 249/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2137
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska Asesor WSA Jacek Boratyn / spr./ Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania Z. C.– zwanej dalej skarżącą, od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia skarżącej kwoty nienależnych pobranych płatności, z tytułu systemów wsparcia bezpośredniego, w wysokości 1 380,61 zł, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy w dniu [...] listopada 2016 r. skarżącej zostały wypłacone zaliczki tytułem: jednolitej płatności obszarowej, w wysokości 1 791,83 zł, płatności za zazielenienie w kwocie 1 202,57 zł i płatności redystrybucyjnej, w wysokości 307,22 zł. Wszystkie płatności dotyczyły 2016 r.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], przyznał skarżącej za 2016 r. jednolitą płatność obszarowa w wysokości 411,22 zł i płatność za zazielenienie w kwocie 1 141,17 zł. Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.

Mając na uwadze różnicę pomiędzy wysokością przyznanych płatności, a kwotami pobranych przez skarżącą na poczet poszczególnych płatności zaliczek, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., wszczął wobec skarżącej postępowanie w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez nią płatności.

W ramach przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że różnica pomiędzy zaliczkami pobranymi na poczet płatności za zazielenienie i płatności redystrybucyjnej, a kwotami tychże płatności wyniosła odpowiednio: 61,40 zł i 307,22 zł, a więc poniżej kwoty stanowiącej równowartość 100 euro, na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 2137, zwanej dalej ustawą o Agencji) i art. 54 ust. 3 lit. a pkt i Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 549 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem 1306/2013) odstąpiono od dochodzenia nienależnie pobranych środków tych dwóch tytułów. W przypadku jednolitej płatności obszarowej różnica pomiędzy wysokością pobranej zaliczki i przyznanej płatności wyniosła natomiast 1 380,61 zł, na taką więc kwotę ustalono skarżącej kwotę nienależnie pobranej płatności.

Rozstrzygające sprawę organy stwierdziły, że w sprawie brak podstaw do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności w oparciu o art. 7 ust. 3 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 227, str. 69 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem 809/2014), gdyż brak jest podstaw do stwierdzenia, iż wypłacenie płatności w nadmiernej wysokości było wynikiem pomyłki organu, która nie mogła być wykryta przez beneficjenta płatności w zwykłych okolicznościach. Przyznanie płatności w pomniejszonej, w stosunku do wnioskowanej wysokości, było bowiem wynikiem ustaleń przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącej kontroli na miejscu, która stwierdziła, iż kwalifikująca się do płatności powierzchnia działek wynosi w rzeczywistości [...] ha, a nie jak skarżąca deklarowała [...] ha.

W zaskarżonej decyzji podkreślono, że kwotę 1 380,61 zł skarżąca winna zwrócić w terminie 60 dni od dnia doręczenia jej rozstrzygnięcia w tej sprawie.

Skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2018 r. wniosła skarżąca, domagając się między innymi skierowania sprawy do prokuratury, w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa, w zakresie gromadzenia dowodów, w postępowaniu o przyznanie płatności, nakazania przeprowadzenia ponownej kontroli i przeprowadzenia nowych dowodów w sprawie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca poddała w wątpliwość prawidłowość postepowania dowodowego, przeprowadzonego w sprawie dotyczącej przyznania jej płatności za 2016 r. Zastrzeżenia skarżącej w tym zakresie dotyczyły głównie czynności przeprowadzonych w tej sprawie przez firmę zewnętrzną [...], na działce nr [...].

Wniosek dowodowy, zawarty w skardze, dotyczył przeprowadzenia dowodu z umowy dzierżawy, nr [...] , znajdującej się w Urzędzie Gminy w [....].

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalanie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo zaznaczył, że podnoszone przez skarżącą zarzuty nie dotyczą zaskarżonej decyzji, ale decyzji w przedmiocie przyznania jej płatności na 2016 r., która obecnie jest decyzją ostateczną i prawomocną.

Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżąca zwróciła się do Sądu o odroczenie rozprawy, gdyż postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wznowił postępowanie, zakończone decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], przyznającą skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 r.

Na rozprawie w dniu 5 czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżącej sprostował przedmiotowy wniosek o odroczenie rozprawy wyjaśniając, iż jest to wniosek o zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca skarżącej kwoty nienależnie pobranych przez nią płatności, z tytułu systemów wsparcia bezpośredniego. Podstawą jej wydania był przepis art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, stanowiący umocowanie dla organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do ustalania kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu wypłacanych przez Agencję płatności. Przepis ten znajduje umocowanie w odpowiednich regulacjach unijnych, które obligują organy państw członkowskich do dochodzenia zwrotu nienależnie wypłaconych środków. Przepisem takim jest między innymi art. 7 ust. 1 rozporządzenia 809/2014, zgodnie z którym w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2.

Zaskarżona decyzja, ustalająca kwotę nienależnie pobranych przez skarżącą płatności, zarówno w sensie prawnym jak i faktycznym, jest konsekwencją zapadłego rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania jej płatności na 2016 r., która to decyzja stała się ostateczna i prawomocna, w rozumieniu art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.), a także faktycznie wypłaconych skarżącej zaliczek na poczet tych płatności. Różnica pomiędzy wysokością przyznanych płatności, a kwotą wypłaconych skarżącej zaliczek, stanowi środki wypłacone jej nienależnie, które podlegają zwrotowi. W tym zakresie organy były zobligowane do ustalenia wysokości tychże środków, w drodze decyzji administracyjnej, będącej przedmiotem skargi w niniejszej sprawie.

W opisanym wyżej zakresie postępowanie organów było prawidłowe i znajdowało uzasadnienie w obowiązujących przepisach. W tej materii zaznaczyć jedynie należy, że skarżąca nie została wezwana do zwrotu całkowitej różnicy pomiędzy przyznaną płatnością, a kwotą wypłaconych zaliczek, gdyż organ odstąpił od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, w zakresie środków wypłaconych w ramach płatności na zazielenienie i płatności redystrybucyjnej, na podstawie art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenie 1306/2013, gdyż wysokość nienależnie pobranych środków w ramach obu tych płatności nie przekraczała równowartości 100 euro. Tak więc skarżąca, z uwagi na tego rodzaju zapis prawa unijnego, nie została zobligowana do zwrotu całości nienależnie pobranych środków.

W pozostałym zakresie organy nie mogły odstąpić od ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, gdyż nadmiernie pobrane środki w ramach jednolitej płatności obszarowej przekraczały równowartość 100 euro, a w okolicznościach sprawy nie sposób było stwierdzić, że ich wypłacenie było skutkiem błędu organu, którego to błędu skarżąca nie mogła stwierdzić. Z decyzji w przedmiocie przyznania płatności wynika, że przyznanie płatności w niższej niż wnioskowana wysokości oraz wysokości wypłaconych zaliczek, było wynikiem tego, że kwalifikowana powierzchnia zgłoszona do płatności była mniejsza od powierzchni wnioskowanej, co stwierdzono w trakcie czynności kontrolnych.

Skarżąca próbując podważyć legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia podnosi argumenty związane z mającymi jej zdaniem miejsce nieprawidłowościami w zakresie poczynionych w ramach kontroli na miejscu pomiarów. Wobec tego domaga się przeprowadzenia nowych dowodów, a także sugeruje popełnienie przestępstwa przez osoby biorące udział w czynnościach przeprowadzonych w tamtym postępowaniu.

Odnosząc się do tych twierdzeń zauważyć należy, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu nie jest decyzja dotycząca przyznania skarżącej płatności za 2016 r., ale decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych przez nią płatności, odnośnie tego roku. Tak więc wszelkie zarzuty dotyczące ewentualnych nieprawidłowości w tamtym postępowaniu są bezprzedmiotowe na gruncie niniejszej sprawy. Wykraczają bowiem poza jej zakres, a w związku z tym nie podlegają kognicji Sądu. Dlatego brak jest podstaw do ich rozpatrywania. W konsekwencji więc Sąd, nie badając, wobec braku stosownego umocowania, tychże zarzutów, nie może podejmować także innych działań w tym zakresie, tj. między innymi występować do organów ściągania w związku z sugerowanymi przez skarżącą nieprawidłowościami w tamtym postępowaniu, czego domaga się ona w treści skargi.

Z uwagi na powyższe brak było także podstaw do uwzględnienie złożonego w skardze wniosku dowodowego, dotyczącego przeprowadzenia dowodu z umowy dzierżawy, gdyż okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, opartej na decyzji w przedmiocie przyznania płatności.

Sąd nie uwzględnił również wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania w sprawie, z uwagi na wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], przyznającą skarżącej płatności w ramach wsparcia systemów bezpośredniego na 2016 r. Wprawdzie zaskarżone rozstrzygnięcie oparte jest na decyzji z [...] maja 2017 r., jednakże samo wznowienie postępowania nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że decyzja ta może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.

Zainicjowanie postępowania wznowieniowego, w sensie procesowym, następuje niezaskarżalnym postanowieniem, wydanym z urzędu, bądź na wniosek strony, w przypadku stwierdzenia zaistnienia po jej stronie tzw. przesłanek wstępnych, warunkujących dopuszczalność przeprowadzenia tego rodzaju postępowania. Tak więc ten etap postępowania, określany mianem postępowania wznowieniowego, poprzedzający wydanie postanowienia, ma ze swej istoty charakter wstępny, w ramach którego nie dochodzi do merytorycznego rozpatrzenia przesłanek wznowienia.

W związku z tym, na obecnym etapie postępowania nie sposób jest domniemywać tego, że decyzja przyznająca skarżącej płatności za 2016 r. zostanie uchylona.

W tym miejscu należy dodać, że w sytuacji, w której w ramach wznowionego postępowania decyzja z [...] maja 2017 r., zostałaby uchylona i wydana decyzja korzystniejsza dla skarżącej, to wówczas będzie ona miała możliwość wystąpienia o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Zaskarżona decyzja odpowiada zaś warunkom z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. stąd też obecnie brak jest podstaw do uwzględnia wniosku o zawieszenie postępowania, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.).

W tym miejscu dodać też należy, że przywołany wyżej przepis art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie obliguje sądu rozpoznającego konkretną sprawę do zawieszenia postępowania, w sytuacji w której jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, ale jedynie stwarza taka możliwość. Ustawodawca pozostawia to więc do uznania sądu.

Sąd w niniejszej sprawie, kierując się zasadą szybkości postępowania, wyrażoną w art. 7 P.p.s.a., a także racjonalnością i celowością podejmowanych w jego ramach czynności, oddalił wniosek o zawieszenie postępowania, albowiem samo wznowienie postepowania nie przesądza ani sposobu jego zakończenia, ani też treści wydanego w jego ramach rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.