Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 609/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 26 poz 157
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Adam Lipiński, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...] , działając na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), dalej: "ustawa o KSSiP", w związku z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania T. K., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] , odmawiającą przyjęcia na aplikację prokuratorską i na aplikację sędziowską.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje:

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w [...] , działając na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o KSSiP, odmówił przyjęcia T. K. na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską. W uzasadnieniu wskazał, że o przyjęciu na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o KSSiP, przy uwzględnieniu limitu miejsc na tych aplikacjach, wyznaczanego przez Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości zarządzeniem nr 223/11/DK z dnia 5 października 2011 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację sędziowską w 2011 r. (Dz. Urz. MS Nr 2, poz. 11) oraz zarządzeniem nr 224/11/DK z tej samej daty w sprawie zarządzenia naboru na aplikację prokuratorską w 2011 r. wyznaczył limit 105 miejsc na aplikacji sędziowskiej i limit 45 miejsc na aplikacji prokuratorskiej. T. K. ukończył aplikację ogólną, zaś Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ustalił jego miejsce na liście klasyfikacyjnej aplikantów na pozycji [...]. Wobec wyczerpania limitu miejsc na obu aplikacjach organ I instancji odmówił przyjęcia T.K. na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską.

T.K. odwołał się od powyższej decyzji, zarzucając jej błędną interpretację art. 29 ust. 2 w związku z art. 26 ust. 2 i 3 ustawy o KSSiP, poprzez odmowę przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską, podczas gdy w przedmiotowym stanie faktycznym zostały spełnione wszystkie przesłanki przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską określone w powołanych przepisach.

Ponadto strona wniosła o uwzględnienie w sumie punktów zamieszczonej na ostatecznej liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 pow. ustawy, oceny pracy sporządzonej przez odwołującego się na sprawdzianie w dniu [...] lutego 2011 r., tj. 4 punktów zamiast błędnie wskazanych 3,5.

Wniosła też o uwzględnienie w sumie punktów zamieszczonej na ostatecznej liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 pow. ustawy, oceny pracy sporządzonej przez odwołującego się na sprawdzianie w dniu [...] stycznia 2011 r., tj. 4 punktów zamiast 3,5.

Strona wniosła też o nakazanie w trybie art. 135 k.p.a. Dyrektorowi Szkoły dokonania ponownej weryfikacji pracy pisemnej sporządzonej przez odwołującego się na sprawdzianie przeprowadzonym w dniu [...] marca 2011 r. przez komisję sprawdzającą w pełnym składzie oraz sporządzenie uzasadnienia wystawionej oceny, a w rezultacie korektę punktów opublikowanej w ramach lity klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 pow. ustawy oraz o przyjęcie na aplikację sędziowską i prokuratorską.

W dalszej części uzasadnienia decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. Minister Sprawiedliwości przywołał treść art. 16 ust. 2 ustawy o KSSiP, zgodnie z którym Minister Sprawiedliwości zarządza, w zależności od potrzeb kadrowych sądów i prokuratury, nabór na aplikację ogólną, sędziowską oraz prokuratorską i jednocześnie wyznacza limit miejsc na te aplikacje.

Natomiast, zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy, o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk.

W myśl zaś art. 29 ust. 2 ustawy, Dyrektor Krajowej Szkoły decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską wydaje według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje.

Organ podał, że na podstawie art. 52 pkt 2 Minister Sprawiedliwości rozporządzeniem z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 217, poz. 1292) – określił organizację, szczegółowe warunki i tryb odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, szczegółowe warunki odbywania w trakcie aplikacji sędziowskiej stażu na stanowisku referendarza sądowego, jak również sposób ustalania systemu punktowego oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk i stażu objętych programem aplikacji, mając na względzie zakres wiedzy teoretycznej i praktycznej niezbędnej do zajmowania stanowiska, odpowiednio asystenta sędziego, asystenta prokuratora, referendarza sądowego, sędziego i prokuratora oraz konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów. Ten akt prawny zastąpił wydane na tej samej podstawie prawnej rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. (Dz. U. Nr 107, poz. 895), które utraciło moc z dniem 12 października 2011 r.

Zgodnie z treścią § 6 ust. 1 i 4 pow. rozporządzenia z dnia 6 października 2011 r. cykl szkoleniowy zamyka sprawdzian wiedzy i umiejętności jej praktycznego wykorzystania z zakresu problematyki objętej danym cyklem szkoleniowym. Oceny sprawdzianu dokonuje się w systemie punktowym w skali od 0 do 5 punktów, przy czym ocena stanowi wielokrotność 0,5 punktu. Za uzyskanie pozytywnej oceny uważa się uzyskanie co najmniej 2 punktów.

Następnie organ podkreślił, że jednym z podstawowych warunków decydujących o wydaniu decyzji o przyjęciu lub też o wydaniu decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację prokuratorską lub sędziowską jest pozycja danego kandydata na liście klasyfikacyjnej. W przedmiotowej sprawie przyczyną wydania decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską był brak spełnienia przesłanki związanej z umieszczeniem na liście klasyfikacyjnej na pozycji w granicach limitu określonego zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości w zakresie aplikacji prokuratorskiej i aplikacji sędziowskiej.

Minister Sprawiedliwości, badając postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji, stwierdził, że miejsce T.K. na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o KSSiP, zostało ustalone prawidłowo, w konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Odwołujący został umieszczony na liście klasyfikacyjnej na miejscu [...], znajdującym się poza wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości limitem miejsc na aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej. Organ podał, że zgodnie ze znajdującym się w dołączonych aktach przebiegu aplikacji ogólnej – arkuszem oceny T.K., łącznej z przebiegu wszystkich praktyk, wystawionej przez patrona koordynatora, ocena ta w przypadku odwołującego wynosiła [...]. Ze sprawdzianów odwołujący uzyskał [...] punkty. Suma punktów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk wyniosła [...], co stanowiło podstawę umieszczenia odwołującego na pozycji [...] listy klasyfikacyjnej. Minister Sprawiedliwości wskazał, że badając niniejszą sprawę nie stwierdził, aby przy wyliczaniu punktów Dyrektor Szkoły popełnił błędy rachunkowe, natomiast oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu.

Odnosząc się do zarzutu T.K. polegającego na jednoosobowym sprawdzaniu prac przez członka komisji sprawdzianowej to organ stwierdził, że sprawdziany wszystkich aplikantów są sprawdzane przez komisję sprawdzianową. Procedura sprawdzania polega na referowaniu pracy sprawdzianowej przez jednego z nich i wspólnym podejmowaniu decyzji przez wszystkich członków komisji, co do oceny. Organ podkreślił, że o wspólnym procedowaniu świadczą podpisy wszystkich członków komisji sprawdzianowej na protokołach, będących częścią ich pracy. Parafa jednego członka komisji nie jest dowodem na to, że komisja działała jednoosobowo. Może natomiast wynikać z wykonywania przez danego członka komisji referenta danej pracy.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu, dotyczącego błędnego wpisania do protokołu komisji oceny, którą odwołujący się uzyskał ze sprawdzianu z dnia [...] lutego 2011 r. z zakresu wyroku sądu karnego pierwszej instancji z uzasadnieniem, to organ wskazał, że analiza wskazanej w odwołaniu pracy, która znajduje się na kartach od 29 do 34 akt, wskazuje na wystawienie oceny -4 z dopiskiem w nawiasie dobry minus. W protokole komisja wpisała liczbę punktów 3,5 przy numerze kodu, odpowiadającego numerowi kodu pracy odwołującego. Organ wskazał, że odwołujący błędnie założył, że ocenę -4 należy zrównać z liczbą 4. Ocena dobry minus oznacza bowiem, że jest to ocena niższa niż dobry, a to oznacza, że musi być ona niższa o 0,5 punktu. Taką też decyzję podjęła komisja egzaminacyjna, która sporządziła protokół po przeprowadzonym egzaminie. Dokument ten jest dokumentem urzędowym i stanowi immanentną część pracy komisji sprawdzianowej. Organ podał, że protokół nie jest tylko spisem ocen, ale dokumentem z przeprowadzonego egzaminu. Decyzję o wpisaniu określonej liczby punktów podejmuje komisja. Wskazał, że praca komisji obarczona była wprawdzie drobnym uchybieniem polegającym na przyznawaniu ocen w systemie "+ i –" jednakże na skutek działań podjętych przez Dyrektora Krajowej Szkoły, który dostrzegł nieprawidłowość, została ona usunięta przez samą komisję, czyli podmiot niezależny w zakresie wystawiania ocen. Dlatego też organ uznał, że zarzut odwołującego się jest niezasadny, a ponadto uchybienie polegające na przyznawaniu ocen w systemie "+ i -" zostało usunięte przed sporządzeniem listy, o której mowa w § 30 zarządzenia Dyrektora Szkoły nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przeprowadzania sprawdzianów w trakcie aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego rzekomej nieprawidłowości polegającej na braku wskazania motywów, którymi kierowała się komisja dokonująca sprawdzania pracy pisemnej z dnia [...] marca 2011 r. to organ wskazał, że nie ma żadnych wątpliwości, co do tego, że komisja sprawdzianowa dokonała oceny pracy pisemnej odwołującego, ponieważ protokół komisji został podpisany przez wszystkich jej członków i zawiera oceny prac aplikantów, w tym odwołującego. Okoliczność braku uwag członków komisji egzaminacyjnej na pracy pisemnej odwołującego nie ma istotnego znaczenia dla oceny prawidłowości przeprowadzenia wyżej wymienionego sprawdzianu, a w konsekwencji nie może mieć wpływu przy dokonywaniu przez organ odwoławczy ustaleń odnośnie prawidłowości kolejności miejsc na liście klasyfikacyjnej aplikantów.

Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że nie ma uprawnień do merytorycznego podważenia ocen ze sprawdzianów wystawionych przez komisję sprawdzianową, gdyż jest ona niezależna, co oznacza, że Minister nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen poszczególnych sprawdzianów. Jednak organ I instancji ma obowiązek odnieść się w postępowaniu do liczby punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk, zaś organ odwoławczy winien ustalić, czy liczba ta została ustalona prawidłowo. Choć oceny ze sprawdzianów i praktyk nie podlegają zaskarżeniu w odrębnym trybie, są istotnym elementem mającym pośredni wpływ na treść decyzji wydawanej przez Dyrektora Krajowej Szkoły.

W toku postępowania odwoławczego mogą być poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen wystawionych przez komisję oraz ocen wystawionych przez patronów praktyk i patrona koordynatora. Minister Sprawiedliwości podkreślił, że kontroluje także błędy w decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły, np. błędne ustalenie, że kandydat nie zostaje przyjęty na aplikację specjalistyczną, mimo wysokiej pozycji na liście klasyfikacyjnej, ale nie ma uprawnień do merytorycznego podważenia ocen ze sprawdzianów wystawionych przez komisję, czy też ocen wystawionych przez patronów za praktyki.

Odnosząc się zaś do egzaminu z dnia [...] stycznia 2011 r. to organ podał, że na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 ustawy, Dyrektor Krajowej Szkoły ma prawo ingerować w formalną prawidłowość prac komisji sprawdzianowej. Uchybienie w trakcie przeprowadzania egzaminu w dniu [...] stycznia 2011 r. miało właśnie taki charakter, bowiem na skutek błędu część aplikantów miała dostęp do rozwiązania kazusu. Ingerencja Dyrektora Szkoły była jego obowiązkiem i nie naruszała niezależności komisji sprawdzianowej. Biorąc pod uwagę powyższe, nie znalazł uznania, zdaniem organu, zarzut odwołującego o uchybieniach przez Dyrektora dotyczących unieważnienia sprawdzianu z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz żądanie dotyczące unieważnienia tego sprawdzianu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnionej następnie pismem z dnia 13 kwietnia 2012 r., T.K. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżący zarzucił organowi:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 2 w związku z art. 26 ust. 2 i 3 ustawy o KSSiP, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską, podczas gdy w przedmiotowym stanie faktycznym sprawy zostały spełnione wszystkie przesłanki przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską określone w przepisach, zaś w toku aplikacji ogólnej w latach 2010 – 2011 zostały popełnione następujące uchybienia mające bezpośredni wpływ na kształt ostatecznej listy klasyfikacyjnej:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 6 ust. 1 rozporządzenia MS z dnia 6 października 2011 r. oraz § 29 zarządzenia Dyrektora Krajowej Szkoły nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie zasad przeprowadzania sprawdzianów w trakcie aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, poprzez sprawdzenie i wystawienie oceny pracy pisemnej skarżącego w dniu [...] lutego 2011 r. przez jednego z członków komisji, a nie przez komisję w pełnym składzie,

- naruszenie § 27 pow. wyżej zarządzenia Dyrektora Szkoły, poprzez obniżenie oceny pracy pisemnej sporządzonej przez skarżącego w dniu [...] lutego 2011 r., podczas gdy w świetle jednoznacznego brzmienia wyżej wskazanego przepisu dopuszczalne jest jedynie podwyższenie oceny o 0,5 punktu,

- naruszenie § 29 ww. zarządzenia, poprzez niesporządzenie uzasadnienia pracy pisemnej z dnia [...] marca 2011 r., podczas gdy w świetle jednoznacznie brzmiącego przepisu członkowie komisji egzaminacyjnej są zobowiązani do zajęcia stanowiska w wyżej opisanej sprawie,

- naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 11 ustawy o KSSiP, poprzez wydanie zarządzenia Dyrektora Szkoły nr [...] w dniu [...] lutego 2011 r. w sprawie unieważnienia sprawdzianu przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 2011 r. i zarządzeniu ponownego jego przeprowadzenia, podczas gdy z wyżej wskazanego przepisu nie wynika kompetencja Dyrektora do takiej ingerencji w działalność komisji sprawdzianowej.

W obszernym uzasadnieniu skargi T.K. zarzucił, że sprawdziany jego wiedzy były oceniane jedynie przez jednego członka komisji nie zaś przez wszystkich członków komisji, o czym świadczy parafa tylko jednego członka komisji na pracy pisemnej z dnia [...] lutego 2011 r. Na potwierdzenie swojego poglądu powołał skarżący okoliczność, że członkowie komisji egzaminacyjnych podczas zajęć seminaryjnych podawali takie informacje. Wskazał również, że w tej sprawie zwracał się do Dyrektora KSSiP, żądając protokołu posiedzenia komisji, jednakże pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. Dyrektor KSSiP stwierdził, że jest to niemożliwe, bowiem komisja nie sporządziła protokołu posiedzenia komisji egzaminacyjnej.

Ponadto skarżący zakwestionował ocenę uzyskaną z pracy pisemnej z dnia [...] lutego 2011 r., wskazując, że w miejscu przeznaczonym na ocenę widnieje zapis "dobry minus", a pod samym spodem liczba "3,5", w zbiorczym protokole ocen prac z tego sprawdzianu ocena pracy skarżącego została określona jako "3,5". Skarżący powołując się na zapis § 27 zarządzenia Dyrektora KSSiP w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie zasad przeprowadzania sprawdzianów w trakcie aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, zgodnie z którym oceny sprawdzianu są formułowane w systemie punktowym w skali liczb całkowitych od 0 do 5 punktów, wskazał, że dopuszczalne jest jedynie podwyższenie o 0,5 puntu, a zatem uznał, że w świetle przedstawionych powyżej faktów bezsporne jest, że ocena z pracy pisemnej została obniżona, a nie podwyższona. Skarżący wskazał też, że pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. Dyrektor KSSiP poinformował go, że wobec dostrzeżonej niespójności ocen sprawdzianu z dnia [...] lutego 2011 r. (zawierających + i -) zamiast 0,5 punktu komisja pismem z dnia [...] marca 2011 r. poinformowała Dyrektora KSSiP o przyjęciu wspólnej zasady przyznawania punktacji na sprawdzianie z dnia [...] lutego 2011 r., z której wynika min, że ocena "- 4" oznaczać miała 3,5 punktu. Skarżący zakwestionował również fakt, że ustalanie przez komisję zasad punktowania już po sprawdzianie jest złamaniem zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego prawa.

Następnie skarżący zarzucił organowi, że sprawdzian z dnia [...] stycznia 2011 r., został powtórzony zarządzeniem Dyrektora KSSiP nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie unieważnienia sprawdzianu przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 2011 r. i zarządzeniu jego ponownego przeprowadzenia, uznając, że nie miał on żadnego uzasadnienia. Przyznał, że wprawdzie w doręczonych aplikantom aktach w ramach sprawdzianu z dnia [...] stycznia 2011 r. było dołączone do akt przygotowanych w ramach sprawdzianu postanowienie, które było treścią zadania egzaminacyjnego, jednakże członkowie komisji egzaminacyjnej w momencie, gdy wyszedł na jaw ten fakt, po naradzie zdecydowali, że sprawdzian może być kontynuowany, zaś postanowienie zostało usunięte z akt. Zdaniem skarżącego Dyrektor KSSiP nie posiadał uprawnień do wydania takiego zarządzenia. Wskazał też, że egzamin został powtórzony w dniu [...] kwietnia 2011 r. i objął 150 osób, a średnia ocen była znacznie niższa od średniej ze sprawdzianu mającego miejsce w dniu [...] stycznia 2011 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Analizowana w świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasady odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej reguluje ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), zwana dalej ustawą, oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz. U. Nr 107, poz. 895), obowiązujące w trakcie odbywania aplikacji przez skarżącego, zastąpione następnie rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 217, poz. 1295), które weszło w życie z dniem 12 października 2011 r.

Wskazać należy, że pow. ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury wprowadziła nowy sposób przeprowadzenia naboru na aplikację sądową i prokuratorską. W miejsce zdecentralizowanego modelu przyjęć na aplikację prowadzonego oddzielnie dla prokuratur i sądów, przez 36 ośrodków szkolenia aplikantów sądowych i prokuratorskich, ustawa buduje zcentralizowany model aplikacji. Aplikacja ta przez pierwsze 12 miesięcy ma charakter ogólny, wspólny dla kandydatów na aplikantów prokuratorskich i sądowych. Kolejny etap stanowią aplikacje specjalistyczne: sędziowska i prokuratorska. W tym modelu aplikację prowadzi jeden wyspecjalizowany podmiot, jakim jest Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury. Nowy model aplikacji ma służyć temu, aby z jednej strony lepiej przygotować przyszłych sędziów i prokuratorów do potrzeb współczesnego wymiaru sprawiedliwości, a z drugiej obniżyć koszty prowadzenia aplikacji (uzasadnienie do projektu ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, strona 1 i 2, opublikowane na www.ms.gov.pl).

W myśl art. 16 ust. 2 ww. ustawy, Minister Sprawiedliwości zarządza, w zależności od potrzeb kadrowych sądów i prokuratury, nabór na aplikację ogólną, sędziowską oraz prokuratorską i jednocześnie wyznacza limity miejsc na te aplikacje.

Aplikacja ogólna trwa 12 miesięcy (art. 25 ust. 1 ustawy), a warunkiem jej ukończenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji (art. 26 ust. 1 ustawy). W trakcie aplikacji ogólnej aplikanci odbywają zajęcia w Krajowej Szkole oraz praktyki zgodnie z programem aplikacji (art. 25 ust. 3 ustawy).

Z kolei w myśl § 7 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2009 r. (bo to rozporządzenie ma w sprawie zastosowanie), po każdym cyklu zajęć i praktyk przeprowadza się sprawdzian wiedzy z zakresu tych zajęć i praktyk (ust. 1). Sprawdzian przeprowadza trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora Krajowej Szkoły spośród jej wykładowców biorących udział w szkoleniu aplikantów (ust. 2). Komisja opracowuje szczegółowy zakres tematyczny, a także metody i formy przeprowadzenia oraz oceny każdego sprawdzianu (ust. 3). Oceny sprawdzianu są formułowane w systemie punktowym od 0 do 5 punktów. Warunkiem zaliczenia sprawdzianu jest uzyskanie co najmniej 2 punktów (ust. 4).

Dyrektor Krajowej Szkoły, stosownie do przepisu art. 26 ust. 2 ustawy, w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście. Dyrektor Krajowej Szkoły, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy, wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską według kolejności umieszczenia kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje.

W rozpoznawanej sprawie podstawą wydania decyzji o odmowie przyjęcia skarżącego na aplikację prokuratorską oraz na aplikację sędziowską było niespełnienie przez skarżącego przesłanki związanej z umieszczeniem go na liście klasyfikacyjnej, na pozycjach w granicach limitu określonego zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 października 2011 r. w zakresie obu aplikacji, tj. – 105 miejsc na aplikacji sędziowskiej i 45 miejsc na aplikacji prokuratorskiej.

Tak więc w niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do sposobu ustalenia liczby punktów, jakie uzyskał aplikant po zakończeniu aplikacji ogólnej, determinującej określenie jego miejsca na liście klasyfikacyjnej.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy (w brzmieniu sprzed nowelizacji, która nastąpiła z dniem 12 października 2011 r.) o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej.

Badając w tym zakresie postępowanie przeprowadzone przez organ, stwierdzić należy, że miejsce T.K. na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy zostało ustalone prawidłowo, czego następstwem było umieszczenie skarżącego na [...] miejscu listy klasyfikacyjnej, a to oznacza, że znalazł się on poza wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości limitem miejsc na aplikację sędziowską i prokuratorską.

Wskazać należy, że jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy arkusza oceny łącznej z przebiegu wszystkich praktyk, wystawionej przez patrona koordynatora, ocena ta w przypadku skarżącego wyniosła [...]. Ze wszystkich sprawdzianów skarżący uzyskał [...] punkty. Suma punktów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk wyniosła [...], co stanowiło podstawę umieszczenia skarżącego na [...] pozycji listy klasyfikacyjnej. Podkreślić należy, że T.K. w postępowaniu odwoławczym, a następnie w skardze do Sądu nie kwestionuje zasad obliczenia przez organ jego punktacji, ani też zastosowanych w jego sprawie przepisów prawa, lecz jedynie sposób oceniania konkretnych sprawdzianów, tj. z dnia: [...] lutego 2011 r., [...] marca 2011 r., a także fakt powtórzenia sprawdzianu z dnia [...] stycznia 2011 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących zasad oceniania poszczególnych sprawdzianów, to należy zgodzić się z organem, że Minister Sprawiedliwości nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania poszczególnych sprawdzianów przez komisję powołaną zgodnie z § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia. Zarówno ustawa, jak i rozporządzenie nie zawierają bowiem regulacji, która przewidywałaby tryb odwoławczy od ocen wystawionych przez komisje przeprowadzające sprawdziany wiedzy. Komisja jest podmiotem niezależnym w zakresie metod, formy przeprowadzania, oceny i szczegółowego zakresu tematycznego sprawdzianów. Ocena sprawdzianu pod względem merytorycznym należy więc do wyłącznej kompetencji komisji. Co prawda Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską, lecz nie oznacza to, w ocenie Sądu, że może on ingerować w kompetencje komisji w zakresie oceniania poszczególnych sprawdzianów. Jego rola sprowadza się jedynie do kontroli formalnej, polegającej przykładowo na sprawdzeniu, czy wystawione oceny mieszczą się w przewidywanej skali ocen. W postępowaniu odwoławczym mogą być zatem poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen wystawianych przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu oraz ocen wystawianych przez patronów i patrona koordynatora. Minister Sprawiedliwości kontroluje także błędy w decyzji Dyrektora KSSiP, np. w kwestii, że aplikant nie został przyjęty na aplikację sędziowską lub prokuratorską pomimo wysokiej pozycji na liście kandydackiej, ale nie ma podobnie jak Dyrektor uprawnień do merytorycznego podważania ocen ze sprawdzianów wystawionych przez komisję.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, stwierdzić należy, że Sąd rozpoznający niniejszą skargę nie podzielił ich, pomimo przyjęcia przez Ministra Sprawiedliwości w uzasadnieniu decyzji, że w sprawie miały zastosowanie przepisy rozporządzenia z 2011 r., bowiem weszły one w życie z dniem 12 października 2011 r. Uchybienie to jednak, zdaniem Sądu, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a ponadto nie było ono podstawą zaskarżonej decyzji ani też decyzji organu I instancji.

Rozpoznając zarzuty skargi, wskazać należy, że nie zasługuje na uwzględnienie jej zarzut, polegający na jednoosobowym sprawdzaniu prac przez członka komisji sprawdzianowej. Wskazać należy, że zastrzeżenia te dotyczyły oceny ze sprawdzianu w dniu [...] lutego 2011 r., czy też [...] marca 2011 r. Podkreślić należy, że zgodnie z § 7 ust. 2 sprawdzian przeprowadza trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora Krajowej Szkoły spośród jej wykładowców biorących udział w szkoleniu aplikantów. Zgodnie zaś z § 29 zarządzenia Dyrektora KSSiP w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie zasad przeprowadzania sprawdzianów w trakcie aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej ocena ze sprawdzianu dla każdej pracy pisemnej jest stanowiskiem wszystkich członków komisji, podejmowanym większością głosów, ocenę tę wpisuje się w prawym rogu na pierwszej stronie pracy pisemnej. Wskazać należy, że z przepisów tych nie wynika obowiązek podpisywania i parafowania sprawdzianu wiedzy przez wszystkich członków komisji. O wspólnym procedowaniu świadczą bowiem podpisy wszystkich członków komisji sprawdzianowej na protokołach, będących częścią ich pracy.

Jeśli zaś chodzi o kolejny zarzut skargi, dotyczący oceny wystawionej ze sprawdzianu z dnia [...] lutego 2011 r., wskazujący, że w miejscu przeznaczonym na ocenę widnieje zapis "dobry minus", a pod nim liczba "3,5", oraz że w zbiorczym protokole ocen prac z tego sprawdzianu ocena pracy skarżącego została określona jako "3,5", to również tego zarzutu Sąd nie podziela. Wskazać należy, że zgodnie z § 7 ust. 4 pow. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. oceny ze sprawdzianu formułowane są w systemie punktowym, w skali od 0 do 5 punktów. Zgodnie zaś z § 27 zarządzenia Dyrektora KSSiP w [...] nr [...]z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie zasad przeprowadzania sprawdzianów w trakcie aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, oceny sprawdzianu są formułowane w systemie punktowym w skali liczb całkowitych od 0 do 5 punktów, dopuszczalne jest jednak wystawienie w ramach tej skali oceny podwyższonej o 0,5 punktu. Podkreślić należy, że system punktowy był jedynym dopuszczalnym przez obowiązujące przepisy prawa sposobem dokonywania oceny prac pisemnych ze sprawdzianów przeprowadzonych w KSSiP, a to oznacza, że ilość punktów z pracy skarżącego "- 4" niewątpliwie nie mieściła się w skali punktowej. Zasadnie zatem wobec dostrzeżonej niespójności ocen sprawdzianu z dnia [...] lutego 2011 r. (zawierających + i -) zamiast 0,5 punktu komisja pismem z dnia [...] marca 2011 r. poinformowała Dyrektora KSSiP o przyjęciu wspólnej zasady przyznawania punktacji na sprawdzianie z dnia [...] lutego 2011 r., z której wynika m.in., że ocena "- 4" oznaczać miała 3,5 punktu. Podkreślić należy, że oceny dokonywała powołana specjalnie w tym celu komisja – podmiot ekspercki, także przyjęcie wspólnej zasady przyznawania punktacji na sprawdzianie w dniu [...] lutego 2011 r., nie stanowi o wadliwości podjętej decyzji. Wystawienie oceny ze sprawdzianu w systemie punktowym od 0 do 5 jest bowiem podyktowane przepisem § 7 ust. 4 pow. rozporządzenia. Skoro zatem ten system oceniania jest zgodny z wolą pracodawcy i został wprowadzony w stosunku do wszystkich aplikantów podchodzących do sprawdzianu w dniu [...] lutego 2011 r., to nie może być mowy o istotnym naruszeniu prawa, tylko z tego powodu, że komisja pod oceną "-4", umieszczoną na sprawdzianie wpisała ocenę w systemie punktowym "3,5", oraz że powtórzyła następnie tę ocenę w protokole, będącym dokumentem urzędowym zawierającym punktację z konkretnego sprawdzianu. Ponownego podkreślenia wymaga, iż przepisy prawa, określające warunki i tryb przeprowadzania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej nie przewidują wniesienia odwołania od oceny wystawionej ze sprawdzianu. Należy zatem przyjąć, iż komisja egzaminacyjna ma prawo do autokontroli własnych rozstrzygnięć, jeżeli jej członkowie zgodnie stwierdzą, że taka weryfikacja jest zasadna. Jednakże jest to decyzja autonomiczna podmiotu eksperckiego, podejmowana niezwłocznie po wystawieniu oceny i mimo wszystko z urzędu, choćby zainicjowana sugestiami aplikantów. Ponadto wskazać należy, że w niepunktowym systemie oceniania, ocena "- 4" niewątpliwie świadczy o tym, że nie jest to pełna ocena 4.

Sąd nie podzielił również zarzutów skarżącego odnośnie naruszenia przez Dyrektora Szkoły art. 15 ust. 2 pkt 11 ustawy o KSSiP, poprzez wydanie przez niego zarządzenia nr [...] w dniu [...] lutego 2011 r. w sprawie unieważnienia sprawdzianu przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 2011 r. i zarządzeniu ponownego jego przeprowadzenia. Wskazać należy, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 pow. ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury Dyrektor Krajowej Szkoły ma prawo ingerować w formalną prawidłowość prac komisji sprawdzianowej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że umieszczenie w aktach sprawy postanowienia, będącego rozwiązaniem kazusu, było właśnie takim przypadkiem, w którym Dyrektor Szkoły zmuszony jest ingerować w formalną prawidłowość prac komisji sprawdzianowej. Na skutek tego błędu część aplikantów znalazła się w sytuacji uprzywilejowanej i niewątpliwie pozostawienie sprawdzianu z dnia [...] stycznia 2011 r. godziłoby w zasadę równości. Zrozumiała zatem była ingerencja Dyrektora Szkoły w formalną prawidłowość pracy komisji. Dyrektor Szkoły swoim działaniem nie naruszył niezależności komisji, nie ingerował w wysokość wystawionych ocen, a jedynie realizował zadania wynikające ze wskazanego wyżej art. 15 ustawy. Nie może budzić wątpliwości fakt, że oceny z powtórzonego sprawdzianu były niższe od tych z dnia [...] stycznia 2011 r., skoro w aktach sprawy znalazło się rozwiązanie kazusu.

Reasumując, należy stwierdzić, że określone miejsce T.K. na pozycji [...] listy klasyfikacyjnej nastąpiło w sposób prawidłowy, czego konsekwencją była odmowa przyjęcia go na aplikację sędziowską i prokuratorską.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.