Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 778/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 - 4
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 2, art. 61
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska(spr.) Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant Starszy Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 22 lipca 2007 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), nakazał Z. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego w 2000 r. budynku rekreacji indywidualnej o konstrukcji murowanej i powierzchni zabudowy wynoszącej 45,4m2, posadowionego na terenie działki nr [...] w Ż. wraz z dobudowaną wiatą o konstrukcji drewnianej i powierzchni zabudowy wynoszącej 25,0 m2 usytuowany na terenie działki nr [...] w Ż.

PINB ustalił, że na działce nr [...] w Ż. wybudowany został w 2000 r. budynek rekreacji indywidualnej, do którego dobudowana została wiata. Z akt sprawy wynika, że Z. K. zgłosił w dniu 7 lutego 2000 r. zamiar wykonania na działce nr [...] w Ż. obiektu rekreacyjnego o powierzchni zabudowy 25m2. Inwestor rozpoczął roboty budowlane, jednakże prace wykonał niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem, gdyż budynek ten został zlokalizowany na granicy z działką nr [...] w Ż. - w strefie ochronnej gazociągu oraz pod istniejącą napowietrzną linią energetyczną, a także powiększona została powierzchnia zabudowy obiektu do 45,4 m2. Obiekt ten wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Do budynku, również w 2000 r., dobudowana została wiata, o konstrukcji drewnianej i powierzchni zabudowy wynoszącej 25 m2, także bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę,

Organ podał, że według przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 31. Ponieważ art. 29 i art. 30 -wymieniający enumeratywnie jakie obiekty budowlane oraz roboty budowlane (niewymagające pozwolenia na budowę) podlegają zgłoszeniu zamiaru ich wykonania - nie wyszczególnia budowy obiektu rekreacyjnego oraz dobudowy do istniejącego budynku wiaty oznacza to, że na ich posadowienie na terenie działki nr [...] i nr [...] w Ż., w pierwszej kolejności należało uzyskać decyzję pozwolenie na budowę. Organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia 20 sierpnia 2008 r. nałożył na Z. K. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30 stycznia 2009 r., właściwej dokumentacji, w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Odnosząc się do oświadczenia Z. K. z dnia 26 listopada 2008 r. dotyczącego braku możliwości wykonania w terminie czynności wynikających z postanowienia organ poinformował, iż w przedmiotowym przypadku brak jest możliwości zmiany terminu wykonania obowiązku. Wobec niespełnienia przez Z. K. obowiązku wynikającego z postanowienia z dnia 20 sierpnia 2008 r. organ I instancji w oparciu o art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał rozbiórkę spornych obiektów.

Od powyższej decyzji odwołał się Z. K., domagając się przedłużenia terminu do przedłożenia stosownych dokumentów i wskazując, iż poczynił wszystkie możliwe kroki, aby załatwić dokumenty związane ze sprawą. Zbyt długi okres oczekiwania na załatwienie różnych formalności nie pozwolił na wywiązanie się z terminu nałożonego przez PINB. Wskazał, że budując przedmiotowe obiekty nie był świadomy, że wymagają pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 6 listopada 2009 r. Nr [...] utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy, nie znajdując podstaw do jej uchylenia.

Organ odwoławczy opisując stan faktyczny sprawy podał, iż pismem z dnia 17 czerwca 2008 r. Z. K. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prośbą o legalizację budynku letniskowego usytuowanego na działce nr [...] w Ż. Pismem nr [...] z dnia 30 czerwca 2008 r. Organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek Z. K. postępowania administracyjnego w sprawie wyżej wymienionego obiektu oraz o terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin. Podczas oględzin w dniu 17 lipca 2008 r. ustalono, że na przedmiotowej działce znajduje się obiekt budowlany - budynek o konstrukcji murowanej, parterowy z poddaszem użytkowym, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej. Budynek usytuowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr [...] i nr [...] i przy granicy z działką [...]. Obiekt został zbudowany przez inwestora Z. K., po zgłoszeniu zamiaru jego budowy w dniu 7 lutego 2000 r. w Urzędzie Gminy. Ponadto ustalono, że w 2001 r. do powyższego budynku została dobudowana wiata o konstrukcji drewnianej, usytuowana na działce nr [...] w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] oraz na granicy z działką nr [...]. Przed przystąpieniem do budowy wiaty inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę ani nie zgłosił zamiaru budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W trakcie oględzin stwierdzono również, że budynek i wiata usytuowane są w strefie ochronnej gazociągu i pod napowietrzną linią energetyczną. Wobec powyższego PINB postanowieniem nr [...] z dnia 20 sierpnia 2008 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 stycznia 2009 r. postanowieniem nr [...] z dnia 20 sierpnia 2008 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 stycznia 2009 r. następujących dokumentów: ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącego budynku rekreacji indywidualnej usytuowanego na działce nr [...] w Ż. oraz wiaty usytuowanej na działce nr [...] w Ż.; w przypadku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy wykonanie czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego budynku rekreacji indywidualnej oraz wiaty (z jednoczesnym dostarczeniem kserokopii uprawnień projektanta i osoby sprawdzającej oraz zaświadczeń wydanych przez właściwą izbę samorządu zawodowego aktualnym na dzień opracowania projektu), który winien spełniać wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133) i w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.) oraz uzgodnienia dokumentacji z gestorem sieci energetycznej oraz gazowej z Zakładem Energetycznym A oddział w K., Operatorem Sieci Gazowej Oddział w G.; oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

PWINB po ustaleniu przedstawionego stanu faktycznego stwierdził, iż zgodnie z załączoną do akt sprawy kopią zgłoszenia z dnia 17 grudnia 1999 r. Z. K. zgłosił zamiar budowy "altanki na działce nr [...] położonej w Ż. o pow. ok. 25 nr z drewna celem rekreacji dla własnych potrzeb. Punktowo osadzone w gruncie". Do powyższego zgłoszenia został załączony szkic domku "typowo" letniskowego, który miał być postawiony ,,na szklankach", wykonany w całości z drewna, z dachem pokrytym papą (a później blachą), o powierzchni podstawy 5 m x 5 m i przeznaczony do wypoczynku.

Jak wynika z przeprowadzonego dowodu z oględzin z dnia 17 lipca 2008 r. na przedmiotowej działce znajduje się budynek o konstrukcji murowanej, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, zbudowany w 2000 r., do którego w 2001 dobudowano wiatę. Powierzchnia zabudowy budynku i wiaty wynosi odpowiednio 45,4 nr i 25 m2.

Organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowy obiekt - budynek pełniący funkcję rekreacji indywidualnej z dobudowaną wiatą, nie jest obiektem, który mógł być wybudowany w oparciu o dokonane zgłoszenie. Budowa obiektu tego rodzaju niewątpliwie wymagała uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., którego inwestor nie przedstawił. Tym samym organ I instancji zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 oraz wydania postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy, nakładającego na inwestora obowiązek dostarczenia w określonym terminie wymienionych w postanowieniu dokumentów.

Organ II instancji wskazał, że zgodnie z przepisem art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., w przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, to jest nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W postępowaniu odwoławczym, w dniu 15 września 2009 r., Z. K. dostarczył jeden egzemplarz decyzji Burmistrza Gminy nr [...] z dnia 13 sierpnia 2009 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (przebudowa siedzi gazowej dla zasilania działek budownictwa mieszkaniowego na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości Ż.) oraz trzy egzemplarze projektu - inwentaryzacji budowlanej przedmiotowego domu jednorodzinnego i wiaty wykonanego w lutym 2009 r. przez technika B. D. i sprawdzonego przez mgr inż. arch. M. M. (uprawnienia budowlane nr [...]). Inwestor nie przedstawił natomiast ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej przedmiotowych obiektów budowlanych.

Ponieważ zobowiązany w dalszym ciągu nie wykonał wszystkich nałożonych na niego obowiązków (termin ich wykonania upłynął w dniu 30 stycznia 2009 r.), według organu II instancji zaskarżona decyzja PINB była uzasadniona. Organ wskazał ponadto, że Urząd Gminy nie miał prawa przyjąć w 2000 r. zgłoszenia zamiaru budowy obiektu - domu letniskowego. Przepisy art. 29 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. obowiązujące w latach 2000-2001 nie przewidywały możliwości budowy tego rodzaju obiektu budowlanego jedynie w oparciu o dokonane zgłoszenie. Wobec powyższego, PWINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał decyzję I instancji w całości w mocy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał organ II instancji, że strona została pouczona postanowieniem nr [...] z dnia 20 sierpnia 2008 r. o konsekwencjach niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w pkt 1, 2 i 3 tego postanowienia. Zatem jedyną przyczyną wydania nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów było niespełnienie przez zobowiązanego wymagań określonych przez organ I instancji zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Ponadto organ podał, iż przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie przewidują możliwości ponownego wyznaczenia terminu wykonania przez zobowiązanego obowiązków nałożonych na podstawie przepisów art. 48 ust. 2 i 3 ustawy.

Z. K. na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lipca 2007 r.

Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez brak zbadania, a przez to nieuwzględnienia okoliczności wskazanych we wniosku o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., poprzez jego zastosowanie oraz wskazał na naruszenie art. 48 ust. 3 i 4 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu skargi ponowił argumentację zawartą w odwołaniu, a dotyczącą wniosku o przedłużenie terminu do dostarczenia wymaganej dokumentacji. Skarżący podkreślił, iż zakreślony przez organ I instancji termin był zbyt krótki i niewystarczający do wykonania nałożonych na niego obowiązków. Wskazał, iż decyzja w przedmiocie przebudowy sieci gazowej – zgodna z wnioskiem skarżącego, została wydana dopiero w dniu 13 sierpnia 2009 r. Decyzja została zaskarżona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i do dnia wniesienia skargi nie została wydana decyzja w tej sprawie. Skarżący podkreślił również, iż o niemożliwości dochowania terminu zgłasza organowi przed wydaniem spornej decyzji. Brak odpowiedzi potraktował jako zgodę. W ocenie odwołującego organ administracji miał możliwość do przedłużenia zakreślonego terminu wskazując, iż jest to termin procesowy, co znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 390/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 682/08 oraz wyrok NSA z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 308/07). Ponadto w ocenie skarżącego nakaz rozbiórki jest zbyt dotkliwą sankcją i powinien zostać wydany dopiero w przypadku gdy budynek nie może zostać zalegalizowany z uwagi na przeszkody uniemożliwiające uzyskanie prawem dokumentów. Natomiast powodem takim nie powinno być przekroczenie terminu przedstawienia tych dokumentów, zwłaszcza jeżeli wynikało to z braku winy inwestora (wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 441/06, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 302/08, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1879/07, wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 512/07, wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 384/08).

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd ocenia, iż nie narusza ona prawa, w szczególności przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 48 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Wydanie nakazu rozbiórki poprzedzone zostało postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia 20 sierpnia 2008 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., którym nałożono na inwestora Z. K. (w postanowieniu błędnie podano nazwisko inwestora "K.") obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 stycznia 2009 r. następujących dokumentów: ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącego budynku rekreacji indywidualnej usytuowanego na działce nr [...] w Ż. oraz wiaty usytuowanej na działce nr [...] w Ż.; w przypadku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy wykonanie czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego budynku rekreacji indywidualnej oraz wiaty (z jednoczesnym dostarczeniem kserokopii uprawnień projektanta i osoby sprawdzającej oraz zaświadczeń wydanych przez właściwą izbę samorządu zawodowego aktualnym na dzień opracowania projektu), który winien spełniać wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133) i w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.) oraz uzgodnienia dokumentacji z gestorem sieci energetycznej oraz gazowej z Zakładem Energetycznym A oddział w K., Operatorem Sieci Gazowej Oddział w G.; oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W postanowieniu inwestor pouczony został o skutkach niespełnienia w terminie wymienionych w nim obowiązków, w postaci nakazu rozbiórki.

Przedstawiony wyżej stan faktyczny jest w istocie niesporny i ustalony został przez organ prawidłowo. Niesporna jest również data budowy przedmiotowych obiektów, uzasadniająca zastosowanie wskazanych przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., jak i okoliczność, że obowiązki określone opisanym wyżej postanowieniem organu I instancji z dnia 20 sierpnia 2008 r. nie zostały wykonane. Tym samym prawidłowość ustaleń dokonanych w opisanym zakresie nie może budzić wątpliwości co do zgodności z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 kpa. Trafnie również oba organy oceniły, że zabudowa działki nr [...] w Ż. odbyła się w ramach samowoli budowlanej, do której stosuje się przepis art. 48 Prawa budowlanego. Samowolą budowlaną w rozumieniu obowiązujących w dacie rozstrzygnięcia przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. jest między innymi wybudowanie lub budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę. Opisane przez organ obiekty budowlane prawidłowo zostały zakwalifikowane jako wymagające pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Katalog obiektów budowlanych oraz prac budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, w tym wymagających zgłoszenia (art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego) nie obejmuje takich obiektów, jakie zostały usytuowane na przedmiotowej działce. Tym samym bez znaczenia pozostawała okoliczność zgłoszenia przez inwestora w dniu 17 grudnia 2000 r., do właściwego wówczas organu, budowy drewnianego "domku typowo letniskowego postawionego na szklankach" (vide: fotokopia zgłoszenia k. 17 akt administracyjnych I instancji), mimo braku sprzeciwu tego organu, bowiem wybudowane następnie obiekty nie tylko wymagały pozwolenia na budowę, ale również zgłoszenie dotyczyło innego obiektu, niż został wybudowany. Tym samym prawidłowo został w niniejszej sprawie administracyjnej zastosowany przepis prawa materialnego, art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., bowiem niespornie samowolnie wybudowane opisane wyżej obiekty wymagały pozwolenia na budowę.

Według treści art. 48 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie obu decyzji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Zasadą jest, według treści przytoczonej wyżej regulacji, poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Tak więc, nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1879/07, Baza orzeczeń LEX nr 478287). W niniejszej sprawie niewątpliwie inwestor miał zamiar legalizacji przedmiotowych obiektów, skoro zwrócił się do organu nadzoru budowlanego pismem z dnia 17 czerwca 2008 r. zawierającym taką prośbę (vide: fotokopia pisma k. 4 akt administracyjnych I instancji). Jednocześnie, w związku z tym, że na terenie obejmującym działkę skarżącego nie obowiązuje miejscowy plan, co jest także niesporne, w niniejszej sprawie zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym, o czym mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, oznacza zgodność z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy (art. 48 ust. 2 pkt 1 ppkt b).

Przepis art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) określa wymagania, jakie należy spełnić, aby możliwe było wydanie dla zamierzonej inwestycji decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Wymagania te zostały wymienione w pkt 1-5 z jednoznacznie sformułowanym zastrzeżeniem, że tylko łączne ich spełnienie stwarza możliwość wydania przedmiotowej decyzji. Nadto z art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę lub pod zabudowę określonego rodzaju przeznaczone są tylko te tereny, których taki sposób zagospodarowania został określony w decyzji o warunkach zabudowy. Oznacza to, że w przypadku braku w dacie rozstrzygnięcia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jak w okolicznościach niniejszej sprawy), decyzja o warunkach zabudowy jest jedynym sposobem wykazania, że określony sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami innych ustaw.

Z tych względów, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 22 lipca 2009 r. Nr [...] odpowiada prawu, bowiem prawidłowe były ustalenia organu co do tego, że warunki określone w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2008 r. nie zostały spełnione. Dotyczy to w szczególności niezłożenia przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej budowy takich obiektów, jakie wybudował inwestor. Jak już zostało wspomniane, od woli inwestora zależy, czy podda się procesowi legalizacyjnemu poprzedzającemu nakaz rozbiórki w trybie określonym w art. 48 Prawa budowlanego, poprzez wykonywanie obowiązków przewidzianych prawem i nałożonych przez organ nadzoru budowlanego. Jeśli zatem strona, jak wynika z okoliczności niniejszej sprawy, nawet nie wystąpiła do Burmistrza Gminy o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla wskazanej wyżej działki, odwoływanie się w toku niniejszego postępowania administracyjnego oraz w skardze do Sądu do toczącego się innego postępowania administracyjnego, lecz związanego z ustaleniem lokalizacji inwestycji celu publicznego (dla przeniesienia z przedmiotowej działki przyłącza gazowego), było nieistotne w świetle brzmienia przytoczonego wyżej przepisu art. 48 ust. 2 pkt 1 ppkt b. Nie tylko do dnia wydania zaskarżonej decyzji, ale także w chwili wniesienia skargi brak jest informacji co do spełnienia warunku zgodności przedmiotowej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ten zaś warunek określony w postanowieniu PINB z dnia 20 sierpnia 2008 r. ma charakter zasadniczy dla procesu legalizacji samowoli budowlanej regulowanej przepisem art. 48 ustawy Prawo budowlane, nieprzypadkowo umieszczony został przez ustawodawcę jako pkt 1 ustępu 3 art. 48 ustawy Prawo budowlane. W tym kontekście zarzuty naruszenia przez organy przepisu postępowania, jakim jest art. 48 ust. 3 tej ustawy, chociaż zasadne, pozostają bez istotnego wpływu na treść skarżonego rozstrzygnięcia. Podobnie ocenia Sąd naruszenie przepisu art. 107 § 3 kpa, jako mniemające istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodzić się trzeba ze skarżącym, że termin wyznaczony wskazanym wyżej przepisem (ust. 3 zd. pierwsze) jako procesowy (a nie jak twierdzi błędnie organ odwoławczy – termin prawa materialnego) może być przedłużony. Jednakże nastąpić to może w określonych, należycie uzasadnionych przez stronę okolicznościach, które będą podlegać ocenie organu według reguł określonych w art. 80 kpa. Sąd w tej mierze podziela stanowiska wyrażone we wskazanych w skardze orzeczeniach sądowoadministracyjnych (por. wyroki WSA: w Łodzi z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 390/08 i w Warszawie z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 682/08 oraz wyrok NSA z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 308/07, niepubl.), jednakże zważyć należy, iż ani uzasadnienie żądania przedłużenia terminu określonego w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2002 r. Nr [...], skierowanego do organu odwoławczego, ani dalej idąc nawet treść skargi, nie wyjaśniają kwestii niemożności przedstawienia przez inwestora wymaganej decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowych obiektów. Korespondencja kierowana do PINB (vide: pismo z dnia 12.09.2008 r. z załącznikiem k. 33-34 akt administracyjnych I instancji) powołuje się na okoliczności związane z obowiązkiem uzgodnienia projektu budowlanego z zakładem gazowym i energetycznym, wskazujące na konieczność przeniesienia przyłącza gazowego. Sprawa napowietrznej linii energetycznej, pod którą samowolny inwestor usytuował swój obiekt, pozostała przez skarżącego nadal niewyjaśniona. W każdym razie przedstawione okoliczności, dotyczące przeniesienia przyłącza gazowego, (objętego następnie decyzją o inwestycji celu publicznego) przywoływane są w kolejnych pismach (vide: pismo k. 38 akt administracyjnych I instancji, odwołanie z dnia 3.08. 2009 r. i kolejne pismo zatytułowane "odwołanie" z dnia 17.08.2009 r. w aktach II instancji), lecz nie byłyby zdaniem Sądu dostateczne dla oceny możliwości przedłużenia terminu wykonania obowiązków określonych w art. 48 ust.3 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy inwestor nie dysponuje ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Sąd podziela w tym względzie stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji. Wymaga przy tym podkreślenia, że ratio legis przepisu umożliwiającego legalizację samowoli budowlanych, w tym w szczególności art. 48 ust. 3, polega na umożliwieniu inwestorowi wykazania, że wykonana przez niego budowa spełnia wymogi przede wszystkim zagospodarowania przestrzennego, a następnie również przepisów techniczno - budowlanych. Z tych przyczyn właśnie inwestor ma prawo jeszcze na etapie postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego zwrócić się do właściwego organu o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, czego w niniejszej sprawie nie uczynił, a wynika to nie tylko z akt sprawy administracyjnej, ale i z oświadczenia jego pełnomocnika procesowego na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. (vide: protokół rozprawy k. 54). Sąd wskazuje również, że wyrażone przy tym stanowisko pełnomocnika (jako informacja pochodząca od skarżącego), co do przyczyny nieubiegania się o tę decyzję, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy administracyjnej. Podkreślenia także wymaga, że wprawdzie formalnie organ I instancji nie przedłużył terminu określonego w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2008 r. ("do dnia 30 stycznia 2009 r."), chociaż mógłby to uczynić, jednakże decyzja o rozbiórce wydana została dopiero w dniu 22 lipca 2009 r. Gdyby obowiązki nałożone wskazanym postanowieniem zostały przez inwestora wykonane mimo uchybienia tego terminu, nie byłoby podstaw do orzeczenia o rozbiórce. Tymczasem, jak słusznie twierdzi organ II instancji, rozstrzygający sprawę w dniu 6 listopada 2009 r., samowolny inwestor w postępowaniu odwoławczym nadal nie przedstawił w szczególności decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...] w Ż.

Nietrafne są natomiast dalsze zarzuty skargi. Treść przytoczonego wyżej przepisu art. 48 Prawa budowlanego jednoznacznie określa warunki legalizacji poprzedzające nakaz rozbiórki, przy czym nakaz ten ma charakter bezwzględny w razie niespełnienia określonych w tym przepisie warunków. Przytaczane przez skarżącego orzeczenia sądów administracyjnych mających potwierdzić tezę o naruszeniu przepisu art. 48 Prawa budowlanego (wyroki: WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2006 r., sygn. akt VII SA 441/06, WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 302/08) nie przystają do niniejszej sprawy, wydane zostały w odmiennych stanach faktycznych, w sytuacji, gdy inwestor wykonał nałożone obowiązki po terminie wyznaczonym przez organ I instancji (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca) oraz w innym stanie prawnym (WSA w Warszawie w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 441/06 kontrolował postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego). Co do przywoływanego w skardze wyroku NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 512/07, Sąd zauważa, że wydany on został również w innych okolicznościach sprawy administracyjnej, w szczególności zaś wskazano w uzasadnieniu tego wyroku przede wszystkim, że "decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli budowlanej winno mieć ustalenie, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę, nie narusza swym istnieniem przepisów prawa, w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego". Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni ten pogląd, zwracając uwagę, że nie można zalegalizować samowoli budowlanej bez ustalenia zgodności zabudowy z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, to zaś wykazać musi inwestor przy pomocy, jak w rozpoznawanej sprawie, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Z kolei wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1897/07 dotyczył sytuacji, gdy wydany został nakaz rozbiórki, ponieważ inwestor nie posiadał ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy, wobec czego wadliwa interpretacja art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wynikała w szczególności ze stanu prawnego wynikającego z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2007 r., Nr 247, poz. 1844). Także przywołany przez stronę skarżącą wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 384/08, wydany był w odmiennym stanie faktycznym, a zaskarżone decyzje obu instancji uchylone na skutek wadliwości postępowania administracyjnego w związku z niewyjaśnieniem charakteru samowolnej inwestycji pod kątem możliwości zastosowania trybu z art. 48 Prawa budowlanego. Poczynione w związku z tym rozważania WSA restrykcyjnego Krakowie co do restrykcyjnego charakteru regulacji dotyczącej rozbiórki wynikają z innego tła sprawy i nie przystają w związku z tym do niniejszej.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.