Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1568/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184 w zw. z art. 182 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędzia del. WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 769/15 w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu na pobyt stały oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 769/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi P. T. uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Słupska z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 24 lutego 2015 r. P. T. został zameldowany przez Prezydenta Miasta Słupska na pobyt stały przy ul. [...] w S. Zameldowania dokonano na podstawie przedstawionego przez P. T. wniosku, odpisu zwykłego księgi wieczystej nr [...], prowadzonej w [...] Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w S. z dn. 23 lutego 2015 r. i informacji z rejestru gruntów z dn. 24 lutego 2015 r. (nr jedn. Rej. [...] KW [...]), z treści których wynikało, że wnioskodawca jest współwłaścicielem ww. nieruchomości (wspólnie z żoną – K. T.).

W dniu 18 marca 2015 r. [...] Sp. z o.o. w S. wystąpiła do Prezydenta Miasta Słupska z wnioskiem o uchylenie czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu P. T. przy ul. [...] w S.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Prezydent Miasta Słupska na podstawie art. 89 § 1 oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku P. T. odmówił zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. działając na postawie art. 31 ust. 1 oraz art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. 2015, poz. 388) orzekł o usunięciu zapisu o zameldowaniu P. T. na pobyt stały przy ul. [...] w S.

W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta Słupska wskazał, iż aktem notarialnym z dnia 13 lutego 2015 r. K. T., działając w imieniu własnym oraz męża – P. T., przeniosła własność przedmiotowej nieruchomości na spółkę [...] Sp. z o.o. w S. W postępowaniu administracyjnym o usunięcie zapisu o zameldowaniu organ ustala wyłącznie to, czy w dacie zameldowania spełnione były wymagania określone w art. 28 ustawy o ewidencji ludności, tzn., czy w momencie dokonywania zameldowania osoba meldująca się przedstawiła potwierdzenie pobytu w lokalu na formularzu meldunkowym "zgłoszenie pobytu stałego" dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz czy okazała do wglądu tytuł prawny do lokalu.

W ocenie organu ww. przesłanki w tym przypadku nie zostały spełnione, ponieważ P. T., w momencie dokonywania czynności meldunkowej nie przysługiwało już prawo własności do budynku przy ul. [...] w S.

Odwołanie do Wojewody Pomorskiego od decyzji Prezydenta Miasta Słupska z dnia [...] czerwca 2015 r. wniósł P. T.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Wojewoda Pomorski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 31 ust. 1 i art. 28 ustawy o ewidencji ludności utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podniósł, że dokonane w dniu 24 lutego 2015 r. zameldowanie P. T. było niezgodne z ustawą o ewidencji ludności. Postępowania administracyjne w sprawie usunięcia zapisu o zameldowaniu dotyczy momentu zameldowania. Z akt sprawy wynika zaś, że w dniu 24 lutego 2015 r. (dzień zameldowania) P. T. nie miał już tytułu prawnego do lokalu, w związku z czym nie miał prawa do potwierdzenia na druku meldunkowym swojego pobytu w tym lokalu. Brak potwierdzenia pobytu osoby dokonującej zameldowania przez właściciela lokalu/domu oznacza, że zgłoszenie nie spełnia wymogów art. 28 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Pomimo podjętych przez P. T. działań w celu wykazania, że nieruchomość została bez jego wiedzy przywłaszczona przez Spółkę, to na dzień zameldowania tytuł prawny do spornego lokalu, potwierdzony wypisem z KRS i odpisem księgi wieczystej posiadała Spółka [...] i zgodnie z przepisami meldunkowymi, tylko jej przedstawiciel mógł potwierdzić - na druku meldunkowym - pobyt skarżącego w domu przy ul. [...] w S.

Zdaniem organu odwoławczego, nie było także potrzeby prowadzenia wskazanych przez P. T. czynności wyjaśniających na temat, czy zamieszkuje on w spornym lokalu. Postępowanie w sprawie usunięcia zapisu o zameldowaniu ogranicza się bowiem jedynie do oceny prawidłowości złożonego wniosku pod względem formalnym. Ponieważ zgłoszenie pobytu stałego odwołującego się nastąpiło z naruszeniem prawa, nie było konieczności badania okoliczności zamieszkiwania P. T. w spornym lokalu. W tym zakresie organ wyjaśnił, że osobie, która przebywa w danym lokalu, a nie przedłożyła druku meldunkowego zwierającego potwierdzenie jej pobytu przez właściciela, przysługuje prawo złożenia wniosku o dokonanie zameldowania w drodze decyzji administracyjnej. P. T. takiego wniosku jednak nie złożył.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lipca 2015 r. wniósł P. T.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 769/15 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarżący zgłaszając w dniu 24 lutego 2015 r. w UM w Słupsku, swój pobyt stały w domu przy ul. [...] w S., w/w, konieczne dokumenty, przedłożył. Wśród tych dokumentów znajduje się odpis zwykły KW nr [...] Sądu Rejonowego [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych w S. z dn.16.02.2015 r., z którego wynika, że P. T. wraz z żoną K., są współwłaścicielami nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [...] w S.; taki stan własności wynikał również z przedłożonego dokumentu – informacji z rejestru gruntów z dnia 24 lutego 2015 r. W opisanej sytuacji zgłoszenie stałego pobytu w domu objętym ustawową wspólnością małżeńską zostało prawidłowo przyjęte.

Sąd podkreślił, że z dokumentów przedłożonych przy wniosku z dnia 19.03.2015 r. o wszczęcie postępowania w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania P. T. na pobyt stały w w/w domu, a w szczególności – z wypisu z KW dotyczącej spornej nieruchomości wynika, że zmianę właściciela (Spółkę [...]) wpisano w KW w dniu 27 lutego 2015 r. W trakcie toczącego się postępowania w przedmiocie usunięcia zapisu o zameldowaniu P. T. w domu przy ul. [...] w S. skarżący, działając przez pełnomocnika, ustnie i pisemnie wyjaśniał, że toczy się postępowanie odnoście bezprawnego przeniesienia własności części spornej nieruchomości na Spółkę [...] przez K. T., żonę skarżącego. W dniu 7 kwietnia 2015 r. skarżący złożył wnioski o zawieszenie postępowania w sprawie i o wyznaczenie terminu do wskazania i przesłuchania świadków na wyżej opisane okoliczności. Żądanie przesłuchania świadków pełnomocnik skarżącego ponowił w dniu 11 maja 2015 r. W opisanej sytuacji, mimo formalnej odmowy dopuszczenia dowodu w postaci przesłuchania świadków i zawieszenia postępowania, wydanie w dniu [...] czerwca 2015 r. decyzji o usunięciu z ewidencji zapisu o zameldowaniu w przedmiotowym domu P. T. było co najmniej przedwczesne. Decyzje wydano bowiem nie tylko bez zgromadzenia i rozpatrzenia całości materiału dowodowego sprawy, lecz również – w świetle już dostępnych organowi dowodów – z istotnym naruszeniem przepisów art. 28 ust. 2 i 4 ustawy o ewidencji ludności. Z przepisów tych wynika bowiem, jakie dokumenty należy przedłożyć przy dokonywaniu zameldowania. Dokumenty wymienione w przepisie, w tym – wypis z KW, skarżący przedłożył, a ich wiarygodność nie została skutecznie zakwestionowana.

Sąd podkreślił, że skoro zdaniem organu odwoławczego, "w postępowaniu wyjaśniającym w sprawie usunięcia zapisu o zameldowaniu należało ograniczyć się jedynie do prawidłowości złożenia wniosku meldunkowego pod względem formalnym", a P. T. w dniu [...] lutego 2015 r. dopełnił wszystkich, wymaganych przepisami ustawy formalności, to nie jest mu znana podstawa orzeczenia o usunięciu zapisu o jego zameldowaniu w domu przy ul. [...] w S.

Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 11 lutego 2016 r. wniosła [...] Sp. z o.o. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 28 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności w związku z art. 8 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że P. T. zgłaszając w dniu 24.02.2015 r. w Urzędzie Miejskim w Słupsku, swój pobyt stały w nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] przedłożył potwierdzenie pobytu w nieruchomości, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, jak też przedłożył do wglądu dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu w postaci wypisu z księgi wieczystej podczas gdy:

a) dnia 24.02.2015 r. P. T. nie był właścicielem nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] na co wskazywała wzmianka w dziale II przedstawionego przez P. T. wypisu z księgi wieczystej nr [...], a zatem P. T. nie przedłożył potwierdzenia pobytu w tejże nieruchomości, dokonanego przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do nieruchomości skoro nie dysponował takim dokumentem pochodzącym od będącej wówczas właścicielem [...] sp. z o.o. w S.;

b) P. T. przedłożył do wglądu dokument potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] przysługujący [...] sp. z o.o. w S. tj. wypis z księgi wieczystej nr [...] zawierający wzmiankę w dziale II o zmianie właściciela, która to spółka nie była właścicielem potwierdzającym pobyt P. T. w tejże nieruchomości;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...].07.2015 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Słupska z dnia [...].06.2015 r. pomimo, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie rozważył całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie uznając, że P. T. w dniu 24.02.2015 r. dopełnił wszystkich formalności wymaganych przepisami ustawy o ewidencji ludności podczas gdy:

a) dnia 24.02.2015 r. P. T. nie był właścicielem nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] na co wskazywała wzmianka w dziale II przedstawionego przez P. T. wypisu z księgi wieczystej nr [...], a zatem P. T. nie przedłożył potwierdzenia pobytu w tejże nieruchomości, dokonanego przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do nieruchomości skoro nie dysponował takim dokumentem pochodzącym od będącej wówczas właścicielem [...] sp. z o.o. w S.;

b) P. T. przedłożył do wglądu dokument potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] przysługujący [...] sp. z o.o. w S. tj. wypis z księgi wieczystej nr [...] zawierający wzmiankę w dziale II o zmianie właściciela, która to spółka nie była właścicielem potwierdzającym pobyt P. T. w tejże nieruchomości;

3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 6 i 8 k.p.a. w związku z brzmieniem zaskarżonego wyroku i jego uzasadnienia, w treści którego orzekający Sąd zbagatelizował wiążący charakter obowiązujących przepisów ustawy o ewidencji ludności, a w szczególności art. 28 ust. 2 tej ustawy w sytuacji gdy P. T. przedstawił nieaktualny na dzień 24.02.2015 r. odpis zwykły KW nr [...] z dnia 16.02.2015 r., podczas gdy organ administracji publicznej dokonujący czynności zameldowania winien wymagać od wnioskującego o zameldowanie dokumentu potwierdzającego tytuł prawny właściciela do lokalu na dzień złożenia wniosku, a nie dokumentu opatrzonego datą dowolną przy czym i tak Skarżąca zauważa, iż przedstawiony przez P. T. odpis z ww. KW wskazywał w dziale II na brak legitymacji wnioskodawcy do skutecznego potwierdzenia pobytu w lokalu przez niego samego jak i na brak potwierdzenia przysługującego mu tytułu prawnego do nieruchomości za sprawą uwidocznionych tam wzmianek o zmianie właściciela nieruchomości położonej w S. przy ul. [...].

Skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych i rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów

administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Skarga kasacyjna w istocie sprowadza się do wykazania, iż w dacie zameldowania P. T. tj. w dniu 24 lutego 2015 r. nie przedstawił on w Urzędzie Miejskim w Słupsku aktualnych dokumentów, z których wynikałoby, iż jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] w S.

Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, do wniosku z dnia 24 lutego 2015 r. P. T. przedstawił odpis z rejestru gruntów sporządzony w dniu 24 lutego 2015 r. oraz odpis zwykły Księgi Wieczystej nr [...] z dnia 23 lutego 2015 r. (w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku błędnie wskazano datę 16 lutego 2015 r.), z których jednoznacznie wynika, iż współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] w S. jest P. T. Powoływany przez autora skargi kasacyjnej wpis do Księgi Wieczystej, jako właściciela skarżącej kasacyjnie Spółki, został dokonany w dniu 27 lutego 2015 r., a więc już po dokonaniu czynności materialno-technicznej zameldowania P. T. Dlatego też zarzut skargi kasacyjnej wskazany w pkt 3 nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 28 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski dokonuje zameldowania się na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport (ust. 1). Stosownie do ust. 2 przedstawia on potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Z kolei w ust. 4 powołanego przepisu ustawodawca określił cel zameldowania, zarówno na pobyt stały lub czasowy, stwierdzając, iż służy ono wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej.

Kierując się treścią przytoczonych przepisów stwierdzić trzeba, że w sytuacji gdy złożony przez osobę ubiegającą się o zameldowanie formularz meldunkowy został wypełniony poprawnie pod względem formalnym, tj. zawiera potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do tego lokalu i tytuł ten został okazany (poprzez dołączenie odpisu z księgi wieczystej), organ właściwy dokonuje zameldowania na podstawie zgłoszenia danych, działając w formie czynności materialno-technicznej. W takim postępowaniu rejestracyjnym, właściwy organ, ogranicza się do sprawdzenia czy formularz zgłoszenia jest prawidłowo wypełniony pod względem wymagań formalnych. Natomiast w przypadku gdy dane wskazane w formularzu zgłoszenia pobytu (stałego czy czasowego) budzą jakiekolwiek wątpliwości organ obowiązany jest wszcząć z urzędu postępowanie administracyjne i rozstrzygnąć w drodze decyzji administracyjnej w przedmiocie zameldowania danej osoby (pozytywnie lub negatywnie) - stosownie do przepisu art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, P. T. w dniu 25 lutego 2015 r. przedstawił, aktualny na ten dzień odpis z rejestru gruntów oraz odpis zwykły Księgi Wieczystej nr [...] z dnia 23 lutego 2015 r., z których wynikało, iż jest on współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Dlatego też organ I instancji ograniczył się do sprawdzenia czy formularz zgłoszenia był prawidłowo wypełniony pod względem wymagań formalnych i dokonał zameldowania P. T.. Z dołączonego do tego wniosku wypisu z Księgi Wieczystej nie wynika aby w tej dacie w Księdze istniał jakikolwiek wpis, który obalałby rękojmię dobrej wiary ksiąg wieczystych. Oznacza to, że zarzuty skargi kasacyjnej wskazane w pkt 1 i 2 nie zasługują na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.