Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 114/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozebrania obiektu budowlanego skargę oddala


UZASADNIENIE

SA/Rz 114/03

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi G. B. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn.[...].12.2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego. W sprawie tej postępowanie toczyło się z zawiadomienia E. Ł. domagającej się od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego podjęcia działań, m.in. dotyczących samowolnie dokonanych inwestycji przez G. B. W sprawie tej organ I instancji przeprowadził oględziny na działce nr 4113 zabudowanej budynkiem mieszkalnym w S. przy ul. R. W toku oględzin ujawniono, że G. B. w 1999r. wykonała nad istniejącą klatką schodową ściankę murowaną z cegły o grubości 12 cm, nie posiadając w sprawie tej żadnych dokumentów. Inwestorka wywodziła, że posiadała na wykonanie tych robót ustną zgodę współwłaścicielki budynku P.W. Zeznanie w tej kwestii złożyła G. B. do protokołu oględzin w dn.23.09.2002r. będąc pouczoną o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. G.B. w piśmie z dn.23.09.2002r. wskazywała, że jest współwłaścicielką działki nr 4113 o powierzchni 530 m2, a wykonana inwestycja, jej zdaniem, nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. G. B. informowała także o uciążliwościach, jakie sprawiała jej działalność E. Ł., domagającej się podjęcia interwencji w sprawie.

Decyzją z dn. [...].10.2001r. (prawdopodobnie oczywisty błąd w podaniu takiej daty, poprawnie należało wskazać "2002r.") Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na dyspozycję art.51 ust.1 pkt 2, ust.4, art.81 ust.1 pkt 2 ustawy z dn.7.07.1994r. prawo budowlane (tekst jednol. Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz.1126 ze zm.) nakazał G. B. opracować w terminie do 28.02.2003r. orzeczenie techniczne o prawidłowości robót budowlanych wykonanych na klatce schodowej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 4113 w S., które potwierdzałoby bezpieczeństwo obiektu i jego zdatność do użytku. W uzasadnieniu wskazano, że inwestorka wykonała roboty budowlane, o jakich mowa w art.3 prawa budowlanego, bez uprzedniego zgłoszenia, dokonując wymurowania ścianki o grubości 12 cm i doprowadzając w ten sposób do powiększenia istniejącej łazienki. Zobowiązując do przedłożenia stosownych dokumentów organ wskazał, że będą one podstawą do stwierdzenia prawidłowości wykonanych robót.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła E. Ł. wskazując, że zajęcie części wspólnej korytarza budynku mieszkalnego poprzez powiększenie własnej łazienki G. B. nastąpiło kosztem pozostałych współwłaścicieli, a ponadto zlikwidowane zostało w ten sposób okno, które doświetlało klatkę schodową. Odwołująca się uważała, że powiększenie w ten sposób łazienki winno skutkować decyzją nakazującą rozbiórkę.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego opisaną na wstępie decyzją z dn. [...].12.2002r. uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o nakazie rozbiórki przez G. B. samowolnie wykonanej ścianki na murowanej balustradzie klatki schodowej w istniejącym budynku mieszkalnym, usytuowanym na działce nr ewid. 4113 w S. W podstawie prawnej powołano się na art.48 i 52 prawa budowlanego oraz art.138 § 1 pkt 2 ustawy z dn. 14.06.1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm. zwany dalej k.p.a.). Organ odwoławczy uznał zasadność wniesionego odwołania, wskazując że powołane przez organ I instancji przepisy art.51 ust.1 pkt 2 i ust.4 prawa budowlanego mają zastosowanie, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art.48 prawa budowlanego, zostały wykonane w sposób określony w art.50 tej ustawy. Z materiału dowodowego zalegającego w aktach sprawy wywiedziono, że wykonanie przedmiotowej ścianki stanowiło wykonywanie robót budowlanych, będących budową w rozumieniu art.3 pkt 6 prawa budowlanego, których to robót nie można zakwalifikować w kategorii remontu. W związku z tym organ odwoławczy wydał nakaz rozbiórki przedmiotowej ścianki, uznając że zachodzą ku temu przesłanki z art.48 prawa budowlanego.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w R. wniosła G. B. zarzucając naruszenie art.129 § 1 i 2 k.p.a. poprzez rozpoznanie odwołania E. Ł. wniesionego bezpośrednio do organu II instancji z uchybieniem terminu, naruszenie art.28 k.p.a. poprzez przyjęcie iż E. Ł. ma interes prawny w sprawie, oraz naruszenie przepisów prawa budowlanego, a to art.3 pkt 6, art.29 ust.2 pkt 1 i art.48 tej ustawy poprzez przyjęcie, że na wykonanie przedmiotowych robót konieczne było pozwolenie na budowę, podczas gdy był to remont instalacji wodno-kanalizacyjnej, a wydany nakaz nie uwzględnił zobowiązania do przedstawienia orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonanych robót. Skarżąca wniosła o "odrzucenie odwołania E. Ł.", względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wywodzono, że odwołanie zostało wniesione wbrew pouczeniu zawartemu w decyzji organu I instancji bezpośrednio do organu odwoławczego z uchybieniem terminu, zostać miały więc naruszone przepisy art.129 § 1 i 2 oraz art.133 k.p.a.. Skarżąca kwestionuje także przyznanie E. Ł. przymiotu strony postępowania, albowiem strony mają osobne mieszkania, a klatka schodowa nie jest wspólna, lecz służy wyłącznie skarżącej i M. W. G.B. wskazuje w skardze, że przeprowadzone roboty nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, bo "istniejąca ścianka została zastąpiona nową ścianką". Wykonane roboty nie zwiększały metrażu mieszkania, jest on nadał taki sam jak w akcie notarialnym zakupu mieszkania. Skarżąca zarzuca przyjęcie przez organ odwoławczy nieuzasadnionej merytorycznie zmiany rozstrzygnięcia w sprawie.

Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, a odnośnie zarzutu uchybienia terminu przy wniesieniu odwołania wskazał, że przeczy temu zarzutowi koperta ze stemplem zalegająca w aktach II instancji, z którego wynika, że odwołanie wniesione zostało w terminie.

W trakcie rozprawy sądowej skarżąca przedłożyła ekspertyzę techniczną o prawidłowości robót budowlanych wykonanych na klatce schodowej oraz wyjaśniła, że wykonane przez nią roboty budowlane polegały na domurowaniu na istniejącej ściance pozostałej jej części, a z drugiej strony na wymurowaniu ścianki o grubości 12 cm, wywodziła także, że część korytarza stanowiła jej własność, a dowodem na to ma być treść aktu notarialnego wykupu lokalu, stanowiącego uprzednio mieszkanie zakładowe. Skarżąca potwierdziła, że wykonane roboty skutkowały likwidacją jednego z okien, a uczestniczka M. W. domagała się oddalenia skargi z racji likwidacji doświetlenia klatki schodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm., zwana dalej Pwsa) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Ta reguła intertemporalna ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie jest zasadna.

Za niezasadny uznać należy zarzut wniesienia odwołania przez E. Ł. z uchybieniem terminu. Istotnie strona ta, wbrew pouczeniu zawartemu w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła odwołanie bezpośrednio do organu wyższego stopnia. Odwołanie wniesiono jednak z zachowaniem terminu, albowiem doręczono decyzję odwołującej się w dn.13.11.2002r., a odwołanie nadano listem poleconym w dn.26.11.2002r. (dowody w aktach administracyjnych). Organ II instancji przekazał odwołanie do organu I instancji pismem z dn.3.12.2002r., celem nadania mu właściwego trybu. Wniesienie przez stronę odwołania wbrew pouczeniu odnośnie trybu, polegające na nadaniu go na adres organu odwoławczego, ale uczynienie tego z zachowaniem terminu, nie oznacza że strona termin do wniesienia odwołania w ten sposób uchybiła.

Nietrafny jest drugi z zarzutów skargi, polegający na kwestionowaniu przymiotu strony u odwołującej się E. Ł. Definicję strony w postępowaniu administracyjnym określa art.28 k.p.a.. Zgodnie z tą definicją stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie jest sporne, co potwierdziła sama skarżąca w trakcie rozprawy, że E. Ł., tak jak i skarżąca oraz uczestniczka M. W. wykupiła mieszkanie zakładowe w budynku przy ul. R., z prawem do korzystania z części wspólnych tego budynku (por. protokół z rozprawy do sygn. SA/Rz 115/03). Z okazanego na rozprawie aktu notarialnego umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowy sprzedaży z dn.8.07.1999r. wynika, że skarżąca kupiła lokal mieszkalny nr 2 położony na piętrze w budynku mieszkalnym nr 83 przy ul. R. w S., składający się z dwóch pokoi, kuchni, WC o łącznej powierzchni użytkowej 48,54 m2, a przynależnymi pomieszczeniami do tego lokalu są piwnica i składzik w odrębnym budynku gospodarczym. Jednocześnie umową kreślono udział skarżącej w prawie wieczystego użytkowania działki nr 4113 oraz we współwłasności części wspólnych budynku i innych urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali na 2839/10000 części. Nie są więc uzasadnione twierdzenia skarżącej, która potwierdziła, że E. Ł. wykupiła inny lokal w tym budynku na tych samych zasadach, a więc jest także współwłaścicielką części wspólnych budynku, że nie była ona uprawniona do wniesienia odwołania w sprawie. E. Ł. domagała się interwencji organu nadzoru budowlanego w związku z zabudowaniem części wspólnej budynku, a w odwołaniu podnosiła kwestię likwidacji przez skarżącą okna doświetlającego klatkę schodową. Skoro w wyniku podjętych przez skarżącą robót budowlanych dokonano takiej przebudowy budynku mieszkalnego, że zostało zlikwidowany okno doświetlające klatkę schodową stanowiącą część wspólną budynku, to E. Ł. trafnie organy przyznały przymiot strony postępowania. Decyzję organ I instancji doręczał zarówno G. B., jak i E. Ł. oraz M. W. Na tle tych uwag można sformułować pogląd ogólniejszy, iż właściciel wydzielonego lokalu w budynku mieszkalnym, a zarazem współwłaściciel w oznaczonym ułamku części wspólnych tego budynku, jest stroną postępowania w rozumieniu art.28 k.p.a. w sprawie, której przedmiotem jest ocena samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na zabudowie powierzchni części wspólnej tego budynku.

Za nietrafny uznać należy zarzut naruszenia przepisów prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że na wykonane roboty skarżąca powinna posiadać pozwolenie na budowę. Skarżąca wywodzi, że w istocie wykonane roboty były remontem instalacji wodnokanalizacyjnej. Tezy tej sąd nie podziela. Zarówno z oświadczenia skarżącej, jak i z opisu wykonanych robót zawartych w dołączonej do akt na rozprawie ekspertyzie technicznej sporządzonej na żądanie G. B. wynika, ze skarżąca samowolnie dokonała przebudowy budynku, murując część ścianki, a z drugiej strony wymurowała nową ściankę, osadzając w niej nadproże żelbetowe. W wyniku tych robót powiększona została łazienka skarżącej o 1,46 m2 kosztem powierzchni klatki schodowej. Odmienne twierdzenie zawarte w tym względzie w skardze jest nieuzasadnione. Zarzut, że roboty stanowiły remont jest całkowicie chybiony. W rozumieniu prawa budowlanego istota remontu sprowadza się do wykonywania robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji. Z tych przyczyn trafnie przyjął organ odwoławczy, że skarżąca dokonała w istocie przebudowy części budynku mieszkalnego, a ponieważ dokonała tego bez pozwolenia organ musiał wydać nakaz rozbiórki po myśli art.48 prawa budowlanego. Cyt. przepis stanowił w dacie orzekania przez organy administracyjne, że "właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Pod pojęciem budowy prawo budowlane rozumie także "przebudowę obiektu budowlanego" (art.3 pkt 6 prawa budowlanego). Bez znaczenia dla oceny legalności wydanej decyzji jest wydanie decyzji reformatoryjnej, odmiennej od decyzji organu I instancji. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zobowiązująca skarżącą do przedstawienia ekspertyzy technicznej nie była decyzją ostateczną, skoro wniesiono od niej odwołanie, a o tym fakcie skarżąca była zawiadomiona (k.5 akt II instancji). Decyzja ta nie podlegała wykonaniu, a organ odwoławczy nie był tą decyzją związany. Przeciwnie, dwuinstancyjność postępowania administracyjnego oznacza nakaż podporządkowania się organowi I instancji wydanej przez organ odwoławczy decyzji. Zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa budowlanego ocenić więc należy jako nietrafny.

Biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art.151 Ppsa, sąd skargę oddalił.