Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 44/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 182
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta K.o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] pomiędzy Burmistrzem Miasta K. a Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania zgłoszenia dotyczącego wykorzystania odpadów na budowę ulicy postanawia: wskazać Burmistrza Miasta K. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta K. wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w K. a Burmistrzem Miasta K. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia zgłoszenia wykorzystania odpadów na budowę ulicy S. bocznej w obrębie działek nr [..] i [..] położonych w K.

W ocenie Burmistrza w sprawie znajduje zastosowanie art. 26 ust. 3 ustawy o odpadach, zgodnie z którym nakaz usunięcia odpadów z terenów zamkniętych oraz z nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi, a niebędących w posiadaniu innego podmiotu wydaje regionalny dyrektor ochrony środowiska. Ponieważ działka na którą wywieziono odpady stanowi własność gminy i pozostaje pod jej zarządem Burmistrz uznał, że nie jest właściwym do rozpoznania sprawy.

W odpowiedzi na wniosek Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. wskazał, że ustalono osobę odpowiedzialną za nawożenie odpadów, nadto jedna z działek stanowi współwłasność osób fizycznych. W tej sytuacji składowanie odpadów na działce przez inny podmiot powoduje, że doszło do faktycznego władania tą działką przez ten podmiot, co jednocześnie wyklucza właściwość organu ochrony środowiska.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. rozstrzyganie powyższych sporów należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spór o właściwość ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów, co do zakresu działania organów administracji publicznej dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej.

Spór kompetencyjny w niniejszej sprawie dotyczy właściwości rzeczowej organu. Spór ten powstał na tle ustalenia właściwości organu do wydania decyzji o nakazaniu usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Nie jest sporne, że posiadaczem odpadów jest R.S. odpowiedzialny za składowanie odpadów na działkach nr [..] oraz [..]. Zgodnie z przepisem art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 4 grudnia 2012r. o odpadach ( Dz. U. z 2018r. poz. 992 z późn. zm.) "Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania", z kolei ust. 2 cyt. przepisu określa, że "W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami". Z akt sprawy nie wynika, aby obowiązek usunięcia odpadów miał być skutkiem wydania "decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami", co wskazywałoby na właściwość organu gminy do wydania stosownej decyzji. Art. 26 ust. 3 stanowi z kolei, że "Nakaz usunięcia odpadów, o którym mowa w ust. 2, z terenów zamkniętych oraz z nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi, a niebędących w posiadaniu innego podmiotu - wydaje właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska". Nie jest przedmiotem sporu, że działki nr [..] oraz [...] nie stanowią terenu zamkniętego. Na gruncie przepisów dotyczących zasad ochrony środowiska pod pojęciem terenów zamkniętych rozumie się teren, a w szczególnych przypadkach obiekt budowlany lub jego część, dostępny wyłącznie dla osób uprawnionych oraz wyznaczony w sposób określony w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (...) – por. art. 3 pkt 40 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r., poz. 799 ze zm.).

Wprawdzie w rejestrze gruntów w stosunku do przedmiotowych działek jako władający wpisany został Urząd Miasta K., to jednak przyjąć należy, że skoro działki zostały wykorzystane do składowania odpadów przez ustaloną osobę fizyczną, to jednocześnie doszło do faktycznego władania tymi działkami przez tę właśnie osobę. Z mocy art. 339 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018r., poz. 1025 ze zm.) wynika bowiem, iż domniemywa się, że ten kto rzeczą faktycznie włada jest posiadaczem samoistnym. Skoro przedmiotowe działki znalazły się w posiadaniu innego podmiotu niż gmina, to właściwym do wydania decyzji o nakazie usunięcia odpadów będzie organ gminy.

Wykładania przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o odpadach dokonana przez Burmistrza Miasta K. byłaby prawidłowa, gdyby to gmina była posiadaczem odpadów, co pozwalałoby uniknąć sytuacji, w której gmina wydaje nakaz usunięcia odpadów skierowany w stosunku do samej siebie. Natomiast w sytuacji gdy znany jest właściciel odpadów i nie jest nim gmina, to wówczas wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, co wyklucza właściwość Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K.

Z powyższych względów orzeczono, jak w sentencji postanowienia.