Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2595/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 64a, 125, 126
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania G. D., od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oraz legalizacji przebudowy urządzenia melioracji wodnych szczegółowych.

Decyzją tą PPGW WP utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji

z dnia [...] kwietnia 2017r.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Starosta [...] w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w/w decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. w pkt I udzielił S. B. pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę urządzenia melioracji wodnych szczegółowych - rowu [...] poprzez jego zabudowę rurociągiem drenującym o średnicy [...] mm, wyposażonym w studnię kontrolną

o średnicy [...] mm z osadnikiem, na odcinku o długości [...] m oraz na przebudowę urządzenia melioracji wodnych szczegółowych - rowu [...] poprzez umocnienie płytami betonowymi skarp i dna rowu na odcinku [...] m od wylotu projektowanego rurociągu na terenie działek nr ew. [...] obręb [...], gm. [...], powiat [...]; w pkt II - zalegalizował wykonaną bez pozwolenia wodnoprawnego przebudowę urządzenia melioracji wodnych szczegółowych - rowu [...] poprzez jego zabudowę rurociągiem drenującym o średnicy [...] mm na odcinku długości [...] m na terenie działki nr ew. [...], obręb [...], gm. [...], powiat [...].

W odwołaniu G. D. (dalej: Skarżąca) wnosząc o jej uchylenie w całości zarzuciła naruszenie art. 7, 10 § 1, 77 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez brak dopełnienia przez organ obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w tym nie odniesienie się do oświadczeń i wyjaśnień skarżącej. Zdaniem G. D. organ naruszył także przepisy:

- art. 64a ust. 2 Prawa wodnego poprzez wydanie decyzji o legalizacji urządzenia wodnego z naruszeniem przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

w tym wypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].11.2004 r.) oraz art. 63 ust. 1 Prawa wodnego zgodnie z którym przy projektowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych należy kierować się zasadą zrównoważonego rozwoju;

- art. 70 ust. 1 Prawa wodnego, poprzez naruszenie po wykonaniu przedmiotowego pozwolenia podstawowych celów jakie realizuje istniejący rów [...];

- art. 88I Prawa wodnego, poprzez legalizację przebudowy rowu [...] znajdującego się na granicy obszaru narażonego na niebezpieczeństwo powodzi oraz udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowu [...] na odcinku położonym na obszarze narażonym na niebezpieczeństwo powodzi bez uzyskania zgody na zwolnienie

z zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią;

- art. 125 Prawa wodnego, poprzez wydanie pozwolenia naruszającego ustalenia miejscowego planu zagospodarowania oraz nie uwzględnienie, że przedmiot decyzji znajduje się na terenie obszaru narażonego na niebezpieczeństwo powodzi oraz na jego granicy;

- art. 128 ust. 1 Prawa wodnego poprzez nie ustalenie celu korzystania z wód, opisu urządzenia wodnego tj. jego podstawowych parametrów, warunków jego wykonania oraz obowiązków niezbędnych ze względu na ochronę zasobów środowiska i interesów ludności;

- art. 132 ust. 2 Prawa wodnego poprzez przyjęcie za podstawę wydania pozwolenia operatu wodnoprawnego wydanego z naruszeniem art. 128 ust. 1 Prawa wodnego.

Prezes Polskich Wód, jako organ odwoławczy wskazał m. in., że z dniem

1 stycznia 2018 r. weszły w życie przepisy ustawy z 20.07.2017 r. Prawo wodne (Dz. U.

z 2017 r., poz. 1566 ze zm.) zgodnie z którą starostowie utracili kompetencje do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, natomiast zgodnie z art. 525 ust. 1 tej ustawy zniesiono dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej, będących organami odwoławczymi od decyzji wydawanych przez starostów. Stosownie do art. 545 ust. 4 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy

z zakresu pozwoleń wodnoprawnych stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu kpa jest Prezes Polskich Wód.

Prezes Polskich Wód wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku S. B. i uwzględnieniu wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie z 9 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2137/14 uchylającym decyzję DRZGW w [...] z dnia [...].08.2014 r. znak [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z [...].09.2013 r. znak: [...] wydaną we wnioskowanym zakresie. Podniósł, że pismem z [...].01.2017 r. Starosta wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej legalizacji zabudowy rurociągiem odcinka urządzenia melioracji wodnych szczegółowych tj. rowu [...] oraz w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na zabudowę rurociągiem odcinka rowu na granicy działek nr ew. [...] obręb [...], gmina [...] przez złożenie aktualnych danych

z ewidencji gruntów i budynków dot. przebiegu rowu [...], na co wskazał WSA w w/w wyroku. S. B. pismem z [...].02.2017 r. ponownie wystąpił o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowu [...] na długości [...] m oraz legalizację zabudowanego odcinka rowu [...] na długości [...] m na terenie przedmiotowych działek jednocześnie składając aktualny operat wodnoprawny uzupełniony o wskazane przez organ braki. Pismem z [...].03.2017 r. Starosta [...] zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, składania uwag, wniosków. Skarżąca złożyła uwagi i "sprzeciw do operatu" oraz kolejne uwagi po zawiadomieniu o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie. Starosta przeprowadził postępowanie wyjaśniające wszystkich spornych kwestii, co szczegółowo przedstawił w uzasadnieniu decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie organ I instancji uznał o możliwości udzielenia wnioskowanego pozwolenia i zalegalizowanie wykonanej bez pozwolenia wodnoprawnego przebudowy w/w rowu na objętym wnioskiem terenie, zaś zarzuty Skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Wskazał, że odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 126 w/w ustawy to jest:

1.projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1-2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3 tj.:

-ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyjątkiem okoliczności, o których mowa w art. 38j, lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni;

-ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym;

-ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy;

-ustaleń krajowego programu ochrony wód morskich;

-ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych;

-ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy;

-wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów;

2.projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.

Ponadto organ wskazał, że w myśl art. 64a Prawa wodnego z 2001 r. jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2. Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63, wskazujących na potrzebę kierowania się przy projektowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych zasadą zrównoważonego rozwoju.

Organ II instancji wskazał, że z operatu wodnoprawnego wynika iż planowana inwestycja związana jest z przebudową urządzeń melioracji wodnych szczegółowych polegającą na zabudowie rowu [...] na długości [...] m rurociągiem o średnicy [...] mm,

a także legalizacją dokonanej już zabudowy tego samego rowu na długości [...] m rurociągiem o takiej samej średnicy. Rów [...] w przeważającej części zlokalizowany jest na działce nr ew. [...] w [...], a jego aktualne położenie przeszkadza w funkcjonalnym zagospodarowaniu działki. Podstawowym celem zabudowy rowu jest umożliwienie planowego zagospodarowania działki przy jednoczesnym zachowaniu funkcji rowu. Objęta wnioskiem inwestycja nie będzie oddziaływać na inne nieruchomości, ponieważ woda w rowie odprowadzana będzie przez rurociąg o średnicy przeprowadzającej wodę miarodajnie, zachowane zostaną również funkcje odwodnieniowe rowu na odcinku inwestycji, przez drenujący charakter rurociągu. Celem realizacji inwestycji zostaną zastosowane rury betonowe bez zbrojenia, posadowione na podłożu z tłucznia ceramicznego zmieszanego z grubym piaskiem. Górna powierzchnia szczeliny stykowej rurociągu na [...] obwodu zostanie uszczelniona zaprawą cementową a wykop wypełniony materiałem filtracyjnym do ok. [...] m poniżej górnego krańca nieuszczelnionej części styku. Reszta wykopu wypełniona zostanie gruntem rodzimym.

W ocenie Prezesa Wód Polskich brak było podstaw do odmowy udzielenia wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego, a także odmowy zalegalizowania wykonanej bez pozwolenia przebudowy urządzenia wodnego na długości [...] m bowiem nie wystąpiła żadna z okoliczności wymienionych enumeratywnie w w/w art. 126 jak

i żadna z okoliczności wymienionych w art. 64a ust. 2 Prawa wodnego stanowiących podstawę do odmowy legalizacji wykonanego bez pozwolenia urządzenia wodnego.

Planowana inwestycja zdaniem Prezesa Wód Polskich nie stoi w sprzeczności

z treścią Planu zagospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], zatwierdzonego na posiedzeniu Rady Ministrów [...].10.2016 r. i stanowiącego aktualizację Planu przyjętego [...].02.2011r. Nie narusza też warunków korzystania z wód regionu [...] ustalonych rozporządzeniem nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...].04.2015 r. Inwestycja nie narusza też ustaleń Planu zarzadzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...], obejmującego m. in. region wodny [...]. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 88I Prawa wodnego z 2001 r. wskazał, że status obszarów szczególnego zagrożenia powodzią został uregulowany w art. 9 ust. 1 pkt 6c Prawa wodnego z 2001 r., zgodnie z którym obszarami szczególnego zagrożenia powodzią są:

a/obszary na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat,

b/obszary na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi raz na 10 lat,

c/obszary między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, a także wyspy

i przymuliska, o których mowa w art. 18, stanowiące działki ewidencyjne,

d/pas techniczny w rozumieniu art. 36 ustawy z 21.03.1991 r. o obszarach morskich RP i administracji morskiej.

Organ podniósł, że zgodnie z obowiązującym Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej z marca 2006 r. działki nr [...] obręb [...] są częściowo zlokalizowane na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki [...], w zasięgu zalewu wodą o przepływie p=1% (prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat), jednakże jak wynika z operatu wodnoprawnego Planu sytuacyjnego projektowanej inwestycji (rys.2) objęta wnioskiem inwestycja realizowana będzie poza zasięgiem wody 1%. Wprawdzie, co podniosła skarżąca, inwestycja

w niewielkim fragmencie będzie realizowana na obszarze narażonym na niebezpieczeństwo powodzi w zasięgu zalewu woda o przepływie p=0,5% (prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi wynosi raz na 200 lat), jednakże mając na uwadze wskazaną wyżej definicję obszarów szczególnego zagrożenia powodzią stwierdzić należy zdaniem Organu II instancji, że objęta wnioskiem inwestycja nie wymagała uzyskania decyzji zwalniającej, o której mowa w art. 88I ust. 2 Prawa wodnego. Wskazano, że w przypadku tej inwestycji nie zachodziła potrzeba badania przez organ czy wnioskowane pozwolenie nie będzie naruszać ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych. Organ nie dokonywał też oceny pod kątem ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy dla regiony wodnego, ponieważ plan ten nie został dotychczas zatwierdzony. Krajowy program ochrony wód morskich jest natomiast dokumentem strategicznym, mającym na celu wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z 17.06.2008 r., ustanawiającej ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego. Jego celem jest określenie optymalnego zestawu działań, który doprowadzi w określonym czasie do osiągnięcia dobrego stanu środowiska wód morskich, przy czym przedmiotowe pozwolenie nie będzie miało wpływu na jego realizację.

Jednocześnie wskazano, że objęte wnioskiem przedsięwzięcie nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z [...] listopada 2004 r., ponieważ w planie tym nie wprowadzono zakazu przebudowy urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, nie wprowadzono też żadnych obostrzeń czy ograniczeń związanych z realizacja takiego zamierzenia. Odnośnie zarzutu naruszenia § 9 ust. 6 miejscowego planu stanowiących, że "wyklucza się możliwość zagospodarowania i użytkowania obszarów i wydzieleni planistycznych

w sposób powodujący uciążliwości lub zagrożenia dla środowiska, w szczególności wynikających ze zmiany stosunków wodnych" wskazano, że obawy strony co do możliwości wystąpienia ewentualnych szkód w związku z realizacją inwestycji nie mogą przesądzać że dojdzie do naruszenia w/w zapisu, zwłaszcza że Skarżąca przesądza na wyrost, że zabudowa rowu [...] spowoduje zmianę stosunków wodnych na jej nieruchomości poprzez podniesienie poziomu wód gruntowych, podczas gdy ze złożonego operatu wynika, że rów będzie nadal pełnił funkcję odwadniającą. Wskazano też, że w decyzji zobowiązano wnioskodawcę do zapewnienia pełnej sprawności funkcjonowania tych urządzeń przez właściwą ich eksploatację i systematyczną konserwację. Zatem nie znajduje też uzasadnienia zdaniem Prezesa zarzut naruszenia art. 63 ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r. przez przyjęcie, że nie zostanie zachowana zasada zrównoważonego rozwoju. Przebudowa rowu nie narusza zapisu § 15 ust. 2 pkt 5 miejscowego planu, ustalającego nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 4 m od skrajnych krawędzi istniejących rowów odwadniających, ponieważ jako nieprzekraczalne linie zabudowy należy rozumieć te linie, poza którymi nie może być sytuowana zabudowa kubaturowa (rozdział 1 miejscowego planu § 2 ust. 1 pkt 12).

Odnosząc się do naruszenia art. 10 § 1kpa wskazano, że Skarżąca nie wykazała jakiej czynności procesowej nie mogła dokonać, jakiego dowodu nie mogła przedstawić

i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Organ II instancji nie zgodził się też z zarzutem naruszenia w/w przepisów postępowania podnosząc, że wszystkie zastrzeżenia Skarżącej zostały wyjaśnione przez organ I instancji, co znalazło odzwierciedlenie w wydanym w [...].04.2017 r. rozstrzygnięciu. Podkreślono, że organy administracyjne mają obowiązek podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, nie zaś wszystkich czynności o które postuluje strona postępowania. Choć strona posiada uprawnienie żądania przeprowadzenia dowodu, to jednak uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania organ winien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. To czy dany dowód zostanie przeprowadzony zależy od przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, co do których organ miał wątpliwości. Również przedłożony do akt operat wodnoprawny stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji zawierał wszystkie niezbędne informacje

o których mowa w art. 132 ust. 2 Prawa wodnego w zakresie wnioskowanego zamierzenia związanego z przebudową urządzenia wodnego, co też znalazło odzwierciedlenie w wydanej przez Starostę [...] decyzji z [...].04.2017 r. Zatem zasadne było wydanie decyzji we wnioskowanym zakresie, a wątpliwości strony co do prawidłowego zrealizowania wnioskowanej inwestycji oraz obawy dotyczące wystąpienia ewentualnych szkód w związku z wykonaniem tej inwestycji nie mogą stanowić przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia.

W skardze na w/w decyzję Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:

1/ art. 7,8, 77 § 1, 80 107 § 3 kpa przez niezbadanie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że legalizowana przebudowa i udzielone pozwolenie wodnoprawne są zgodne z operatem wodnoprawnym z lutego 2017 r., a także nie odniesienie się do wyjaśnień i oświadczeń Skarżącej, w tym niewyjaśnienie dlaczego organ nie przeprowadził dowodu z tych dokumentów, względnie odmówił tym dokumentom mocy dowodowej, co skutkowało wydaniem przedmiotowej decyzji;

2/ art. 104 § 1 kpa poprzez prowadzenie jednego postępowania podczas gdy wniosek dotyczył dwóch przedmiotów: legalizacji samowoli i pozwolenia na przebudowę, dla których winny być stosowane odrębne podstawy prawne wynikające z ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2017 r., poz.1121, dalej p.w.);

3/ art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie oraz naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez jego zastosowanie wyrażające się w utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] zaskarżonej w odwołaniu, w sytuacji gdy istniały przesłanki do jej uchylenia;

4/ art. 21 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 143 kodeksu cywilnego w związku z art. 64a ust. 1 p.w. przez uznanie, ze można naruszyć prawo własności skarżącej, która jest właścicielką działki ew. nr [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], przez przedwczesne jego zastosowanie przy stanowisku skarżącej utrwalonym w aktach sprawy;

5/ art. 64a ust.1 p.w. przez jego błędne zastosowanie do legalizacji urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, podczas gdy zasadnym w przypadku legalizacji było zastosowanie art. 64a ust. 2 p.w.

6/ art. 64a ust.1 p.w. poprzez jego zastosowanie przy wydaniu decyzji udzielającej pozwolenia na uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę;

7/ art. 64a ust.1 p.w. poprzez jego zastosowanie przy wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz zasad zrównoważonego rozwoju, podczas gdy zasadnym było zastosowanie art. 64a ust.2p.w. oraz art. 63 p.w.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ja decyzji Starosty [...], zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła między innymi, że legalizowany rurociąg nie jest usytuowany na podłożu z tłucznia ceramicznego i nie jest obsypany materiałem filtrującym oraz nie jest rurociągiem drenującym, nadto nie odniesiono się do złożonego sprzeciwu do operatu wodnoprawnego, nie uwzględniono opinii do operatu, nie nałożono na wnioskodawcę obowiązku wykonania odkrywek, co mogłoby odzwierciedlić faktyczne posadowienie rurociągu, nie nałożono też wykonania monitoringu kamerą, co mogłoby potwierdzić że rurociąg jest drenujący, a nie jak twierdzi skarżąca szczelny. Bez wyjaśnienia pozostawiono fakt, że samowolnie wykonany rurociąg ma średnicę [...] mm, podczas gdy w operacie wodnoprawnym mowa jest o średnicy [...] mm, co ma znaczenie przy dalszej legalizacji urządzenia pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W piśmie procesowym z [...].01.2019 r. podniosła dodatkowo że kwestią podstawową jest czy przedmiotowy rurociąg spełnia funkcję drenarską, a jedyną miarodajną metodą sprawdzającą jest wykonanie badania kamerą, która poruszając się po jego dnie, daje obraz wnętrza rurociągu, o co wnioskowała, a żaden organ tego nie zlecił.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo podniósł m. in., że przepis art. 104 kpa nie stoi na przeszkodzie by jedną formalnie decyzją organ administracji rozstrzygnął wiele spraw administracyjnych, koniecznym jest jedynie właściwe sformułowanie osnowy decyzji, by składała się z osobnych rozstrzygnięć pozwalających na wyodrębnienie w niej rozstrzygnięcia konkretnej rozpoznawanej sprawy administracyjnej. Tak w ocenie Prezesa Wód Polskich postąpił Starosta [...] rozstrzygając w pkt 1 decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego (przywołana w decyzji podstawa prawna to art. 122ust.1 pkt3 i art.9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego z 2001 r.), a w pkt 2 decyzji o legalizacji wykonanej bez pozwolenia wodnoprawnego przebudowie rowu [...] (podstawa prawna to art. 64a Prawa wodnego z 2001 r. od ust.1 do ust.4).

Uczestnicy postępowania S. B. i M. B. w piśmie z dnia [...].11.2018 r. wnieśli

o oddalenie skargi. W kolejnym piśmie z [...].02.2019 r. odnosząc się do zarzutu braku odkrywek i monitoringu kamerą wskazali, na stwierdzenie zawarte w protokole

z [...].04.2013 r. Dyrektora RZGW w [...] na str. 3, gdzie widnieje uwaga, że rurociąg spełnia funkcję drenującą, a średnica rurociągu jest zgodna z ustaleniami wynikającymi z operatu wodnoprawnego. Wskazali też, że sporny odcinek rurociągu realizowany jest w sąsiedztwie działki Skarżącej, gdzie występuje użytek leśny (ls).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja z dnia [...] lipca 2018 r. jest zgodna z prawem.

Podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.), których analiza pozwala stwierdzić, że ustawodawca przyjmuje jako regułę wydanie pozwolenia wodnoprawnego o ile zostaną spełnione warunki przewidziane w ustawie, natomiast odmowa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zaistnieją okoliczności wskazane w art. 126 ustawy. Jeżeli natomiast wnioskodawca przedłoży wszystkie dokumenty wymagane przepisami tejże ustawy, a jednocześnie przeszkody wymienione w przepisie art. 126 nie wystąpią, to organ administracji wodnej winien uwzględnić wniosek strony (zob. wyrok NSA z 28 kwietnia 2006 r., II OSK 749/05, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis art. 126 pkt 1 tej ustawy stanowi zaś, że wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1-2, lub nie spełnia wymagań,

o których mowa w art. 125 pkt 3. Powołany art.125 stanowi z kolei, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać: 1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyjątkiem okoliczności, o których mowa w art. 38j, lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni; 1a) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym; 1b) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy; 1c) ustaleń krajowego programu ochrony wód morskich; 1d) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych; 2) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy; 3) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów.

Do okoliczności wymienionych w art. 125 ustawy nie należy więc m.in. kwestia wpływu pozwolenia wodnoprawnego na inne przedsięwzięcia (zob. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 749/05, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przekonaniu Sądu analiza akt niniejszej sprawy uzasadnia udzielenie S. B. pozwolenia wodnoprawnego w orzeczonym zakresie oraz zalegalizowanie wykonanej bez pozwolenia wodnoprawnego przebudowy urządzeń melioracji wodnych szczegółowych – rowu [...] poprzez jego zabudowę rurociągiem drenującym o średnicy [...] mm na orzeczonym odcinku.

Zgodnie z wymogiem art. 131 ust. 1 powołanej ustawy pozwolenie to wydane zostało na wniosek uczestnika i jest zgodne z jego zakresem. Realizując wytyczne zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 9 lutego 2015 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 2137/14 Starosta [...] po wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów w zakresie użytków na działkach [...] obręb [...], gmina [...] podjął postępowanie w sprawie legalizacji zabudowy rurociągiem odcinka urządzenia melioracji wodnych szczegółowych oraz udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na zabudowę rurociągiem odcinka rowu na granicy działek nr ew. [...] położonych j.w. zawieszone postanowieniem Starosty [...]

nr [...] z [...] stycznia 2016 r. w związku z koniecznością rozpatrywania sprawy po zakończeniu postępowania modernizacyjnego. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r., uczestnik zwrócił się bowiem do Starosty [...] o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego

na: przebudowę urządzeń melioracji wodnych szczegółowych – rowu [...] na długości [...] m i legalizacje zabudowanego odcinka rowu [...] na długości [...] m zadania [...], na terenie działek nr ew. [...] położonych w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...].

Stosownie do wymogu art. 131 ust. 2 i 2a ustawy do wniosku dołączono: operat wodnoprawny w formie opisowej, opis zamierzonej działalności w języku nietechnicznym, operat wodnoprawny wraz z załącznikami graficznymi w formie elektronicznej (2 płyta CD). Dołączony do wniosku operat wodnoprawny spełnia przy tym wymogi określone w art. 132 ustawy i został sporządzony przez uprawnioną do tego osobę. Wśród załączników znalazły się: wycinek z planu zagospodarowania przestrzennego oraz załącznik nr 1 do uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z [...] listopada 2004 r., zawiadomienie o zmianie w ewidencji gruntów zakresie użytków – działka nr [...] na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.

Z przedstawionych dokumentów wynika, że zaprojektowana przez uczestnika przebudowa urządzenia melioracji wodnych szczegółowych tj. zabudowa na długości [...] m rurociągiem o średnicy [...] mm rowu [...] oraz legalizacja urządzenia wodnego tj. zabudowanego na długości [...] m rurociągiem o średnicy [...] mm odcinka rowu [...] nie narusza: ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym, ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy, ustaleń krajowego programu ochrony wód morskich a także ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych. Podstawowym celem zabudowy rowu jest umożliwienie planowego zagospodarowania działki przy jednoczesnym zachowaniu funkcji rowu. Objęta wnioskiem inwestycja nie będzie oddziaływać na inne nieruchomości w szczególności zaplanowana inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na należącą do skarżącej działkę nr [...], ponieważ woda w rowie odprowadzana będzie przez rurociąg o średnicy przeprowadzającej wodę miarodajnie, zachowane zostaną również funkcje odwodnieniowe rowu na odcinku inwestycji, przez drenujący charakter rurociągu. Celem realizacji inwestycji zostaną zastosowane rury betonowe bez zbrojenia, posadowione na podłożu z tłucznia ceramicznego zmieszanego z grubym piaskiem. Górna powierzchnia szczeliny stykowej rurociągu na [...] obwodu zostanie uszczelniona zaprawą cementową a wykop wypełniony materiałem filtracyjnym do ok. [...] m poniżej górnego krańca nieuszczelnionej części styku. Reszta wykopu wypełniona zostanie gruntem rodzimym.

Z powyższych dokumentów wynika, że planowana inwestycja nie stoi

w sprzeczności z treścią Planu zagospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], zatwierdzonego na posiedzeniu Rady Ministrów [...].10.2016 r. i stanowiącego aktualizację Planu przyjętego [...].02.2011r. Nie narusza też warunków korzystania

z wód regionu [...] ustalonych rozporządzeniem nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...].04.2015 r. Inwestycja nie narusza też ustaleń Planu zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...], obejmującego m. in. region wodny [...]. Odnośnie naruszenia przepisów art. 88I Prawa wodnego z 2001 r. wskazać należy, że status obszarów szczególnego zagrożenia powodzią został uregulowany w art. 9 ust. 1 pkt 6c Prawa wodnego z 2001 r., który stanowi, że obszarami szczególnego zagrożenia powodzią są:

a/obszary na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat,

b/obszary na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi raz na 10 lat,

c/obszary między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, a także wyspy

i przymuliska, o których mowa w art. 18, stanowiące działki ewidencyjne,

d/pas techniczny w rozumieniu art. 36 ustawy z 21.03.1991 r. o obszarach morskich RP i administracji morskiej.

Zgodnie z obowiązującym Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej z marca 2006 r. działki o nr ew. [...] obręb [...] są częściowo zlokalizowane na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki [...], w zasięgu zalewu wodą o przepływie p=1% (prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat), jednakże jak wynika z operatu wodnoprawnego Planu sytuacyjnego projektowanej inwestycji (rys.2) objęta wnioskiem inwestycja realizowana będzie poza zasięgiem wody 1%. Wprawdzie, inwestycja w niewielkim fragmencie będzie realizowana na obszarze narażonym na niebezpieczeństwo powodzi w zasięgu zalewu woda o przepływie p=0,5% (prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi wynosi raz na 200 lat), jednakże

w świetle definicji obszarów szczególnego zagrożenia powodzią stwierdzić należy, że planowana inwestycja nie wymagała uzyskania decyzji zwalniającej, o której mowa

w art. 88I ust. 2 Prawa wodnego. Nie zachodzi potrzeba badania czy niniejsze pozwolenie nie będzie naruszać ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych. Brak też potrzeby oceny pod kątem ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy dla regiony wodnego, ponieważ plan ten nie został dotychczas zatwierdzony. Krajowy program ochrony wód morskich jest natomiast dokumentem strategicznym, mającym na celu wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z 17 czerwca 2008 r., ustanawiającej ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego. Jego celem jest określenie optymalnego zestawu działań, który doprowadzi w określonym czasie do osiągnięcia dobrego stanu środowiska wód morskich, a przedmiotowe pozwolenie nie będzie miało wpływu na jego realizację.

Z załączonych dokumentów wynika, że planowane przedsięwzięcie nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z [...] listopada 2004 r., ponieważ w planie tym brak jest zakazu przebudowy urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, nie wprowadzono też obostrzeń czy ograniczeń związanych z realizacją przedmiotowego zamierzenia. Również ustalenia § 9 ust. 6 miejscowego planu stanowiące, że "wyklucza się możliwość zagospodarowania i użytkowania obszarów i wydzieleni planistycznych

w sposób powodujący uciążliwości lub zagrożenia dla środowiska, w szczególności wynikających ze zmiany stosunków wodnych" nie uniemożliwiają zrealizowania zaplanowanej inwestycji. Podzielić należy stanowisko organu, że obawy strony co do możliwości wystąpienia ewentualnych szkód w związku z realizacją inwestycji nie mogą przesądzać że dojdzie do naruszenia w/w zapisu, zwłaszcza że Skarżąca przesądza na wyrost, że zabudowa rowu [...] spowoduje zmianę stosunków wodnych na jej nieruchomości poprzez podniesienie poziomu wód gruntowych, podczas gdy ze złożonego operatu wynika, że rów będzie nadal pełnił funkcję odwadniającą. Nie można też tracić z pola widzenia, że w decyzji zobowiązano wnioskodawcę do zapewnienia pełnej sprawności funkcjonowania urządzeń przez właściwą ich eksploatację, systematyczną konserwację. Zatem nie znajduje też uzasadnienia zarzut naruszenia art. 63 ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r. przez przyjęcie, że nie zostanie zachowana zasada zrównoważonego rozwoju. Należy też zgodzić się z organami, że przebudowa rowu nie narusza zapisu § 15 ust. 2 pkt 5 planu, ustalającego nieprzekraczalną linię zabudowy

w odległości 4 m od skrajnych krawędzi istniejących rowów odwadniających, ponieważ nieprzekraczalne linie zabudowy to te linie, poza którymi nie może być sytuowana zabudowa kubaturowa (rozdział 1 planu § 2 ust. 1 pkt 12), a taka, co wynika z operatu, nie ma miejsca przy planowanej inwestycji.

W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko organu, iż brak było podstaw do odmowy udzielenia wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego, a także odmowy zalegalizowania wykonanej bez pozwolenia przebudowy urządzenia wodnego na długości 45 m bowiem nie wystąpiła żadna z okoliczności wymienionych enumeratywnie w w/w art. 126 jak i żadna z okoliczności wymienionych w art. 64a ust. 2 Prawa wodnego stanowiących podstawę do odmowy legalizacji wykonanego bez pozwolenia urządzenia wodnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że zarzut skargi o braku drenującego charakteru rurociągu nie jest zasadny skoro połączenia rurociągu zaprawą cementową nastąpi nie na jego całym obwodzie, a na [...] obwodu. Kwestia drenującego charakteru rurociągu potwierdzona tez została podczas kontroli [...].04.2013 r. przez upoważnionych pracowników Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]. Ze sporządzonego protokołu wynika, że wykonany bez pozwolenia wodnoprawnego rurociąg jest drożny, a obecność drobnych frakcji piaszczystych wskazuje na jego funkcje drenującą, a nie tylko przesyłową. Także wskazany w operacie sposób ułożenia rurociągu wskazuje na jego funkcje drenującą, co zostało potwierdzone przez posiadającego stosowne uprawnienia autora dokumentacji. Wskazać też trzeba, że rów [...] wykonano jako odbiornik wód z drenowania na odcinku od ujścia rzeki [...] i rów ten nie posiada obszaru konkurencyjnego (pismo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji

i Urządzeń Wodnych z [...].07.2013r.). Wykonana już częściowo inwestycja została jak wynika z operatu zrealizowana prawidłowo, nie spowodowała powstania szkód u innych osób. Nie wpłynęły żadne skargi na dotychczasowe funkcjonowanie rurociągu objętego wnioskiem o legalizację. Stosunki wodne na działkach sąsiadujących pozostaną bez zmian. Złożona do akt przez skarżącą opinia do operatu wodnoprawnego opracowana przez [...] J. P. posiadającego uprawnienia projektowe w specjalności drogowej

i sprzeciw do operatu, wbrew zarzutom skargi, były przedmiotem analizy podczas postępowania administracyjnego. Organ I instancji odnosząc się do tej opinii wskazał np.:, że opinia pomija sposób łączenia odcinków rur ze sobą oraz ustalenia z kontroli

z [...].04.2013 r. Zauważyć też należy, że załączony do akt operat wodnoprawny sporządzony został przez osobę posiadającą przygotowanie zawodowe w specjalności wodno-melioracyjnej, a zatem kompetentną do oceny wpływu wykonanej i planowanej do wykonania zabudowy rowu rurociągiem drenarskim na warunki wodne na terenie inwestycji i sąsiednich nieruchomościach. To że organ dał prymat operatowi sporządzonemu przez specjalistę w tej dziedzinie nie uwzględniając opinii do operatu sporządzonej przez osobę o innym przygotowaniu zawodowym, wykazując przy tym, że opinia pomija istotne okoliczności faktyczne, zatem jest wybiórcza, niekompletna nie może stanowić zdaniem Sądu o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów postępowania. W tych warunkach zarzuty te uznać należy za niezasadne.

Stosownie zaś do treści art. 123 ust. 2 pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości

i urządzeń. W decyzji zawarto powyższa informację – pkt III decyzji. Wskazać trzeba, że przedmiotowa decyzja stanowi uprawnienie do przebudowy rowu melioracji wodnych szczegółowych tj. rowu [...] i legalizuje na wymienionym odcinku przebudowę tego urządzenia, co nie oznacza że jest do niego przypisane prawo do użytkowania nieruchomości skarżącej na potrzeby realizowania orzeczonego uprawnienia. Kwestia ta stanowi zagadnienie wykraczające poza sferę administracyjno-prawną i wymaga odrębnych ustaleń pomiędzy uprawnionym do wykonania pozwolenia, a właścicielem nieruchomości. Z tych względów zarzuty dotyczące naruszenia art. 21 Konstytucji RP czy art. 143 kodeksu cywilnego w zw. z art. 64a ust. 1 są niezasadne.

Odnośnie zarzutu dotyczącego prowadzenia przez organ jednego postępowania podczas gdy wnioskiem objęte były dwa elementy to jest legalizacja wykonanej bez pozwolenia wodnoprawnego przebudowy rowu i udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę tego rowu na innych odcinkach wskazać należy, że przepis art. 104 kpa nie stoi na przeszkodzie aby jedną formalnie decyzją organ administracji rozstrzygnął wiele spraw administracyjnych, koniecznym jest jedynie właściwe sformułowanie osnowy decyzji, by składała się z osobnych rozstrzygnięć pozwalających na wyodrębnienie w niej rozstrzygnięcia konkretnej rozpoznawanej sprawy administracyjnej i taka też jest decyzja Starosty [...], który rozstrzygając w pkt 1 decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego (przywołał w decyzji podstawę prawną: art. 122ust.1 pkt 3

i art.9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego z 2001 r.), a w pkt 2 decyzji o legalizacji wykonanej bez pozwolenia wodnoprawnego przebudowie rowu [...] (podstawa prawna to art. 64a Prawa wodnego z 2001 r. od ust.1 do ust.4). Decydującym jednak w ocenie Sądu jest okoliczność, że decyzja w tym kształcie (tj. zawierająca rozstrzygnięcie o legalizacji przebudowy i udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na dalszą przebudowę) była już przedmiotem oceny Sądu i nie została z tego powodu zakwestionowana. Przesądzona zatem została w tej sprawie, co do zasady, prawidłowość decyzji zawierająca dwa powyższe rozstrzygnięcia (art. 153 p.p.s.a.).

Z powyższego wynika, że za nieuzasadniony uznać tez należy kolejny zarzut Skarżącej ze skargi odnośnie błędnego zastosowania art. 64a ust. 1 prawa wodnego do legalizacji urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, podczas gdy zasadnym było zastosowanie art. 64a ust. 2 tej ustawy, a także błędnego zastosowania art. 64a ust. 1. Organ jak wskazano wyżej jako podstawę prawną decyzji legalizacyjnej wskazał art. 64a od ust. 1 do ust. 4.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wniesioną

w niniejszej sprawie skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł o jej oddaleniu.