Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 2618/99
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2002-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Geodezja i kartografia
Zagospodarowanie przestrzenne
Lasy
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 2, art. 48a
journal: Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196
law: Obwieszczenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 21 marca 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.
article: art. 21
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz. 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: art. 2
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
article: art. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 101 poz. 444
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
Teza: 1. O tym, czy dany grunt o powierzchni przekraczającej 0,10 ha ma charakter lasu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. nr 101 poz. 444 ze zm./ decyduje nie sam rodzaj znajdujących się w nim upraw lecz przeznaczenie go do produkcji leśnej.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

2. Artykuł 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. nr 30 poz. 163/ stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten ma charakter szczególny i określa zamknięty zakres rodzajów działalności organów administracji, w których decydujące znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów. Nie mieści się w tej grupie kwestia rozstrzygania w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzew wydawanego na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./.

3. Artykuł 48a ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska wyłącza możliwość władczego działania przez organ administracji publicznej w postaci rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia zezwolenia na wycięcie drzew.

TEZY

1. O tym, czy dany grunt o powierzchni przekraczającej 0,10 ha ma charakter lasu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. nr 101 poz. 444 ze zm./ decyduje nie sam rodzaj znajdujących się w nim upraw lecz przeznaczenie go do produkcji leśnej.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

2. Artykuł 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. nr 30 poz. 163/ stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten ma charakter szczególny i określa zamknięty zakres rodzajów działalności organów administracji, w których decydujące znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów. Nie mieści się w tej grupie kwestia rozstrzygania w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzew wydawanego na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./.

3. Artykuł 48a ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska wyłącza możliwość władczego działania przez organ administracji publicznej w postaci rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia zezwolenia na wycięcie drzew.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Bogdana G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 13 grudnia 1999 r. (...) w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzew - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją (...) z dnia 13 grudnia 1999 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., powołując się na przepisy art. 48a pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ i art. 3 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. nr 101 poz. 444 ze zm./ utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia 26 października 1999 r. (...) o umorzeniu postępowania w sprawie zezwolenia na wycięcie drzew.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 18 sierpnia 1999 r. Bogdan G. zwrócił się do Wójta Gminy C. o zezwolenie na wycinkę drzew rosnących na jego nieruchomości niezabudowanej położonej w obrębie U. działka nr 100/1 o pow. 0,26 ha. Pismem z dnia 25 października 1999 r. uzupełnił wniosek podając średnicę pni 65 sztuk drzew o wycięcie których wnioskował. Wójt Gminy C. umorzył postępowanie w tej sprawie, przyjmując że działka na której znajdują się drzewa, które zamierza wyciąć Bogdan G. jest lasem i brak jest podstaw do stosowania art. 48 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, która daje organowi administracji uprawnienie do wyrażenia zgody na wycięcie drzew. Od decyzji organu I instancji odwołał się p. Bogdan G. twierdząc, że działka nr 100/1 nie jest lasem i wycięcie rosnących na niej drzew może nastąpić jedynie za zezwoleniem Wójta Gminy C.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 48 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska obowiązek utrzymania we właściwym stanie drzew i krzewów dotyczy wszystkich użytkowników nieruchomości, na których się one znajdują. Przepis ten wprowadza również obowiązek uzyskania zezwolenia organu gminy na usunięcie drzew i krzewów. Przepisów ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska nie stosuje się do drzew i krzewów rosnących w lasach i na gruntach leśnych. Kolegium stwierdziło, że wnioskowane do wycięcia drzewa rosną na działce, która w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy C. (...) z dnia 19 lipca 1993 r. /Dz.Urz. Woj. S. 1993 nr 18 poz. 172 z 16 sierpnia 1993 r./ oznaczona jest symbolem R1, z funkcją określoną las. Stosownie do art. 3 pkt 1 lit. "a" ustawy o lasach, lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną /uprawami leśnymi/ - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub częściowo jej pozbawiony przeznaczony do produkcji leśnej. Ponieważ powierzchnia działki, na której rosną drzewa o zezwolenie na wycinkę, których strona zwróciła się do wójta gminy C., wynosi 0,26 ha i jest porośnięta roślinnością leśną, a poza tym przeznaczona jest do produkcji leśnej, w rozumieniu cytowanej ustawy o lasach jest lasem. Organ I instancji słusznie zatem umorzył postępowanie w sprawie zezwolenia na wycinkę drzew z nieruchomości, która w świetle obowiązujących przepisów jest lasem, gdyż zgodnie z art. 48a pkt 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska nie ma ona w przedmiotowej sprawie zastosowania. Pozyskanie drewna w lasach nie stanowiących własności Skarbu Państwa może nastąpić tylko w trybie określonym w ustawie o lasach. Podnoszony w odwołaniu zarzut, że działka nr 100/1 w obrębie U. o pow. 0,26 ha oznaczona jest w rejestrze gruntów jako nieużytek Lz, zgodnie z rozporządzeniem Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. nr 158 poz. 813/ jest gruntem zadrzewionym i zakrzewionym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za nietrafny, gdyż to plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy C. w przeciwieństwie do rejestru gruntów stanowi prawo miejscowe - obowiązujące wszystkich w granicach opracowania.

Bogdan G. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję, podnosząc w uzasadnieniu, że w decyzji organu odwoławczego pominięto przepisy w sprawie ewidencji gruntów i budynków które jednoznacznie określają zasady uznawania kategorii gruntów. Kolegium bezprawnie uznało działkę skarżącego za las, niewłaściwie interpretując przepisy prawa i nie uwzględniając w ogóle rozporządzenia z 17 grudnia 1996 r. o zasadach zaliczania do Lz powierzchni bez względu na jej wielkość. Większość drzew na ww. gruncie jest obumarła /uschnięta/ i ulega ciągłej deprecjacji. Nie może być zdaniem skarżącego tak, że Urząd Gminy odmawia wydania decyzji zezwalającej gdyż uznaje że powyższa działka jest lasem, a nadleśnictwo również nie wyda decyzji zezwalającej gdyż powyższa działka jest zadrzewieniem /Lz/ i nie jest to w gestii nadleśnictwa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W myśl przepisu art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Skarżący domagał się od Wójta Gminy C. wydania zezwolenia na wycięcie drzew rosnących na jego nieruchomości. Uprawnienie do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości wynikało z obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisu art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./.

Art. 48a tejże ustawy stanowił jednak, że przepisów ustawy dotyczących usuwania drzew i krzewów, pobierania opłat i wymierzania kar nie stosuje się do drzew i krzewów w lasach i na gruntach leśnych.

Pojęcie lasu ma swą ustawową definicję w przepisie art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. W myśl tego przepisu lasem jest grunt:

1/ o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną /uprawami leśnymi/ - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:

a/ przeznaczony do produkcji leśnej lub

b/ stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo

c/ wpisany do rejestru zabytków,

2/ związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Zatem w myśl powyższego przepisu o tym, czy dany grunt o powierzchni przekraczającej 0,10 ha ma charakter lasu w rozumieniu przepisów ustawy decyduje nie sam rodzaj znajdujących się na nim upraw lecz przeznaczenie go do produkcji leśnej.

Natomiast art. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ stanowi, że ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych zaświadczenia Urzędu Gminy C. opisana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy C. funkcja należącej do skarżącego działki nr 100/1 to - las. Skoro tak, to uznać należało, że jest to określenie przesądzające o przeznaczeniu terenu do produkcji leśnej. Odnosząc się do podnoszonego w skardze i w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutu rozbieżności między treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zapisem widniejącym w ewidencji gruntów należy wskazać, że art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. nr 30 poz. 163 ze zm./ stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten ma charakter szczególny i określa zamknięty zakres rodzajów działalności organów administracji w których decydujące znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów. Nie mieści się w tej grupie kwestia rozstrzygania w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzew wydawanego na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.

Skoro zatem nie istnieje przepis dający pierwszeństwo zapisowi w ewidencji gruntów w stosunku do unormowań planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie uznania gruntu za las w rozumieniu przepisu art. 48a ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska to uznać należy, że słusznie, w oparciu o zapis zawarty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego organy administracji uznały, że działka nr 100/1 stanowi las.

W konsekwencji art. 48a ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska wyłączył w stosunku do tej działki możliwość władczego działania przez organ administracji w postaci rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia skarżącemu zezwolenia na wycięcie drzew. Wykluczone było zatem rozstrzygnięcie przez organ administracji sprawy co do istoty, co czyni postępowanie administracyjne bezprzedmiotowym /por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 1990 r. II SA 1240/89 - ONSA 1990 Nr 1 poz. 16/. W tej sytuacji zasadnym było umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 Kpa.

Skarżący ma oczywiście prawo prowadzenia na swojej nieruchomości będącej obecnie lasem w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa, gospodarki leśnej zgodnej z przepisami ustawy o lasach a właściwe podmioty i organy administracji mają obowiązek wykonywać swe obowiązki, wynikające z przepisów tej ustawy.

W tym stanie sprawy, stwierdzając że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.