Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 567/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 31, art. 220, ust. 1, art. 221, ust. 1, art. 222, ust. 1 lit.a, art. 201, ust. 1 lit.a, ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 7 ust. 2 § 1, art. 10 ust. 1 § 4, art. 75 ust.1, 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 § 2, ust. 3 § 2,
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
article: art. 5 ust. 1 § 3, art. 29 ust. 13p, art. 41,  ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 65 ust.5
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin- Kosowska /spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 listopada 2011r. spraw ze skarg K. W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 6 czerwca 2011r.: - nr [...] w przedmiocie określenia kwoty wynikającej z długu celnego, - nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego, - nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] czerwca 2011r. nr [...], nr [...], oraz nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P., po rozpatrzeniu odwołań K. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą FHU (...) Transport K. W., utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] marca 2011r.:

nr [...] – w której określono kwotę prawnie należną wynikającą z długu celnego z tytułu z dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki Toyota Yaris w wysokości 2 093 zł, zaksięgowano retrospektywnie kwotę 1 505 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym oraz stwierdzono powstanie obowiązku uiszczenia odsetek od zaksięgowanej retrospektywnie kwoty należności;

nr [...] w której określono prawidłową wysokość podatku akcyzowego z tytułu importu w kwocie 714 zł i stwierdzono powstanie zaległości podatkowej w kwocie 507 zł;

nr [...] – określającą prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu powyższego samochodu w kwocie 5 221 zł oraz stwierdzono powstanie zaległości podatkowej w kwocie 3 708 zł.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w zakresie długu celnego organy podały art.73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622 ze zm.) oraz art.31 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dn.19.10.1992r. ze zm.) - zwanego dalej WKC - w związku z art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.L.253 z dn.11.10.1993r. ze zm.) - zwanego dalej RWKC. W zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług odpowiednio: art. 4 ust 1 pkt 4, art. 7 ust 2 pkt 1, art. 10 ust 1 pkt 4 , art. 80 ust 1, ust 2 pkt 2, ust 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29 poz. 257 ze zm.) – zwaną dalej ustawą o podatku akcyzowym, w zw. z art. 154 ust 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz. U. 2009r. nr 3 poz. 11) art. 5 ust 1 pkt 3, art. 19 ust 7, art. 29 ust 13, art. 34 ust 4, art. 41 ust 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. nr 54 poz. 535 ze zm.) - zwanej dalej ustawą VAT.

Z uzasadnień zaskarżonych decyzji wynika, iż skarżący K. W. złożył w dniu 22 września 2008r. zgłoszenie celne nr [...], wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki Toyota Yaris, rok produkcji 2008,poj. silnika 1497 cm3, nr VIN [...], importowanego z USA.

W przedmiotowym zgłoszeniu skarżący określił wartość celną sprowadzonego pojazdu na kwotę 5 888 PLN, przyjmując za jej podstawę wartość transakcyjną w wysokości 2 400 USD wynikającą z załączonego rachunku sprzedaży z dnia 16 sierpnia 2008r.oraz wyliczył stosowne należności: cło w wysokości 588 zł., podatek akcyzowy w kwocie 207 zł oraz podatku od towarów i usług w kwocie 1 513 zł. Wraz z przedmiotowym zgłoszeniem strona przedłożyła umowę sprzedaży z dnia 16 sierpnia 2008r., C. S. nr [...], kserokopie ofert firmy J&S A. S., oświadczenie o kosztach transportu z 22 września 2008r., oraz ocenę techniczną nr 320/09/08/Ki z dnia 21 września 2008r. wraz z dokumentacją zdjęciową samochodu.

Po dokonaniu analizy przedłożonych wraz z przedmiotowym zgłoszeniem dokumentów, organ celny powziął wątpliwość czy zadeklarowana w zgłoszeniu wartość celna stanowi całkowitą płatność za importowany towar. Podana przez podatnika cena była bowiem rażąco niska w porównaniu z ustalonymi przez organ celny, cenami oferowanych do sprzedaży na rynku kraju eksportu, podobnych do sprowadzonego tj. tej samej marki, typu i rocznika, używanych samochodów. Wykorzystując dane ze strony internetowej www.edmunds.autotrader.com. organ ustalił, iż wśród 434 ofert sprzedaży, ceny podobnych do sprowadzonego przez podatnika pojazdów, oferowanych do sprzedaży na rynku amerykańskim, mieściły się w przedziale od 5 995 USD do 15 500 USD (średnia cena wyniosła 10 568 USD). Stwierdził zatem, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość nie stanowi całkowitej płatności za importowany towar. Wobec tego postanowieniem z dnia [...] października 2010r. nr [...] wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej towaru, oraz równocześnie postanowieniami nr [...] i [...] wszczął postępowania w sprawie określenia w prawidłowej wysokości kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu.

Z uwagi na fakt, iż strona wraz ze zgłoszeniem celnym przedłożyła ocenę techniczną nr [...], która zawierała jedynie określenie uszkodzeń importowanego samochodu, bez wskazania procentowego ubytku jego wartości w stosunku do pojazdu nie uszkodzonego – organ powołał biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej, celem ustalenia średniej wartości rynkowej importowanego pojazdu. Zgodnie z dyspozycją organu celnego, wycena ta została dokonana z uwzględnieniem dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego tj. uszkodzeń wykazanych w ocenie technicznej nr [...] z 21 września 2008r., a także najkorzystniejszej dla strony oceny tych uszkodzeń, wyposażenia dodatkowego oraz stanu ogólnego pojazdu z uwzględnieniem korekt z tytułu utrzymania i dbałości o pojazd, liczby właścicieli, braku danych w kwestii serwisowania pojazdu. Biegły J. Sz., w sporządzonej wycenie z dnia 9 lutego 2011r. nr 126/11/Szel, posługując się komputerowym systemem wyceny pojazdów "INFO-EXPERT" określił wartość rynkową sprowadzonego przez podatnika samochodu na dzień 22 września 2008r.:

"metodą stopnia uszkodzenia" na kwotę 28 666 PLN,

"metodą urealnionego kosztu naprawy" na kwotę 32 346 PLN,

"metodą zredukowanego kosztu naprawy" na kwotę 30 257 PLN.

Jak wynika z przedłożonej opinii, wycena dokonana metodą stopnia uszkodzenia uwzględniała również korekty za przebieg, korektę z tytułu pierwszej rejestracji, oraz korektę z tytułu współczynnika zbywalności.

Uznając ostatecznie, iż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość towaru budzi uzasadnione wątpliwości, organ ustalił wartość rynkową sprowadzonego samochodu metodami zastępczymi – w oparciu o sporządzoną opinię biegłego, przyjmując wartość rynkową brutto pojazdu w wysokości 31 850 PLN. Kwota ta odpowiada ustalonej przez biegłego, wartości samochodu według "metody stopnia uszkodzenia" z pominięciem jednakże zastosowanego przez niego współczynnika zbywalności. Organ stwierdził bowiem, iż dla ustalenia wartości celnej towaru istotne znaczenie ma jedynie jego wartość ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, a nie wartość uwzględniająca potencjalne nakłady naprawcze, natomiast korekta z tytułu współczynnika zbywalności uwzględniona w opinii biegłego, nie jest bezpośrednio związana z wartością transakcyjną towaru określoną w art. 29 WKC. Od tak ustalonej wartości rynkowej towaru Naczelnik Urzędu Celnego w R. odliczył należności związane z jego importem tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług, 13,6 % podatku akcyzowego oraz 10% cła i ostatecznie ustalił wartość celną samochodu na kwotę 20 927 PLN.

W konsekwencji, opisanymi na wstępie decyzjami z dnia [...] czerwca 2011r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. określił podatnikowi prawnie należną kwotę wynikającą z długu celnego, zaksięgował retrospektywnie kwotę 1 505 zł i stwierdził powstanie obowiązku uiszczenia odsetek od tej kwoty, a także określił prawidłową wysokość podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług oraz stwierdził powstanie zaległości w tych podatkach.

W odwołaniach od powyższych decyzji, podatnik zarzucił naruszenie art. 29 oraz art. 31 WKC poprzez bezpodstawne zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru, naruszenie art. 181 a RWKC poprzez nieuzasadnione uznanie, że prawidłowość wskazanej wartości celnej towaru budzi wątpliwości, a także naruszenie przepisów art. 33 ust 2 i 3 ustawy VAT oraz art. 20 ust 2 ustawy o podatku akcyzowym poprzez ich zastosowanie w przedmiotowych sprawach. Zarzucił również naruszenie w przeprowadzonym postępowaniu art.180 §1, art.187§1, art.188 oraz art.191, a także art. 210 §4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz.60 ze zm.) - zwanej dalej OP, poprzez zaniechanie dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, oraz nie spełniające wymogów prawnych, faktyczne uzasadnienie wydanej decyzji.

Argumentował, iż organ celny nie wyjaśnił dlaczego korzystał jedynie z dwóch wybranych stron internetowych, operujących wyższymi aniżeli pozostałe wartościami, pomijając jednocześnie inne dostępne strony www oferujące do sprzedaży podobne samochody po niższych cenach, a także zarzucił organowi dokonanie zbyt dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Po rozpoznaniu przedmiotowych odwołań, Dyrektor Izby Celnej w P. opisanymi na wstępie decyzjami z dnia [...] czerwca 2011r. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje, stwierdzając iż podnoszone przez skarżącego zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Powołując się na treść przepisów art. 214 WKC oraz art. 181 a RWKC Dyrektor Izby Celnej w P. podkreślił, iż wartość transakcyjna nie musi być przyjęta za wartość celną towaru w wypadku, gdy organ celny ma uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. Organowi przysługuje bowiem uprawnienie do badania wiarygodności przedkładanych przez stronę dokumentów zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym, co oznacza również możliwość badania nie tylko autentyczności przedłożonych przez strony dokumentów ale również, prawdziwości zawartych w nich danych, w tym także prawdziwości zadeklarowanej przez stronę ceny transakcyjnej towaru.

Podkreślił również, iż wykorzystanie w tego typu sprawach danych zawartych na stronach internetowych, stanowiących w ocenie organu miarodajne źródło informacji, jest typowym działaniem organów, którego prawidłowość została wielokrotnie potwierdzona w toku kontroli sądowej. Zaznaczył przy tym, iż każdorazowe badanie ceny samochodu na rynku kraju eksportu, w oparciu o dane zawarte na stronach internetowych, ma jedynie charakter orientacyjny i stanowi punkt odniesienia dla oceny wiarygodności podanych przez stronę danych, rzutujący na ewentualne wszczęcie postępowania wyjaśniającego w zakresie zadeklarowanej wartości celnej towaru. Odpowiadając na zarzuty odwołania, zaznaczył też, iż do weryfikacji wartości pojazdu posłużyła, średnia cena ustalona w oparciu o ceny tego typu pojazdów oferowanych do sprzedaży na rynku amerykańskim, zanotowana po upływie 26 miesięcy od dokonania zakupu przez stronę, co z uwagi na spadek wartości pojazdów mechanicznych w czasie, stanowi okoliczność korzystną dla skarżącego. Odpowiadając na zarzut odwołania podkreślił ponadto, iż przedmiotowe badanie przeprowadzono w oparciu o wybrane strony www., gdyż celem było ustalenie cen zanotowanych w regionie USA z którego pochodzi importowany samochód.

Po dokonaniu analizy przedłożonych przez stronę dokumentów, organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu I instancji, iż zadeklarowana przez stronę wartość transakcyjna towaru, wynikająca z ceny z umowy sprzedaży wywołuje uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności. Cena ta jest bowiem rażąco niska w porównaniu z wynikającymi z danych ze stron internetowych cenami oferowanych do sprzedaży w tym regionie (WHITING), podobnych tj. tej samej marki, modelu, rocznika samochodów – wywołuje tym samym wątpliwości co do tego, czy rzeczywiście jest to faktycznie zapłacona, całkowita cena zakupu. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, iż zawarta w umowie klauzula stanowiąca iż "informacja na szybie ma pierwszeństwo przed wszelkimi postanowieniami umowy", sugeruje, iż warunki sprzedaży, w tym również w zakresie ceny, mogły w rzeczywistości znacznie odbiegać od warunków zawartych w przedłożonych dokumentach. Ponadto w treści samej umowy zawarto zastrzeżenie, iż przeniesienie własności pojazdu nastąpi po zapłaceniu wszelkich czeków, co w ocenie organu niewątpliwie świadczy o tym, że zapłacona do chwili zawarcia umowy cena nie stanowiła całkowitej płatności za nabywany towar. Odnosząc się do przedłożonej przez podatnika oferty sprzedaży przedmiotowego auta sugerującej, iż było ono oferowane po cenie 1900 USD, organ podkreślił, iż bliższa analiza przedmiotowej oferty, zwłaszcza badanie użytych do jej sporządzenia fotografii, prowadzi do wniosku, że przedmiotowa oferta została spreparowana dla celów prowadzonego postępowania i nie może stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał za słuszne odstąpienie w przedmiotowej sprawie od ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o podaną w zgłoszeniu cenę transakcyjną oraz ustalenie jej w oparciu o art. 30 ust 2 lit a-d WKC.

Analizując poszczególne metody ustalania wartości celnej towaru, organ odwoławczy podkreślił, iż z uwagi na specyfikę towaru właściwym było zastosowanie w sprawie metody ostatniej szansy z art. 31 ust 1 WKC oraz skorzystanie z wyspecjalizowanych katalogów zawierających średnie ceny rynkowe pojazdów na terenie Wspólnoty, a także z opinii biegłych. Przychylił się również do wniosków wynikających z opinii biegłego J.S., zauważając, iż opinia ta sporządzona została w oparciu o fachowe i miarodajne źródła, uwzględnia wszystkie zgłoszone przez stronę uszkodzenia pojazdu zawarte w przedłożonej przez podatnika ocenie technicznej, która wbrew zarzutom skarżącego, została przyjęta jako dowód w sprawie, zawiera korekty przyjętej wartości bazowej z tytułu liczby właścicieli, serwisowania pojazdu oraz importu prywatnego, a dopuszczalność i prawidłowość wykorzystania opinii biegłego w postępowaniu w tego rodzaju sprawach nie budzi wątpliwości. Organ odwoławczy uznał postępowanie organu I instancji za prawidłowe, a zarzuty odwołania w zakresie naruszenia art. 29 WKC oraz art. 181 a RWKC poprzez bezpodstawne zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, za bezzasadne. Podtrzymał również stanowisko organu I instancji w odniesieniu do podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.

W skargach na powyższe decyzje, skarżący K. W. wnosząc o ich uchylenie w całości, podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniach od decyzji organu I instancji tj. naruszenie art. 29 oraz art. 31 WKC oraz naruszenie art. 181 a RWKC poprzez nieuzasadnione uznanie, że prawidłowość wskazanej w zgłoszeniu wartości celnej towaru budzi wątpliwości, a także naruszenie przepisów postępowania tj. art.180 §1, art. 187 §1, art.188 oraz art.191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie nieprawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy. Skarżący argumentował, iż organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób przekonujący, dlaczego przy badaniu wiarygodności złożonego przez niego zgłoszenia celnego, korzystały z wiadomości zawartych na dwóch jedynie stronach internetowych, ignorując pozostałe strony operujące odmiennymi zupełnie wartościami w odniesieniu do tych samych towarów. W ocenie skarżącego, postępowanie takie dowodzi wybiórczego działania organów administracyjnych i nie pozwala na dokonanie rzetelnych ustaleń, tym bardziej że wykorzystane przez organy strony internetowe, oferują wyłącznie samochody nieuszkodzone, podczas gdy zakupiona przez podatnika Toyota Yaris posiadała znaczny stopień uszkodzeń. Skarżący podtrzymał zarzut pominięcia w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym przedłożonej przez niego, sporządzonej przez certyfikowanego rzeczoznawcę, oceny technicznej nr 320/09/08/Ki z dnia 21 września 2008r. Podkreślił, iż nie wskazano przyczyn dla których opinia ta została pominięta przy ustalaniu wartości celnej pojazdu. Zarzucił również naruszenie przepisów art. 33 ust 2 i 4 ustawy o podatku od towarów i usług a także naruszenie art. 20 ust 2 ustawy o podatku akcyzowym, poprzez ich zastosowanie w przedmiotowych sprawach.

W odpowiedziach na powyższe skargi Dyrektor Izby Celnej w P., wnosząc o ich oddalenie w całości, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawach.

Rozpoznając wniesione skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Jak wynika z ustaleń organów i zgromadzonych w aktach dokumentów, skarżący K.W. dokonał importu ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej (USA) importu samochodu osobowego, używanego marki Toyota, rok produkcji 2008, pojemności silnika 1497cm3 i w zgłoszeniu celnym z dnia 22 września 2008r. podał, iż jest to samochód używany, uszkodzony, a jego wartość wynosi 2400 USD (5.880zł). Od powyższej kwoty obliczone zostały - i wpłacone - należności a mianowicie cło w kwocie 588 zł, podatek akcyzowy w kwocie 207zł od podstawy stanowiącej sumę wymienionej wyżej wartości celnej i cła, podatek od towarów i usług w kwocie 1.513zł od podstawy stanowiącej sumę powyższych kwot tj.: wartości celnej, cła i podatku akcyzowego. Po przyjęciu tego zgłoszenia celnego i zwolnienia towaru, organ celny I instancji dokonał kontroli wartości tego samochodu poprzez sprawdzenie jaką cenę sprzedaży osiągają podobne samochody tej marki na rynku amerykańskim według danych ze strony internetowej edmunds..com.

Według znalezionych tam danych, średnia cena sprzedaży samochodu tej marki wynosiła: 9.488 USD gdy sprzedaży dokonał dealer, 8.833 USD gdy sprzedaży dokonywała osoba prywatna, 7.997 USD gdy w rozliczeniu sprzedaży nabycia przekazywał stary pojazd.

W związku z tym organ I instancji powziął wątpliwość co do prawidłowości wartości samochodu podanej w zgłoszeniu celnym i wszczął stosowne postępowanie w którym - między innymi - dokonał sprawdzenia cen samochodów tej marki na stronie internetowej edmunds.autotrafer.com i ustalił średnią cenę w wysokości 10.568 USD oraz skorzystał z opinii biegłego J. Sz. Ostatecznie przyjął wartość brutto przedmiotowego samochodu na kwotę 31.850zł przy zastosowaniu metody stopnia uszkodzenia i od tej kwoty odliczył 10% zwyczajowej marży, 22% podatku od towarów i usług, 3,1% podatku akcyzowego oraz 10% cła. Ostatecznie wyliczona wartość - będąca podstawą do obliczenia cła i w konsekwencji także do obliczenia kwot podatku akcyzowego i od towarów i usług - wyniosła 20.927,90 zł (8.542 USD).

Przedmiotem sporu między skarżącym a organami celnymi jest właśnie wartość celna przedmiotowego samochodu czyli czy istniały podstawy do zakwestionowania wartości podanej w zgłoszeniu celnym, a jeśli tak, to czy ta wartość ustalona przez organy, jest prawidłowa.

Nawiązując do obowiązujących w tym zakresie regulacji prawnych stwierdzić należy, że obowiązkiem podmiotu dokonującego importu i zgłoszenia celnego jest obliczenie i wykazanie w tymże zgłoszeniu należności przywozowych - art. 23 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz.U. nr 68 poz. 622 z późn. zm.). Zgodnie z art. 4 pkt 9 i 10 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z 19 października 1992r.) - WKC - do należności przywozowych zalicza się między innymi cło stanowiące dług celny, a wysokość tych należności określana jest na podstawie klasyfikacji taryfowej, pochodzenia towaru i jego wartości celnej (art. 214). Z mocy art. 78 ust. 2 i ust. 3 WKC organy celne mają prawo dokonać kontroli dokumentów, danych handlowych itd. po zwolnieniu towarów, jeśli mają wątpliwość co do prawidłowości danych wskazanych w przyjętym już zgłoszeniu celnym i po ustaleniu nowych danych, mają prawo do podjęcia działań (w tym wydania stosownych rozstrzygnięć) przy wykorzystaniu tych właśnie nowych danych. Wartością celną jest - według art. 29 WKC - wartość transakcyjna czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty Europejskiej, która to wartość jest ustalona - jeśli jest to konieczne - z uwzględnieniem art. 32 i art. 33 tj. z doliczeniem do ceny określonych elementów. Uwzględnić jednak należy art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/94 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 253 z 11 października 1993r.), który zezwala organom celnym - w razie uzasadnionych wątpliwości - do nieprzyjęcia wartości transakcyjnej (czyli wymienionej wyżej ceny) jako wartości celnej.

W ocenie Sądu, organy celne a w szczególności organ I instancji, zasadnie poddały w wątpliwość zadeklarowaną przez skarżącego w zgłoszeniu celnym wartość celną przedmiotowego samochodu. Przedmiotowy samochód marki Toyota Yaris wyprodukowany został w roku jego nabycia przez skarżącego, opisane w ocenie technicznej uszkodzenia nie były stosunkowo znaczne a ponadto sięgnięcie po dane z dostępnych stron internetowych uznać należy za prawidłowe działanie pracownika organu, którego obowiązkiem jest podejmowanie takich czynności, aby nie zostały naruszone interesy - w tym fiskalne - zarówno Państwa, jak i podmiotu dokonującego czynności związanych z ponoszeniem opłat; sprawdzenie może przecież także służyć potwierdzeniu danych wskazanych w zgłoszeniu celnym. Skoro w niniejszych sprawach sprawdzenie informacji co do cen samochodów na stronie internetowej wykazało, że występuje znaczna rozbieżność między kwotą podaną przez skarżącego a kwotami podanymi na tej stronie, to w ocenie Sądu obligowało to organ do podjęcia czynności "sprawdzających" wartość przedmiotowego samochodu. W postępowaniu tym skarżący - na wezwanie organu - przedłożył w istocie te dokumenty, które znane już były organowi, zaś "nowy" dokument a mianowicie dokument sprzedaży przez skarżącego przedmiotowego samochodu w dniu 26 września 2011r. za kwotę 8.815,52zł (plus podatek od towarów i usług) zasadnie został uznany przez organy za niemający istotnego znaczenia, gdyż dotyczy on transakcji już na terenie kraju, dokonanej kilka dni po zgłoszeniu celnym.

W związku z tym, wykorzystanie przez organ I instancji danych co do cen tego rodzaju samochodu także z innej strony internetowej tj. edmunds.autotrader.com. uznać należy za prawidłowe a doprowadziło to organ do ustalenia średniej ceny tego typu pojazdów oferowanych na rynku europejskim w wysokości 10.573 USD - a więc znacznie wyższej, niż wskazana w zgłoszeniu celnym, mimo, że chodziło tu o ceny z okresu październik - listopad 2008r. czyli samochodów starszych, niż nabyty przez skarżącego w sierpniu 2008r. W konsekwencji działania podjęte przez organy w celu ustalenia rzeczywistej wartości celnej przedmiotowego samochodu uznać należy za zasadne. Metody ustalania tej wartości omówione zostały szczegółowo przez organy, uzasadniony został także wybór metody tzw. ostatniej szansy i w tym zakresie Sąd nie znajduje podstaw do kwestionowania stanowiska organów. Powołany przez organ I instancji biegły rzeczoznawca J. Sz. określił w swojej opinii wielkość uszkodzeń przedmiotowego samochodu (tj. 16%) i ten wskaźnik został przez organy uwzględniony; podobnie jak współczynnik uszkodzeń i uszkodzeń ukrytych. Trzeba przy tym podkreślić, że biegły ten opierał się między innymi na ocenie technicznej i dokumentacji fotograficznej przedłożonej przez skarżącego przy zgłoszeniu celnym.

Metody ustalania wartości celnej wskazane zostały w WKC a mianowicie ustalenie tej wartości w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a, b) sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym - lub zbliżonym - czasie, co towary dla których w danej sprawie ta wartość jest ustalona; jeśli taki sposób ustalenia nie jest w danym przypadku możliwy do zastosowania, to w grę wchodzi kolejna metoda (art. 30 ust. 2 lit. c), a mianowicie metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych. Kolejną metodą jest metoda wskazana w art. 30 ust. 2 lit. d WKC czyli metoda wartości kalkulowanej tj. uwzględnienia kosztów produkcji danego towaru i zakładanego (osiąganego) zysku. Organy celne nie przyjęły do zastosowania żadnej z wymienionych wyżej metod i jak - wskazano wyżej - stanowisko to nie budzi zastrzeżeń. Niewątpliwie bowiem samochód objęty zgłoszeniem celnym był samochodem używanym i w praktyce znalezienie innego tego rodzaju samochodu o zbliżonych cechach będących skutkiem tego używania, jest niemożliwe; z kolei cena jednostkowa towarów identycznych lub podobnych dotyczyć może takich towarów, które są na terenie Wspólnoty sprzedawane masowo, zaś metoda wartości kalkulowanej nie może z oczywistych względów dotyczyć samochodów używanych, bo nie są one produkowane już jako używane. W związku z tym zastosowanie metody ostatniej szansy z art. 31 WKC i przyjęcie wartości obliczonej przez biegłego J.S. metodą stopnia uszkodzenia - po dokonaniu odliczeń - o których była mowa wyżej - jest w ocenie Sądu prawidłowe.

Jak zasadnie stwierdziły organy, w przypadku tej metody dopuszczalne jest wykorzystanie materiałów porównawczych a między innymi wyspecjalizowanych katalogów, czasopism lub innego rodzaju periodyków publikujących średnie ceny rynkowe pojazdów danego rodzaju i danej marki na terytorium Wspólnoty (z wyjątkiem tych samochodów, które zostały wyprodukowane na terenie Wspólnoty) i weryfikowanie wartości samochodu przy uwzględnieniu tychże materiałów porównawczych dla samochodów mających takie określone wyznaczniki (parametry) - i wyprodukowanych poza Wspólnotą ale sprzedawanych na terenie Wspólnoty - jakie posiada samochód będący przedmiotem kontrolowanego zgłoszenia celnego. Biegły J. Sz. przy opracowywaniu opinii wykorzystał - jak wskazano wyżej - dane dotyczące przedmiotowego samochodu przedłożone przy zgłoszeniu celnym oraz dane z programu INFO-EKSPERT i opracowanego kosztorysu naprawczego w programie "Audatex" (co do wartości rynkowej i kosztów naprawy) a także dane obrazujące notowania rynkowe z katalogu "Pojazdy samochodowe - Wartość rynkowa X-2008r." Przyjętą wartość bazową skorygował następnie przez pomniejszenie przy uwzględnieniu liczby właścicieli, serwisowania itd. a obliczona końcowa wartość metodą stopnia uszkodzenia, została przyjęta przez organy jako prawidłowa i Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania tego stanowiska.

W nawiązaniu do zarzutów skargi odnośnie naruszenia zasad postępowania zauważyć należy, że nie wskazano w nich jakie ewentualnie dowody zostały przez organy pominięte a jakie oceniły wadliwie lub niedokładnie, z kolei zarzut co do nieprawidłowości polegającej na skorzystaniu przez organy tylko z dwóch stron internetowych i nieskorzystania z innych stron, nie zawiera wskazania z ilu jeszcze i z jakich konkretnie powinien był organ skorzystać.

W ocenie Sądu, brak jest podstaw do zakwestionowania sposobu postępowania organów, gdyż - jak wskazano wyżej - podejmowały czynności uzasadnione w okolicznościach sprawy.

W nawiązaniu do opisanego wyżej rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia kwoty wynikającej z długu celnego, stwierdzić należy, że prawidłowe (zgodne z prawem) są także rozstrzygnięcia organów w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.

Jeśli chodzi o podatek akcyzowy, to z regulacji zawartych w ustawie z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257 z późn. zm.) - obowiązującej w dacie dokonania importu przedmiotowego samochodu - wynika, że niewątpliwie import samochodu osobowego jako wyrobu akcyzowego niezharmonizowanego, podlega opodatkowaniu akcyzą (art. 2 pkt 1, 2, 3, art. 4 ust. 1 pkt 4). Obowiązek podatkowy powstaje w dacie powstania długu celnego a podatnikami są - między innymi - osoby fizyczne, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu (art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 11 ust 1 - cyt. ustawy), przy czym jeśli chodzi o samochody osobowe, ustawodawca sprecyzował, że akcyzie podlegają tego rodzaju samochody niezarejestrowane na terytorium kraju, podatnikiem są importerzy (art. 80 ust. 1, art. 2 pkt 2 cyt. ustawy), zaś jeśli chodzi o datę powstania obowiązku podatkowego, to wskazał tu także zasadę ogólną tj. datę powstania długu celnego (art. 80 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy).

Jako podstawę opodatkowania tym podatkiem w przypadku importu, ustawodawca wskazał wartość celną powiększoną o należne cło, z uwzględnieniem elementów enumeratywnie w ustawie wymienionych (art. 10 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy). Z regulacji powyższej wynika, że niewątpliwie dla podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym przy imporcie, decydujące znaczenie ma wartość celna i obliczone od jej podstawy należne cło. Przy uwzględnieniu wskazanej wyżej podstawy opodatkowania, kolejnym wyznacznikiem wysokości kwoty tego podatku jest stawka podatkowa, wyrażona w tym wypadku w procencie podstawy opodatkowania i dla samochodów osobowych o pojemności silnika poniżej 2000m3 stawka ta wynosi 3,1% co wynika z Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. nr 87, poz. 825 z późn. zm.) - § 2 ust. 1 pkt 2, poz. 21 Załącznika nr 2.

W niniejszej sprawie, skoro w wyniku kontroli zgłoszenia celnego obejmującego przedmiotowy samochód, organ celny skorygował wartość celną, to tym samym zasadnie stwierdził konieczność prawidłowego określenia kwoty podatku akcyzowego tj. innej wysokości, niż obliczona w zgłoszeniu celnym, do czego obligował go przepis art. 20 ust. 2 cyt. wyżej ustawy. W uwzględnieniu naprowadzonych wyżej okoliczności, obliczona w zaskarżonej decyzji wysokość podatku akcyzowego nie nasuwa zastrzeżeń.

Jeśli chodzi o podatek od towarów i usług, to import towarów podlega także opodatkowaniu tym podatkiem a to z mocy art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.). Podatnikami tego podatku są - między innymi - osoby fizyczne na których ciąży obowiązek zapłaty cła, obowiązek podatkowy w imporcie powstaje z chwilą powstania długu celnego (z zastrzeżeniami niemającymi znaczenia w niniejszej sprawie), a podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło oraz o podatek akcyzowy, jeśli importowany towar podlega akcyzie (art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 cyt. wyżej ustawy), przy czym stawka podatkowa wynosi w tym przypadku 22% tej podstawy opodatkowania (art. 41 ust. 1 cyt. ustawy). Zgodnie z regulacją zawartą w art. 33 ust. 2 cyt. wyżej ustawy, organ celny ma obowiązek wydania decyzji określającej tenże podatek w prawidłowej wysokości, jeśli stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota tego podatku została wykazana nieprawidłowo.

W niniejszej sprawie - jak wskazano wyżej - kwota podatku od towarów i usług została przez skarżącego obliczona nieprawidłowo tj. przy przyjęciu wadliwej podstawy opodatkowania (wartości celnej, wysokości cła i podatku akcyzowego) i wobec tego organ celny w zaskarżonej decyzji dokonał obliczenia podatku przy uwzględnieniu podstawy opodatkowania ustalonej w wyniku przeprowadzonej kontroli zgłoszenia celnego, a obliczenie to nie budzi wątpliwości co do jego zasadności i prawidłowości.

Biorąc pod uwagę okoliczności naprowadzone wyżej, Sąd uznał, że wszystkie zaskarżone decyzje wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przy zachowaniu zasad postępowania administracyjnego i wobec powyższego skargi jako nieuzasadnione podlegają oddaleniu w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).