Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 265/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 144a , art.152a
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 265/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo, Sędziowie: WSA Paweł Darmoń, WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2015 r., sprawy ze skargi O.S.A. w W., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 8 grudnia 2014 r. Nr [...], w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. nr [...] Wójt Gminy Z. nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji z dnia 6 października 2014 r. nr [...] w sprawie określenia skarżącej – O. S.A. w W. (poprzednio T.S.A. w W.) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2009 w kwocie 89 710 zł.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji powołał się na treść art. 239 a i art. 239 b § 1 pkt. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Zdaniem organu, okres do upływu terminu przedawnienia podatku od nieruchomości za 2009 r. na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności był krótszy niż 3 miesiące. Organ wskazał również, że skarżąca poprzez błędną interpretację przepisów prawa dotyczących opodatkowania budowli, konsekwentnie stosowaną od 2007 r., zaniżyła należny podatek od nieruchomości także za rok 2009. Postępowania dotyczące lat 2007 i 2008 prowadzone były zarówno przed Wójtem Gminy Z., organem odwoławczym oraz na szczeblu sądowo-administracyjnym. Pomimo rozstrzygnięć administracyjnych i zapadających wyroków, skarżąca nadal prezentowała pogląd, że linie kablowe nie są budowlą ani jej częścią i nie podlegają opodatkowaniu w stanie prawnym do 17 lipca 2010 r. Zdaniem organu, wskazana okoliczność uprawdopodabniała, że skarżąca nie wykona zobowiązania wynikającego z decyzji z dnia 6 października 2014 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie, skarżąca w pierwszej kolejności podniosła brak prawidłowego doręczenia zaskarżonego postanowienia, wyjaśniając, że Wójt Gminy Z. nie uwzględnił jej pisma z dnia 13 sierpnia 2014 r., w którym wniosła o doręczanie korespondencji w postępowaniu podatkowym w niniejszej sprawie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Podstawą wniosku był art. 144a Ordynacji podatkowej, czego konsekwencją była konieczność doręczania wszelkiej korespondencji w przedmiotowym postępowaniu w trybie określonym w art. 152a Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej wniosek z dnia 13 sierpnia 2014 r. spełniał wszystkie wynikające z tego przepisu wymagania, wobec czego organ I instancji zobowiązany był doręczać wszelką korespondencję na wskazany w piśmie adres mailowy. Dopóki taka zgoda nie zostanie wycofana, doręczenie elektroniczne jest wyłącznym sposobem doręczenia korespondencji w tym postępowaniu. W związku z powyższym z uwagi na fakt, że zaskarżone postanowienie nie zostało doręczone w sposób określony w art. 152a Ordynacji podatkowej – w ocenie skarżącej - przyjąć należało, że nie zostało ono w ogóle doręczone.

Z ostrożności procesowej skarżąca zarzuciła nadto naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie poinformowania ją o toczącym się postępowaniu w sprawie nadania ww. nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz art. 139b § 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z ww. decyzji nie zostanie wykonane przez skarżącą przed terminem przedawnienia.

W uzasadnieniu zażalenia skarżąca przyznała, że wprawdzie na mocy art. 165 § 5 i art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej ustawodawca wyłączył obowiązek doręczenia skarżącej postanowienia o wszczęciu postępowania oraz obowiązek wyznaczenia jej terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, to jednakże nie wyłączył obowiązków wynikających z art. 121 tej ustawy. Zdaniem skarżącej sprzeczne z zasadą zaufania do organów podatkowych było zachowanie organu, który nie informuje podatnika o prowadzonym wobec niej postępowaniu, lecz doręcza mu jedynie końcowe rozstrzygnięcie. Brak wiedzy o toczącym się postępowaniu uniemożliwiał bowiem podatnikowi dobrowolne, wcześniejsze wykonanie decyzji, czy też złożenie wniosku o wydanie decyzji, która zawiesi bieg terminu przedawnienia.

Z kolei w odniesieniu do naruszenia art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej pełnomocnik skarżącej wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ I instancji nie wykazał dużego prawdopodobieństwa - graniczącego z pewnością - niewykonania zobowiązania podatkowego przez skarżącą. Należało bowiem odróżnić kwestie związane z wydawaniem decyzji (całokształt postępowania zmierzającego do określenia wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2009) od jej wykonania. Skarżąca wskazała, że w żadnym stopniu okoliczności związane z procesem wymiaru zobowiązania podatkowego nie wpływają na ryzyko niewykonania decyzji, gdyż są to odrębne aspekty poboru podatku.

Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Odnosząc się do kwestii prawidłowości doręczania zaskarżonego postanowienia, organ przyznał, że pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r. skarżąca (a właściwie jej pełnomocnik) zwróciła się o przesyłanie jej wszelkiej korespondencji - w ramach prowadzonego postępowania w sprawie podatku za rok 2009 - za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na adres mailowy: [...]. W ocenie organu doręczanie pism przez organ podatkowy za pomocą środków komunikacji elektronicznej wymagało wskazania adresu elektronicznego utworzonego na elektronicznej platformie usług publicznych (e-PUAP), która zapewniała właściwą budowę dokumentu elektronicznego. Zatem w świetle obowiązujących przepisów nie było możliwe doręczenie pism na zwykły adres mailowy. Z powyższych względów organ odwoławczy stwierdził, że wskazany przez skarżącą adres mailowy nie spełniał wymogów dla doręczenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Dalej organ wskazał, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności spełniona została przesłanka wskazana w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, tj. warunek krótkiego okresu do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Ponadto, wbrew zarzutom zażalenia, w rozpatrywanej sprawie istniało prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z nieostatecznej decyzji nie zostanie wykonane przed terminem jego przedawnienia. Słusznie bowiem wskazał organ I instancji, że stałe prezentowanie przez skarżącą stanowiska negującego istnienie obowiązku podatkowego w zakresie opodatkowania linii telekomunikacyjnych ułożonych w kanalizacji kablowej i świadome zaniżanie podstawy opodatkowania (pomimo niekorzystnych dla niej rozstrzygnięć i wyroków) uprawdopodabniało, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie w całości wykonane. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 165 § 5 pkt 3 i art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie organu, odstępstwa od wydania i doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oraz od obowiązku doręczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego wynikały z faktu, że w postępowaniu w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności istotne znaczenie odgrywał element zaskoczenia strony postępowania. Doręczenie postanowień wszczęciu postępowania i wyznaczenie podatnikowi terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zmniejszyłoby szansę efektywnego zabezpieczenia i egzekucji. Formą zawiadomienia o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w podatkowej było, zgodnie z art. 165 § 2 i 4 Ordynacji podatkowej, doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, jednak przepisów tych, z mocy § 5 pkt 3 wymienionego artykułu, nie stosowało się w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Podobnie, z mocy art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie stosowało się w takiej sprawie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowił, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wykonanie zatem przez organ podatkowy czynności wskazanych w art. 165 § 2 i 4 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z zamiarem wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności stanowiłoby przekroczenie uprawnień organów podatkowych i działanie bez podstawy prawnej, a przecież zgodnie zaś z art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe miały obowiązek działać na podstawie przepisów prawa.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca domagała się uchylenia postanowień organów obu instancji, podnosząc zarzut

naruszenia:

art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 152a w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej przez merytoryczne rozpatrzenie zażalenia i utrzymanie postanowienia Wójta Gminy Zielonki, które nie weszło do obrotu prawnego, gdyż nie zostało prawidłowo doręczone;

art. 210 § 4 w związku z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostanie wykonanie przez podatnika przed terminem przedawnienia.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została ponownie argumentacja jak w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skarżącej były zasadne.

Sąd zauważa, że brak powołania w zaskarżonym postanowieniu jakichkolwiek, konkretnych przepisów dotyczących zasadności wymogu posiadania przez skarżącą konta na platformie e-PUAP praktycznie uniemożliwia dokonanie Sądowi kontroli prawidłowości zastosowanych w sprawie przepisów, w szczególności również dlatego że nie do końca jest prawidłowe twierdzenie, że doręczenia elektroniczne w postępowaniu podatkowym mogą być realizowane za pośrednictwem konta podatnika (lub jego pełnomocnika) na platformie e-PUAP.

Istotne jest w sprawie, że postępowanie w przedmiocie określenia podatku od nieruchomości za 2009 r. rozpoczęło się najprawdopodobniej w 2009 r. Powyższe wynika z treści uzasadnienia decyzji z dnia 6 października 2014 r. Wójta Gminy Z. nr [...] tj. tej decyzji, której nadano rygor natychmiastowego wykonania. Niemniej brak akt sprawy podatkowej w części zawierającej dokumenty dotyczące wszczęcia postępowania powoduje, że Sąd nie ma całkowitej pewności jakie były losy postępowania, bowiem z treści uzasadnienia decyzji wynika, że w sprawie była składana korekta deklaracji przez skarżącą (9 listopada 2009 r.), było wznawiane postępowanie (w maju lub czerwcu 2014 r.).

Okoliczności te mają to o tyle znaczenie, że organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia powinien wskazać jakie przepisy i przede wszystkim z jakiego okresu, należało w sprawie przyjąć za podstawę rozstrzygnięcia. O ile bowiem jest raczej oczywistym, że w sprawie doręczeń stosować należało art. 144a Ordynacji podatkowej, to już pogłębionych rozważań wymagało ustalenie – z jakiego okresu (w jakim brzmieniu) przepis ten znajdował zastosowanie. Sąd podziela bowiem wyrażony w tym zakresie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że postępowanie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności toczy się w ramach sprawy podatkowej, w której wydano decyzję mogącą zostać objętą rzeczonym rygorem, w tym sensie, że jest to szczególne – wpadkowe - postępowanie prawne w obszarze postępowania podatkowego prowadzonego w indywidualnej sprawie podatkowej. Z uwagi na incydentalny charakter postępowania w sprawie nadania decyzji (nieostatecznej) rygoru natychmiastowej wykonalności, prowadzonego w czasie i w ramach toczącego się postępowania podatkowego, pełnomocnictwo złożone do akt sprawy podatkowej zasadniczo skuteczne będzie również w postępowaniu w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, chyba, że konkretna treść pełnomocnictwa, którego dokument złożony zostanie do akt postępowania podatkowego, stanowić będzie w sposób jednoznaczny inaczej (wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., II FSK 718/2013). Pogląd w powyżej omawianej kwestii jak również dwóch poprzednich jest obecnie dosyć jednolicie akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych rozpoznających sprawy ze skarg tej samej strony skarżącej, O. SA w W. Jako reprezentatywne powołać można wyroki; WSA w Rzeszowie z dnia 24 kwietnia 2014 r. I SA/Rz 161/14, WSA w Lublinie z dnia 4 czerwca 2014 r., I SA/Lu 153/14, WSA w Białymstoku z dnia 8 stycznia 2014 r., I SA/Bk 540/13 czy WSA w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2014 r., I SA/Gd 755/14 oraz z dnia 17 września 2014 r. ,I SA/Gd 869/14.

Aktualne brzmienie art. 144a i art. 152a Ordynacji podatkowej obowiązuje od dnia 11 maja 2014 r., kiedy to przepis ten został zmieniony przez art. 3 pkt 13 lit. a oraz pkt 16 ustawy z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz.183). Jednakże z godnie z art. 10 ust. 1 powołanej ustawy do postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustaw zmienianych w art. 2 i art. 3, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Całkowity brak powołania w zaskarżonym postanowieniu przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących doręczania elektronicznego w praktyce przerzucił na sąd administracyjny obowiązek ustalenia jakie przepisy w sprawie organ zastosowała, jakie powinien zastosować i czy ewentualne naruszenie tych przepisów mogło wpłynąć na wynik sprawy.

Jedynymi przepisami powołanymi w kontekście doręczeń elektronicznych jest wymieniona jedynie z nazwy ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2013 r. poz. 235). Ustawa ta w art. 20a ust. 1 wskazuje, że identyfikacja użytkownika systemów teleinformatycznych następuje przez zastosowanie kwalifikowanego certyfikatu przy zachowaniu zasad przewidzianych w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450, z późn. zm.), lub profilu zaufanego ePUAP. Organ, jak już Sąd zauważył powyżej, nie powołał żadnego konkretnego przepisu tejże ustawy, z którego wynikałoby, że doręczenie następuje wyłącznie przy wykorzystaniu platformy e-PUAP.

Dodać przy tym należy, że zgodnie z §15 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych wydanego na podstawie art. 16 ust. 3 ww. ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (rozporządzenie weszło w życie 30 października 2011 r. bez przepisów przejściowych dotyczących rozpatrywanej sprawy) odbiór, przez adresata, pisma doręczanego elektronicznie przez organ następuje "przez opatrzenie poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym umożliwiającym identyfikację podpisującego w sposób określony w art. 20a ust. 1 lub 2 ustawy" o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Z kolei §16 tegoż rozporządzenia stanowi, że po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata:

1) udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia;

2) udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia.

W konsekwencji nie wydaje się, aby słuszne było co do zasady, twierdzenie organu odwoławczego o konieczności posiadania konta na platformie e-PUAP jako warunku stasowania doręczeń elektronicznych. Sąd nie dostrzega żadnego przepisu, a organy go nie wskazały, aby komunikacja elektroniczna organu z podatnikiem lub jego pełnomocnikiem odbywała się wyłącznie przy wykorzystaniu platformy e-PUAP.

Sąd zauważa, że w doktrynie wskazuje się na trudności w praktycznym stosowaniu doręczeń elektronicznych w świetle obowiązujących przepisów (por. P. Pietrasz, seria artykułów "Ciąg dalszy informatyzacji postępowania podatkowego" [w:] Przegląd podatków lokalnych i finansów samorządowych nr 11 i 12 z 2014 r. oraz nr 1 i 2 z 2015 r.). Dodatkowo w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na skutki faktycznego doręczenia pisemnego w sytuacji gdy strona żądała doręczeń w formie elektronicznej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 marca 2014 r., II SA/Kr 85/14).

W rozpoznawanej sprawie, bez wskazywania konkretnych przepisów, organ odwoławczy przyjął a priori tezę o wyłączności doręczania za pośrednictwem platformy e-PUAP przyjmując, że każdy inny sposób (chociażby poprzez wysyłanie na wskazany adres e-mail linku do aktywowania dokumentu za pośrednictwem elektronicznego podpisu) byłby niedozwolony.

Reasumując, w ocenie Sądu, organ odwoławczy naruszył 217 §2 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez całkowity brak uzasadnienia prawnego odnoszącego się do konkretnej sytuacji faktycznej rozpoznawanej sprawy. Uzasadnienie prawne powinno bowiem zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 210 §4 in fine). W tej sytuacji należałoby powtórzyć za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (wyrok z dnia z dnia 20 lutego 2013 r., III SA/Wa 2389/12 dotyczył wprawdzie sposobu uzasadniania decyzji, ale ze względu na stosowanie tych samych przepisów uwagi sądu są adekwatne również w przypadku kontroli uzasadnienia prawnego postanowień administracyjnych), że uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z niezbędnych elementów decyzji (tu: postanowień). Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii, winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu, tak by adresat, a nadto sąd dokonujący kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził. Sądy administracyjne wielokrotnie wskazywały na wagę uzasadnienia prawnego. Na przykład w wyroku z dnia z dnia 28 czerwca 2001 r., III SA 1627/00 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "jednym z istotnych warunków wpływających na umocnienie praworządności w administracji - jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwienia spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym...". Prawidłowe uzasadnienie ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych.

Z kolei w wyroku z dnia 28 kwietnia 2000 r., sygn. akt I S.A./Łd 269/98, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli uzasadnienie jest wadliwe w ten sposób i z tego powodu, że nie spełnia celów i przesłanek art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej sąd administracyjny nie jest uprawniony ani też zobowiązany do tego, aby w uzasadnieniu wydanego wyroku uzasadnić rozstrzygnięcie sprawy za organ podatkowy. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2010 r., II FSK 1067/09 stwierdzając, że sąd administracyjny nie może kontrolować tego, czego w zaskarżonym akcie nie ma, ani też uzupełniać dostrzeżone braki tych aktów. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego wkraczania w sferę "administrowania" zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów administracyjnych.

Brak stanowiska organu odwoławczego w zasadniczych kwestiach powyżej wskazanych, uniemożliwia Sądowi merytoryczną kontrolę zaskarżonego postanowienia. Odpowiedź na wszystkie zarzuty w zakresie sposobu zastosowanego doręczenia podnoszone przez pełnomocnika skarżącej sprowadzałaby się de facto do rozstrzygnięcia sprawy i sporządzenia uzasadnienia postanowienia w zastępstwie organu drugiej instancji, a jak już wcześniej wyjaśniono, nie jest to rola Sądu.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, organ podatkowy zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu w niej wyrażone.

Sąd nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów skargi. Prawne przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej określone zostały w art. 239b § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, przy czym z pkt 4 § 1 tego artykułu wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, zaś § 2 tego artykułu stanowi, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie, o którym mowa oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, słuszne jest stanowisko organów wyrażające się w stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Należy mieć na uwadze, że do upływu terminu przedawnienia pozostał krótki okres czasu (mniej niż 3 miesiące), zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości dotyczy 2009 r., co także pokazuje, że skarżąca do chwili postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie przez organy nie uregulowała wymaganych należności. Sąd odczytuje uzasadnienie organów podkreślające stałe kwestionowanie prawidłowości wymiaru podatku, w sytuacji gdy spór (toczony przez innymi organami i sądami w całej Polsce w analogicznych sprawach) rozstrzygany jest na niekorzyść skarżącej w części dotyczącej kluczowej dla sprawy zasady opodatkowania kabli telekomunikacyjnych w kanalizacji kablowej – jako prawidłowe uprawdopodobnienie, że podatek należny nie zostanie zapłacony przed upływem terminu przedawnienia. Skoro bowiem od lat skarżąca nie zgadza się z jednolitą (co do zasady) wykładnią prawa stosowaną przez organy i orzekające sądy i wykorzystuje w celu uniknięcia opodatkowania wszystkie środki procesowe – to takie postępowanie można było zakwalifikować jako próbę wykorzystania przez skarżącą legalnych środków umożliwiających niewykonanie decyzji w rozumieniu art. 239b §2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten nie wymaga bowiem od organu uprawdopodobnienia stosowania przez podatnika środków sprzecznych z prawem.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi skonstatować należy, że wyrażona w art. 121 Ordynacji podatkowej zasada zobowiązująca organy podatkowe do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jest ogólną zasadą postępowania podatkowego. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne, bezstronne, w którym organy podatkowe respektują normy określające ich obowiązki proceduralne oraz uprawnienia proceduralne strony, a także merytorycznie poprawne. Za prowadzącą do naruszenia tej zasady nie można uznać sytuacji, w której organy podatkowe nie informują podatnika o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym i nie zawiadamiają go o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do niego, gdy jednoznaczny przepis prawa wyłącza tego rodzaju obowiązki organu.

Formą zawiadomienia o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej jest, zgodnie z art. 165 § 2 i 4 Ordynacji podatkowej, doręczenie podatnikowi postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, jednak przepisów tych, z mocy § 5 pkt 3 wymienionego artykułu, nie stosuje się w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Podobnie, z mocy art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie stosuje się w takiej sprawie przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wykonanie zatem przez organ podatkowy czynności wskazanych w art. 165 § 2 i 4 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z zamiarem wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności stanowiłoby przekroczenie uprawnień organów podatkowych i działanie bez podstawy prawnej, zgodnie zaś z art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy te stanowią, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200). Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się m.in. poniesione przez stronę koszty sądowe. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zasady ustalania wysokości przysługujących stronie należności dotyczących wydatków na adwokata lub radcę prawnego oraz tryb przyznawania i sposób wypłacania tych należności, określają przepisy odrębne.

W oparciu o powyższe Sąd zasądził od organu kwotę 357 zł stanowiącą sumę uiszczonego wpisu (100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz należności z tytułu pomocy prawnej dla pełnomocnika – adwokata (240) ustalone na podstawie §18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: z 2013 r., poz. 461).