Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 247/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi K. T. i A. T. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] września 2019 roku, nr [...]; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. solidarnie na rzecz skarżących K. T. i A. T. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] września 2019 r. znak: [...], nakazującą Państwu K. i A. T. rozebrać samowolnie wybudowany taras o wymiarach 4,95m x 3,10m na działce nr ewid. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym S. (miejscowość P.), gm. P.

W zaskarżonym rozstrzygnięciu wskazano, że w dniu [...] grudnia 2018 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. wpłynęła pisemna interwencja Nadleśniczego Nadleśnictwa S. o ustalenie legalności: budynku letniskowego nr [...], budynku gospodarczego i tarasu, istniejących na gruntach Skarbu Państwa w zarządzie Nadleśnictwa S., a zlokalizowanych na działce ewidencyjnej nr [...] w Gminie P., obręb ewidencyjny S., znajdujących się nad jeziorem S., na W., w miejscowości P., który to grunt - zgodnie z umową najmu z dnia [...] kwietnia 2008 r. - jest w posiadaniu Państwa K. i A. T.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu [...] czerwca 2019 r. czynności kontrolne, w trakcie których ustalono, że na w/w działce istnieje: domek letniskowy, który został rozbudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...], jak również budynek gospodarczy o konstrukcji murowano-drewnianej. Jednocześnie organ stwierdził wybudowanie na przedmiotowej działce tarasu widokowego konstrukcji drewnianej opartego na słupach drewnianych, którego poszycie wykonane zostało z desek struganych, podest zabezpieczony zamontowaną drewnianą balustradą, której elementy przylegają do budynku gospodarczego. Wolno stojący drewniany taras - przedmiot niniejszego postępowania - o wymiarach 4,95m x 3,10m, usytuowany jest

w odległości około 0,80m od budynku gospodarczego, około 7,00m od budynku letniskowego i około 30,00m od jeziora S. (dokumentacja fotograficzna oraz szkice w aktach sprawy organu l instancji karta nr 18 - 27). Obecna podczas czynności kontrolnych w terenie Pani K. T. nie okazała żadnych dokumentów potwierdzających legalność wybudowania przedmiotowego tarasu służącego do rekreacji i wypoczynku.

Organ powiatowy ustalił także, iż działka ewid. [...] położona obr. ewid. S. m. P. znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy P. zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] czerwca 2004 r. Zgodnie z przepisem § 16 ust. 6 w/w uchwały na działkach zabudowy letniskowej zabrania się budowy innych obiektów wolnostojących jak garaże, hangary na łodzie, szopy, barakowozy, budynki gospodarcze. Organ l instancji ustalił także, że poprzedni plan zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu (Uchwała Nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] października 1992 r.) zabraniał budowy innej niż zabudowy letniskowej.

Mając na uwadze powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

w A. powiadomił strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w sprawie legalności i prawidłowości wybudowania obiektów budowlanych (budynku letniskowego Nr 30, budynku gospodarczego i tarasu) na ww. działce.

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. organ I instancji, na podstawie

art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), nakazał Państwu K. i A. T. rozebrać ww. samowolnie wybudowany taras.

W odwołaniu od powyższej decyzji państwo K. i A. T. poinformowali, że taras postawił A. T. w 1974 r., ponieważ działka znajduje się na wysokiej skarpie i nie ma możliwości wypoczynku i rekreacji. Od tego czasu co 15-20 lat przeprowadzana jest renowacja tarasu.

W dniu [...] stycznia 2020 r. K. T. w siedzibie Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego oświadczyła, że w 1999 r. dokonano remontu drewnianego tarasu wolnostojącego i zaimpregnowano go farbą koloru zielonego.

Po tej dacie ponownie go impregnowano i wymieniono spróchniałe deski podłogowe. Stary taras został zdemontowany. Nowy taras wykonano w miejsce istniejącego, który zbutwiał, spróchniał, był niebezpieczny do użytkowania. Nowy taras został pobudowany przez ojca odwołującej w 1999 r. i został posadowiony na istniejących betonowych słupach, do których zostały przytwierdzone drewniane kolumny za pomocą metalowych śrub. Na powyższą okoliczność został sporządzony protokół. Odwołująca dołączyła do akt oświadczenia sąsiadów jej nieruchomości.

Po rozpatrzeniu odwołania, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wymienioną na wstępie decyzją utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego stwierdzone zostało, że przedmiotowy taras został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, w latach funkcjonowania obecnej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższy fakt został potwierdzony w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego. Starostwo Powiatowe w A. pismem z dnia [...] listopada 2019 r. poinformowało, że: nie posiada w zasobach archiwalnych Urzędu dokumentów związanych z wolno stojącym drewnianym tarasem widokowym, usytuowanym na działce nr ewid. [...] położonej w m. P. oraz, że w rejestrach pozwoleń na budowę i zgłoszeń budowy nie stwierdzono informacji świadczącej o jego legalności.

Jednocześnie prowadząc postępowanie odwoławcze organ ustalił (na podstawie materiałów przekazanych przez Nadleśniczego Nadleśnictwa S. przy piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r., jak również na podstawie oświadczenia Nadleśniczego Nadleśnictwa S. złożonego do protokołu sporządzonego dnia [...] stycznia 2020 r. oraz na podstawie oświadczeń dwóch pracowników Nadleśnictwa S. z dnia [...] stycznia 2020 r.), że przedmiotowy taras został wybudowany

w okresie od [...] stycznia 2008 r. do [...] grudnia 2010 r. Taras został wybudowany na gruncie, którego najemcami są Państwo K. i A. T. - zgodnie

z umową najmu zawartą dnia [...] kwietnia 2008 r. na czas nieokreślony ze Skarbem Państwa - Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe - Nadleśnictwem S. z siedzibą w S. (z dniem podpisania w/w umowy została rozwiązana umowa najmu z dnia [...] maja 1998 r. podpisana między stronami). Z powyższego wynika, że przedmiotowy obiekt powstał w okresie kiedy najemcami byli Państwo K. i A. T.

Organ odwoławczy wskazał następnie, że przepis art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem przepisów art. 29 - 31. Przedmiotowy obiekt budowlany tj. taras konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,95m x 3,10m - powstał w wyniku wykonanych robót budowlanych, którego budowa nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem, w tym przypadku należało zastosować procedurę określoną w przepisie art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, który przewiduje możliwość legalizacji obiektu budowlanego, ale tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że Urząd Gminy P. w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r., stanowiącym odpowiedź na zapytanie tutejszego organu dotyczące interpretacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. dla działki nr ewid. [...], położonej w obrębie ewidencyjnym S., stwierdził że przedmiotowy taras, który położony jest na terenie oznaczonym symbolem 1UTL (tereny istniejącej zabudowy letniskowej) może być na nim zlokalizowany pod warunkiem, że został zbudowany przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] czerwca 2004 r. tj. przed [...] lipca 2004 r. - zgodnie z rozdziałem VIII § 39 w/w uchwały. W przypadku, gdy przedmiotowy taras został wybudowany po tym okresie jego realizacja jest niezgodna z zapisami miejscowego planu, rozdział V § 24 zapis dla symbolu 1UTL w/w uchwały.

Mając na uwadze własne ustalenia, jak i ustalenia dokonane przez organ powiatowy, organ odwoławczy uznał, że przedmiotowy obiekt budowlany wybudowany w warunkach samowoli budowlanej po 2008 r. narusza ustalenia obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] czerwca 2004 r., ponieważ uchwała ta zabrania na tym terenie realizacji innej zabudowy, niż letniskowa. Uniemożliwia to legalizację przedmiotowego tarasu i powoduje konieczność nakazania jego rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane.

W odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniu organ wyjaśnił, że w kwestii daty budowy przedmiotowego tarasu przychylił się do argumentacji Nadleśnictwa S., sprawującego nadzór nad gruntami Skarbu Państwa, będącymi

w zarządzie tego Nadleśnictwa. Wskazany przez Nadleśnictwo przedział czasowy,

w którym został wzniesiony w/w taras, z uwagi na interpretację przez Urząd Gminy P. zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powoduje, iż przedmiotowy obiekt nie może zostać poddany procedurze naprawczej wynikającej z przepisu art. 48 - 49 ustawy Prawo budowlane. Argumentacja użyta w odwołaniu nie może zostać uwzględniona, zwłaszcza że Skarżący wskazują rozbieżne daty dotyczące budowy w/w tarasu. W odwołaniu wskazano jako datę budowy rok 1974, zaś w oświadczeniu złożonym do protokołu sporządzonego dnia [...] stycznia 2020 r. na okoliczność zapoznania się z aktami sprawy - Pani K. T. oświadczyła że "stary taras został zdemontowany; nowy taras wykonano w 1999 r. w miejsce poprzednio istniejącego, który zbutwiał, spróchniał, był niebezpieczny do użytkowania.

Jednocześnie organ wskazał, że właściwie skierowano nakaz zawarty

w sentencji skarżonej decyzji do Państwa K. i A. T., którzy jako najemcy przedmiotowego gruntu nabyli wszystkie prawa i obowiązki związane

z jego zabudową.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się K. i A. T. Działający w ich imieniu pełnomocnik w skardze złożonej do tut. Sądu zaskarżył decyzję organu odwoławczego w całości i zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania administracyjnego, których naruszenie miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wnikliwego rozpatrzenia sprawy oraz wybiórczą, dowolną ocenę materiału dowodowego, przejawiającą się

w oparciu decyzji wyłącznie na informacjach uzyskanych od Nadleśnictwa S. oraz Urzędu Gminy P., z jednoczesnym pominięciem dowodów w postaci oświadczeń złożonych przez Skarżącego i posiadaczy gruntów sąsiednich oraz zaniechania ich oceny przy wydawaniu decyzji;

- art. 81a k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść Skarżącego, przejawiające się uznaniem informacji uzyskanych od Nadleśnictwa S. za wiary godniejsze bez jednoczesnego wykazania przyczyny takiego uznania;

- art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia analizy

w zakresie charakterystyki obiektu będącego przedmiotem decyzji, co skutkowało nieprawidłową oceną charakteru tego obiektu i jego istotnych cech, a w konsekwencji uznanie go za taras, podczas gdy umiejscowienie, rozmiar i przeznaczenie tego obiektu przemawiają za przyjęciem, iż jest to drewniany podest;

- art. 75 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 76 k.p.a., poprzez uznanie w postępowaniu za dowód i powołanie się na niego w decyzji, tj. interpretacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. dokonanego przez urzędnika Urzędu Miasta P., w sytuacji, gdy kiedy to organ wydający decyzję winien samodzielnie dokonać analizy zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako aktu prawa miejscowego;

- art. 76 k.p.a., poprzez faktyczne uznanie pisma z Urzędu Gminy P. stanowiącego ocenę stanu faktycznego w kontekście uchwały Rady Gminy

w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. jako dokumentu urzędowego, w sytuacji kiedy pismo to nie zawiera takiego przymiotu;

2. przepisów prawa materialnego, których naruszenie miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez jego pominięcie i niezastosowanie, podczas gdy przedmiotowy obiekt spełnia przesłanki umożliwiające zakwalifikowanie go jako obiektu małej architektury z uwagi na posiadanie odpowiednich cech, w szczególności pod względem umiejscowienia, rozmiaru i przeznaczenia;

- art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez nieuprawnione zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu obiektu będącego przedmiotem decyzji za obiekt wymagający uzyskania pozwolenia na budowę, bądź poczynienia odpowiedniego zgłoszenia na gruncie przepisów ustawy Prawo budowlane, podczas gdy należy uznać go za obiekt małej architektury, podlegający według ustawy zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz poczynienia zgłoszenia;

- art. 29 ust. 1 pkt 22 w zw. z art. 30 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie w sprawie.

- § 16 ust. 6 uchwały Nr [...] Rady Gminy P. w sprawie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy P., poprzez zastosowanie jednoznacznie błędnej wykładni, prowadzącej do nieuprawnionych wniosków, niezgodnych z bezpośrednim brzmieniem tego przepisu, a w konsekwencji do przyjęcia, że obiekt będący przedmiotem decyzji zaliczono do grupy obiektów budowlanych spełniających cechy § 16 ust. 6 planu miejscowego i wymagających pozwolenia na budowę;

- § 16 ust. 6 uchwały Nr [...], poprzez przyjęcie wbrew wykładni literalnej tego przepisu, że przedmiotowy obiekt to taras, który nadto jest obiektem wolnostojącym takim jak garaże, hangary na łodzie, szopy, barakowozy, budynki gospodarcze, w sytuacji gdy przedmiotowy obiekt tarasem nie jest i nie posiada żadnej z wymienionych w przepisie cech;

- art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego zastosowanie

w warunkach uprzedniego nieuprawnionego uznania istnienia samowoli budowlanej.

Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpatrywanym przypadku organy nadzoru budowlanego nakazały w trybie art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane rozbiórkę tarasu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę uznając, że nie jest możliwe przeprowadzenie procedury legalizacyjnej odnośnie tego obiektu, gdyż jego budowa nie jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Spór między Skarżącymi i organami ogniskuje się przede wszystkim wokół tego, kiedy został wybudowany obiekt będący przedmiotem tego postępowania

(czy w 1974 r. - jak twierdzą Skarżący, czy też w okresie od [...] stycznia 2008 r. do

[...] grudnia 2010 r. - jak utrzymują organy) oraz w zakresie jego zakwalifikowania jako tarasu, podczas gdy Skarżący twierdzą, że jest to wolnostojący drewniany podest, który powinien zostać zaliczony do obiektów małej architektury, którego budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia, ani też zgłoszenia. Poza tym Skarżący utrzymują, że nawet gdyby przyjąć, że przedmiotowy obiekt powstał w momencie obowiązywania aktualnego planu miejscowego, to został on błędnie uznany jako niezgody z jego przepisami, gdyż w istocie jest obiektem małej architektury.

Analiza akt sprawy doprowadziła Sąd do konkluzji, że z powodu naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało wyeliminować z obrotu prawnego decyzje wydane w obu instancjach.

Z przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności,

z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązkiem organu jest wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, który następnie podlega ocenie w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a wyniki tej oceny powinny znaleźć się w motywach pisemnych wydanego rozstrzygnięcia, które oprócz wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności

i mocy dowodowej, powinny również zawierać uzasadnienie prawne, czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze, opierać się powinna na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie, powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie, organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. W końcu, po czwarte, rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Powyższe winno mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (vide: np. wyrok NSA

z dnia 15 października 2019 r. sygn. akt II OSK 2876/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Konfrontując zarzuty skargi z treścią decyzji oraz dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy Sąd doszedł do wniosku, że organy nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości, że obiekt będący przedmiotem postępowania został wybudowany między [...] stycznia 2008 r. a [...] grudnia 2010 r.

Moment posadowienia obiektu, który organy zakwalifikowały jako taras ma zaś istotne znaczenie z dwóch powodów. Po pierwsze dla ustalenia, który reżim prawny należy stosować do tej budowy, tzn. aktualnie obowiązującą ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, której przepisy stanowiły podstawę wydanych rozstrzygnięć, czy też obowiązującą przed 1995 r. ustawę z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Przepisy przejściowe i końcowe zawarte w ustawie z 1994 r. przewidują, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1 stycznia 1995 r.), a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 (art. 103 ust. 1). Zgodnie z art. 103 ust. 2 obowiązującej ustawy, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. ma zastosowanie do obiektów budowlanych powstałych bez wymaganego pozwolenia na budowę, czyli w warunkach samowoli budowlanej

w rozumieniu art. 48 tej ustawy, których budowę zakończono przed dniem 1 stycznia 1995 r., lub w stosunku do których przed 1 stycznia 1995 r. wszczęto postępowanie administracyjne, lecz go do tego dnia nie zakończono (np. wyrok z dnia

16 października 2019 r. sygn. II OSK 2914/17, niepublikowany). Po drugie zaś, data budowy obiektu ma znaczenie dla ustalenia, czy w ogóle, a jeżeli tak to, zapisy którego planu miejscowego znajdują zastosowanie w tym przypadku, co jest potrzebne w celu zidentyfikowania zgodności inwestycji z jego postanowieniami. W ramach tej sprawy organy ustaliły, że dla przedmiotowego terenu od 1992 r. obowiązywał najpierw Plan zagospodarowania przestrzennego Gminy P. zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] października 1992 r., z kolei od 2004 r. obowiązywała uchwała Nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P.

Natomiast, dopiero właściwe i nie budzące wątpliwości ustalenia

w powyższym zakresie otworzą pole do dalszych rozważań na temat innych spornych kwestii, tzn. zakwalifikowania obiektu jako tarasu oraz ewentualnej wykładni przepisów planu celem przesądzenia o zgodności tej budowy z jego ustaleniami.

W ocenie Sądu, dotychczas przeprowadzone postępowanie w zakresie ustalenia daty wybudowania obiektu jest wadliwe, gdyż organy oparły się jedynie na dokumentach i oświadczeniach Nadleśnictwa, pomijając okoliczności podnoszone przez Skarżących, które jak pokazują akta sprawy poparte zostały przedłożonymi przez nich dowodami (oświadczeniami sąsiadów). P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego datę wybudowania obiektu ustalił na podstawie materiałów przekazanych przez Nadleśniczego Nadleśnictwa S. przy piśmie z dnia

[...] grudnia 2019 r., jak również na podstawie oświadczenia Nadleśniczego Nadleśnictwa S. złożonego do protokołu sporządzonego dnia [...] stycznia 2020 r. oraz na podstawie pisma Nadleśniczego Nadleśnictwa S. przekazanego drogą elektroniczną w dniu [...] stycznia 2020 r.). W piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. Nadleśniczy poinformował, że jego zdaniem budynek gospodarczy został wybudowany w okresie od 2001 r. do [...] stycznia 2008 r. Nadleśniczy oparł tą ocenę na podstawie mapy zasadniczej zaktualizowanej w 2001 r., zdjęć i szkicu wykonanych przez służby leśne [...] stycznia 2008 r., zdjęć wykonanych przez służby leśne [...] grudnia 2010 r., oświadczeń ustnych dwóch pracowników Nadleśnictwa. Nadleśniczy wskazał ponadto, że w treści umowy najmu nieruchomości z 2008 r. nie ma wzmianki o istnieniu tarasu. W toku postępowania odwoławczego Nadleśnictwo przedłożyło też do akt oświadczenia pracowników Nadleśnictwa. Z drugiej strony Skarżący twierdzą, że obiekt ten powstał w latach 70-tych XX wieku i wskazują kto go wybudował i w jakim celu. Poza tym w dniu [...] stycznia 2020 r. Skarżąca oświadczyła, że w 1999 r. dokonano remontu drewnianego tarasu wolnostojącego i zaimpregnowano go farbą koloru zielonego. Po tej dacie ponownie go impregnowano i wymieniono spróchniałe deski podłogowe. Stary taras został zdemontowany. Nowy taras wykonano w miejsce istniejącego, który zbutwiał, spróchniał, był niebezpieczny do użytkowania. Nowy taras został pobudowany przez ojca odwołującej w 1999 r. i został posadowiony na istniejących betonowych słupach, do których zostały przytwierdzone drewniane kolumny za pomocą metalowych śrub. Oświadczenie to złożone zostało w siedzibie Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, na którą to okoliczność pracownik organu sporządził protokół. Do akt Skarżąca dołączył dwa oświadczenia, z których wynika, że zagospodarowanie działki powstało w latach 70-tych ub. wieku (k. 43 i 44 akt organu II instancji). W trakcie rozprawy w dniu 20 sierpnia 2020 r. Skarżąca wyjaśniła, że taras nie był zdemontowany tylko był remontowany, został wymieniony legar oraz sukcesywnie były wymieniane deski, które były zbutwiałe. Podkreśliła, że nigdy nie było tak żeby był zdemontowany cały taras i postawiony nowy. Taras został pobudowany kilkadziesiąt lat temu przez poprzednich właścicieli budynku letniskowego.

Zdaniem Sądu organ w sposób jednostronny przyjął, że stanowisko Nadleśnictwa odpowiada rzeczywistości, nie pochylając się w ogóle nad argumentami prezentowanymi przez Skarżących. Nie ulega wątpliwości, że organy administracji publicznej mają pełne prawo przyjąć jako fakt wykazany twierdzenia jednej ze stron postępowania, tym niemniej ocena w tym zakresie powinna być pełna i odnosić się zarówno do twierdzeń przyjętych za pewnik, jak i tych zdyskwalifikowanych przez organ. Z uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia powinno wynikać, jaki proces myślowy i na podstawie jakich dowodów doprowadził do takiego, a nie innego wyniku rozumowania. Organ powinien przecież zestawić przeciwstawne twierdzenia i wypowiedzieć się o wiarygodność jednego z nich, wskazując w uzasadnieniu decyzji przyczyny, z powodu których odmówił wiarygodności określonym twierdzeniom, czy też mocy dowodowej określonym dowodom. Tego w niniejszej sprawie zabrakło. Co więcej dowody, na których oparł się organ, w świetle stanowiska Skarżących popartego zresztą określoną dokumentacją (oświadczeniami), nie mogły być uznane za wystarczające do nie budzącego wątpliwości ustalenia, że obiekt powstał w latach 2008-2010. W zasadzie organ oparł się na oświadczeniach pracowników Nadleśnictwa oraz na piśmie samego Nadleśniczego, nie uzasadniając na jakiej podstawie materiał ten jest wystarczający do obiektywnego ustalenia daty wybudowania obiektu,

a przeciwstawne twierdzenia Skarżących nie zasługują na miano wiarygodnych.

Nie jest wystarczające w tym względzie odniesienie się jedynie do wskazywanych przez Skarżących rozbieżnych dat dotyczących budowy przedmiotowego obiektu. Poza tym z dokumentacji zdjęciowej przedstawiającej zagospodarowanie działki

w dniu [...] stycznia 2008 r. nie da się jednoznacznie wywieść, czy znajdował się na tej działce taras będący przedmiotem postępowania i ewentualnie w jakim był stanie

(na fotografiach k. 27 i 50 akt organu II instancji widoczny jest jedynie tył budynku gospodarczego, zaś miejsce, gdzie taras został posadowiony jest przysłonięte drzewami). W takiej sytuacji organ powinien jednak przeprowadzić należyte postępowanie dowodowe, łącznie z dowodami z przesłuchania świadków, w której to czynności strona ma prawo wziąć udział i zadawać pytania świadkom. W świetle rozbieżnych twierdzeń Skarżących i Nadleśnictwa, w celu skonfrontowania tych stanowisk, organ powinien rozważyć również przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Dopiero wszystkie te czynności dowodowe, należycie przeprowadzone i zaprotokołowane, łącznie z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w aktach, mogą prowadzić do stwierdzenia, że materiał dowodowy jest zupełny, dając podstawy do wydania rozstrzygnięcia.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią zalecenia zawarte

w wyroku i po należycie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym i ocenie zebranych dowodów z uwzględnieniem dyrektyw swobodnej ich oceny, podejmą rozstrzygnięcie. Na tym etapie Sąd nie przesądza, czy pozostałe zarzuty są zasadne, czy też nie, uznając to za przedwczesne.

W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw.

z art. 205 § 2 tej ustawy procesowej oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).