Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 146/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: Art. 7, art. 8, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 1, art. 4, art. 5, art. 5b, art. 18, art. 87
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Maria Zawadzka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 30 listopada 2018 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096), art. 5 ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1481), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.), Ip. 1.1 i 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego K. S. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] 2018 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10000 złotych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącego K. S. karę pieniężną w kwocie 10000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:

wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b oraz

wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Organy wskazały, że w dniu 24 lipca 2018 r. w Z miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki SEAT o nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Pojazdem kierował skarżący – K. S. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...].

Pismem z 24 lipca 2018 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W toku postępowania strona nie złożyła wyjaśnień w sprawie.

Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji administracyjnej z 24 września 2018 r. nr [...] nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10000 złotych.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zaskarżył decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności nieustalenie, czy skarżący prowadził działalność gospodarczą oraz czy wykonywał transport drogowy; naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie sprawy na protokole kontroli; naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 92a ust. 1, 6 i 7 oraz art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym (dalej powoływanej jako u.t.d.) poprzez nałożenie kary za popełnienie naruszeń z Ip. 1.1 i 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d.; naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 5b u.t.d. w zw. z Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w sytuacji, gdy czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego osób. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z Ip. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 złotych. Za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8000 złotych (Ip. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Odnośnie naruszeń organ odwoławczy podniósł, że dnia 24 lipca 2018 r. w Z miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki SEAT nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego.

Pojazdem kierował skarżący. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...]. Kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli "po telefonicznej konsultacji". Podczas kontroli drogowej kierowca nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

Podczas kontroli przesłuchano pasażerów w charakterze świadków. Z zeznań świadka B. S. wynikało, że w dniu kontroli ok. godz. 7:30 zamówił kurs z ulicy L w K do Z. Przejazd został zamówiony przez aplikację [...]. Po zatwierdzeniu trasy pojawiła się kwota między 142 zł a 152 zł oraz informacja, że kurs zrealizuje K. pojazdem marki Seat [...] o nr rej. [...]. Po ok. 10 minutach od złożenia zamówienia na wskazany adres przyjechał pojazd o nr rej. [...], który nie był oznakowany jak taksówka. Świadek zeznał, że podszedł z dwoma kolegami do kierowcy i zapytał, czy przyjechał on w celu realizacji zamówionego kursu. Kierowca zapytał o ustalone wcześniej hasło, które brzmiało "T". Po uzyskaniu odpowiedzi świadek wraz z dwoma kolegami wsiedli do pojazdu. Kierowca uruchomił aplikację w telefonie, która naliczała opłatę za przejazd. Kierowca zrealizował usługę, tj. dowiózł pasażerów pod centrum handlowe "[...]" w Z przy Alei K, gdzie pojazd został zatrzymany do kontroli przez ITD. Kierowca zakończył kurs w aplikacji. Świadek wyjaśnił, że nie zna dokładnej kwoty za usługę i z tego, co wie od kierowcy, rachunek przyjdzie w formie elektronicznej na maila. Świadek dodał, że w pojeździe nie było taksometru, nadto nie rozmawiano z kierowcą o usłudze wynajmu pojazdu wraz z kierowcą. Świadek wyjaśnił, że nie zawierał żadnej umowy z kierowcą przed wykonaniem usługi przewozowej, ani nie uiszczał żadnej opłaty. Z zeznań świadka wynikało, że zamawiając usługę myślał, że przyjedzie legalna taksówka.

Stan faktyczny związany z zamówieniem i realizacją przewozu z dnia kontroli potwierdzili pozostali pasażerowie, P. P. i P. K., przesłuchani w charakterze świadków.

W ocenie organu II instancji zebrany w postępowaniu materiał dowodowy w sposób wystarczający potwierdza wykonywanie przez stronę zarobkowych okazjonalnych przewozów osób. Zdaniem organu odwoławczego z całokształtu materiału dowodowego, a przede wszystkim z okoliczności wykonywanego przewozu potwierdzonych protokołem kontroli i protokołami z przesłuchania pasażerów w charakterze świadków, a także w związku z zapłatą za usługę wynika w sposób bezsporny, że przewóz z dnia kontroli był przewozem zarobkowym podlegającym pod przepisy ustawy o transporcie drogowym.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Miasta (pismo z 14 sierpnia 2018 r.), że strona nie jest przedsiębiorcą i nie posiada żadnych uprawnień w zakresie transportu drogowego osób. Zgodnie z informacją z Biura ds. Transportu Międzynarodowego GITD (pismo z 20 sierpnia 2018 r.) skarżący nie został zarejestrowany w bazie Biura. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego należy uznać, że organ I instancji słusznie wymierzył stronie karę za naruszenie z Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Należy zwrócić uwagę, że informacja w powyższym zakresie pochodziła od organów uprawnionych do udzielania licencji, stąd należy uznać, że organ przeprowadził stosowne dowody na okoliczność ustalenia, czy strona na dzień kontroli posiadała uprawnienia do wykonywania transportu drogowego osób.

Zgodnie z art. 774 Kodeksu cywilnego zawierając umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się, w zakresie swojego przedsiębiorstwa, do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy. Umowę przewozu kwalifikuje się jako umowę należącą do kategorii "umów o świadczenie usług", przy czym bezpośrednią funkcją powyższego uregulowania jest stworzenie ram prawnych dla stosunku, którego źródłem jest umowa nazwana, w ramach którego następuje świadczenie "wyspecjalizowanych" usług - usług transportowych. Wykonanie umowy przewozu wymaga osiągnięcia sprawdzalnego rezultatu. Jest to umowa kwalifikowana podmiotowo po stronie przewoźnika; może ją zawrzeć wyłącznie przedsiębiorca posiadający odpowiednie uprawnienia, tj. licencję na wykonywanie transportu drogowego osób lub rzeczy.

W ocenie organu bezspornym jest, że przewóz miał charakter odpłatny. Zdaniem organu, organ nie miał obowiązku badać, do jakiego podmiotu trafiło wynagrodzenie za wykonany przewóz. Istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy jest ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażerów za pośrednictwem aplikacji [...] zrealizował skarżący, za co została przez pasażera wniesiona opłata. Niewskazanie przez skarżącego jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie, że wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie mu odpowiedzialności za wykonanie usługi. Wskazać nadto należy, że [...] to aplikacja służąca wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji [...] kierowcy, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu.

Organ podniósł, że transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 u.t.d.). Bezspornym jest zatem, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Wbrew przekonaniu strony przewóz okazjonalny nie oznacza przewozu wykonywanego "przy nadarzającej się okazji". Częstotliwość realizacji przewozów okazjonalnych nie ma wpływu na uznanie, że przewóz spełnia przesłanki przewozu okazjonalnego. W ocenie organu, ponieważ skarżący pełnił rolę wykonawcy przewozu, a nie tylko kierowcy, zatem zasadnym było nałożenie na niego kar z załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ wyjaśnił, że wbrew przekonaniu skarżącego, skarżący nie był przedsiębiorcą na dzień kontroli. Organ podkreślił, iż nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia.

Nie budzi również wątpliwości organu, iż w świetle przytoczonych wyżej przepisów kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast bezsprzeczne jest, iż kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza materiał zdjęciowy oraz protokół kontroli. Był to pojazd przeznaczony do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Nadto nie zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 4b u.t.d., które muszą być spełnione łącznie, co wynika z protokołu kontroli i protokołów z przesłuchania pasażerów w charakterze świadków. Skarżący przed realizacją przewozu nie zawarł z pasażerami umowy w siedzibie przedsiębiorstwa, a zatem organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8000 zł tytułem popełnienia naruszenia z Ip. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ podkreślił, że przewóz był wykonywany osobiście przez skarżącego, o czym niezbicie świadczą wyniki kontroli potwierdzonej protokołem - to skarżący prowadził kontrolowany pojazd i na żadnym etapie postępowania nie wskazał dowodów, z których wynikałoby, że przewóz wykonuje w imieniu innego podmiotu. Jednocześnie nie uczestniczył w postępowaniu w I instancji i nie przedstawił żadnych dowodów wyłączających jego odpowiedzialność.

W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone podczas kontroli dowody nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności. Okoliczności związane z przewozem zostały wyjaśnione podczas kontroli drogowej.

W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł skarżący K. S., który zaskarżonej decyzji zarzucił:

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której

korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...], zaś w tym przypadku w ogóle nie została pobrana;

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 24 lipca 2018 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy, czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...];

art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I stopnia. Skarżący podkreślił, że aby uznać, że skarżący wykonywał krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji, należy w pierwszej kolejności ustalić czy czynności podejmowane przez skarżącego mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Skarżący zarzucił, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie tylko nie ustalił czy formalnie skarżący posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał, aby czynności przez niego wykonywane (stwierdzone w toku kontroli) posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej.

Skarżący podniósł, że nie tylko nie posiadał statutu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący podkreślił, że nie otrzymał on wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera z możliwości zamówienia pojazdu przez platformę internetową o nazwie [...]. Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Co ważne zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej [...] (nie zaś na rzecz kierowcy). Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową [...] karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Dzieje się to jednak nie na rzecz kierującego, ale na rzecz [...].

Zdaniem skarżącego nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której skarżący dokonał jednorazowego przewozu. Innymi słowy z samego faktu, że skarżący wykonał przejazd na określonej trasie, za którą pasażer miał uiścić opłatę (zresztą nie na rzecz skarżącego) w żaden sposób nie wynika, że czynności wykonywane przez skarżącego nosiły znamiona ciągłości czy zorganizowania - a więc elementów niezbędnych, by uznać je za czynniki świadczące o wykonywaniu działalności gospodarczej.

Skarżący podniósł, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie wykorzystał wszystkich możliwości dowodowych w sprawie i nie ustalił w sposób należyty jej stanu faktycznego. Ponadto opierając się jedynie na protokole przeprowadzonej kontroli oraz zeznaniach jednego świadka nałożył na skarżącego karę, nie stwierdziwszy uprzednio, że wykonywane przez niego czynności nosiły znamiona działalności gospodarczej.

Skarżący zarzucił brak przesłanek do uznania, że wykonywane przez niego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego. W okolicznościach niniejszej sprawy zdaniem skarżącego należy uznać, że to nie skarżący zainicjował przejazd. Przewóz ten był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów. Zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), natomiast z pewnością nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego o którym mowa powyżej. W związku z powyższym zdaniem skarżacego brak było możliwości nałożenia kary na skarżącego za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, skoro skarżący nie wykonywał przewozu okazjonalnego.

Skarżącemu w żaden sposób nie można przypisać podmiotu przedsiębiorcy, nie otrzymał on również zapłaty za okoliczność podwiezienia osoby trzeciej, czynność nie spełnia także kryteriów niezarobkowego przewozu drogowego (jest to bowiem uszczegółowiona w art. 4 pkt 4 działalność poboczna przedsiębiorcy), jak również innego przewozu drogowego w rozumieniu przepisów wyżej cytowanego rozporządzenia. Skoro więc skarżący nie spełnia kryteriów podmiotowych pozwalających na zastosowanie taryfikatora kar pieniężnych z załącznika nr 3 do ustawy, także z tych względów orzeczenie należy uznać za wadliwe.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, na których zostały oparte, ani też nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu procedujące w niniejszej sprawie organy administracji publicznej zasadnie wywiodły, w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy, że skarżący wykonywał w dniu 24 lipca 2018 r. transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywał przewóz okazjonalny, tj. przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, a pojazd, którym wykonywano usługę, nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.t.d.").

Wyżej powołana ustawa o transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i zasady ochrony praw pasażerów (art. 1 ust. 1 i 2).

Wskazać należy, że zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Jak stanowi art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1. pojazdami zabytkowymi; 2. samochodami osobowymi: a. prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b. na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c. po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.

W myśl art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21.10.2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE .

Natomiast co do warunków podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, kwestie te określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowiąc, że ich podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d.

Zgodnie z art. 87 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300. 8, zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji – okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).

Zestawienie dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych z definicją "przewozu okazjonalnego" wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 u.t.d. oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało uznać, że skarżący wykonywał w dniu 24 lipca 2018 r. odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Ustalony bowiem w tym zakresie przez organ stan faktyczny nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażerów, których przewoził z ulicy L w K do Z. Przewóz wykonywany był samochodem marki SEAT o nr rej. [...]. Pasażerowie zamówili kurs za pomocą aplikacji [...], która skojarzyła ich z kierującym. Opłata za przejazd odbyła się automatycznie, została automatycznie pobrana drogą elektroniczną z karty kredytowej pasażera przez [...]. Kierujący nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

Ponadto w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż aby doszło do "skojarzenia" skarżącego jako kierowcy z potencjalnymi klientami, skarżący musiał być w aplikacji [...] zarejestrowany jako podmiot wykonujący usługi przewozu osób. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego czynności skarżącego miały ścisły związek ze złożonym zamówieniem i wykonaną usługą przewozu, bowiem aplikacja [...] jest wykorzystywana do przyjmowania zleceń, ich wykonywania i rozliczania się z osobą wykonującą usługi przewozu osób na podstawie umowy. Skarżący w postępowaniu administracyjnym nie podnosił, że wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innej osoby. Twierdzenie, że skarżący wykonywał przewóz, za który zapłatę otrzymała wyłącznie [...], jest absurdalne. Skarżący nie wskazał racjonalnych argumentów przemawiających za tezą, że wykonywał przewóz nieodpłatnie. Nie wskazał bowiem, jaki stosunek prawny łączy go z [...] – inny niż wynika to z profilu działalności [...]. Nie ma możliwości, by bez rejestracji podmiotu w aplikacji [...] doszło do skojarzenia kierowcy z klientem za pośrednictwem tej platformy internetowej.

Okoliczności powyższe wynikają w sposób nie budzący wątpliwości ze zgromadzonych przez organ dowodów: protokołu kontroli drogowej z dnia 24 lipca 2018 roku, protokołu z zeznań świadków B. S. P. K. P. P., pisma UM z 14.08.2018 r. Należy podnieść, że skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie przedstawił wniosków dowodowych na okoliczności przeciwne niż wynikające ze zgromadzonego przez organy w niniejszej sprawie materiału dowodowego.

Tym samym za nieuzasadnione uznać należy w ocenie Sądu zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., których to zarzutów pełnomocnik skarżącego dopatruje się w niewykorzystaniu przez organ wszystkich możliwości dowodowych i nieustaleniu w sposób należyty stanu faktycznego. Podkreślenia wymaga, iż przytoczone przez pełnomocnika skarżącego zarzuty nie zostały w żaden sposób uzasadnione. Ponadto organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wyraźnie wskazał, na jakich dowodach oparł swoją decyzję zarówno organ II, jak i I stopnia, przytaczając szereg różnych dokumentów.

Nie można również przyznać racji skarżącemu, jakoby nie wykonywał on działalności gospodarczej. Skarżący wykonywał zarobkowo przewóz drogowy osób, a dowody zebrane w sprawie świadczą o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób w sposób zorganizowany i ciągły. Świadczy o tym w szczególności korzystanie przez skarżącego z aplikacji internetowej [...]. Działalność wykonywana w taki sposób jest działalnością gospodarczą odpowiadającą definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1829 ze zm.) i obecnie obowiązującej ustawie prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 649 ze zm.), zatem jest to krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W tej sytuacji aktualizuje się obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez ten podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.