Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1994/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1;
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
article: art. 3 § 1, art. 106 § 3, art. 133 § 1 i art. 134 § 1;
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Protokolant Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 15/19 w sprawie ze skargi L. S.A. w W. na decyzję Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 22 października 2018 r., nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Zarządu Województwa Dolnośląskiego na rzecz L. S.A. w W. 8100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 10 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 15/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." uchylił zaskarżoną przez L. S. A. w W. decyzję Zarządu Województwa Dolnośląskiego z 22 października 2018 r. w przedmiocie określenia kwoty środków przypadających do zwrotu.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Zarząd Województwa Dolnośląskiego, zaskarżając go w całości. Środek odwoławczy oparto na obydwu podstawach. Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawi ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1) – zwanego dalej "rozporządzeniem nr 2988/95" poprzez niewłaściwe zastosowanie i dokonanie wadliwej oceny zaskarżonej decyzji oraz przyjęcie, że organ nie dokonał niezbędnych ustaleń w przedmiocie daty zamknięcia programu operacyjnego, mimo że organ – zdaniem autora skargi kasacyjnej – takie ustalenia zawarł, a ponadto – przyjęcie że wadliwe w części motywy decyzji mają istotny wpływ na wynik sprawy. Organ – w ramach drugiej podstawy kasacyjnej – zarzucił także naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez wadliwe zastosowanie i nieprzeprowadzenie z urzędu uzupełniającego postępowania dowodowego mającego na celu potwierdzenie ustalenia zawartego w zaskarżonej decyzji co do tego, że organ nie posiadał formalnego potwierdzenia zamknięcia programu, art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i pomięcie stanowiska organy zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) – zwanej dalej "p.u.s.a." w związku z art. 3 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku sądowej kontroli polegające na pominięciu oceny prawnej wystąpienia w sprawie przerwy biegu terminu przedawnienia.

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego również dotyczył art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, a to poprzez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie "normy prawnej regulującej instytucję przerwania biegu terminu przedawnienia".

Skarżący organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wniosła nadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu – pisma Komisji Europejskiej z 25 października 2019 r. na okoliczność tego, że za datę wydania decyzji odwoławczej nie była znana organowi data zamknięcia programu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się nieuzasadnione, dlatego Sąd skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, a motywy wyroku, zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. ograniczono do oceny tychże zarzutów.

Przede wszystkim zauważyć należy, że przepis art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 ma charakter materialnoprawny. Wyznacza on wprawdzie zakres niezbędnych do podjęcia decyzji faktów w przypadku gdy rozważeniu podlega kwestia przedawnienia, niemniej sposób prowadzenia czynności postępowania wyjaśniającego, katalog dowodów niezbędnych do poczynienia stanowczych ustaleń regulowany jest przez przepisy ustawy procesowej.

Dlatego nietrafne jest kwestionowanie za pomocą zarzutu naruszenia wspomnianego przepisu sformułowanej przez Sąd pierwszej instancji oceny czynności postępowania dowodowego oraz jego wyników. W postępowaniu prowadzonym w przedmiocie określenia kwoty zwrotu środków przyznanych na realizację projektu finansowanego ze środków europejskich stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a.". Sąd Wojewódzki przypisał organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bo przywołał w podstawie zaskarżonego wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., wskazując że organ nie ustalił istotnej w sprawie okoliczności – daty zamknięcia programu. Nie sprecyzował wprawdzie, które z przepisów k.p.a. zostały naruszone, ale w skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutów skierowanych przeciwko konstrukcji uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Uwaga ta nie zmienia też tego, że zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że do prawnie znaczących w tej sprawie faktu zaliczyć należy datę zakończenia programu. Ta bowiem – w myśl art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 – określa koniec biegu terminu przedawnienia wydania decyzji.

Przepis ten został wyłożony i zastosowany przez Sąd Wojewódzki prawidłowo. Wbrew sugestiom skargi kasacyjnej, decyzja określająca zwrot ma charakter deklaratoryjny i pogląd ten uznać należy za ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 3644/15, LEX nr 2338593). Wobec tego, do przerwania biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 nie wystarczy doręczenie decyzji organu wydanej w pierwszej instancji, lecz konieczne jest doręczenie decyzji ostatecznej. Także to stanowisko nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego; wyrażono je w uchwale 7 sędziów NSA z 6 października 2003 r., sygn. akt FPS 8/03, ONSA 2004/1/7, zob. też wyrok NSA z 19 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 322/18, LEX nr 3099797). A zatem w przypadku programów wieloletnich decyzja określająca zwrot środków musi zostać doręczona przed zakończeniem programu.

Wbrew zasadniczej tezie skargi kasacyjnej w tym przypadku prawnie istotne pozostaje termin zakończenia programu, nie zaś wiedza organu w tym zakresie. Dlatego czynienie ustaleń co do momentu pozyskania informacji przez organ jest w tej sprawie zbędne. Z tego też powodu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 227 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1805) oddalił zgłoszony przez organ wniosek dowodowy. Z tego samego powodu Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Oczekiwanie organu, by Sąd Wojewódzki przeprowadził z urzędu dowód uzupełniający z dokumentu na okoliczności w sprawie nieistotne nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Podobne argumenty przemawiają za nietrafnością zarzutów naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że stanowisko organu powinno znajdować wyraz w zaskarżonej decyzji i jej uzasadnieniu; braki w tym zakresie nie mogą podlegać uzupełnieniu w kierowanych do sądu administracyjnego pismach procesowych, w tym w odpowiedzi na skargę.

Niezasadne także pozostają zarzuty naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w związku z art. 3 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki należycie wywiązał się z obowiązku sprawowania kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie naruszając przy tym przysługującej mu kompetencji i nie wykraczając poza granice sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd postanowił art. 204 pkt 2 p.p.s.a.