Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 216/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Pomoc publiczna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18 ust. 4a i ust. 4b
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
article: art. 139
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 139, artt. 138 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 28 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA: Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA: Monika Krzyżaniak Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2008 roku sprawy ze skargi M. D. i W. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia pożyczki ze środków Funduszu Pracy 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi J. B. S. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy al. [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa, 80/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych, stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć i 80/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącym i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi J. B. S. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi


UZASADNIENIE

Sygn. III SA/Łd 216/08

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 139 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2004 r. Nr 99 poz. 1001 ze zm.) w związku z art. 18 ust. 4, ust. 4a i 4b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm. ), Wojewoda [...] - po rozpoznaniu odwołania W. K. raz odwołania M. D. i A. D. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu pożyczki i odsetek umownych naliczonych od pożyczki – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ ustalił, że na podstawie umowy z dnia 8 czerwca 2000 r. M. D. otrzymał pożyczkę ze środków Funduszu Pracy w wysokości 12 000 zł na rozpoczęcie działalności gospodarczej w zakresie skład komputerowy, komputeropisanie, korekta i redakcja techniczna tekstów. Zabezpieczeniem spłaty pożyczki było poręczenie trzech osób: A. C., A. D. i W. K.. Zgodnie z zawartą umową raty pożyczki i odsetki winny być spłacone w okresie 36 miesięcy tj. od lipca 2000 r. do czerwca 2003 r. po uprzedniej 6-cio miesięcznej karencji w spłacie pożyczki.

Z uwagi na niewywiązywanie się z postanowień umowy, a mianowicie nierozliczenie się z wykorzystania kwoty pożyczki w całości (do rozliczenia pozostała kwota 628,52 zł), niepotwierdzenie rozpoczęcia i prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie przystąpienie do spłacania rat pożyczki wierzyciel wezwał dłużników solidarnych do jednorazowej spłaty zadłużenia (dwukrotnie), a następnie wystąpił do Sądu Rejonowego dla Ł.-W. w Ł. z pozwem przeciwko wszystkim dłużnikom solidarnym o zapłatę pożyczki w kwocie 12 000 zł wraz z odsetkami oraz kosztami procesu.

Wyrokiem z dnia 28 listopada 2001 r. Sąd Rejonowy dla Ł. – W. w Ł. zasądził od M. D., W. K., A. D. i A. C. solidarnie na rzecz PUP w Ł. kwotę 12 000 zł wraz z odsetkami umownymi oraz kosztami procesu. Wyrok został opatrzony klauzulą wykonalności przez Sąd w dniu 1.10.2003 r.

W dniu 22 marca 2001 r. do PUP Nr 1 w Ł. wpłynęło pismo M. D. z prośbą o umorzenie pożyczki z odsetkami w całości z uwagi na złą kondycję finansową jego firmy i jego trudną sytuację.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o odmowie umorzenia pożyczki wraz z należnymi odsetkami. Po rozpatrzeniu odwołania M. D. i W. K. , Wojewoda [...] w dniu [...] decyzję tę utrzymał w mocy. Od powyższej decyzji Wojewody [...] wniesiona została skarga do sądu administracyjnego.

W dniu 21 maja 2002 r. M. D. wystąpił do Powiatowego Urzędu Pracy o zwarcie ugody w zakresie odroczenia terminu rozpoczęcia spłaty należności do listopada 2002 r., rozłożenia należności na raty oraz umorzenia dotychczasowych odsetek i został poinformowany, że sprawa zostanie załatwiona po rozpoznaniu skargi przez Sąd.

W dniu 12 sierpnia 2003 r. do PUP wpłynęło pismo poręczycielki A. C. z prośbą o nieprzekazywanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego i deklarujące z jej strony dobrowolną wpłatę miesięczną w kwocie 100 zł. – organ przychylił się do tej prośby, a jednocześnie w dniu 2 grudnia 2003 r. złożył wniosek do Komornika Sądowego przeciwko pozostałym dłużnikom solidarnym.

Wyrokiem z dnia 10 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd ocenił, że organy orzekające w sprawie ograniczyły swoje badania i rozważania wyłącznie do przesłanek umorzenia pożyczki określonych w art. 18 ust. 4a pkt 1-5 ustawy, według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Nie wypowiedziały się natomiast co do przyczyn określonych w pkt 2 i 4 tego przepisu. Sąd stwierdził też, że nie znajduje również oparcia w brzmieniu art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy stanowisko, że umorzenie pożyczki z uwagi na szczególne względy gospodarcze lub społeczne dotyczy wystąpienia jedynie "nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności" oraz, że obowiązkiem organu było również zbadanie przyczyn podanych w odwołaniu i we wniosku o umorzenie pożyczki: kryzysu gospodarczego, nieuczciwej konkurencji, zubożenia społeczeństwa i podmiotów gospodarczych i ich wpływu na działalność gospodarczą skarżącego. Organ powinien rozważyć, czy spłata należności nie spowoduje, że pożyczkobiorca i poręczyciele zmuszeni będą korzystać ze środków pomocy społecznej.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] orzekł o odmowie umorzenia zadłużenia wskazując w uzasadnieniu decyzji na brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego u jednej z poręczycielek. Organ podniósł także, że sytuacja materialna pozostałych dłużników solidarnych i dobrowolna spłata zadłużenia przez jednego z nich nie daje podstaw do umorzenia należności. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę [...] [...].

Następnie Prezydent Miasta Ł., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] ponownie odmówił umorzenia zadłużenia, a Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 15 marca 2006 r. sygn. III SA/Łd 638/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. ponownie wskazując, że organy orzekające ograniczyły swoje badania i rozważania wyłącznie do przesłanek umorzenia pożyczki określonych w art. 18 ust. 4a pkt 1 i 5 , pomijając przesłanki z pkt 2 i 4 .

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] orzekł o umorzeniu 50% kwoty pożyczki. Od powyższej decyzji odwołanie złożył W. K. zarzucając, że w decyzji błędnie oceniono sytuację ekonomiczną pożyczkobiorcy i poręczycieli. Wskazał też na zastosowanie lichwiarskiej stopy procentowej do naliczania odsetek. Decyzją z dnia [...] Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji uznając, że organ nie wykonał całości zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego bowiem jego decyzja nie zawiera oceny prawnej zawartej w wyroku z 15.03.2006 r. co do przesłanek z art. 18 ust. 4a pkt 2 i 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Kolejną decyzją z dnia 22 marca 2007 r., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Prezydent Miasta Ł. umorzył 50% pożyczki .

Od decyzji tej odwołanie złożyli M. D. i poręczyciele W. K. i A. D. zarzucając, iż organy nie stosują się do zaleceń Sądu , błędnie ustaliły sytuację A. D. zaniżając jej wydatki, M. D. podając nieprawdziwe dane dotyczące jego wykształcenia i kwalifikacji i nie uwzględniły, że A. C. ma na utrzymaniu bezrobotnego syna.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda [...] [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Po przeprowadzeniu kolejnego postępowania wyjaśniającego, biorąc pod uwagę negatywną opinię Powiatowej Rady Zatrudnienia, Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia należności z tytułu pożyczki i odsetek umownych .

Na podstawie oświadczeń majątkowych złożonych przez pożyczkobiorcę i poręczycieli organ ustalił, że:

- M. D. miał, przyznany zasiłek okresowy od 1.04.2007 r. do 30.06.2007 r. w wysokości 167 zł. W dniu 10 września 2007 r. nastąpiło jego wykreślenie z ewidencji osób bezrobotnych w związku z podjęciem pracy w ramach prac interwencyjnych w UMŁ, jako pracownik administracji z wynagrodzeniem brutto 936zł.

- A. D. jest osobą samotną osiąga stałe dochody z tytułu emerytury w wysokości 1234 zł brutto. Jej miesięczne wydatki wynoszą 628,56 zł w tym 308, 56 potrącane jest z tytułu egzekucji. Dodatkowo A. D. spłaca zaległy czynsz w kwocie 200 zł miesięcznie. Poręczycielka posiada też kredyt w A. Banku. Zobowiązanie to zaciągnęła już po poręczeniu pożyczki M. D. .

- W. K. w dniu 1 czerwca 2007 r. utracił status osoby bezrobotnej. Otrzymuje z MOPS zasiłek stały w wysokości 444 zł miesięcznie. Zamieszkuje z M. D. i w miarę posiadanych możliwości pokrywa część świadczeń.

- A. C. posiada mieszkanie kwaterunkowe o powierzchni 25 m². Jest zatrudniona w Szpitalu Klinicznym Nr 1 im. N. Barlickiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. na stanowisku salowej. Miesięczne dochody rodziny wynoszą 2064,89 zł (w tym 1348,89 wynagrodzenie za pracę A. C., a 716 jej małżonka). Na utrzymaniu małżonków pozostaje syn. Stałe wydatki miesięczne wynoszą 452, w tym 100 zł spłata pożyczki M. D. Poręczycielka spłaca także inny kredyt zaciągnięty w 2006 r.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ I instancji stwierdził, że 2 poręczycieli posiada stałe miesięczne dochody (emerytura i wynagrodzenie za pracę) trzeci utrzymuje się z zasiłku stałego z MOPS.

Zgodnie z art. 18 ust. 4a i 4b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2003 Nr 58, poz. 514 ze zm.) w zw. z art. 139 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 ze zm.) aby umorzyć w części lub w całości pożyczkę muszą być znane okoliczności uzasadniające umorzenie w stosunku do wszystkich dłużników solidarnych, a nadto zaistnieć przesłanki do umorzenia. Organ powołał się też na art. 18 ust.4b, zgodnie z którym umorzenie pożyczki, za spłatę której odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie, o których mowa w ust. 4a zachodzą co do wszystkich zobowiązanych. Organ stwierdził, że okoliczności wynikające z ust. 4a pkt 2 nie mogą stanowić podstawy do umorzenia pożyczki. Organ ustalił też, że wydatki egzekucyjne nie przekroczą należności (art. 18 ust. 4a pkt 2 ustawy), stwierdził też, że w badanej sprawienie zachodzą przesłanki z art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy, gdyż nie zaszły żadne nadzwyczajne ani nieprzewidziane okoliczności w postaci np. powodzi i katastrof.

Organ wskazał ponadto, że pożyczkobiorca podjął pracę w ramach prac interwencyjnych, a więc jego sytuacja uległa poprawie. Wskazał także, że stabilna sytuacja A. C. daje możliwość częściowego zaspokojenia wierzyciela. Organ wziął też pod uwagę, że M. D. od momentu udzielenia mu pożyczki dokonał wpłat jedynie 2 rat, łącznie w wysokości 207,50 zł, W. K. nie dokonał żadnej wpłaty, nawet wtedy, gdy jego sytuacja majątkowa była dobra i pozwalała na regulowanie zadłużenia. Prezydent Miasta Ł. stwierdził, że nie zostały zatem spełnione przesłanki do umorzenia. Wyjaśnił, że do spłaty pozostaje kwota 18188,59 zł, w tym 7276,82 zł pożyczka. Przy wydawaniu decyzji organ uwzględnił negatywną opinię Powiatowej Rady Zatrudnienia.

Odwołanie od decyzji złożył W. K. zarzucając, że Prezydent Miasta Ł. uporczywie i celowo działa na szkodę uczestników, przekracza swoje uprawnienia i nie respektuje wyroków sądu. Decyzje w sprawie są wydawane z przekroczeniem terminów z k.p.a. Składając odwołanie od decyzji umarzającej 50% pożyczki chciał aby pożyczka została umorzona w całości, co wymagało uchylenia i zmiany decyzji , a radca prawny uczestnicząc w posiedzeniu Powiatowej Rady Zatrudnienia wprowadził członków Rady w błąd oraz wskazywał, że organ nie zastosował się do wytycznych WSA, a uzasadnienia decyzji są powielane. Prosił o zbadanie w jaki sposób mimo spłaty i częściowego umorzenia zadłużenie wzrosło. Wskazał, że organ zataił, iż M. D. został skierowany do prac interwencyjnych na czas ściśle określony (od 10.09. 2007 r. do 26 lutego 2008r

Odwołania od decyzji organu I instancji złożyli także M. D. oraz A. D. powtarzając zarzuty zawarte w piśmie W. K. oraz podkreślając trudną sytuację pożyczkobiorcy i poręczycieli . Ich zdaniem sytuacja pożyczkobiorcy poprawiła się na krótko.

Utrzymując w mocy orzeczenie organu I instancji decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] wskazał, że materialno- prawną podstawę do wydania decyzji stanowi art. 18 ust. 4 i ust 4a i 4b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wyjaśnił, że z dniem 1 czerwca 2004 r. weszła w życie ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uchylająca ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Stosownie do art. 139 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pożyczki z Funduszu Pracy otrzymane na podstawie umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy podlegają umorzeniu, rozłożeniu na raty, odroczeniu terminu spłaty na zasadach określonych w przepisach dotychczasowych tj. przed 1.06. 2004 r. Ponieważ umowa pożyczki będąca przedmiotem niniejszej sprawy została zawarta w dniu 8 czerwca 2000 r., zastosowanie mają przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Zgodnie z art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu starosta może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę, o której mowa w ust. 1, jeżeli:

1/ w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności;

2/ w wyniku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byłyby pozbawione niezbędnych środków utrzymania;

3/ pożyczkobiorca zmarł nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;

4/ wydatki egzekucyjne będą wyższe od należności;

5/ przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że z umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne.

Umorzenie pożyczki za spłatę której odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie, o których mowa w ust. 4a zachodzą co do wszystkich zobowiązanych.

Wojewoda wskazał, że w badanej sprawie za spłatę pożyczki odpowiada czworo współdłużników solidarnych. Zgodnie bowiem z umowami pożyczki i poręczenia oraz przepisami Kodeksu cywilnego pożyczkobiorca odpowiada względem wierzyciela jak dłużnik, solidarnie z poręczycielami, co oznacza, iż każdy poręczyciel z osobna i wszyscy poręczyciele razem są zobowiązani do spłaty całości zadłużenia, w sytuacji, gdyby pożyczkobiorca nie mógł tego zobowiązania wykonać.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalił sytuację materialną i rodzinną pożyczkobiorcy oraz poręczycieli, a wydając decyzję prawidłowo ustalił, że w sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia wymienione w cytowanych wyżej przepisach.

Rozpatrując sprawę organ I instancji wziął pod uwagę trudną sytuację materialną pożyczkobiorcy i poręczycieli. W ocenie organów obu instancji sytuacja zobowiązanych, mimo, że jest trudna, pozwala na spłatę pozostałej części należności np. w dogodnych ratach, które są zaliczane w pierwszej kolejności na poczet należności głównej. Dwóch poręczycieli posiada stałe źródła utrzymania A. C. z tytułu pracy zawodowej i A. D. z tytułu emerytury. Ponadto pożyczkobiorca był zatrudniony w ramach prac interwencyjnych w UMŁ od dnia 10.09. 2007 r. do dnia 26.02.2008 r. W chwili wydawania zaskarżonej decyzji M. D. był zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, a trzeci poręczyciel otrzymywał zasiłek stały z MOPS. Organ odwoławczy podkreślił, że poręczycielka A. C. dobrowolnie spłaca zadłużenie i wobec niej zostało zawieszone postępowanie egzekucyjne, natomiast wobec A. D. jest prowadzona egzekucja komornicza, która jest skuteczna. Sytuacja zobowiązanych pomimo, że trudna, nie uniemożliwia spłaty zadłużenia i nie daje podstaw do stosowania art.. 18 ust. 4a pkt 1 i 2 ustawy. Punkt 3 art. 18 ust. 4 a nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.

Nie ma również podstaw do uznania, że wydatki egzekucyjne przewyższają kwotę należności. Egzekucja jest prowadzona tylko w stosunku do jednej z poręczycielek.

Organ podkreślił, że wszystkie osoby zobowiązane przyczyniły się do zaistniałej sytuacji nie realizując warunków umowy o pożyczkę i umów poręczenia. Zwrócono uwagę, że organ I instancji starał się uwzględniać prośby zobowiązanych i prowadzić egzekucję należności w sposób najmniej dla nich dotkliwy. Poręczycielka A. C. dokonuje wpłat bezpośrednio na konto Urzędu i nie jest w ten sposób narażona na dodatkowe koszty postępowania egzekucyjnego. Nadto kwoty przez nią wpłacane , jak i kwoty egzekwowane przez Komornika od A. D. zaliczane są na poczet należności głównej, aby nie zwiększać kwoty odsetek.

Rozpatrując sprawę organ wziął pod uwagę wcześniejszą postawę zobowiązanych tj brak woli spłacania pożyczki. Wierzyciel bowiem przed skierowaniem sprawy na drogę sądową informował o zaległościach i wzywał dłużników do regulowania długu. Przed wydaniem wyroku przez Sąd Rejonowy dla Ł. – W. w Ł. (28.11.2001r.) nikt z zobowiązanych nie wykazywał zainteresowania spłatą pożyczki. A. C. zadeklarowała dobrowolną spłatę dopiero po wyroku Sądu.

Organ odwoławczy wskazał także, że pożyczkobiorca sam przyczynił się do zaistnienia sytuacji, w jakiej się znalazł, nie realizując warunków umowy pożyczki.

Podkreślił, że podstawowymi warunkami decydującymi o umorzeniu pożyczki przez starostę (Prezydenta Miasta Ł.) jest prowadzenie działalności gospodarczej przez okres co najmniej 24 miesięcy (z wyłączeniem okresów zawieszeń) - potwierdzonej przez właściwe urzędy oraz spełnienie innych warunków określonych w umowie m.in. wydatkowanie środków uzyskanych z Funduszu Pracy zgodnie ze specyfikacją i harmonogramem zakupów w ramach wnioskowanej pożyczki i rozliczenie się w określonym terminie oraz prowadzenie działalności zgodnie z celem na jaki została udzielona pożyczka. Tymczasem pożyczkobiorca nie podjął działalności gospodarczej, co potwierdza pismo Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.– G. z 2 sierpnia 2005 r. oraz pismo ZUS O/Ł z 25 lipca 2005r. Zatem nie zostały spełnione podstawowe przesłanki wymienione w art. 18 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu umożliwiające umorzenie pożyczki do 50% bez uwzględniania sytuacji materialnej pożyczkobiorcy i poręczycieli. Organ podkreślił, że pożyczkobiorca znał warunki umowy i nie realizując jej warunków powinien liczyć się z tym, że wierzyciel zażąda natychmiastowej spłaty całej należności. Pożyczki udzielane z Funduszu Pracy miały na celu udzielenie pomocy osobom bezrobotnym w rozpoczęciu działalności na własny rachunek , występującym jako podmiot gospodarczy , a nie osobom fizycznym w celu otrzymania zleceń od innych instytucji działających na rynku.

Podkreślono też, że pożyczkobiorca mimo zatrudnienia od 10.09. 2007 r. do 26.02.2008 r. nie dokonał żadnej, choćby symbolicznej wpłaty na poczet zadłużenia. W ocenie organu odwoławczego, polepszająca się sytuacja na rynku pracy i zdobyte doświadczenie zawodowe daje M. D., który jest osobą młodą z wyższym wykształceniem, większe możliwości uzyskania zatrudnienia. Poprawa sytuacji na rynku pracy daje też większe możliwości znalezienia zatrudnienia poręczycielowi W. K.

Odnosząc się do zadłużenia i innych zobowiązań, o których pisze pożyczkobiorca i poręczyciele, organ stwierdził, że zostały one zaciągnięte po zawarciu umowy pożyczki, a więc osoby te musiały się liczyć z tym, że będą to dodatkowe obciążenia ich budżetu. W ocenie organu odwoławczego, jak i organu I instancji, nieudana działalność gospodarcza nie może stanowić podstawy do umorzenia pożyczki udzielonej z Funduszu Pracy. W tym zakresie organ powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 8 stycznia 1994 r. sygn. SA/Łd 51/93. W badanej sprawie nie zachodzą także okoliczności, które dowodziłyby istnienia szczególnych względów gospodarczych i społecznych tj. nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności w postaci np. powodzi, katastrofy, które dawałyby podstawę do umorzenia całego zadłużenia .

Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności organ uznał, że istnieje realna możliwość uregulowania pozostałego zadłużenia, zwłaszcza w przypadku podjęcia zatrudnienia przez pożyczkobiorcę i W. K..

Wojewoda podkreślił, że wpłaty dokonywane przez poręczycieli są w pierwszej kolejności zaliczane na poczet należności głównej, a spłacona należność główna powoduje, że pozostała kwota odsetek nie będzie rosła.

Organ II instancji ustalił, że na dzień 12 lutego 2008 r pożyczkobiorca i poręczyciele (dobrowolne wpłaty oraz w wyniku egzekucji komorniczej) wpłacili łącznie 6930,68 zł, w tym wpłata pożyczkobiorcy wynosiła 207,50 zł.

Obecnie zadłużenie wynosi 18.115,66 zł w tym z tytułu pożyczki 7176,82 zł i 10938,84 zł z tytułu odsetek. Dokonane wpłaty zaksięgowana na poczet pożyczki 4823,18 zł, kosztów procesu 2000 zł odsetek 107,50 zł.

Odnosząc się do zarzutu niewłaściwej wysokości odsetek Wojewoda [...] stwierdził, że jest on niezasadny. Szczegółowo kwestię ich wysokości regulowało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 marca 1995 r. ( Dz. U. Nr 35 , poz. 174 ze zm.), zaś dokonywane wpłaty zaliczane były na poczet należności głównej aby kwoty odsetek nie zwiększać.

Nietrafny jest też, zdaniem organu, zarzut wzrostu kwoty zadłużenia z 13744,34 zł w dniu 20.10.2006 r. do 18188,59 zł do chwili obecnej. Zadłużenie wynosiło 13744,34 zł w wyniku umorzenia przez organ I instancji 50% należności głównej na mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Powyższa decyzja oraz kolejna o analogicznym brzmieniu zostały jednak uchylone decyzjami Wojewody [...] przekazującymi sprawę do ponownego rozpoznania. Obecnie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta Ł. uznał, że sytuacja pożyczkobiorcy i poręczycieli uległa poprawie (pożyczkobiorca pracował do 26.02.2008 r. i mąż A. C. również podjął pracę ) wobec czego nieuzasadnione jest umorzenie pożyczki. Rozstrzygnięcie takie nie narusza w ocenie organu zakazu reformationis in peius. Zakaz ten nie wiąże bowiem organu I instancji przy ponownym rozpoznaniu i rozstrzyganiu sprawy (Uchwała NSA z 4.05. 1998 r FPS 2/98 ONSA 1998 Nr 3, poz. 79).

Odnosząc się do zarzutu W. K. dotyczącego udzielenia błędnych informacji Powiatowej Radzie Zatrudnienia przez radcę prawnego PUP Nr 1 w Ł. organ odwoławczy stwierdził, że opinia Powiatowej Rady Zatrudnienia nie wiąże organu I instancji przy wydawaniu decyzji o umorzeniu pożyczki. Ponadto skarżący brał udział w posiedzeniu i mógł poprosić o głos i sprostować nieprawidłowe informacje . Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji szczegółowo ustalił sytuację materialną zobowiązanych, a przedłużenie postępowania wiązało się z koniecznością dokładnego ustalenia sytuacji materialnej pożyczkobiorcy i poręczycieli oraz oczekiwaniem na posiedzenie Powiatowej Rady Zatrudnienia, której opinia była obligatoryjna.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...] złożyli M. D. i W. K.

Wnosili o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] oraz poprzedzających ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu umowy pożyczki i odsetek umownych.

W skardze podniesiono, że organy obu instancji po raz kolejny nie uwzględniły sytuacji ekonomicznej osób zobowiązanych do spłaty pożyczki i odsetek oraz nie zastosowały się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanych w sprawie. W ich ocenie Urząd Pracy podejmuje pozorne działania dotyczące ustalenia kondycji finansowej zobowiązanych, bowiem każdorazowo stwierdza, że ich sytuacja jest dobra i pozwala na spłacanie zobowiązań. Organ nie porównuje dochodów osób zobowiązanych do kryteriów ubóstwa, jak choćby minimum socjalne czy najniższa płaca, czy kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej.

Ich zdaniem Urząd usiłuje zmusić W. K. do podjęcia pracy zagrażającej jego zdrowiu lub życiu (sprzątanie na rynku) nie biorąc pod uwagę orzeczenia o zaliczeniu go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Nie bierze też pod uwagę tego, że M. D. był długotrwale bezrobotny bez prawa do zasiłku i krótkotrwałe okresy zatrudnienia nie poprawiły jego sytuacji ekonomicznej, a pozwoliły jedynie przeżyć ten trudny okres. Orzeczenia organów świadczą o lekceważącym stosunku do wyroków sądu, a wycofanie się z uprzednio dokonanego umorzenia 50% pożyczki nastąpiło bez racjonalnego uzasadnienia. Skutkiem tego dług, pomimo spłacenia około 7000 zł wzrósł do kwoty ponad 18000 zł. Kwota ta stanowi 150% pierwotnego zadłużenia, co wypacza sens ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ podkreślił, że zgodnie z art. 18 ust.4b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu umorzenie pożyczki za spłatę której odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik, może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie, o których mowa w art. 4a, zachodzą co do wszystkich zobowiązanych. Dochody A. D. wynoszą brutto 1234 zł, a zatem przekraczają minimalne wynagrodzenie. Ponadto przepis nie posługuje się kryterium dochodowym lecz jako warunek umorzenia pożyczki wskazuje m.in. sytuację gdy w wyniku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byłyby pozbawione niezbędnych środków utrzymania. Organ podtrzymując swoją ocenę o poprawie sytuacji dłużników wskazał, że pożyczkobiorca ponownie pracuje od 12.03.2008 r.

W piśmie procesowym złożonym 7 lipca 2008 r. pełnomocnik skarżących wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego z urzędu.

Zarzucił naruszenie prawa materialnego art. 18 ust. 4a pkt 2 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58 poz. 514 ze zm.) oraz art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 1 k.p.a. przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz oceny sytuacji materialnej osób zobowiązanych do spłaty pożyczki a także naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niezastosowanie się do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 marca 2006 r. sygn. III SA/Łd 638/05.

W kolejnym piśmie złożonym 28 sierpnia 2008 r. pełnomocnik skarżących potwierdził, iż skarżący M. D. jest zatrudniony w ramach robót interwencyjnych, zaznaczając zarazem, że okoliczność ta nie ma znaczenia gdyż w chwili wydawania zaskarżonej decyzji był osobą bezrobotną. W. K. natomiast został uznany za osobę całkowicie niezdolną do pracy, tym samym nie możliwą wydaje się prognozowana przez Prezydenta Miasta Ł. i Wojewodę [...] poprawa jego sytuacji majątkowej.

Na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. pełnomocnik skarżących popierał skargę i wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonej decyzji, ani poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), co wynika z art. 139 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ), który stanowi, że pożyczki z Funduszu Pracy otrzymane na podstawie umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 1 czerwca 2004r.) podlegają umorzeniu, rozłożeniu na raty, odroczeniu terminu spłaty na zasadach określonych w przepisach dotychczasowych.

Ponieważ umowa pożyczki w rozpoznawanej sprawie zawarta została 8 czerwca 2000 r., do rozpoznania wniosku o umorzenie tej pożyczki zastosowanie miał art. 18 ust. 4a i 4b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zwaną dalej ustawą.

Zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy starosta może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę, o której mowa w ust. 1, jeżeli:

1/ w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności;

2/ w wyniku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byłyby pozbawione niezbędnych środków utrzymania;

3/ pożyczkobiorca zmarł nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;

4/ wydatki egzekucyjne będą wyższe od należności;

5/ przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że z umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne.

Stosownie do art. 18 ust 4b ustawy umorzenie pożyczki za spłatę której odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie, o których mowa w ust. 4a zachodzą co do wszystkich zobowiązanych.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, w pierwszej kolejności zauważyć wypada, iż sprawa niniejsza była już dwukrotnie przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który uchylając decyzje organów administracji obu instancji wskazywał, że organy nie wypowiedziały się co do przesłanek umorzenia pożyczki określonych art. 18 ust. 4a w punktach 2 i 4 ustawy. Zastrzeżenia Sądu budziła też kwestia oceny poprawy sytuacji materialnej poręczycielki A. C. przez pryzmat zatrudnienia jej małżonka i oparte na tej podstawie twierdzenie, iż poręczycielka "w przypadku konieczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie byłaby pozbawiona niezbędnych środków utrzymania. Świadczyło to w ocenie Sądu o tym, że sprawa nie została należycie wyjaśniona. Organ został zobowiązany przy ponownym rozpoznawaniu sprawy do rozważenia wszystkich elementów stanu faktycznego kontekście art. 18 ust. 4a ustawy.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania wtoku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (B. Dauter. B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Zakamycze 2005 str. 345).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę zaskarżona decyzja nie narusza art. 153 p.p.s.a. Wojewoda [...] zebrał i ocenił cały materiał dowodowy pod kątem wszystkich mających zastosowanie w sprawie przesłanek zawartych w art. 18 ust. 4a ustawy. Ustalenia poczynione przez organ i wnioski z nich płynące, wbrew zarzutom strony skarżącej nie noszą cechy dowolności i są zgodne z zasadami logicznego rozumowania.

Przechodząc do analizy spełnienia przesłanek do umorzenia pożyczki wraz z odsetkami organ prawidłowo podkreślił, że umorzenie pożyczki za spłatę której odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie, o których mowa w ust. 4a zachodzą co do wszystkich zobowiązanych. Oznacza to, że każda z przesłanek wskazanych w art. 18 ust. 4a musi być spełniona w odniesieniu do wszystkich zobowiązanych.

Solidarna odpowiedzialność dłużników oznacza, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 366 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego). Treść art. 18 ust 4b ustawy o zatrudnieniu ... koresponduje zatem z przytoczonym przepisem Kodeksu Cywilnego.

Tak jak wskazał organ, w badanej sprawie za spłatę pożyczki odpowiadają solidarnie pożyczkobiorca M. D. oraz poręczyciele W. K., A. D. i A. C.

W ocenie Sądu organ prawidłowo przeanalizował odniesieniu do wszystkich dłużników spełnienie każdej z przesłanek.

Gdy chodzi o przesłankę pkt. 1 "w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności" organ wskazał, że dwóch poręczycieli posiada stałe źródła utrzymania – A. C. z tytułu wynagrodzenia za pracę i A. D. z tytułu emerytury. Fakt posiadania przez dwóch dłużników solidarnych stałych dochodów, do których można skierować egzekucję oznacza, że organ prawidłowo uznał, że ta przesłanka umorzenia pożyczki nie została spełniona. Fakt, że w odniesieniu do pożyczkobiorcy i jednego poręczyciela ta przesłanka byłaby spełniona jest bez znaczenia prawnego, skoro organ nie mógł przyjąć, że przesłankę tę spełniają wszyscy zobowiązani.

Organ prawidłowo uznał też, że ustalona w postępowaniu wyjaśniającym sytuacja rodzinna i materialna zobowiązanych nie daje podstaw do zastosowania art. 18 ust.4a pkt 2 ustawy tj. umorzenia pożyczki z tej przyczyny, że "w wyniku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byłyby pozbawione niezbędnych środków utrzymania". Taka sytuacja nie zachodzi bowiem w przypadku A. D., która jest osobą samotną i dysponuje miesięcznie emeryturą w wysokości 1234 zł brutto, z której 308,56 zł potrącane jest z tytułu egzekucji (potrącenia do wysokości 25% świadczenia). Kwotą jaką uczestniczka dysponuje po uiszczeniu należności z tytułu poręczonej pożyczki nie daje podstaw do uznania , jest pozbawiona niezbędnych środków utrzymania. Nie ulega wątpliwości, że kwota jaka pozostaje uczestniczce nie jest kwotą wygórowaną, ale pozwala na zaspokojenie niezbędnych potrzeb . Przy egzekucji prowadzonej przez komornika część emerytury jest z mocy ustawy wolna od zajęcia (w tym przypadku 75%). Wskazać też można, że emerytura uczestniczki jest dwukrotnie wyższa od kwoty najniższej emerytury , która od 1 marca 2008 r. wynosi 636,29 zł (MP z 2008r. Nr 21 poz.221) i wyższa o minimalnego wynagrodzenia w 2008 r. które wynosi od 1 stycznia 1126 zł (Dz. U. 2007 Nr 171 poz. 1209). Fakt, że uczestniczka w złożonym oświadczeniu majątkowym wskazała jeszcze inne zobowiązania (spłata kredytu zaciągniętego w A.) tej oceny nie może zmienić, skoro zobowiązanie to zaciągnięte zostało w późniejszym terminie. Podobnie oceniać należy sytuację drugiej poręczycielki A. C., która także posiada stałe źródło utrzymania w postaci wynagrodzenia za pracę i dobrowolnie spłaca istniejące zobowiązanie w ratach po 100 zł. Także zatem w odniesieniu do drugiej przesłanki organ nie miał podstaw do uznania za zachodzi ona w stosunku do wszystkich zobowiązanych.

Organ odwoławczy wyjaśnił także dlaczego nie ma podstaw do uznania, że wydatki egzekucyjne przewyższają należność. PUP odzyskał z zasądzonej na jego rzecz kwoty 6930,68 zł Postępowanie egzekucyjne toczy się tylko w stosunku do jednej poręczycielki i od niej na poczet długu wyegzekwowano 1423,18 zł, druga poręczycielka spłaca zadłużenie dobrowolnie i wpłaciła już 5300 zł, 207,50 zł wpłacił pożyczkobiorca. Z tego na poczet należności głównej zaliczono kwotę 4823,18 zł. Nie można więc mówić o sytuacji, w której egzekwowanie należności powoduje zwiększenie straty po stronie pożyczkodawcy.

Należy też zgodzić się z oceną, że w badanej sprawie nie zachodziły żadne szczególne względy gospodarcze lub społeczne (pkt 5) tj. nadzwyczajne nieprzewidywalne okoliczności. Organ trafnie wskazał też na poprawiającą się sytuację na rynku pracy, która szczególnie daje możliwości znalezienia zatrudnienia M. D., który jest osobą młodą i wykształconą. Tym samym można było uznać , że zastosowanie tego przepisu (art. 18 ust. 4a pkt 5) nie było uzasadnione.

Reasumując, w ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji organ w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób wnikliwy i wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, ustalił na tej podstawie stan faktyczny i dokonał następnie jego oceny.

Podkreślić należy, że nawet gdyby organ miał podstawy do uznania, że spełniona jest jedna z przesłanek wskazanych w art. 18 ust. 4a ustawy to i tak umorzenie pożyczki nie byłoby obligatoryjne. Przepis stanowi bowiem, że starosta może /.../ umorzyć w części lub w całości pożyczkę. Co oznacza, że decyzja wydawana na podstawie art. 18 ust. 4a ustawy jest decyzją uznaniową. Oczywiście nie oznacza to dowolności działania, organ bowiem musi w sposób wnikliwy przeanalizować materiał zebrany w sprawie i uzasadnić swoją decyzję, wskazując jakimi przesłankami się kierował. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie nosi cechy dowolności. Organ bardzo obszernie przedstawił argumenty przemawiające za tym aby w jego ocenie nie umarzać pożyczki udzielonej M. D. i poręczonej przez W. K., A. D. i A. C. Argumenty przytoczone przez Wojewodę [...] znajdują oparcie w zebranym materiale, są logiczne i przekonujące. Tak jak stwierdził organ, skarżący znał warunki umowy i od początku nie wywiązywał się z jej postanowień, które na siebie przyjął (m.in. nie podjął działalności gospodarczej i nie rozliczył się w całości z wydatkowanych środków). Nie sposób też nie zwrócić uwagi na fakt, że pożyczkodawca wpłacił na poczet należności jedynie około 200 zł mimo, że były okresy, w których osiągał dochody.

Tak jak wskazał Wojewoda, pożyczka udzielona skarżącemu ze środków społecznych - Funduszu Pracy miała na celu pomoc w rozpoczęciu działalności na własny rachunek i była udzielona pod określonymi warunkami, które nie zostały w żadnym stopniu spełnione, co może mieć wpływ na decyzję o ewentualnym umorzeniu pożyczki. Organy mają bowiem obowiązek dbania o prawidłowy sposób wykorzystania środków, którymi dysponują. Co do zasady nieudolne i nieudane prowadzenie działalności gospodarczej nie powinno obciążać społeczeństwa i jak chcą skarżący, uzasadniać umorzenia należności. Środki z Funduszu Pracy nie mogą być traktowane jak środki przeznaczone na opiekę społeczną .

Należy też zgodzić się z oceną, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. nie naruszają art. 139 k.p.a. Tak jak to wyjaśnił organ przepis ten nie ma zastosowania do decyzji kasacyjnych tj, decyzji z art. 138 § 2 k.p.a., a takie orzeczenie wydawał Wojewoda dwukrotnie uchylając decyzję organu I instancji umarzającą 50% pożyczki (patrz np. wyrok NSA z 9.02.2007 r. II OSK 1270/06 - LEX nr 325295). Prezydent rozstrzygający następnie sprawę oceniał ponownie spełnienie przesłanek do umorzenia pożyczki, na dzień wydania swojego orzeczenia . Organ I instancji wyjaśnił przy tym jakie zmienione okoliczności wpłynęły na zmianę jego stanowiska ( m.in. poprawa sytuacji na rynku pracy i podjęcie pracy interwencyjnej przez M. D.). Nieprzekonujący jest też zarzut, że odmowa umorzenia pożyczki jest wynikiem wprowadzenia w błąd Powiatowej Rady zatrudnienia, że skarżący nie chcą umorzenia 50 % pożyczki., skoro odwołują się od takiej decyzji wnosząc o umorzenie całej kwoty pożyczki z odsetkami. Ponadto, jak wskazał organ opinia Rady nie jest dla niego wiążąca.

Okoliczność, że w chwili obecnej organ nie znalazł podstaw do umorzenia pożyczki w całości lub części nie oznacza, że nie dostrzeże ich w terminie późniejszym, gdy zmianie ulegną niektóre okoliczności.

Z powyższych względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani przepisów prawa materialnego tj art. 18 ust. 4a i 4b ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

RA