Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1789/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. w wyniku uchylenia uprzedniej decyzji tego organu z dnia [...]r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24.04.2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1628/12 utrzymał w mocy skierowaną do M. W. decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] r. w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010 r.

W podstawie prawnej powołano art. 138 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 maja 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust. 1 oraz 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz.U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.), § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w C. przedstawił przebieg postępowania, które zostało wszczęte na skutek wniosku M. W. . w dniu [...] rr. kiedy to strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 w zakresie pomocy finansowej z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW, w którym wskazała działki ewidencyjne oznaczone numerami: [...] obręb P. gmina: J. , powiat [...] i zlokalizowane w ich obrębie działki rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych 2,32 ha. należące do Strefy Górskiej obszarów ONW, zgodnie z w/w rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r.

W wyniku przeprowadzonej przez firmę zewnętrzną ""A" " Sp. z o.o. kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej bez udziału strony stwierdzone zostały nieprawidłowości oraz sporządzono Raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, a w dniu 9.03.2011r. odbyła się kontrola sprawdzająca przeprowadzona przez Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu ŚIOR ARiMR w C. której wyniki ujęto w Raporcie [...] , który zastąpił dotychczasowe wyniki kontroli zasadniczej. Z lektury Raportu wynika, że stwierdzone zostały nieprawidłowości w zakresie wielkości powierzchni kwalifikowanej i rodzaju uprawy, wobec czego zastosowano kody błędów, mające wpływ na zmniejszenie powierzchni dla danej działki bądź też odmowę płatności. Wyniki kontroli na miejscu stanowiły podstawę do ustalenia przez organ pierwszej instancji powierzchni zakwalifikowanej do płatności na rok 2010.

W oparciu o powyższe informacje Kierownik Biura Powiatowego w Z. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] , którą odmówiono przyznania płatności na rok 2010. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że powierzchnia deklarowana stanowi zawyżenie wynoszące 63,38% względem powierzchni stwierdzonej. Dodatkowo wskazano nieprawidłowość upraw.

W odwołaniu od decyzji podkreślono niewłaściwość przeprowadzonej kontroli i zawnioskowano jej powtórzenie z udziałem strony.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w C. rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji. Stwierdził, że przeprowadzona na miejscu kontrola nie potwierdzała deklaracji wnioskodawczyni. Wykluczeniu więc podlegała łączna powierzchnia 0,90 ha względem płatności ONW, która nie znalazła potwierdzenia w stanie faktycznym na gruncie. Organ wskazał także, że nie dopatrzył się w niniejszej sprawie nieprawidłowości skutkujących skierowaniem raportu do kontroli sprawdzającej, a raport z przeprowadzonej u M.W. . kontroli został zweryfikowany pod kątem formalnym, co skutkowało wprowadzeniem w raporcie korekt, będących następstwem poprawy błędów popełnionych podczas sporządzania raportu z kontroli. Powyższa kontrola formalna raportu jest wykonywana zawsze wtedy, gdy czynności kontrolne realizowane są przez firmę zewnętrzną co też miało miejsce w niniejszej sprawie. W konsekwencji organ drugiej instancji podzielił, co do zasady, stanowisko i wnioski organu pierwszej instancji, wskazując, że stwierdzenia pokontrolne zostały prawidłowo udokumentowane, zaś same pomiary zostały dokonane w oparciu o granice wyznaczone użytkowaniem z wykorzystaniem danych odbiornika GPS. Tym samym zarzuty podniesione w odwołaniu, odnoszące się do oceny faktycznego, uznał za bezzasadne.

Na ostateczną decyzję M. W. wniosła, skargę do WSA w której podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu, akcentując krzywdzący sposób przeprowadzenia kontroli w terenie; prawidłowość użytkowania swoich działek oraz koszenie dodatkowej powierzchni, która nawet nie jest wpisywana do dopłat.

Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. III SA/Gl 1513/11 WSA w Gliwicach uchylił decyzję drugoinstancyjną wskazując, że na rozprawie sądowej strona wskazała na protokoły wyników z dotychczasowych kontroli z lat ubiegłych i za 2011rok, niestwierdzające żadnych uchybień w uprawie gruntów, a pełnomocnik organu przyznał, że kontrole za lata wcześniejsze i 2011 rok nie wykazały żadnych nieprawidłowości, zaś za 2010 rok nierzetelne czynności kontrolne dokonane były przez firmę zewnętrzną.

Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę, w zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji wskazał na treść uzasadnienia wyroku WSA w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. III SA/Gl 1513/11, w którym Sąd stwierdził, że z uwagi na niewłaściwie przeprowadzone postępowanie dowodowe istnieje konieczność przeprowadzenia czynności wyjaśniających celem jednoznacznego ustalenia, w jakiej kulturze rolnej utrzymane były grunty skarżącej zadeklarowane we wniosku o płatności na rok 2010.

Organ odwoławczy odnosząc się do uwag i wskazań Sądu co do dalszego postępowania stwierdził, że przeprowadził ponownie szczegółową weryfikację Raportu z kontroli 09.03.2011r. nr [...] celem oceny stanu faktycznego działek, dla których stwierdzone zostały nieprawidłowości.

W ocenie organu dokumentacja pokontrolna została prawidłowo sporządzona, stwierdzenia kontrolne co do zadeklarowanych we wniosku działek rolnych zostały prawidłowo udokumentowane. Pomiary poszczególnych działek rolnych wykonano w oparciu o granice wyznaczone użytkowaniem z wykorzystaniem danych odbiornika GPS. Organ wskazał ponadto, że zarówno M.W. jak i pełnomocnik organu na rozprawie popełnili błąd co do raportu, który powinien stanowić podstawę dla rozstrzygnięcia sprawy na rok 2010.

Na powyższą decyzję M. W. wniosła skargę do WSA w Gliwicach, wyjaśniając w niej przebieg kontroli na miejscu przed wydaniem pierwszej decyzji w sprawie na rok 2010. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu brak przeprowadzenia kontroli na miejscu z jej udziałem, na etapie postępowania odwoławczego, zarówno przed wyrokiem WSA, jak i po wyroku WSA z dnia 13.04. 2012 r. Wskazała, że otrzymała raport kontrolny w dniu 2.11.2011r., sporządzony dla kontroli przeprowadzonej bez jej udziału (pozytywny). Podniosła również, że kontaktowała się z ARiMR w C. i otrzymała informacje, iż w ciągu miesiąca odbędzie kontrola na miejscu w sprawie na rok 2010. Ponadto podała, że otrzymała niekorzystną dla siebie decyzję ze sprawy dotyczącej dopłat bezpośrednich na rok 2009.

Wyrokiem z dnia 23.04.2013 r., sygn. III SA/Gl 1628/12 WSA w Gliwicach uchylił decyzję drugoinstancyjną wskazując, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa procesowego co mogło skutkować niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego i tym samym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazał przy tym, iż podziela stanowisko i argumentację organu odwoławczego co do przyjęcia jako materiał wystarczający do dokonania ustaleń faktycznych kontroli sprawdzającej przeprowadzonej na zadeklarowanych przez M. W. działkach rolnych w dniu [...] r. opisanych w Raporcie nr [...], którą uzupełnia sporządzona dokumentacja fotograficzna zawarta w aktach administracyjnych. Ustalenia zawarte w tym Raporcie winny być wiążące dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ drugiej instancji. Za słuszną WSA uznał argumentacje organu odwoławczego, że wyniki przeprowadzonych kontroli dotyczące innych wniosków niż obejmujący płatności za rok 2010 nie są wiążące w rozpatrywanej sprawie. Obecność strony w trakcie kontroli na miejscu nie jest obligatoryjna z tym, że raport z czynności kontrolnych powinien być prawidłowo doręczony stronie celem umożliwienia czynnego udziału w sprawie.

Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie należy stwierdzić istnienie pisma z dnia [...] r. w sprawie przekazania M. W. raportu z dnia 09.03.2011r., stwierdzając jednocześnie, iż brak w aktach administracyjnych sprawy dowodu doręczenia stronie tej korespondencji, co wymaga uzupełnienia.

WSA stwierdził jednocześnie, iż decyzja organu odwoławczego wymyka się spod kontroli Sądu, bowiem przedstawiona argumentacja organu drugiej instancji jest niepełna, niejasna i nieczytelna co narusza podstawowy warunek jej kontroli.

W ponownie wydanej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż wyniki kontroli na miejscu w sprawie p. M. i W. nie potwierdzają deklaracji Wnioskodawczyni. W sprawie wykluczeniu podlega łączna powierzchnia 0,90 ha względem płatności ONW, która nie znalazła potwierdzenia w stanie faktycznym na gruncie.

W toku przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że działka rolna A położona na działce ewidencyjnej [...] oraz działka rolna D położona na działce ewidencyjnej [...] zgłoszona we wniosku jako uprawy z grupy JPO - stanowi grunt, na którym zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Fotografie wykonane przez Wykonawcę Kontroli oraz Inspektorów BKM potwierdzają występowanie licznych chwastów wieloletnich, samosiejek drzew, jeżyn oraz paproci. Stwierdzone nieprawidłowości mają charakter wieloletni, zastosowanie kodu DR 18 oraz DR14 jest więc zasadne, jako że zaprzestano prowadzenia działalności rolniczej na obszarze tych działek.

Powierzchnia działki głównej E została zredukowana do powierzchni kwalifikowanej PEG (powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza uprawniająca do przyznania płatności w ramach danej działki ewidencyjnej).

Dokumentacja fotograficzna potwierdza, że działka rolna G położona na działce ewidencyjnej [...] w terenie stanowi las, wobec czego zasadne jest użycie kodów nieprawidłowości DR10 i DR33, wskazujących zarówno na brak rolniczego użytkowania działki na dzień 30 czerwca 2003r. jak i na brak rolniczego jej użytkowania na dzień kontroli.

Na działce rolnej I zadeklarowanej jako JPO, TUZ inspektorzy stwierdzili zabudowania gospodarcze oraz sad na powierzchni 0,02 ha, który nie może zostać zakwalifikowany do płatności z uwagi na jego powierzchnię wynoszącą poniżej minimalnej 0,10 ha. Stwierdzony sposób użytkowania jest niezgodny z zadeklarowanym, w związku z tym zasadne jest zastosowanie kodu nieprawidłowości DR 35 oraz DR 4.

Rolnik zadeklarował działkę rolną L na działce ewidencyjnej [...] jako uprawę z grupy JPO o powierzchni 0,19 ha. W wyniku bezpośredniego pomiaru w terenie wykonanego po faktycznym przebiegu uprawy ustalono, że powierzchnia łąki wynosi 0,09 ha. Niedobór powierzchni działki L spowodowany jest stwierdzeniem na działce ewidencyjnej [...] zadrzewień, które zostały wyłączone z płatności. Powierzchnia 0,09 ha łąki nie uprawnia do otrzymania przez Rolnika płatności ze względu na nie spełnienie warunku minimalnej powierzchni działki rolnej - 0,10 ha.

Stwierdzenia kontrolne dokonane w odniesieniu do zadeklarowanych we wniosku działek rolnych zostały prawidłowo udokumentowane. Pomiary poszczególnych działek rolnych wykonano w oparciu o granice wyznaczone użytkowaniem z wykorzystaniem danych odbiornika GPS.

Organ stwierdził, iż M. W. została przez ARiMR w C. poinformowana pisemnie o przeprowadzonej dnia 09.03.2011r. kontroli sprawdzającej, która zastępuje wyniki kontroli zasadniczej, a która jest obowiązująca w sprawie. Powiadomiona została przy tym, że do naliczania płatności uwzględnione zostaną wyniki z Raportu kontroli sprawdzającej z dnia 09.03.2011r. Do wyników kontroli Strona nie wzniosła zastrzeżeń.

Organ odwoławczy odnosząc się do wyroku WSA w Gliwicach z dnia 13.04.2012r., w zakresie dotyczącym wyjaśnień podnoszonych na rozprawie sądowej, gdzie strona wskazała na protokoły wyników z dotychczasowych kontroli z lat ubiegłych i za rok 2011 niestwierdzające żadnych uchybień w uprawie gruntów zauważył, iż kontrola na miejscu przeprowadzana jest odrębnie dla każdego roku. W rozpatrywanej sprawie strony dotyczącej płatności na rok 2010 przeprowadzona została kontrola na miejscu (zasadnicza i sprawdzająca zastępująca wyniki zasadniczej), której wyniki odwzorowuje Raport Nr [...] z dnia 09.03.2011r. Natomiast przedłożone przez stronę raporty z lat poprzednich to najprawdopodobniej związane z działalnością rolno środowiskową, które nie mogą mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich, gdyż dotyczą innego programu pomocowego i są realizowane przez odrębny podmiot. Ponadto raport z kontroli za rok 2011, został sporządzony przez ARiMR na potrzeby sprawy dot. roku 2011. Bezspornie wyniki kontroli na miejscu dla sprawy 2011, są zdecydowanie korzystniejsze dla Strony jednak dotyczą one innej postaci działek rolnych zawartych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011.

Organ podkreślił, iż strona w kolejnym roku (po niekorzystnych dla siebie wynikach kontroli na miejscu dla sprawy roku 2010) zmieniła częściowo sposób uprawy działek w roku 2011 i zrezygnowała z deklaracji części działek rolnych, które zostały zakwestionowane przez ARiMR w roku 2010 (M. W. nie deklaruje już działki [...] (G) z kodem błędu DR10 oraz działki [...] (I) z kodem błędu DR4).

Zaakcentował także, iż Raport Nr [...]z dnia [...] r. zawierający wyniki kontroli jest wiążący do dokonania ustaleń faktycznych w sprawie co wskazał także WSA w wyroku sygn. akt SA/Gl 1628/12 z dnia 24.04.2013r.

W konsekwencji powyższego organ za 2010r. ustalił dla:

ONW - STREFA GÓRSKA

Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana do jednolitej płatności obszarowej to: 2,32 ha, a powierzchnia działek rolnych stwierdzona: 1,42 ha stąd zawyżenie powierzchni: 0,90 ha. Procent zawyżenia: 0,90 ha x 100/1,42 ha = 63,38% powierzchni stwierdzonej. Kwota sankcji powierzchniowych: 0,90 ha x 320 zł = 288 zł.

Powierzchnia wykluczona z prawa do płatności 0,90 ha obejmuje powierzchnie w części działek rolnych: A, E, G, I, L, ze względu na zaniechanie na nich prowadzenia działalności rolniczej w rozpatrywanym roku 2010.

Ustalając wysokość sankcji powierzchniowej organ powołał się na

art. 16 ust. 2 akapit drugi Rozporządzenia Komisji (WE) 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z dnia 23.12.2006r., str. 74 ze zm.), art. 57 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 02.12.2009r. str. 1, ze zm.). Zgodnie z nim jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia(WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości odpowiadającej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.

Organ odwoławczy podał, iż stawka płatności ONW - strefa górska - do 1 ha uprawy w roku 2010 została określony Rozporządzeniem w sprawie pomocy finansowej ONW (Dz. U. 2009, Nr 40 poz. 329 ze zm.) i wynosi 320,00 zł.

W skardze do WSA w Gliwicach strona zarzuciła organowi wadliwe postępowanie polegające na nieprzestrzeganiu zaleceń wynikających z prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 24.04.2013r. Zdaniem strony organy po otrzymaniu tego wyroku winny były przeprowadzić ponowną kontrolę na miejscu z udziałem strony. Strona kwestionuje ustalenia w zakresie powierzchni działek wynikające z dwóch kontroli jakie miały miejsce w 2011r. gdzie obie odbyły się bez jej udziału. Podkreśla, iż za lata 2011, 2012 otrzymywała dopłaty za całość gospodarstwa objętego deklarowanymi wnioskami w tym z tytułu ONW. Nawiązując do argumentacji organu, iż nie wniosła zastrzeżeń do protokołu z czynności kontrolnych w zakresie dotyczącym płatności za 2010r. wskazała na wielość otrzymanych protokołów gdzie każdy z nich był inny. I tak np. raport Agencji I z 05.08.2010r., II z 27.01.2011r. , III z 16.03.2011 i IV z 29.04.2011r. były różnych treści, każdy inny, gdzie w jednym odebrano 1 ar, w innym dodano 5 arów. Po otrzymaniu decyzji organu I instancji z 31.05.2011r oraz wyroku WSA z 27.06.2012 cały czas oczekiwała na dokonanie kontroli na miejscu z jej udziałem jednak bezskutecznie, gdyż organ w dniu 23.08.2012r. po raz kolejny wydał decyzję odmowną oraz nakładającą sankcję.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przyjęte w spornej decyzji.

Na rozprawie strona wskazała, iż raport z kontroli z 9.03.2011r otrzymała. Wskazała także na raport z kontroli z 28.09.2012r. dotyczący płatności za 2011r. jako argument uzasadniający skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sporna decyzja została wydana w bezpośrednim następstwie wyroku WSA w Gliwicach z 24.04.2013r. sygn. akt III SA/Gl 1628/12 którym uchylono poprzednią decyzję organu odwoławczego z dnia 23.08.2012r. z uwagi na nieprawidłowości popełnione przez organ w zakresie wadliwości uzasadnienia spornej decyzji i w następstwie poprzednio wydanego wyroku w sprawie przez WSA w Gliwicach o sygn. akt III SA/GL 1513/11 z 13.04.2012.

W wyroku o sygn. akt III SA/GL 1513/11 Sąd wskazał, iż wobec braku ustosunkowania się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania i zaniechaniu przeprowadzenia weryfikacji ustaleń stwierdzonych przez organ I instancji postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało niewłaściwie, z całkowitym pominięciem podnoszonych przez M. W. zastrzeżeń wobec wyników kontroli za 2010 r. i stwierdził konieczność ponownego przeprowadzenia czynności wyjaśniających celem jednoznacznego ustalenia w jakiej kulturze rolnej utrzymane były grunty skarżącej zadeklarowane w przedmiotowym wniosku.

W kolejnym natomiast wyroku z 24.04.2013r. sygn. akt III SA/GL 1628/12 WSA potwierdził jako słuszny pogląd organu co do przyjęcia jako materiał wystarczający do dokonania ustaleń faktycznych kontroli sprawdzającej przeprowadzonej na zadeklarowanych przez M. W. działkach rolnych w dniu 03.09.2011r. opisanych w Raporcie nr [...] , którą uzupełnia sporządzona dokumentacja fotograficzna zawarta w aktach administracyjnych. Wskazał też, iż wyniki przeprowadzonych kontroli dotyczące innych wniosków niż obejmujący płatności za rok 2010 nie są wiążące w rozpatrywanej sprawie. Decyzję jednak uchylił z powodu wad procesowych tkwiących w nieprawidłowo sporządzonym uzasadnieniu.

Wskazane wyroki nie zostały zaskarżone przez żadną ze stron postępowania. Oznacza to, iż przy ponownym rozpoznaniu skargi ma zastosowanie regulacja z art. 153 p. p. s. a. Zgodnie z tą regulacją ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98). Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Wolters Kluwer, Warszawa 2006, s. 325-326 i B. Adamiak, Glosa do wyroku SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSP 1999/5/101).

Orzekające ponownie w niniejszej sprawie organ odwoławczy i Sąd zostały związane zatem wykładnią wyrażoną w motywach wyroku WSA w Gliwicach z dnia 13.04.2012 r., i z dnia 24.04.2013r. albowiem w okolicznościach tej sprawy nie zaistniały wymienione wcześniej przesłanki, umożliwiające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w ww. wyrokach WSA. Zatem kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji wynika z faktu realizacji zaleceń w sprawie wynikających z wyroków o wskazanych wyżej sygnaturach.

W odniesieniu do rozważań wynikających z pierwszego wyroku jaki chronologicznie zapadł w sprawie to organ odwoławczy zalecenia te zrealizował.

Pismem z dnia [...] r. (vide k.120-121) Agencja wystąpiła do Biura Kontroli na Miejscu z prośbą o weryfikację prawidłowości kontroli na miejscu gospodarstwa rolnego M. W. powołując się w szczególności na wyrok WSA w Gliwicach. W tym zakresie udzielono organowi pismem z dnia [...]r . (vide k- 123a) opinii na temat poprawności sporządzenia raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie 039492810 producenta rolnego M. W. . Podkreślono, iż po analizie dokumentacji z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie nie stwierdzono uchybień skutkujących skierowaniem protokołu do poprawy. Stwierdzenia kontrolne zostały dokonane w odniesieniu do poszczególnych działek zadeklarowanych we wniosku. Stwierdzono, iż uchybienia zostały prawidłowo udokumentowane. Pomiary działek wykonano w oparciu o granice wyznaczone użytkowaniem a także w oparciu o podkłady mapowe wgrane w odbiornik GPS.

Organ odwoławczy odniósł się także do raportu prezentowanego przed Sądem Administracyjnym w Gliwicach przez stronę stwierdzając, iż domniemać można, że przedstawiane przez Skarżącą raporty z lat poprzednich to najprawdopodobniej związane z działalnością rolno środowiskową, które nie mogą mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich, gdyż dotyczą innego programu pomocowego i są realizowane przez odrębny podmiot. Nie dotyczą one także wniosku o przyznanie płatności na 2010r.

W odniesieniu natomiast do zaleceń wynikających z drugiego wyroku, jaki chronologicznie zapadł w sprawie, to organ odwoławczy także te zalecenia zrealizował. Uzasadnienie organu odwoławczego wyczerpująco podaje stwierdzoną różnicę między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW a powierzchnią stwierdzoną w toku kontroli. W decyzji wskazano sposób wyliczenia procentowej różnicy co do płatności ONW dokonując podsumowania dokonanych ustaleń co do kwestionowanych powierzchni. Decyzja organu drugiej instancji zawiera ponadto uzasadnienie wraz z podaniem podstawy prawnej co do wymiaru sankcji, i sposobu jej wyliczenia.

W sytuacji zatem, gdy organ wykonał zalecenia wynikające z powołanych wyroków ocenić należy czy jest prawidłową decyzja w zakresie którą odmówiono przyznania skarżącej płatności ONW na 2010r z jednoczesnym nałożeniem sankcji powierzchniowej w kwocie 288 zł . W ocenie Sądu odpowiada ona prawu.

Przypomnieć należy, iż w wyroku III SA/GL 1628/12 WSA w Gliwicach potwierdził jako słuszny pogląd organu co do przyjęcia jako materiał wystarczający do dokonania ustaleń faktycznych kontroli sprawdzającej przeprowadzonej na zadeklarowanych przez M. W. działkach rolnych w dniu 03.09.2011r. opisanych w Raporcie nr [...] , którą uzupełnia sporządzona dokumentacja fotograficzna zawarta w aktach administracyjnych. Jednoznacznie przy tym wskazał, iż wyniki przeprowadzonych kontroli dotyczące innych wniosków niż obejmujący płatności za rok 2010 nie są wiążące w rozpatrywanej sprawie. Konsekwencją tego stanu rzeczy było prawidłowe, przyjęcie przez organ w zaskarżonej decyzji stwierdzonych w wyniku kontroli wielkości poszczególnych działek rolnych deklarowanych do wnioskowanych płatności powierzchni wykluczonych, a w konsekwencji ustalonych procentowo wielkości zawyżenia w stosunku do powierzchni stwierdzonych. Nadmienić też należy, iż organ odwoławczy podniósł w spornej decyzji, iż stronę pisemnie poinformowano o tym, iż wyniki z kontroli sprawdzającej zastąpią wynik z kontroli zasadniczej i jest ona obowiązująca w sprawie. Strona temu nie zaprzeczyła. Wskazała zarówno w skardze i przyznała to na rozprawie w dniu 4.02.2014r., iż Raport z kontroli sprawdzającej z 09.03.2011r. został jej doręczony.

W sytuacji zatem, gdy ustalenia rozbieżności pomiędzy deklarowanym posiadaniem określonych działek rolnych, a wielkością stwierdzonej powierzchni oraz rodzaj upraw wynikają z Raportu z czynności sprawdzających nr [...] , który uzupełnia dokumentacja fotograficzna zarzuty skargi nie przeprowadzenia ponownie kontroli na miejscu i w konsekwencji zebrania niewystarczającego materiału dowodowego do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie są niezasadne. Skoro bowiem już w poprzednio wydanym wyroku z 24.04.2013r. sygn. akt III SA/GL 1628/12 WSA uznał materiał dowodowy – Raport z czynności kontrolnych z 09.03.2011r. za wystarczający do dokonania ustaleń faktycznych w tym obowiązku dokonywania czynności kontrolnych w tym zakresie organ nie miał. Zatem słusznie organ postąpił ustalenia zawarte w tym Raporcie uznając za wiążące dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy i w oparciu o wyniki zawarte w tym raporcie wydając sporną decyzję. Skoro w raporcie z kontroli sprawdzającej odnotowano szczegółowo: stwierdzone grupy upraw, powierzchnie stwierdzone, kody błędu dotyczące poszczególnych działek rolnych, i dane te stanowiły podstawę do wyliczeń mających wpływ na wykluczenie powierzchni , zmniejszenie powierzchni dla danej działki, bądź odmowę płatności zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową. W konsekwencji i ustalenie następcze co do procentowej wielkości zawyżenia w stosunku do powierzchni stwierdzonych w odniesieniu do poszczególnych działek rolnych i ustalenie kwoty sankcji powierzchniowych jest także prawidłowe.

Zgodnie z art. 57 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 02.12.2009r. str. 1, ze zm.) jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia(WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości odpowiadającej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną.

Mając na uwadze powołaną regulację prawną w sytuacji, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku przez producenta, a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 50%, a tak było w sprawie bo w odniesieniu do: ONW deklarowano 2,32 ha; a stwierdzono 0,90 ha prawidłową jest sporna decyzja odmawiająca nie tylko przyznania płatności ONW ale i nakładająca sankcję powierzchniową przy uwzględnieniu i wielkości zawyżenia i wysokości stawek określonej Rozporządzeniem w sprawie pomocy finansowej ONW (Dz. U. 2009, Nr 40 poz. 329 ze zm.) wynoszącej 320,00 zł.

W przedstawionej sytuacji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.