Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 459/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133, art. 134, art. 141
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2232/17 w sprawie ze skargi P.K. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez P.K. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia

2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2232/17, którym oddalono skargę ww. wniesioną na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2017 r.

w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadu.

Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne

i prawne:

W związku ze sprowadzeniem pojazdu marki [...] , o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] , skarżący P.K. złożył w Urzędzie Celnym w C. Oddziale Celnym w C. deklarację wewnątrzwspólnotowego nabycia ww. pojazdu. W wyniku czynności kontrolnych i analizy załączonych do deklaracji dokumentów zaszło podejrzenie, iż omawiany pojazd może stanowić odpad, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1987 ze zm.). Wobec powyższego Kierownik Urzędu Celnego w C. Oddziału Celnego w C., pismem z dnia [...] września 2016 r., zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu, przekazując jednocześnie kopie posiadanych dokumentów, w tym kopię deklaracji [...] z [...] sierpnia 2016 r., kopię faktury nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., kopię dokumentu "[...]" wydanego przez właściwy organ stanu K., kopię holenderskich dokumentów celnych, kopię pisma P.K. z dnia [...] września 2016 r. wraz z załącznikami, dokumentację fotograficzną oraz kopię Raportu Historii Pojazdu AutoCheck wygenerowaną w dniu [...] września 2016 r.

Po wszczęciu postępowania postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. GIOŚ wezwał skarżącego jako odbiorcę odpadu, odpowiedzialnego za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium [...] na terytorium Polski do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadu, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie [...] w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] , o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Skarżący wniósł na powyższe postanowienie zażalenie, podnosząc przeciwko ww. orzeczeniu zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:

a) art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015 r., poz. 1048), w związku z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12.07.2006 ze zm.), art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2016 r., poz. 803), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, że w świetle ww. przepisów prawa pojazd marki [...] , o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] jest odpadem oraz poprzez zastosowanie rygorów przewidzianych w ww. przepisach skutkujących obowiązkiem demontażu tegoż pojazdu oraz

b) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), poprzez jego pominięcie w sytuacji, gdy przepis ten nakazuje ocenę okoliczności mających znaczenie prawne na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że sporny pojazd nie stanowi odpadu. Jest pojazdem używanym, nadającym się do naprawy tj. typ 2 wg Wytycznych Korespondentów nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów. Może spełniać swoje pierwotne przeznaczenie i miał wartość rynkową od momentu sprowadzenia. Brak jest zatem podstaw do uznania, że bezpośrednim przedmiotem przemieszczenia był odpad w postaci nienadającego się do użytku pojazdu. W omawianym przypadku brak jest zatem podstaw do przyjęcia, jakoby miało miejsce "pozbycie się" pojazdu przez poprzedniego właściciela. W przypadku spornego pojazdu przeniesienie własności uzasadnione było rachunkiem ekonomicznym i gospodarczym przeznaczeniem tegoż pojazdu.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. GIOŚ rozpatrzył zażalenie skarżącego na własne postanowienie z dnia [...] marca 2017 r., utrzymując to postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ podniósł, że legalna definicja pojęcia "odpad" obecnie obowiązująca została określona w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1987 ze zm.), zgodnie z którą przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". Przez "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, należy rozumieć zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób, aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za odpad ma jego stan w momencie sprowadzenia na terytorium Polski oraz wola jego poprzedniego posiadacza. Przedmiot staje się odpadem z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza, bowiem o tym, czy dana substancja lub przedmiot mogą być uznane za nieprzydatne w określonym miejscu lub czasie, decyduje ich dotychczasowy posiadacz. Dalej organ wskazał, że ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, iż omawiany pojazd został sprowadzony z [...] na terytorium Polski w stanie uszkodzonym. Powyższe wynika z załączonej do materiału dowodowego opinii technicznej spornego pojazdu nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., sporządzonej przez uprawnionego rzeczoznawcę samochodowego K.L. wraz z kalkulacją napraw i dokumentacją fotograficzną oraz pisma skarżącego z dnia [...] września 2016 r. skierowanego do Naczelnika Urzędu Celnego w C., w którym strona sama sugeruje, iż naprawa spornego pojazdu na terenie [...] była nieopłacalna bądź nawet niemożliwa. Strona w powołanym piśmie sama stwierdziła m.in., że stan auta zdiagnozowany po sprowadzeniu do Polski dyskwalifikuje go do jakiejkolwiek naprawy i w związku z tym auto zostanie sprzedane w stanie niezmienionym jako wrak. Tym samym skarżący w sposób jednoznaczny określił, w jakim celu zakupił i sprowadził do kraju sporny pojazd, tj. w celu jego dalszej odsprzedaży, w stanie niezmienionym jako "wrak" pojazdu. Zatem strona określiła, iż ww. pojazd w jej ocenie nie nadaje się do naprawy i wykorzystania w celu, w jakim został wyprodukowany, co jest tożsame ze zmianą przeznaczenia spornego pojazdu. Istotne jest również to, iż w powołanej opinii technicznej nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. rzeczoznawca stwierdził, że sporny pojazd winien mieć m.in. naprawione wzmocnienia boczne z podłużnicą lewe i prawe oraz wymienioną belkę zawieszenia przedniego. Powyższe potwierdza kalkulacja napraw, gdzie wśród prac do wykonania określono naprawę wzmocnienia przedniego lewego i prawego. Rzeczoznawca w powyższej opinii oszacował wartość ww. pojazdu w stanie uszkodzonym na kwotę [...] zł, natomiast pojazdu w stanie nieuszkodzonym na [...] zł. Powyższe oznacza, że omawiany pojazd ze względu na stwierdzone uszkodzenia utracił ok. 48 % swojej wartości. Według znajdującej się w aktach sprawy faktury nr [...] , pojazd został sprzedany skarżącemu za kwotę [...], co odpowiada kwocie ok. [...] zł (zgodnie ze średnim kursem NBP w dniu 29 lutego 2016 r.). Poprzedni właściciel sprzedał zatem omawiany pojazd skarżącemu znacznie poniżej jego wartości w stanie uszkodzonym. W związku z powyższym, w ocenie organu rozpatrującego zażalenie, sprzedaż przedmiotu postępowania kolejnemu nabywcy (stronie) została podyktowana zamiarem odzyskania kwoty, odpowiadającej wartości pozostałości z omawianego uszkodzonego pojazdu, odpowiadającej wartości części zamiennych pozyskanych z demontażu pojazdu. Za przyjęciem, że przedmiotowy samochód stanowi odpad przemawia także stopień uszkodzeń poszczególnych jego elementów konstrukcyjnych określony przez rzeczoznawcę. Mając nadto na uwadze fakt, że poprzedni właściciel ww. pojazdu na terenie [...], uznając, że naprawa pojazdu nie była opłacalna ekonomicznie, sprzedał pojazd w stanie uszkodzonym, nie ingerując w jego stan techniczny, nie widział możliwości jego wykorzystania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, należy zdaniem organu przyjąć, iż w przypadku spornego pojazdu doszło do "pozbycia się" w pierwszej kolejności przez poprzedniego właściciela pojazdu jeszcze na terytorium [...], a następnie przez skarżącego, który sprowadził pojazd w celu wykorzystania w odmienny sposób od pierwotnego. W dalszej części uzasadnienia organ, powołując się między innymi na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2874/13, stwierdził, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu. Pojazd, który otrzymał status odpadu wskutek pozbycia się lub zamiaru jego pozbycia się przez dotychczasowego posiadacza, stanowić będzie odpad, nawet w przypadku przywrócenia jego sprawności, ponownego zarejestrowania, dopuszczenia do ruchu oraz ponownej zmiany przeznaczenia.

Organ, opierając swoje ustalenia między innymi na okolicznościach przyznanych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] września 2016 r., określającego w sposób jednoznaczny przeznaczenie sprowadzonego przez niego pojazdu uznał, że obecnie stanowisko jego w tym przedmiocie ma na celu uniknięcie odpowiedzialności za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci pojazdu przeznaczonego do dalszej odsprzedaży, jako pojazdu nienadającego się do użytku zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem.

W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że z uwagi na fakt, iż omawiany pojazd, w dacie przemieszczenia, wyposażony był w jednostkę napędową zawierającą płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające mu właściwości niebezpieczne, to zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923) jako odpad należało sklasyfikować po kodem [...] - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy". Odpady sklasyfikowane pod kodem [...] nie zostały sklasyfikowane pod żadnym kodem w załącznikach Ill, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia WE Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Zasady międzynarodowego przemieszczania odpadów określa rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, które w art 3 ust. 1 lit. b pkt iii stanowi, iż procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają przemieszczenia odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA, jeżeli mają być poddane procesom odzysku. Odpady zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów, posiadające właściwości niebezpieczne, nie są sklasyfikowane pod żadnym kodem w ww. załącznikach, zatem przemieszczenie odpadu w postaci omawianego pojazdu z terenu [...] na terytorium Polski winno odbyć się z zachowaniem ww. procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów. Według art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, przemieszczenie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom stanowi przemieszczenie nielegalne. W związku z faktem, iż odpad w postaci ww. pojazdu został sprowadzony na terytorium Polski bez zastosowania ww. procedury, przemieszczenie to nosi znamiona przemieszczenia nielegalnego, co zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, uzasadniało wszczęcie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z urzędu postępowania w sprawie takiego nielegalnego przemieszczenia odpadów. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. W przedmiotowej sprawie nie można przypisać odpowiedzialności za przemieszczenie odpadu podmiotowi pozbywającego się pojazdu, ponieważ zgodnie z fakturą nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. skarżący dokonał zakupu ww. pojazdu na terenie [...] . Skoro skarżący jest podmiotem odpowiedzialnym za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] , to organ prawidłowo oparł zaskarżone postanowienie na przepisach art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Zgodnie z art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Wobec treści ww. przepisu prawa, organ I instancji słusznie zobowiązał stronę postępowania do zagospodarowania sprowadzonego nielegalnie odpadu w sposób określony wyżej przytoczonym przepisem, a który w świetle prawnych regulacji daje gwarancję poddania tego odpadu odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie.

Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. P.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2017 r., podnosząc przeciwko ww. orzeczeniu zarzuty naruszenia:

1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na jego pominięciu, gdy przepis ten nakazuje ocenę okoliczności mających znaczenie prawne na podstawie całokształtu materiału dowodowego, podczas gdy Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozpatrując podstawowe kwestie, tj. czy sprowadzony pojazd jest odpadem, ograniczył się do pisma skarżącego, które znajduje się w aktach sprawy;

b) art. 7a w związku z art. 80a k.p.a. poprzez pomijanie słusznego interesu obywatela, polegającego na utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia [...] marca 2017 r. nakazującego skarżącemu demontaż pojazdu marki [...] , gdy obywatel w dobrej wierze sprowadził pełnowartościowy pojazd z koniecznością dokonania naprawy, a nie odpad;

2. przepisów prawa materialnego, z zakresu ochrony środowiska, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w związku z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadów i art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, polegające na przyjęciu, że przedmiotowy pojazd jest odpadem w rozumieniu powołanych przepisów i zastosowaniu rygorów tam przewidzianych, skutkujących obowiązkiem demontażu ww. pojazdu.

W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r., organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2017 r. oddalił skargę, uznając ją za nieuzasadnioną. Przytaczają na wstępie rozważań prawnych art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu i art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 Sąd uznał, że prawidłowość zastosowania w niniejszej sprawie przez GIOŚ instrumentu uregulowanego w art. 25 ust.1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, oparta na trafnym ustaleniu, że przemieszczony na terytorium RP samochód stanowi odpad, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Kontrola zaskarżonego postanowienia upoważnia do podzielenia w całości stanowiska GIOŚ, wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Obecnie obowiązująca definicja pojęcia "odpadu" została określona w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach który stanowi, że przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Dla uznania danego przedmiotu za odpad podlegający regulacjom ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1048 ze zm.) oraz rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 ze zm.), decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wprowadzenia produktu na terytorium Polski. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem, czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny, w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. Decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu (pojazdu) za odpad ma jego stan w momencie sprowadzenia na terytorium Polski oraz wola jego poprzedniego posiadacza. Dalej Sąd podniósł, że pozbycie się w niniejszej sprawie pojazdu przez poprzedniego właściciela, tj. firmę [...], na rzecz skarżącego, bez dokonania w pojeździe stosownych napraw, który sprowadził pojazd w celu jego dalszej odsprzedaży, w stanie niezmienionym jako "wrak" pojazdu - a więc w celu wykorzystania go w odmienny sposób od pierwotnego - jednoznacznie przesądza o zaistnieniu przesłanki "pozbycia się", wskazanej w ww. art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że organ niesłusznie zakwalifikował sporny pojazd jako odpad i jego uzasadnienia Sąd podniósł, iż w piśmie z dnia [...] września 2016 r., które zostało skierowane do Naczelnika Urzędu Celnego w C. skarżący stwierdza, że "...sporny pojazd został sprowadzony ze znacznymi uszkodzeniami (...) Stan auta zdiagnozowany po sprowadzeniu do Polski dyskwalifikuje go do jakiejkolwiek naprawy. Auto zostanie sprzedane w stanie niezmienionym jako wrak". Tym samym sam skarżący w sposób jednoznaczny określił, w jakim celu zakupił i sprowadził do kraju sporny pojazd, tj. w celu jego dalszej odsprzedaży, w stanie niezmienionym jako "wrak" pojazdu. Skarżący określił, że ww. pojazd w jego ocenie nie nadaje się do naprawy i wykorzystania w celu, w jakim został wyprodukowany, co jest tożsame ze zmianą przeznaczenia spornego pojazdu. Organ mając na uwadze okoliczności złożenia ww. pisma słusznie uznał jego treść za wiarygodną i stanowiącą istotny element materiału dowodowego niniejszej sprawy, odnoszący się do przeznaczenia omawianego pojazdu. Istotne jest również, że zgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, omawiany pojazd został sprowadzony z [...] na terytorium Polski w stanie uszkodzonym. Powyższe wynika z załączonej do materiału dowodowego opinii technicznej spornego pojazdu nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. sporządzonej przez uprawnionego rzeczoznawcę samochodowego wraz z kalkulacją napraw i dokumentacją fotograficzną, jak również z ww. pisma skierowanego do Naczelnika Urzędu Celnego w C. przez skarżącego w dniu [...] września 2016 r. Za przyjęciem, że sporny pojazd stanowi odpad przemawia sam fakt, że we wspomnianym wyżej piśmie skarżący wskazuje na okoliczności uzasadniające takie stanowisko, tj. zły stan techniczny pojazdu, występujące poważne uszkodzenia skutkujące niską ceną zakupu spornego pojazdu oraz nieopłacalnością jego naprawy na terenie [...] . Powyższe znajduje także potwierdzenie w złożonej do akt sprawy opinii technicznej z dnia [...] listopada 2016 r. i wynikający z niej zakres uszkodzeń, koszty ewentualnej naprawy, wartość samochodu przed i po uszkodzeniu. Zatem, zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, że powyższe okoliczności wskazują, iż w przypadku spornego pojazdu doszło do "pozbycia się" w pierwszej kolejności przez poprzedniego właściciela pojazdu jeszcze na terytorium [...] , a następnie przez skarżącego, który sprowadził pojazd w celu wykorzystania go w odmienny sposób od pierwotnego. Dalej podkreślił, że zgodnie z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania (wyrok z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie C-235/02). Odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych, nawet, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń (wyrok Trybunału z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych C-304/94, C-330/94, C-342/94, C-224/95).

Nie podzielając zarzutu naruszenia zasad określonych w art. 7 i art. 80 k.p.a., Sąd uznał, że organ dokonał analizy całego materiału dowodowego, z którego bezsprzecznie wynika, iż uszkodzony pojazd opuścił terytorium [...] w stanie uszkodzonym oraz w celu wykorzystania w sposób odmienny od pierwotnego. Dokumentacja sprawy, a w tym: faktura nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., opinia techniczna nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. sporządzona przez uprawnionego rzeczoznawcę samochodowego wraz z kalkulacją napraw oraz pismo skarżącego z dnia [...] września 2016 r. wraz z załącznikiem, stanowią wystarczający materiał dowodowy, który pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż w omawianym przypadku przedmiot postępowania stanowi odpad. Sąd podzielił stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że bez znaczenia dla sprawy pozostają późniejsze pisemne wyjaśnienia skarżącego, które wpłynęły do organu w dniu [...] stycznia

2017 r., iż pojazd został sprowadzony w celu naprawy i dalszej odsprzedaży. Odmienne bowiem stanowisko zajął w powołanym wyżej piśmie z dnia [...] września 2016 r. Skarżący zadeklarował przed Urzędem Celnym w C. zgodność składanych oświadczeń z prawdą pod rygorem odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy. W skarżonym postanowieniu organ ocenił dowody w sposób odmienny niż skarżący, co nie może stanowić podstawy do uznania, iż dowody te zostały przez organ pominięte lub przeprowadzona ich ocena dokonana została z naruszeniem art. 80 k.p.a. Organ poddał analizie wszystkie dowody w sprawie, jednakże na ich podstawie doszedł do wniosków odmiennych aniżeli skarżący.

W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący braku odniesienia się w zaskarżonym postanowieniu do wszystkich podniesionych w zażaleniu zarzutów, tj. zarzut, że organ nie odniósł się do argumentacji skarżącego odnośnie stanu technicznego pojazdu, zamiaru jego naprawy oraz że organ pominął fakt, iż pojazd ten posiada wartość rynkową. Organ powołując się na przytoczone w uzasadnieniu wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, iż pojazd, który otrzymał status odpadu wskutek pozbycia się lub zamiaru jego pozbycia się przez dotychczasowego posiadacza, stanowić będzie odpad, nawet w przypadku przywrócenia jego sprawności, ponownego zarejestrowania i dopuszczenia do ruchu oraz ponownej zmiany przeznaczenia. Zdaniem Sądu, GIOŚ w sposób wyczerpujący wyjaśnił, jakie są konsekwencje w odniesieniu do pojazdu, który otrzymał już status odpadu w wyniku pozbycia się go przez dotychczasowego posiadacza. Nietrafnie zarzucono również w skardze, iż GIOŚ nie wskazał podstaw prawnych oraz faktycznych, na jakich zakwalifikowano przedmiotowy pojazd do kategorii odpadu. Zarówno w swoim pierwszym postanowieniu, jak i w drugim organ wskazał i wyjaśnił, na jakiej podstawie prawnej wydaje postanowienie.

Odnosząc się do opinii technicznej nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., sporządzonej przez uprawnionego rzeczoznawcę samochodowego wraz z kalkulacją napraw i dokumentacją fotograficzną, Sąd podzielił stanowisko organu, że nawet w przypadku, gdy rzeczoznawca samochodowy stwierdza w opinii technicznej, iż "pojazd ze względów technicznych i ekonomicznych stanowi wartość użytkową, po naprawie zgodnie z technologią producenta i po przejściu badań technicznych może być dopuszczony do ruchu" nie przesądza kwestii, czy pojazd ten stanowi odpad i czy w istocie może być wykorzystany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Rzeczoznawca samochodowy nie przeprowadza bowiem analizy prawnej dokumentacji towarzyszącej zakupowi pojazdów pod kątem przepisów ochrony środowiska, a także nie analizuje okoliczności mogących wskazywać na wystąpienie przesłanki "pozbycia się". To organy Inspekcji Ochrony Środowiska dokonują oceny ww. pojazdu w zakresie, czy stanowi on odpad i są w tym zakresie organami właściwymi, uprawnionymi i wyspecjalizowanymi (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt II OSK 2920/13). W ocenie Sądu, opinia rzeczoznawcy, jak trafnie podkreślił organ, odnosi się tylko do jednego z elementów, których ocena może mieć wpływ na to, czy dany pojazd stanowi odpad, czy też nie. Organ w treści zaskarżonego postanowienia (strona 18) odniósł się również do twierdzenia, zawartego zarówno w piśmie skarżącego z dnia [...] stycznia 2017 r., jak i w piśmie jego pełnomocnika z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz zażaleniu z dnia [...] marca 2017 r., iż pojazd został sprowadzony z [...] do Polski w innym celu niż demontaż na części, tj. w celu naprawy, a naprawa uszkodzeń jakie posiada pojazd nie będzie skomplikowana i kosztowna. Powyższym twierdzeniom skarżącego przeczy poddana analizie treść pisma strony z dnia [...] września 2016 r. Odmienne stanowisko od tego przyjętego przed Urzędem Celnym ma na celu uniknięcie przez skarżącego odpowiedzialności za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu. Jednocześnie Sąd podkreślił, że dokonując istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń nie kierował się stanowiskiem organu celnego, a jedynie przeprowadził dowód z dokumentów przedstawionych w Urzędzie Celnym przez samego skarżącego. Dokonał autonomicznej oceny stanu faktycznego, niezależnej od oceny organu celnego.

Odnosząc się do zarzutu, iż organ naruszył art. 7a w związku z art. 80a k.p.a. Sąd podniósł, iż w związku nowelizacją ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), zgodnie z którym do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia ww. ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Przepisy art. 7a oraz art. 80a wprowadzone zostały do k.p.a. wraz z nowelizacją tejże ustawy z dnia 1 czerwca 2017 r., natomiast postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu [...] października 2016 r. Tym samym należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie ww. art. 7a oraz 80a nie mają zastosowania, gdyż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed wprowadzeniem ww. nowelizacji k.p.a.

W świetle powyższych okoliczności Sąd I instancji uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w następstwie czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P.K. zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 133 p.p.s.a. przez pominięcie całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności dowodów na podstawowe kwestie tj. iż sprowadzony pojazd nie jest odpadem

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy bez oparcia się o całość akt sprawy, a także poprzez uzasadnienie wyroku nie odnoszące się do wszystkich zarzutów skargi, co uniemożliwia kontrolę orzeczenia,

c) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w aspekcie zgłoszonych zarzutów,

2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

a) niewłaściwe zastosowanie ar. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1013/2016 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów i art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji polegające na przyjęciu, iż przedmiotowy pojazd jest odpadem w rozumieniu powołanych przepisów i zastosowaniu rygorów tam przewidzianych, skutkujących obowiązkiem demontażu,

b) błędną wykładnię art. 3 ust. 1 pkt b ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, iż pozbycie

się to jakiekolwiek przekazanie innemu podmiotowi bez rozróżnienia sposobu dalszego użytkowania przedmiotu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zgodnie z treścią art. 133

§ 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że ocena prawna w danej sprawie nie może być formułowana w oderwaniu od całości akt administracyjnych. Sąd, wydając wyrok, ma obowiązek skonfrontować ustalenia faktyczne poczynione w sprawie z zarzutami skargi odnoszącymi się do stanu faktycznego sprawy i normami prawa materialnego, będącymi podstawą stanowiska organu. W toku postępowania skarżący zgłaszał zarzuty wobec studium, powołując się tak na argumentację natury faktycznej jak i prawnej. Tych zarzutów merytorycznych nie zbadał ani nie ocenił również WSA. W tym miejscu podkreślić należy, iż uzasadnienie Sądu, którego rozstrzygnięcie jest następnie weryfikowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, ma za zadanie powołać w nim argumenty, które są przekonujące i trafne w danych okolicznościach, tak aby strona była przeświadczona, że Sąd rozpoznający jej sprawę jest przekonany o słuszności swego rozstrzygnięcia. Dlatego też uzasadnienie Sądu powinno być jasne i stanowić konsekwentną i logiczną całość. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wymogów tych nie spełnia. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny, oprócz odnotowania zarzutów skarżącego, nie odniósł się do nich. Tym samym, zdaniem skarżącego kasacyjnie, należy uznać, że uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Dalej skarżący podniósł, że najważniejszą kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie czy sprowadzony pojazd jest odpadem w rozumieniu obowiązujących przepisów. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi, utrwaloną linią orzeczniczą, a także zgodnie z wytycznymi korespondentów (nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów) rozdział 1 ust. 10 a), ii)) sprowadzony pojazd, który nadaje się do naprawy (typ 2) nie kwalifikuje się do kategorii odpadów. Dokonując wykładni pojęcia "odpadów'’ należy podkreślić, że "pozbycie się" przedmiotu lub substancji stanowi o istocie odpadu, jest konieczną przesłanką do uznania przedmiotu za odpad. "Pozbycie się" oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywołać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Wykładnia ta jest zgodna z definicją zawartą w dyrektywie nr 2008/98/WE. "Pozbycie się" – zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, zawierającym definicję odpadu, rozumiane jest jako przekazanie (zbycie) przedmiotu innemu podmiotowi, który będzie ten przedmiot wykorzystywał w zasadniczo odmienny od pierwotnego sposób.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a.

(a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Ponadto w przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć te pierwsze, ponieważ determinują one ocenę prawidłowego zastosowania lub właściwej wykładni przepisów prawa materialnego powołanych w tej sprawie.

W skardze kasacyjnej, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię (pkt 2 skargi kasacyjnej) oraz przepisów postępowania (pkt 1 skargi kasacyjnej).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 133 p.p.s.a. Wskazać należy, że powyższy przepis zawiera trzy jednostki redakcyjne – trzy paragrafy. Zgodnie z § 1 zdanie pierwsze sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa

w art. 54 § 2. Natomiast w zdaniu drugim tegoż paragrafu ustawodawca przewidział możliwość wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawodawca tak stanowi. W § 2 stwierdzono, że sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo, a § 3 stanowi, że rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu. Skarżący kasacyjnie nie wskazał, którego konkretnie przepisu naruszenia dopuścił się Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę. Z treści zarzutu naruszenia art. 133 wynika, że skarżący wiąże jego naruszenie z pominięciem niektórych ze zgromadzonych dowodów przemawiających za przyjęciem, że sporny pojazd nie jest odpadem. Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi wówczas, gdy sąd oddali skargę mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowanie w art. 106 § 3 p.p.s.a. Zarzutu pominięcia przez sąd części materiału dowodowego nie można skutecznie podnosić w ramach naruszenia art. 133 § 1. Wynikający z tego przepisu obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1559/20, z dnia 27 listopada 2020r., sygn. akt II GSK 944/20). Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd I instancji, z którą nie zgadza się wnoszący skargę kasacyjną (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2823/18). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia przez Sąd orzekający w niniejszej sprawy naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji odwołuje się jedynie do materiału dowodowego znajdującego się w przekazanych przez organ aktach sprawy. Natomiast skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podejmuje jedynie próbę podważenia oceny tego materiału dokonanej przez Sąd. W oparciu o ten sam materiał dowodowy, o który Sąd dokonał oceny ustaleń dokonanych przez organ przedstawia własną ocenę faktów, mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Nieskuteczny okazał się także zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny I instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot, wynikający z treści zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej (np. decyzji, postanowienia bezczynności, przewlekłości postępowania). Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie byłyby powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd I instancji, rozpoznając w niniejszej sprawie skargę, niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie administracyjne w zakresie przesłanek zastosowania art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, dokonując między innymi niezbędnej w tym zakresie oceny, czy sporny pojazd stanowił odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Sąd nie orzekał w granicach innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego materiału dowodowego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania procedur obowiązujących ten organ, ani prawidłowości oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Pokreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Sąd, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, dokonał oceny wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, a dotyczących istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. W szczególności wskazał podstawę prawną zakwalifikowania spornego pojazdu jako odpadu, okoliczności faktyczne, które przemawiały za przypisaniem mu cech odpadu, jak również wskazał, dlaczego inne fakty podnoszone przez skarżącego nie mają wpływu na dokonaną kwalifikację. Dotyczy to przede wszystkim możliwości dokonania naprawy pojazdu, przejścia badań technicznych i możliwości jego rejestracji. Trafność tej oceny zostanie przedstawiona w dalszej części niniejszego uzasadnienia przy ocenie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.

Brak jest podstaw do uwzględnienia również zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 141 § 1 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.

O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Wyrok sądu I instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku między innymi jednoznacznie wynika, dlaczego Sąd I instancji podzielił stanowisko organu administracji publicznej odnośnie konieczności zastosowania w stosunku do skarżącego, jako podmiotu odbierającego odpad w rozumieniu art. 3 ust. pkt 6 ustawy o odpadach, regulacji określonej w art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, jak również dlaczego sporny pojazd uznał za odpad, ustosunkowując się jednocześnie do zarzutów podniesionych w skardze w zakresie tych ustaleń i ocen dokonanych przez organ administracji publicznej.

Nie jest trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy

o odpadach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji prawidłowo podzielił stanowisko organu, że pojazd, którego dotyczy postępowanie, stanowił nielegalnie przemieszczony odpad. Z akt sprawy wynika, że organy dokonały prawidłowej interpretacji art. 3 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Treść tego pojęcia odgrywa w niniejszej sprawie zasadniczą rolę i stanowi jednocześnie oś sporu. Nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów ma miejsce niezależnie od stopnia uciążliwości bądź zagrożeń dla życia lub zdrowia ludzi oraz dla środowiska, a także niezależnie od ich ilości lub miejsca ich powstania.

W prawie międzynarodowym Konwencja Bazylejska o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych, sporządzona w Bazylei dnia 22 marca 1989 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 19, poz. 88), za odpad uznaje substancje lub przedmioty, które są usuwane lub których usuwanie zamierza się przeprowadzić albo których usuwanie jest wymagane z mocy przepisów prawa krajowego (art. 2 pkt 1) Konwencji. Rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE. L 190) odwołuje się wielokrotnie do celów postępowania z odpadami wynikających z przepisów konwencji. Polskie przepisy wewnętrzne dotyczące międzynarodowego przemieszczania odpadów w sposób bardzo ścisły są powiązane z regulacjami unijnymi oraz międzynarodowymi, a zmiany zachodzące w tych regulacjach muszą wywoływać odpowiednie zmiany w prawie polskim. W piśmiennictwie wyrażono pogląd, według którego definicja pojęcia odpadów zaproponowana w Konwencji Bazylejskiej ma charakter sztywny. W definicji tej element subiektywny oceny został ograniczony do minimum (zob. A. Barczak, Model gospodarowania odpadami komunalnymi w Polsce i Niemczech. Analiza prawno-porównawcza, Szczecin 2013, s. 17.). Kluczowym elementem ustawowej definicji odpad jest pojęcie "pozbycie się", gdyż przedmiot staje się odpadem właśnie z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza. Zgodnie z ogólnym znaczeniem słowo "pozbywać się" oznacza uwolnić się od czegoś niepotrzebnego, uciążliwego. Pozbyć się starych ubrań, mebli. Pozbyć się długów, kłopotów, uciążliwości, obowiązków (M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, t. 2, Warszawa 1979, s. 886.). Według aktualnie obowiązującej definicji zawartej w ustawie o odpadach przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6). Z definicji tej wynika dwoista natura odpadu. Odpadem zatem pod pewnymi warunkami może stać się substancja lub przedmiot. Pojęcie "pozbywać się" należy interpretować w świetle celu ogólnego przepisów ustawy o odpadach, którym jest ochrona zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi przez substancję lub przedmiot, które mogą stać się odpadami oraz w świetle celów szczegółowych wynikających z zasad gospodarki odpadami. Termin "pozbywać się", który określa zakres stosowania pojęcia "odpad", nie może zatem być interpretowany wąsko. Przy interpretacji pojęcia "pozbywać się" należy brać pod uwagę przede wszystkim obowiązujące normy prawne dotyczące procesów ponownego użycia, przetwarzania, recyklingu oraz odzysku poszczególnych rodzajów odpadów. Istotne znaczenie mają także standardy dotyczące bezpieczeństwa używania substancji lub przedmiotów. Pozbycie się substancji lub przedmiotu, które stają się odpadem powinno być także oceniane przez pryzmat zasad: zapobiegania odpadom oraz przezorności i materialnej odpowiedzialności sprawcy zanieczyszczającego środowisko. Zasadnie uznał Sąd I instancji, podzielając stanowisko organu, że nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu. Decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za "odpad" ma jego stan w chwili sprowadzenia na terytorium Polski, który w przypadku pojazdów wycofanych z eksploatacji, wynika ze statusu prawnego oraz stanu technicznego danego pojazdu oraz woli jego poprzedniego posiadacza. O kwalifikacji danego przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się, stanowiąca działanie faktyczne, zamierzone lub nakazane (animus). Przesłankę tą można więc ocenić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu, z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiaru, jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu. Chodzi tu o zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał on się nadawać, zwłaszcza gdy zmiana ta może spowodować negatywne następstwa dla człowieka lub środowiska (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt II OSK 2920/13, z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3228/14).

W świetle definicji odpadu odpadem jest pojazd, którego posiadacz pozbył się i który nie może już być użytkowany w dotychczasowy sposób, czyli jest niezdolny do dalszego poruszania się po drogach ze względu na stopień zużycia oraz zakres i charakter uszkodzeń. Odpadem może zatem stanowić pojazd niekompletny czy uszkodzony (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 157/11). Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć należy, że o statusie pojazdu jako odpadu, oprócz woli posiadacza pozbycia się go, będzie też decydować jego stan techniczny, tj. możliwość sprawnego poruszania się po drogach, przy czym jak już wyżej wskazano w przypadku międzynarodowego przemieszczania odpadów ma się na uwadze stan techniczny pojazdu istniejący w chwili jego sprowadzenia.

Mając na uwadze powyższą interpretację pojęcia odpadu, Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela ocenę Sądu I instancji co do trafności stanowiska organów, iż sporny pojazd sprowadzony z [...] na teren Polski przez skarżącego kasacyjnie miał status odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Powyższe ustalenie znajduje potwierdzenie w zgromadzonym przez organ materiale dowodowym. Słusznie podnosi Sąd I instancji, że okoliczności pozbycia się pojazdu przez poprzedniego posiadacza w sposób jednoznaczny przesądzają o pozbyciu

się w rozumieniu art. 32 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Skarżący kasacyjnie nabył pojazd z uszkodzeniami wskazanymi w sporządzonej na jego zlecenie ocenie technicznej przez inż. K.L. Z dokumentu tego jednoznacznie wynika, że pojazd ten zarówno w chwili nabycia go przez skarżącego, jak i w chwili sprowadzenia na terytorium Polski, należało zakwalifikować jako niezdolny do wykorzystania go zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Wskazuje na to zakres i rodzaj uszkodzonych elementów jego wyposażenia. Rzeczoznawca wycenił uszkodzony pojazd na kwotę [...] zł, stwierdzając jednocześnie, że w stanie nieuszkodzonym wartość ta wynosiłaby [...] zł, co oznacza, że omawiany pojazd ze względu na stwierdzone uszkodzenia utracił około 48% wartości. Sam skarżący w piśmie z dnia [...] września 2016 r. skierowanym do Urzędu Celnego w C. stwierdził, że stan techniczny pojazdu jest zły, został on sprowadzony do dalszej odsprzedaży jako "wrak" bez przeprowadzania jakichkolwiek napraw. Powyższe stwierdzenia skarżącego co do stanu technicznego znajdują potwierdzenie nie tylko w wspominanej już wyżej ocenie technicznej, ale także dołączonej dokumentacji fotograficznej. Przedstawia ona rozmiar uszkodzeń w spornym pojeździe, w szczególności przedniej jego części i nie pozostawia ona wątpliwości, że stan techniczny wykluczał jego użytkowanie zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Wskazać również należy na pismo skarżącego adresowane do Naczelnika Urzędu w C. (bez daty), stanowiące odpowiedź na pismo tego urzędu z [...] sierpnia 2016 r., w którym stwierdził, że przedmiotowy samochód nie będzie mógł być okazany w wyznaczonym terminie z uwagi na posiadane "znaczne uszkodzenia dyskwalifikujące go do naprawy i dopuszczenie do ruchu drogowego. Wrak pojazdu gotowy jest do oględzin pod adresem (....)." Przy ocenie przesłanek uzasadniających uznanie spornego pojazdu za odpad, należy również uwzględnić dołączony do akt sprawy dokument zatytułowany "[...]", z treści którego wynika, że pojazd ten został bardzo mocno uszkodzony i towarzystwo ubezpieczeniowe deklarowało szkodę całkowitą. Potwierdza to również treść dołączonego do akt dokumentu "raport historii pojazdu AutoCheck". Powyższe dokumenty i wynikające z nich ustalenia pozwalają przyjąć, że poprzedni właściciel pozbył się spornego pojazdu w znaczeniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Dowody z powyższych dokumentów pozwoliły ustalić przede wszystkim zamiar poprzedniego posiadacza pozbycia się spornego samochodu, jako przedmiotu nie nadającego się do użytkowania w dotychczasowy sposób, czyli jako niezdolnego do dalszego poruszania się po drogach ze względu na stopień i charakter uszkodzeń. Okoliczność, że dotychczasowy posiadacz pojazdu odstąpił od jego naprawienia celem dalszego użytkowania w połączeniu z opisanym stanem technicznym samochodu w chwili sprowadzenia do Polski potwierdza domniemanie, że wolą pierwotnego posiadacza było pozbycie się pojazdu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Domniemanie to może zostać wzruszone w przypadku, gdy przypisywanego dotychczasowemu posiadaczowi pojazdu zamiaru wyzbycia się pojazdu w stanie powypadkowym (w znaczeniu trwałego wycofania pojazdu z eksploatacji) nie potwierdzałaby mała skala uszkodzeń, przez co eksploatacja pojazdu mogłaby zostać przywrócona niewielkim nakładem środków. Jedynie w takiej sytuacji odstąpienie przez posiadacza uszkodzonego pojazdu od jego naprawy tłumaczyć można brakiem zainteresowania w podjęciu działań przywracających pojazdowi pełną sprawność, a nie woli pozbycia się go jako odpadu. Zasadne było również oparcie na tych dokumentach ustaleń dotyczących stanu technicznego pojazdu w chwili jego sprowadzenia na terytorium Polski, który pozwalał uznać go za odpad. Zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że organy dokonały powyższych ustaleń w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy, a jego ocena odpowiada zasadzie swobody oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego podniesionym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, do odmiennej oceny nie może prowadzić stanowisko strony przedstawione w piśmie, które wpłynęło do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w dniu [...] stycznia 2017 r. Jak już wskazano, o zakwalifikowaniu pojazdu jak odpadu decyduje jego stan w chwili sprowadzenia pojazdu na teren Polski. Zamiar przeprowadzenia jego remontu, nakierowanego na przywrócenie mu stanu pierwotnego (pełnej sprawności technicznej), umożliwiającego użytkowanie zgodnie z jego przeznaczeniem po uprzednim dopuszczeniu do ruchu nie pozbawia go statusu odpadu. Również fakt, że przedmiot uznany za odpad posiada określoną wartość ekonomiczną nie przemawia przeciwko uznaniu go za odpad. Przemawiające za dokonaniem remontu pojazdu względy ekonomiczne i gospodarcze nie mogą z uwagi na przedstawioną wyżej definicję odpadów stanowić podstawy do odmowy nadania mu takiego statusu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonując oceny zasadności przypisania przez organy spornemu pojazdowi statusu odpadu, Sąd I instancji uwzględnił całość zgromadzonego materiału dowodowego, nie pomijając istotnych dla dokonania takich ustaleń dowodów. Skarżący kasacyjnie, stawiając taki zarzut, usiłuje przesunąć w czasie moment, na który organy winny ustalać czy dany przedmiot jest odpadem, tj. według jego stanu po dokonaniu remontu. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w świetle wykładni art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach zastosowanego w stanie faktycznym sprawy, przedmiotowy pojazd zasadnie został uznany przez organ za odpad. Skarżący jest więc odpowiedzialny za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...].

Wobec zasadnego przyjęcia, że sprowadzony do Polski pojazd ma status odpadu, nie jest trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1013/2016 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów i art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofywanych polegający na przyjęciu, że pojazd sprowadzony przez skarżącego kasacyjnie jest odpadem i zastosowanie rygorów tam przewidzianych. Przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające, jak również zgromadzony materiał dowodowy dotyczący zobowiązania skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 poprzez zagospodarowanie odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu wycofanego z eksploatacji, wysłanego z terytorium [...] na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dnia od dnia otrzymania postanowienia, mając na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię pojęcia odpadu, umożliwił dokonanie oceny w zakresie wystąpienia przesłanek wymaganych przez prawo do wydania w niniejszej sprawie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie wydane przez organ I instancji. W niniejszej sprawie nie doszło także do naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów, w drodze postanowienia do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżący jest odbiorcą odpadów. Celem postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie było bowiem rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach konkretnego odbiorcy odpadów. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów skarżący w sposób prawidłowy został uznany przez organ za osobę fizyczną, do której zostały przemieszone nielegalnie odpady. Definicja ustawowa odbiorcy odpadów powinna być interpretowana przede wszystkim w kontekście warunków określających sposoby posługiwania się jej treścią na gruncie przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w powiązaniu z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach.

Odnosząc się do podniesionego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzutu dotyczącego naruszenia art. 81a k.p.a. podzielić należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że nie znajduje on zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis został wprowadzony ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r., poz. 935). Wszedł w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Zgodnie jednak z

art. 16 tejże ustawy do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed wejściem ww. ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje

się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego w dotychczasowym brzmieniu. Tym samym, skoro postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęto w dniu [...] października 2016 r., czyli przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, art. 81a k.p.a. nie ma zastosowania.

Z powyższych powodów uznać przyjdzie, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, z tego względu podlegała oddaleniu na podstawie

art. 184 p.p.s.a.