Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 423/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Artur Kot, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w W. (dalej także: "DIAS", "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy"), w wyniku rozpatrzenia zażalenia J. S. (dalej także: "skarżący") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US", "NUS", "organ I instancji" lub "organ egzekucyjny") z [...] lutego 2017 r. Przedmiotem tych postanowień była odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Dyrektor IAS wskazał art. 138 § 1 pkt

1 w zw. art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 59

§ 1 pkt 1 i 2, § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599; dalej: "u.p.e.a.").

Przedmiotowe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Naczelnik US, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego, na podstawie wystawionych przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej tytułów wykonawczych z [...] lutego 2013 r. o stosownych numerach, obejmujących należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv za lata 2008-2012 oraz za styczeń 2013 r. w łącznej kwocie należności pieniężnej [...]zł, plus należne odsetki za zwłokę. W celu realizacji tych należności, zawiadomieniem z [...] maja 2013 r. doręczonym skarżącemu wraz z odpisami tytułów wykonawczych [...] maja 2013 r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności [...] maja 2013 r., organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego, tj. wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.

Pismem z [...] maja 2016 r., sprecyzowanym pismem oznaczonym tą samą datą, którego datę wpływu odnotowano na [...] czerwca 2016 r., skarżący, na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego

z uwagi na nieistnienie obowiązku. Wskazał jednocześnie, iż nie jest i nie był zobowiązany do uiszczania takich opłat.

Postanowieniem z [...] lutego 2017 r., organ egzekucyjny nie uwzględnił wniosku skarżącego i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, że obowiązek objęty przedmiotowymi tytułami wykonawczymi jest wymagalny. Nie wystąpiła przy tym wskazana przez skarżącego przesłanka, o której mowa w art. 59

§ 1 pkt 1 u.p.e.a. oraz przesłanka "nieistnienia obowiązku", o której mowa w art. 59

§ 1 pkt 2 ww. ustawy, które obligują organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Pismem z [...] lutego 2017 r. zatytułowanym "Zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego na pokrycie należności objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Poczta Polska spółka Akcyjna", skarżący wniósł o wyjaśnienie podstaw prawnych i faktycznych prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów. Uznał, że brak było podstaw prawnych i faktycznych do wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych, gdyż nigdy nie rejestrował odbiornika rtv pod adresem M. [...]. Dodał, że w aktach sprawy brak jest uwierzytelnionych dokumentów potwierdzających fakt zawarcia umowy z Pocztą Polską, potwierdzających doręczenie książeczki z nadaniem nowego indywidualnego nr książeczki rtv, a także wskazujących podstawy do przepisania książeczki rtv z adresu R. ul. Ż. [...] na adres M. [...]. Jednocześnie zwrócił się m.in. o wgląd w oryginał umowy abonamentowej, zawartej rzekomo [...] maja 1999 r., na podstawie której został nadany nr książeczki abonamentowej o wskazanym numerze. Dodał, że egzekwowane należności uległy przedawnieniu, a zatem nie są wymagalne.

Dyrektor IAS, wydając zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie

z [...] kwietnia 2017 r., na wstępie wyjaśnił, że pismo skarżącego z [...] lutego 2017 r. nie wskazuje jednoznacznie, że stanowi środek zaskarżenia na postanowienie organu

I instancji z [...] lutego 2017 r. Wyjaśnił także, że w sprawie o sygn. akt podanej w tym piśmie postanowieniem z [...] maja 2016 r. organ egzekucyjny uznał za niezasadne zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku objętego spornymi tytułami wykonawczymi. Skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w administracyjnym toku postępowania, jak również wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd"), który prawomocnym postanowieniem z 4 listopada 2016 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 814/16) odrzucił skargę.

Powołując się następnie na treść poglądów prawnych zawartych w wyroku Sądu Najwyższego z 20 czerwca 1996 r., sygn. akt III ARN 14/96, w ich świetle przedmiotowe pismo uznał za zażalenie na rozstrzygnięcie organu I instancji dodając, że pozostałe warunki formalne do złożenia tego środka zaskarżenia zostały w sprawie spełnione.

Odnosząc się zatem do meritum, w dalszej części uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności powołał treść art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a. oraz art. 29

§ 1 u.p.e.a. i wyjaśnił, że przestanki do fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały określone w art. 59 § 2 powołanej ustawy. Dodał, iż organ egzekucyjny nadto uprawniony jest do badania nieistnienia obowiązku, ale tylko wtedy, gdy jest to następstwem okoliczności, która nastąpiła po wydaniu tytułu wykonawczego.

Następnie powołał się na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne.

W szczególności na wyjaśnienia wierzyciela (Poczta Polska S.A.), z których wynikało, że z dniem [...] maja 1999 r. zarejestrowano w systemie opłat abonamentu rtv dane: J. S. zam. M. [...],[...]-[...] Z., któremu został nadany numer książeczki (indywidualny numer identyfikacyjny). Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników rtv, zastępujące dowód zarejestrowania odbiorników rtv w formie imiennej książeczki zostało zaś wygenerowane i wysłane [...] lipca 2008 r. Stąd wystawienie tytułów wykonawczych jest zasadne.

Z tej przyczyny, zdaniem organu odwoławczego stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Nie wystąpiły bowiem podstawy do umorzenia prowadzonego przez ten organ postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, obejmujących obowiązek z tytułu opłaty abonamentowej rtv za lata 2008-2012 i styczeń 2013 r.

Dyrektor IAS powołał się również na stosowne zapisy ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.), tj. art. 7 ust.

3 - 5, art. 4 ust. 4, art. 6 ust. 1 oraz na wyroki TK z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08

i NSA z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15, oraz przepisy rozporządzenia

(§ 5 ust. 1) Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Wyjaśnił przy tym, że użytkownicy odbiorników rtv, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych, wynikających z wcześniejszych uregulowań prawnych oraz ustawy z dnia 29.12.1992 r. o radiofonii i telewizji, poprzedzającej ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczenia opłat

(za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy dodał, że stanowisko wierzyciela w niniejszej sprawy było dla organów wiążące. Określony

w wystawionych tytułach wykonawczych obowiązek jest wymagalny, gdyż do opłat abonamentowych stosuje się przepisy art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Termin przedawnienia najwcześniejszych należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi (za 2008 r.) upływał zaś w sprawie z dniem [...] grudnia 2013 r. Natomiast o zastosowaniu środka egzekucyjnego skarżący został poinformowany

[...] maja 2013 r., a zatem należności te nie uległy przedawnieniu.

Tym samym zarzuty zażalenia organ odwoławczy uznał za niezasadne, w tym żądania wniosku o udostępnienie wskazanych w nim dowodów, z powodu braku właściwości do dysponowania tymi dowodami. Końcowo DIAS dodał, że jedynie pozytywne rozpoznanie przez wierzyciela wniosku o umorzenie spornych zaległości może stanowić podstawę do zastosowania w sprawie art. 59 u.p.e.a.

W skardze do Sądu, która ma charakter opisowy, skarżący powtórzył dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie, tj. że prowadzone postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone z uwagi na nieistnienie obowiązku. Nigdy nie był bowiem zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych. W przedmiotowym okresie nie posiadał też odbiornika radiowo-telewizyjnego. Jednocześnie wyjaśnił, że posiadany

w 1998 r. odbiornik telewizyjny otrzymał w spadku po rodzicach i stanowił on wyposażenie mieszkania w R., które skarżący wynajmował do 2002 r. Następnie odbiornik w momencie sprzedaży został wyrejestrowany, o czym zdaniem skarżącego Poczta Polska została powiadomiona. Skarżący nie posiada jednak żadnego dowodu

w tym zakresie. Nigdy też nie aktualizował danych w związku ze swoją przeprowadzką do M.. W latach 2007-2010 skarżący był zarejestrowany jako bezrobotny

i ustawowo zwolniony od obowiązku uiszczania abonamentu.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w realiach rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny zasadności ustaleń orzekających w sprawie organów o braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Skarżący wywodzi bowiem, że egzekwowany obowiązek (opłaty abonamentowe za lata 2008 – 2012 i za styczeń 2013 r.) nie istnieje. Organy natomiast stanęły na stanowisku, że brak było przeszkód do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o czym stanowi stanowisko wierzyciela, że obowiązek, o którym mowa w prawidłowo wystawionych tytułach wykonawczych w celu jego realizacji istnieje i jest wymagalny. Obowiązek abonamentowy istnieje, albowiem w dniu 1 maja 1999 r., tj. zarejestrowano w systemie opłat abonamentu rtv dane skarżącego, któremu następnie nadano indywidualny numer indentyfikacyjny. Zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego, stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników rtv (zastępujące dowód zarejestrowania odbiorników rtv w formie imiennej książeczki), zostało wygenerowane i wysłane na adres skarżącego w M. w dniu [...] lipca 2008 r. Skarżący zaś, mimo twierdzeń przeciwnych, nie dopełnił obowiązku wyrejestrowania odbiornika rtv.

Rozważając zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że cytowany powyżej przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny powinność zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, która obejmuje dwie podstawowe czynności: ustalenie, czy egzekucja nałożonego obowiązku jest dopuszczalna oraz zbadanie, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie, jeżeli było wymagane (wyrok NSA z 18 października 2006 r., sygn. akt:

II FSK 1302/05, wyrok NSA z 3 czerwca 2011 r., sygn. akt: II OSK 946/10 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do merytorycznego badania treści tytułu wykonawczego, ani też obowiązku podlegającego egzekucji. Przysługujące stronie środki w tym postępowaniu nie mogą prowadzić do zmiany tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę postępowania egzekucyjnego (wyrok NSA z 4 marca 2014 r. sygn. akt: II OSK 2397/12). Z tytułów wykonawczych załączonych do akt administracyjnych sprawy wynika, że zostały wystawione przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, dotyczą opłat abonamentowych rtv, wskazano także na na brak obowiązku doręczenia upomnienia na podstawie § 13 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r.

w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz. U. z 2001 r., Nr 137, poz. 1541) – obowiązującego w dacie wystawienia tytułów wykonawczych. Przedmiotowe tytuły wykonawcze są prawidłowe pod względem formalnym i dochodzone należności pieniężne podlegają egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Z art. 3 § 1 u.p.e.a. wynika, zaś że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. W przepisie tym wyszczególniono zatem dwie kategorie obowiązków: obowiązki wynikające z decyzji lub postanowień właściwych organów i obowiązki wynikające bezpośrednio z przepisów samego prawa, o ile są to obowiązki znajdujące się w zakresie administracji rządowej lub administracji samorządu terytorialnego.

Opłaty abonamentowe są należnościami, które wynikają wprost z przepisów prawa. Wysokość należności z tytułu niezapłaconego abonamentu została określona

w art. 3 ust. 1 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1204; dalej "ustawa o opłatach abonamentowych"). Zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji do dnia 31 maja każdego roku ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" stawki kwotowe opłat abonamentowych na następny rok kalendarzowy. Z kolei art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych stanowi, że na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży obowiązek uiszczania abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. W myśl art. 3 ust. 4 ww. ustawy, opłatę abonamentową uiszcza się z góry do 25 dnia miesiąca, za który opłata jest należna i może też być ona uiszczona z góry za cały rok albo za wybrane miesiące. Tym samym pierwsza wpłata staje się wymagalna z upływem 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika, a kolejne wpłaty stają się wymagalne z upływem 25 dnia kolejnych miesięcy. Stąd w przypadku ustalenia, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, określenie w ustawie wysokości należności z tytułu abonamentu oraz terminu płatności, pozwala na stwierdzenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek. Stosownie zaś do art.

7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych (wyrok WSA

w Gliwicach z 10 października 2015 r., sygn. akt: I SA/Gl 518/14).Obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje więc z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany

w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (wyrok NSA z 10 października 2015 r., sygn. akt: II GSK 1818/14). Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym w okolicznościach niniejszej sprawy jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych

i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).

Powyższe regulacje wskazują, że opłaty abonamentowe wynikają bezpośrednio z przepisu prawa i obowiązek ich zapłaty nie jest poprzedzany stosownym wezwaniem, czy orzeczeniem organu administracji rządowej. W tym przypadku znajduje zatem zastosowanie ww. przepis § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania.

Przypomnieć także wypada, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08 stwierdził, że art. 7 ust. 3 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie są niezgodne z art. 1 oraz z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji. Zdaniem Trybunału mimo, że obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. Wynikająca z ustawy egzekucyjnej (lex generalis) norma ogólna dopuszczająca administracyjną egzekucję obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisu prawa tylko, gdy mieszczą się one w zakresie administracji rządowej, zostaje - zgodnie z tzw. regułą kolizyjną porządku treściowego – "uchylona" mocą zawartych w innych ustawach norm szczególnych (leges speciales), przekazujących określone należności pieniężne do egzekucji administracyjnej. Norma szczególna wprowadza wyjątek od normy ogólnej, która nie znajduje zastosowania

w konkretnym wypadku stosowania prawa, a zatem nie stoi na przeszkodzie egzekwowaniu również tych obowiązków, które pozostają poza zakresem administracji rządowej. Taką normę szczególną stanowi art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych ustanawiając wyjątek od normy ogólnej wynikającej z art. 3 u.p.e.a. Pogląd ten dodatkowo uzasadniają publicznoprawny charakter abonamentu i wyraźne upoważnienie do żądania wykonania obowiązku (art. 7 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych). Przesądza to o dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej, w celu wyegzekwowania obowiązku uiszczenia zaległego abonamentu bez konieczności wydania decyzji czy postanowienia, a jedynie na podstawie przepisu prawa, i to nawet pomimo tego, że obowiązek uiszczania abonamentu nie mieści się

w zakresie administracji rządowej.

Skarżący wnioskiem z [...] maja 2016 r. wystąpił o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek został wykonany przez wszczęciem postępowania, chociaż jako przesłankę umorzenia wskazał nieistnienie obowiązku,

tj. przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazaną w pkt 2 powołanego przepisu u.p.e.a. Zgodnie z treścią tego przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Odnotowania w tym miejscu wymaga, że jak wyjaśniono w orzecznictwie sądów administracyjnych, po raz pierwszy opłaty "za używanie odbiorników radiofonicznych

i telewizyjnych" zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia

2 grudnia 1960 r., dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen

i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu

z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Obowiązki rejestracyjne w dacie rejestracji wynikały z przepisów rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 września 1985 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych

i telewizyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 236). Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia posiadacz odbiorników mógł w każdym czasie dokonać ich wyrejestrowania. Niedopełnienie tego wymogu oznaczało, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwał do końca obowiązywania ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa o radiofonii i telewizji. Ustawa nie zawierała przepisów intertemporalnych istotnych dla rozstrzygnięcia omawianego zagadnienia. Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika,

w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, pod rządami ustawy

o radiofonii i telewizji obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym.

W takiej sytuacji znajdowały się osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy o radiofonii i telewizji miały zarejestrowane odbiorniki rtv. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych

i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 804/14; dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r.

o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.; także jako: "ustawa abonamentowa"). Również i ta ustawa nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych, a zatem znajduje bezpośrednie zastosowanie także do spraw "w toku". W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższych uregulowań wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ww. ustaw, bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (por. wyrok WSA w Gliwicach z 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 804/14).

Jak już wskazano wyżej, zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Art. 3 ust 1. ww. ustawy określa wysokość miesięcznej opłaty abonamentowej w danym roku kalendarzowym, zaś art. 3 ust. 4 tej ustawy wskazuje, iż opłatę abonamentową uiszcza się z góry do 25 dnia miesiąca, za który opłata jest należna oraz, że opłata może być uiszczona z góry za cały rok albo za wybrane miesiące. Tym samym obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą .

Zgodnie z § 5 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r.

w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz.1342) dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników

w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny.

O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Reasumując, jak już była o tym mowa, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U.

z 2013r., poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost

z przepisu prawa tj. z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej; powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych (por. wyrok WSA w Gliwicach z 10 października 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 518/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższego wynika, iż wyrejestrowanie odbiornika powoduje ustalenie obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. Tym samym dla wykazania nieistnienia obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych, będących podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego konieczne jest przedłożenie dowodu wyrejestrowania odbiornika. Takiego dowodu skarżący jednak nie przedstawił. Wskazywane przez skarżącego okoliczności, iż nie posiadał w okresie objętym tytułami wykonawczymi żadnego odbiornika radiowo-telewizyjnego pozostają bez wpływu na obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. Obowiązek uiszczania tej opłaty pozostaje bowiem przywiązany do rejestracji takiego odbiornika, a nie jego posiadania lub nie. Tymczasem skarżący nie kwestionuje w istocie faktu takiej rejestracji, podnosząc, że posiadany od 1998 r. odbiornik został wyrejestrowany w 2002 r., a skarżący jedynie

z uwagi na upływ czasu nie posiada dowodu na powyższą okoliczność. Nie ulega zatem wątpliwości fakt rejestracji takiego odbiornika i brak dowodu na jego wyrejestrowanie. Powyższe okoliczności wskazują zaś na brak podstaw podnoszonego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku w prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu egzekucyjnym. Z akt egzekucyjnych wynika zaś, iż Poczta Polska wysłała do skarżącego zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, realizując tym samym obowiązek wynikający z § 5 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz.1342). Pożądanego przez skarżącego rezultatu nie może także odnieść argument wskazujący na zwolnienie

z uiszczania opłat abonamentowych przysługujące osobie bezrobotnej, albowiem z art. 4 ust. 3 ustawy abonamentowej, skorzystanie ze zwolnienia, o którym mowa wymaga zgłoszenia i udokumentowania powyższego oraz przysługuje od pierwszego dnia następującego po miesiącu, w którym złożono takie oświadczenie. Dyrektor IAS trafnie też wskazał, iż dochodzone na podstawie tytułów wykonawczych będących podstawą niniejszego postępowania egzekucyjnego należności nie uległy przedawnieniu, albowiem zastosowanie w tej mierze ma termin przedawnienia z art. 70 § 1 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., także: "Ordynacja podatkowa") wynoszący 5 lat. Zgodnie z art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się również do opłat, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy. Zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 u.p.e.a. nie może być uznany za zasadny, gdyż przepis ten nie znajdował zastosowania w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Ubocznie wskazać należy, iż zarzut

z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. został przez skarżącego zgłoszony i podlegał rozpoznaniu

w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. postanowienia z dnia [...] lipca 2016 r.

W tych okolicznościach, w ocenie Sądu orzekające w sprawie organy trafnie uznały, że nie wystąpiły przesłanki z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., jak i z art. 59 §1 pkt 1 u.p.e.a., i brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 j.t. ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.