Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 37/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Andrzej Siwek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi W. D. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie skargi w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta [...] do rozpoznania wniosku W. D. (znak sprawy [...]); II. stwierdza, że Burmistrz Miasta [...] dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku, o którym mowa w pkt I wyroku; III. stwierdza, że bezczynność i przewlekłość, o której mowa w pkt II wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. w pozostałym zakresie oddala skargę; V. zasądza od Burmistrza Miasta [...] na rzecz W. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W. D. pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. złożył skargę na bezczynność Burmistrza Miasta [...] oraz przewlekłość postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o ustalenie warunków zabudowy, zarzucając naruszenie: art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1, art. 37 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.).

Skarżący wskazał, że wnioskiem, który wpłynął do Urzędu Miasta [...] w dniu [...] grudnia 2019 r. wystąpił o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie sześciu domów jednorodzinnych wolnostojących wraz z niezbędną infrastrukturą, na działkach o nr [...] obręb [...] przy ul. [...] i [...] w [...] (sprawa znak: [...]). W. D. podniósł, że w dniu [...] lutego 2020 r. został wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku, wobec czego w okresie od wpłynięcia wniosku do sporządzenia pisma wzywającego do usunięcia braków, czyli przez 44 dni, organ pozostawał w bezczynności. Następnie pismem z dnia [...] marca 2020 r. (czyli po upływie 80 dni od wpływu wniosku) zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie. W dalszej kolejności W. D. został zawiadomiony o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie pismem z dnia [...] lipca 2020 r., w którym wyznaczono również nowy termin załatwienia sprawy - do dnia [...] września 2020 r.

Skarżący zwrócił uwagę, że stan epidemii ogłoszony przez Ministra Zdrowia "zawieszał" ustawowe terminy tylko na pewien okres czasu. Gdyby organ procedował w ustawowych terminach, to decyzja zostałaby wydana przed ogłoszeniem tego stanu. W. D. podkreślił ponadto, że wystąpienie przez organ do Starosty Powiatu [...] z prośbą o informację w sprawie stanu prawnego działki nr ew. [...] z obrębu [...] było pozorowaniem działań. Działka ta jest częścią ulicy [...] w [...], jej stan prawny powinien być znany organowi, choćby z tego powodu, że w dniu [...] czerwca 2019 r. organ wydał decyzję nr [...] o warunkach zabudowy dla nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...], która to nieruchomość objęta jest również złożonym wnioskiem.

W. D. wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w postanowieniu znak [...] z dnia [...] września 2020 r., w związku z wysłanym przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2020 r. ponagleniem, uznało, że organ rozpatrujący wniosek o ustalenie warunków zabudowy dopuścił się przewlekłości i wyznaczyło jednomiesięczny termin do załatwienia sprawy od daty otrzymania przez organ postanowienia. Postanowienie SKO w [...] wpłynęło do Urzędu Miasta [...] w dniu [...] września 2020 r. W dniu [...] listopada 2020 r. skarżący wysłał kolejne ponaglenie do SKO w [...].

W. D. wskazał, że do dnia złożenia skargi decyzja w przedmiocie złożonego przez niego wniosku o ustalenie warunków zabudowy nie została wydana.

W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wniósł o stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie; przyznanie od Burmistrza Miasta [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 20.000 zł; zwrot kosztów postępowania.

Burmistrz Miasta [...] w odpowiedzi na skargę W. D. z [...] stycznia 2021 r. (która wpłynęła do organu w dniu [...] stycznia 2021 r.) wniósł o jej oddalenie w całości, wskazując, że w sprawie w dniu [...] stycznia 2021 r. została wydana kończąca postępowanie decyzja nr [...] o warunkach zabudowy.

Przedstawiając przebieg postępowania organ wskazał, że pismem z [...] grudnia 2019 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na "budowie sześciu domów jednorodzinnych wolnostojących wraz z niezbędną infrastrukturą" na dz. nr ew. [...] obr. [...] w [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez dołączenie oryginału aktualnej kopii mapy zasadniczej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w skali 1:500. Braki te zostały uzupełnione przez skarżącego w dniu [...]marca 2020 r. Pismem z dnia [...] marca 2020 r. poinformowano strony o wszczęciu postępowania, a następnie pismem z [...] lipca 2020 r. Burmistrz Miasta [...] zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy, tj. do dnia [...] września 2020 r. Organ wskazał w odpowiedzi na konieczność sprawdzenia, czy teren ma dostęp do drogi publicznej, zgodnie z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tym celu pismem z [...] lipca 2020 r. Burmistrz Miasta [...] zwrócił się do Starostwa Powiatu [...] o udzielenie informacji, czy Powiat [...] posiada już tytuł prawny do działki nr ewid. [...] obr [...] ul. [...] w [...] lub zamierza wystąpić z wnioskiem do Wojewody [...] o potwierdzenie własności w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Prośba ta wynikała z faktu, iż zgodnie z Uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta [...] z [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m.st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych ul. [...] nie została ujęta w wykazie dróg lokalnych miejskich, a zgodnie z załącznikiem do uchwały wykazana została jako droga wojewódzka. Jednocześnie, zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., nr 133, poz. 872 ze zm.), z dniem 1 stycznia 1999 r. dotychczasowe drogi krajowe i wojewódzkie niewymienione w wykazie dróg krajowych i wojewódzkich w drodze rozporządzenia Rady Ministrów stały się drogami powiatowymi. Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. (data wpływu [...] lipca 2020 r.) Starosta Powiatu [...] poinformował, że Zarząd Powiatu [...] wnioskiem z [...] grudnia 2019 r. wystąpił w trybie art. 73 ww. ustawy o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie własności nieruchomości stanowiącej grunt o pow. 0,0010 ha pod drogę publiczną, a stanowiący część działki ewidencyjnej [...] obr. [...].

W dalszej kolejności organ wskazał, że skarżący w dniu [...] sierpnia 2020 r. złożył ponaglenie na bezczynność i przewlekłość do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wobec czego organ w dniu [...] sierpnia 2020 r. przekazał do SKO akta sprawy wraz z ponagleniem. Pismem z [...] września 2020 r. Burmistrz Miasta [...] zawiadomił strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy, tj. do dnia [...] grudnia 2020 r. W dniu [...] września 2020 r. (data wpływu do organu [...] września 2020 r.) SKO w [...] wydało postanowienie w sprawie złożonego ponaglenia, wyznaczając jednomiesięczny termin do załatwienia sprawy od daty otrzymania postanowienia. W odpowiedzi na skargę wskazano, że z powodów obiektywnych oraz niezależnych od organu załatwienie sprawy nie było możliwe w terminie do dnia [...] października 2020 r., natomiast było możliwe w terminie do [...] grudnia 2020 r.

Organ wskazał, że w dniu [...] października 2020 r. zakończono opracowanie dokumentu analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, na podstawie której przygotowano projekt decyzji. Przy piśmie z [...] października 2020 r. wysłano projekt decyzji do organów uzgadniających w celu jego uzgodnienia, o czym poinformowano skarżącego i strony postępowania. Organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2020 r. otrzymał zwrotne potwierdzenie odbioru ww. pisma jedynie z Powiatowego Zarządu Dróg, nie otrzymał natomiast potwierdzenia od Starosty Powiaty [...], w związku z czym wdrożono procedurę reklamacji pocztowej zwrotnego potwierdzenia odbioru. W dniu [...] listopada 2020 r. wpłynęło pismo Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2020 r. pozytywnie uzgadniające projekt decyzji, które zostało przekazane [...] listopada 2020 r. do Referatu Planowania Przestrzennego i Estetyki Miasta Urzędu, z opóźnieniem spowodowanym koniecznością przeprowadzenia rutynowej kwarantanny dokumentów. Następnie pismem z dnia [...] listopada 2020 r. skarżący złożył ponaglenie na bezczynność i przewlekłość do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Burmistrz Miasta [...] zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie i w tym samym dniu przekazał do SKO w [...] akta sprawy wraz z ponagleniem. W dniu [...] grudnia 2020 r. do organu wpłynął duplikat reklamowanej zwrotki od organu uzgadniającego projekt decyzji.

W dniu [...] stycznia 2021 r. Burmistrz Miasta [...] wydał decyzję Nr [...] o warunkach zabudowy, która została rozesłana do skarżącego i stron postępowania. Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. (które wpłynęło do organu [...] stycznia 2021 r.) W. D. złożył skargę na bezczynność Burmistrza Miasta [...] oraz przewlekłość postępowania.

W ocenie organu skarga nie jest zasadna. Organ wskazał, że każdorazowo przedłużając termin załatwienia sprawy informował o tym skarżącego i podejmował wszelkie czynności zmierzające do załatwienia sprawy. W sprawie zaszły również sytuacje zupełnie niezależne od organu, np. konieczność złożenia reklamacji pocztowej w celu ustalenia okoliczności doręczenia dokumentów. Zdaniem organu do czasu rozpoznawania sprawy przyczynił się też skarżący składając ponaglenie, co na pewien czas uniemożliwiło kontynuowanie postępowania w związku z koniecznością wysłania akt do SKO. Nie bez znaczenia dla terminu załatwienia sprawy miała sytuacja związana z pandemią wirusa powodującego chorobę COVID-19. W odpowiedzi na skargę wskazano, że braki kadrowe w Referacie Planowania Przestrzennego i Estetyki Miasta spowodowane m.in. chorobą pracowników w czasie epidemii COVID-19 oraz niewspółmiernie duża ilość dokumentów w stosunku do liczby pracowników pracujących w systemie rotacyjnym: stacjonarnym oraz zdalnym dodatkowo generalnie wpływają na terminy załatwienia spraw.

W ocenie organu biorąc pod uwagę skomplikowany charakter sprawy, wynikający m.in. z konieczności przeprowadzenia rzetelnej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu oraz w związku z niedostateczną ilością pracowników w stosunku do ilości wpływających spraw, jak również w związku z wydaniem przez Ministra Zdrowia Rozporządzenia w sprawie ogłoszenia w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, zawieszeniem biegu terminów w postępowaniach administracyjnych w marcu, kwietniu i maju 2020 r. oraz problemami związanymi z dostarczeniem korespondencji dotyczącej uzgodnień, należy uznać, iż organ nie dopuścił się bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać trzeba, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), z których wynika, że sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może zostać złożona w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi W. D. jest bezczynność Burmistrza Miasta [...] oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w zakresie rozpoznania wniesionego w dniu [...] grudnia 2019 r. wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie sześciu domów jednorodzinnych wolnostojących wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach [...] obręb [...] przy ul. [...] i [...] w [...]. Skarga została wniesiona do Sądu w dniu [...] stycznia 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), za pośrednictwem organu, do którego wpłynęła w dniu [...] stycznia 2021 r. Rozpoznawana skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem skarżący wypełnił wynikający z art. 53 ustawy wymóg, składając stosowne ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Celem postępowania sądowego ze skargi na bezczynność i przewlekłość jest zobligowanie organu administracji publicznej do podjęcia działań, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Stosownie do § 2 ww. przepisu, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W związku ze złożeniem skargi zarówno na bezczynność organu, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania, zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12) wskazuje się, że nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011 r.) instytucji skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności" przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (zob. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2015 r. sygn. II GSK 2038/13 i z 24 maja 2018 r. sygn. II OSK 349/18, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 19 lutego 2013 r. sygn. II SAB/Lu 118/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 17 stycznia 2013 r. sygn. II SAB/Bk 62/12). Chodzi zatem o sytuację, gdy organowi można zarzucić niepodejmowanie żadnych czynności przy braku uzasadnienia dla takiej bierności albo występowanie pomiędzy poszczególnymi czynnościami nadmiernie dużych okresów bezczynności czy też nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Potwierdza to definicja "przewlekłości" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, przy czym sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). Terminy załatwiania spraw zostały określone w art. 35 k.p.a. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). W art. 35 § 3 k.p.a. ustawodawca wskazał regułę, zgodnie z którą załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie w art. 35 § 5 k.p.a. wyrażono zasadę, iż do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarga jest zasadna, bowiem organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, a także prowadził postępowanie w sposób przewlekły.

Jak już wskazano, sądowa ocena stanu bezczynności ogranicza się do ustalenia, czy sprawę załatwiono w terminie ustawowym (wynikającym z art. 35 k.p.a. lub z przepisów szczególnych) albo wyznaczonym przez organ (zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.).

W niniejszej sprawie postępowanie przed Burmistrzem Miasta [...] zostało zainicjowane wnioskiem W. D. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, który wpłynął do organu dnia [...] grudnia 2019 r. (sprawa znak: [...]). Zauważyć trzeba, że organ dwukrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, na podstawie art. 36 k.p.a. – najpierw zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2020 r. poinformował strony o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie, wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy - do [...] września 2020 r., a następnie pismem z [...] września 2020 r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy – do dnia [...] grudnia 2020 r. Bezsporne jest, że zarówno w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a., jak również w terminach wyznaczanych przez organ (dwukrotnie) w trybie art. 36 k.p.a., sprawa nie została przez organ załatwiona. Burmistrz Miasta [...] dopuścił się zatem bezczynności w rozpoznaniu wniosku, wobec czego orzeczono, jak w pkt II wyroku.

Postępowanie w sprawie zostało zakończone wydaniem przez Burmistrza Miasta [...] decyzji nr [...] ustalającej na rzecz W. D. warunki zabudowy dla wskazanej inwestycji - w dniu [...] stycznia 2021 r. Organ rozpoznał zatem wniosek złożony przez W. D., co nastąpiło już po wniesieniu skargi do Sądu (skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu [...] stycznia 2021 r.). Czyni to bezprzedmiotowym orzekanie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie (pkt I sentencji wyroku) w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku W. D. (znak sprawy [...]).

W ocenie Sądu, analiza akt administracyjnych sprawy daje podstawy do stwierdzenia, że Burmistrz Miasta [...] dopuścił się również zarzucanej mu przewlekłości w załatwieniu sprawy zainicjowanej złożonym przez W. D. wnioskiem. Wniosek wpłynął do organu w dniu [...] grudnia 2019 r., pierwsze czynności organ podjął natomiast dopiero w dniu [...] lutego 2020 r., kierując do skarżącego wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez dołączenie oryginału aktualnej kopii mapy zasadniczej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w skali 1:500. W. D. przedłożył wymaganą mapę w dniu [...] marca 2020 r., po czym dopiero w dniu [...] marca 2020 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania w sprawie. Również kolejne czynności w sprawie (w tym zwrócenie się do Starosty Powiatu [...], w dniu [...] lipca 2020 r., o udzielenie informacji dotyczących działki nr ewid. [...] obr. [...] ul. [...] w [...] czy wysłanie przygotowanego projektu decyzji, w dniu [...] października 2020 r., do odpowiednich organów w celu uzgodnienia) podejmowane były w dużych odstępach czasu. Bezspornie wniosek strony nie został rozpoznany w terminach ustawowych wynikających z art. 35 k.p.a. (w tym nawet w najbardziej korzystnym dla organu terminie dwumiesięcznym). Pomimo dwukrotnego przedłużania przez organ terminu zakończenia postępowania w sprawie, Burmistrz nie rozpoznał wniosku także w ramach przedłużonego terminu. Organ nie zakończył sprawy również w terminie wyznaczonym przez SKO w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2020 r.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że organ kolejne czynności w sprawie podejmował ze znacznym opóźnieniem, wobec czego Sąd uznał, że organ dopuścił się zarzucanej przewlekłości postępowania (pkt II sentencji wyroku).

Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności i przewlekłości – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności sprawy, uznał, że nie wystąpiły one w rażącej postaci (pkt III sentencji wyroku).

Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ administracji ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Opóźnienie organu w podejmowanych czynnościach procesowych, aby nosiło cechy rażącego naruszenia prawa, musi być znaczne, niezaprzeczalne oraz w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Bezczynność czy przewlekłość o rażącym charakterze występuje wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą żadne okoliczności ekskulpujące bezczynność czy przewlekłe działanie organu (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 1514/14 i z 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu: z 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13 i z 11 marca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Po 19/15).

Jakkolwiek Burmistrz Miasta [...] prowadząc postępowanie w sprawie w sposób bezsprzeczny naruszył przepisy art. 12 § 1 k.p.a. oraz art. 35 k.p.a., to jednak Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność i przewlekłość organu nie miały charakteru rażącego.

Dokonując takiej oceny Sąd miał na uwadze okoliczności związane w wprowadzeniem od 14 marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego, a od 20 marca 2020 r. stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 i związane z tym faktem ograniczenia kadrowe, a także uwzględnił skutki prawne wynikające z przepisu art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, dodanego do tej ustawy na mocy art. 1 ustawy zmieniającej z dnia 31 marca 2020 r. (Dz. U. poz. 568). W myśl tego przepisu, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przepis ten został uchylony przed odwołaniem stanu epidemii, na mocy art. 46 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. 875). Jak wynika z art. 68 ust. 7 tej ustawy terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa ta weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r.

Choć co do zasady przekroczenia terminów określonych w k.p.a. nie mogą usprawiedliwiać powoływane przez organy problemy organizacyjne, braki kadrowe czy duża liczba rozpatrywanych spraw, to okoliczności tego rodzaju nie mogą też całkowicie pozostawać bez znaczenia w sprawie rozpatrywanej. Sąd wziął pod uwagę wyjaśnienia organu dotyczące ograniczenia zasobów kadrowych, związanego ze stanem epidemii COVID-19. Niewątpliwie obiektywnie trudna sytuacja związana z epidemią wpływa na sprawność działania organu administracji. W ocenie Sądu przedstawione w tym zakresie w odpowiedzi na skargę wyjaśnienia organu, w połączeniu z ostatecznym załatwieniem sprawy przez organ przed dniem orzekania przez Sąd, przemawiają za uznaniem zaistniałej bezczynności i przewlekłości jako niemających charakteru rażącego.

Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. i oddalił skargę w tym zakresie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt IV wyroku).

Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. zauważyć trzeba, że fakt stwierdzenia przewlekłości postępowania lub bezczynności, nawet w stopniu rażącym, sam w sobie nie obliguje sądu do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Środek ten ma charakter fakultatywny, ewentualne jego zastosowanie leży w gestii oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy.

W orzecznictwie sądowym akcentuje się, że przyznanie sumy pieniężnej powinno mieć miejsce w szczególnie jaskrawych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 2197/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 25 marca 2020 r. sygn. akt III SAB/Wr 1442/19). Przyznanie sumy pieniężnej na rzecz strony ma służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale także niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie organu, zrekompensować stratę, jaką poniosła strona na skutek bezczynności organu. W postanowieniu z 19 lipca 2016 r. sygn. akt I OZ 705/16 Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., stanowi "szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu". Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do określonego uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania (zob. wyroki: WSA w Warszawie z 7 listopada 2019 r. sygn. akt III SAB/Wa 48/19, WSA w Gliwicach z 16 września 2019 r. III SAB/Gl 220/19).

Uznając za niezasadne przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej, o której mowa w cyt. art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd miał na względzie okoliczność, że jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd wniosek skarżącego został przez organ rozpoznany, a przy tym W. D. wnosząc o przyznanie od organu sumy pieniężnej nie poparł wniosku jakimkolwiek uzasadnieniem, nie wskazał na konkretne okoliczności, które przemawiałyby za jego zasadnością.

O kosztach postępowania Sąd orzekł (pkt V wyroku) na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony przez skarżącego wpis od skargi (100 zł).