Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1882/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 18 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie NSA Teresa Rutkowska /spr./, Asesor Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2005 roku na rozprawie przy udziale - - - - - - sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie obciążenie kosztami sporządzenia opinii przez biegłego rzeczoznawcę. 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [..] Nr [..], 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę złotych 205 /dwieście pięć/ tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

W dniu 6 września 2000 r. przedstawiciel firmy "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. dokonał zgłoszenia towaru (sztucznych kwiatów) wg SAD nr [..], wnioskując o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.

Dyrektor Urzędu Celnego w Ł., w celu weryfikacji wartości celnej towaru, wszczął z urzędu w dniu 6 września 2000 r. postępowanie celne, w toku którego dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu włókiennictwa i ekonomii. Biegły sporządził opinię w dniu 25 września 2000 r. Decyzją z [..] nr [..] Dyrektor Urzędu Celnego w Ł., w oparciu o ww. opinię biegłego, uznał zgłoszenie celne z dnia [..] za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej zgłoszonego towaru i ustalił tę wartość metodą zastępczą wyceny określoną w art. 29 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.). Ponadto postanowieniem z [..] nr [..] Dyrektor Urzędu Celnego w Ł., na podstawie art. 71 § 4 kodeksu celnego, obciążył skarżącą spółkę kosztami sporządzenia ww. opinii biegłego w kwocie 1.064,57 zł.

Po rozpoznaniu odwołania od decyzji z [..] Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. decyzją z dnia [..] nr [..] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wartości celnej i ponownie orzekł w tym zakresie, a następnie postanowieniem z dnia [..] nr [..] utrzymał w mocy postanowienie z [..] o obciążeniu skarżącego kosztami sporządzenia opinii biegłego.

Zarówno na decyzję, jak i na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia [..] wydanym w sprawie o sygn. akt [..] Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Wyrokiem z [..] w sprawie o sygn. akt [..] NSA o/z w Łodzi uchylił również postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z [..]. przyjmując, iż obciążenie strony kosztem sporządzenia opinii było przedwczesne z uwagi na to, że decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł została uchylona, a stwierdzenie nieprawidłowości zgłoszenia celnego jest przedmiotem sporu między stronami.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją nr [..] z dnia [..] uchylił decyzję organu I instancji z [..] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie postanowieniem z [..] nr [..] – zawiesił postępowanie w przedmiocie obciążenia strony kosztami sporządzenia opinii, do czasu rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości zgłoszenia celnego.

Decyzją z dnia [..] nr [..] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. uznał zgłoszenie celne z [..] za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej zgłoszonego towaru. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Celnej w Ł., decyzją z dnia [...] nr [..], utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.

Postanowieniem z [..] nr [..] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [..] nr [...] w przedmiocie obciążenia skarżącej spółki kosztami sporządzenia opinii biegłego z [..] W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że – stosownie do treści art. 71 § 4 kodeksu celnego – koszty przeprowadzenia analiz i badań w czasie weryfikacji złożonego zgłoszenia celnego ponosi podmiot dokonujący zgłoszenia, o ile w ich wyniku zostanie stwierdzone, że towar został zgłoszony nieprawidłowo. W wyniku zbadania towaru objętego zgłoszeniem celnym z [..] organy obu instancji ustaliły, że zadeklarowana przez skarżącą spółkę wartość towaru została zaniżona i wydały w tym przedmiocie decyzje o uznaniu ww. zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W tej sytuacji, w ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł., zachodzą przesłanki do obciążenia skarżącej spółki kosztami wykonania badań przez biegłego.

W dniu 11 grudnia 2003 r. pełnomocnik skarżącej wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [..] wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, iż kwestia prawidłowości zgłoszenia celnego [..] jest nadal przedmiotem sporu. Skarżący złożył bowiem skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [..] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. o uznaniu ww. zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Obciążenie w tej sytuacji strony skarżącej kosztami opinii biegłego, na której oparte zostały rozstrzygnięcia organów celnych, przed ostatecznym stwierdzeniem nieprawidłowości zgłoszenia celnego z [..] jest zatem, w ocenie skarżącego, co najmniej przedwczesne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu II instancji zaskarżona decyzja z [..] została wydana przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. jako organ odwoławczy, a zatem jest decyzją ostateczną. Zarzut strony dotyczący naruszenia przepisu art. 71 § 4 kodeksu celnego wobec braku ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości zgłoszenia celnego, jest zatem – zdaniem organu administracji – nieuzasadniony. Ponadto stosownie do art. 61 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wniesienie skargi nie wstrzymuje jej wykonania. W związku z powyższym, w ocenie Dyrektora Izby Celnej, zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 71 § 4 Kodeksu celnego w związku z brakiem – zdaniem strony – ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości zgłoszenia celnego należy uznać za nieuzasadniony.

Wyrokiem z dnia [..], wydanym w sprawie [..], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [..] Nr [..]

Postanowieniem z dnia [..], wydanym na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu, skoro wyrokiem z dnia [..] Sąd w innej sprawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, w której rozstrzygnięcie oparto na opinii rzeczoznawcy, a kosztami tej opinii obciążono skarżącego, to rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależy od wyniku tego postępowania sądowoadministracyjnego. W tej sytuacji, skoro orzeczenie Sądu wydane w sprawie [..] jest nieprawomocne, zaistniała podstawa do zawieszenia postępowania.

Jak wynika z załączonych akt sprawy [..] wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [..] uprawomocnił się 24 grudnia 2004 r.

Na rozprawie w dniu 18 marca 2005 r., Sąd ogłosił postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Pełnomocnik strony skarżącej popierał skargę, wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Okazał także decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [..] uchylającą, po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [..] i uznającą zgłoszenie celne nr [..] z dnia [..] za prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skargę należało uwzględnić.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270). W myśl art. 13 § 1 i 2 p.p.s.a. właściwym sądem do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie, badając legalność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji Sąd stwierdził takie naruszenie prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania.

Przedmiotem zaskarżonego postanowienia było rozstrzygnięcie co do obciążenia strony kosztami dowodu z opinii biegłego z zakresu włókiennictwa i ekonomii, przeprowadzonego w toku weryfikacji zgłoszenia celnego z dnia [..]

Stosownie do art. 71 § 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. nr 23, poz. 117 ze zm.), koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz towaru ponosi zgłaszający, jeżeli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, że towar został zgłoszony nieprawidłowo. Koniecznym warunkiem obciążenia zgłaszającego kosztami badań i analiz jest zatem ustalenie, że towar został zgłoszony nieprawidłowo.

Niewątpliwie w dacie wydania przez Dyrektora Urzędu Celnego Ł. postanowienia obciążającego “A" Spółkę z o.o. w Ł. kosztami sporządzenia opinii biegłego i następnie w dacie wydania postanowienia, utrzymującego powyższe postanowienie w mocy, w obrocie prawnym istniała ostateczna decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. uznająca zgłoszenie celne z dnia [..] za nieprawidłowe.

Z chwilą uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia [..] w sprawie [..], uchylającego tę decyzję Dyrektora Izby Celnej, odpadła jednak podstawa do obciążenia strony skarżącej kosztami opinii biegłego.

Stwierdzenie, że towar został zgłoszony nieprawidłowo, stanowi bowiem w myśl cytowanego wyżej art. 71 § 4 Kodeksu celnego materialnoprawną przesłankę obciążenia zgłaszającego kosztami przeprowadzonych badań i analiz.

Oznacza to, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie, naruszały wskazany przepis prawa .

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 b p.p.s.a, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W myśl art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.

Taka sytuacja zaistniała z chwilą uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie [..] z dnia [..]., gdyż uchylona tym wyrokiem decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. utrzymująca w mocy decyzję uznającą zgłoszenie celne z dnia [..] za nieprawidłowe, miała wpływ na treść zaskarżonego postanowienia (art. 240 § 1 pkt 7 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej i w związku z art. 262 Kodeksu celnego).

Zwrócić należy także uwagę, o czym poinformowała strona skarżąca, że następnie Dyrektor Izby Celnej w Ł. w dniu [..] wydał decyzję uchylającą decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [..] i uznającą zgłoszenie celne nr [..] z dnia [..] za prawidłowe.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b i art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [..]. i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z [..]

Z uwagi na to, że skarga została uwzględniona Sąd, na podstawie art. 200

i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 6 pkt 2 i § 18 ust. 1 pkt 1a, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz firmy "A" sp. z o.o. w Ł. kwotę 205,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na tą sumę złożyła się: kwota 180 zł tytułem zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika, kwota 10 zł tytułem zwrotu wpisu oraz kwota 15 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Orzekając o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia do dnia uprawomocnienia się wyroku Sąd uwzględnił treść art. 152 p.p.s.a. zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.