Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 577/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: uchylono zaskarżone orzeczenie w części
Powołane przepisy: article: art. 132  ust. 3 pkt 2,  art. 134a,  art. 135  ust. 1 i 5,  art. 135a  ust. 4
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany 1. uchyla zaskarżone orzeczenie w części utrzymującej w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w T. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], 2. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy – na rzecz M. B. kwotę 200 (dwieście 00/100) złotych tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego, 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. na rzecz M. B. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] 2016 r. nr [...], Komendant Miejski Policji w [...] (KMP), na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2015 r., poz. 355 ze zm. – dalej: u.p.) uznał komisarza M. B. (skarżącego) winnym tego, że:

1. w [...], będąc na stanowisku specjalisty Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji [...], w sposób nieprawidłowy wykonywał swoje obowiązki służbowe, tj. w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym za [...] [...] nie wykonał polecenia nadzorującego prokuratora M. L. zawartego w piśmie [...] z dnia [...] 2015 r., dotyczącego umorzenia dochodzenia przeciwko R. J. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., zaś w sprawie o czyn z art. 270 § 1 k.k. – na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., ograniczając się do wydania postanowienia o umorzeniu dochodzenia jedynie na podstawie art. 322 k.p.k.,

tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 2 u.p.;

2. w [...], będąc na stanowisku specjalisty Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji [...], w sposób nieprawidłowy wykonywał swoje obowiązki służbowe, tj. od dnia [...] 2015 r. w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym za [...] nie wykonał polecenia nadzorującego prokuratora M. L., zawartego w piśmie [...] z dnia [...] 2015 r., dotyczącego zaoględzinowania 32 postępowań komorniczych do dnia [...] 2015 r., kiedy to akta zostały zwrócone do Prokuratury Rejonowej [...] w dniu [...] 2015 r., po ponaglającym piśmie prokurator M. L. z dnia [...] 2015 r.,

tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 2 u.p.;

3. w [...], będąc na stanowisku specjalisty Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji [...], w sposób nieprawidłowy wykonywał swoje obowiązki służbowe, tj. prowadząc dochodzenie w sprawie doprowadzenia w dniu [...] 2014 r. w [...] przy ul. [...] - w celu osiągnięcia korzyści majątkowej - do niekorzystnego rozporządzenia mieniem K. K. przez przedstawiciela [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] sygn. akt [...], [...], dopiero w dniu [...] 2015 r. skierował wniosek o przedłużenie okresu trwania dochodzenia, kiedy termin prowadzenia tegoż postępowania upływał w dniu [...] 2015 r.,

tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 2 u.p. w zw. z § 97 ust. 2 pkt 1 Wytycznych nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 15 lutego 2012 r. w sprawie wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych przez policjantów w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego;

4. w [...], będąc na stanowisku specjalisty Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji [...], w sposób nieprawidłowy wykonywał swoje obowiązki służbowe, tj. prowadząc dochodzenie w sprawie uporczywego uchylania się przez zobowiązanego do płacenia rat alimentacyjnych w [...], będąc zobowiązanym z mocy ustawy oraz wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] 2010 r. sygn. akt [...] od [...] 2010 r. na rzecz małoletniej N. Ż., sygn. akt [...], dopiero w dniu [...] 2015 r. skierował wniosek o przedłużenie okresu trwania dochodzenia, kiedy termin prowadzenia tegoż postępowania upływał w dniu [...] 2014 r.,

tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 2 u.p. w zw. § 97 ust. 2 pkt 1 określonych wyżej Wytycznych Komendanta Głównego Policji

i wymierzył obwinionemu karę nagany.

W uzasadnieniu orzeczenia organ przedstawił stan prawny i faktyczny w sprawie. Przytoczył stanowisko skarżącego wobec każdego z postawionych zarzutów, zgodnie z którym popełnione czyny nie były zawinione i umyślne, a konsekwencje wyciągnięte względem skarżącego były zbyt surowe. Organ, przytaczając treść protokołów przesłuchania skarżącego oraz funkcjonariuszy z nim współpracujących, stwierdził, że każdy z zarzutów znajduje uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy. Ustalił, iż skarżący dopuścił się w przydzielonych mu zadaniach nieprawidłowości i błędów, popełniając czyny określone w punkcie 1 i 2 sentencji na skutek niezachowania należytej ostrożności, mimo że możliwość popełnienia tych błędów i nieprawidłowości przewidywał lub mógł i powinien przewidzieć, zaś czyny określone w punktach 3 i 4 sentencji na skutek winy umyślnej w zamiarze ewentualnym.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia M. B. zarzucił naruszenie art. 132 pkt 2, 132a, 134h, 135g u.p., oparcie w części na fałszywych zeznaniach jednego ze świadków brak potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowych, wadliwy sposób gromadzenia materiału dowodowego na etapie prowadzonych czynności wyjaśniających, próbę sankcjonowania stosowanych niewłaściwych praktyk zlecania funkcjonariuszowi czynności, których możliwość prawidłowego wykonania nie jest uwzględniana w harmonogramie służb. Skarżący podniósł, że nie popełnił żadnego przewinienia dyscyplinarnego opisanego w art. 132 u.p., a zarzucane mu czyny winno się rozpatrywać w kontekście przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi, co uzasadniałoby odstąpienie od wszczęcia postępowania i przeprowadzenie rozmowy dyscyplinującej.

Orzeczeniem z dnia [...] 2016 r. nr [...], Komendant Policji, na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji, uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej zarzutu opisanego w punkcie trzecim i w tym zakresie uniewinnił obwinionego, w pozostałej części utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy dokonał szczegółowej analizy i oceny zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście zarzutów odwołania.

W ocenie organu odwoławczego stan faktyczny sprawy jest w zasadzie niesporny. W zakresie zarzutu nr 1, w dniu [...] 2015 r. do Komisariatu Policji [...] wpłynęły akta sprawy nr [...] przeciwko [...]. W piśmie przewodnim z dnia [...] 2015 r. prok. M. L. poleciła zakończyć prowadzone postępowanie do dnia [...] 2015 r. Wraz z aktami wpłynęło opatrzone tą samą datą postanowienie o przedłużeniu ww. dochodzenia do dnia [...] 2015 r., w którym prokurator poleciła umorzyć dochodzenie przeciwko wymienionej na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., zaś w sprawie o czyn z art. 270 § 1 k.k. - na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. W dniu [...] 2015 r. do Prokuratury Rejonowej [...] przesłano z Komisariatu Policji [...] - celem zatwierdzenia - akta omawianego dochodzenia, w którym kom. M. B. sporządził opatrzone data [...] 2015 r. postanowienie o umorzeniu tego postępowania na podstawie art. 322 k.p.k. W dniu 10 września 2015 r. prok. M. L. odesłała akta dochodzenia nr [...] bez zatwierdzenia wymienionego wyżej postanowienia. W treści pisma przewodniego wskazała, że funkcjonariusz prowadzący nie dochował wyznaczonego przez nią terminu zakończenia sprawy, a nadto nie wykonał polecenia odnośnie sposobu umorzenia postępowania. Poprosiła o zwrócenie funkcjonariuszowi prowadzącemu uwagi odnośnie opisanych przez nią uchybień i nadesłanie akt sprawy do dnia [...] 2015 r. W efekcie tego w dniu [...] kom. M. B. przesłał do prokuratury akta dochodzenia wraz z postanowieniem o jego umorzeniu w sposób wskazany przez prokuratora w piśmie z dnia [...] 2015 r. W zakresie zarzutu nr [...] ustalono, że w dniu [...] 2015 r. do KP [...] wpłynęły z Prokuratury Rejonowej [...] akta sprawy nr [...] wraz z aktami komorniczymi w ilości 32 szt., celem dokonania ich oględzin w terminie do [...] 2015 r. Akta te zostały zadekretowane na kom. M. B. (bez podania daty dekretacji), po uprzednim wyznaczeniu go do dalszego prowadzenia tej sprawy w dniu [...] 2015 r. W dniu [...] 2015 r. ww. akta komornicze zostały dostarczone do powielarni Komendy Miejskiej Policji w [...]. W dniu [...] 2015 r. do KP [...] wpłynęło pismo prok. M. L., w którym stwierdziła, że pomimo polecenia zoględzinowania akt komorniczych do dnia [...], do dnia [...] akta nie zostały zwrócone do prokuratury. W dniu [...] 2015 r. ww. akta dochodzenia, jak i powielone akta komornicze (po przeprowadzeniu ich oględzin) dostarczono do Prokuratury Rejonowej [...]. Odnośnie zarzutu nr 3 organ odwoławczy ustalił z kolei, że w dniu [...] 2015 r. kom. M. B. wszczął dochodzenie nr [...] w sprawie doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na szkodę K. K.. Podstawowy, dwumiesięczny termin na jego przeprowadzenie (art. 325i § 1 k.p.k.) upływał zatem w dniu [...] 2015 r. W okresie od [...] do [...] 2015 r. kom. M. B. przebywał na urlopie wypoczynkowym. W dniu [...] 2015 r. do Komisariatu Policji [...] wpłynęło pismo prok. B. G. nakazujące przesłanie w terminie do [...] 2015 r. akt sprawy wraz z wnioskiem o przedłużenie tego postępowania, który będzie zawierał szczegółowo czynności procesowe do wykonania oraz termin ich realizacji lub projekt decyzji kończącej postępowanie. Prokurator wskazał ponadto, by w przyszłości przesyłać akta sprawy w terminie 7 dni przed upływem ewentualnego przedłużenia postępowania. Akta tego postępowania kom. M. B. przesłał do ww. prokuratury w dniu [...] 2015 r. W zakresie zarzutu nr 4 organ ustalił, że w dniu 14 maja 2015 r. kom. M. B. wszczął dochodzenie nr [...] o przestępstwo uporczywego uchylania się od płacenia rat alimentacyjnych na rzecz małoletniej N. Ż.. Podstawowy, dwumiesięczny termin na przeprowadzenie tego postępowania upływał w dniu [...] 2015 r. W dniu [...] 2015 r. kom. M. B. przesłał akta ww. dochodzenia do Prokuratury Rejonowej [...] z wnioskiem o zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i przedłużenie okresu jego trwania do dnia [...] 2015 r. W dniu [...] 2015 r. prok. J. W. przedłużyła termin prowadzenia tego postępowania.

W uzasadnieniu prawnym decyzji organ przytoczył treść art. 132 ust. 3 pkt 2 u.p., art. 15 § 1 i art. 326 § 3 pkt 1 Kodeksu postępowania karnego. W zakresie pierwszego z zarzucanych przewinień dyscyplinarnych organ stwierdził, że skoro prok. M. L. poleciła umorzyć prowadzone dochodzenie na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., zaś w sprawie o czyn z art. 270 § 1 k.k. - na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., to wydanie przez skarżącego postanowienia o umorzeniu tego dochodzenia na podstawie art. 322 k.p.k. było ewidentnie nieprawidłowym wykonaniem czynności służbowej, której wykonanie zlecił prokurator. Za niezasadne organ uznał argumenty skarżącego zawarte zarówno w złożonych wyjaśnieniach, jak i w treści odwołania. Podkreślił, że bez znaczenia jest polemika w przedmiocie daty, do której miało być zakończone to dochodzenie, ponieważ elementu tego nie obejmował przedstawiony skarżącemu zarzut. Dalej organ wskazał, że nie do przyjęcia jest obszerny wywód skarżącego co do konieczności umarzania postępowania w fazie "przeciwko" na podstawie art. 322 k.p.k. ponieważ z akt postępowania jednoznacznie wynika, że nie to było powodem niewykonania polecenia. W ocenie organu, z dowodu z dokumentu w postaci pisma z dnia [...] 2015 r. wynika, że skarżący przesyłając do Prokuratury Rejonowej [...] wydane już zgodnie z poleceniem postanowienie o umorzeniu dochodzenia na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. wskazał, że w piśmie nr [...] z dnia [...] 2015 r. został wyznaczony termin wykonania czynności do dnia [...] 2015 r. i nie zostały podane wytyczne co do sposobu zakończenia postępowania. Organ stwierdził, że teza ta była zgodna z prawdą, bowiem w istocie powyższe pismo nie zawierało takich wytycznych. Wytyczne te zostały określone w dołączonym do tego pisma postanowieniu o przedłużeniu okresu trwania dochodzenia z dnia [...] 2015 r. Odpowiedz ta spotkała się z niezwłoczną reakcją prokuratora, który w piśmie z dnia [...] 2015 r. do Komendanta Komisariatu Policji [...] polecił lekturę tego postanowienia oraz podtrzymał polecenie w zakresie zwrócenia uwagi funkcjonariuszowi prowadzącemu, iż nie przeczytał wytycznych w postanowieniu o przedłużeniu dochodzenia, co w konsekwencji przyczynia się do niezasadnego przedłużania czasu trwania sprawy. W ocenie organu odwoławczego oznacza to, że prawdziwym powodem nieprawidłowego wykonania przedmiotowej czynności było niedokładne zapoznanie się z dokumentacja przekazana przez nadzorującego prokuratora, a nie przekonanie obwinionego o błędnej interpretacji przepisów prawa przez tegoż prokuratora. Powoływanie się przez skarżącego na to przekonanie organ ocenił jako przyjętą na potrzeby niniejszego postępowania linie obrony. Organ nie powziął wątpliwości, że skarżący nie zachował ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, a tym samym, zgodnie z art. 132a pkt 2 u.p., nieumyślnie popełnił to przewinienie. Dodał, że ze względu na treść art. 132b ust. 3 u.p. nie może odnieść zamierzonego skutku próba przerzucenia przez skarżącego odpowiedzialności za ten czyn na jego przełożonych. Ze chybiony uznał argument skarżącego, iż umorzenie postępowania "przeciwko osobie" na podstawie art. 322 k.p.k. wynika z § 7 ust. 3 wytycznych nr 1 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 lipca 2015 r. (Dz. Urz. KGP z 2015 r., poz. 59), wskazując, że przepis ten odnosi się do czynności w niezbędnym zakresie, prowadzonych na podstawie art. 308 k.p.k. i stanowi miedzy innymi, że jeżeli w toku dalszego dochodzenia okaże się, że zarzut postawiony w trybie art. 308 § 2 k.p.k. jest niezasadny wobec danej osoby, to należy wydać, podlegające zatwierdzeniu przez prokuratora, postanowienie o umorzeniu dochodzenia wobec tej osoby na podstawie art. 322 k.p.k., który odnosi się literalnie do śledztwa, ale poprzez art. 325a k.p.k. normuje także umarzanie dochodzenia. Wskazał, że omawiane dochodzenie nr [...] nie było postępowaniem, w którym prowadzone były czynności w niezbędnym zakresie, ani tym bardziej nie przedstawiono R. J. zarzutu w trybie art. 308 § 2 k.p.k. W ocenie organu nie zasługuje również na uwzględnienie argument, iż zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 zarządzenia nr 25 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 lipca 2015 r. w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo-śledczych Policji oraz przechowywania przez Policje dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym (Dz.Urz.KGP z 2015 r., poz. 58), to przełożony aprobuje decyzje merytoryczne i podbija pisma przewodnie do prokuratury. Jak wskazał, w omawianym przypadku konieczność umorzenia postępowania wynikała z decyzji prokuratora, gdzie zadaniem funkcjonariusza było jedynie wytworzenie odpowiedniego projektu decyzji, nie było zaś efektem analizy materiału dowodowego, w którym prowadzący policjant samodzielnie uzyskałby przekonanie o zasadności jego umorzenia.

Co do drugiego z zarzutów organ stwierdził, że skarżący miał wiedzę, że termin na wykonanie oględzin akt komorniczych został określony przez prokuratora na [...] 2015 r. Dochodzenie nr [...] zostało zadekretowane na niego w dniu [...] 2015 r., a zatem na dzień przed rozpoczęciem przez niego urlopu wypoczynkowego, z którego powrócił w dniu [...] 2015 r. Oznacza to, że już od tego dnia (30 marca) miał możliwość ustalenia, czy akta komornicze, których oględziny miał przeprowadzić, zostały przekazane do powielarni, czy też należy to dopiero uczynić. Organ zaznaczył, że w zakresie ustalenia osoby, która przekazała te akta do powielarni, istnieją wątpliwości. Dekretacja bezpośredniego przełożonego co do tej kwestii nie została dokonana w sposób czytelny. Użyte w niej kluczowe słowo można odczytać tak jak zeznaje ten przełożony, czyli "przekazać" lub, jak wyjaśnia skarżący - "przekazano". Tej wątpliwości nie udało się usunąć w tym postępowaniu, a tym samym zgodnie z przywołanym przez skarżącego art. 135g ust. 2 zd. 2 wątpliwość tę należy rozstrzygnąć na korzyść skarżącego. Tak ustalona okoliczność tym bardziej, w ocenie organu, świadczy o popełnieniu tego przewinienia. Prawidłowe wykonanie przedmiotowego polecenia wiązało się z koniecznością wykonania kilku następujących po sobie czynności. Skoro, wedle wyjaśnień skarżącego, był on przekonany, że akta te zaraz po wpływie do Komisariatu zostały przekazane do powielarni, to po powrocie z urlopu (co miało miejsce po upływie 5 dni od daty wpływu) powinien ustalić, czy akta te dotarły do powielarni i czy powielarnia jest w stanie wykonać kopie w terminie umożliwiającym jemu zoględzinowanie tych akt zgodnie z poleceniem prokuratora. Organ wskazał, że skarżący tego nie uczynił, co wynika z wyjaśnień skarżącego z dnia [...] 2016 r., gdzie stwierdził: "Obecnie dopiero ustaliłem w sekretariacie, ze akta przewiezione zostały do powielarni w dniu [...].2015 r.". Gdyby to uczynił, mógłby przyspieszyć przekazanie tych akt do powielarni, co by skutkowało wcześniejszym wykonaniem ich kopii, a w konsekwencji umożliwiłoby mu terminowe wykonanie polecenia. Mógł także - biorąc pod uwagę mocno artykułowaną tezę o znacznej czasochłonności wykonania tego polecenia z uwagi na dużą liczbę akt - wystąpić, za pośrednictwem przełożonego, do prokuratora nadzorującego o wydłużenie terminu realizacji tego polecenia powołując się właśnie na te kwestie. Jak wskazał organ, skarżący nie podjął żadnych z tych działań. Skutkowało to tym, ze pismem z dnia [...] 2015 r. prokurator nadzorujący wytknął Komendantowi KP [...] niewykonanie tego polecenia i jednocześnie polecił objęcie funkcjonariusza prowadzącego postępowanie szczególnym nadzorem z uwagi na fakt, że postępowanie należy do długotrwałych, w celu jego zakończenia do dnia [...] 2015 r. Organ nie powziął wątpliwości, że także w tej sprawie skarżący nie zachował ostrożności wymaganych w danych okolicznościach i również tutaj nieumyślnie popełnił to przewinienie.

Potwierdzając słuszność zarzutu zawartego w punkcie 4 organ przytoczył treść § 97 ust. 2 pkt 1 wytycznych nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 15 lutego 2012 r. w sprawie wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych przez policjantów (Dz. Urz. KGP z 2012 r., poz. 7). Stwierdził, że norma ta ma charakter obligatoryjny, o czym przesadza zwrot "przekazuje". Jak wskazał, skoro termin postępowania upływał w dniu [...] 2015 r., to akta dochodzenia wraz z wnioskiem o jego przedłużenie powinny być przekazane do prokuratury najpóźniej w dniu [...] 2015 r. Skoro skarżący przekazał akta dopiero w dniu 13 lipca, to tym samym czynność tę wykonał nieprawidłowo, przy czym sam skarżący nie kwestionuje naruszenia terminu. Organ przytoczył wyjaśnienia skarżącego zawarte w protokole przesłuchania z dnia [...] 2016 r. gdzie wyjaśnił on, że "(...) w lipcu zaczął się okres urlopowy. Grafik przewidywał dla niego tylko 3 dni na prace dochodzeniowa - w dniach [...] lipca. W związku z powyższym miał tylko jeden dzień na wezwanie świadków i wykonanie jakichkolwiek czynności we wszystkich prowadzonych sprawach. Nie chcąc wysłać akt na przedłużenie uczyniłem to po wykonaniu w sprawie czynności (...)". Organ powyższej argumentacji nie uwzględnił, zauważając, że z harmonogramu służb za miesiąc [...] 2015 r. wynika, iż w okresie od [...] do dnia [...] skarżący był w służbie przez 3 dni, to jest [...], a fakt pełnienia dyżuru zdarzeniowego, czy pełnienia służby "w dyspozycji kierownika RK" nie wyklucza możliwości sporządzenia wniosku o przedłużenie postępowania i przygotowania akt do wysyłki. W ocenie organu nie było więc tak, jak utrzymuje skarżący, że był on praktycznie pozbawiony możliwości prawidłowego wykonania tej czynności. Organ zauważył, że termin przedłużenia postępowania jest terminem wynikającym z przepisów prawa, jest łatwy do ustalenia i nie pozostawia marginesu interpretacyjnego. W jego ocenie każdy funkcjonariusz prowadzący postępowanie przygotowawcze - zwłaszcza posiadający tak znaczne doświadczenie zawodowe jak skarżący - powinien tak zorganizować swoją pracę, aby w sposób prawidłowy wywiązać się z tego obowiązku. Organ podkreślił, że przygotowanie przedmiotowego wniosku nie wymagało od skarżącego poświęcenia na to znacznego czasu – wniosek składał się z jednego zdania złożonego i sporządzony był komputerowo. Organ nieuwzględnił również argumentu, że jakoby skarżący musiał skompletować akta zgodnie z nową procedurą – w jego ocenie prawidłowe prowadzenie dochodzenia wymaga, aby akta dochodzenia na bieżąco były prawidłowo skompletowane. Z uwagi na powyższe organ uznał, że zarzucane przewinienie skarżący popełnił umyślnie w zamiarze ewentualnym.

Organ odwoławczy uniewinnił skarżącego od popełnienia czynu opisanego w punkcie 3. Wskazał, że z akt postępowania wynika, iż najpóźniej w dniu [...] lutego 2015 r. skarżący winien przekazać akta do prokuratury oraz że w dniu [...] lutego 2015 r. rozpoczynał 7-dniowy urlop wypoczynkowy. Wskazał, że z wyjaśnień skarżącego wynika, iż udając się na urlop akta dochodzenia wraz z listą czynności do wykonania przekazał - zgodnie z ustaloną praktyką, co potwierdziły zeznania współpracowników skarżącego - bezpośredniemu przełożonemu. W związku z tym organ stwierdził, że nie można skarżącemu zarzucić zawinionego popełnienia omawianego przewinienia dyscyplinarnego, miał on bowiem prawo w tych okolicznościach przypuszczać, że wniosek o przedłużenie zostanie przygotowany w terminie przez inną osobę wyznaczoną przez bezpośredniego przełożonego.

W zakresie orzeczonej kary nagany organ wyjaśnił, że jest to kara najłagodniejsza spośród możliwych, ze względu na nieznaczny stopień winy skarżącego w zakresie wszystkich czynów. Wskazał, że nie stwierdził okoliczności uzasadniających zaostrzenie wymiaru kary zgodnie z art. 134h ust. 2 u.p. z uwagi na niewystąpienie poważnych skutków w wyniku popełnienia przewinień. Organ nie stwierdził również okoliczności uzasadniających złagodzenie wymiaru kary, albowiem przewinienia popełnione zostały umyślnie, a sam skarżący nie podjął starań o zmniejszenie ich skutków i nie poinformował przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu tych przewinień przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Organ odwoławczy potwierdził uznanie przez KMP za okoliczność łagodzącą dotychczasową niekaralność skarżącego oraz pozytywną opinię służbową. Stwierdził, że uniewinnienie skarżącego od jednego spośród czterech zarzutów oraz ustalenie, że nie miała tu miejsca przesłanka poważnego skutku przewinienia nie jest na tyle doniosłe w kontekście wszystkich okoliczności wpływających na karę, aby można było odstąpić od jej wymierzenia – znaczna waga czynów dotyczy utrzymanych w mocy, opisanych w zarzutach nr 1 i 2. W ocenie organu nie było więc podstaw do odstąpienia od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i przeprowadzenia ze skarżącym udokumentowanej w formie notatki rozmowy dyscyplinującej.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania KWP stwierdził, że subiektywne przeświadczenie skarżącego, iż nie popełnił zarzucanych przewinień, nie stanowi o nieprawidłowości ich kwalifikacji prawnej. Odnosząc się do zarzutu nieobiektywnej oceny dowodów wskazał, że okolicznością negującą powyższe było uwolnienie obwinionego w toku postępowania od dwóch z sześciu pierwotnie zarzucanych przewinień oraz że organ odwoławczy w części uwzględnił zarzuty względem zeznań L. J.. Zdaniem organu materiał dowodowy zgromadzony został w sprawie prawidłowo, a w razie przewidywanej niemożności dokonania czynności w terminie, skarżący winien zgłosić to do przełożonego lub za jego pośrednictwem wystąpić o przesunięcie terminu, a nie biernie doprowadzić do jego upływu. Stwierdził też, że włączona do akt Karta opisu stanowiska pracy z dnia [...] 2011 r. dotyczy stanowiska skarżącego i widnieje na niej jego podpis, a z przeglądu akt osobowych wynika, że w datach popełnienia zarzucanych przewinień nie obowiązywała inna taka Karta.

M. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, na podstawie art. 138 ustawy o Policji zaskarżył orzeczenie Komendanta Policji w części utrzymującej zaskarżone orzeczenie w mocy, zarzucając naruszenie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia nr [...] w [...] z dnia [...] 2016 r., wydanego na podstawie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie ustalenia winy skarżącego oraz oceny czynów skarżącego jako wypadku mniejszej wagi. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonej części, uchylenie orzeczenia pierwszoinstancyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że błędne są rozważania organu co do kwestii winy skarżącego oraz oceny popełnionych czynów jako wypadku mniejszej wagi. W odniesieniu twierdzeń organu dotyczących pierwszego z zarzutów wskazano, że kwestia winy skarżącego nie jest jednoznaczna, albowiem umorzył on postępowanie zgodnie z uzyskanymi wytycznymi innych prokuratorów oraz panującą praktyką, a błąd mógł wynikać z usprawiedliwionego przekonania o prawidłowości swojego postępowania, a być może z niedostatecznej wiedzy w tym zakresie; zarzut zlekceważenia polecenia prokuratora jest tutaj zbyt daleko idący, a przypadek miał charakter błędu mniejszej wagi, albowiem polecenie prokuratora zostało w końcu wykonane, błąd nie spowodował żadnych negatywnych skutków dla postępowania, a okoliczności czynu i postawa skarżącego nie pozwala na twierdzenie o wysokim stopniu szkodliwości popełnionego czynu. W zakresie drugiego zarzutu zarzucono, że początek sekwencji zdarzeń doprowadzających do opóźnienia w zachowaniu terminu, związany był z urlopem skarżącego, a zarzucane przewinienie było skutkiem zlecenia mu zbyt dużej ilości poleceń służbowych, przy czym nie miał on możliwości samodzielnego planowania pracy i z góry przydzielane mu były dyżury i dni na pracę dochodzeniowo-śledczą bez sprawdzenia, czy jest on w stanie wywiązać się z powierzonych zadań. Okolicznością mającą wpływ na uznanie winy skarżącego winno być również to, iż w ostatecznie wykonał on zleconą pracę, wykonując obowiązku służbowe również kosztem swoich dni wolnych od pracy. W odniesieniu do zarzutu czwartego skarżący podniósł, że niedochowanie terminu spowodowane było naciskiem na zakończenie jak największej ilości spraw do końca miesiąca w sytuacji zbliżającego się okresu urlopowego, konieczności powołania zastępstw, oraz obłożenia skarżącego obowiązkami związanymi z przyjmowaniem depozytów. Uchybienie terminu spowodowane było więc okolicznościami obiektywnymi i było jednostkowym wypadkiem, co uzasadnia uznanie go za wypadek mniejszej wagi. Skarżący podsumowująco stwierdził, że jego czyny ocenione zostały bez uwzględnienia obiektywnych przeszkód do modelowego zachowania, jakiego organ wymaga od każdego funkcjonariusza, a ze względu na dotychczasowy przebieg służby nieuzasadnione jest twierdzenie organu, jakoby waga popełnionych czynów była znaczna. Na skarżącym, w jego ocenie, odbiły się skutki niewłaściwej organizacji pracy funkcjonariuszy, którzy ze względu na nieliczną kadrę i zbyt dużą ilość spraw i zadań do wykonania nie są w stanie wykonać zadań ustalonych harmonogramem w godzinach pracy.

W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy stan faktyczny sprawy przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia został ustalony prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami i czy przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne było niewadliwe. Następnie sąd administracyjny winien zbadać czy do tak ustalonego stanu faktycznego organy orzekające zastosowały właściwe przepisy.

Przeprowadzona w oparciu o wyżej wskazane kryterium kontrola zaskarżonego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji prowadzi do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty okazały się zasadne.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2015r. poz. 355 ze zm.) policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ustawy). Art. 132 ust. 3 przywołanej ustawy wylicza z kolei przykłady naruszenia dyscypliny służbowej stanowiąc, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest m.in. pkt 2 - zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy. Zgodnie z ust. 4b art. 132, w przypadku czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi przełożony dyscyplinarny może odstąpić od wszczęcia postępowania i przeprowadzić ze sprawcą przewinienia dyscyplinarnego udokumentowaną w formie notatki rozmowę dyscyplinującą.

Przewinienie dyscyplinarne - jak stanowi art. 132a ustawy o Policji - jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo, że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

Ustalony w sprawie stan faktyczny związany z okolicznościami nieprawidłowego wykonania przez skarżącego czynności służbowych nie jest w zasadzie sporny, aczkolwiek skarżący konsekwentnie kwestionuje przypisanie mu przez przełożonych dyscyplinarnych zawinienia w popełnieniu zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych oraz wagę tych przewinień.

Komendant Miejski Policji w [...] orzeczeniem z [...] 2016r. uznał skarżącego winnym tego, że:

1. w [...], będąc na stanowisku specjalisty Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji [...], w sposób nieprawidłowy wykonywał swoje obowiązki służbowe, tj. w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym za [...] nie wykonał polecenia nadzorującego prokuratora M. L. zawartego w piśmie [...] z dnia [...] 2015 r., dotyczącego umorzenia dochodzenia przeciwko R. J. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., zaś w sprawie o czyn z art. 270 § 1 k.k. – na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., ograniczając się do wydania postanowienia o umorzeniu dochodzenia jedynie na podstawie art. 322 k.p.k.,

tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 2 u.p.;

2. w [...], będąc na stanowisku specjalisty Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji [...], w sposób nieprawidłowy wykonywał swoje obowiązki służbowe, tj. od dnia [...] 2015 r. w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym za [...] nie wykonał polecenia nadzorującego prokuratora M. L., zawartego w piśmie [...] z dnia [...] 2015 r., dotyczącego zaoględzinowania 32 postępowań komorniczych do dnia [...] 2015 r., kiedy to akta zostały zwrócone do Prokuratury Rejonowej [...] w dniu [...] 2015 r., po ponaglającym piśmie prokurator M. L. z dnia [...] 2015 r.,

tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 2 u.p.;

3. w [...], będąc na stanowisku specjalisty Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji [...], w sposób nieprawidłowy wykonywał swoje obowiązki służbowe, tj. prowadząc dochodzenie w sprawie doprowadzenia w dniu [...] 2014 r. w [...] przy ul. [...] - w celu osiągnięcia korzyści majątkowej - do niekorzystnego rozporządzenia mieniem [...] przez przedstawiciela [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] sygn. akt [...], dopiero w dniu [...] 2015 r. skierował wniosek o przedłużenie okresu trwania dochodzenia, kiedy termin prowadzenia tegoż postępowania upływał w dniu [...] 2015 r.,

tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 2 u.p. w zw. z § 97 ust. 2 pkt 1 Wytycznych nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 15 lutego 2012 r. w sprawie wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych przez policjantów w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego;

4. w [...], będąc na stanowisku specjalisty Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji T. – Podgórz, w sposób nieprawidłowy wykonywał swoje obowiązki służbowe, tj. prowadząc dochodzenie w sprawie uporczywego uchylania się przez zobowiązanego do płacenia rat alimentacyjnych w T., będąc zobowiązanym z mocy ustawy oraz wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 5 października [...]010 r. sygn. akt IIIRC 566/10 od 1 października [...]010 r. na rzecz małoletniej N. Ż., sygn. akt RSD-266/15, 3Ds 345/15, dopiero w dniu 13 lipca [...]015 r. skierował wniosek o przedłużenie okresu trwania dochodzenia, kiedy termin prowadzenia tegoż postępowania upływał w dniu 14 lipca [...]014 r.,

tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt [...] u.p. w zw. § 97 ust. [...] pkt 1 określonych wyżej Wytycznych Komendanta Głównego Policji,

wymierzając policjantowi karę dyscyplinarną nagany.

Rozstrzygając sprawę, na skutek odwołania obwinionego, Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem nr 2 z dnia 22 marca 2016r., na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 u.p., uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej zarzutu opisanego w punkcie trzecim i w tym zakresie uniewinnił obwinionego, w pozostałej części zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.

Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowiła wyłącznie część orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymująca w mocy orzeczenie dyscyplinarne pierwszoinstancyjne, zatem tylko w tym zakresie sąd rozpoznawał sprawę.

Sąd zważył, iż analiza treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia prowadzi do stwierdzenia, że wyższy przełożony dyscyplinarny, na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego i stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym, ustalił częściowo odmiennie okoliczności i opis popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w punkcie 1 orzeczenia z [...] 2015r. W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, że opis zarzucanego w pkt 1 orzeczenia KMP przewinienia dyscyplinarnego jest błędny i nie odpowiada stanowi faktycznemu wynikającemu ze zgromadzonego materiału dowodowego. Wadliwość tę dostrzegł wyższy przełożony dyscyplinarny, co wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia (str. 12 i 13), jednakże mimo tego utrzymał w tym zakresie zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne w mocy wraz z wadliwym i nieprecyzyjnym opisem zarzucanego obwinionemu przewinienie dyscyplinarnego, co do którego uznał zawinienie w nieprawidłowym wykonywaniu obowiązków służbowych policjanta.

Nie budzi jednak wątpliwości, że w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym za [...] w piśmie nadzorującego prokuratora M. L. [...] z dnia [...] 2015r. (k.52 akt dyscypl.) nie zawarto żadnego polecenia w zakresie podstawy prawnej umorzenia. Pismo to zawiera wyłącznie wskazanie zakończenia dochodzenia w terminie do dnia [...] 2015r. oraz realizowania pomocy prawnej w trybie art. 327 kpk (monitować). Jak wynika z akt sprawy (k. 53), w przekazanych za tym pismem do KP [...] aktach sprawy zawarte było postanowienie prokuratora z dnia [...] 2015r. sygn. [...] o przedłużeniu okresu trwania dochodzenia w sprawie przeciwko R. J., o czyn z art. 286 § 1kk i inne, na podstawie art. 325 i § 1 kpk, którym prokurator okres dochodzenia w sprawie przedłużył "do dnia [...] 2015r.", celem wykonania wymienionych czynności procesowych: "umorzyć dochodzenie przeciwko R. J. na podst. art. 17 § 1 pkt 2 kpk, zaś w sprawie o czyn z art. 270 § 1 kk – na podst. art. 17 § 1 pkt 1 kpk, inne czynności w zależności od ustaleń." Oznacza to, że polecenie prokuratora M. L. dotyczące umorzenia dochodzenia przeciwko określonej osobie ze wskazaniem ww. podstaw prawnych zawarte było nie w piśmie z dnia [...] 2015r., lecz w postanowieniu prokuratora z tej samej daty. Z pewnością zatem brak jest podstaw faktycznych i prawnych aby uznać, że skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne opisane w pkt 1 orzeczenia z [...] 2015r. utrzymane w mocy zaskarżonym orzeczeniem.

Zgodnie z art. 135j ust. 2 pkt 4 orzeczenie przełożonego dyscyplinarnego powinno zawierać opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną. Zatem w niniejszej sprawie, skoro w ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego opis przewinienia dyscyplinarnego nie odpowiada stanowi faktycznemu sprawy, winien go zmienić, zamiast utrzymać w mocy orzeczenie o uznaniu obwinionego winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w sposób nieznajdujący potwierdzenia w ustaleniach przełożonych dyscyplinarnych i materiale dowodowym.

Niezależnie od powyższego uchybienia proceduralnego, Sąd podziela ocenę prawną i stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w tym zakresie, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala bezsprzecznie na uznanie, że skarżący popełnił w ramach prowadzenia dochodzenia w sprawie [...] ([...]) przewinienie dyscyplinarne, polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w rozumieniu art. 132 ust. 2 ustawy. Zignorowanie bowiem jednoznacznego polecenia prokuratora nadzorującego sporne postępowanie przygotowawcze co do podstawy prawnej umorzenia, a zatem także kierunków i przyczyny umorzenia dochodzenia, stanowi zawinione wykonanie czynność służbowej, mieszczącej się w zakresie obowiązków służbowych skarżącego, w sposób nieprawidłowy (art. 132 ust. 3 pkt 2).

Należy zgodzić się z organem, że z treści art. 15 § 1 Kodeksu postępowania karnego wynika, iż Policja i inne organy w zakresie postępowania karnego wykonują polecenia sądu, referendarza sądowego i prokuratora oraz prowadzą pod nadzorem prokuratora śledztwo lub dochodzenie w granicach określonych w ustawie. Zgodnie z art. 326 § 1 K.p.k. to prokurator sprawuje nadzór nad postępowaniem przygotowawczym w zakresie, w jakim go sam nie prowadzi; prokurator może także objąć nadzorem postępowanie, o którym mowa w art. 307. Prokurator jest obowiązany czuwać nad prawidłowym i sprawnym przebiegiem całego nadzorowanego przez siebie postępowania (§ 2). Z tytułu sprawowanego nadzoru prokurator może w szczególności (§ 3): zaznajamiać się z zamierzeniami prowadzącego postępowanie, wskazywać kierunki postępowania oraz wydawać co do tego zarządzenia (pkt 1), wydawać postanowienia, zarządzenia lub polecenia oraz zmieniać i uchylać postanowienia i zarządzenia wydane przez prowadzącego postępowanie (pkt 4). Z kolei w razie niewykonania przez organ nie będący prokuratorem postanowienia, zarządzenia lub polecenia wydanego przez prokuratora sprawującego nadzór, na jego żądanie przełożony funkcjonariusza wszczyna postępowanie służbowe; o wyniku postępowania informuje się prokuratora (art. 326 § 4 K.p.k.). Oznacza to, że skarżący będący doświadczonym policjantem z dużym stażem, wbrew własnym wywodom, nie mógł mieć żadnych wątpliwości co do tego, że wskazując precyzyjnie podstawy prawne umorzenia konkretnego dochodzenia, nadzorujący prokurator wydał w tym zakresie wiążące go polecenie. Rzeczą funkcjonariusza w tym stanie faktycznym nie była ocena czy umorzenie dochodzenia winno nastąpić na innej podstawie prawnej niż wskazana w postanowieniu prokuratora. Kontestowanie jego prawidłowości, czy też odnoszenie się do innych postępowań, wcześniejszej praktyki, pozostaje bez wpływu na ocenę czy skarżący - przygotowując projekt postanowienia o umorzeniu dochodzenia w tej sprawie wobec konkretnej osoby na podstawie art. 322 K.p.k. wykonał tę czynność służbową w sposób zgodny z poleceniem prokuratora i czy stanowiło to naruszenie dyscypliny służbowej. W ocenie Sądu powyższe okoliczności zostały w sprawie wykazane w dostateczny sposób i prawidłowo ocenione przez przełożonych dyscyplinarnych policjanta.

Nadto należy wskazać, że ewentualne nienależyte wykonie obowiązku nadzoru przełożonego służbowego obwinionego, czy też jego indywidualne naruszenie dyscypliny służbowej - nie stanowi przedmiotu niniejszej sprawy

Przeprowadzone wobec skarżącego policjanta postępowanie dyscyplinarne, w tym zgromadzony materiał dowodowy są także wystarczające dla stwierdzenia, że dopuścił się naruszeń dyscypliny służbowej zarzucanych mu w pkt 2 i 4, które wbrew stanowisku obwinionego, stanowiły przewinienia dyscyplinarne, w rozumieniu art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy. Dokonana przez KWP ocena zebranych w sprawie dowodów jest logiczna i spójna. O zawinionym wykonaniu obowiązków służbowych w sposób nieprawidłowy świadczy jednoznacznie opisany przez przełożonego dyscyplinarnego, a zwłaszcza doprecyzowany przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego przebieg zdarzeń w istocie niesporny w niniejszej sprawie. W pierwszym przypadku, w sytuacji gdy skarżący wrócił z urlopu [...] 2015r., a sprawa została przekazana do jego prowadzenia przed urlopem, jego obowiązkiem było podjąć stosowne czynności celem wykonania polecenia prokuratora zawartego w piśmie [...] z dnia [...] 2015 r. - dotyczącego zaoględzinowania 32 postępowań komorniczych do dnia [...] 2015 r. W konsekwencji jako umyślne niedopełnienia obowiązków – nieprawidłowe wykonanie czynności służbowej w tym terminie należy ocenić całkowite zignorowanie tego polecenia. Nie sposób uzasadniać go ilością obowiązków, w sytuacji bowiem gdy policjant miał nadmierną ilość obowiązków winien to we właściwym terminie zgłosić przełożonemu służbowemu. Z pewnością mógł również zwrócić się, we właściwym trybie, do nadzorującego postępowanie prokuratora o przedłużenie terminu. Tymczasem skarżący pozostawał wobec przedmiotowego plecenia bezczynny i dopiero po ponaglającym piśmie prokuratora z dnia [...] 2015r. i wytknięciu niewykonania jego polecenia wraz z żądaniem objęcia policjanta szczególnym nadzorem, wskazane czynności zostały podjęte.

Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skarżącego dotyczące braku jego zawinienia (z uwagi na okres urlopowy i sposób przydzielania dyżurów), w nieprawidłowym wykonaniu czynności służbowej w sprawie [...] polegającym na skierowaniu wniosku o przedłużenie dochodzenia do nadzorującego prokuratora w dniu [...] 2015r., czyli w przeddzień upływu terminu, podczas gdy zgodnie z § 97 ust. 2 pkt 1 Wytycznych nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 15 lutego [...]012 r. w sprawie wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych przez policjantów w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego, winien to uczynić nie później niż 7 dni przed upływem terminu prowadzenia. Ze zgromadzonych dowodów wynika, że urlop nie uniemożliwiał skarżącemu wykonania powyższej czynności w określonym wiążącymi go wytycznymi terminie. Zasadnie również w zaskarżonym orzeczeniu wskazano, że wyjaśnienia skarżącego nie zasługują na uwzględnienie, bowiem nie wykazał przeszkód aby tego typu czynność w prowadzonym dochodzeniu (napisanie komputerowo pisma składającego się z 1 zdania) wykonać w czasie pełnienia swojej służby, nie wyklucza takiej możliwości pełnienie dyżuru zdarzeniowego, czy w dyspozycji kierownika RK.

Biorąc pod uwagę wskazaną powyżej ocenę prawną, jak również to, że wyższy przełożony dyscyplinarny w swoim orzeczeniu w kilku aspektach uwzględnił wyjaśnienia obwinionego co do okoliczności i podstaw jego odpowiedzialności dyscyplinarnej orzeczonych przez Komendanta Miejskiego Policji w [...], w tym uniewinnił go od popełnienia zarzutu opisanego w pkt 3, uwzględnił, że nie można na niekorzyść obwinionego interpretować wątpliwości co do pewnych okoliczności związanych z popełnieniem przewinienia określonego w pkt [...], Sąd zważył jednakże, iż niedostateczne i zbyt pobieżne okazało się uzasadnienie przez Komendanta Policji orzeczenia w zakresie utrzymania w mocy orzeczenia KMP w [...] - co do wymierzenia skarżącemu za popełnione przewinienia dyscyplinarne kary dyscyplinarnej nagany.

Za popełnione przewinienie dyscyplinarne można wymierzyć tylko jedną karę dyscyplinarną, a za popełnienie kilku przewinień dyscyplinarnych można wymierzyć jedną karę dyscyplinarną odpowiednio surowszą (art. 134g ust. 1 i 2 u.P.).

Zgodnie z art. 134 h ust. 1 ustawy o Policji, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.

W myśl ust. 2 powołanego wyżej przepisu, na zaostrzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego:

1) działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo w stanie po użyciu alkoholu lub innego podobnie działającego środka;

2) popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej;

3) poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań Policji lub naruszenia dobrego imienia Policji;

4) działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę.

Przepis art. 134h ust, 3 ustawy o Policji stanowi zaś, że na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego:

1) nieumyślność jego popełnienia;

2) podjęcie przez policjanta starań o zmniejszenie jego skutków;

3) brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych;

4) dobrowolne poinformowanie przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.

Natomiast w myśl art. 134h ust. 4 powołanej ustawy, przełożony dyscyplinarny uwzględnia okoliczności, o których mowa w ust. 1-3, wyłącznie w stosunku do policjanta, którego one dotyczą.

Z powyższego wynika zatem, że na wymierzenie kary dyscyplinarnej wpływ ma przede wszystkim waga czynu i stopień winy, zaś dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji.

Wskazać należy, iż zgodnie z art. 135g ust. 1 powołanej ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Natomiast ust. 2 tego przepisu stanowi, iż obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.

W tym aspekcie wobec zarzutów skargi wskazać przyjdzie, że kontrola sądowa orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary z uwagi na charakter orzeczeń dyscyplinarnych oraz charakter stosunku służbowego jest jednak ograniczona, na co zwracano wielokrotnie uwagę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z dnia 5 grudnia 2006r. sygn. I OSK 472/06, z dnia 31 stycznia 2013r. sygn. I OSK 1155/12, z dnia 23 kwietnia 2014r. sygn. I OSK 709/13, z dnia 27 listopada 2015r. sygn. I OSK 1134/14). Sądowa kontrola powyższej części orzeczenia dyscyplinarnego sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji.

W niniejszej sprawie poza kontestowaniem dokonanej przez przełożonych dyscyplinarnych oceny zachowania skarżącego i uznania, że w sposób zawiniony popełnił on zarzucane przewinienia dyscyplinarne, skarżący zarzuca także naruszenie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, bowiem utrzymał w mocy orzeczenie o ukaraniu go karą dyscyplinarną nagany, mimo, że jego czyny stanowiły wypadek mniejszej wagi.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, wyższy przełożony dyscyplinarny, utrzymując w mocy orzeczenie dyscyplinarne co do wymierzenia skarżącemu kary nagany, poza powieleniem stanowiska Komendanta Powiatowego Policji w [...] w zasadzie mimo oceny całokształtu okoliczności sprawy oraz materiału dowodowego, dokonał pobieżnej interpretacji i subsumpcji do okoliczności tej sprawy ustawowych dyrektyw wymiaru kary. Organ nie wyjaśnił i nie uzasadnił w dostateczny sposób, dlaczego mimo braku stwierdzenia okoliczności wpływających na zaostrzenie kary i przy wskazaniu szeregu okoliczności łagodzących oraz uniewinnieniu od zarzutu popełnienia jednego z przewinień dyscyplinarnych, utrzymał jednak w mocy orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany.

Nie ingerując w swobodę oceny przez przełożonych dyscyplinarnych wagi popełnionych przez skarżącego trzech przewinień dyscyplinarnych, w ocenie Sądu, argumentacja uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w tym zakresie jest jednakże nazbyt ogólnikowa, nie odnosi się do zarzutów odwołania i uniemożliwia skarżącemu oraz sądowi poznanie rzeczywistych motywów, które zadecydowały o tym, że organ nie stwierdził w niniejszej sprawie podstaw do odstąpienia od ukarania obwinionego, po myśli art. 135j ust. 1 i 5 w zw. z art. 135n ust. 4 pkt [...] ustawy o Policji. Przy czym wbrew oczekiwaniu skarżącego, na obecnym etapie postępowania dyscyplinarnego (po jego zakończeniu i wydaniu orzeczenia), brak jest podstaw do stosowania art. 132 ust. 4b u.P, który ewentualnie umożliwiał przełożonemu dyscyplinarnemu odstąpienie od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i przeprowadzenie ze sprawcą przewinienia dyscyplinarnego, udokumentowanej w formie notatki, rozmowy dyscyplinującej. Skoro postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte, prawidłowo przeprowadzone i zapadło orzeczenie dyscyplinarne, z pewnością ten przepis nie mógł już mieć zastosowania.

Podkreślana przez skarżącego konsekwentnie mała waga przedmiotowych przewinień dyscyplinarnych, co do których przeprowadzone co do zasady wykazało ich popełnienie, mogłaby zatem skutkować ewentualnie zastosowaniem przez przełożonego dyscyplinarnego instytucji odstąpienia od ukarania. Zgodnie z przepisem art. 135j ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 5 ustawy o Policji, na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje m.in. orzeczenie o odstąpieniu od ukarania, jeżeli stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej.

Pomimo, że zwrot "odstąpienie od ukarania" mógłby sugerować, że nie mamy tu do czynienia z sankcją dyscyplinarną, to jednak tak nie jest. Wymieniona postać dyscyplinowania funkcjonariusza zawiera atrybuty kary, albowiem odstępując od ukarania, uznaje go jednak winnym przewinienia dyscyplinarnego.

Stanowi ona bodziec zastosowany przez przełożonego w celu ukształtowania u postępującego niewłaściwie funkcjonariusza pożądanych postaw w przyszłości oraz ostrzeżenia innych przed takimi zachowaniami, osoba, której to dotyczy ma świadomość, że jest ona następstwem jej negatywnie ocenionego działania lub zaniechania, a samo orzeczenie stanowi dla funkcjonariusza bodziec oceniany negatywnie (dolegliwość). Prawomocne orzeczenie o odstąpieniu od ukarania włącza się do akt osobowych policjanta, a powyższe samoistnie przyczynia się lub co najmniej współprzyczynia się do wywołania negatywnych skutków majątkowych i osobistych w sferze stosunku służbowego funkcjonariusza (tak słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 402/12).

W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, utrzymującego w mocy orzeczenie także w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany, Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że jest to kara najłagodniejsza z ustawowego katalogu ze względu na nieznaczny stopień winy. Organ odwoławczy nie stwierdził okoliczności uzasadniających zaostrzenie wymiaru kary zgodnie z art. 134h ust. 2 u.P. z uwagi między innymi na niewystąpienie poważnych skutków dla służby w wyniku popełnienia przewinień. Nie stwierdził również ustawowych okoliczności uzasadniających złagodzenie wymiaru kary, albowiem uznał, że jedno przewinienie zostało popełnione umyślnie, a skarżący nie podjął starań o zmniejszenie ich skutków i nie poinformował przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu tych przewinień przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Organ doświadczenie zawodowe skarżącego uznał za ponadprzeciętne. Potwierdził uznanie przez KMP za okoliczność łagodzącą dotychczasowej niekaralności skarżącego oraz pozytywnej opinii służbowej - wskazując wprost wysokie oceny w realizacji wszystkich kryteriów oceny służbowej skarżącego policjanta.

KWP uznał na tej podstawie, że wymierzenie skarżącemu najłagodniejszej kary dyscyplinarnej, której wykonanie polega na wytknięciu ukaranemu niewłaściwego zachowania (art. 134a ustawy o Policji), jest współmierne do popełnionych przewinień dyscyplinarnych i stopnia zawinienia. Zdaniem KWP uniewinnienie skarżącego od jednego spośród czterech zarzutów oraz ustalenie, że nie miała tu miejsca przesłanka poważnego skutku przewinienia dyscyplinarnego, nie jest na tyle doniosłe w kontekście wszystkich okoliczności mających wpływ na orzeczoną karę, aby można było odstąpić od jej wymierzenia – znaczna waga czynów dotyczy utrzymanych w mocy, opisanych w zarzutach nr 1 i 2. Podkreślenia wymaga, iż ową znaczoną wagę czynów, która zdaje się przesądzać w sprawie o ukaraniu policjanta karą nagany - mimo istotnych okoliczności wpływających na złagodzenie kary dyscyplinarnej - stanowić ma "niewykonanie jasnego i konkretnego polecenia prokuratora" oraz "niewykonanie oględzin akt" (str. 16 akapit 1 uzasadnienia). Przy czym organ podkreślił, że w obu tych przypadkach postępowanie obwinionego spotkało się z krytyczną oceną prokuratora nadzorującego. Jednocześnie stopień winy oceniono we wszystkich przypadkach jako nieznaczny.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób zaakceptować tak lakonicznego uzasadnienia co do wagi przewinień dyscyplinarnych opisanych w pkt 1 i 2 orzeczeń, z całkowitym pominięciem przy wymiarze kary analizy konkretnych okoliczności ich popełnienia. Niewystarczające, przy wszakże błędnym opisie przewinienia określonego w pkt 1 jest stwierdzenie, że o jego znacznej wadze świadczy wyłącznie to, że policjant nie wykonał jasnego polecenia prokuratora, bez analizy jakiego, w jakich okolicznościach, że w tym samym postanowieniu błędnie określono datę, że również nieporozumienie co do daty mogło wpłynąć na reakcję prokuratora, jak również to, że jak wynika z akt sprawy przełożony policjanta po interwencji prokuratorowi nadzorującego, znacznie przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, przeprowadził z nim rozmowę dyscyplinującą. Nadto obwiniony, niezwłocznie po interwencji prokuratora wszakże przygotował żądaną wersję postanowienia o umorzeniu dochodzenia. Nie wynika także ze zgromadzonego materiału dowodowego, czy po tym zdarzeniu obwiniony nadal w podobnych sytuacjach wydawał postanowienia o umorzeniu wbrew poleceniom prokuratorów nadzorujących, czy też podobne naruszenie dyscypliny służbowej już się nie powtarzało.

Nadto, aczkolwiek dla oceny popełnienia przez skarżącego zarzucanego w pkt 1 przewinienia dyscyplinarnego i jego zawinienia nie miało znaczenia wprost to, że jak zasadnie wywodzi to jego przełożony asygnował przygotowany projekt postanowienia o umorzeniu dochodzenia, i przekazywał go prokuratorowi, oznacza to jednakże w świetle cytowanych przez organy wytycznych, że przełożony winien dostrzec przedmiotowe przewinienie i nakazać jego naprawienie, zamiast kierować akta sprawy do prokuratury. Z pewnością to pozwoliłoby zapobiec jakimkolwiek skutkom nieprawidłowo wykonanej przez skarżącego czynności służbowej.

Niezależnie od powyższego, uwzględniając zwłaszcza ostatnie z zarzucanych przewinień dyscyplinarnych skarżącego, w kontekście przeprowadzonych przez przełożonych dyscyplinarnych w niniejszej sprawie rozważań co do wagi zarzucanych przewinień, Sąd z urzędu dostrzega konieczność zwrócenia wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu skarżącego policjanta na poniższe zależności natury ogólnej.

Nie budzi wątpliwości, ze każdy policjant decydując się na dobrowolne przystąpienie do służby w Policji musiał mieć świadomość, że ze służbą w niej związane są nie tylko specjalne uprawnienia, ale i pewne ograniczenia, także w zakresie swobód obywatelskich, co łączy się z dyspozycyjnością i zależnością od władzy służbowej, nielimitowanym czasem i trudnymi warunkami służby, obowiązkiem godnego zachowania się w służbie i poza nią, troską o prawidłową realizację zadań w imieniu Państwa oraz dbałością o kształtowanie autorytetu Policji i zaufania do jej funkcjonariuszy. Powyższe zasady wynikają z ustawy o Policji i w momencie składania roty ślubowania skarżący zobowiązuje się do ich przestrzegania. Oczywistym jest zatem, że analogicznie, każdy policjant ma prawo oczekiwać rzetelnego i sprawnego przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego oraz co najmniej adekwatnego do wymaganego od niego, zachowania standardów przez organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne i orzekające w przedmiocie przewinień dyscyplinarnych.

W tym zakresie Sąd, mając na uwadze wagę przewinień dyscyplinarnych zarzucanych obwinionemu w niniejszym postępowaniu policjantowi (specjaliście referatu kryminalnego ze znacznym stażem i bardzo dobrą oceną służby), wskazać przyjdzie, iż zgodnie z art. 135 h ust. 1 ustawy o Policji, czynności dowodowe w postępowaniu dyscyplinarnym powinny być zakończone w terminie miesiąca od wszczęcia tego postępowania. Wyższy przełożony dyscyplinarny, w drodze postanowienia, może przedłużyć termin prowadzenia czynności dowodowych do 2 miesięcy. Jak stanowi ust. 3, przełożony dyscyplinarny może zawiesić postępowanie dyscyplinarne z powodu zaistnienia długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania.

Jak wynika z akt postępowania dyscyplinarnego, postanowieniem z dnia [...] 2015r. nr [...] Komendant Miejski Policji w [...], zawiesił postępowanie dyscyplinarne wszczęte wobec skarżącego w dniu [...] 2015r., wskazując jako podstawę zawieszenia - konieczność uzyskania dalszych materiałów i zwrócenia się o pomoc prawną do Komendanta Powiatowego Policji w [...] oraz to, że wyznaczony rzecznik dyscyplinarny w okresie [...] będzie przebywał na zaplanowanym urlopie wypoczynkowym. Przy czym postępowanie dyscyplinarne z nieznanych przyczyn zostało podjęte dopiero w dniu [...] 2016r. Podkreślenia zatem wymaga, iż wskazane okoliczności nie stanowiły ustawowej podstawy do zawieszenia postępowania dyscyplinarnego w tej sprawie. Po wtóre, zgodnie z art. 135n ust. 3 ustawy, rozpatrzenie odwołania przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego powinno zasadniczo nastąpić w terminie 14 dni od dnia wpływu odwołania. Odwołanie skarżącego z [...] 2016r. Orzeczenie nr [...] Komendanta Policji wydane zostało [...] 2016r.

Uchybienia te oczywiście pozostają bez wpływu na wynik sprawy, jednakże Sąd poddaje je pod rozwagę przy ponownej ocenie przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego wagi popełnionych przez skarżącego przewinień dyscyplinarnych, ich skutków i szkodliwości dla służby, w aspekcie ustawowych dyrektyw wymiaru kary i zarzutów odwołania co do wagi tych przewinień w okolicznościach sprawy, zgodnie z art. 134h, art. 135j ust. 1 i 5 w zw. z art. 135n ust. 4 ustawy o Policji.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 134h, art. 135j ust. 1, 2 i 5 oraz art. 135n ust. 4 ustawy o Policji orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie 225 P.p.s.a. (pkt 2 sentencji) oraz art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie Dz.U. poz. 1800, uwzględniając nakład pracy adwokata.