Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 948/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.92a ust.1, art.92c ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Justyna Dyka-Tarnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi W.J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD), po rozpatrzeniu odwołania W.J., utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 13.450,00 zł.

W podstawie prawnej tej decyzji organ powołał art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14 ust. 1, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm.; dalej u.t.d.), lp. 1.5, lp. 5.5.1, lp. 5.5.2, lp. 5.11.1, lp. 5.12.1, lp. 5.17.1, lp. 5.17.2, lp. 5.17.3 oraz lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 6-8, art. 10 ust. 5 lit. a), art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, art. 32, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 60, str. 1) oraz art. 13, art. 21, ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1412 ze zm.).

1.1. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia opisane szczegółowo w uzasadnieniu decyzji:

- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d, w wymaganym terminie - za każdą zmianę;

- skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego: - o czas do 1 godziny; - o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut;

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - o czas do mniej niż 30 minut;

- przekroczenie dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej: - o czas od 1 godziny do mniej niż 3 godzin;

- skrócenie obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi od 6 do 9 godzin:

- o czas do mniej niż 10 minut; - o czas od 10 minut do mniej niż 20 minut; - o czas od 20 minut;

- nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy.

1.2. Organ wskazał, że naruszenia te stwierdzono w toku kontroli z dnia [...] grudnia 2020 r. przeprowadzonej w siedzibie przedsiębiorcy W.J., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "T." Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym. Kontrolą objęto okres od dnia [...].12.2019 r. do dnia [...].12.2020 r.

Zgodnie z okazanymi dokumentami w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli przedsiębiorstwo zatrudniało 7 kierowców. Ustalenia kontroli utrwalono protokołem z dnia [...] stycznia 2021 r.

Odnosząc się do kwalifikacji stwierdzonych uchybień organ odwoławczy przywołał treść przepisów art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 7 oraz 92 b ust. 1 u.t.d. wraz z załącznikiem do tej ustawy. Wskazał również na przesłanki odstąpienia od wszczęcia postępowania lub jego umorzenia, o których mowa w art. 92 c ust. 1 u.t.d. Dalej omówił normatywy wynikające z art. 4 pkt 22 u.t.d. w zw. z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1/2005, rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014. Wskazał, że w sprawie, zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a. nie znajdują zastosowania przepisy art. 189a § 2, art. 189d, art. 189e i 189f k.pa.

1.3. Odnosząc się do poszczególnych naruszeń podał, że:

1) odnośnie do naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę, tj. lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym

wskazał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego w postaci informacji uzyskanej z Biura ds. Transportu Międzynarodowego GITD, dokumentów okazanych przez stronę, tj. wykazu pojazdów będących w dyspozycji przedsiębiorstwa, kopii dowodu rejestracyjnego pojazdu o nr rej. [...] oraz wyjaśnień strony wykazała, iż przedsiębiorca nie dochował wymaganego terminu na zgłoszenie zmiany danych ww. pojazdu. Zgodnie z informacją zawartą na kserokopii dowodu rejestracyjnego pojazdu o nr rej. [...], w rubryce 1 data wydania dowodu wpisano datę [...].07.2018 r. Na dzień rozpoczęcia kontroli w przedsiębiorstwie w wykazie pojazdów zgłoszonych do licencji nr [...] figurował pojazd o nr rej. [...]. Pojazd o nr rej. [...] zgłoszono do organu licencyjnego w dniu [...].07.2018 r. W dniu [...].12.2020 r. zgłoszono wycofanie pojazdu o nr rej. [...], a w jego miejsce zgłoszono pojazd o nr rej. [...] - zmiana dotyczyła jedynie zmiany numeru rejestracyjnego pojazdu. Kara pieniężna wynosi 800 zł.

Ponieważ był to jeden z dwóch zarzutów odwołania dotyczących stwierdzonych uchybień (pozostałych stwierdzonych w decyzji organ I instancji skarżący nie zakwestionował) GITD podniósł, że wydający licencję dokonuje zmiany danych na podstawie danych wypełnionych przez stronę na specjalnym formularzu "IZDP". Jednocześnie na ww. wniosku znajduje się zapis, że konsekwencje błędnego wypełnienia formularza ponosi przedsiębiorca.

Organ odwoławczy wskazuje, iż strona podnosząca błąd organu podczas rejestracji zgłoszenia mogła sama wystąpić do BTM GITD o sporządzenie kserokopii oryginału zgłoszenia oraz okazać je w postępowaniu administracyjnym, a o tym, że był to wyłącznie błąd strony świadczy dokonane przez stronę w dniu [...].12.2020 r. zgłoszenie wycofanie pojazdu o nr rej. [...], a w jego miejsce zgłoszono pojazd o nr rej. [...], co nastąpiło już w wyniku i w trakcie kontroli;

2) w drugim podobnym przypadku, którego skarżący już nie kwestionował w odwołaniu, analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że przedsiębiorca nie dochował wymaganego terminu na zgłoszenie zmiany danych pojazdu o nr rej. [...]. Zgodnie z okazanym przez stronę wykazem pojazdów, pojazd ten był użytkowany do dnia [...].07.2020. Natomiast z informacji uzyskanej z BTM GITD wynika, iż na dzień [...].12.2020 r. pojazd ten nadal zgłoszony był do licencji nr [...]. W wyniku sprawdzenia przez organ I instancji w ewidencji pojazdów na stronie www.tru-udo.cepikustalono, iż w dniu [...].07.2020 r. nastąpiło zbycie pojazdu, które zostało zgłoszone do Wydziału Komunikacji w dniu [...].08.2020 r., zaś wyrejestrowanie pojazdu miało miejsce dnia [...].10.2020 r. Kara pieniężna wynosi 800 zł.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne było nałożenie kary w wysokości 1.600,00 złotych za stwierdzone dwa naruszenia określone w lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

3) odnośnie do naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego; lp. 5.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ podał, że analiza zawartych na karcie kierowcy S.J. danych wykazała, iż w dniu [...].08.2020 r. o godzinie 23:01 rozpoczął się 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 11 godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 3 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 23:48 dnia [...].08.2020 r. do godziny 08:51 dnia [...].08.2020 r. czasu UTC+1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 57 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 11 godzin. Przedsiębiorstwo podczas kontroli nie okazało dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna wynosi 300 zł (strona w odwołaniu nie kwestionowała tego naruszenia).

Analiza zawartych na karcie kierowcy T.K. danych wykazała, że w dniu [...].09.2020 r. o godzinie 04:47 rozpoczął się 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 11 godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 3 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 19:44 dnia [...].09.2020 r. do godziny 04:47 dnia [...].09.2020 r. czasu UTC+1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 57 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 11 godzin. Przedsiębiorstwo podczas kontroli nie okazało dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna wynosi 300 zł. (strona w odwołaniu nie kwestionowała tego naruszenia).

Analiza zawartych na karcie kierowcy T.K. danych wykazała, że w dniu [...].09.2020 r. o godzinie 07:22 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 11- godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 54 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 21:28 dnia [...].09.2020 r. do godziny 07:22 dnia [...].10.2020 r. czasu UTC+1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 6 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 11 godzin. Przedsiębiorstwo podczas kontroli nie okazało dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków.

Kara pieniężna wynosi 300 zł (strona w odwołaniu nie kwestionowała tego naruszenia).

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 900,00 złotych za 3 stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym;

4) odnośnie do naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, tj. lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym analiza zawartych na karcie kierowcy M.W. danych wykazała, że kierowca w dniu [...].06.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 6 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 36 minut w okresie od godziny 15:14 do godziny 20:05. Przedsiębiorstwo podczas kontroli nie okazało dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna wynosi 100 zł. (strona w odwołaniu nie kwestionowała tego naruszenia);

5) odnośnie do naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej, tj. określonego lp. 5.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym na podstawie danych i dokumentacji czasu pracy stwierdzono, że kierowca T.K. wykonywał pracę od godziny 18:16 w dniu [...].09.2020 do godziny 18:16 w dniu [...].09.2020, łącznie przez 11 godzin i 53 minuty. Czas pracy kierowcy w ww. okresie przekroczył dopuszczalny limit 10 godzin na dobę o 1 godzinę i 53 minuty, ponieważ praca świadczona była w porze nocnej pomiędzy godziną 00:00 i godziną 04:00. Kara pieniężna wynosi 50 zł. (strona w odwołaniu nie kwestionowała tego naruszenia);

6) odnośnie do naruszenia polegającego na skróceniu obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi od 6 do 9 godzin, tj. lp. 5.17 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym na podstawie danych i dokumentacji czasu pracy stwierdzono, że kierowca T.K. w okresie od godziny 07:22 dnia [...].09.2020 r. do godziny 13:22 dnia [...].09.2020 skrócił czas obowiązkowej przerwy o 30 minut. W w/w okresie kierowca nie odebrał wymaganej przerwy. Przedsiębiorstwo podczas kontroli nie okazało dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna wynosi 300 zł (strona w odwołaniu nie kwestionowała tego naruszenia);

7) odnośnie do naruszenia polegającego na nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy; lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym analiza okazanych dokumentów oraz danych z karty kierowcy i z tachografów cyfrowych za okres [...].06.2020 r. do [...].10.2020 r. wykazała, iż kierowca T.K. zatrudniony był od [...].09.2020 r. do [...].09.2020 r. na umowę zlecenie oraz [...].10.2020 r. na umowę o dzieło. W okresie od [...].09.2020 r. do [...].10.2020 r. prowadził pojazd o nr rej. [...] będący w prawnej dyspozycji przedsiębiorcy, co zostało zarejestrowane przez tachograf. Przedsiębiorca mimo wezwania z dnia [...].12.2020 r. oraz ponownego wezwania z dnia [...].12.2020 r. nie okazał danych z karty kierowcy za dni: [...] września 2020 r. oraz [...] października 2020 r. – łącznie 12 dni (kara pieniężna wynosi 12 x 500 zł = 6 000 zł).

Analiza okazanych dokumentów oraz danych z karty kierowcy i z tachografów cyfrowych za okres [...].06.2020 r. do [...].10.2020 r. wykazała, iż kierowca M.W. zatrudniony był od [...].02.2020 r. na umowę o pracę. W okresie od [...].06.2020 r. do [...].06.2020 r. prowadził pojazd o nr rej. [...] będący w prawnej dyspozycji przedsiębiorcy, co zostało zarejestrowane przez tachograf. Przedsiębiorca mimo wezwania z dnia [...].12.2020 r. oraz ponownego wezwania z dnia [...].12.2020 r. nie okazał danych z karty kierowcy za dni: [...] czerwca 2020 r. - łącznie 9 dni. Kara pieniężna wynosi 9 x 500 zł = 4.500 zł.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 10.500,00 złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących tej sankcji organ wskazał, że wyjaśnieniach z dnia [...] grudnia 2020 r. osoba upoważniona przez przedsiębiorcę do reprezentowania podczas kontroli w przedsiębiorstwie poinformowała, iż nie dysponuje ww. danymi z kart kierowców, ponieważ kierowcy mimo obowiązku i mimo wezwań nie udostępnili kart kierowców do pobrania danych. Strona w odwołaniu zarzuca, iż powyższe naruszenie wynika wyłącznie ze złośliwego i uporczywego działania kierowców, ponieważ mimo próśb i wezwań kontrolowanego do dnia kontroli nie przedłożyli oni kart kierowców do pobrania danych. Strona wnosi o przesłuchanie ww. kierowców w charakterze świadków. Organ odwoławczy zważył, iż zarzuty strony są niezasadne i nie podlegają uwzględnieniu. Strona w niniejszej sprawie nie udowodniła, iż nie miała wpływu na stwierdzone przypadki naruszenia lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d.

Stwierdzone przypadki naruszenia dotyczą danych z karty kierowcy M.W. za okres od [...].06.2020 r. do [...].06.2020 r. oraz danych z karty kierowcy T.K. za okres od [...].09.2020 r. do [...].09.2020 r. oraz [...].10.2020 r. Strona przedstawiła jedynie kserokopie pism skierowanych do kierowców dopiero w dniu [...].12.2020 r., a więc już po rozpoczęciu kontroli w przedsiębiorstwie w dniu [...].12.2020 r. Natomiast strona nie przedstawiła żadnych dowodów, iż podejmowała wcześniejsze próby odzyskania danych. Strona zatem nie wykazała, iż zrobiła wszystko co w jej mocy, aby posiadać dane z kart kierowców, którzy wykonywali przewozy drogowe na jej rzecz.

Odnosząc się do pliku z karty kierowcy M.W. przekazanego do organu I instancji w dniu 17.12.2021 r. nie podlegał on uwzględnieniu, bowiem lp. 6.3.16 sankcjonuje nieudostępnienie pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy podczas kontroli w przedsiębiorstwie. Nie podlegał uwzględnieniu również wniosek strony o przesłuchanie w charakterze świadków kierowców, bowiem w sprawie nie pozostały istotne okoliczności wymagające wyjaśnienia.

1.4. Odnosząc się do zastosowania w sprawie przepisów egzoneracyjnych art. 92h oraz 92c u.t.d. GITD nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie. Podkreślił, że ich zastosowanie wymaga wykazania przez podmiot wykonujący przewóz drogowy okoliczności wyczerpujących ustawowe przesłanki. Sprowadza się to do udowodnienia przez podmiot, że dołożył należytej staranności, a więc uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz i jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa czego w sprawie nie wykazano. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisy rozporządzenia 3821/85 oraz przepisy rozdziału 11 niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Istotne znaczenie dla interpretacji pojęcia właściwej organizacji i dyscypliny pracy ma również przepis art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, który stanowi: przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Przedsiębiorca w świetle obowiązujących przepisów jest zobowiązany do zapewnienia właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania kierowców, aby przestrzegali przepisów o czasie pracy. Podmiot wykonujący transport ma zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, a nie jedynie stworzyć warunki do przestrzegania przez kierowców czasu pracy czego w sprawie nie stwierdzono.

2. W skardze wniesionej do tutejszego sądu z zachowaniem terminu przeciwko całej decyzji GITD W.J. zarzucił jej naruszenie art. 7, 77 i 107 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz art. 10 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie przez organ wnioskowanych przez stronę dowodów. Nadto błędną wykładnię art. 92c ust. 1 u.t.d. przez wszczęciem postępowania w sytuacji wystąpienia przesłanek generacyjnych. Z tych względów wniósł o stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Strona wniosła także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący odniósł się do dwóch stwierdzonych przez organ naruszeń opisanych wyżej w pkt. 1.2 ppkt 1 i 7 niniejszego uzasadnienia, podnosząc zarzuty tożsame z zawartymi w odwołaniu.

3. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

4. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

5. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do ust. 6 art. 92a wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy stanowiącej akt komplementarny w stosunku do powołanych szeroko w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przepisów prawa unijnego.

Taryfikacyjny charakter kar sprawia, że ich zastosowanie wymaga ustalenia każdego przypadku naruszenia prawa. Zgodnie z generalnymi zasadami ustalenie to następuje na podstawie dokumentów, z których większość pochodzi z urządzeń specjalnie dedykowanych do rejestracji czasu prowadzenia pojazdów oraz czasu pracy kierowców. Taki formalizm uzasadniony jest po pierwsze względami bezpieczeństwa, którym dedykowane są regulacje ochronne, po drugie obiektywizacją, którą zapewniają specjalistyczne urządzenia oraz oprogramowanie.

Fundamentalną zasadą w transporcie jest jego bezpieczeństwo i przede wszystkim tej zasadzie mają służyć przepisy dotyczące kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku. Digitalizacja urządzeń rejestrujących wykorzystywanych w transporcie drogowym znacznie ogranicza możliwość stosowania niewłaściwych praktyk przez nieuczciwych przedsiębiorców i kierowców, mających na celu wprowadzenie w błąd służby kontrolne, co do faktycznego czasu pracy danego kierowcy. Systematyczne sczytywanie danych z tachografów i kart kierowców oraz właściwe ich przechowywanie to podstawowy obowiązek każdego podmiotu wykonującego przewozy drogowe, będącego właścicielem lub użytkownikiem pojazdu samochodowego objętego obowiązkiem instalacji i użytkowania tachografu cyfrowego.

6. Jak wynika z akt sprawy organy zgromadziły wszystkie dowody, które istniały lub zostały przez stronę mu przedstawione, w szczególności dotyczące wymaganych zgłoszeń zapisy z urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku dotyczące kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie strony i pojazdów (zapisy z tachografów cyfrowych pojazdów, które prowadzili kontrolowani kierowcy, tarcze tachografów). Podkreślić tu należy, że stan faktyczny został zrekonstruowany na podstawie danych pochodzących z urządzeń lub ewidencji albo dokumentów specjalnie wytwarzanych w celu dokumentowania czynności. To właśnie urządzenie rejestrujące na wykresówce lub karcie kierowcy wskazania w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, dane z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu są urządzeniami, które zostały specjalnie wytworzone i przeznaczone do obiektywnego stwierdzania czasu pracy, jazdy, odpoczynku itd. Dlatego obalenie domniemań płynących z tych urządzeń i pochodzących z nich dokumentów wymaga nie tylko podniesienia zarzutów z wnioskami dowodowymi, ale i wykazania okoliczności egzoneracyjnych uzasadniających odstępstwo od zastosowania rygorów dowodowych zawartych w przepisach o rejestrowaniu i wczytywaniu danych, przy czym w przypadku takiej szczególnej formalizacji, jak przyjmuje to orzecznictwo, nie jest dopuszczalne przeprowadzania na te okoliczności dowodów osobowych.

Ustalenia te są zgodne z zasadami wynikającymi z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i znalazły pełen wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 p.p.s.a.).

7. Jeśli chodzi o kwestie podnoszone w skardze, w której to podobnie jak w odwołaniu, skarżący nie zgadza się jedynie z naruszeniami opisanymi w pkt. 1.2. ppkt 1 i 7 niniejszego uzasadnienia wskazać należy, że zostały one prawidłowo ustalone, zakwalifikowane i szczegółowo objaśnione przez organ odwoławczy z odniesieniem się do zarzutów strony. Z materiału sprawy wynika jasno, że na dzień rozpoczęcia kontroli w przedsiębiorstwie w wykazie pojazdów zgłoszonych do licencji nr [...] figurował pojazd o nr rej. [...]. Dopiero w dniu [...].12.2020 r. zgłoszono wycofanie pojazdu o nr rej. [...], a w jego miejsce zgłoszono pojazd o nr rej. [...], co rozstrzyga wszelkie wątpliwości dotyczące zaniedbania polegającego na niezgłoszeniu we właściwym czasie danych (lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

Jeśli chodzi o drugi z zarzutów skargi, dotyczący przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego trafnie organy stwierdziły wskazane wyżej w pkt 1.2. ppkt 7 niniejszego uzasadnienia naruszenia. Zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenie rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a) tiret drugie wskazanego rozporządzenia, przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenie rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich z zarejestrowaniu oraz na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.

Zgodnie z art. 32 ust. 1-3 Rozporządzenia (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r., w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 1-3 tego rozporządzenia, przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów.

Przepisy tego rozporządzenia stanowią, że w przypadku gdy pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy, przedsiębiorstwo transportowe i kierowca zapewniają, biorąc pod uwagę długość okresu pracy, by drukowanie danych z tachografu na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych mogło być prawidłowo przeprowadzone w razie kontroli. Przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

W orzecznictwie podkreśla się, że przedsiębiorca winien na bieżąco kontrolować dokumentację i podejmować działania zmierzające do usunięcia braków, zaś archiwizowanie tworzonej dokumentacji jest jednym z warunków prawidłowego działania przedsiębiorstwa. Dokumenty związane z przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego mogą być złożone przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyłącznie do momentu zakończenia kontroli w przedsiębiorstwie, a tym momentem jest sporządzenie przez kontrolujących protokołu kontroli. Jest to pogląd powszechnie przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych i skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni go podziela (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2019 r., II GSK 3215/17, CBOSA). Za niezasadne należy też więc uznać zarzuty skarżącego, że organ powinien uwzględnić pliki dokumenty przedstawione już po kontroli.

8. Odnosząc się do podnoszonych okoliczności egzoneracyjnych, wskazywanych przez skarżącego jako wyłączne, zawinione i celowe działanie kierowców podkreślić należy, że ta tematyka jest już od dłuższego czasu przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych. Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą okolicznościami, o których mowa w przywołanych przepisach mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest bowiem w normujących tę sferę przepisach ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego (por. wyroki NSA z 20 lipca 2016 r., II GSK 399/15 i 16 czerwca 2016 r., II GSK 133/15; CBOSA).

W orzecznictwie utrwalony jest też pogląd, że ciężar wykazania okoliczności wynikających z art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 u.t.d. spoczywa na przewoźniku. Dlatego to prowadzący przedsiębiorstwo transportowe winien udowodnić, że dołożył należytej staranności organizując pracę i nie miał wpływu na naruszenia prawa przez kierowców. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Przedsiębiorca chcąc uwolnić się od odpowiedzialności powinien wykazać, że przedsięwziął wszystkie niezbędne środki zapobiegające powstaniu naruszenia prawa i jego przyczyny.

Mając na uwadze wypracowane w judykaturze rozumienie przesłanek egzoneracyjnych wskazać należy, że nie należy do nich intencjonalne działanie osób, za które odpowiada przedsiębiorca to jest zatrudnionych przez niego kierowców. Sprawą przedsiębiorcy jest wprowadzenie i egzekwowanie takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców.

Warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia. W konsekwencji więc wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest działaniem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Przyjęcie zatem za prawidłową takiej wykładni art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., która uznaje, że dotyczy on okoliczności wyjątkowych i nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy, prowadzi do wniosku, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy nie jest zwolniony z odpowiedzialności, gdy wyłączna wina za powstanie naruszenia spoczywa na kierowcy.

9. Z tych względów niezasadne są zawarte w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów zawierających klauzule egzoneracyjne. W sprawie nie było również żadnych naruszeń przepisów postępowania, strona miała zapewnione wszystkie gwarancje procesowe. Organ szczegółowo odniósł się do wszystkich twierdzeń strony i wyjaśnił dokładnie wszystkie okoliczności istotne dla kwalifikacji prawnej, tym bardziej że postępowanie przed organem I instancji toczyło się dwukrotnie, a organ odwoławczy uzupełnił jeszcze postępowanie dowodowe.

Przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane, a kary obliczone właściwie. Skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest w sprawie okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.