Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1701/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1,5 i 6
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013r. sprawy ze skargi M. P. i M. P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2013r. znak: [...] w przedmiocie skreślenia budynku z rejestru zabytków skargę oddala


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją wydaną dnia [...] maja 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję wydaną dnia [...].08.2012 r. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podał, że po rozpatrzeniu wniosku M. P. i M. P. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją wydaną dnia [...].08.2012 r. sygn. [...] odmówił skreślenia z rejestru zabytków budynku dawnej plebanii ewangelicko – augsburskiej, zlokalizowanego w [...] przy ul. [...] (działka nr [...] obręb [...] w [...]), wpisanego do rejestru pod numerem [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] maja 1972 r., l.dz. [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w stosunku do przedmiotowego zabytku nie zachodzi żadna z przesłanek, wymienionych w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Obiekt objęty wnioskiem o skreślenie z rejestru zabytków nie utracił swych wartości decydujących o wpisaniu do tego rejestru. Jego wartość nie została zdyskwalifikowana wobec nowych ustaleń naukowych.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli M. P. i M. P.

Zdaniem wnioskodawców, organ błędnie uznał, iż obiekt pozostający w złym stanie technicznym powodującym konieczność w przypadku remontu odbudowy części jego struktury budowlanej, posiada w dalszym ciągu wartościbędącą podstawą do wpisu do rejestru zabytków. Ponadto, pozbawiono strony możliwości udziału w czynnościach postępowania dowodowego w przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego dr inż. M. S. na skutek niezawiadomienia o terminie oględzin nieruchomości. Jednocześnie wnioskodawcy zarzucili organowi dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, polegającą na braku merytorycznego uzasadnienia dla odrzucenia w całości opinii wykonanej przez rzeczoznawców budowlanych mgr inż. H. M. i mgr inż. Z. Ś., co do możliwości odbudowy budynku położonego w [...] przy ul. [...]. Ponadto zauważono we wniosku, że biegły dr inż. S. nie dokonywał żadnych badań pozostałości tej budowli, a z opinii wynika, że nawet nie dokonywał oględzin przedmiotu badań.

Po rozpatrzeniu wniosku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zabytek wpisany do rejestru zabytków, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru zabytków nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z tego rejestru.

Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] decyzją z dnia [...] maja 1972 r., l.dz. [...], wpisał do rejestru zabytków pod numerem [...] budynek murowany, z 1 poł. XIX w zlokalizowany w [...], przy ul. [...] nr [...] (obecnie ul. [...] nr [...]). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że obiekt ten jest budynkiem murowanym z 1 poł. XIX w. Ponadto budynek stanowi element zespołu urbanistyczno-architektonicznego ul. [...] w [...], objętego ochroną konserwatorską na mocy decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...].12.1967 r.

W myśl przepisu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do przepisu art. 77 k.p.a. organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W toku rozpatrywania sprawy w celu ustalenia czy nie zaszły nowe okoliczności w sprawie, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o przeprowadzenie oględzin obiektu z udziałem stron postępowania. Z protokołu z oględzin, przeprowadzonych w dniu [...].03.2013 r. jednoznacznie wynika, że od czasu wydania decyzji z dnia [...].08.2012 r. sygn. [...] nie zaszły nowe okoliczności a stan obiektu nie uległ zasadniczej zmianie.

Analiza całego materiału dowodowego daje podstawy do uznania zasadności odmowy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego skreślenia z rejestru zabytków budynku dawnej plebanii ewangelicko – augsburskiej, zlokalizowanego w [...] przy ul. [...] (działka nr [...] obręb [...] w [...]), wpisanego do ww. rejestru pod numerem [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] maja 1972 r., l.dz. [...]. Organ stwierdził, ze w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...].08.2012 r. sygn. [...], organ poddał ocenie wszystkie dowody w sprawie. Stosownie do wyrażonej w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego zasady swobodnej oceny dowodów, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wszystkie zgromadzone dowody podlegają ocenie organu prowadzącego postępowanie. Organ konserwatorski odniósł się zarówno do przedstawionego przez wnioskodawców opracowania "Rozbiórka budynku zabytkowego dawnej pastorówki", wykonanego w lutym 2010 r. przez mgr inż. W. C., Opinii dotyczącej stanu technicznego budynku murowanego w [...] przy ul. [...] pod kątem możliwości jego odbudowy, wykonanej przez rzeczoznawców budowlanych mgr inż. H. M. i mgr inż. Z. Ś., wykonanej w grudniu 2011 r. jak i opinii Oddziału Terenowego w [...] Narodowego Instytutu Dziedzictwa z dnia [...].09.2011 r., Analizy statyczno-wytrzymalościowa budynku murowanego w [...] przy ul. [...] pod kątem możliwości rekonstrukcji, autorstwa dr inż. M. S. oraz Opinii do opracowania "Analiza statyczno-wytrzymałościowa budynku murowanego w [...] przy ul [...] pod kątem możliwości rekonstrukcji" autorstwa dr inż. S. K., Rzeczoznawcy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie architektury i budownictwa, specjalności konstrukcje inżynierskie i budowlane oraz zabytki techniki.

Argumenty merytoryczne przemawiające za odmową skreślenia z rejestru zabytków budynku dawnej plebanii ewangelicko - augsburskiej, zlokalizowanego w [...] przy ul. [...] (działka nr [...] obręb [...] w [...]), wpisanego do ww. rejestru pod numerem [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] maja 1972 r., l.dz. [...], zostały wyczerpująco wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].08.2012 r. sygn. [...].

Dewastacja obiektu, która nastąpiła na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat spowodowała, że utracił dach, stropy i stolarkę okienną i drzwiową. Obecnie budynek jest silnie zrujnowany i nie jest odpowiednio zabezpieczony, co powoduje, że procesy niszczące nadal aktywnie postępują. Pomimo złego stanu zachowania budynku, udokumentowanego ekspertyzami technicznymi i oględzinami, w dniu [...].03.2012 r., nadal zachowane są jego wartości historyczne i naukowe jako dokumentu historii kultury materialnej regionu związanej z rozwojem osady rękodzielniczej i pełnionej funkcji (plebania ewangelicka). Obiekt jest też ważnym elementem zabytkowego zespołu architektoniczno - urbanistycznego miasta [...], nadal posiada wartości artystyczne zawarte w formach zachowanych fragmentów dekoracji elewacji oraz w jej rozplanowaniu i kompozycji. Wartość artystyczna wnioskowanego do skreślenia z rejestru zabytków budynku dawnej pastorówki wyraża się w dekoracji architektonicznej budynku: podcień wnękowy na osi fasady flankowany parą skromnych pilastrów w porządku doryckim, narożniki akcentowane takimi samymi pilastrami, wąskie podokienniki w postaci płycin podparapetowych, gzyms cokołowy, opaska wieńcząca ściany parteru, gzymsy wieńczące skosy szczytów od strony zachodniej. Powyższe elementy, mimo znacznych uszkodzeń, wciąż istnieją i są czytelne na trzech elewacjach.

Dodatkowo dawna plebania ewangelicką przy ul. [...] jest integralnym elementem unikatowego zespołu urbanistyczno-architektonicznego osady rękodzielniczej doby przed- i wczesnoprzemysłowej, jednym z pierwszych i nielicznych budynków murowanych wchodzących w jego skład oraz nośnikiem tradycji wielokulturowego rozwoju miasta, co stanowi o jego wartości historycznej. Jak podkreślono w opinii z dnia [...].09.2012 r., dziedzictwo materialne, jakim jest (omawiany) budynek, staje się przekazem informacji historycznych o istnieniu w tym miejscu niegdyś niezwykle ważnego dla historii [...] i jego rozwoju zespołu obiektów sakralnych, służących życiu duchowemu osadników niemieckich od lat 30. XIX wieku do 1945 r. Budynki te (zbór, plebania, szkoła) tworzyły tu centrum kultury duchowej i posiadały znaczenie szczególne. Dla Zgierza to właśnie miejsce jest też elementem dziedzictwa niematerialnego rozpatrywanego wyłącznie w kategoriach historyczno-kulturowych wobec całkowitego zniknięcia wspólnoty ewangelickiej ze społecznego życia miasta.

Odnosząc się do argumentów wnioskodawcy wyrażonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wyjaśnił, że w świetle przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, analizie na etapie prowadzonego postępowania, zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, podlega stopień zniszczenia obiektu powodujący utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, a nie sam stan techniczny, stwarzanie zagrożenia przez część elementów obiektu bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia ludzi czy też brak uzasadnienia dla dalszego trwania z punktu widzenia technicznego i użytkowego. W niniejszej sprawie zły stan zachowania obiektu jest bezsporny, a remont wiązał się będzie z częściowym odtworzeniem jego struktury budowlanej niemniej jednak w świetle art. 6 pkt 1 ww. ustawy, w myśl którego ochronie podlegają m.in. dzieła architektury i budownictwa bez względu na stan zachowania, okoliczność ta nie ma decydującego znaczenia w postępowaniu administracyjnym w sprawie skreślenia obiektu z rejestru zabytków. W odniesieniu do budynku plebanii, pomimo znacznej destrukcji, reprezentowane przez nią wartości zabytkowe są zachowane.

Wartości historyczne, artystyczne i naukowe obiektu w ocenie Minista Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie zostały również podważone w załączonym przez wnioskodawcę materiale dowodowym. Wnioskowane skreślenie z rejestru zabytków stanowiłoby utratę chronionego budynku, który nadal posiada wartości zabytkowe. Dowodem na zaistnienie tych przesłanek nie są przedstawione orzeczenia o stanie technicznym. Organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 14.03.2008 r., sygn. II OSK 234/07, zgodnie z którym kwestia konieczności wykonania prac remontowych czy rekonstrukcyjnych przy obiekcie zabytkowym jest bez znaczenia w postępowaniu dotyczącym skreślenia z rejestru zabytków.

W ocenie organu dokumentacja techniczna "Rozbiórka budynku zabytkowego dawnej pastorówki", wykonana w lutym 2010 r. przez mgr inż. W. C. nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, ponieważ nie zawiera szczegółowych danych technicznych dotyczących remontu obiektu, wynikających z sondaży, odkrywek, obliczeń i rzetelnej oceny stanu zachowania konstrukcji ścian - bazując na ogólnikowych stwierdzeniach, zgodnie ze swoim tytułem, zakłada z góry jedynie rozbiórkę obiektu. Natomiast konkluzje zawarte w opracowaniu technicznym "Opinia dotycząca stanu technicznego budynku murowanego w [...] przy ul. [...] pod kątem możliwości jego odbudowy" wykonanym przez rzeczoznawców budowlanych mgr inż. H. M. i mgr. inż. Z. Ś. nie znajdują potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym. Różnią się one diametralnie od wniosków wynikających z "Analizy statyczno-wytrzymałościowej budynku murowanego w [...] przy ul. [...] pod kątem możliwości rekonstrukcji", autorstwa dr. inż. M. S. Analiza ta została opracowana z uwagi na potrzebę odniesienia się do wniosków zawartych w ww. opinii. W opracowaniu tym, zakładając rekonstrukcję (odbudowę obiektu) dokonano analizy statyczno wytrzymałościowej filara ściany zewnętrznej. Przy czym dane dotyczące wymiaru cegły, jej klasy i klasy zaprawy przyjęto na podstawie oceny makroskopowej dokonanej w przedstawionej przez wnioskodawców opinii mgr inż. H. M. i mgr inż. Z. Ś. Przy opracowaniu analizy wykorzystano ponadto dokumentację fotograficzną wykonaną podczas oględzin z udziałem stron w dniu [...].03.2011 r. Wyniki omawianego opracowania dr inż. M. S., w którym wykazano możliwość przeprowadzenia restauracji budynku bez konieczności wykonania jego rozbiórki, zostały dodatkowo poparte Opinią do opracowania "Analiza statyczno - wytrzymałościowa budynku murowanego w [...] przy ul. [...] pod kątem możliwości rekonstrukcji autorstwa dr inż. S. K., Rzeczoznawcy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie architektury i budownictwa, specjalności konstrukcje inżynierskie i budowlane oraz zabytki techniki. W ocenie rzeczoznawcy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego istnieje możliwość wykorzystania zachowanych ścian budynku dawnej plebanii do częściowej odbudowy i remontu konserwatorskiego. Ich przydatność techniczna nie budzi wątpliwości ani w świetle wyników przeprowadzonych analiz obliczeniowych ani w świetle wizualnych elementów budynku, a elementy wyposażenia i wystroju, które uległy nieodwracalnym uszkodzeniom będą mogły być odtworzone na podstawie zachowanej dokumentacji fotograficznej.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu, za udowodnioną okoliczność w sprawie należało przyjąć, istnienie wciąż technicznej możliwości zachowania autentycznej substancji obiektu, będącej wyznacznikiem jego wartości zabytkowej. W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma ranga obiektu, jego wysoka wartość historyczna i naukowa oraz znaczenie dla społeczności lokalnej, dla których zachowania należy przedsięwziąć działania umożliwiające dalsze trwanie obiektu i zachowanie jego wartości dla przyszłych pokoleń. Przedstawione przez wnioskodawców opracowania kładą nacisk na aspekty techniczne marginalizując zabytkowy charakter budynku i chronione wartości. Wbrew zarzutom postawionym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, opinia mgr inż. H. M. i mgr inż. Z. Ś. nie została odrzucona w całości. Była pomocna w ustaleniu stanu faktycznego, bowiem analiza dr inż. M. S. została oparta na wynikach przeprowadzonych przez mgr inż. H. M. i mgr inż. Z. Ś. oględzin i badań makroskopowych materiałów podstawowych elementów konstrukcyjnych budynku. Zakwestionowano natomiast wnioski i przyjęty model obliczeń statyki ścian, tj. w obecnym stanie, bez uwzględnienia spięcia ich zrekonstruowanymi stropami.

Wyjaśniając podniesiony zarzut braku zapewnienia stronom udziału w przeprowadzeniu dowodu z analizy dr inż. M. S. i opinii do tego opracowania dr inż. S. K. z dnia [...].04.2012 r. organ podał, że ww. analiza została opracowana na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w tym oględzin z udziałem stron w dniu [...].03.2011 r., tak jak i opinia to tej analizy. Po zawiadomieniu stron pismem z dnia [...].05.2012 r., J. K. K., działając na podstawie pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego przez adwokat M. B., w dniu [...].06.2012 r. zapoznała się z całością akt sprawy i otrzymała kopie pisma [...] w [...] z dnia [...].05.2012 r., opinię z dnia [...].08.2006 r. i analizę dr inż. M. S. Zatem zarzut pozbawienia stron udziału w czynnościach postępowania dowodowego należy uznać za niezasadny.

W związku z obecnym stanem technicznym budynku organ podniósł, że zgodnie z przepisem art. 5 pkt 2, 3 i 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, opieka nad .zabytkiem sprawowana przez jego właściciela polega w szczególności na prowadzeniu prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych, na zabezpieczeniu i utrzymaniu zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie oraz korzystaniu z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. Nie znajduje uzasadnienia zaniechanie wykonywania bieżącej konserwacji i prac zabezpieczających obiektu, przyczyniające się w znacznym stopniu pogłębienia jego destrukcji i ewentualnej katastrofy budowlanej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli M. P. i M. P. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżących zarzucił organowi:

1. naruszenie prawa materialnego art. 6 i 13 ust 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, po. 1568 ze zm.) polegające na błędnej wykładni tego przepisu i uznanie, że stan techniczny budynku położonego w [...] przy ul. [...] zezwala na odtworzenie jego wartości historycznej, co powoduje, że obiekt ten nie utracił wartości decydujących o wpisaniu go do rejestru zabytków, mimo obecnego stanu technicznego budynku,

2. naruszenie przepisów postępowania art. 7, 79 i 81 k.p.a, które miały wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:

a. przyjęcie za podstawę orzeczenia opinii biegłych powołanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - dr inż. M. S. oraz dr inż. S. K., mimo że biegli ci nie dokonywali oględzin obiektu, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, o swoich czynnościach nie zawiadomili stron postępowania, a biegły K. opinię opracował na podstawie analizy opinii biegłego S., a nie całego materiału dowodowego;

b. pozbawienie stron możliwości zadawania pytań biegłym, szczególnie w sytuacji, gdy opinia biegłych powołanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest sprzeczna w sprawach istotnych dla rozstrzygnięcia z dowodami w postaci opinii rzeczoznawców budowlanych, przedłożonymi do akt sprawy przez skarżących, mimo wykorzystania przez biegłych zebranego przez nich materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji I administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych j wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu wydaną dnia [...] sierpnia 2012 r. odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków budynku murowanego usytuowanego w [...] przy ul. [...]. Podstawą materialną – prawną rozstrzygnięcia jest art. 13 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. – o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stosownie do którego "zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że budynek przy ul. [...] w [...] to dawna plebania ewangelicko – augsburska. Budynek wpisany został do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] maja 1972. Budynek ten stanowi również element zespołu urbanistyczno – architektonicznego ul. [...] w [...] objętego ochroną konserwatorską na mocy decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] grudnia 1967 r.

Prowadząc szczegółowo postępowanie mające na celu ocenę, czy zostały spełnione przesłanki z art. 13 ustawy organ ustalił, iż mimo znacznych zniszczeń budynek dawnej plebanii zachował wartości architektoniczne, artystyczne i przede wszystkim naukowe, będące świadectwem pierwotnej kompozycji bryły, elewacji, funkcji, detalu architektonicznego, zagospodarowania działki, nawarstwień historycznych o charakterze przestrzennym i budowlanym, jak również zastosowanych rozwiązań technicznych. Część z tych wartości jest możliwa do odzyskania na podstawie badań terenowych i archiwalnych. Zachowana i w pełni czytelna jest kompozycja przestrzenna bryły obiektu wraz z nawarstwieniami historycznymi, zachowane w znacznym stopniu oryginalne zewnętrzne ściany budynku, zachowana szczątkowo choć wciąż czytelna kompozycja detalu architektonicznego, tworząca rozwiązanie architektoniczne .elewacji, możliwe do odczytania warstwy malarskie na zachowanych partiach tynku, pozwalające na określenie pierwotnej kolorystyki elewacji. Ponadto budynek dawnej plebanii posiada wartość historyczną i naukową - jako istotny element urbanistyczny zabytkowego zespołu architektoniczno - urbanistycznego, unikatowej na skalę polską osady rękodzielniczej o jednorodnym charakterze architektonicznym i przestrzennym. Przedmiotowy budynek był jednym z pierwszych i nielicznych budynków murowanych tego zespołu, a funkcja którą pełnił (plebania ewangelicka) wpisuje się w wartości historyczno - kulturowe i jest świadkiem tradycji wielokulturowego rozwoju miasta. Budynek dawnej plebanii jest przekazem informacji historycznych o istnieniu w tym miejscu niezwykle ważnego dla historii [...] i jego rozwoju zespołu obiektów sakralnych, służących życiu duchowemu osadników niemieckich od lat 30. XIX w. do 1945 r. Jest to także część dziedzictwa niematerialnego tej miejscowości. Budynek znajduje się w granicach Parku Kulturowego "[...] " w [...], dla którego opracowano plan ochrony i określono politykę i zasady postępowania w stosunku do poszczególnych obiektów zabytkowego zespołu.

W ocenie Sądu organ orzekający w sprawie w sposób należyty przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał (biorąc pod uwagę również dowody przedstawione przez skarżących) prawidłowej oceny zebranego materiału, a także sposób należyty i wyczerpujący uzasadnił, wydane rozstrzygnięcia. Zaskarżonej decyzji nie można zatem zarzucić niezgodności z przepisami prawa materialnego lub procesowego.

Z zebranego w sprawie materiału wynika w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, iż przedmiotowy budynek mimo znacznego zniszczenia nie utracił swoich wartości architektonicznych i historycznych będących podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru zabytków.

Wobec powyższych ustaleń należy uznać, iż skarga nie jest zasadna a zarzuty w niej podniesione nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów Wojewódzki Sad Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.