Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2623/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-11-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134  par. 1 i  art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156  par. 1  pkt 2,  art. 145
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5, 6, 8,  art. 7  ust. 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 31
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 1 września 2021 r. nr KO C/2536/Go/21 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 1 września 2021 r. nr KOC/2536/Go/21

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wpłynął sprzeciw Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] nr [...]

z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta

m. st. Warszawy z dnia 8 listopada 2002r. nr 16/2002 (zmienionej w trybie art. 155 kpa decyzją nr 83/GK/DW/2006 z dnia 28 lutego 2006 r.) ustanawiającej na 99 lat

prawo użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako dz. ew.

nr [...] w obrębie [...] położonego przy ul. [...] numer [...], na rzecz

E.P. w [...] częściach, M. J.

w 1/14 częściach, B. J. w 1/14 częściach,

H. S. w 2/14 częściach, K. K.

w 4/14 częściach i W. M. w 4/14 częściach. Prokurator,

na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji zarzucając jej rażące naruszenie art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945r.

o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50,

poz, 279) poprzez oparcie decyzji na tym przepisie, pomimo że nie miał on w tej sprawie zastosowania, naruszenie art. 31 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r.

o gospodarce nieruchomościami poprzez oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej, dz. ew. nr [...] położonej przy ul. [...] bez równoczesnej sprzedaży posadowionego na nim budynku, naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie ustalenia czy budynek posadowiony

na nieruchomości stanowiącej dz. ew. nr [...] położoną przy ul. [...], znajduje się granicach dawnej nieruchomości "[...]". Kolegium rozpatrując sprawę wskazało, że wedle zaświadczenia Sądu Grodzkiego

w [...] nr [...] z dnia [...]. 04. 1948r. nieruchomość hipoteczna "[...]", nr rej [...], położona przy ul. [...] stanowiła własność J. J., Z.J., L. S.

oraz W. L..

W dniu 14.02.1949 r. dawni właściciele nieruchomości złożyli wniosek w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów

na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) o przyznanie prawa

własności czasowej do przedmiotowego gruntu.

Orzeczeniem administracyjnym nr L. Dz. [...] z dnia [...]. 05. 1950 r. odmówiono przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu.

Ministerstwo Gospodarki Komunalnej, decyzją nr [...]

z dnia [...].11.1951 r., utrzymało tę decyzję w mocy.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją nr [...]

z dnia [...].05.1999 r. stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...].11.1951 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją nr KOC/1305/Go/99

z dnia 16 września 1999 r. uchyliło orzeczenie administracyjne nr L. Dz. [...]

z dnia [...]. 05. 1950 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia

przez organ I instancji.

Decyzją nr 14 z dnia 27. 06. 2001 r. Prezydent m. st. Warszawy zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...] oznaczonej jako dz. ew. nr [...] o pow. [...] w obrębie [...] i wydzielił działkę nr [...]

w celu realizacji roszczeń następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości "[...]"-cz. położonej przy ul. [...].

Decyzją nr 16/2002 z dnia 08. 11. 2002 r. Prezydent m. st. Warszawy,

rozpoznając wniosek dekretowy z dnia 14. 02. 1949 r. ustanowił na lat 99 użytkowanie wieczyste gruntu oznaczonego jako działka ew. nr [...] i pow. [...] m2 w obrębie

[...] położonego przy ul. [...] w [...] na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli: E. P. w 2/14, M. J

w 1/14, B. J. w 1/14, H. S. w 2/14, K. K. w 4/14 i W. M. w 4/14. Decyzja została sprostowana postanowieniem nr [...] z dnia [...]. 03. 2003 r. Następnie Prezydent

m. st. Warszawy działając w trybie art. 155 k.p.a. za zgodą stron zmienił pkt I decyzji

nr [...] z dnia [...]. 11. 2002r. w ten sposób, że ustanowił na 99 lat użytkowanie wieczyste zabudowanego gruntu oznaczonego jako dz. ew. nr [...] o pow. [...] m2

w obrębie [...], położonego w [...] przy ul. [...] na rzecz:

E. P w 2/14, M. J. w 1/14,

B. J. w 1/14, H. S. w 2/14, K. K. w 4/14 i J. S.. w 4/14.

Kolegium nie dopatrzyło się cechy rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji Prezydenta m. st. Warszawy nr 16/2002 z dnia 8 listopada 2002r., a więc wady wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i podkreśliło, że wymieniona decyzja

wydana została ma podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26. 10. 1945r. o własności

i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U Nr 50, poz. 279).

Została skierowana do następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości

i orzeka o ich prawach i obowiązkach w stosunku do tej nieruchomości.

Decyzja wydana na tej podstawie prawnej ma charakter związany, co oznacza,

że jeżeli spełnione są warunki wymienione w dekrecie, a były spełnione,

co jednoznacznie wynika z akt sprawy, organ, nawet obecnie, nie może uchylić się

od ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w stosunku do nieruchomości

na rzecz następców prawnych jej dawnych właścicieli. Wyjątkiem są tu tylko sytuacje trwałego rozdysponowania nieruchomością, co w niniejszej sprawie nie występuje. Budynek znajdujący się na działce był własnością następców prawnych dawnych właścicieli, ponieważ do dnia rozpoznania wniosku dekretowego wedle art. 5 dekretu, budynki oraz inne przedmioty, znajdujące się na gruntach, przechodzących

na własność gminy [...], pozostawały własnością dotychczasowych właścicieli. Stąd, art. 31 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi,

że oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej następuje z równoczesną sprzedażą położonych na tej nieruchomości budynków

i innych urządzeń, nie miał w tej sprawie w ogóle zastosowania, sprawa dotyczyła wyłącznie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w trybie

dekretu warszawskiego.

Na przedmiotowej nieruchomości przed rokiem 1945 r. znajdowały się budynki

co potwierdza opis budynków na posesji przy ul. [...] nr [...] hip. [...] sporządzony przez Resort Techniczno-Budowlany Zarządu Miejskiego w [...]

w dniu [...].11.1948 r. Bez znaczenia pozostaje fakt, że budynki były zniszczone

przez działania wojenne, część się zachowała, nie można zatem uznać, że teren był niezabudowany. Jak najbardziej miał tu zastosowanie art. 5 wymienionego

dekretu [...].

Jeżeli chodzi o zarzuty naruszenia art. art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. przy wydaniu kwestionowanej decyzji, Kolegium podkreśliło, że w postępowaniu nadzorczym badana jest sama decyzja i wady w niej tkwiące a nie wady postępowania, które doprowadziło do jej wydania. Zarzut ten nie może być zatem przedmiotem niniejszego postępowania. Okoliczność, że jeden z budynków należących do byłych właścicieli nieruchomości, wzniesionych po wojnie, usytuowany jest wąskim pasem na nieruchomości sąsiedniej nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie

art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego. Dawna nieruchomość hipoteczna "[...]" miała pow. [...] saż. kw. razy ok. [...] m2 czyli ok. [...] m2 (na terenie m. st. Warszawy obowiązywały przed 1939 r. miary rosyjskie.

Z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że sąsiednia nieruchomość także była własnością dawnych właścicieli. Jednakże uregulowanie tego stanu prawnego

nie zależy od wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Prezydenta m. st. Warszawy nr 16/2002 z dnia 08.11.2002 r.

Skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniósł Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] zarzucając jej rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie tego przepisu i niestwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 8 listopada 2002 r. nr 16/2002 (zmienionej

w trybie art. 155 k.p.a. decyzją nr 83/GK/DW/2006 z dnia 28 lutego 2006 r.),

mimo że wskazana decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 8 listopada 2002 r.

nr 16/2002 została wydana z rażącym naruszeniem:

a) art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów

na obszarze m. st. Warszawy, gdyż ten przepis został przyjęty za podstawę jej wydania, choć w tej sprawie nie miał on zastosowania, ponieważ budynek na działce ewidencyjnej nr [...] położonej przy ulicy [...] numer [...] w [...], istniejący

w chwili wydania wskazanej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy

z dnia 8 listopada 2002 r. nr 16/2002, został wybudowany po dniu 21 listopada 1945 r., to jest po wejściu w życie powołanego dekretu,

art. 31 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] położoną przy ulicy [...] numer [...] w [...] zabudowaną budynkiem mieszkalnym, stanowiącym własność [...]

bez równoczesnej sprzedaży tego budynku,

art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia

czy budynek posadowiony na nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] położoną przy ulicy [...] numer [...] w [...] znajduje się

w całości w granicach dawnej nieruchomości [...] "[...], hip. [...].

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1

ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach

danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę

za niezasadną.

Na wstępie podkreślić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się

w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem administracyjnym ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego

w dacie jej wydania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 28 listopada 1987 r., III SA 1134/96, ONSA 1998/3/101, wyrok NSA

z dnia 29 maja 2013r., II OSK 267/12, wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r.,

II OSK 2352/14). Oceny legalności decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności, dokonuje się zatem, co do zasady,

tylko i wyłącznie na podstawie zamkniętego materiału dowodowego, tj. materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji podlegającej kontroli - takich, którymi dysponował organ wydając kwestionowaną decyzję. W ramach postępowania nieważnościowego organ nie może zatem dokonywać nowych

lub dodatkowych ustaleń faktycznych, ani też kwestionować stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją stanowiącą przedmiot kontroli prowadzonej w tym postępowaniu nadzorczym (por. np.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 16 stycznia 2014 r., II GSK 1617/12 oraz 25 kwietnia 2013 r., I OSK 1822/11). Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji,

lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zebrany materiał dowodowy i obowiązujący

na moment wydania kontrolowanej decyzji stan prawny. Zdaniem Sądu taka właśnie była ocena dokonana przez organ nadzoru w niniejszym postępowaniu.

Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej odnosząc się

do zawartej w tym przepisie przesłanki stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym naruszenie prawa

ma charakter rażący, gdy jest ono oczywiste. Oznacza to, że sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a konkretnym przepisem prawa jest wyraźna, rzucająca się w oczy. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto za rażące można uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie wywołuje skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie.

Nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa

pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo w sytuacji, gdy nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, a organ działający w trybie stwierdzenia nieważności nie miał żadnych podstaw do tego, aby zbierać materiał dowodowy w tak szerokim zakresie i na jego podstawie czynić nowe ustalenia faktyczne w sprawie. Podniesione w skardze zarzuty mają w większości charakter formalny, wiążą się z wadami postępowania, zgromadzeniem materiału dowodowego. Tymczasem tryb nadzwyczajny stwierdzenie nieważności nie jest dodatkową

- trzecią instancją administracyjną. Zarzuty skarżącego koncentrowały się

na uchybieniach procesowych, wadach postępowania, a nie na przesłance stwierdzenia nieważności z art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Przepisem, który może być rażąco naruszony w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a.

jest co do zasady przepis prawa materialnego. Wynika to z faktu, że naruszenia prawa stanowiące podstawy stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.) są wadami tkwiącymi w samej decyzji, a nie wadami postępowania, w którym ta decyzja zapadła. Te ostatnie bowiem stanowią podstawę do wznowienia postępowania. Mówiąc innymi słowy, z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy przepis będący podstawą prawną decyzji został zastosowany w ten sposób, że w jego wyniku powstał stosunek prawny, który nie mógł powstać na gruncie tego przepisu. W rezultacie, skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe

do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze

lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Wyjaśnić przy tym należy, że przez pojęcie "rażącego naruszenia prawa", o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., należy rozumieć wyraźne naruszenie, nie budzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego. Chodzi o takie sytuacje,

gdy zestawienie treści aktu prawnego z treścią przepisu prowadzi do wniosku w sposób nie budzący wątpliwości, że pozostają one w sprzeczności. Natomiast naruszenie przepisów proceduralnych może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności badanego aktu, jeżeli zostało wyszczególnione w art. 156 § 1 k.p.a. (np. wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, wydanie decyzji w sprawie

już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, niewykonalność decyzji). W konsekwencji

inne naruszenia przepisów proceduralnych nie mogą być kwalifikowane

jako wyczerpujące dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Stąd ocena postępowania dowodowego, a także jego uzupełnienie, może nastąpić jedynie w ramach postępowania odwoławczego, a także w toku postępowania, o którym mowa

w art. 145 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 9 września 2010 r., I OSK 1472/09).

Uwzględniając zatem specyfikę postępowania nieważnościowego należało podzielić stanowisko organu nadzoru, że weryfikowana w tym postępowaniu decyzja

nie jest dotknięta wadami kwalifikowanymi, w tym wadą rażącego naruszenia prawa, wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowana decyzja narusza rażąco prawo, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W ocenie Sądu zasadnie organ – wbrew twierdzeniom skargi – podstaw do stwierdzenia nieważności się nie dopatrzył.

W sprawie nie ma sporu co do tego, że budynki znajdujące się na gruncie nieruchomości [...] zostały zniszczone w wyniku działań wojennych.

Spór sprowadza się do kwestii czy budynki czy też to co z nich zostało spełniało przesłanki z art. 5, czy też 6 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności

i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, w świetle dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu nadzorczym, zakończonym zaskarżoną decyzją.

Artykuł 5 dekretu stanowi, że budynki i inne przedmioty, znajdujące się na gruntach, przekazanych na własność gminy m.st. Warszawy, pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Przepisami szczególnymi stanowiącymi inaczej są art. 6 i art. 8 dekretu.

Stosownie do art. 6 ust. 1 gmina m.st. Warszawy może wyznaczyć właścicielowi przedmiotów, znajdujących się na gruncie, który przechodzi na własność gminy i został przez nią objęty w posiadanie, stosowny termin do zabrania tych przedmiotów.

W razie bezskutecznego upływu terminu własność tych przedmiotów przechodzi

na gminę m.st. Warszawy. Z kolei ust. 2 stanowi, że przepisu ust. 1 nie stosuje się

do budynków, z wyjątkiem budynków zniszczonych, które według orzeczenia władzy budowlanej ze względu na stan zniszczenia nie nadają się do naprawy i powinny

ulec rozbiórce. Natomiast zgodnie z art. 8 w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntu wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy wszystkie budynki, położone na gruncie, przechodzą na własność gminy, która obowiązana jest wypłacić odszkodowanie.

Z przepisów tych wynika, że rzeczy znajdujące się na gruntach przechodzących

na własność m.st. Warszawy należy podzielić na dwie grupy – budynki i inne przedmioty, przy tym budynki z kolei na budynki i budynki zniszczone. W zależności

od tego, do której grupy rzeczy należy zakwalifikować różny jest ich los początkowy. Budynki, o których mowa w art. 5 pozostają własnością dotychczasowego właściciela do czasu zaistnienia przesłanki z art. 8 dekretu. Inne przedmioty przechodzą

na własność m.st. Warszawy, o ile zostaną spełnione przesłanki wskazane

w art. 6 ust. 1 dekretu – gmina wyznaczy termin właścicielowi na ich usunięcie, a termin upłynie bezskutecznie. To samo dotyczy budynków zniszczonych, które nie nadają się do naprawy według orzeczenia władzy. Jeżeli gmina m.st. Warszawy natomiast

nie wyznaczy terminu na usunięcie budynków zniszczonych i innych przedmiotów to, stosownie do art. 8, wszystkie budynki przechodzą na własność gminy w razie

nie przyznania właścicielowi prawa do gruntu nieruchomości [...].

Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że aby można było mówić o tym, do której grupy – budynków, budynków zniszczonych, innych przedmiotów – zaliczyć to co znajdowało się na gruncie nieruchomości [...] przy ul. [...] konieczne jest ustalenie czy są to budynki – w rozumieniu art. 5 i art. 6 ust. 2 dekretu, czy też inne przedmioty lub budynki zniszczone – te ostatnie także w rozumieniu

art. 6 ust. 2 dekretu.

W świetle dokumentacji sprawy nie da się ustalić stanu i uszkodzenia budynków. Jedynym dokumentem jest opis budynków sporządzony przez Resort Techniczno-Budowlany Zarządu Miejskiego w [...] z dnia [...] listopada 1948 r.,

z którego wynika, że budynki te były zniszczone w wyniku działań wojennych,

jednak część z nich się zachowała. Jak słusznie podniosło Kolegium nie da się uznać, że teren był niezabudowany, a więc w konsekwencji należy uznać, iż są to budynki

w rozumieniu art. 5 dekretu. Nie można ich zdaniem Sądu zaliczyć do budynków zniszczonych, o których mowa w art. 6 ust. 2. Do takich przepis ten zalicza tylko takie budynki, które ze względu na stan zniszczenia nie nadają się do naprawy i powinny ulec rozbiórce według orzeczenia władzy budowlanej. Nie wynika z akt sprawy

aby właściciele zostali wezwani przez władzę budowlaną do rozbiórki budynków. Skoro zatem nie było nakazu rozbiórki budynków posadowionych na przedmiotowej nieruchomości, a z akt sprawy nie wynika również, aby gmina miasta stołecznego Warszawy skorzystała z uprawnienia przyznanego jej art. 6 ust. 1 dekretu,

tj. nie wyznaczyła właścicielom terminu do zabrania przedmiotów znajdujących się

na gruncie, należy uznać, że tego co znajdowało się na gruncie nieruchomości [...] przy ul. [...] nie można zakwalifikować jako przedmiotów,

czy zniszczonych budynków w rozumieniu art. 6 dekretu i przejąć w trybie tego przepisu na własność gminy m.st. Warszawy.

Dodać należy, stosownie do art. 8 dekretu jako wyjątek od zasady wynikającej z art. 5, w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa do gruntu wszystkie budynki, położone na gruncie, przechodzą na własność gminy. Wszystkie należy rozumieć jako te, o których mowa zarówno w art. 5 – budynki, jak i o których mowa

w art. 6 ust. 2 – budynki zniszczone. Przejście tych budynków na własność gminy

m.st. Warszawy mogło mieć miejsce dopiero, gdy orzeczenie administracyjne

o nieprzyznaniu prawa do gruntu właścicielowi stało się ostateczne. W sprawie taka sytuacja prawna nie miała miejsca, bowiem odwołanie dotychczasowej właścicielki

od orzeczenia z 2 maja 1950 r. o odmowie przyznania prawa zostało rozpoznane decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 16 września 1999 r., orzeczenie odmowne zostało uchylone, a w wyniku tej decyzji wniosek o przyznanie prawa został uwzględniony – decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z 8 listopada 2002 r.

Jak z powyższego wynika nie można mówić, aby w sprawie wystąpiły przesłanki

z art. 6 i art. 8 dekretu, zatem to co znajdowało się na gruncie nieruchomości [...] nie stało się własnością gminy m.st. Warszawy, następnie

Skarbu Państwa.

Wybudowanie natomiast budynku w sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie

tj. w 1946 r. przez współwłaścicielkę przeddekretową, co wynika z aktu notarialnego

z dnia 5 grudnia 1946 r., na który powołuje się strona skarżąca, należy traktować

jako poczynienie nakładów na cudzą własność.

Brak jest zatem podstaw w świetle powyższych rozważań do uznania wbrew zarzutom skargi, że przy wydawaniu kwestionowanej decyzji doszło rażącego naruszenia art. 5 dekretu jak i art. 31 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Jeśli chodzi o zarzut dotyczący braku ustalenia czy budynek posadowiony

na przedmiotowej działce znajduje się w całości w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej Sąd uznał go za chybiony. Jak wynika bowiem z wstępnych rozważań należy go zakwalifikować jako ewentualne wady postępowania, którego nie można zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Należy podnieść, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 27 czerwca 2001 r. zatwierdzająca podział działki nr [...], z której została wydzielona działka nr [...] w celu realizacji roszczeń następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości. Roszczenia te zaś zostały zrealizowane poprzez wydanie przez Prezydenta kwestionowanej decyzji

w odniesieniu do gruntu wydzielonego na mocy ww. decyzji podziałowej, co oznacza, że nie doszło naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu. Jak zasadnie podniosło Kolegium uregulowanie tego stanu, przy założeniu, że budynek w niewielkiej części posadowiony jest na nieruchomości sąsiedniej, nie zależy od wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji.

Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, bowiem przy wydawaniu decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 8 listopada 2002 r. nie doszło

do rażącego naruszenia prawa. Należy podkreślić, że prawo użytkowania gruntu zostało przyznane spadkobiercom przeddekretowych właścicieli, a więc nie można uznać, że nawet jeśli doszło do naruszenia prawa przy wydawaniu kwestionowanej decyzji, pozostawanie jej w obrocie prawnym jest nie do pogodzenia z zasadami praworządnego państwa, czy też ze skutkami społeczno-gospodarczymi jakie ona wywołuje.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych

z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).