Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 958/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 138 ust. 8 pkt 1, art. 135n ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 9 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi R. J. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania policjanta winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzenia kary wydalenia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] r., Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.), utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uznania R. J. winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzenia kary wydalenia ze służby w Policji.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Orzeczeniem z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w Ł. po dokonaniu oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko R. J. obwinionemu o to, że:

1. w dniu 25 maja 2018 r. będąc funkcjonariuszem Policji naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że będąc wyznaczonym zgodnie z grafikiem do służby na terenie A. w godzinach 7.00 - 15.00 stawił się około godziny 7.00 do III Komisariatu Policji w Ł. w stanie po użyciu alkoholu (I badanie godz. 7.36 - wynik 0,23 mg/l, II badanie godz. 08.09 - wynik 0,17 mg/l, III badanie godz. 8.28 - wynik 0,14 mg/i w wydychanym powietrzu), tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji;

2. w dniu 25 maja 2018 r. będąc funkcjonariuszem Policji naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że wbrew zakazowi określonemu w przepisach prawa posiadał broń służbową P-99 nr [...] będąc w stanie po użyciu alkoholu (I badanie godz. 7.36 - wynik 0,23 mg/l, II badanie godz. 08.09 - wynik 0,17 mg/l, III badanie godz. 8.28 - wynik 0,14 mg/l w wydychanym powietrzu), tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 11 ust. 1 pkt 3 lit. b zarządzenia nr 24 KGP z dnia 21 lipca 2015 roku w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów (Dz.Urz. KGP z 2015 r., poz. 57, ze zm.)

uznał R. J. winnym opisanych powyżej czynów i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że stan funkcjonariusza po użyciu alkoholu został udokumentowany protokołem z przebiegu badania stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym. Pomimo możliwości zażądania przeprowadzenia badania krwi w celu ustalenia zawartości alkoholu w organizmie, R. J. nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia badania, co zostało odnotowane w protokole. Wobec uzasadnionego podejrzenia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji, postanowieniem z dnia 25 maja 2018 r. Komendant Miejski Policji w Ł. wszczął wobec funkcjonariusza postępowanie dyscyplinarne.

W toku czynności zgromadzono materiał dowodowy w postaci zeznań świadków zdarzenia, wyjaśnień obwinionego, dokumentacji czynności wykonanych z udziałem obwinionego, w tym badań stanu trzeźwości oraz dokumentów dotyczących dotychczasowego przebiegu służby. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że R. J. w dniu 25 maja 2018 r. dopuścił się dwóch naruszeń dyscypliny służbowej: 1. stawił się na służbę w Ogniwie Patrolowym Wydziału Prewencji III KP KMP w Ł. w stanie po użyciu alkoholu; 2. znajdując się w stanie po użyciu alkoholu pobrał broń służbową wraz z dwoma magazynkami z amunicją w ilości 32 sztuk.

Pomimo, że przesłuchani w trakcie postępowania świadkowie, tj. asp. Ł. Z.- kierownik Ogniwa Patrolowego Wydziału Prewencji III KP KMP w Ł. oraz kom. D. W. - dyżurny Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji III KP KMP w Ł. i post. M. L. - policjant Ogniwa Patrolowego Wydziału Prewencji III KP KMP w Ł., zgodnie zeznali, że nie czuli woni alkoholu od obwinionego w trakcie rozmowy i podczas odprawy i nie zauważyli jakichkolwiek innych objawów spożycia alkoholu u obwinionego, to wyniki badań stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym typu Alkometr A2.0 wykazały, że skarżący stawił się na służbę w stanie po użyciu alkoholu (tj. wynik badania o godz. 7:36 - 0,23 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu). Skarżący zeznał, że spożywał alkohol w godzinach wieczornych poprzedzających poranne rozpoczęcie służby, stawił się na służbę zaplanowaną zgodnie z grafikiem i podpisał się na liście obecności wyrażając tym samym gotowość do pełnienia służby, przebrał się w umundurowanie ćwiczebne, wziął udział w odprawie służbowej przeprowadzonej w pomieszczeniu służbowym i nie zgłaszał żadnych przeciwwskazań do uczestniczenia w odprawie, po odprawie służbowej zgłosił się do dyżurnego jednostki, od którego pobrał przydzieloną broń służbową. W czasie badania stanu trzeźwości nie kwestionował sposobu jego przeprowadzenia, a ponadto nie wskazał żadnych dowodów podważających, negujących i dowodzących odmienności wyników. Nie ma więc podstaw do zakwestionowania wyników badań, tym bardziej, że zostały one przeprowadzone na urządzeniu posiadającym aktualne świadectwo wzorcowania, wystawione zgodnie z istniejącymi procedurami (karta 6), a obwiniony - co istotne - nie kwestionował wyniku badań.

Odnosząc się do drugiego popełnionego przez obwinionego przewinienia organ wskazał, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w dniu 25 maja 2018 r. będąc w stanie po użyciu alkoholu, skarżący pobrał i posiadał broń służbową wraz z dwoma magazynkami ostrej amunicji. Wynika to z książki wydania broni III Komisariatu Policji KMP w Ł., a także z zeznań świadka kom. D.W., który wydał broń, a następnie poddał go badaniu na trzeźwość.

Podczas przesłuchania obwiniony przyznał się do popełnienia zarzucanych czynów i złożył w tym zakresie wyjaśnienia. Podał, że nie miał świadomości, że stawił się do służby znajdując się w stanie po spożyciu alkoholu. Wskazał, że spożywał alkohol dzień wcześniej między godz. 17:00 a 21:30 w postaci dwóch butelek piwa o pojemności 0,5 l, a trzy godziny przed podjęciem służby wypił ok. 50 ml kropli żołądkowych z uwagi na silne bóle brzucha. Podczas badania stanu trzeźwości zeznał natomiast, że wypił krople żołądkowe w ilości 100 ml w godz. 4:30-5:00, a okoliczność powyższą potwierdził własnoręcznym podpisem w protokole z przebiegu badania trzeźwości.

W ocenie organu nieprawdopodobne jest, aby obwiniony - Policjant z dziewięcioletnim stażem służby w Policji nie wiedział, że krople żołądkowe są miksturą o wysokiej zawartości alkoholu (nawet do 75% vol.), o czym informuje również ulotka załączona do preparatu i informacja na opakowaniu. Organ wyjaśnił, że nie dał wiary wyjaśnieniom policjanta, że zażywając o godz. 4:00 nie po raz pierwszy dość dużą ilość, (tj. 50 ml) lub jak podał do protokołu badania trzeźwości w godz. 4:30-5:00 - 100 ml kropli żołądkowych, nie miał świadomości, że może mieć dwie, czy trzy godziny później alkohol w organizmie.

Zgodnie z art. 132 ust. 2 ustawy o Policji, elementem koniecznym naruszenia dyscypliny jest zawinienie. Jednym więc z podstawowych celów postępowania dyscyplinarnego jest ustalenie winy i określenie jej rodzaju, który z kolei może wpływać na wymiar kary. Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Czyli wina może być umyślna (w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym) lub nieumyślna (lekkomyślność lub niedbalstwo).

Od funkcjonariusza Policji wymaga się zachowania czujności, w szczególności w kwestii, jaką jest trwanie w stanie trzeźwości, tuż przed zaplanowaną służbą. Skarżący nie zachował czujności, a ponadto przed stawieniem się do służby mając świadomość spożytego kilka godzin wcześniej alkoholu powinien podjąć działania zmierzające do ustalenia stanu trzeźwości i możliwości podjęcia czynności służbowych, czego również nie zrobił. Niepodjęcie powyższych działań pozwala na przyjęcie, że obwiniony działał w zamiarze ewentualnym, godząc się na popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na stawieniu się do służby w stanie po użyciu alkoholu. Tym samym organ uznał, że do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez obwinionego doszło z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym.

Zdaniem organu nie stanowią okoliczności łagodzących w niniejszej sprawie zeznania świadków, tj. kolegów i przełożonych o osobistych cechach obwinionego, ponieważ nie posiadają wiedzy czy obwiniony nie posiada problemu alkoholowego. Okoliczność, że policjant został już ukarany mandatami karnymi również nie wpływa na złagodzenie wymiaru kary w postępowaniu dyscyplinarnym. Postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem autonomicznym, niezależnym od innych rodzajów postępowań zgodnie z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji. Poza tym hipoteza art. 70 § 2 Kodeksu wykroczeń jest inna (znacznie węższa) w porównaniu z hipotezą art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji, a mianowicie zawiera przesłankę podjęcia czynności zawodowych lub służbowych w stanie po użyciu alkoholu, a nie przesłankę stawienia się do służby w stanie po użyciu alkoholu. Dla zaistnienia deliktu dyscyplinarnego nie jest konieczne wykazanie, że policjant będąc w stanie po użyciu alkoholu podjął czynności służbowe, lecz wystarczy wykazanie, że w takim stanie stawił się do służby. W realiach niniejszej sprawy bezspornym jest, że obwiniony stawił się do służby w stanie po użyciu alkoholu i dodatkowo podjął czynności służbowe, w tym pobrał broń służbową.

Zachowanie się funkcjonariusza po popełnieniu przewinień dyscyplinarnych, tj. przyznanie się obwinionego do winy, a także wcześniejsza niekaralność ma wtórne znaczenie, przy bezsporności zarzutów udowodnionych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Powyższe okoliczności z uwagi na charakter i wagę przewinienia nie mają istotnego wpływu na wymiar orzeczonej kary, bo nie równoważą ciężaru gatunkowego popełnionych czynów. Na wymiar kary poza tym nie może wpływać postawa obwinionego w trakcie postępowania dyscyplinarnego, sprowadzająca się do przyznania się do spożywania alkoholu na kilka godzin przed pełnieniem służby.

W istotnym stopniu na niekorzyść obwinionego przy wymierzaniu kary decyduje dotychczasowy przebieg służby. Ostatnia opinia służbowa obwinionego jest opinią negatywną wskazującą na niewywiązywanie się z obowiązków służbowych, z oceną realizacji zadań i kompetencji na poziomie "2,5". Powyższa opinia została sporządzona w dniu 19 września 2017 r. i dotyczyła okresu służby od dnia 30 czerwca 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r. Od powyższej opinii skarżący złożył odwołanie, jednak decyzją z dnia 4 grudnia 2017 r. Komendant Miejski Policji w Ł. utrzymał w mocy w całości zaskarżoną opinię służbową.

Reasumując organ podkreślił, że obwiniony dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego w okresie niespełna sześciu miesięcy od wystawienia negatywnej opinii służbowej, a w latach 2016 - 2018 nie był wyróżniany za wzorowe wykonywanie obowiązków służbowych. Na wymierzenie najsurowszej kary dyscyplinarnej wpływ miał również fakt, że obwiniony dopuścił się dwóch przewinień dyscyplinarnych, a rodzaj przewinień dyscyplinarnych jakich dopuścił się obwiniony zasługuje na szczególnie surową ocenę, ponieważ samo podjęcie czynności służbowych w stanie po użyciu alkoholu, a także posiadanie broni służbowej znajdując się w takim stanie naraża dobre imię i wizerunek Policji.

Od powyższego orzeczenia R. J. złożył odwołanie, w którym wnosząc o uniewinnienie od zarzucanych deliktów dyscyplinarnych lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wniósł o przeprowadzenie dowodu:

- z opinii biegłego toksykologa na okoliczność, czy zażycie o godz.4-5 rano kropli żołądkowych o objętości od 50 do 100 ml mogło wywołać stężenie alkoholu we krwi o godz. 7.36 na poziomie 0,23 mg/l, a o godz. 8.28 -0,14 mg/l przy uwzględnieniu, że dzień wcześniej skarżący spożył dwie butelki piwa o pojemności 500 ml,

-z opinii biegłego lekarza ds. uzależnień na okoliczność występowania choroby alkoholowej,

- z opinii biegłego psychologa na okoliczność cech osobowościowych,

oraz załączenie do akt sprawy grafików służby za okres od 1 maja 2018 r. do dnia 28 czerwca 2018 r. na okoliczność przemęczenia, pisma sporządzonego przez funkcjonariuszy Ogniwa Patrolowego Wydziału Prewencji Komisariatu III KMP w Ł. skierowanego do Komendanta Miejskiego Policji w Ł., dołączenie kopii orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych dotyczących innych funkcjonariuszy Policji, wobec których w analogicznej sytuacji nie orzeczono kar wydalenia ze służby.

W uzasadnieniu podniósł, że w toku postępowania nie została wyjaśniona kwestia, czy zażycie kropli żołądkowych w określonej dawce i przy uwzględnieniu indywidulanych uwarunkowań organizmu mogło wywołać określone stężenie alkoholu we krwi. Skarżący wskazał, że w toku postępowania przed organem I instancji nie wyjaśniono czy występuje u niego choroba alkoholowa. Podkreślił, że przypisywanie mu problemu alkoholowego jest absurdalne i pozbawione jakichkolwiek podstaw prawnych. Potwierdzenie tego faktu rodzi dalsze konsekwencje prawne takie jak odniesienie się do okoliczności wyłączających winę w postaci niepoczytalności. Skarżący podał, że przypisywanie mu w uzasadnieniu orzeczenia stanu upojenia jest również bezpodstawne i sprzeczne z treścią postawionego zarzutu dyscyplinarnego. Bezpodstawne przypisywanie danej osobie choroby alkoholowej i wyciąganie z tego daleko idących konsekwencji kwalifikować należy w kategorii naruszenia dóbr osobistych.

Skarżący zarzucił również nieuwzględnienie opinii jaką ma wśród kolegów według których jest osobą odpowiedzialną i zdyscyplinowaną.

Wskazanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. Wskazał, że stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. W myśl art. 132 ust. 2 ustawy o Policji, naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Zgodnie z art. 132 ust. 3 i 6 ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności:

-niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa,

- stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję.

Stosownie do treści § 11 ust. 1 pkt 3 lit. b zarządzenia nr 24 Komendanta Głównego Policji z dnia 21 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów - zabrania się policjantowi posiadania przy sobie broni palnej podczas spożywania napojów alkoholowych oraz przyjmowania środków odurzających, substancji psychotropowych, środków działających podobnie do alkoholu, a także po ich spożyciu lub przyjęciu.

Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. przedstawiony w niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny i nie wymaga dalszego dowodzenia. Z ustaleń faktycznych jednoznacznie wynika, że obwiniony stawił się do służby w stanie po użyciu alkoholu i pobrał broń służbową.

Zgodnie z art. 46 ust 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (test jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1356 ze zm.), stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do: stężenia we krwi od 0,2% do 0,5%o alkoholu albo obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3 . Protokół z przeprowadzonego badania stanu trzeźwości potwierdza, że skarżący miał od 0,23 mg/l do 0,14 mg/l w wydychanym powietrzu, co odpowiada stanowi po użyciu alkoholu.

Na umyślność zawinienia obwinionego wskazuje fakt spożywania alkoholu w dniu 25 maja 2018 r. oraz pobranie po jego spożyciu broni służbowej (organ odwoławczy pomyłkowo wskazał 25 sierpnia 2018 r. – przyp. sądu). Organ podkreślił, że stosownie do encyklopedii leków krople żołądkowe to preparat oferowany w opakowaniach o pojemności 35 g, co odpowiada maksymalnej objętości ok 39 ml preparatu, w zależności od producenta, a faktem powszechnie znanym jest, że preparat ten zwiera alkohol w ilości od 65 do nawet 75% (w zależności od producenta), co znajduje również odzwierciedlenie na ulotce załączonej do opakowania. Podana przez obwinionego ilość przyjętego preparatu odpowiada około trzem opakowaniom co oznacza, że wyjaśnienia obwinionego są nieprawdziwe i stanowią nieudolną próbę usprawiedliwienia swojego zachowania.

Zdaniem organu stosownie do art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.

Jak podkreślił organ odwoławczy odpowiedzialność funkcjonariuszy Policji ulega zaostrzeniu w stosunku do pracowników zatrudnionych na podstawie kodeksu pracy. Wynika to z faktu, iż policjanci podlegają szczególnej dyscyplinie służbowej, której zgodnie z art. 25 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o Policji są zobowiązani podporządkować się. Wynika to również z zadań jakie postawił ustawodawca tej formacji – tworzy się umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Fakt ten wynika również z wyposażenia funkcjonariuszy w prawo do ingerencji w dobra szczególnie chronione przez Konstytucję (wolność osobistą, nietykalność) oraz wyposażenia tychże w środki przymusu bezpośredniego, w tym broń palną.

Zdaniem organu odwoławczego zbędne jest w świetle powyższych okoliczności faktycznych powoływanie biegłych lekarzy, celem ustalenia wnioskowanych przez obwinionego okoliczności. Wyższy przełożony dyscyplinarny nie dopatrzył się również zawiązku pomiędzy ewentualnym zmęczeniem obwinionego a treścią zarzucanych czynów. Załączenie grafiku służby za miesiąc czerwiec 2018 r. jest zatem zbędne, tym bardziej, że w okresie do 25 maja 2018 r. do dnia 25 sierpnia 2018 r. skarżący pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych w związku z prowadzonym postępowaniem dyscyplinarnym.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. podkreślił, że gdyby nieprzeprowadzone tego dnia profilaktyczne badanie stanu trzeźwości funkcjonariuszy, obwiniony wykonywałby obowiązki służbowe i zadania określone w toku odprawy w stanie po użyciu alkoholu. Dla tolerancji takiej sytuacji nie może być miejsca. Policjant utożsamia bowiem autorytet państwa, mający z racji wykonywanych zadań bezpośredni kontakt z obywatelem. Zdaniem organu obowiązek stawienia się do służby w stanie pozwalającym na jej pełnienie jest podstawowym obowiązkiem każdego funkcjonariusza, którego to obowiązku obwiniony nie dopełnił. Obwiniony decydując się na dobrowolne przyjęcie do służby, miał świadomość, że służba oznacza nie tylko szczególne uprawnienia, ale i ograniczenia, także w zakresie swobód obywatelskich, co łączy się z dyspozycyjnością i zależnością od władzy służbowej, troską o prawidłową realizację zadań Policji i dbałością o ukształtowanie autorytetu Policji i zaufania do jej funkcjonariuszy

Organ odwoławczy podkreślił, że wymiar kary w postępowaniu dyscyplinarnym winien być adekwatny do przewinień dyscyplinarnego i całokształtu towarzyszących okoliczności faktycznych. Wydalenie ze służby jest najsurowszą i najdotkliwszą karą dyscyplinarną. Ma ona głównie charakter represyjny i wymierzana jest za najcięższe przewinienia dyscyplinarne o dużym ciężarze gatunkowym. W tym kontekście organ wskazał, że obwiniony za okres służby od 30 czerwca 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r. został negatywnie oceniony przez przełożonych, co znalazło odzwierciedlenie w opinii służbowej, w której we wnioskach końcowych wskazano, że nie wywiązuje się z obowiązków służbowych - pierwsza opinia służbowa o niewywiązywaniu się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, a do popełnienia zarzucanych czynów doszło w okresie 6 miesięcy od wystawienia negatywnej opinii służbowej. W ocenie organu wyrażona przez obwinionego skrucha obliczona była tylko na złagodzenie wymiaru grożącej skarżącemu sankcji dyscyplinarnej.

W odpowiedzi na złożony wniosek o załączenie do akt orzeczenia wydanego w stosunku do innego funkcjonariusza Policji, Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wyjaśnił, że orzeczenie dyscyplinarne rozstrzyga sprawę indywidulanie, nie tylko w zakresie okoliczności sprawy, czy tez postawionych zarzutów, ale również cech osobistych obwinionego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, wniósł o dopuszczenie dowodów:

A/ z zeznań świadków:

1. sierż. szt. W. Ż. na okoliczność wystawionej negatywnej opinii służbowej, którego zeznania mogą podważyć treść zeznań Ł. Z. złożonych w trakcie przesłuchania przed rzecznikiem dyscyplinarnym w postępowaniu pierwszej instancji.

2. st. sierż. Ł. W. na okoliczność wystawionej negatywnej opinii służbowej, którego zeznania świadka mogą podważyć treść zeznań Ł. Z., a ponadto mogą przedstawić okoliczności faktyczne wystawienia opinii i jej całkowitą bezzasadność.

B/ dowodów z dokumentów w postaci:

1. decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] r. utrzymującej w mocy zaskarżoną opinię służbową w całości na okoliczność poświadczenia nieprawdy przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł.

2. kopii orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych dotyczących funkcjonariusza K. G. wobec którego w podobnej sytuacji nie orzeczono kary wydalenia ze służby

C/ opinii biegłego do spraw uzależnień od alkoholu na okoliczność czy występuje u skarżącego choroba alkoholowa.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że w toku postępowania przed organem drugiej instancji wnioskował o przeprowadzenie czynności dowodowych, w tym między innymi o przesłuchanie świadka W. Ż., który mógłby podważyć treść zeznań świadka Ł. Z. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. odrzucił wniosek dowodowy mylnie uznając, że przesłuchanie ww. świadka miałoby jedynie potwierdzić posiadanie dobrej opinii o skarżącym wśród kolegów. Wyższy przełożony dyscyplinarny dopuścił tym samym do wydania orzeczenia na podstawie nieprawdziwych dowodów.

Skarżący podał ponadto, że nie przeprowadzono również czynności dowodowych, które potwierdziłyby występowanie choroby alkoholowej, która wyłączyłaby karalność dyscyplinarną. Wyższy przełożony dyscyplinarny odrzucił wniosek we wskazanym zakresie i nie wyjaśnił, dlaczego potwierdzenie lub wykluczenie występowania choroby alkoholowej nie jest istotne dla sprawy. Powyższa okoliczność stanowi rażące naruszenie prawa do obrony, jak również art. 135g ust. 1 ustawy o Policji

Skarżący podniósł również, że jakkolwiek nie jest możliwe unieważnienie decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] r. dotyczącej opinii służbowej skarżącego, to już zapoznanie się z jej treścią, w sytuacji gdy ma ona decydujący wpływ na utrzymanie najsurowszej kary, powinno mieć miejsce. Następnie skarżący wskazał zarzuty dotyczące powyższej decyzji.

Skarżący powołując się na decyzje w sprawie innego funkcjonariusza tj. K. G. zarzucił organowi, że porównanie sytuacji faktycznej jego i wskazanego funkcjonariusza budzi zastrzeżenie, czy nie przekroczono granic uznaniowości przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenie wymierzając skarżącemu karę najsurowszą za popełnienie czynu niewspółmiernie lżejszego w stosunku do tego jakiego dopuścił się K. G.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze.

W dniu 22 marca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynął wniosek skarżącego o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Postanowieniem z dnia 17 maja 2019 r. sąd przywrócił termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Ogólny zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza art. 3 § 2 p.p.s.a., wyszczególniający akty i czynności, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach, które podlegają kontroli tego sądu. Wskazane wyliczenie dopełnia klauzula z art. 3 § 3 p.p.s.a., w myśl której sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Jednym z takich przepisów szczególnych jest art. 138 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), zgodnie z którym od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonego orzeczenia w świetle powyższych kryteriów nie stwierdził, aby Komendant Wojewódzki Policji w Ł., utrzymując w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] r. naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zatem nie zasługuje na uwzględnienie.

W ramach postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko skarżącemu zarzucono, że :

1. w dniu 25 maja 2018 r. będąc funkcjonariuszem Policji naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że będąc wyznaczonym zgodnie z grafikiem do służby na terenie A. w godzinach 7.00 - 15.00 stawił się około godziny 7.00 do III Komisariatu Policji w Ł. w stanie po użyciu alkoholu (I badanie godz. 7.36 - wynik 0,23 mg/l, II badanie godz. 08.09 - wynik 0,17 mg/l, III badanie godz. 8.28 - wynik 0,14 mg/i w wydychanym powietrzu), tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji;

2. dniu 25 maja 2018 r. będąc funkcjonariuszem Policji naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że wbrew zakazowi określonemu w przepisach prawa posiadał broń służbową P-99 nr FB 11203 będąc w stanie po użyciu alkoholu (I badanie godz. 7.36 - wynik 0,23 mg/l, II badanie godz. 08.09 - wynik 0,17 mg/l, III badanie godz. 8.28 - wynik 0,14 mg/l w wydychanym powietrzu), tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 11 ust. 1 pkt 3 lit. b zarządzenia nr 24 KGP z dnia 21 lipca 2015 roku w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów (Dz.Urz. KGP z 2015 r., poz. 57, ze zm.)

Orzekający w sprawie Komendant Miejski Policji w Ł. uznał obwinionego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby (art. 134 pkt 6 ww. ustawy), a orzeczeniem z dnia [...] r., Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy to orzeczenie.

Na wstępie zauważyć należy, że odpowiedzialność dyscyplinarna, którą ponoszą policjanci związana jest ze szczególnym charakterem służby w Policji. Jak wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny (por. wyroki: z dnia 23 września 1997r. sygn. akt K 25/96, publ. OTK 3-4/97/36; z dnia 27 stycznia 2003 r. sygn. akt SK 27/02, publ. OTK-A 1/03/2; z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K 36/00, publ. OTK-A 2002/5/63), specyfika statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych powoduje, że funkcjonariusz służby mundurowej od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków. Wskazaną specyfikę pracy w służbach mundurowych Trybunał Konstytucyjny uznał za przesłankę uzasadniającą dopuszczalność wprowadzania z jednej strony wyższych wymagań personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych wobec kandydatów do służby, z drugiej zaś - odmiennego i bardziej rygorystycznego niż w wypadku pozostałych profesji, ukształtowania zasad utraty statusu pracowniczego. Wymagania stawiane policjantowi - z uwagi na charakter służby są znacznie wyższe niż obywatela nie służącego w Policji. Szczególna społeczna rola tej grupy zawodowej i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla jej skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania innych poza normami prawa karnego i prawa o wykroczeniach, przepisów i zasad. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością policji zaufanie społeczne. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerowanie w sferę obywatelskich wolności i praw. Taki też kontekst należy mieć na uwadze przy ocenie, czy mamy do czynienia z deliktem dyscyplinarnym.

Cele postępowania dyscyplinarnego ukierunkowane są przede wszystkim na ochronę honoru i dobra zawodu policjanta oraz wizerunku całej formacji. Mogą przez to odwoływać się również do etycznych aspektów działania, a także rozwiązań praktycznych w zakresie dotyczącym wypełniania obowiązków zawodowych.

Zagadnienia związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną policjantów zostały uregulowane w Rozdziale 10 ustawy o Policji.

Zgodnie z art. 132 ust. 1 tej ustawy, funkcjonariusz odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust. 2).

W ust. 3 art. 132 ustawy o Policji wskazano ogólny katalog przypadków, będących przykładami naruszenia dyscypliny służbowej przez policjanta, który nie jest zamknięty, ale stanowi przykład formy niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza Policji. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (pkt 3); stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobne działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję (pkt 6).

W ocenie sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, odzwierciedlający przebieg zdarzeń w dniu 25 maja 2018 r. oraz powołane wyżej przepisy prawa potwierdzają stanowisko organów orzekających, że skarżący popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne.

Bezspornym jest bowiem, że w dniu 25 maja 2018 r. R. J. dopuścił się dwóch naruszeń dyscypliny służbowej: 1. stawił się na służbę w Ogniwie Patrolowym Wydziału Prewencji III KP KMP w Ł. w stanie po użyciu alkoholu; 2. znajdując się w stanie po użyciu alkoholu pobrał broń służbową wraz z dwoma magazynkami z ostrą amunicją w ilości 32 sztuk.

Wyniki badań stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym typu Alkometr A2.0 wykazały, że skarżący stawił się na służbę w stanie po użyciu alkoholu ( wynik badania o godz. 7:36 - 0,23 mg/l alkoholu II badanie godz. 08.09 - wynik 0,17 mg/l, III badanie godz. 8.28 - wynik 0,14 mg/l w wydychanym powietrzu ).

Podczas przesłuchania obwiniony przyznał się do popełnienia zarzucanych czynów i złożył w tym zakresie wyjaśnienia. Podał, że nie miał świadomości, że stawił się do służby znajdując się w stanie po spożyciu alkoholu. Wskazał, że spożywał alkohol dzień wcześniej między godz. 17:00 a 21:30 w postaci dwóch butelek piwa o pojemności 0,5 l, a trzy godziny przed podjęciem służby wypił ok. 50 ml kropli żołądkowych z uwagi na silne bóle brzucha. Podczas badania stanu trzeźwości zeznał natomiast, że wypił krople żołądkowe w ilości 100 ml w godz. 4:30-5:00, a okoliczność powyższą potwierdził własnoręcznym podpisem w protokole z przebiegu badania trzeźwości.

Skarżący mimo spożywania alkoholu w godzinach wieczornych poprzedzających poranne rozpoczęcie służby, stawił się na służbę zaplanowaną zgodnie z grafikiem i podpisał się na liście obecności wyrażając tym samym gotowość do pełnienia służby, przebrał się w umundurowanie ćwiczebne, wziął udział w odprawie służbowej przeprowadzonej w pomieszczeniu służbowym i nie zgłaszał żadnych przeciwwskazań do uczestniczenia w odprawie, po odprawie służbowej zgłosił się do dyżurnego jednostki, od którego pobrał przydzieloną broń służbową. W czasie badania stanu trzeźwości nie kwestionował sposobu jego przeprowadzenia, a ponadto nie wskazał żadnych dowodów podważających, negujących i dowodzących odmienności wyników.

Skarżący, jak wynika z akt sprawy, przyszedł do jednostki z zamiarem pełnienia służby. Nie zgłaszał przy tym dyżurnemu, że nie może podjąć służby z uwagi na złe samopoczucie.

Jak trafnie zauważył organ odwoławczy gdyby nieprzeprowadzone tego dnia profilaktyczne badanie stanu trzeźwości funkcjonariuszy, obwiniony wykonywałby obowiązki służbowe i zadania określone w toku odprawy w stanie po użyciu alkoholu. Brak jest również podstaw do uznania za wiarygodne wyjaśnień skarżącego, że nie miał świadomości, że stawił się do służby znajdując się w stanie po użyciu alkoholu. Jak słusznie podniósł KMP w Ł. nieprawdopodobne jest, aby obwiniony - policjant z dziewięcioletnim stażem służby w Policji nie wiedział, że krople żołądkowe są miksturą o wysokiej zawartości alkoholu (nawet do 75% vol.), o czym informuje również ulotka załączona do preparatu i informacja na opakowaniu. Organ wyjaśnił, że nie dał wiary wyjaśnieniom policjanta, że zażywając o godz. 4:00 nie po raz pierwszy dość dużą ilość, (tj. 50 ml) lub jak podał do protokołu badania trzeźwości w godz. 4:30-5:00 - 100 ml kropli żołądkowych, nie miał świadomości, że może mieć dwie, czy trzy godziny później alkohol w organizmie. Takie stanowisko potwierdził również organ odwoławczy podnosząc, że stosownie do encyklopedii leków krople żołądkowe to preparat oferowany w opakowaniach o pojemności 35 g, co odpowiada maksymalnej objętości ok 39 ml preparatu, w zależności od producenta, a faktem powszechnie znanym jest, że preparat ten zwiera alkohol w ilości od 65 do nawet 75% (w zależności od producenta), co znajduje również odzwierciedlenie na ulotce załączonej do opakowania. Podana przez obwinionego ilość przyjętego preparatu odpowiada około trzem opakowaniom co oznacza, że wyjaśnienia obwinionego są nieprawdziwe i stanowią nieudolną próbę usprawiedliwienia swojego zachowania.

Słusznie, w ocenie sądu, organ odwoławczy uznał, że zbędne jest w świetle powyższych okoliczności faktycznych powoływanie biegłych lekarzy, celem ustalenia wnioskowanych przez obwinionego okoliczności, w tym wyjaśnienie kwestii, czy zażycie kropli żołądkowych w określonej dawce i przy uwzględnieniu indywidulanych uwarunkowań organizmu mogło wywołać określone stężenie alkoholu we krwi.

W tym kontekście należy wskazać, że jak słusznie podkreślił organ, przedmiotem postępowania dyscyplinarnego nie był fakt spożywania alkoholu przez skarżącego ani towarzyszące tej sytuacji okoliczności, lecz naruszenie dyscypliny służbowej polegające na stawieniu się do służby w stanie po użyciu alkoholu co wypełniło znamiona przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji. Zatem okoliczności i przyczyny dla których skarżący spożywał alkohol nie są istotne w sprawie, tym bardziej, że skarżący mógł przebadać się przed podjęciem służby, aby sprawdzić swój stan trzeźwości. Skarżący tego jednak nie uczynił, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Również zarzuty skarżącego, że w toku postępowania przed organami nie wyjaśniono czy występuje u niego choroba alkoholowa nie zasługują na uwzględnienie, a argumentacja skarżącego w tej kwestii jest niespójna i wewnętrznie sprzeczna. Z jednej strony skarżący podnosi bowiem w odwołaniu, że przypisywanie mu problemu alkoholowego jest absurdalne i pozbawione jakichkolwiek podstaw prawnych, a bezpodstawne przypisywanie danej osobie choroby alkoholowej i wyciąganie z tego daleko idących konsekwencji kwalifikować należy w kategorii naruszenia dóbr osobistych, a z drugiej strony w skardze twierdzi, że doszło do naruszenia procedury poprzez nieprzeprowadzenie czynności dowodowych, które potwierdziłyby występowanie choroby alkoholowej, która wyłączyłaby karalność dyscyplinarną. Jak bowiem wynika z uzasadnienia skargi, skarżący powołując się na orzecznictwo wskazał, że "(...)wina pracownika musi być umyślna, zaś choroba alkoholowa nie jest za taką winę uznawana, w związku z czym pracownik nie może zostać zwolniony dyscyplinarnie". Zdaniem sądu taka argumentacja stanowi przyjętą przez skarżącego nieuprawnioną linię obrony, tym bardziej, że w uzasadnieniach orzeczeń organów sąd nie dopatrzył się przypisywania skarżącemu choroby alkoholowej.

Stosownie do treści art. 132a ww. ustawy, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: (1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, (2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Wina określona w powołanym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym.

Zasadnie przyjęły organy orzekające, że zachowanie obwinionego było zawinione. Od funkcjonariusza Policji wymaga się zachowania czujności, w szczególności w kwestii, jaką jest trwanie w stanie trzeźwości, tuż przed zaplanowaną służbą. Skarżący nie zachował czujności, a ponadto przed stawieniem się do służby mając świadomość spożytego kilka godzin wcześniej alkoholu powinien podjąć działania zmierzające do ustalenia stanu trzeźwości i możliwości podjęcia czynności służbowych, czego również nie zrobił. Niepodjęcie powyższych działań pozwala na przyjęcie, że obwiniony działał w zamiarze ewentualnym, godząc się na popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na stawieniu się do służby w stanie po użyciu alkoholu oraz, że w takim stanie pobierze służbową broń palną i stawi się do służby w newralgicznym miejscu jakim jest A..

Ustawa o Policji w art. 134 zawiera katalog kar dyscyplinarnych, jakie mogą być wymierzone funkcjonariuszowi za przewinienia służbowe. Zalicza się do nich: (1) naganę, (2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, (3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, (4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, (5) obniżenie stopnia, (6) wydalenie ze służby.

Zgodnie z art. 134h ust. 1 ww. ustawy, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.

W myśl ust. 2 powołanego wyżej przepisu, na zaostrzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: (1) działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo w stanie po użyciu alkoholu lub innego podobnie działającego środka, (2) popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej, (3) poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań Policji lub naruszenia dobrego imienia Policji, (4) działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę.

Przepis art. 134h ust. 3 ustawy o Policji stanowi zaś, że na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: (1) nieumyślność jego popełnienia, (2) podjęcie przez policjanta starań o zmniejszenie jego skutków, (3) brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych, (4) dobrowolne poinformowanie przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.

Natomiast w myśl art. 134h ust. 4 powołanej ustawy, przełożony dyscyplinarny uwzględnia okoliczności, o których mowa w ust. 1-3, wyłącznie w stosunku do policjanta, którego one dotyczą.

Z powyższego wynika zatem, iż na wymierzenie kary dyscyplinarnej funkcjonariuszowi Policji wpływ ma przede wszystkim waga czynu i stopień winy, zaś dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji.

Wskazać należy, iż zgodnie z art. 135g ust. 1 ww. ustawy, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Natomiast ust. 2 tego przepisu stanowi, iż obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.

Wobec powyższego należy stwierdzić, iż sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organ przestrzegał reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kary, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy, oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 709/13; z dnia 27 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1134/14, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć należy, że skarżący decydując się na dobrowolne przystąpienie do służby w Policji musiał mieć świadomość, że ze służbą w niej związane są nie tylko specjalne uprawnienia, ale i pewne ograniczenia, także w zakresie swobód obywatelskich, co łączy się z dyspozycyjnością i zależnością od władzy służbowej, nielimitowanym czasem i trudnymi warunkami służby, obowiązkiem godnego zachowania się w służbie i poza nią, troską o prawidłową realizację zadań w imieniu Państwa oraz dbałością o kształtowanie autorytetu Policji i zaufania do jej funkcjonariuszy. Powyższe zasady wynikają z ustawy o Policji i skarżący w momencie składania roty ślubowania zobowiązał się do ich przestrzegania.

Zastosowany w niniejszej sprawie środek karny stanowi najsurowszą z kar dyscyplinarnych w Policji. Kara wydalenia funkcjonariusza ze służby podejmowana jest wówczas, gdy waga popełnionego przewinienia dyscyplinarnego nie pozwala na dalsze pełnienie przez niego służby.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy organy miały podstawy do wymierzenia skarżącemu kary wydalenia ze służby, przy czym wybór kary nie nosi znamion dowolności.

Organy prawidłowo bowiem oceniły całokształt okoliczności oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a orzekając o karze uwzględniły ustawowe dyrektywy jej wymiaru oraz w sposób przekonujący wyjaśniły przyczyny wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

Podkreślić należy, że skarżący został obwiniony i ukarany za przewinienie dyscyplinarne polegające na tym, że w dniu 25 maja 2018 r. dopuścił się dwóch naruszeń dyscypliny służbowej: 1. stawił się na służbę w Ogniwie Patrolowym Wydziału Prewencji III KP KMP w Ł. w stanie po użyciu alkoholu; 2. znajdując się w stanie po użyciu alkoholu pobrał broń służbową wraz z dwoma magazynkami z ostrą amunicją w ilości 32 sztuk.

Trafnie zatem uznały organy orzekające, że czyn dokonany przez skarżącego stanowi rażące naruszenie wskazanych powyżej zasad, godzi w powagę wykonywania zawodu zaufania publicznego i dyskwalifikuje go jako policjanta.

Nie może budzić wątpliwości, że każdy środek karny, stosowany w postępowaniu dyscyplinarnym, ma spełnić określoną rolę. W tym zakresie, jak już wskazano powyżej, wybór kary należy do organów dyscyplinarnych. Obowiązek stawienia się do służby w stanie pozwalającym na jej pełnienie jest podstawowym obowiązkiem każdego funkcjonariusza. Obowiązku tego skarżący nie dopełnił. W ocenie sądu, w sytuacji, gdy funkcjonariusz Policji decyduje się na stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu i dodatkowo w takim stanie pobiera służbową bron palną , trudno uznać, by inny środek karny, niż kara wydalenia ze służby, był w tym przypadku bardziej adekwatny do wagi przewinienia dyscyplinarnego. Podkreślić bowiem należy, że funkcjonariusz Policji powinien zachowywać się godnie nie tylko w czasie wykonywania czynności służbowych, ale także w życiu prywatnym. Jest to jeden z jego podstawowych obowiązków. Policjant powinien bezwzględnie unikać takich zachowań, które mogą pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej, a także wywołać negatywne skutki wewnątrz struktur formacji. Podkreślenia wymaga, że działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo w stanie po użyciu alkoholu lub innego podobnie działającego środka, jest w świetle art. 134h ust. 2 okolicznością wypływającą na zaostrzenie kary.

Podjęcie służby po użyciu alkoholu w szczególnym miejscu publicznym jakim jest Port Lotniczy, gdzie skarżący miałby kontakt zarówno w pasażerami jak i obsługą portu słusznie organu uznały za uchybienie godności, prestiżowi i powadze wykonywania zawodu obdarzonego przecież publicznym zaufaniem.

Wbrew twierdzeniom skargi organy obu instancji wzięły pod uwagę dotychczasowy przebieg służby skarżącego, przy czym istotne jest to, że zarzucanego czynu skarżący dopuścił się w okresie 6 miesięcy od negatywnej oceny jego służby za okres od 30 czerwca 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r. Od przedmiotowej opinii skarżący odwołał się do Komendanta Miejskiego Policji w Ł., który decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy w całości zaskarżoną opinię. Podejmując decyzje organy miały obowiązek uwzględnić tę opinię ( w świetle art. 134h ust. 1 ustawy) , natomiast zarzuty pod adresem decyzji KMP w Ł. z dnia [...]. zgłoszone na etapie skargi do sądu w sprawie orzeczenia dyscyplinarnego nie mogły mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonego orzeczenia. Bez wpływu na zmianę tej oceny pozostaje również fakt, że skarżący posiada dobrą opinię wśród kolegów, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy. Organy wskazały również, iż skarżący nie był dotychczas karany dyscyplinarnie. Jednocześnie jednak organy uznały, że gdyby nieprzeprowadzone tego dnia profilaktyczne badanie stanu trzeźwości funkcjonariuszy, obwiniony wykonywałby obowiązki służbowe i zadania określone w toku odprawy w stanie po użyciu alkoholu. Dla tolerancji takiej sytuacji nie może być miejsca. Policjant utożsamia bowiem autorytet państwa, mający z racji wykonywanych zadań bezpośredni kontakt z obywatelem. Zdaniem organu obowiązek stawienia się do służby w stanie pozwalającym na jej pełnienie jest podstawowym obowiązkiem każdego funkcjonariusza, którego to obowiązku obwiniony nie dopełnił. Obwiniony decydując się na dobrowolne przyjęcie do służby, miał świadomość, że służba oznacza nie tylko szczególne uprawnienia, ale i ograniczenia, także w zakresie swobód obywatelskich, co łączy się z dyspozycyjnością i zależnością od władzy służbowej, troską o prawidłową realizację zadań Policji i dbałością o ukształtowanie autorytetu Policji i zaufania do jej funkcjonariuszy.

Powyższego stanowiska, w ocenie Sądu, nie sposób zakwestionować. Zachowanie, którego dopuścił się skarżący, niewątpliwie godzi w dobre imię Policji oraz nie sprzyja kształtowaniu autorytetu i należytego wizerunku tej formacji.

Należy podkreślić, że z punktu widzenia istoty postępowania dyscyplinarnego ocenie organów nie podlegał ani fakt spożywania przez skarżącego alkoholu, ani tym bardziej powody takiego zachowania się, lecz wyłącznie fakt naruszenia przez skarżącego dyscypliny służbowej - polegający na stawieniu się do służby w stanie po użyciu alkoholu, czego bezspornie dowodzą wyniki przeprowadzonych badań i pobranie w takim stanie służbowej broni palnej.

Skarżący powołując się na decyzję w sprawie innego funkcjonariusza tj. K. G. zarzucił organom, że porównanie sytuacji faktycznej jego i wskazanego funkcjonariusza budzi zastrzeżenie, czy nie przekroczono granic uznaniowości przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenie wymierzając skarżącemu karę najsurowszą za popełnienie czynu niewspółmiernie lżejszego w stosunku do tego jakiego dopuścił się K. G.

Odnosząc się do tej kwestii organ odwoławczy wyjaśnił, że orzeczenie dyscyplinarne rozstrzyga sprawę indywidulanie, nie tylko w zakresie okoliczności sprawy, czy też postawionych zarzutów, ale również cech osobistych obwinionego. W świetle cytowanych powyżej regulacji prawnych na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego przedstawionemu stanowisku nie można odmówić słuszności, tym bardziej, że jak wykazano wyżej sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organ przestrzegał reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kary, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy, oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji.

Organy orzekające wymierzając skarżącemu wymienioną karę dyscyplinarną podkreśliły, iż zasadnicze znaczenie dla wymiaru kary ma charakter i waga popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, które należy zakwalifikować jako ciężkie naruszenie dyscypliny służbowej. Zdaniem organu obowiązek stawienia się do służby w stanie pozwalającym na jej pełnienie jest podstawowym obowiązkiem każdego funkcjonariusza, którego to obowiązku obwiniony nie dopełnił. Zachowanie skarżącego miało negatywny wpływ na dbałość o ukształtowanie autorytetu Policji i zaufania do jej funkcjonariuszy. Zasadne jest również stanowisko organów, że na wymiar najsurowszej kary dyscyplinarnej miał również wpływ fakt, że obwiniony dopuścił się dwóch przewinień dyscyplinarnych o dużej wadze.

Jednocześnie zaznaczono, że postawa skarżącego po zaistniałym zdarzeniu, w tym złożenie wyjaśnień odnośnie okoliczności spożywania alkoholu oraz wyrażenie skruchy nie może skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary najsurowszej w postaci wydalenia ze służby w Policji. Zastosowanie łagodniejszej kary w tym wypadku skutkowałoby obniżeniem dyscypliny służbowej.

Należy wiec przyjąć, że skarżący swoim zachowaniem sprzeniewierzył się przyjętym na siebie obowiązkom związanym z wykonywaniem zawodu opartego na szczególnym zaufaniu społecznym. Trudno bowiem sobie wyobrazić, aby służbę w tym interwencje, czy stosowanie środków przymusu bezpośredniego funkcjonariusz mógł wykonywać po użyciu alkoholu. Tym samym skarżący dopuścił się czynu nie tylko nieakceptowanego społecznie, ale też szczególnie zwalczanego przez formację, w której służył. Od policjantów, jako funkcjonariuszy publicznych stojących na straży porządku prawnego, wymaga się bowiem zachowania w służbie szczególnej dyscypliny i daleko idącej odpowiedzialności. Wymogi stawiane funkcjonariuszom Policji w zakresie dyscypliny służby są przy tym dużo bardziej restrykcyjne niż w stosunku do pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Zatem w sytuacji, gdy Policja prowadzi politykę prewencyjną zmierzającą do wyeliminowania patologicznych zachowań, w tym np. prowadzenia pojazdów mechanicznych po spożyciu alkoholu, zachowań chuligańskich po spożyciu alkoholu niedopuszczalne jest stawianie się policjanta do pełnienia służby po spożyciu alkoholu. Pobranie w takim stanie służbowej broni palnej świadczy również nie tylko o przekroczeniu uprawnień, ale także o braku odpowiedzialności skarżącego.

Skarżący swym postępowaniem stworzył niewątpliwie realne zagrożenie utraty wiarygodności Policji, co powinno spotkać się ze szczególnie dotkliwą sankcją dyscyplinarną, działającą także prewencyjnie na innych funkcjonariuszy Policji. Niewątpliwie skarżący powinien był skutecznie podjąć odpowiednie środki ostrożności zmierzające do ustalenia swego stanu trzeźwości.

W ocenie sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy został w pełni zebrany i prawidłowo oceniony przez organy wydające orzeczenia w niniejszej sprawie. Do protokołu zapoznania obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego z dnia 20 czerwca 2018 r. obwiniony R. J. oświadczył, że;" nie mam zastrzeżeń co do sposobu prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Nie będę korzystał z prawa składania wniosków dowodowych ponieważ wszystko zostało wyjaśnione". Powyższe oświadczenie potwierdził własnoręcznym podpisem.

Organ odwoławczy odniósł się do przedstawionych przez funkcjonariusza zarzutów, przedstawiając dowody, którym dał wiarę i które przemawiają za przyjętym rozstrzygnięciem. Argumenty skarżącego w tym zakresie należy traktować w kategoriach odmiennego stanowiska co do oceny tych dowodów.

W świetle powyższego, w ocenie sądu brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] r. nie naruszają przepisów obowiązującego prawa. Organy orzekające zasadnie uznały, że skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne, o którym mowa w art. 132 ust. 3 pkt 3 i pkt 6 ustawy o Policji, zaś orzekając karę uwzględniły ustawowe dyrektywy jej wymiaru oraz wyjaśniły przyczyny zastosowania art. 134 pkt 6 tej ustawy.

Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w skardze dotyczących przesłuchania świadków, powołania biegłego oraz przeprowadzenia dowodów z dokumentów w postaci decyzji . Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W orzecznictwie NSA zwraca się uwagę, że "Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów. Nie jest natomiast jego rolą uzupełnianie materiału dowodowego" (por. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2016 r., I GSK 1792/14). Ponadto dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2012 r., II OSK 840/11, LEX nr 1252207; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2015 r., II OSK 2501/15).

Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje zatem podstawy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego za organ administracji bądź dokonywania ocen. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie stanowi środka do zwalczenia ustaleń faktycznych z którymi strona skarżąca się nie zgadza. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dokonuje się ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, w tym nie przesłuchuje się świadków ani nie powołuje biegłych. Skoro zatem ustawodawca w art. 106 § 3 p.p.s.a. nie wymienił innych niż dokumenty środków dowodowych, to brak podstaw do stosowania rozszerzającej wykładni art. 106 § 3 p.p.s.a. i dopuszczenia możliwości prowadzenia przez sąd administracyjny postępowania dowodowego z zakresie szerszym niż dowody wymienione expressis verbis w tym przepisie. Art. 106 § 3 p.p.s.a. pozwala na wniosek strony przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Postępowanie w trybie omawianego przepisu ma charakter uzupełniający i fakultatywny. O konieczności i celowości jego przeprowadzenia decyduje sąd rozpoznający skargę, przy czym tylko do tego sądu należy ocena, czy w sprawie istnieją istotne wątpliwości, które bez nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie mogą zostać wyjaśnione przez dopuszczenie określonego dowodu. Co do istotnych wątpliwości, to można o nich mówić wówczas, gdy ze względu na mające znaczenie dla wyjaśnienia sprawy braki bądź sprzeczności w ustaleniach faktycznych podjęte rozstrzygniecie nie jawi się jako niewątpliwe. W ocenie sądu taka sytuacja nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Wobec powyższego przeprowadzenie dowodów opisanych w pkt A i C petitum skargi dotyczących przesłuchania świadków oraz powołania biegłego było niedopuszczalne z uwagi na brzmienie art. 106 § 3 p.p.s.a. Natomiast dopuszczenie dowodów opisanych w pkt B w postaci decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] r. utrzymującej w mocy zaskarżoną opinię służbową na okoliczność poświadczenia nieprawdy w tej decyzji przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł. oraz kopii orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych dotyczących funkcjonariusza K. G. na okoliczność przekroczenia granic uznaniowości decyzji administracyjnej, nie mogło być uwzględnione bowiem z powyższej regulacji wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z konkretnie oznaczonych dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją, co nie miało miejsca w odniesieniu do powyższych dokumentów co do których wypowiadał się już organ odwoławczy. Skarżący w toku postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego orzeczenia dyscyplinarnego zmierza w istocie do oceny decyzji KMP w Ł. z dnia [...] r. utrzymującej w mocy zaskarżoną przez R. J. opinię służbową.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

e.o.