Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 949/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 55 ust. 1 pkt 2, art. 49 ust. 5, art. 51 ust. 4, art. 59, art. 57, art. 59a
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 i pkt 8, art. 184 par. 1 i par. 2, art. 186, art. 151, art. 7 w zw. z art. 75 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 136, art. 8, art. 9, art. 10
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury [...] sprawy ze skargi C. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w S. z dnia [...] r., znak [...] udzielającą pozwolenia na użytkowanie altany drewnianej przy ul. [...] w S. – uchylił opisaną wyżej decyzję z dnia [...] r. oraz odmówił inwestorowi C. G. udzielenia pozwolenia na użytkowanie altany drewnianej wybudowanej przy ul. [...] w S. (część działki nr [...] z obrębu [...]).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że pismem z dnia 29 grudnia 2017 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w S. na podstawie art. 184 § 1 i 2 k.p.a. wniósł sprzeciw od decyzji PINB wydanej w dniu [...] r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie altany drewnianej przy ul. [...] w S., z uwagi na wydanie jej na podstawie decyzji ostatecznej z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowalnego uchylonej następnie decyzją ostateczną z dnia [...] r. wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S..

Podstawą wznowienia postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie była opisana wyżej decyzja z dnia [...] r. uchylająca decyzję z dnia [...] r. – z uwagi na jej wydanie z naruszeniem art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

Powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. organ wyjaśnił, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Dodał, że zgodnie z art. 151 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Zdaniem organu, takie właśnie przesłanki wystąpiły w niniejszej sprawie co uzasadniało uchylenie decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej altany oraz odmowę udzielenia takiego pozwolenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji C. G. podniósł, że postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia szeregu dokumentów, w tym zaświadczenia Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta S. o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odwołujący się w dniu 20 lutego 2008 r. przedłożył wymagane dokumenty. W toku postępowania administracyjnego nie stwierdzono, aby oświadczenie inwestora nie odpowiadało prawdzie. Skarżący zaznaczył, że pozostawał w uzasadnionym przekonaniu o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Utrzymywał bowiem korespondencję z Wydziałem Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta S., w toku której pismem z dnia 6 lipca 2007 r. zwrócono się do niego z prośbą o dostarczenie opinii z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowalnego w sprawie legalizacji obiektu posadowionego przy ul. [...]. Pismo z informacją o konieczności przedstawienia decyzji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego co do rodzaju i formy legalizacji posadowionego obiektu skarżący otrzymał także od Prezydenta Miasta S..

W ocenie strony, skoro właściciel żądał od odwołującego przedstawienia decyzji legalizacyjnej to łączący strony stosunek dzierżawy na skutek jego dorozumianej zmiany uprawniał dzierżawcę do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przeświadczeniu o posiadaniu takiego prawa utrzymywało skarżącego również to, że otrzymywał corocznie począwszy od 2006 r. decyzje w sprawie wymiaru podatku rolnego dotyczącego nieruchomości położonej przy ul. [...], w których to decyzjach jako przedmiot opodatkowania wskazywano dzierżawę.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Zdaniem organu odwoławczego, objęta przedmiotowym postępowaniem decyzja ostateczna PINB w S. z dnia [...] r., znak: [...], udzielająca C. G. pozwolenia na użytkowanie "altany drewnianej przy ul. [...] w S. (część działki [...] z obrębu [...])", została wydana w oparciu o inną ostateczną decyzję tego organu z dnia [...] r., znak: [...] (zatwierdzającą projekt budowlany przedmiotowej "altany drewnianej"), która następnie została uchylona decyzją PINB w S. z dnia [...] r., znak: [...] (wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 k.p.a.).

Powyższe całkowicie wypełnia przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., tj. przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

PINB w S., przeprowadzając swoje postępowanie wznowieniowe - w trybie art. 149 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. - działał zatem zgodnie z prawem, wydając jednocześnie jedyne możliwe w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji tego organu z dnia [...] r., znak: [...], o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie. Jednocześnie, prawidłowo, organ ten orzekł co do istoty sprawy o odmowie udzielenia, na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego. Nie można bowiem udzielić inwestorowi pozwolenia na użytkowanie, jeżeli nie legitymuje się on decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego (ewentualnie projektu budowlanego zamiennego) i o pozwoleniu na budowę (ewentualnie o wznowieniu robót budowlanych). W przedmiotowej sprawie inwestor nie legitymuje się taką decyzją, gdyż, jak już wskazano powyższej, decyzja PINB w S. z dnia [...]., (zatwierdzająca projekt budowlany przedmiotowej "altany drewnianej" i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych), została uchylona decyzją tego organu z dnia [...] r., znak: [...] która stała się ostateczna z dniem [...] r. (w tym dniu, zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, upłynął termin do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron - C. G. - któremu doręczono ww. decyzję w drodze tzw. doręczenia zastępczego, w trybie art. 44 k.p.a.).

Z uwagi na taką podstawę uchylenia decyzji, bez znaczenia pozostaje, podnoszona w odwołaniu argumentacja, dotycząca prawdziwości oświadczenia inwestora o dysponowaniu nieruchomością przy ul. [...] w S. (część działki [...] z obrębu [...]) na cele budowlane.

Powyższą decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie C. G..

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 149 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 oraz § 3 k.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie polegające na wznowieniu postępowania z uwagi na fakt, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, miały być fałszywe podczas, gdy nie zostało przeprowadzone przez właściwe organy państwowe postępowanie, które mogłoby potwierdzić, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe;

2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 8 w zw. z art. 149 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe), a następnie oparcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 (decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione);

3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 8 w zw. z art. 16 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że wystąpiły przesłanki do uchylenia prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r, udzielającej pozwolenia na użytkowanie altany drewnianej przy ul. [...] w S. podczas gdy decyzja została wydana w oparciu o wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie z dnia 19 czerwca 2015 r. w związku ze spełnianiem przez wzniesiony obiekt warunków technicznych niezbędnych do uzyskania pozwolenia na użytkowanie (co zostało potwierdzone w toku kontroli obowiązkowej z dnia 7 lipca 2015 r.), a nie jak błędnie uznano w oparciu o uchyloną w dniu [...] r. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r., znak [...];

4) art. 7 w zw. z art. 75 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie oraz rozpatrzenie materiału dowodowego, a w konsekwencji niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

5) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej polegający na stosowaniu przepisów prawa, bez uwzględnienia przy tym zasad proporcjonalności, równego traktowania oraz współżycia społecznego;

6) art. 9 w zw. z art. 7b k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na braku współdziałania organu z innym organem administracji tj. Prezydentem Miasta S. w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie słuszny interes odwołującego się, a w konsekwencji zaniechanie poinformowania go o istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

7) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 81 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na uniemożliwieniu odwołującemu wypowiedzenia się, przed wydaniem decyzji, co do zebranych w sprawie materiałów, dowodów oraz zgłaszanych żądań, a w konsekwencji błędne uznanie za udowodnione wystąpienie przesłanki do uchylenia prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r, znak [...];

Strona zarzuciła ponadto naruszenie prawa materialnego tj. art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nałożony na mocy tego przepisu w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowalnego obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu jest równoznaczny z podstawą prawną uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

W uzasadnieniu skargi C. G. podkreślił, że zaskarżona decyzja organu I instancji wydana została na skutek wznowienia postępowania na, podstawie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. z dnia [...] r. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano art. 149 § 2 w zw. z art.145 § pkt 1 oraz § 3 k.p.a. Zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Organ wskazywał na złożenie przez C. G. fałszywego oświadczenia z dnia 20 lutego 2008 r. co do prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Jednakże, w ocenie strony, nie stwierdzono aby złożone przez inwestora oświadczenie było fałszywe. Nie został on skazany za składanie fałszywych zeznań, co więcej oświadczenie inwestora zgodne było z posiadaną przez niego w toku całego postępowania administracyjnego wiedzą o możliwości dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skarżący analogicznie jak w odwołaniu, zwrócił uwagę na uchybienie organów administracji polegające na wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a następnie wydanie decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. - z uwagi na fakt, że decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Skarżący podkreślił, że decyzja z dnia [...] r., udzielająca pozwolenia na użytkowanie altany drewnianej przy ul. [...] w S. wydana została na podstawie wniosku C. G. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie z dnia 19 czerwca 2015 r., po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane. W toku kontroli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w S. stwierdził, że obiekt wzniesiony przez odwołującego się spełnia wszelkie wymagania techniczne oraz prawne niezbędne do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie została więc wydana na podstawie uchylonej w dniu [...] r. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r.

Zdaniem strony, zarówno organ I jak i II instancji w toku wznowionego postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie zebrał materiał dowodowy w sposób niewyczerpujący, w sprawie nie zostali przesłuchani świadkowie, organ zarówno I jak i II instancji nie wykazywał inicjatywy dowodowej z urzędu, pomimo, że stan faktyczny sprawy budził wątpliwości

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. uchylającą decyzję PINB w S. z dnia [...] r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie altany drewnianej wybudowanej przy ul. [...] w S. oraz odmawiającą inwestorowi udzielenia pozwolenia na użytkowanie opisanego wyżej obiektu - nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego.

W pierwszym rzędzie wskazać należy, że ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., z dnia [...] r., zezwalająca na użytkowanie altany drewnianej przy ul. [...] w S. – wbrew przekonaniu strony - niewątpliwie wydana została w oparciu o inną decyzję, to jest w oparciu o decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w S. z dnia [...] r., zatwierdzającą projekt budowlany opisanej wyżej altany drewnianej oraz nakładającą na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Powyższa okoliczność wynika wprost z treści opisanej wyżej decyzji z dnia [...] r. (nakładającej na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie).

Zgodnie z treścią art. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202), brzmiącym obecnie tak samo jak w dacie wzniesienia spornego obiektu (co zgodnie z treścią pisma skarżącego z dnia 15 czerwca 2007 r. miało miejsce w 2006 r.), przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4. Z kolei w myśl wskazanego wyżej przepisu art. 51 ust. 4 cytowanej ustawy (brzmiącego analogicznie jak w dacie wzniesienia obiektu), po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Zamieszczenie przez organ w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowalnego opisanego wyżej obowiązku nie było zatem działaniem przypadkowym lecz stanowiło rezultat zastosowania przez ten organ cytowanego wyżej przepisu.

Skoro zatem art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, zaś nie ulega wątpliwości, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany oraz nakładająca obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu została uchylona, zatem zachodziła w tym wypadku przesłanka do wznowienia postępowania, o jakiej mowa w cytowanym przepisie.

W następstwie ustalenia przez organ, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, niezbędne jest następnie rozpoznanie przez ten organ w oparciu o właściwe przepisy prawa materialnego, wniosku inicjującego pierwotne postępowanie, którym w realiach niniejszej sprawy był wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej altany.

Tymi właściwymi przepisami prawa materialnego są zaś w niniejszej sprawie przepisy ustawy dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w tym w szczególności art. 59 tej ustawy.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego (brzmiącym obecnie analogicznie jak w dacie wzniesienia obiektu) organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Organ nadzoru budowlanego może w pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego określić warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych (ust. 2), zaś jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone w ust. 1, pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin wykonania tych robót (ust. 3).

Skoro warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu (w myśl art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo budowalne) jest między innymi przedłożenie oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę (w poprzednim stanie prawnym aktualnym w 2006 r. - z projektem budowalnym i warunkami pozwolenia na budowę) oraz przepisami a także sporządzonej przez osobę uprawnioną dokumentacji geodezyjnej, zawierającej informację o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstwach od tego projektu (art. 57 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego), to oczywistym jest, że w sytuacji, gdy brak jest zatwierdzonego właściwą decyzją organu nadzoru budowlanego projektu budowlanego, ewentualne wcześniej złożone niezbędne oświadczenia o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstwach od tego projektu tracą przymiot skuteczności. Wskazują bowiem na zgodność z projektem, który nie ma charakteru dokumentu urzędowego, lecz stanowi jedynie dokument prywatny bowiem nie został zatwierdzony przez właściwy organ. Jednocześnie inwestor pozbawiony jest możliwości konwalidowania tego rodzaju braku, ze względu na brak w obrocie prawnym decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny.

Co za tym idzie w sytuacji, gdy w obrocie prawnym brak jest decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, która nałożyła obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, a co więcej – wydana została decyzja o odmowie zatwierdzenia projektu budowalnego - brak jest także możliwości wydania pozytywnej decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie tegoż obiektu.

Przesłanki odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego określa art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego stanowiąc, że może to nastąpić w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4, przy czym przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio.

Sposób sformułowania art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego pozwala na stwierdzenie, że zawiera on wyczerpujące określenie przesłanek wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, na co wskazuje chociażby brak użycia w nim sformułowania "w szczególności", które pozwalałoby na konstatację, że wskazane są w nim jedynie przykładowe stany faktyczne uzasadniające odmowę wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

Powyższe oznacza, że spełnienie przez inwestora wymagań ustawowych obliguje organ nadzoru budowlanego do udzielenia pozwolenia na użytkowanie, a jednocześnie, iż jedynie naruszenie wymogów związanych z przeprowadzeniem obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a Prawa budowlanego względnie niespełnienie przez inwestora wymagań formalnych, określonych w art. 57 ust. 1-4 Prawa budowlanego, a dotyczących dokumentów dołączanych do wniosku o udzielenie takiego pozwolenia może stanowić przesłankę odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

W niniejszej sprawie niewątpliwie inwestor – po uchyleniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz odmowie zatwierdzenia tego projektu nie mógł spełnić wymogów wynikających z art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a, a zatem słusznie organ uchylając decyzję z dnia [...] r. odmówił inwestorowi udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej altany.

Mając na uwadze powyższe, za nietrafny należy uznać argument skarżącego, że decyzja o pozwolenie na użytkowanie obiektu nie została wydana w następstwie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego lecz w oparciu o wniosek skarżącego z 19 czerwca 2015 r. Jak już bowiem wyjaśniono powyżej, przepisy ściśle określają w jakich okolicznościach możliwe jest wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu i wniosek skarżącego nie mógłby w tym wypadku stanowić wystarczającej podstawy do wydania takiej decyzji.

Z tych względów nie może budzić wątpliwości, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Należy podkreślić, że w podstawie prawnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. jak również Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazano jedynie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W żadnej z tych decyzji nie przywołano art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Z tego względu nie mogą mieć istotnego znaczenia dla sprawy podnoszone przez stronę zarzuty niewykazania przez organ, że złożone przez skarżącego oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane było "fałszywe". Z tym samych powodów nie są dla sprawy istotne kwestie dotyczące pozostawania przez skarżącego w przekonaniu, że prawo takie posiadał, jak również okoliczności dotyczące skuteczności wypowiedzenia przez właściciela działki nr [...] – Gminę Miasto S. umowy dzierżawy części tej działki – z uwagi na jej niezgodne z przeznaczeniem (pod uprawę warzyw) wykorzystanie przez stronę (pod budowę altany).

Podkreślenia wymaga przy tym, że postępowanie zakończone decyzją PINB w S. z dnia [...] r., udzielającą pozwolenia na użytkowanie altany wybudowanej przy ul. [...] w S. zostało wznowione po wniesieniu sprzeciwu od tej decyzji przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w S., na podstawie art. 184 § 1 i 2 k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 184 § 1 k.p.a., prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę. Z kolei w myśl art. 184 § 2 k.p.a., prokurator wnosi sprzeciw do organu właściwego do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany.

Jednocześnie art. 186 k.p.a. stanowi, że w przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora właściwy organ administracji publicznej wszczyna w sprawie postępowanie z urzędu, zawiadamiając o tym strony.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organ wszczął przedmiotowe postępowanie nie na wniosek lecz z urzędu. Okoliczność, że w podstawie prawnej postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu organ przywołał jako podstawę prawną jedynie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie pozbawiła go możliwości zbadania także innych przesłanek wznowieniowych. W takim przypadku organ winien bowiem dokonać całościowej oceny przesłanek wznowieniowych. Dodatkowo zauważyć należy, że w sprzeciwie Prokuratora, który poprzedził to postanowienie wymieniono jako przesłankę wznowieniową nie cytowany powyżej przepis lecz przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Skoro w efekcie przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. bowiem decyzja z dnia [...] r. została wydana w oparciu o inną decyzję (z dnia [...] r.), która następnie została uchylona, zatem obowiązany był do podjęcia decyzji w myśl art. 151 § 1 pkt 1 lub pkt 2 k.p.a.

W omawianym zakresie organ zebrał należycie materiał dowodowy i wyjaśnił stan faktyczny sprawy w stopniu umożliwiającym wydanie stosownej decyzji wobec czego za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 75 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. Dodać należy, że zarzut ten dotyczył okoliczności związanych z wypowiedzeniem umowy dzierżawy spornej działki, w tym w także skuteczności tego wypowiedzenia, które z przyczyn omówionych powyżej nie mają dla sprawy rozstrzygającego znaczenia. Kwestie te mogły mieć znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia o uchyleniu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego przedmiotowej altany i odmowie zatwierdzenia tego projektu, jednakże decyzja ta nie została zaskarżona zaś niniejsza sprawa dotyczy innej decyzji – o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wspomnianego obiektu oraz odmowie udzielenia takiego pozwolenia (co do której wystąpiły inne przesłanki wznowieniowe).

Z uwagi na powyższe za nietrafne należy uznać także zarzuty naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a. w zw. z art. 7b k.p.a.

Nieuzasadniony, w ocenie Sądu, jest także zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 w zw. z art. 81 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na uniemożliwieniu odwołującemu się wypowiedzenia się, przed wydaniem decyzji, co do zebranych w sprawie materiałów, dowodów oraz zgłaszanych żądań, a w konsekwencji błędne uznanie za udowodnioną przesłankę do uchylenia prawomocnej decyzji z dnia [...] r.

Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że po dniu 22 stycznia 2018 r. , tj. po dniu, w którym skarżący osobiście zapoznał się a aktami sprawy nie przeprowadzono dowodów na jakiekolwiek okoliczności, co do których skarżący nie posiadałby wiedzy. Organ dołączył co prawda protokół oględzin obiektu budowlanego z dnia 22 marca 2018 r. jednakże z dokumentu tego wynika jedynie, że przedmiotowa altana nadal znajduje się na terenie części działki nr [...], która to okoliczność niewątpliwie jest skarżącemu znana.

Podobnie przed organem II instancji nie były przeprowadzane takie dowody, które nie byłyby znane skarżącemu. Jedyne dokumenty jakie znalazły się w aktach organu odwoławczego są to dokumenty dołączone do odwołania strony oraz decyzje PINB, które były doręczane skarżącemu jako stronie postępowania.

Tymczasem zgodnie treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w analizowanym przypadku nie sposób mówić o jakimkolwiek wpływie ewentualnego niezapoznania skarżącego z aktami organu odwoławczego na wynik sprawy. Co więcej, sam skarżący takich okoliczności nie wskazuje.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wobec prawidłowo ustalonego przez organy stanu faktycznego i prawnego oraz motywów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie doszło do naruszenia przepisów prawa, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.