Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 738/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 58 pkt 1, art. 53 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek / spr./ Sędzia NSA Jacek Surmacz Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na uchwałę Zarządu Województwa [.] z dnia [.] października 2017 r. w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "..." oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. B. (dalej: wnioskodawca/Skarżąca) jest uchwała Zarządu Województwa jako Instytucji Zarządzającej (dalej: organ/IZ RPO) z dnia [...] października 2017r. nr [...] o nie uwzględnieniu protestu wnioskodawcy od negatywnej oceny merytorycznej - dopuszczającej wniosku pn. "[...]’" nr [...] złożonego w ramach naboru nr [...] Osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, Działania 1.4 Wsparcie MŚP, Poddziałania 1.4.1 Dotacje bezpośrednie, Typ projektu Rozwój MŚP Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020.

IZ RPO pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] powiadomiła wnioskodawcę, że jej wniosek o dofinasowanie został oceniony negatywnie na etapie oceny merytorycznej, jako nie spełniający kryteriów merytorycznych dopuszczających standardowych.

Zdaniem ekspertów z KOP, na których opinii oparł się organ podejmując rozstrzygnięcie, wniosek o dofinasowanie Skarżącej nie spełniał 5 z 13 tych kryteriów, mianowicie nr VI. Prawidłowość metodologiczna i rachunkowa biznesplanu, nr. VII Poprawność analizy finansowej i/lub ekonomicznej projektu, nr IX. Zapewnienie trwałości rezultatów projektu (zdolność do utrzymania rezultatów przez minimum 5 lat lub 3 lata (w przypadku MŚP) od zakończenia realizacji, nr X. Wykonalność instytucjonalna finansowa projektu oraz nr XIII Realność wskaźników.

Według eksperta I przedstawiony przez wnioskodawcę biznesplan jest niepoprawny metodologicznie i rachunkowo w części finansowej. Analiza przedstawionych przez wnioskodawcę danych finansowych tak historycznych jak i prognozowanych wskazuje na liczne braki i nieprawidłowości:

- wartość kapitału własnego wnioskodawcy ujawniona w tabeli D-1 biznesplanu jest niezgodna z danymi ujawnionymi dla odpowiednich okresów w tabeli D-2 i D-3,

- stan środków ujawniony w odpowiednich okresach w tabeli D-1 wiersz B III jest niezgodny ze stanem środków pieniężnych ujawnionych w wierszu G tabeli D-3.

- w tabeli D-2 wnioskodawca nie ujął obowiązkowych pomniejszeń zysku brutto wynikających z podatku dochodowego pomimo, iż w wszystkich okresach tak historycznych jak i prognozy osiąga dodatnie wyniki finansowe.

Ponadto oceniający nie znalazł uzasadnienia w tabeli C-1 biznesplanu dla przyjęcia wielkości prognozowanej sprzedaży z tytułu nowych usług wprowadzanych na rynek w wyniku realizacji projektu, gdyż jego zdaniem wnioskodawca nie przedstawił obiektywnych danych, na podstawie których przyjął nierealny poziom przychodów w roku 2019 w kwocie 1 552 900 zł. Podkreślił, że wnioskodawca wchodziłby z projektem, który opisuje w badanym wniosku na zupełnie nowy dla siebie rynek, nie może więc bazować na własnym doświadczeniu, a szacowanie poziomu przyszłej sprzedaż z zupełnie nowej dla firmy usługi nie może zdaniem oceniającego odbywać się w sposób opisany przez wnioskodawcę, w szczególności bez wykorzystania i wskazania zewnętrznych, weryfikowalnych i obiektywnych źródeł danych o rynku, produkcie czy potencjalnych klientach, właściwych dla nowego rynku, na który zamierza wejść z projektem.

W efekcie uznał, że przedstawiona przez wnioskodawcę w biznesplanie analiza finansowa stanowiąca część nieprawidłowego pod względem metodologicznym i rachunkowym biznesplanu, nie może być uznana za poprawną. Nie jest możliwe poprawne wnioskowanie o finansowych aspektach projektu, gdyż dane, na podstawie których takie wnioskowanie w czasie analizy finansowej byłoby przeprowadzane, są nieprawdziwe co do wartości, nie tylko dlatego, że zostały błędnie zaprezentowane w bilansie, rachunku wyników i rachunku przepływów ale przede wszystkim dlatego, że wnioskodawca oszacował prognozowane wartości sprzedaży nie na podstawie zewnętrznych, weryfikowalnych i obiektywnych danych, ale zastosował subiektywne podejście, traktując rzetelną analizę raczej jako projekcję życzeń co do potencjału rynku i projektu. Wobec braku możliwości dokonania rzetelnej analizy potencjału finansowego zarówno wnioskodawcy jak i projektu, uznał ekspert, że nie można zakładać, że wnioskodawca będzie w stanie zapewnić osiągnięcie, a następnie utrzymanie rezultatów projektu w wymaganym dokumentacją konkursową okresie trwałości. Jego zdaniem wnioskodawca nie dysponuje potencjałem instytucjonalnym, odpowiednim dla realizacji badanego projektu, na co wskazuje fakt przedstawienia do oceny nieprawidłowego metodologicznie i rachunkowo biznesplanu stanowiącego załącznik do wniosku o dofinansowanie. Ten oceniający uznał też, że nie można założyć wykonalności finansowej projektu wobec błędnych i nieprawidłowych analiz w tabelach D biznesplanu, które to tabele nie dają rzetelnych podstaw do oceny potencjału finansowego tak wnioskodawcy jak i projektu. Zdaniem oceniającego, przyjęte przez wnioskodawcę wskaźniki produktu (liczba przedsiębiorstw objętych wsparciem w celu wprowadzenia produktów nowych dla firmy i nowych dla rynku oraz Inwestycje prywatne uzupełniające wsparcie publiczne dla przedsiębiorstw), a także rezultatu (wzrost zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach), są niemożliwe do osiągnięcia gdyż wnioskodawca nie przedstawił wiarygodnych analiz, z których wynika posiadanie odpowiedniego potencjału tak finansowego jak instytucjonalnego dla realizacji projektu, a co za tym idzie osiągnięcia jego wskaźników.

Także według drugiego oceniającego, w analizie finansowej występują błędy i nieścisłości. Wnioskodawca przyjął wartości sprzedaży nowej usługi (kosmetyka samochodowa, konserwacja pojazdów), które nie zostały odpowiednio uzasadnione. Ponadto podniósł, że przyjęte przez Wnioskodawcę założenia dotyczące poziomu prognozowanej, procentowej zmiany podstawowych pozycji w Rachunku zysku i strat (m.in. zmiana przychodów i kosztów operacyjnych) w wysokości 5% nie znajdują odzwierciedlenia w przedstawionych tabelach finansowych. Z uwagi na to, że występujące błędy przekładają się bezpośrednio na przepływy finansowe generowane przez projekt (w szczególności koszty i przychody operacyjne oraz wskaźniki finansowe), uznał ten ekspert, że analiza finansowa nie jest poprawna pod względem rachunkowym i metodologicznym. Przy nieprawidłowo ustalonych prognozach sprzedaży (brak merytorycznych podstaw do ich przyjęcia) oraz błędach rachunkowych, nie ma również możliwości weryfikacji przepływów środków pieniężnych generowanych przez projekt oraz określenia faktycznej kondycji finansowej Wnioskodawcy po realizacji projektu. To sprawia, że nie można jednoznacznie potwierdzić czy Wnioskodawca jest w stanie zapewnić również trwałość rezultatów powstałych w ramach projektu przez wymagany okres.

Jego zdaniem, wnioskodawca nie potwierdził w sposób nie budzący wątpliwości swego potencjału instytucjonalnego (planowane rozpoczęcie działalności w nowej branży) oraz nie przedstawił wiarygodnych analiz, z których wynika posiadanie odpowiedniego potencjału finansowego jak i strategii w zakresie realizacji projektu.

Ponadto podniósł ekspert, że wnioskodawca po realizacji projektu planuje uruchomić nowy rodzaj działalności - usługi w branży motoryzacyjnej (konserwacja i naprawa samochodów), jednak nie posiada doświadczenia w branży motoryzacyjnej a jego dotychczasowa działalność jest związana z usługami w zakresie wymiany walut i małej gastronomi, co dodatkowo, przy niepoprawnym pod względem rachunkowym i metodologicznym Biznesplanie, sprawia, że nie gwarantuje spełnienia warunków wykonalności finansowej. Uznał zatem ten opiniujący, że projekt jest niewykonalny pod względem finansowym i instytucjonalnym, a to powoduje, że istnieje realne zagrożenie niewykonania przyjętych wskaźników produktu i rezultatu.

Pismem z dnia [...]sierpnia 2017 r. Skarżąca złożyła protest, w którym podniosła, że nie zgadza się z oceną KOP wskazującą, że nie spełniła powyższych kryteriów merytorycznych dopuszczających i wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku pod kątem spełnienia spornych kryteriów.

W uzasadnieniu protestu Skarżąca podniosła, że uwagi KOP odnoszące się do tabel finansowych posiadały również wnioski o dofinansowanie innych wnioskodawców, którzy podczas oceny merytorycznej, stosownym pismem, zostali wezwani do dokonania korekt i którzy te korekty nanieśli, dzięki czemu zostali ocenieni pozytywnie. Natomiast wnioskodawca, nie został wezwany, jak inni wnioskodawcy do dokonania korekty podczas oceny merytorycznej. Dlatego zdaniem Skarżącej naruszono wobec niej zasadę równego traktowania przez to, że nie umożliwiono jej dokonania korekt w tabelach finansowych jak innym wnioskodawcom podczas oceny merytorycznej. Naruszone zostały w ten sposób także przepisy § 21 pkt. 7 i 9 Regulaminu konkursu.

Skarżąca przyznała, że Biznesplan zawiera faktycznie uchybienia metodologiczne i rachunkowe w części finansowej, niemniej jednak są one porównywalne z uchybieniami metodologicznymi i rachunkowymi innych wnioskodawców, którzy otrzymali szansę naniesienia poprawek.

Podkreśliła Skarżąca, że gdyby otrzymała pismo o dokonanie korekty i złożenie wyjaśnień podczas oceny merytorycznej, tak jak inni wnioskodawcy, sporządziłaby odpowiedni aneks do biznesplanu zawierający skorygowany punkt D biznesplanu i wyjaśniłaby zaistniałe niespójności oraz dodatkowo uzupełniła zawartą w punkcie C.1 biznesplanu informację w oparciu o jakie wiarygodne przesłanki została oszacowana wielkość sprzedaży ("Prognoza sprzedaży"). Tym bardziej, że jak zauważyła, nie są to korekty które wymagają wielkich umiejętności by je nanieść, nie są też czasochłonne, i dodała, że dokonała już korekty, sporządziła aneks nr 2 do Biznesplanu, który w każdej chwili może dostarczyć.

Skarżąca nie zgodziła się z zarzutem jednego z ekspertów podważających jej umiejętności do sporządzania dokumentacji finansowo-księgowej, wskazując, że choćby urzędy skarbowe przyjmowały bez zastrzeżeń dokumenty sprawozdawcze i finansowe, dołączone zresztą do wniosku o dofinasowanie.

Wskazała Skarżąca, że eksperci pominęli, że zostały przeprowadzone przez nią badania rynkowe (prace badawczo rozwojowe B+R), trwające ponad 6 miesięcy, w oparciu o które sporządziła wniosek o dofinansowanie, i które zostały udokumentowane dodatkowym załącznikiem do wniosku o dofinansowanie pn. "Protokół z prac badawczo - rozwojowych (B+R) ukierunkowanych na rynek walutowy i możliwości dywersyfikacji firmy" oraz odpowiednim dokumentem księgowym przyjęcia ich do ewidencji wartości niematerialnych i prawnych. Podkreśliła Skarżąca, że z analizy rynkowej oraz z własnego doświadczenia doszła do wniosku, że należy skoncentrować się na rynku samochodowym, który bardzo dobrze rokuje na przyszłość. Uznała, że należy wdrożyć taką innowację, która pozwoli firmie przedstawić ofertę do tej pory niespotykaną na rynku w odniesieniu do nowych usług samochodowych. Podniosła także, że prawdziwy jest zapis wbrew stanowisku ekspertów, że Wnioskodawca dokonał analizy przedsięwzięcia w oparciu o własne doświadczenie, gdyż jak jest to wyszczególnione w Załączniku nr 11 do wniosku o dofinansowanie (Oświadczenie o spełnieniu kryteriów podmiotowych przez mikro-, małe, średnie lub duże przedsiębiorstwo) w Tabeli 1 pozycja 3 (Struktura powiązań przedsiębiorstwa) Wnioskodawca jest również wspólnikiem firmy "[...]", która zajmuje się transportem na rynku krajowym i międzynarodowym przewozu towarów, realizując środkami transportu drogowego przewóz dłużyc, towarów ciężkich i samochodów. Uzasadnienie prognozy sprzedaży w pkt. C1 biznesplanu jest więc jej zdaniem prawdziwe i jak najbardziej wiarygodne, dotyczy nie tylko nowych usług będących wynikiem realizacji projektu, ale również odnosi się do dotychczasowych usług. Zatem np. "analiza rynkowa" to przeprowadzone badania rynkowe - prace badawczo rozwojowe (B+R) w których badano rynek zarówno pod względem dotychczasowych, jak i nowych usług, a "dotychczasowa struktura zamówień" - to przesłanka uzasadniająca oszacowanie wielkości sprzedaży dotychczasowych usług, itp. Zwróciła tez Skarżąca, że eksperci błędnie zacytowali w ocenach zapisy Wnioskodawcy wskazujące w oparciu o jakie wiarygodne przesłanki została oszacowana wielkość sprzedaży, stąd, nasuwa się wniosek, że ocena wniosku o dofinansowanie została sporządzona w oparciu o błędne odczytanie przez ekspertów zapisów w tym punkcie i/lub odczytanie ich nie w całości, co dodatkowo potwierdza brak poprawności w sporządzaniu oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie przez KOP.

Skarżąca podkreśliła nadto, że w wielu miejscach biznesplanu podana została informacja, że projekt jest opracowany na podstawie przeprowadzonych prac B+R, jak i również zawarła taką informację we wniosku o dofinansowanie, co dodatkowo potwierdza, że Wnioskodawca przeprowadziła obszerną analizę rynkową pod względem nowych usług, będących wynikiem realizacji projektu oraz, że oszacowała wielkość sprzedaży w oparciu wiarygodne przesłanki. Dlatego według Skarżącej, szacowany przychód na poziomie 1 552 900 zł w 2019 roku z nowych usług jest jak najbardziej realny i wiarygodny, tym bardziej, że stanowi on wzrost przychodu Wnioskodawcy w tym roku zaledwie o 1,01 %. Potwierdzeniem tego, że Wnioskodawca przygotował projekt z należytą starannością, jest również sporządzona przez Politechnikę Krakowską, Wydział Mechaniczny, Instytut Inżynierii Materiałowej "Opinia o innowacyjności", dostarczona jako dodatkowy załącznik do wniosku o dofinansowanie, która stwierdza, że w wyniku realizacji projektu zostanie wdrożona innowacja produktowa w skali świata stosowana w okresie do 3 lat.

W dniu [...] października 2017 r. Zarząd Województwa [...] podjął uchwałę Nr [...] o nie uwzględnieniu protestu.

W uzasadnieniu IZ RPO wskazała, że w celu rozpoznania protestu powołała KOP, w skład której wyznaczono dwóch ekspertów, nie zaangażowanych we wcześniejszą ocenę wniosku. Eksperci przeprowadzili ponowną weryfikację wniosku, dokonując jego oceny w zakresie oprotestowanych kryteriów, z uwzględnieniem zarzutów zawartych w proteście i podtrzymali stanowisko dotychczas oceniających, że przedmiotowy wniosek o dofinansowanie nie spełnia oprotestowanych kryteriów merytorycznych dopuszczających. Opinie te stały się podstawą rozstrzygnięcia organu.

Ekspert I podtrzymując stanowisko o negatywnej ocenie w zakresie oprotestowanych kryteriów stwierdził, że taka ocena projektu wynika głównie z licznych błędów w analizie finansowej. Jego zdaniem błędy w analizie finansowej nie pozwalają ocenić sytuacji finansowej firmy w okresie trwałości, a tym samym utrzymania jego celów i rezultatów w okresie trwałości. Ponadto wskazał, że Wnioskodawca nie wykazał wykonalności instytucjonalnej, a z uwagi na zakwestionowanie wykonalności projektu nie uznano osiągnięcia zaplanowanych wskaźników. W karcie oceny do kryterium VI wytknął błędy analizy finansowej stwierdzając, że przedstawiają nieprawdziwy obraz sytuacji finansowej Wnioskodawcy i są to przy tym błędy metodologiczne, które wynikają z przyjęcia błędnych założeń. W zakresie kryterium VII stwierdził m.in., że w przedstawionej przez Wnioskodawcę analizie finansowej brak spójności pomiędzy kapitałami własnymi w bilansie, zyskiem w rachunku zysków i strat oraz przepływami pieniężnymi. Wypracowany zysk nie powiększa kapitału własnego i brak też w przepływach wypłat np. właścicieli. W 2017 r. wykazano spadek kapitału własnego pomimo, że w 2016 r. wypracowano zysk i nie ujęto wypłat właścicieli. Wskazane błędy implikują wartości w innych pozycjach analizy finansowej, i tym samym przedstawiają nieprawdziwy obraz sytuacji finansowej Wnioskodawcy. Powyższe uwagi prowadziły zaś eksperta do wniosku, że niespełnione jest także kryterium IX zapewnienia trwałości rezultatów projektu. W zakresie kryterium X ekspert I nie uznając wykonalności instytucjonalnej podniósł, że Wnioskodawca nie wykazał, że dysponuje odpowiednimi zasobami ludzkimi oraz doświadczeniem, niezbędnymi do prawidłowej realizacji projektu oraz osiągnięcia jego celów. Podkreślił, że zgodnie z informacją zaplanował realizację projektu w branży, w której dotychczas nie prowadził działalności. Projekt bowiem zakłada uruchomienie centrum obsługi pojazdów - kompleksowe świadczenie usług kosmetyki samochodowej, a dotychczas Wnioskodawca prowadził działalność związaną z wymianą walut, natomiast druga firma, której właścicielka firmy jest wspólnikiem, zajmuje się transportem drogowym towarów. Nie wykazała przy tym Wnioskodawca niezbędnych do realizacji projektu zasobów ludzkich, bo dopiero w ramach projektu planuje zatrudnić osoby do świadczenia usług będących wynikiem realizacji projektu. Z uwagi zaś na fakt, że zakwestionowano wykonalność projektu, zdaniem tego oceniającego, nie ma możliwości uznania osiągnięcia jego rezultatów w postaci wskaźników.

Ekspert II podkreślił z kolei, że zebrane informacje oraz dane uzyskane z dokumentacji aplikacyjnej przedstawionej przez Wnioskodawcę były wystarczające, aby stwierdzić, iż badane kryteria nie spełniają wymagań określonych Regulaminem konkursu. W zakresie kryterium VI, podobnie jak współoceniający, podkreślił, że Biznesplan zawiera krytyczne i liczne błędy rachunkowe i metodologiczne oraz bardzo dużą skalę uchybień i rażących błędów w analizie finansowej. W odniesieniu do kryterium VII podniósł, że sprawozdania finansowe nie zostały sporządzone w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i wytyczne. Przy ocenie kryterium IX ten opiniujący podniósł, że Wnioskodawcy brak doświadczenia w realizacji projektów o zbliżonej skali, nie ma udokumentowanego doświadczenia w branży motoryzacyjnej. Jego zdaniem duże wątpliwości budzą także parametry finansowe wskazujące na pogarszającą się płynność oraz rosnące zadłużenie firmy. Negatywnie opiniując kryterium X podniósł, że Wnioskodawca nie zapewnia wykonalności pod względem instytucjonalnym, gdyż nie ma doświadczenia w realizacji projektów o zbliżonej skali w tym finansowanych ze środków unijnych, nie ma udokumentowanego doświadczenia w branży motoryzacyjnej i nie dysponuje personelem o wystarczających kompetencjach zdolnych aby zaplanować i prawidłowo rozliczyć projekt finansowany ze środków UE. Co do kryterium XIII stwierdził, że przy założonym sposobie realizacji projektu, a także wykazaniu braku wykonalności instytucjonalnej, zakładane wartości wskaźników nie są wiarygodne oraz nie są możliwe do osiągnięcia.

Organ w uzasadnieniu uchwały odnosząc się do zarzutów proceduralnych zawartych w proteście stwierdził, że nie mogą mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia IZ RPO WP w zakresie spełniania lub niespełniania kryteriów oceny merytorycznej. Podkreślił, w nawiązaniu do zarzutu przeprowadzenia oceny bez zachowania zasad przejrzystości, bezstronności i rzetelności, że organizację, tryb, zadania oraz zasady pracy Komisji oceny projektów, w tym szczegółowe obowiązki ekspertów oceniających wnioski pod kątem spełniania kryteriów na etapie oceny merytorycznej, określa Regulamin Pracy Komisji Oceny Projektów oceniającej wnioski o dofinansowanie w ramach EFRR RPO WP 2014-2020 w zakresie osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka (dalej: Regulamin KOP). Ocena została przeprowadzona na podstawie Regulaminu konkursu, a ponadto w oparciu o zasady oceny danego kryterium wynikające z jego opisu zawartego w załączniku nr 6 do Regulaminu konkursu (tabela opisująca kryteria wyboru wraz z definicją/uzasadnieniem każdego z kryteriów).

W odniesieniu z kolei do zarzutu dotyczącego nierównego traktowania wnioskodawców, wskazał organ, że nie można przenosić indywidualnej przecież sytuacji (np. finansowej) każdego z wnioskujących podmiotów na wszystkie przypadki zgłoszone w konkursie. Zauważył, że kwestia wzywania bądź niewzywania o dokumenty była kwestią indywidualną, wynikającą każdorazowo ze szczegółowej analizy konkretnego przypadku i indywidulanej decyzji składu oceniającego. Powoływanie się przez Wnioskodawcę na sytuację innych podmiotów biorących udział w konkursie nie może być zdaniem organu skuteczne, gdyż właśnie ocena każdego projektu dokonywana jest indywidualnie, w oparciu o konkretne zapisy wniosku o dofinansowanie, w charakterystycznym tylko dla tego ocenianego projektu stanie faktycznym i zakresie rzeczowym projektu. W tym zakresie powołał się organ na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że niemożliwe jest skuteczne podważanie prawidłowości oceny konkursowej przez powołanie się na ocenę innego wniosku konkursowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną na wstępie uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...], Skarżąca podniosła te same zarzuty co w proteście, analogicznie umotywowane. Uznała Skarżąca, że KOP dokonała oceny negatywnej wniosku o dofinansowanie w oprotestowanych kryteriach wyboru projektów merytorycznych dopuszczających z naruszeniem § 21 pkt. 7 i 9 Regulaminu konkursu, tym samym z naruszeniem zasady równego traktowania.

Wywodząc powyższe wniosła Skarżąca o "unieważnienie" zaskarżonej uchwały nie uwzględniającej protestu i tym samym doprowadzenie do ponownego, nienaruszającego zasady równego traktowania, sprawdzenia złożonego wniosku o dofinansowanie w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów merytorycznych dopuszczających i ewentualne dopuszczenie go do oceny jakościowej (punktowej).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Jednocześnie IZ RPO poinformowała, że nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 66 ust 2 ustawy wdrożeniowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem kwestionowana nią kontrola oceny projektu Skarżącej nie została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.

Dla przypomnienia regulacji odnoszących się do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nie uwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej: p.p.s.a).

Według regulacji art. 61 ust. 8 ustawy. w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1.

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Stosownie do art. 64 ustawy wdrożeniowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.

Wyjaśnienia wymaga, że postępowanie w zakresie ubiegania się o dofinansowanie jest prowadzone w oparciu o pewne uniwersalne zasady i reguły, które są zapisane w ustawie wdrożeniowej. Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym lub pozakonkursowym (art. 38 ust. 1 ustawy.). W trybie konkursowym, a w takim trybie następował wybór projektu w rozpoznawanej sprawie, wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów (...). Konkurs jest przeprowadzany przez właściwą instytucję na podstawie określonego przez nią regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy.), który m.in. określa kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy).

Spór w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości przeprowadzonej przez IZ RPO negatywnej oceny merytorycznej projektu objętego wnioskiem o dofinansowanie w zakresie kryteriów merytorycznych dopuszczających nr VI – prawidłowość metodologiczna i rachunkowa biznesplanu, nr VII – poprawność analizy finansowej i/lub ekonomicznej projektu, nr IX zapewnienie trwałości rezultatów projektu, nr X – wykonalność instytucjonalna oraz finansowa – w zakresie wykonalności finansowej i XIII – realności wskaźników.

Przedmiotowy konkurs przeprowadzany jest w oparciu o Regulamin konkursu o dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014–2020 w ramach osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, Działanie 1.4 Wsparcie MŚP, Poddziałanie: 1.4.1 Dotacje bezpośrednie, typ projektu: Rozwój MŚP dalej :Regulamin Konkursu). Zgodnie z § 21 ust 1, 2 i 4 tego regulaminu ocenie merytorycznej podlegają wnioski o dofinansowanie projektu, które z wynikiem pozytywnym przeszły etap oceny formalnej. Ocena merytoryczna dokonywana jest w oparciu o kryteria merytoryczne dopuszczające oraz kryteria merytoryczne jakościowe zatwierdzone przez KM RPO. W pierwszej kolejności wnioski poddawane są ocenie w oparciu o kryteria merytoryczne dopuszczające. Weryfikacja kryteriów merytorycznych dopuszczających ma charakter oceny "0-1". Niespełnienie co najmniej jednego z w/w kryteriów skutkuje oceną negatywną wniosku. Dopiero w przypadku spełnienia tych kryteriów wniosek podlega ocenie na podstawie kryteriów jakościowych (punktowych).

Z załącznika nr 6 do Regulaminu konkursu wynikają kryteria wyboru projektów wraz z metodologią obliczania kryteriów merytorycznych jakościowych oraz ich definicje/wyjaśnienia. Oprotestowane kryteria dotyczą kryteriów merytorycznych dopuszczających standardowych: nr VI - Prawidłowość metodologiczna i rachunkowa biznesplanu, nr VII - Poprawność analizy finansowej i/lub ekonomicznej projektu, nr IX - Zapewnienie trwałości rezultatów projektu (zdolność do utrzymania rezultatów przez minimum 5 lat lub 3 lata (w przypadku MŚP) od zakończenia jego realizacji, nr X - Wykonalność instytucjonalna oraz finansowa projektu oraz XIII - Realność wskaźników. Według zawartych tam wyjaśnień, w ramach pierwszego z wymienionych kryteriów (nr VI) weryfikacji podlega zgodność metodologiczna oraz prawidłowość rachunkowa biznesplanu. Przy kryterium nr VII weryfikacji podlega szczególności metodologia i poprawność sporządzania analiz w oparciu o obowiązujące przepisy i wytyczne, a w przypadku gdy wymagane jest obliczenie wskaźników finansowych/ekonomicznych sprawdzane są realność i rzetelność przyjętych założeń oraz poprawność obliczeń. W ramach kryterium nr IX badaniu podlega czy wnioskodawca jest zdolny do utrzymania rezultatów projektu (przez minimum 5 lat lub 3 lata w przypadku MŚP od zakończenia jego realizacji), zarówno pod względem finansowym, jak i organizacyjnym. W ramach kolejnego (nr X) weryfikacji podlega czy wnioskodawca dysponuje m.in. odpowiednimi zasobami ludzkimi, rzeczowymi, niematerialnymi, doświadczeniem niezbędnymi do prawidłowej realizacji projektu oraz osiągnięcia jego celów oraz czy wnioskodawca dysponuje odpowiednimi środkami finansowym umożliwiającymi realizacje projektu biorąc pod uwagę zaplanowany budżet oraz harmonogram jego realizacji w oparciu o dokumenty finansowe. Wreszcie przy kryterium nr XIII weryfikacji podlega wiarygodność oraz możliwość osiągnięcia zakładanych wartości wskaźników przy założonym sposobie realizacji.

Odnosząc się wpierw do zarzutu przeprowadzenia konkursu w zakresie oceny merytorycznej wniosku z niezachowaniem zasad nakreślonych dokumentacją konkursową, to jest nie umożliwieniem Skarżącej złożenie dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, przywołać należy adekwatną, stosowną regulację wiążącą w przedmiotowym konkursie. Otóż zgodnie z § 21 ust. 7 Regulaminu konkursu w przypadku konieczności uzyskania od wnioskodawcy dodatkowych wyjaśnień lub informacji o projekcie lub dokonania korekt/uzupełnień wniosku i załączników wynikających z dokonanej przez KOP oceny kryteriów merytorycznych, oceniający za pośrednictwem IOK zwracają się z wezwaniem do wnioskodawcy o dokonanie stosownych uzupełnień/korekt lub wyjaśnień. W tym celu oceniający przedstawiają taką potrzebę Przewodniczącemu KOP i za pośrednictwem IOK wnioskodawca wzywany jest do złożenia wyjaśnień. Interpretując zakres stosowania procedury wynikającej z powyższego zapisu, zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, że nie przewiduje on indywidualnego uprawnienia uczestnika konkursu do dokonywania uzupełnień, korekt czy wyjaśnień. W ocenie Sądu, kompetencja do uruchomienia tego trybu pozostawiana została organowi, działającemu niejako z urzędu, w sytuacji zaistnienia "przypadku konieczności", który podlega swobodnej ocenie członków KOP. Ma ten tryb zastosowanie tylko wówczas, gdy oceniający dojdą do wniosku, że na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę informacji nie są w stanie jednoznacznie ocenić danego kryterium. O tym, że takie prawo na które powołuje się Skarżąca realizuje się dopiero wtedy, gdy na taki tryb postępowania zdecyduje się KOP, świadczy treść § 21 ust 9 Regulaminu konkursu, gdzie wskazano, że wnioskodawca ma owszem prawo do dokonania jednokrotnych wyjaśnień, uzupełnień lub korekt, ale w zakresie wskazanym przez KOP.

Uczestnik konkursu nie może więc przystępować do konkursu zakładając, że z pewnością dostanie szansę na uzupełnienie wniosku czy złożenie dodatkowych wyjaśnień, zasadą jest bowiem, że ocenie podlega pierwotna treść wniosku o dofinasowanie wraz załącznikami, który składa się w zakreślonym terminie. Skoro więc, tak jak w niniejszej sprawie, oceniający nie powzięli wątpliwości co do braku spełniania danego kryterium (kryteriów), co podkreślili zgodnie obaj eksperci oceniający ponownie oprotestowane kryteria, nie istniał po stronie organu obowiązek wzywania Skarżącej do składania jakichkolwiek uzupełnień, a tym samym nie sposób mówić o naruszeniu zasad przeprowadzenia konkursu w stosunku do wniosku o dofinasowanie Skarżącej wynikających z dokumentacji konkursowej. Godzi się przy tym zauważyć, że eksperci uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie, podali rzeczowe argumenty zaniechania uruchomienia procedury uzupełniającej w przypadku wniosku o dofinansowanie Skarżącej, wskazując skalę i rodzaj błędów w dokumentacji finansowej, ale także podnosząc krytyczne uwagi względem założeń prognoz sprzedaży czy wykonalności instytucjonalnej. Wypadkowa tych okoliczności pozwalała na kategoryzację ocen.

Niezależnie od powyższego, bezzasadny jest zarzut Skarżącej jakoby IZ RPO nie zapewnił równego traktowania uczestników przedmiotowego konkursu, w sposób dowolny i wybiórczy umożliwiając składanie wyjaśnień niektórym uczestnikom, a niektórym, tak jak Skarżącej, nie. Godzi się bowiem podkreślić, że w tego rodzaju sprawach, do podważania prawidłowości oceny konkursowej nie może doprowadzić powoływanie się na rozstrzygnięcia (oceny) zapadłe w odniesieniu do innych, nawet podobnych projektów. Jak podkreślił to przykładowo tut. Sąd w wyroku z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 933/16, co afirmuje tut. Skład orzekający Sadu, każdy wniosek rozpatrywany jest indywidualnie i na zgodność z prawem procedowania przez organy instytucji zarządzającej nie może wpływać fakt takiego czy odmiennego procedowania z innymi wnioskami, nie są one bowiem identyczne, różnią się zawartością a i oceniający, eksperci, prezentują indywidualne podejście do każdej kwestii. Godzi się przy tym zauważyć, że pełna kontrola Sądu w tym zakresie byłaby zresztą niemożliwa z przyczyn oczywistych - braku pełnej dokumentacji porównawczej.

Skarżąca zarzuciła, że ocena merytoryczna wskazanych wyżej kryteriów dopuszczających standardowych była nierzetelna i nieobiektywna. Odnośnie tego zarzutu na wstępie zaznaczyć należy, że organizację, tryb, zadania oraz zasady pracy Komisji oceny projektów (zwanej dalej KOP), w tym szczegółowe obowiązki ekspertów oceniających wnioski pod kątem spełniania kryteriów na etapie oceny merytorycznej, określa Regulamin Pracy Komisji Oceny Projektów oceniającej wnioski o dofinansowanie w ramach EFRR RPO WP 2014-2020 w zakresie osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka (dalej: Regulamin KOP). Obowiązek określenia tego regulaminu wynika wprost z art. 44 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym właściwa instytucja powołuje komisję oceny projektów oraz określa regulamin jej pracy. Regulamin Prac Komisji Oceny Projektów jest ogólnie dostępny na urzędowej stronie internetowej. Regulamin ten jest załącznikiem do Instrukcji wykonawczej IZ RPO WP na lata 2014-2020 przyjmowanej uchwałą Zarządu Województwa [...] (uchwała ZWP nr 205/4117/16 z dnia 16 sierpnia 2016r.) Oceny spełnienia każdego kryterium tak w ramach oceny pierwotnej jak i ponownej z uwzględnieniem zarzutów protestu, dokonało dwóch ekspertów (para oceniająca). Ocena każdego z ekspertów dokonana została w sposób niezależny, jako ocena własna danego eksperta. Zgodnie z Regulaminem KOP (rozdział VI, pkt 13) każdy z ekspertów w ramach pary oceniającej dokonał własnej oceny danego projektu przy wykorzystaniu karty oceny merytorycznej, stanowiącej załącznik Regulaminu konkursu. Godzi się podkreślić, że oceny wszystkich ekspertów były zbieżne, tak na etapie oceny pierwotnej wniosku o dofinansowanie jak i ponownej w zakresie oprotestowanych kryteriów, także w odnośnie wystarczającego zakresu danych do dokonania jednoznacznej, kategorycznej oceny.

W ocenie Sądu twierdzenia Skarżącej o braku rzetelności i obiektywizmu są bezpodstawne. Za nierzetelną może być uznana ocena projektu nie zawierająca żadnego uzasadnienia bądź zawierająca uzasadnienie, które nie poddaje się żadnej weryfikacji. Obowiązujące przepisy nie przewidują wymagań odnośnie do formy czy stopnia szczegółowości oceny. W ocenie Sądu ocena ta powinna być jasna i konkretna, ale jednocześnie nie może być zbyt szczegółowa, aby nie stała się nieczytelna. Pod tym kątem skutecznego zarzutu organowi czynić nie sposób.

Co do obiektywizmu oceny, warte podkreślenia jest, że sporządzane są przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną, wyłaniane w określonej procedurze, nie powiązane ze sobą i ich wypowiedzi, w pewnym sensie mają walor opinii biegłych. Sąd ma natomiast obowiązek zbadania czy argumentacja zawarta w kartach oceny sporządzonych przez ekspertów nie jest dowolna i czy odnosi się do przedłożonej przez wnioskodawcę dokumentacji, nadto - czy jest ona wyczerpująca i przekonująca.

Dokonując kontroli z powyższego punktu widzenia, Sąd nie stwierdził żadnych naruszeń prawa. Argumentacja ekspertów i rozważania w kontekście protestu, przy ponownej ocenie projektu, nie są dowolne i spełniają standardy proceduralne. Ocena ta jest spójna, wyczerpująca, logiczna i odpowiada na zasadniczy problem w sprawie.

Odnosząc się do prawidłowości sporządzenia biznesplanu oraz analizy finansowej przedstawionej w dokumentacji aplikacyjnej w zasadzie bezsporne jest, że zawiera one liczne błędy, co szeroko opisali eksperci na kartach ocen. Ich zdaniem, nie stanowiły one błędów rachunkowych ani pomyłek pisarskich, lecz wynikały z przyjęcia błędnych założeń, a tym samym miały charakter metodologiczny. Uznali zatem słusznie, że w takiej sytuacji umożliwienie Skarżącej dokonania korekty, prowadziłoby do znaczącej modyfikacji projektu i tym samym zaburzenie równości szans. Jak to wyżej podkreślono, nie były to bynajmniej jedyne zastrzeżenia i uwagi do przedmiotowego wniosku o dofinasowanie Skarżącej.

Również zgodnie eksperci podnieśli, że projekt Skarżącej ma być realizowany w całkowicie dla niej nowej branży - centrum obsługi pojazdów - kompleksowe świadczenie usług kosmetyki samochodowej, podczas gdy dotychczas prowadziła działalność związaną z wymianą walut. Słusznie wytknęli, że nawet jeżeli uwzględni się, że właścicielka Skarżącej jest współudziałowcem w innej firmie transportowej, to i ta firma, zajmuje się odmienną działalnością, bo transportem drogowym towarów. Zatem uprawnione jest stanowisko opiniujących w ramach ponownej oceny, że Skarżąca nie wykazała wykonalności instytucjonalnej, zwłaszcza, że dysponuje odpowiednimi zasobami ludzkimi, bo dopiero w ramach projektu planuje zatrudnić osoby do świadczenia usług będących wynikiem realizacji projektu, oraz doświadczeniem, które to elementy są niezbędne do realizacji projektu i osiągnięcia zakładanych celów. W tym kontekście nie ma znaczenia, że realizowana w ramach projektu linia technologiczna wraz z systemem informacyjnym oceniona została jako innowacyjna, czego organ nie kwestionuje, lecz nie ocenia w ramach spornych kryteriów.

Oceniający wytknęli także Skarżącej brak wystarczającego uzasadnienia przyjętych prognoz sprzedaży, w tym przyjętej strategii w zakresie realizacji projektu, co sprawia, że prognoza nie jawi się jako realna. Wypada zauważyć, że Skarżąca nawet nie kwestionowała wprost takiego zarzutu, podniosła tylko, że nie dostała szansy wyjaśnienia przyjętych założeń prognozy sprzedaży, czym potwierdza w istocie wytknięte jej braki wniosku o dofinansowanie.

Biorąc pod uwagę te zastrzeżenia i uwagi zgłoszone do wniosku o dofinansowanie, już tylko konsekwencją powyższego jest uzasadnione przekonanie oceniających, że istnieje realne zagrożenie niewykonania przyjętych wskaźników produktu i rezultatu.

W świetle przeprowadzonych rozważań, zdaniem Sądu, zarzuty skargi dotyczące niewłaściwej oceny przez organ spornych kryteriów tak w ramach oceny pierwotnej jak i ponownej, w wyniku wniesionego protestu, są bezpodstawne i w gruncie rzeczy sprowadzają się do nieuzasadnionej polemiki z tą oceną. W przekonaniu Sądu kwestionowana ocena badanych kryterium jest zgodna, konsekwentna, a także jasna, logiczna i przekonująca, co sprawia, że zaprezentowana ocena wniosku o dofinasowanie pod kątem omawianych kryteriów jest rzetelna i bezstronna, w więc nie sposób mówić, aby naruszony został przepis art. 37 ustawy wdrożeniowej.

Nie dostrzegając zaś uchybień w powyższym zakresie, Sądowi pozostaje podzielić trafność dokonanej przez organ oceny złożonego przez skarżącą protestu, a w konsekwencji oceny projektu w toku niniejszego postępowania konkursowego, które przeprowadzono w sposób zgodny z przepisami prawa.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że dokonane rozstrzygnięcie nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, orzekł jak sentencji.