Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 433/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 grudnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r. umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności J. S., jako byłego członka zarządu A spółka z o. o. w likwidacji wraz z tą spółką za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za wrzesień 2014r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz orzekającą o solidarnej odpowiedzialności J. S. jako byłego członka zarządu A spółka z o. o. w likwidacji wraz z tą spółką za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od października do grudnia 2014 r. w łącznej kwocie 120.326 zł wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przypomniał, że spółka jako płatnik zobowiązana była do obliczenia i wpłacenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Spółka złożyła deklarację i korekty deklaracji, w których wykazano pobrane zaliczki do przekazania do urzędu skarbowego za poszczególne miesiące 2014 roku.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. ostateczną decyzją z [...] r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej spółki i określił wysokość należności z tytułu pobranych, a niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2014 r.. Organ zaznaczył, że zadeklarowane kwoty należnych zaliczek zostały częściowo uregulowane przez spółkę. Na dzień wydania ww. decyzji z [...] r. kwota zaległości podatkowych z tytułu pobranych, a niewpłaconych w terminie płatności zaliczek wynosiła odpowiednio za: lipiec 2014 r. - 2.852,40 zł, sierpień 2014 r. - 39.346,00 zł, wrzesień 2014 r. - 21.341,00 zł, październik 2014 r. - 40.398,00 zł, listopad 2014 r. - 47.662,00 zł i grudzień 2014 r. - 32.266,00 zł. Tym samym podatek niezapłacony w terminie płatności przekształcił się w zaległość podatkową. Dalej organ wskazał, że A spółka z o. o. została zawiązana 7 sierpnia 1991 r.. Pierwszym członkiem zarządu został M. M. zgromadzenie wspólników uchwałą z 23 grudnia 2002 r. odwołało z pełnionej funkcji M. M. i na stanowisko prezesa zarządu spółki powołało B. J.-P., która złożyła rezygnację z pełnionej funkcji z terminem od dnia 15 października 2014 r.. Następnie nadzwyczajne zgromadzenie wspólników uchwałą z 13 listopada .2014 r. powołało na stanowisko prezesa zarządu J. S., który został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego Rejestr Przedsiębiorców na podstawie postanowienia sądu z 19 lutego 2016 r.. Ponadto 17 lutego 2015 r. zarząd spółki ustanowił prokurentem samoistnym M. M. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W.-F. Wydział [...] Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z [...] r. został powołany dla spółki kurator w osobie Ł. B. Następnie ww. Sąd Rejonowy dla W. – F. postanowieniem z [...] 2018 r. rozwiązał spółkę i otworzył jej likwidację. W dniu 28 września 2018 r. Sąd Rejonowy w Ł. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustanowił dla spółki, nieposiadającej organu uprawnionego do jej reprezentowania, kuratora w osobie A. C. M. M. wpisem z 19 lutego 2016 r. został wykreślony jako prokurent spółki.

Zatem w okresie od 13 listopada 2014 r. do 19 listopada 2015 r. członkiem zarządu spółki był J. S., tym samym terminy płatności zobowiązań spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za październik listopad i grudzień 2014r. upływały w czasie, kiedy członkiem zarządu spółki był J. S. Oznacza to, iż w sprawie spełniona została przesłanka odpowiedzialności za zobowiązania, wskazana w treści art. 116 § 2 o.p..

Odnosząc się egzekucji z majątku A spółki z o. o. w likwidacji organ wskazał, iż okazała się ona bezskuteczna. Wyjaśniono, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego na powstałe zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych wystawił 9 kwietnia 2015 r. 2 tytuły wykonawcze: nr [...] obejmujący zaległości za okres od czerwca do września 2014 r. i nr [...], obejmujący zaległości za okres od października do grudnia 2014 r.. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego, prowadząc egzekucję dokonał m.in. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Bank poinformował, że na rachunkach należących do dłużnika brak jest wystarczających środków do przekazania zajętej kwoty. Poszukując majątku spółki organ egzekucyjny wystąpił do Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Centrum Ogólnopolskich Rejestrów Sądowych i Informacji Resortu, Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych w W. z zapytaniem czy spółka jest właścicielem nieruchomości - uzyskano odpowiedź negatywną. Z informacji pozyskanej z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) wynika, że spółka posiadała 5 zarejestrowanych na dzień 30 maja 2016 r. pojazdów mechanicznych - samochodów osobowych jednak nie ustalono miejsca ich postoju. Poza tym ustalono, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. wykreślił spółkę z rejestru podatników VAT z dniem 5 kwietnia 2016 r.. Mając na uwadze, że prowadzone czynności egzekucyjne nie doprowadziły do wyegzekwowania należności podatkowych spółki, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. postanowieniem z [...] r. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne. Organ dodał, że prowadzono również postępowanie egzekucyjne, wobec A spółki o. o. na tytuły wykonawcze obejmujące inne zobowiązania niż objęte zaskarżoną decyzją: zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres lipiec - sierpień 2014 r., zaległości w podatku VAT za okres od grudnia 2014 r. do czerwca 2015 r.. W dniu 12 lutego 2018 r. (a więc po wydaniu już postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego) w siedzibie [...] Urzędu Skarbowego w Ł. stawił się były prezes spółki J. S. (wykreślony z rejestru 19 lutego 2016 r.) i poinformował, iż w związku z prowadzoną egzekucją przyprowadził jeden z zajętych samochodów osobowych, tj. [...], nr rej. [...], rok prod. 2006. Oświadczył, iż "odnalazł pojazd przypadkowo i pozostawia go pod siedzibą urzędu skarbowego". Jednocześnie pozostawił dowód osobisty oraz kluczyki do pojazdu i odmówił przyjęcia protokołu zajęcia ruchomości. W związku z powyższym wierzyciel, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł., 12 lutego 2018 r. wystawił tytuł wykonawczy, obejmujący zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za lipiec i sierpień 2014 r. i przekazał do realizacji organowi egzekucyjnemu. Sprzedaży zajętego samochodu dokonano w drodze licytacji 24 kwietnia 2018 r., a z uzyskanych ze sprzedaży środków w kwocie 3.000 zł pokryto powstałe koszty postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec A spółki z o. o., bowiem nie prowadziła ona działalności gospodarczej, adres siedziby spółki został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego, brak było kontaktu ze spółką i osobami nią zarządzającymi, a prowadzona wobec spółki egzekucja okazała się bezskuteczna. Poza tym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie wezwał byłego prokurenta i wspólnika M. M. do wskazania istniejącego majątku spółki. W odpowiedzi M. M. poinformował, iż nie jest prokurentem i wspólnikiem spółki od sierpnia 2015 r. i nie posiada żadnych informacji o aktualnym majątku spółki, oprócz porzuconego pojazdu marki [...] nr rej. [...], który znajduje się w W. przy ul. B. W konsekwencji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. w dniu 28 sierpnia 2019 r. wystawił tytuł wykonawczy i przekazał do realizacji organowi egzekucyjnemu. Szacunkowa wartość pojazdu, tj. [...] rocznik 2008 to średnio ok. 9.000-10.000 zł w zależności od stanu technicznego auta, jego przebiegu. Zatem zaległości podatkowe spółki nie zostaną zaspokojone w znacznej części. W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-M. postanowieniem z [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne zobowiązań należnych od A spółko z o.o., prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 28 sierpnia 2019 r. na łączną kwotę należności głównej 42.198,40 zł.

Niezależnie od poczynionych wyżej ustaleń Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. uzyskał informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że spółka posiada wymagalne (na 9 maja 2019 r.), objęte postępowaniem egzekucyjnym zaległości z tytułu składek na : Fundusz Ubezpieczenia Społecznego za miesiące: kwiecień, lipiec, sierpień, od października do grudnia 2014 r., od stycznia do marca, od maja do sierpnia 2015 r. - należność główna w łącznej kwocie 84.065,78 zł; Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za miesiące: styczeń, luty, od maja do sierpnia, grudzień 2015 r. - należność główna w łącznej kwocie 55.266,50 zł,

Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące: kwiecień, lipiec, sierpień, od października do grudnia 2014 r., od stycznia do marca, od maja do sierpnia 2015 r. - należność główna w łącznej kwocie 8.017,04 zł.

Ponadto Sąd Rejonowy dla W.-F. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego 10 maja 2018 r. postanowił o rozwiązaniu spółki i otwarciu likwidacji. Wobec tego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, uwzględniając całość zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, stwierdził, że spółka nie posiada majątku, a prowadzona egzekucja okazała się bezskuteczna. Spełniona zatem została przesłanka wynikająca z art. 116 § 1 o.p..

Dalej organ odwoławczy wskazał, że strona nie złożyła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości i nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jej winy. Organ dodał, że podstawy prawne do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki A w likwidacji powstały w czasie sprawowania funkcji członka zarządu w przez J. S.

Z pism Sądu Rejonowego dla Ł. Ś. w Ł. [...] Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z 15 września 2015 r. oraz 14 czerwca 2019 r. wynika, iż nie wpłynął wniosek i nie toczyło się postępowanie o ogłoszenie upadłości spółki . Również Sąd Rejonowy dla W.-F. we W. [...] Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych pismem z 22 marca 2019 r. poinformował, iż nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości ani wniosek o otwarcie postępowania układowego wobec spółki.

Ze złożonych przez spółkę sprawozdań finansowych, wynika, że wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania przekroczyła wartość majątku spółki na koniec 2014 roku, co stanowiło podstawę do stwierdzenia, iż zaistniała podstawa do złożenia wniosku o upadłość z uwagi na wystąpienie przesłanki bilansowej. Sprawozdanie finansowe za 2014 r. podpisane zostało w dniu 25 czerwca 2015 r. przez J. S. Zgodnie z przepisem art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, niewypłacalność rozumiana jest też jako sytuacja, w której zobowiązania i rezerwy na zobowiązania spółki przekroczą wartość jej majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Analiza materiału dowodowego wykazała, iż w badanej sprawie ziściła się również i to wcześniej przesłanka oznaczająca niewypłacalność Spółki z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że spółka zaprzestała regulowania należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych już za kwiecień 2014 r. Jednocześnie sytuacja finansowa spółki pogarszała się, a zaległości narastały już od początku 2014 r. (nie regulowano lub regulowano nieterminowo należności wobec Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych). Już od stycznia 2014r. spółka nieterminowo regulowała swoje zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, a z danych zawartych w sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r. wynika, iż spółka wykazała niezapłacone składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za 2013 r. w łącznej kwocie 42.897,76 zł. Poza tym do akt sprawy włączono "Opinię w sprawie sygn. akt [...] na zlecenie Prokuratury Rejonowej Ł.-P.", wykonaną przez Zespół Instytutu Ekspertyz Gospodarczych, z listopada 2018 r.. Owa ekspertyza została wydana w celu stwierdzenia: w jakiej dacie, ewentualnie w jakim przedziale dat A Spółka z o. o. utraciła zdolność wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, w jakiej dacie nastąpiło opóźnienie spółki A spółka z o. o. w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekraczające 3 miesiące, w jakiej dacie spółka A spółka z o. o. obowiązana była zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, kto powinien zgłosić przedmiotowy wniosek o ogłoszenie upadłości zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe w razie zaistnienia przesłanek, czy spółka posiadała wystarczający majątek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (pokrycia kosztów postępowania) w przypadku zaistnienia podstaw do jego złożenia? W treści sporządzonej opinii stwierdzono, że: "(...) bazując na saldzie zobowiązań przeterminowanych uważam, że firma zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań już 19 lutego 2014 roku (...). Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, biorąc pod uwagę powyższe analizy zarząd spółki A powinien zgłosić do sądu wniosek o upadłość w dniu 5 marca 2014 roku czyli dwa tygodnie po tym, gdy firma utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i stała się niewypłacalna (...). Biorąc pod uwagę, że spółka A utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe w dniu 19 lutego 2014 roku wniosek o ogłoszenie upadłości powinna złożyć ówczesna prezes zarządu spółki – B. J.-P.". Z przedstawionej opinii zatem jasno wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości winien być złożony już za prezesury B. J.-P. (jednoosobowy członek zarządu do 14 października 2014 r.). Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, iż mimo zaistnienia do tego podstaw członek zarządu spółki nie wystąpił wówczas z wnioskiem o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego). Jeżeli wniosku takiego nie złożył, a stan uzasadniający ogłoszenie upadłości trwał nadal, to zarówno on, jak i każdy następujący po nim zarządca spółki, miał także obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość w terminie dwóch tygodni do dnia, w którym dla niego stało się to możliwe, a więc od dnia, w którym przy zachowaniu wymaganej staranności, mógł dowiedzieć się o istnieniu przesłanek do ogłoszenia upadłości. Zatem terminem właściwym do złożenia przez J. S. wniosku o ogłoszenie upadłości był zatem termin 14 dni od momentu powzięcia informacji o zaistnieniu podstaw do zgłoszenia tegoż wniosku, a w szczególności od dnia, w którym przy zachowaniu wymaganej staranności mógł dowiedzieć się o istnieniu przesłanek do ogłoszenia upadłości. Strona powinna się dowiedzieć - przy zachowaniu wymaganej staranności - o zaistnieniu podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości już na początku swojej kadencji członka zarządu spółki, tj. od 13 listopada 2014 r.. Wówczas winien zapoznać się ze stanem majątkowym spółki. Zatem termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, należy określić na dzień 27 listopada 2014 r.. J. S. wniosku takiego w czasie trwania swojej kadencji jednak nie złożył pomimo, że zatwierdzone przez niego sprawozdanie finansowe za 2014 r. dodatkowo ujawniało bilansową przesłankę upadłości, o czym była mowa wcześniej.

Organ zaznaczył dodatkowo, że Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł., [...] Wydział Karny wyrokiem z [...] r. sygn. akt [...] uznał, oskarżoną B. J.-P. za winną, tego, że pełniąc funkcję prezesa zarządu spółki z o. o. A (...), w wykonaniu tego samego zamiaru, w krótkich odstępach czasu nie wpłaciła w terminie na konto [...] Urzędu Skarbowego w Ł. w okresie od 20.06.2014 r. do 22.09.2014 r. za m-c V, VI, VII oraz VIII 2014r., pobranego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie małej wartości łącznie 145.906,00 zł, (...) i za to (...) wymierzył oskarżonej karę grzywny.

Dalej organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie została także spełniona przesłanka uwalniająca od odpowiedzialności podatkowej określona w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. bowiem J. S., nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. J. S. poinformował, iż majątek spółki, z którego możliwe będzie zaspokojenie zaległości podatkowych może pozostawać w posiadaniu M. M. - byłego wspólnika bądź którejś ze spółek, której jest on właścicielem (C, D S.A.).. Ponadto poinformował o posiadaniu przez A spółkę w likwidacji 12 samochodów. Wskazując ruchomości spółki nie wskazał miejsca ich postoju. Jednocześnie z tych wskazanych 12 sztuk samochodów osobowych, w kilku przypadkach spółka nie była ich właścicielem (auta w leasingu). Jeden z pojazdów został sprzedany w drodze licytacji za kwotę 3.000 zł. Zatem wobec braku wskazania mienia spółki, trudno mówić o spełnieniu przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności podatkowej, określonej w art. 116 § 1 pkt 2 o.p..

W skardze J. S. zarzucił naruszenie:

- art. 233 § 1 pkt 1, w zw. z art. 107 § 1 i 2 pkt 1, 2 i 4, art. 108 § 1 i art. 116 § 1, 3 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, polegającym na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy obie wyżej opisane decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, w postaci: naruszenia przepisów postępowania podatkowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p., polegające na zaniechaniu przez organ wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego skutkującego nieuzasadnionym przyjęciem, że doszło do bezskutecznej egzekucji prowadzonej przeciwko spółce, w szczególności poprzez: całkowite pominięcie okoliczności, że od 19 listopada 2015 roku spółka nie posiadała organów reprezentacji,, że postępowanie egzekucyjne w administracji prowadzone przeciwko spółce nie zostało skierowane do wszystkich składników majątku tej spółki;

- art. 188 w zw. z art. 121 § 1 o.p., polegające na zaniechaniu zbadania możliwości zaspokojenia zaległości podatkowej z mienia spółki wskazanego w pismach strony z 15 lipca oraz 21 października 2019 r., zaniechaniu dopuszczenia i przeprowadzenia wnioskowanych w piśmie strony z 21 października 2019 r. oraz piśmie pełnomocnika strony z dnia 27 listopada 2019 r. dowodów zmierzających do wykazania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez J. S.;

- art. 210 § 4, w zw. z art. 121 § 1 o.p. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu w jaki sposób ustalana została wysokość kosztów egzekucyjnych w zakresie, których orzeczono o solidarnej odpowiedzialności J. S. ze spółkę;

- art. 116 § 1 o.p., przez błędną wykładnię polegającą na orzeczeniu o solidarnej odpowiedzialności J. S. za zobowiązania podatkowe spółki w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika aby egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna oraz w sytuacji gdy J. S. wskazał mienie spółki z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w przedmiotowej sprawie stanowi art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649 ze zm.).

Zgodnie z regułą wynikającą z § 1 tego przepisu, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W § 2 cytowanego przepisu ustawodawca uregulował zakres odpowiedzialności podatkowej członków zarządu, którzy ponoszą odpowiedzialność za zaległości podatkowe m.in. spółki z o.o. z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Niniejsza regulacja ma również zastosowanie do byłego członka zarządu (art. 116 § 4 o.p.). Powyższy przepis określa przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu, które można podzielić na przesłanki pozytywne i negatywne.

Pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu (które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe), to nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki, wykazanie, że zaległości dotyczą zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez poszczególne osoby obowiązków członka zarządu. Negatywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu (które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności), Ordynacja podatkowa definiuje jako wykazanie, że we właściwym czasie podmioty te zgłosiły wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęły postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez ich winy, wskazanie przez członków zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Przedmiotem postępowania jest przeniesienie na J. S., jako byłego członka zarządu A spółki z o. o. w likwidacji wraz z tą. spółką, odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od października do grudnia 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Sąd podziela stanowisko organu, iż w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione wszystkie warunki zawarte w przepisie art. 116 o.p. uprawniające organ podatkowy do przeniesienia na skarżącą odpowiedzialności za zaległości podatkowe A spółki z o.o. w likwidacji w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od października do grudnia 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania .egzekucyjnego.

W treści skargi jej autor zarzucił brak podstaw faktycznych i prawnych do wydania zaskarżonego orzeczenia lecz w ocenie sądu zarzuty te są bezpodstawne.

Przepisy art. 122 i art. 187 § 1 o.p. nakazują organom podatkowym tak prowadzić postępowanie, aby wyjaśnione zostały wszelkie istotne okoliczności sprawy. Zasadę oceny dowodów formułuje przepis art. 191 o.p., zgodnie z którym, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zakres okoliczności faktycznych, które maja być w toku postepowania poczynione wyznacza przepis prawa materialnego, który ma mieć zastosowanie. W niniejszej sprawie jest to przepis art. 116 o.p., który reguluje kwestią przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na członka zarządu tej spółki. W ramach wyznaczonych przepisem art. 116 § 1 i 2 o.p. wyjaśnienia wymagało, czy skarżący był członkiem zarządu A spółki z o..o. w likwidacji w okresie, kiedy powstały zaległości podatkowe tej spółki oraz czy do owych zaległości zachodzi bezskuteczność egzekucji. W związku z tym, że w toku postępowania skarżący podnosił zarzuty związane z brakiem winy w niezgłoszeniu wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego albo układowego, organy winne były rozważyć związane z tym okoliczności.

W ocenie sądu stan faktyczny sprawy ustalony został prawidłowo, zebrane zostały dowody mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zarówno w kwestii funkcji sprawowanej przez skarżącego w okresie w którym powstały zaległości podatkowe, bezskuteczności egzekucji prowadzonej w stosunku do majątku spółki, jej niewypłacalności oraz braku okoliczności egzoneracyjnych. Ocena dowodów została przeprowadzona we wzajemnym związku pomiędzy nimi, w sposób zgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest pełne, nie pomija żadnej istotnej okoliczności, ani wątpliwości podnoszonych przez skarżącego w toku postepowania. Reasumując sąd uznaje, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo.

Podkreślenia wymaga, że wyrokiem z 10 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn.. akt I SA/Łd 432/20 sąd oddalił skargę B. J.-P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z [...]r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności B. J.-P., jako byłego członka zarządu A spółki z o. o. w likwidacji wraz z tą spółką za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lipiec i sierpień 2014 r..W uzasadnieniu tegoż wyroku sąd stwierdził, że w spółce wystąpiły przesłanki uzasadniające wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości już w pierwszym półroczu 2014 r., tj. w czasie kiedy członkiem zarządu była B. J.-P., a która nie wystąpiła z takim wnioskiem. Zatem poza sporem jest że wniosek o ogłoszenie upadłości winien być złożony już za prezesury B. J.-P. (jednoosobowy członek zarządu do 14 października 2014 r.). Skoro mimo zaistnienia do tego podstaw członek zarządu spółki nie wystąpił wówczas z wnioskiem o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego), a stan uzasadniający ogłoszenie upadłości trwał nadal, to zarówno skarżący, jako następujący po nim zarządca spółki, miał obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość w terminie dwóch tygodni do dnia, w którym dla niego stało się to możliwe, a więc od dnia, w którym przy zachowaniu wymaganej staranności, mógł dowiedzieć się o istnieniu przesłanek do ogłoszenia upadłości. Słusznie zatem organ uznał, że terminem właściwym do złożenia przez J. S. wniosku o ogłoszenie upadłości był zatem termin 14 dni od momentu powzięcia informacji o zaistnieniu podstaw do zgłoszenia tegoż wniosku, tj. od 13 listopada 2014 r. Wówczas bowiem winien zapoznać się ze stanem majątkowym spółki. W konsekwencji zasadnie przyjęto, iż termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości dla skarżącego to 27 listopada 2014 r.. J. S. jednak wniosku takiego nie złożył, pomimo że zatwierdzone przez niego sprawozdanie finansowe za 2014 r. dodatkowo ujawniało bilansową przesłankę upadłości. Oznacza to tym samym, iż w sprawie spełniona została przesłanka odpowiedzialności za zobowiązania, wskazana w treści art. 116 § 2 o.p.. Organy wykazały także, ze egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Wydanie postanowień o umorzeniu egzekucji wobec A z o.o nastąpiło po przeprowadzeniu rozległych postepowań egzekucyjnych, podczas których nie ujawniono majątku spółki, który przewyższałby wydatki egzekucyjne, a podstawę umorzenia postepowań egzekucyjnych stanowił przepis art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym postepowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, ze w postepowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Okolicznością bezsporną jest, że wniosek o wszczęcie postępowania upadłościowego, ani też układowego A spółkę z o.o. nigdy nie został zgłoszony.

Analiza tego, czy członek zarządu obowiązany jest do podjęcia takich działań winna być przeprowadzona na gruncie przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku – Prawo upadłościowe i naprawcze Dz. U. z 2015 r., poz. 233 ze zm.). Zgodnie z art. 10 tej ustawy upadłość ogłasza się, w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeśli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, a dłużnika będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość majątku, nawet wówczas, kiedy na bieżąco reguluje swoje zobowiązania (art. 11 ust. 1 i 2 ustawy).

W ocenie sądu, organ odwoławczy dokonał wyczerpującej i prawidłowej oceny zaprzestania regulowania przez spółkę wymagalnych zobowiązań podatkowych, których przeniesienie odpowiedzialności jest przedmiotem niniejszego postepowania. Jak słusznie wskazano, ze złożonych przez spółkę sprawozdań finansowych, wynika, że wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania przekroczyła wartość majątku spółki na koniec 2014 roku, co stanowiło podstawę do stwierdzenia, iż zaistniała podstawa do złożenia wniosku o upadłość z uwagi na wystąpienie przesłanki bilansowej, a jak już wskazano skarżący wniosku nie złożył. Słusznie też wskazał organ, że w badanej sprawie ziściła się przesłanka oznaczająca niewypłacalność spółki z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Spółka zaprzestała bowiem regulowania należności wobec ZUS już za kwiecień 2014 r. Jednocześnie sytuacja finansowa spółki pogarszała się, a zaległości narastały od początku 2014 r. (nie regulowano lub regulowano nieterminowo należności wobec Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. oraz ZUS.. Od stycznia 2014 r. spółka nieterminowo regulowała swoje zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, a z danych zawartych w sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r. wynika, iż spółka wykazała niezapłacone składki do ZUS za 2013 r. w łącznej kwocie 42.897,76 zł.

Poza tym z załączonej opinii w sprawie sygn. akt [...] wykonanej na zlecenie Prokuratury Rejonowej Ł.-P. z listopada 2018 r.. wynika, że spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań już 19 lutego 2014 roku i wobec tego zarząd spółki A powinien zgłosić do sądu wniosek o upadłość w dniu 5 marca 2014 roku czyli dwa tygodnie po tym, gdy firma utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i stała się niewypłacalna. Dodano, że biorąc pod uwagę, że spółka A utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe w dniu 19 lutego 2014 roku wniosek o ogłoszenie upadłości powinna złożyć ówczesna prezes zarządu spółki – B. J.-P. (strona 24 opinii). Jak wynika z treści opinii została ona wydana na podstawie szczegółowych danych finansowych spółki i dowiodła, że spółka utraciła płynność finansową i miała trudności z regulowaniem zobowiązań od początku 2014 r.. Tym samym w ocenie sądu zasadnie organ przyjął, że w spółce wystąpiły przesłanki uzasadniające wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości w pierwszym półroczu 2014 r., tj. w czasie kiedy członkiem zarządu była B. J.-P., a nie wystąpiono z takim wnioskiem. Zatem J. S., jako następujący po niej zarządca spółki, miał obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość w terminie dwóch tygodni do dnia, w którym dla niego stało się to możliwe. Jak już wskazano terminem właściwym do złożenia przez J. S. wniosku o ogłoszenie upadłości był zatem termin 14 dni od momentu powzięcia informacji o zaistnieniu podstaw do zgłoszenia tegoż wniosku, tj. 27 listopada 2014 r., czego nie uczynił.

Jak wynika z treści art. 116 § 1 pkt 2 o.p. członek zarządu może zwolnić się odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wykaże, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Należy mieć na uwadze, że w przepisie tym mowa jest o wszystkich rodzajach winy (w tym nieumyślnej, przyjmującej postać zarówno niedbalstwa jak i lekkomyślności). Oznacza to, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykaże, że niezgłoszenie wniosku nastąpiło nie tylko bez jego winy umyślnej, ale także nieumyślnej.

Jak już wyżej wskazano, każdy obejmując funkcję członka zarządu spółki winien poznać jej sytuację finansową oraz dokonywać bieżącej jej oceny, także z punktu widzenia ewentualnego zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości i jeśli obiektywne okoliczności tego nie uniemożliwiają, nie może skutecznie bronić się nieznajomością sytuacji finansowej i materialnej spółki. W świetle zasad wiedzy i doświadczenia życiowego trudno jest przyjąć, żeby skarżący - członek zarządu spółki nie zdawał sobie sprawy z zarówno z istnienia przesłanki bilansowej, jak i przesłanki płynnościowej, które obligowały zarząd spółki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Szczególnie, że ze złożonych przez spółkę sprawozdań finansowych, wynika, że wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania przekroczyła wartość majątku spółki na koniec 2014 roku, co stanowiło podstawę do stwierdzenia, iż zaistniała podstawa do złożenia wniosku o upadłość z uwagi na wystąpienie przesłanki bilansowej. Sprawozdanie finansowe za 2014 r. podpisane zostało w dniu 25 czerwca 2015 r. przez skarżącego J. S.

Zgodnie z art. 116 § 1 pkt 2 o.p. drugą przesłanką ezgoneracyjna jest wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części. Należy mieć przy tym na uwadze, ze owo mienie musi faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji rokującej wyegzekwowanie znacznych kwot, w doniesieniu do wysokości zaległości podatkowych oraz przedstawiać realna wartość finansowa, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów podatkowych spółki, przy czym niemożliwym jest, aby mienia tego poszukiwał organ podatkowy. W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. J. S. poinformował, iż majątek spółki, z którego możliwe będzie zaspokojenie zaległości podatkowych może pozostawać w posiadaniu M. M. - byłego wspólnika bądź którejś ze spółek. Ponadto poinformował o posiadaniu przez spółkę w likwidacji 12 samochodów, nie wskazując jednak miejsca postoju samochodów. Zatem trudno mówić o spełnieniu przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności podatkowej, określonej w art. 116 § 1 pkt 2 o.p..

Reasumując, w ocenie sądu, postępowanie podatkowe w tej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalone zostały wszelkie okoliczności niezbędne dla ustalenia istotnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia stanu faktycznego, zaś ocena prawna owych zdarzeń nie rodzi żadnych wątpliwości. Oznacza to, ze skarga była nieuzasadniona.

Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) należało skargę oddalić. lp