Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 315/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Barbara Koś ( spr.) Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi L.S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych o d d a l a s k a r g ę. /-/ B. Koś /-/ M. Lorych – Olszanowska /-/ T. M. Geremek


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji na podstawie art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2000 roku, Nr 98 poz. 1071 ze zm.) odmówił L. S. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że M. S. w dniu [...] roku złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do posiadanych gruntów rolnych na rok 2005 roku, a w dniu [...] roku na mocy umowy darowizny ( akt notarialny : repertorium [...]) przekazała gospodarstwo rolne na rzecz swoich synów L. S. i M. S.. W tej sytuacji L. S. w dniu [...] roku złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Organ uznał jednak, że L. S. nie uprawdopodobnił, że bez jego winy nastąpiło uchybienie 14 dniowego terminu do złożenia wniosku o dopłaty bezpośrednie po przeniesieniu posiadania przedmiotowego gospodarstwa, który wynika z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz. U. Nr 6 z 2004 roku, poz. 40 ze zm. ), a tym samym nie została spełniona przesłanka umożliwiająca przywrócenie terminu do dokonania czynności.

W odwołaniu od decyzji L. S. wskazał, że nie był poinformowany przez organy administracji o obowiązku złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich w ciągu 14 dni od dnia przeniesienia własności nieruchomości rolnej i z tego względu uchybienie terminu nastąpiło nie z jego winy .

Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. art. 138 §1 pkt. 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U z 2000 roku, Nr 98 poz. 1071 ze zm. ) oraz w związku z art. 5a ust 3 i 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( tekst jednolity Dz. U. z 2005 roku, Nr 31., poz. 264 ze zm.) uchylił przedmiotowe postanowienie i umorzył postępowanie I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego po terminie ostatecznym ( 14 dni ) jest niemożliwe, gdyż wskazany termin wynika z prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, a instytucja przywrócenia terminu określona w art. 58 §1 i 2 kpa jest instytucją procesową mającą na celu ochronę strony jedynie przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do podjęcia czynności procesowej i nie ma zastosowania do terminów materialnoprawnych, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania prowadzonego w I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pełnomocnik L. S. wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając organom administracji naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa oraz pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli ( art. 7 kpa ), naruszenie zasady udzielania przez organy prowadzące postępowanie informacji faktycznych i prawnych stronom oraz czuwania, aby uczestnicy postępowania nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa ( art. 8 kpa ), a także naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej nakazującej organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ( art. 9 kpa ).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz. U. Nr 6 z 2004 roku, poz. 40 ze zm. ) płatność na wniosek producenta rolnego przyznaje, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Natomiast art. 4 ust 1 cytowanej ustawy wskazuje, że w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek.

Formalnym warunkiem otrzymania płatności jest więc złożenie wniosku przez posiadacza danego gospodarstwa rolnego ( producenta rolnego ) i to wyłącznie na specjalnym urzędowym formularzu, którego wzór zawarty jest w załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 roku w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności ( Dz. U. Nr 52, poz. 523 ze zm. ). Jednak w przypadku złożenia wniosku o płatność bezpośrednią przez posiadacza gospodarstwa rolnego, a następnie przeniesienia posiadania tego samego gospodarstwa na rzecz innego producenta rolnego owa płatność przysługuje nabywcy wskazanego gospodarstwa jedynie pod warunkiem, że spełnia on ustawowe warunki uprawniające do przyznania płatności bezpośredniej ze środków unijnych oraz dodatkowo w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na formularzu, którego wzór określa załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 roku w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności ( Dz. U. Nr 52, poz. 523 ze zm).

W rozpatrywanej sprawie skarżący L. S. na mocy umowy darowizny zawartej dnia [...]roku ( numer repertorium [...] ) nabył wraz z bratem M. S. gospodarstwo rolne od swojej matki M. S.. Aby skutecznie ubiegać się o przyznanie płatności bezpośrednich do posiadanego gospodarstwa rolnego w roku w którym stał się posiadaczem nieruchomości, zgodnie z cytowanym przepisem L. S. powinien był, oprócz nabycia posiadania gospodarstwa rolnego, złożyć wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego w terminie 14 dni od dnia nabycia posiadania przedmiotowego gospodarstwa. Tym samym termin do złożenia takiego wniosku w rozpatrywanej sprawie minął dnia [...]roku, podczas gdy skarżący złożył wskazany wniosek dnia [...] roku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności.

Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi kwestia przywrócenia terminu do dokonania czynności uregulowanej w prawie materialnym. Instytucja przywrócenia terminu przewidziana w art. 58 i 59 kpa, na podstawie których orzekał organ I instancji, jest instytucją prawa procesowego mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę ( strony ) lub uczestników postępowania. Na podstawie wskazanych przepisów mogą być zatem przywracane jedynie terminy przewidziane przepisami prawa procesowego ( np. termin do złożenia odwołania ), a nie prawa materialnego. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma bowiem na celu usunięcie jedynie ujemnych następstw procesowych, a nie materialnoprawnych ( por. wyrok NSA z dnia 24 października 1994 roku, Nr SA/Ka 1230/94 ). Tymczasem termin określony w art. 4 ust 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz. U. Nr 6 z 2004 roku, poz. 40 ze zm. ) jest typowym terminem materialnoprawnym to znaczy terminem określającym okres czasu, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach stosunku prawnego. To natomiast pociąga za sobą określone skutki prawne, w tym między innymi takie, że do terminów materialnoprawnych nie są stosowane przepisy rozdziału 10 kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że nie oblicza się tych terminów w sposób wskazany w art. 57 kpa i nie jest dopuszczalne ich przywrócenie na podstawie art. 58 – 60 kpa ( por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A Wróbel: kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s.360 ).

W ocenie Sądu nie ulega zatem wątpliwości, że organ II instancji zasadnie uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż nie było podstaw do rozpatrywania kwestii przywrócenia terminu do dokonania czynności materialnoprawnej. Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego zostało wydane bez naruszenia prawa i brak podstaw do uwzględnienia skargi L. S., która tym samym podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmian.).

/-/ B. Koś /-/ M. Lorych – Olszanowska /-/ T. M. Geremek