Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 216/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie NSA Marek Gorski, NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Protokolant Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. L., R. B., J. P., R. P., K. P. - wspólników "A" Spółki Cywilnej w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 6 stycznia 2003 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wartości celnej towaru i wymiaru należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 216/03

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego [...] w części dotyczącej wartości celnej towaru importowanego przez A. L., R. B., J. P., R. P. i K. P. - wspólników Spółki cywilnej "A", zmieniając ją w części dotyczącej podstawy prawnej.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że decyzją Dyrektora Urzędu Celnego [...], zawartą w SAD z dnia 17.05.1995 r. dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym obuwie tekstylno - gumowe, ustalając wartość celną towaru na podstawie faktur.

Dział Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego [...] w dniach 29 do 31.07.1996 r. przeprowadził kontrolę w Spółce "A", w wyniku której ujawniono fakturę nr [...] z 06.04.1995 r. wystawioną przez "B". Dyrektor Urzędu Celnego [...] za pismem z 05.12.1996 r. przekazał komplet dokumentów do Urzędu Celnego [...].

Na podstawie ww. dokumentów postanowieniem z dnia 08.01.1997 r. Dyrektor Urzędu Celnego [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną SAD z dnia 22.03.1995 r.

W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ pierwszej instancji w dniu 19.03.1997 r. wydał decyzję, w której uchylił decyzję zawartą w ww. SAD, w zakresie wartości celnej towaru i dokonał ponownego wymiaru należności celnych, wzywając stronę do dopłaty cła w wysokości 30.992,40 zł.

Pismem z dnia 28.03.1997 r. Spółka "A" złożyła odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego [...].

Po rozpatrzeniu ww. odwołania Prezes Głównego Urzędu Cel wydał decyzję z dnia 14.07.1999 r., w której uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej podstawy prawnej, w pozostałej części utrzymując zaskarżoną decyzję.

Strona pismem z dnia 12.08,1999 r. złożyła skargę na decyzję Prezesa GUC do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Gdańsku.

Wyrokiem z dnia 10.07.2002 r. (sygn. akt I SA/Gd 1740/99) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd zauważył, iż organy celne prawidłowo dokonały wznowienia postępowania i uznał za bezzasadny zarzut naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.. uznając fakt ujawnienia faktury nr [...] z 06.04.1995 r., za wystarczającą przesłanka do zastosowania tego przepisu. Sąd również wyraźnie wskazał brak naruszenia art. 83 ust. 1 prawa celnego, gdyż decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie przed upływem dwóch lat, od dnia powstania obowiązku uiszczenia należności celnych.

Zgodnie z zaleceniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, pismem z dnia 18.10.2002r.

Dyrektor Izby Celnej [...] zwrócił się do strony z prośbą o dokonanie urzędowego tłumaczenia:

1. faktury nr [...] z 06.04.1995 r.,

2. umowy zawartej w dniu 02.03.1995 r. miedzy "A" s.c. a -B"

3. pisma -B" z marca 1995 r.

4. faktur stanowiących załączniki do ww. SAD-ów.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Dyrektor Izby Celnej podniósł, że przepis art. 23 ust. 1 Prawa celnego stanowi, iż cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 pkt 5 Prawa celnego wartością celną towaru jest cena zapłacona lub należna za towar (wartość transakcyjna) wraz z kosztami w niej nie ujętymi, a faktycznie poniesionymi przez kupującego, tj. przychodów, które bezpośrednio lub pośrednio przypadły sprzedawcy.

Bezsprzecznym faktem jest, że faktura nr [...] wystawiona w dniu 6 kwietnia 1995 r. przez "B". obciąża Spółkę "A" opłatami pobranymi w okresie od stycznia do lutego 1995 r. za:

1. stworzenie księgi modeli $ 5.829,79

2. prace nad projektami butów oraz pantofli (domowych), fason wyłącznie dla "A" $ 60.000,00

organizowanie produkcji oraz kontrola jakości $ 40.000,00

na łączną kwotę 105.829,79 USD.

Na podstawie ww. faktury bank dokonał sprzedaży waluty tytułem zapłaty na rzecz osoby zagranicznej, co potwierdza adnotacja bankowa.

Powyższa faktura została zaksięgowana na koncie 201 z 1995 r., jako rozliczenie z "B", wraz z rozliczeniami importowymi do SAD [...] z 22.03.1995 r., [...] z 27.04.1995 r., [...] z 17.05.1995 r. oraz [...] z 23.07.1995 r. Importer nie rozliczył wartości przedmiotowej faktury na poszczególne odprawy, w związku z czym organ celny dokonał rozbicia ww. kosztów proporcjonalnie do wartości towaru ujętego we wskazanych wyżej decyzjach SAD. Mimo, że importer twierdzi, iż faktura ta me ma żadnego związku z odprawą obuwia ujętego w SAD z 27.04.1995 r., nie przedstawiono, wiarygodnych dowodów potwierdzających tę tezę.

Wskazana przez stronę umowa współpracy dotyczy kolekcji zimowej 1995/96 i została podpisana z eksporterem w dniu 2 marca 1995 r., natomiast jak wynika z treści faktury PDA [...] koszty, którymi została obciążona Spółka "A", powstały w okresie od stycznia do lutego 1995 r. W paragrafie trzecim strony ww. umowy określiły, że konsygnatariusz obciąży klienta kosztami wyprodukowania katalogów, próbek i wzorów butów i pantofli oraz zorganizowania linii technologicznej. Według wyjaśnień strony jest to faktura PDA [...]. W § 4 umowy Spółka miała potwierdzić możliwość rozpoczęcia produkcji przez chińską firmę w ciągu 60 dni od otrzymania próbek oraz katalogów. W związku z czym pismem z dnia 12.11.2002 r. - zgodnie z zaleceniem Sądu - Dyrektor Izby Celnej [...] zwrócił się z prośbą o wskazanie odprawy importowej przedmiotowych katalogów i próbek oraz przedstawienia potwierdzenia możliwości rozpoczęcia produkcji. W odpowiedzi strona nadesłała oświadczenie doradcy podatkowego z 27.11.2002 r., w którym informuje, iż dokumenty księgowe firmy "A" s.c. były przechowywane do dnia 31.12.1999 r. oraz że pouczył on wspólników o obowiązku przechowywania dokumentów przez okres 5-ciu lat do zakończeniu roku rozliczeniowego.

W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Celnej w Gdyni stwierdził, że strona nie przechowując dowodów mogących mieć związek z przedmiotową sprawą, nie dołożyła należytej staranności co do zabezpieczenia własnych dokumentów - zwłaszcza, że miała świadomość toczącego się postępowania administracyjnego. Podkreślił również fakt, że kontrola przeprowadzona przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego [...] obejmowała dokumentację księgową za lata 1995-1996 i nie stwierdzono odprawy próbek czy katalogów odpowiadających przedmiotowej fakturze. Dodatkowo w piśmie z dnia 14.03.1997 r. Dyrektor Urzędu Celnego [...] poinformował, iż podczas kontroli przeprowadzonej w Spółce "A", strona nie posiadała żadnych pisemnych kontraktów na zakup obuwia tekstylno - gumowego od firmy "B".

Również plan współpracy, nadesłany przez stronę przy piśmie z dnia 18.03.1997 r. nie ma związku z ujawnioną fakturą, ponieważ został sporządzony w marcu 1995 r. i dotyczy przyszłej współpracy, natomiast koszty wyliczone w fakturze nr PDA [...] powstały od stycznia do lutego 1995 r.

Dyrektor Izby Celnej [...] podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym koszty wskazane w fakturze nr PDA [...] z 06.04. L995 r. były związane z zakupem obuwia ujętego w SAD z 27.04.1995 r. Przychody z ww. faktury przypadły bezpośrednio sprzedawcy, tj. chińskiemu podmiotowi - "B" i w związku z tym winny być wliczone do wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej (art. 25 ust. 1 pkt 5 Prawa celnego).

Zgodnie z art. 50 ust. 3 Prawa celnego obowiązkiem podmiotu dokonującego obrotu z zagranicą którego rodzaj lub ilość wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej było przedstawienie wszystkich dokumentów służących do ustalenia wartości celnej towarów. W przypadku, gdy faktura nie wyszczególniała wszystkich kosztów poniesionych w związku z importem towarów, obowiązkiem importera było wskazanie ich w deklaracji wartości celnej. Po uzyskaniu dodatkowej faktury strona winna była złożyć wniosek o dokonanie korekty wartości celnej.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego należy stwierdzić, że wartość celna towarów określona w ww. decyzji SAD, nie uwzględniała wszystkich elementów wymienionych w art. 25 ust. 1 pkt 1-6 ustawy Prawo celne. Wobec czego konieczne było dokonanie korekty wartości celnej z urzędu, w celu zabezpieczenia należnego dla Skarbu Państwa cła.

Dyrektor Izby Celnej [...] dokonał w zaskarżonej decyzji zmiany podstawy prawnej, ponieważ art. 25 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo celne nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż dotyczy usług i materiałów dostarczonych przez kupującego (importera).

Skargę na powyższą decyzję wnieśli A. L., R. B., J. P., R. P. i K. P. - wspólnicy Spółki cywilnej "A". Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucili jej naruszenie art. 23 ust. 1 Prawa celnego oraz art. 25 ust. 1 pkt 5 Prawa celnego poprzez przyjęcie, że faktura nr PAD [...] wystawiona w dniu 6 kwietnia 1995 r. na łączną kwotę 105.829,79 USD ma związek z odprawą obuwia ujętego w SAD [...] z 27.04.1995 r. i związku z tym bezpodstawne dokonanie ponownego wymiaru należności celnych i wezwanie strony skarżącej do dopłaty cła w kwocie 30.922,40 zł.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że organ wydający przedmiotową decyzję nie zbadał całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i oparł się w swej decyzji jedynie na dowodach niekorzystnych dla strony skarżącej. Bezpodstawnie organ wydający przedmiotowe decyzje przyjął, że koszty wskazane w fakturze nr PDA [...] z 6 kwietnia 1995 r. były związane z zakupem obuwia ujętego w SAD z 27.04.1995 r. i tym samym bez uzasadnionego oparcia w zebranym w sprawie materiale przyjął, że winny być one wliczone do wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej i tym samym naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 5 Prawa celnego.

Mające na uwadze przytoczone powyżej argumenty nie można, zdaniem skarżących stwierdzić, że wartość celna towarów określona w wyżej wymienionych decyzjach SAD nie uwzględniała wszystkich elementów wymienionych w art. 25 ust. 1 pkt 1-6 Prawa celnego i wobec tego niezasadne było dokonanie korekty wartości celnej z urzędu przez organ wydający decyzję. Powyższe ustalenia zostały dokonane przez organ wydający przedmiotową decyzję pomimo, że było podnoszone, że faktura ta nie ma żadnego związku z odprawą obuwia ujętych w SAD wymienionych powyżej. W tej sprawie przedstawiono umowę współpracy dotyczącą kolekcji zimowej 1995/1996 podpisaną z eksporterem w 1995 roku. W przedmiotowej umowie wskazano, że konsygnatariusz obciąży klienta kosztami wyprodukowania katalogów, próbek i wzorów butów i pantofli oraz zorganizowania linii technologicznej. W związku z podpisaniem tej umowy strona skarżąca złożyła wyjaśnienie, że właśnie tego dotyczy faktura PDA [...]. Jednakże wobec faktu, że firma nie posiadała zażądanych przez Dyrektora Izby Celnej [...] dokumentacji zostało bezpodstawnie przyjęte, że strona nie dołożyła należytej staranności w zabezpieczenie dokumentów swej firmy i winna ponieść konsekwencje swego działania. Takie stanowisko jest niezasadne, należy bowiem zauważyć, ze pierwsze decyzje w tej sprawie wydawane były już prawie 8 lat temu i nie istnieje konieczność przechowywania przez stronę tak starej dokumentacji celnej.

Nadto należy zauważyć, że nadal w pełni zasadne są wszelkie argumenty i zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą w skardze na decyzję Prezesa GUC z dnia 12 sierpnia 1999 r. Po uchyleniu przedmiotowej decyzji i podaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny argumentacji swego stanowiska organ celny nie wypełnił w sposób prawidłowy wszelkich wytycznych zawartych w uzasadnieniu decyzji Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 Prawa celnego wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, wraz z kosztami w niej nie ujętymi, a faktycznie poniesionymi przez kupującego.

W świetle art. 25 ust. 1 pkt 5 Prawa celnego (wg stanu prawnego obowiązującego w sprawie), kosztami tymi są przychody lub inne korzyści z odsprzedaży, wykorzystania lub innej dyspozycji w stosunku do towaru, które bezpośrednio lub pośrednio przypadły sprzedawcy.

W rozpoznawanej sprawie w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Dział Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego [...], ujawniono fakturę nr PDA [...] z dnia 06.04.1995 r. - zarejestrowaną w księgowości skarżących, stanowiącą podstawę zapłacenia chińskiemu kontrahentowi, kwoty 105.829,79 USD.

Organy celne, wbrew wywodom skargi, prawidłowo przyjęły, iż kwota objęta fakturą [...] odnosiła się do poszczególnych zgłoszeń celnych i podwyższała wartość celną importowanego towaru. Nie jest zasadny zarzut skarżących, że kwota ta nie ma związku z odprawą obuwia ujętego w ww. dokumencie SAD, nie ma więc wpływu na wartość celną ustaloną na podstawie dokumentów istniejących w dniu dokonania zgłoszenia celnego. Nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale twierdzenia skarżących, iż kwota ta jest związana z przedłożoną umową współpracy dot. kolekcji zimowej 1995/1996 podpisaną z eksporterem w dniu 02.03.1995 r.

Prawidłowo organy celne wywiodły, że postanowienia powyższej umowy tj. § 3 wymagał wyprodukowania katalogów i egzemplarzy próbek kontrolnych z każdej kategorii oraz przygotowania wzorów budów oraz pantofli (§ 2) przez stronę chińską jako warunek uruchomienia płatności. Zatem rzeczą skarżących, aby wykazać związek faktury PDA [...] z ww. umową było wykazane dokumentami, iż powyższe warunki były zrealizowane w dniu wystawienia faktury [...].

Skarżąca nie przedłożyła dokumentów wynikających z umowy o współpracy, podnosząc iż nie posiada tych dokumentów ponieważ nie istnieje konieczność przechowywania dokumentów po upływie 8 lat.

Należy jednak w tym miejscu podnieść, że skarżący mieli świadomość trwającego postępowania celnego i zaniechanie przechowywania dokumentów, wg strony związanych z przedmiotem postępowania, nie może zwalniać strony skarżącej z obowiązku udowodnienia (udokumentowania) twierdzeń, z których chce wywieść korzystne dla siebie skutki prawne. Rzeczą strony było bowiem przechowywanie tych dokumentów jako dowodów w toczącym się postępowaniu celnym.

Skoro zatem skarżący nie wykazali związku faktury PDA [...] z umową współpracy z 02.03.1995 r., a faktura w swojej treści zawiera zapis, iż dotyczy opłat pobranych w okresie od stycznia do lutego 1995 r. co koresponduje z datami faktur załączonych do zgłoszenia celnego, to należy stwierdzić, iż organy celne w sposób uprawniony przyjęły, że kwota z tej faktury stanowiła składnik wartości celnej importowanych towarów i podlegała doliczeniu do ceny z faktur chińskiego dostawcy.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że organy celne, w postępowaniu bezpośrednio poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji nie naruszyły przepisów dot. zasad postępowania dowodowego, zebrały wyczerpujący materiał dowodowy i dokonały jego oceny bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut dot. braku wypełnienia wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.07.2002 r. Podstawą uchylenia decyzji przez NSA był brak tłumaczenia na język polski dokumentów - w tym faktury PDA [...], mających pierwszoplanowe znaczenie w sprawie, co stanowiło naruszenie zasad określonych w art. 7-10 K.p.a. i uniemożliwiło kontrolę decyzji przez Sąd. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji organy celne uzupełniły powyższy brak, co czyni nieuzasadnionymi zarzuty skargi w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 cyt. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.