Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 313/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 37 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: § 13 ust. 1, 13
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 i art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi G.Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej G.Ł. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z [...] lutego 2014 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB), powołując się na art. 48 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., nr 243, poz. 1409 ze zm., dalej: Pr. bud. z 1994 r.), nakazał G.Ł. rozbiórkę samowolnie wybudowanego dodatkowego obiektu budowlanego pełniącego funkcję gospodarczą wraz z wiatą usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...].

W uzasadnieniu powyższej decyzji PINB opisał przebieg postępowania wskazując, iż w wyniku oględzin, przeprowadzonych [...] października 2011 r. ustalił, że na działkach nr [...] istnieje budynek gospodarczy o konstrukcji częściowo murowanej i częściowo drewnianej o wymiarach około 3,50 x 6,10 m i wysokości około 4,0m z podcieniem - wiatą, o wymiarach 2,25 x 6,10 m i wysokości 1,60 m. Dach budynku jednospadowy o konstrukcji z ceownika 120 mm, kryty płytą azbestową falistą, posadzka z kostki betonowej typu "polbruk". Od strony działki nr [...] w ścianie obiektu istnieje okno o wymiarach 66 x 92cm oraz drzwi drewniane o wymiarach 90 x 195cm, zaś w dobudowanej części nie stwierdzono instalacji elektrycznej. Przedmiotowy obiekt swoją konstrukcją styka się z istniejącym budynkiem gospodarczym na działce nr [...].

W związku z powyższymi ustaleniami PINB wskazał, że [...] grudnia 2011 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej dobudowy do istniejącego budynku gospodarczego dodatkowego obiektu pełniącego funkcję gospodarczą wraz z wiatą. Natomiast z poczynionych ustaleń wynika, że właścicielką budynków przy ul. [...] stała się w drodze dziedziczenia G.Ł. - w 2000 r. w części 1/4 spadku po Z.Z. oraz w 2009 r. w całości po O.Z.. Przy czym w dniu oględzin nie okazano pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. W związku z tym PINB wskazał, że 24 stycznia 2012 r. zwrócił się pisemnie do Starosty oraz Starosty z zapytaniem, czy w okresie od 1990 r. było wydane pozwolenie na rozbudowę budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] na rzecz Państwa Z. lub G.Ł.. Natomiast oba organy poinformowały, że dla ww. osób nie były wydawane pozwolenia na rozbudowę ww. budynku gospodarczego.

W dalszej części uzasadnienia decyzji nr [...] z [...] lutego 2014 r. PINB wskazał, że [...] marca 2012 r. przeprowadził kolejne oględziny, w trakcie których dokonano ponownego pomiaru obiektu gospodarczego. Organ stwierdził, że stan zaawansowania obiektu od poprzednich oględzin nie uległ zmianie. Natomiast z okazanej mapy wynika, że ściana obiektu o grubości 25cm przekroczyła granice działki nr [...] i znajduje się na działce nr [...].

W związku z tym PINB wskazał, że podczas przeprowadzonego postępowania nie przedłożono i nie okazano pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Przy czym według oświadczenia C.D. (strony postępowania - właściciela nieruchomości sąsiedniej) obiekt ten wybudowany został w latach 90-tych, natomiast G.Ł. oświadczyła, że "stan taki zastała po swoich rodzicach". PINB podał również, że posiłkując się dokumentami dotyczącymi pozwolenia z [...] listopada 1994r. wydanego na rzecz R. i G.Ł. przez Urząd Rejonowy na budowę zakładu mechaniki pojazdowej oraz pozwolenia z [...] czerwca 2001 r. - wydanego przez Starostę na rzecz C.D. i O.Z. na rozbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] - stwierdził, że załącznik graficzny do ww. pozwolenia na budowę z dnia [...] listopada 1994 r. nie potwierdza zabudowy działki nr [...] obecnym budynkiem gospodarczym. Zabudowę taką potwierdza natomiast projekt zagospodarowania terenu dotyczący rozbudowy budynku mieszkalnego - zdaniem PINB przedmiotowy budynek gospodarczy był ujawniony w zasobach geodezyjnych opracowanych na dzień [...] kwietnia 2001 r.

Z tego względu PINB przyjął, że omawiany obiekt gospodarczy powstał "na przełomie" lat 1995 a 2001, wobec czego w sprawie zastosowanie mają obecne przepisy Pr. bud. z 1994 r.

W związku z powyższym PINB wskazał, że [...] kwietnia 2012 r. wydano postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 3 Pr. bud. z 1994r. zobowiązano obecnego właściciela budynku gospodarczego do przedłożenia następujących dokumentów: zaświadczenia Burmistrza Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 (to jest: oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego aktualnym na dzień opracowania projektu).

Natomiast 2 lipca 2012 r. G.Ł. - adresatka ww. postanowienia przedłożyła żądaną dokumentację, w tym między innymi cztery egzemplarze projektu powykonawczego dobudowy wraz z oceną techniczną, sporządzonego przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. H.P.. W ocenie organu powiatowego przedstawione dokumenty potwierdzały, że dobudowany do budynku gospodarczego dodatkowy obiekt pełniący funkcję gospodarczą wraz z wiatą znajduje się na terenie określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem A34MN - istniejące budownictwo zagrodowe, co zdaniem PINB jest zgodne z jego usytuowaniem. Nadto stan techniczny konstrukcji dobudowanego obiektu nie dawał podstaw do nałożenia dodatkowych czynności. Przy czym pokrycie dachowe wykonane w obecnej formie (płyty azbestowe) nie dawało podstaw do wydania nakazu o jego zmianie, a inwestor może wykonać te czynności "w dowolnym czasie na podstawie zgłoszenia w Starostwie Powiatowym". Natomiast, zastrzeżenia PINB dotyczyły jedynie usytuowania otworu okiennego i drzwiowego w ścianie od strony działki nr [...] - nie jest zachowany warunek określony w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dopuszczający sytuowanie otworów w ścianie w odległości mniejszej niż 4m od działki sąsiedniej.

Wobec tego decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2013 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. z 1994 r. PINB nałożył na G.Ł. obowiązek wykonania w wyznaczonym terminie likwidacji w ścianie rozpatrywanego obiektu od strony działki nr [...] otworu drzwiowego oraz otworu okiennego.

Decyzja ta został jednak uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) na mocy decyzji z [...] czerwca 2013 r. znak: [...] w wyniku rozpatrzenia odwołania C.D.. W związku z tym ponownie rozpatrując sprawę PINB ocenił, że w istniejącej sytuacji omawiany obiekt ze względu na swoje usytuowanie narusza przepisy techniczno-budowlane i nie ma możliwości uruchomienia procedury legalizacyjnej. Nadto PINB wskazał, że wybudowany samowolnie dodatkowy obiekt budowlany nie jest połączony konstrukcyjnie z istniejącym budynkiem gospodarczym wobec czego rozbiórka nie ma "negatywnego wpływu na stan techniczny wcześniej wybudowanego budynku gospodarczego".

Decyzją z [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] WINB uchylił w całości kolejną decyzję rozbiórkową PINB nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając wydanie decyzji kasacyjnej organ odwoławczy wskazał, iż PINB nie dokonał prawidłowej analizy, opartej na kompletnym materiale dowodowym, czy rzeczywiście rozpatrywany obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, i w ustalonym przez PINB okresie, to jest po dniu 1 stycznia 1995 r.

W toku kolejnych działań administracyjnych, pismem z [...] lipca 2015 r. PINB zawiadomił o wyznaczeniu na dzień [...] lipca 2015 r. terminu oględzin w przedmiotowej sprawie.

W protokole oględzin organ zapisał, że dobudowana część gospodarcza z wiatą jest w stanie niezmienionym od ostatnich oględzin i ustaleń projektu budowlanego powykonawczego z czerwca 2012 r. Podczas oględzin okazane zostało pismo z [...] maja1975 r. podpisane przez H.J., w którym jest mowa o dwóch szopkach położonych w terenie. Państwo Ł. oświadczyli, że jedna z szop - drewniana znajdująca się na działce obecnie oznaczonej nr [...] została rozebrana. Okoliczność tą potwierdził także Pan D.. Natomiast druga szopa z wiatą zbudowana według opisu projektu powykonawczego znajduje się na działce nr [...], zachodząc częściowo na działkę nr [...]. Według Państwa Ł. jest to ta sama szopa, o której mowa w ww. piśmie. Pan Ł. wyjaśnił, że w latach 1992-1994 Z.Z. wykonywał prace remontowe na obiekcie takie jak: orynnowania, opierzenia, a w latach 1980 przebudował ten budynek gospodarczy z wiatą w ten sposób, że wykonał z tyłu budynku drzwi i okno oraz schody wejściowe, przebudował elewację zmieniając deski na inne. Tymczasem Pan D. oświadczył do protokołu, że druga szopa drewniana była niższa od obecnej i miała drzwi jedynie z przodu. Ponieważ uległa ona zniszczeniu, to w tym miejscu w latach 1994-2000 Pan Ł. postawił nową szopę w stanie takim jak obecnie, tj. część gospodarczą z wiatą. Podczas oględzin Państwo Ł. nie okazali pozwolenia na budowę ani zgłoszenia robót budowlanych na wykonanie przedmiotowej dobudowy budynku gospodarczego z wiatą.

Pismem z [...] lipca 2015 r., PINB zwrócił się do Starostwa Powiatowego z prośba o udzielenie informacji, odnośnie tego, czy:

1. w posiadaniu Urzędu jest dokumentacja dotycząca decyzji udzielających pozwolenia na budowę budynków gospodarczych na działce nr [...] (dawny numer [...]), czy też inne dokumenty dotyczące budynków wydane na rzecz osób O.N., O.Z. i Z.Z., za okres 1957-1990 r.,

2. według danych ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Urząd współwłaścicielami działki nr [...] przy ul. [...] są G.Ł. i C.D., czy też O.Z. i C.D.,

3. z danych ewidencji gruntów i budynków (geodezyjnych) można określić datę budowy budynku gospodarczego, jak i dobudowanej części gospodarczej z wiatą.

W odpowiedzi, pismem z [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] Wicestarosta Starostwa Powiatowego poinformował, że wydawanie pozwoleń na budowę na terenie Gminy w okresie 1957-1990 r. nie należało do kompetencji Starosty. Natomiast z protokołu przekazania dokumentów z Urzędu Rejonowego Oddział Urbanistyki Architektury i Nadzoru Budowlanego wynika, że dokumentacja dla przedmiotowej inwestycji nie była przekazywana do tutejszego organu.

Odrębnymi pismami z [...] lipca 2015 r. organ powiatowy zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy oraz Burmistrza Miasta i Gminy z prośbą o udzielenie informacji, czy w okresie 1957-1990 r. Urząd wydawał decyzje udzielające pozwolenia na budowę budynków gospodarczych na działce nr [...] (dawny numer [...]), czy też inne dokumenty dotyczące tych budynków wydane na rzecz osób O.N., O.Z. i Z.Z..

W odpowiedzi, pismem z [...] września 2015 r. znak: [...] Kierownik Referatu Urzędu Miejskiego poinformował, że w aktach archiwum Urzędu, dotyczących budowy we wskazanym okresie obiektów nie odnaleziono decyzji o pozwoleniu na ich budowę.

Pismem z [...] sierpnia 2015 r. PINB, działając na podstawie art. 75 § 1 i art. 50 § 1 K.p.a, wezwał G.Ł. do przedłożenia, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, dokumentów dotyczących legalności budowy lub przebudowy, tj. pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych dokonanych we właściwym urzędzie na okoliczność budowy przedmiotowego budynku gospodarczego z wiatą bądź przebudowy szopy na budynek gospodarczy z wiatą.

W odpowiedzi, pismem z [...] sierpnia 2015 r. G.Ł. wyjaśniła, iż dokumentami potwierdzającymi wybudowanie dwóch budynków pełniących funkcję gospodarczą są dokumenty znajdujące się w aktach sprawy.

Odrębnymi pismami z [...] sierpnia 2015 r., PINB działając na podstawie art. 50 § 1 K.p.a, wezwał R.Ł., M.D., C.S. oraz G.Ł., do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie.

[...] września 2015r. w siedzibie PINB przesłuchani zostali C.S., M.D. oraz R.Ł.. Pan S. potwierdził zapisy operatu szacunkowego, którego jest autorem, na okoliczność posadowienia i wyglądu szop opisanych literą D i E. Pani D. zeznała, że roboty budowlane dotyczące przedmiotowego budynku gospodarczego wykonywane były w 1995 r. w trakcie budowy warsztatu przez Pana Ł., natomiast wcześniej w tym miejscu była szopa drewniana. Pan Ł. zeznał, że z przedmiotową szopą nic się nie działo do 1988 r., tj. dopóki nie kupili z żoną działki nr [...]. Wtedy okazało się, że budynek zachodzi na nieruchomość sąsiednią. Przebudowy szopy w okresie 1988-1994 dokonał jego teść Z.Z.. W tym okresie wykonana została również wiata.

Pismem z [...] września 2015 r. PINB zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego.

[...] października 2015 r. PINB wydał decyzję nr [...], którą powołując się na art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U Nr 38, poz. 229 ze zm., dalej: Pr. bud. z 1974 r.) w związku z art. 103 ust. 2 Pr. bud. z 1994 r., nakazał G.Ł. rozbiórkę budynku gospodarczego wraz z wiatą, samowolnie dobudowanego do istniejącego budynku gospodarczego, usytuowanego na terenie działek nr [...] przy ul. [...], to jest rozbiórkę dobudowanych trzech ścian z zadaszeniem w tym całość wiaty oraz schodów wejściowych w elewacji tylnej - południowo-zachodniej dobudowanego obiektu, rozbiórkę fundamentów, słupów, stopy pod słupem przyściennym oraz trzech stóp pod słupami wiaty.

Jednocześnie w sentencji decyzji organ wskazał, że rozbiórka pokrycia dachowego musi być wykonana przez jednostki posiadające uprawnienia do usuwania i utylizacji wyrobów zawierających azbest.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania oraz ustalenia faktyczne wynikające z czynności kontrolnych, zeznań i wyjaśnień stron. Za rozstrzygającą kwestię dotyczącą okresu budowy przedmiotowego obiektu, ze względu na rozbieżne wyjaśnienia stron postępowania, organ przyjął ustalenia z dokumentacji - projektu budowlanego powykonawczego budynku gospodarczego wraz z oceną techniczną z czerwca 2012 r. sporządzoną przez mgr inż. H.P., który podaje, że obiekt został wybudowany najpóźniej w latach 80-tych ubiegłego wieku. Organ uznał, że szopy oznaczone literą "D" i "E" w operacie szacunkowym sporządzonym przez C.S. [...] września 1973 r., nie są tym samym budynkiem gospodarczym z wiatą, jak sugerują to Państwo Ł., ze względu na różną ich konstrukcję i podstawowe parametry. W ocenie PINB zasadnym jest zatem przyjęcie, że wykonano roboty budowlane polegające na samowolnej budowie budynku gospodarczego z wiatą, a nie jak podnoszą Państwo Ł., przebudowie szopy na istniejący obiekt. Uzasadniając wydanie nakazu rozbiórki organ wskazał na okoliczność naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 29 ust. 5 Pr. bud. z 1974 r., to jest ochrony uzasadnionego interesu osoby trzeciej – C.D., bowiem obiekt znajduje się nie tylko na działce nr [...] będącej współwłasnością Państwa Ł., ale także na działce nr [...] i nr [...], której jest współwłaścicielem. Ponadto Pan D. nie wyraził zgody na taką zabudowę. Organ I instancji stwierdził także, że lokalizacja obiektu nie spełnia wymagania § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dziennik Ustaw Nr 17 poz. 62, dalej: rozp. MAGTiOŚ), bowiem zgodnie z tymi przepisami budynki mogą być wznoszone w odległości 4m od granicy posesji, jeżeli jednak nie mają otworów okiennych lub drzwiowych od strony granicy posesji, to odległość ta może być zmniejszona do 3m. Lokalizacja obiektu narusza także § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm., dalej: rozp. MI), ponieważ dopuszczalne jest usytuowanie budynków z otworami w ścianie w odległości nie mniejszej niż 4m od granicy działki sąsiedniej.

Pismem z [...] listopada 2015 r., uzupełnionym pismem z [...] listopada 2015 r., odwołanie od powyższej decyzji wniosła G.Ł., zarzucając, iż PINB wydając decyzję nie uwzględnił wszystkich dowodów przedstawionych przez nią oraz dowodów ujawnionych w toku postępowania zawartych w aktach sprawy. Zdaniem skarżącej dokumenty zawarte w Teczce Nieruchomości nr 88 są nieprawdziwe i nie potwierdzają stanu faktycznego sprawy, bowiem C.D. nigdy nie pozostawał samodzielnym właścicielem działki nr [...], jak również, że w dniu zakupu nieruchomości Pan D. pozostawał we współwłasności ze Z.Z. odnośnie działki nr [...]. Przy czym organ nie podjął próby wyjaśnienia braku dowodów w Teczce Nieruchomości nr 88. Dodała, że wycena nieruchomości z [...] września 1973 r. nie koresponduje do mapy geodezyjnej z [...] października 1973 r. Pani Ł. podniosła także, że PINB nie wyjaśnił faktu zwaśnienia stron, wskazując, że przy budowie garażu przez Pana D. na działce nr [...] podtrzymała ustalenia nieżyjącej O.Z., które następnie Pan D. naruszył. W związku z czym niezrozumiałe jest dla niej przywołanie art. 252-279 Kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącej zarzut PINB, iż do dnia dzisiejszego G.Ł. nie przedstawiła żądanych dokumentów jest chybiony i niezrozumiały, bowiem wskazane w piśmie z [...] sierpnia 2015 r. dowody wynikające z akt sprawy spełniają w pełni żądanie PINB zawarte w piśmie z [...] sierpnia 2015 r. Pani Ł. podniosła również, że w protokole przesłuchania świadka C.S. nie zostały ujęte przez PINB istotne informacje, jak np. że w tamtym czasie w obrębie miasta wykonywał wyceny innych nieruchomości. Dla Skarżącej niezrozumiałe jest także określenie przez PINB w piśmie z [...] grudnia 2011 r., że postępowanie prowadzone jest z urzędu, gdy w rzeczywistości podjęte zostało na wniosek strony.

17 listopada 2015 r. z dokumentami sprawy zapoznała się w siedzibie organu odwoławczego G.Ł., Następnie w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. Pani Ł. wyraziła stanowisko, że PINB po otrzymaniu pisma Urzędu Miasta i Gminy z [...] września 2015 r. nie szukał innych źródeł uzyskania dokumentów dotyczących legalności robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku gospodarczego, takich jak rejestr wydanych przez ten urząd decyzji. Pani Ł. wskazała, że PINB nie powinien ograniczać się do Teczki Nieruchomości nr 88, na którą wskazał Urząd Miasta i Gminy w powyższym piśmie, która w jej ocenie zawiera sprzeczne dowody.

Następnie pismem z [...] listopada 2015 r. znak: [...] WINB zwrócił się do PINB o wyjaśnienie, czy Burmistrz Miasta i Gminy udzielił odpowiedzi na pismo PINB z [...] lipca 2015 r. dotyczące dokumentów wydanych w okresie 1957-1990 odnośnie budynków gospodarczych na działce nr [...].

Przy wystosowanym w odpowiedzi piśmie z [...] grudnia 2015 r. znak: [...] PINB przesłał do WINB pismo Burmistrza z [...] grudnia 2015 r. znak: [...] informujące o braku w zbiorach archiwum Urzędu Miasta z lat 1957-1990 decyzji udzielających pozwolenia na budowę dotyczących przedmiotowej inwestycji.

Ponadto pismami z [...] grudnia 2015 r. oraz z [...] stycznia 2016 r. znak: [...] organ odwoławczy zwrócił się do Archiwum Państwowego o udzielenie informacji, czy w zasobach tej jednostki znajdują się rejestry pozwoleń na budowę lub zgłoszeń z lat 1957-1990 dla inwestycji zrealizowanych na terenie działek nr [...] przy ul. [...]. Natomiast w przesłanym w odpowiedzi postanowieniu z [...] stycznia 2016 r. znak: [...] poinformowano o braku w zasobach tej jednostki dokumentacji we wskazanym wyżej zakresie. Jednocześnie poinformowano o możliwości sprawdzenia m.in. dokumentacji nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej i Urzędu Powiatowego z lat 1950-1975 znajdującej się w Archiwum Państwowym.

W związku z wystąpieniem WINB z [...] stycznia 2016 r. znak: [...] Archiwum Państwowe poinformowało w piśmie z [...] lutego 2016 r. znak: [...], że w aktach [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej i Urzędu Powiatowego z lat 1950-1975 nie odnaleziono pozwoleń na budowę na działkach nr [...] przy ul. [...].

Decyzją z [...] lutego 2016 r., nr [...], WINB – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

Uzasadniając decyzję WINB wskazał, że na podstawie dotychczasowych ustaleń stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku gospodarczego wraz z wiatą, dobudowanego do istniejącego budynku gospodarczego, usytuowanego na terenie działek nr [...] przy ul [...], którego budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia PINB odnośnie daty budowy przedmiotowego budynku gospodarczego wraz z wiatą wskazujące na lata 80 XX wieku, bowiem ze znajdującego się w aktach sprawy projektu budowlanego powykonawczego budynku gospodarczego wraz z oceną techniczną z czerwca 2012 r. sporządzonego przez mgr inż. H.P. wynika, że obiekt został wybudowany w latach 70-tych, a najpóźniej w latach 80-tych ubiegłego wieku.

Obowiązujące w tym okresie (po 1 stycznia 1979r.) rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dziennik Ustaw Nr 8 poz. 48 ze zmianami), wydane na podstawie Pr. bud. z 1974 r., określające warunki udzielania pozwoleń na budowę obiektów budowlanych oraz pozwoleń na wykonanie robót budowlanych, w Dziale 3 - Budownictwo osób fizycznych, rozdziale 1 - pozwolenia na budowę, nie wymienia obiektu gospodarczego jako zwolnionego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przepisy ww. rozporządzenia nie zawierają przy tym żadnych wyjątków od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tego rodzaju obiektu. Zwolnienie takie dotyczyło, w budownictwie osób fizycznych, altanek nie przystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych, pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego - na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego (patrz: § 44 ust. 2 pkt 1 i 2 cytowanego rozporządzenia). Zaś przedmiotowego obiektu w żaden sposób nie można zakwalifikować do ww. obiektów.

W związku z powyższym – zdaniem WINB - należało stwierdzić, że budowa przedmiotowego budynku gospodarczego wraz z wiatą w latach 80-tych XX wieku wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Organ I instancji zobowiązany był więc ustalić, czy takowe pozwolenie zostało wydane. W ocenie WINB z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania przez organ I instancji, jak również w toku niniejszego postępowania odwoławczego wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy wraz z wiatą, dobudowany do istniejącego budynku gospodarczego, usytuowany na terenie działek nr [...] przy ul. [...], został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Świadczy o tym treść pisma Urzędu Miejskiego z [...] września 2015 r. znak: [...], w którym poinformowano, że w aktach archiwum tego urzędu dotyczących budowy obiektów w latach 1957-1990 nie odnaleziono decyzji o pozwoleniu na budowę budynków gospodarczych na działce nr [...]. Dokumentów takich brak jest również w Archiwum Państwowym (postanowienie z [...] stycznia 2016 r. znak: [...]) oraz Archiwum Państwowym (pismo z dnia [...].02.2016r. znak: [...]). Z powyższego wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy wraz z wiatą został wybudowany bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę właściwego organu administracji publicznej.

Przy czym w ocenie organu odwoławczego z dokumentów sprawy nie wynika, aby przedmiotowy budynek gospodarczy wraz z wiatą dobudowany do istniejącego budynku gospodarczego na terenie działek nr [...] przy ul. [...] powstał w wyniku jedynie remontu uprzednio istniejącej w tym miejscu szopy, bowiem jak wynika z akt szopa ta posiadała inną konstrukcję oraz parametry niż obiekt istniejący obecnie, w związku z czym należało uznać że prace które doprowadziły do powstania przedmiotowego obiektu w jego obecnej formie stanowiły w istocie budowę nowego obiektu budowlanego - o innych parametrach i konstrukcji. Mianowicie z ustaleń dokonanych przez PINB podczas oględzin przeprowadzonych [...] października 2011 r. oraz [...] marca 2012 r. wynika, że obecnie na działkach nr [...] przy ul. [...] istnieje budynek gospodarczy o konstrukcji częściowo murowanej i częściowo drewnianej o wymiarach około 3,50 x 6,10 m (co daje powierzchnię zabudowy wynoszącą 21,35m2) i wysokości około 4,0m z podcieniem - wiatą o wymiarach 2,25 x 6,10 m (powierzchnia zabudowy 13,72m2) i wysokości 1,60m, dach jednospadowy kryty płytą azbestową falistą, od strony działki nr [...] w ścianie obiektu istnieje okno oraz drzwi drewniane, swoją konstrukcją obiekt styka się z istniejącym budynkiem gospodarczym na działce nr [...]. Przy czym z projektu budowlanego powykonawczego budynku gospodarczego wraz z oceną techniczną z czerwca 2012 r. sporządzonego przez mgr inż. H.P. wynika, że przy ścianie dobudowanego budynku wykonano konstrukcję stalowo-belkową, środek dachu podparto na ścianie murowanej pod którą wykonano ławę fundamentową, na zewnątrz obiekt posiada konstrukcję słupowo-belkową oraz wykonano stopę fundamentową pod słup przyścienny i trzy stopy pod wiatę.

Natomiast z operatu szacunkowego z [...] września 1973 r. sporządzonego przez biegłego C.S. (karta 65/3 w aktach PINB) wynika, że w miejscu obecnie istniejącego budynku gospodarczego z wiatą znajdowały się szopy oznaczone w tym dokumencie literą "D" (o wymiarach 4x2, 7x2,7 = 29m3) i "E" (o wymiarach 2,7x2, 7x2 = 15m3). Szopa "D" posiadała ściany zewnętrzne i zewnętrzne o konstrukcji ryglowej jednostronnie obite deskami, bez podmurówki i innych urządzeń wewnętrznych oraz dach jednospadowy z okrąglaków pokryty dachówką cementową, i wykazywała 50% zużycie. Również szopa "E" posiadała ściany zewnętrzne o konstrukcji ryglowej, jednostronnie obite deskami, bez podmurówki i innych urządzeń wewnętrznych oraz dach jednospadowy z okrąglaków lecz pokryty papą na podkładzie z desek, i obiekt ten wykazywał 60% zużycie. Również dokumenty przedłożone przez G.Ł. przy piśmie z [...] grudnia 2011 r. wskazują na inną powierzchnię zabudowy uprzednio istniejącego obiektu budowlanego niż powierzchnia weryfikowanego obiektu istniejącego obecnie na terenie przedmiotowej nieruchomości - w dokumentach tych jest bowiem mowa o budynku gospodarczym o powierzchni zabudowy wynoszącej 18,85m (postanowienie Sądu Rejonowego Wydział Cywilny z dnia [...].12.1979 r. sygn. akt: [...]), a zatem mniejszej niż powierzchnia obecnego obiektu. Ponadto treść oświadczenia C.D. złożonego do protokołu oględzin przeprowadzonych [...] marca 2012 r. potwierdza, że uprzednio istniejąca w miejscu przedmiotowego obiektu budowlanego szopa nie była murowana lecz wykonana z żerdzi, oraz że była niższa niż obecnie.

Wskazać również należy, że R.Ł. oświadczył do protokołu oględzin przeprowadzonych [...] lipca 2015 r., iż Z.Z. w roku 1980 "przebudował" przedmiotowy budynek gospodarczy z wiatą w ten sposób, że wykonał w tylnej części drzwi, schody i okno oraz "zmienił deski elewacji na inne".

W ocenie WINB z porównania powyższych dowodów wynika, że prace które doprowadziły do powstania przedmiotowego obiektu gospodarczego z wiatą w jego obecnej formie stanowiły w istocie budowę nowego obiektu budowlanego - o innych parametrach i konstrukcji. Wskazać w związku z tym należy, że w przypadku robót budowlanych prowadzących do wykonania faktycznie nowego obiektu budowlanego w miejscu wcześniej istniejącego obiektu, nawet jeżeli są one prowadzone z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie (np. fundamenty), dokonuje się odbudowy, która zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 Pr. bud. z 1994 r. zalicza się do budowy, ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, jak i skutkami prawnymi niedopełnienia tego wymogu.

W sprawach dotyczących obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę zastosowanie mają przepisy art. 48 Pr. bud. z 1994 r., z wyjątkiem obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, to jest przed 1 stycznia 1995 r., lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Zgodnie bowiem z przepisem art. 103 ust. 2 ww. ustawy do takich obiektów nie stosuje się art. 48 lecz przepisy dotychczasowe, to jest przepisy Pr. bud. z 1974 r. Powyższa zasada obejmuje więc wszystkie obiekty budowlane, które wybudowane zostały przed dniem 1 stycznia 1995 r. bez wymaganego pozwolenia, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne.

WINB wskazał, że prowadząc postępowanie legalizacyjne na podstawie przepisów Pr. bud. z 1974 r. w stosunku do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia przed dniem 1 stycznia 1995 r., organ obowiązany jest do ustalenia, czy w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 tej ustawy, wystąpienie których obliguje do wydania nakazu rozbiórki. Przepis ten stanowi w ust. 1, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego artykułu terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

Jeśli organ nie stwierdzi przesłanek orzeczenia przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 lub ust. 2, obowiązany jest zbadać, czy w sprawie zachodzi konieczność wydania rozstrzygnięcia (decyzji) w oparciu o art. 40, tj. czy istnieje konieczność wykonania w wyznaczonym terminie określonych zmian lub przeróbek (w znaczeniu techniczno- budowlanym) w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Inwestor może przystąpić do użytkowania obiektu, co do którego wydano decyzję na podstawie art. 40, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie (art. 42 ust. 1), natomiast jeśli co do tego obiektu nie wydano nakazu na podstawie w/w przepisu, podstawę wydania pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie zdatności do użytku wybudowanego obiektu.

Mając na względzie powyższą wykładnię prawa materialnego WINB podzielił stanowisko PINB, że brak jest możliwości legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego wraz z wiatą, samowolnie dobudowanego do istniejącego budynku gospodarczego, usytuowanego na terenie działek nr [...] przy ul. [...].

Argumentując powyższe konieczne jest odniesienie się do dyspozycji art. 5 ust. 1 in fine Pr. bud. z 1974 r., stanowiącej, że obiekty budowlane powinny być budowane zgodnie z przepisami, w szczególności techniczno-budowlanymi i normami. Aktem wykonawczym określającym warunki techniczno-budowlane dla budynków, ustanowionym na podstawie Pr. bud. z 1974 r., która ma zastosowanie w niniejszej sprawie, jest rozp. MAGTiOŚ W ocenie WINB omawiany budynek gospodarczy z wiatą narusza przepisy ww. rozporządzenia w sposób nie dający możliwości naprawy, z dokumentów sprawy wynika bowiem, że obiekt ten usytuowany jest częściowo na terenie sąsiednich działek (działki nr [...] w zakresie schodów oraz działki nr [...] w zakresie wiaty). Taka lokalizacja obiektu narusza przepis § 13 ust. 1 w/w rozporządzenia, który warunkowo dopuszcza sytuowanie budynków gospodarczych bezpośrednio przy granicy działki jedynie w przypadku, gdy budynek posiada ściany z materiałów niepalnych i dach o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych. Natomiast przedmiotowy obiekt budowlany posiada częściowo konstrukcję, jak i pokrycie dachu, z materiałów palnych (z treści protokołów z oględzin oraz projektu budowlanego powykonawczego z 2012r. wynika, że obiekt posiada częściowo drewnianą konstrukcję i ściany).

Ponadto usytuowanie omawianego budynku narusza przepisy techniczno-budowlane zawarte w § 12 rozp. MI. Zawarte w tym przepisie normy określają możliwe usytuowanie ścian zewnętrznych budynków względem granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległościach 3m (dla ścian bez otworów okiennych lub drzwiowych) i 4m (dla ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi) albo też 1,5m lub na granicy jeśli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Nie jest jednak możliwa w świetle w/w przepisu lokalizacja budynku jednocześnie na dwóch odrębnych działkach.

W ocenie WINB powyższe naruszenie przez przedmiotowy obiekt przepisów techniczno-budowlanych wypełnia hipotezę z art. 37 ust. 2 Pr. bud. z 1974 r. uzasadniającą wydanie nakazu rozbiórki w omawianym przypadku. Decyzja o rozbiórce wydana w oparciu o ten przepis posiada charakter uznaniowy, co zobowiązuje organ do podania przyczyn wyboru rozstrzygnięcia ze wskazaniem istnienia wymaganej przez ten przepis "ważnej przyczyny" czy "ważnych przyczyn". Natomiast zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym, przez "ważne przyczyny", o których mowa w art. 37 ust. 2 należy rozumieć konsekwencje powstałe w następstwie naruszenia zasad ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a zwłaszcza art. 5, 13, 14 i 15 tej ustawy, oraz jej przepisów wykonawczych, a w szczególności przepisów techniczno-budowlanych (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08.06.1998r. sygn. akt IV SA 1243/96, LEX nr 43256). Bez wątpienia lokalizacja omawianego obiektu narusza w sposób niedopuszczalny cytowane wcześniej przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.

WINB dodał także, że stwierdzone naruszenie przez przedmiotowy obiekt wskazanych wyżej przepisów techniczno-budowlanych wypełnia również hipotezę z art. 37 ust.1 pkt 2 Pr. bud z 1974 r. uzasadniającą wydanie nakazu rozbiórki - bowiem omawiany obiekt ze względu na swoje usytuowanie i rodzaj materiału, z którego został wykonany (materiał palny), stwarza zagrożenie pożarowe i w konsekwencji powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.

Z powyższych względów zdaniem organu odwoławczego wykluczona jest możliwość legalizacji obiektu gospodarczego poprzez wydanie orzeczenia w trybie art. 40 Pr. bud. z 1974 r. nakazującego skarżącej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Zamiany określone w takiej decyzji zmierzać by musiały do zmiany lokalizacji tego budynku, a więc de facto do rozbiórki dotychczasowego budynku i jego postawienie w innym miejscu. Takie roboty stanowiłby bez wątpienia działanie inwestycyjne wymagające w istocie uzyskanie pozwolenia na budowę. Przy czym organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do wydania decyzji w tym zakresie. Zgoda na budowę nowego budynku gospodarczego (udzielenie pozwolenia na budową bądź przyjęcie zgłoszenia - w zależności od rodzaju budynku gospodarczego) należy do właściwości organu administracji architektoniczno-budowlanej. Żaden przepis nie uprawnia ani też nie zobowiązuje organu administracji publicznej do nakładania obowiązku podjęcia procesu inwestycyjnego w sytuacji gdy inwestor nie wyraził takiej woli (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 24.07.2013r. sygn. akt IISA/Go 233/13 - orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie WINB organ powiatowy prawidłowo określił adresata zaskarżonej decyzji rozbiórkowej. Stosownie do art. 38 ust. 1 Pr. bud. z 1974 r. podmiotem obowiązanym na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części albo urządzenia, objętego nakazem przymusowej rozbiórki jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W sytuacji zaś, gdy inwestor zmarł, to decyzje o rozbiórce obiektu budowlanego należy kierować do właściciela obiektu (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 06.07.2004 r. sygn. akt 7/IV SA 448/03 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż obecnym właścicielem omawianego budynku gospodarczego z wiatą jest G.Ł., adresat zaskarżonej decyzji rozbiórkowej.

Reasumując, WINB stwierdził, że decyzja rozbiórkowa PINB nie narusza prawa, w związku z czym wniesione od niej odwołanie G.Ł. nie mogło zostać uwzględnione.

Powyższa decyzja WINB stała się przedmiotem skargi G.Ł. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawie polegający na przyjęciu, że:

a) budynek gospodarczy wraz z wiatą będący przedmiotem zaskarżonej decyzji został wzniesiony niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, w szczególności bez pozwolenia na budowę,

b) operat szacunkowy z [...].09.1973 r. sporządzony przez C.S. odzwierciedla rzeczywisty stan fizyczny budynku usytuowanego w tym miejscu i w tym czasie, w szczególności jego wymiary oraz konstrukcję,

c) budynek gospodarczy wraz z wiatą będący przedmiotem zaskarżonej decyzji został wzniesiony na dwóch działkach,

d) budynek gospodarczy wraz z wiatą będący przedmiotem zaskarżonej decyzji mógł zostać wzniesiony tylko za zgodą C.D. bądź jego poprzedników prawnych,

e) akta nieruchomości zgromadzone w teczce o nr 88 stanowią wyczerpującą, a przez to wiarygodną informację na temat podejmowanych na nieruchomości przy ulicy [...] robotach budowlanych oraz działaniach organów administracji budowlanej,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. w szczególności:

a) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

b) art. 37 ust. 1 i 2 Pr. bud. z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Pr. bud. z 1994 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie,

c) przepisów rozporządzenia MI poprzez ich zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy,

d) § 13 rozp. MAGTiOŚ poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. w szczególności:

a) art. 7 K.p.a,

b) art. 8 K.p.a.,

c) art. 12 K.p.a.,

d) art. 77 § 1 K.p.a.

e) art. 78 § 1 K.p.a,

f) art. 80 K.p.a,,

g) art. 107 § 3 K.p.a.

Wobec tak sformułowanych zarzutów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a) skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji jak i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.

Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:

a) decyzji Naczelnika Miasta i Gminy nr [...] z dnia [...].12.1975 r. w sprawie pozwolenia na budowę szamba na nieruchomości przy ulicy [...],

b) decyzji Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy nr [...] z dnia [...].08.1980 r. w sprawie pozwolenia na budowę obejmującą przebudowę budynku mieszkalnego przy ulicy [...],

c) wypisu aktu notarialnego z dnia [...].04.1980 r. Rep. A nr [...] r.,

na okoliczność ustalenia: wydawania przez organy administracji budowlanej decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczących nieruchomości przy ulicy [...], które jednakże nie są w posiadaniu tych organów, niekompletności dokumentacji w teczce ozn. nr 88 prowadzonej dla nieruchomości przy ulicy [...], nieprawdziwości pisma Urzędu Miejskiego z dnia [...] września 2015 r. znak [...].

Ponadto na podstawie art. 200 P.p.s.a skarżąca wniosła o zasądzenie od organu II instancji kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że lektura akt niniejszej sprawy wskazuje na tak różnorodną, niekonsekwentną, jednostronną, nieobiektywną oraz często wzajemnie sprzeczną argumentację oraz ocenę materiału dowodowego przez organy administracji budowlanej, że trudno w tej sprawie w ogóle mówić o zachowaniu podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego jakimi są zasady wyrażone w art. 7 K.p.a. tj. stania na straży praworządności, podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w art. 8 K.p.a. tj. pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej. Cechy te są szczególnie widoczne pomiędzy ostatnimi dwoma stanowiskami tj. zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzją PINB z dnia [...].10.2015 r. znak [...]. Organ I instancji powołuje się dla uzasadnienia swej decyzji na ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich (tj. rzekomego braku zgody C.D.) o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 Pr. bud. z 1974 r. oraz przepisów prawa cywilnego o użytkowaniu (?) zaś organ lI instancji do argumentacji tej w ogóle się nie odnosi, mimo iż podtrzymuje w całości decyzję organu I instancji. Organ opiera swoją decyzję na zupełnie innych argumentach, nie odnosząc się do całego szeregu zarzutów podniesionych w odwołaniu. Jest to tylko jeden z wielu przykładów takich niekonsekwencji. Przywoływanie ich wszystkich nie wydaje się - zdaniem skarżącej - zasadne, albowiem są one oczywiście widoczne a biorąc pod uwagę cel skargi dużo bardziej istotne jest wykazanie merytorycznych przyczyn wadliwości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Wady formalne wynikają zaś z zaniedbań w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jego oceny.

W ocenie skarżącej oba organy błędnie przyjęły, że przedmiotowy budynek gospodarczy wraz z wiatą został wybudowany niezgodnie z prawem, tj. bez uzyskania pozwolenia na budowę. Gro swoich wysiłków organy skierowały na ustalenie, że nie dysponują one dokumentem takiego pozwolenia. W ocenie skarżącej wysiłki te należy uznać na niewystarczające, zaś opartą na tych ustaleniach ocenę za błędną. Aby jednak ustalić na jakich zasadach budynek ten został wzniesiony oraz na jakie przepisy należy do niego stosować w pierwszej kolejności należy ustalić kiedy został on wzniesiony. W tym zakresie ustalenia organów obu instancji okazały się błędne. W zaskarżonej decyzji za datę powstania tego budynku uznaje się lata 80 XX wieku (czyli czasokres między 1980 r. a 1990 r.). Uzasadniając to ustalenie organ lI instancji powołał się na ustalenia projektu powykonawczego autorstwa H.P.. Organy dokonując takiego ustalenia po pierwsze wyrywkowo potraktowały wnioski tego projekty, albowiem jest w nim mowa, że "na podstawie wizji lokalnej i oględzin naturalnych zniszczeń pokrycia dachu eternitem falistym można przyjąć, że obiekt został wybudowany w latach 70-tych a najpóźniej 80-tych ubiegłego wieku". Oznacza to, że pokrycie dachowe na tym budynku ma 30-40 lat co podważa także treść szacunku z dnia [...].09.1973 r. Po drugie nie uwzględniono treści opisu i mapy z dnia [...].10.1973 r. podpisanej przez J.W. kierownika Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych. Organy administracji budowlanej wskazują, że istniejące/y w tym samym miejscu budynek/ki nie są tymi samymi budynkami co dzisiaj istniejące, argumentując, że przemawia za tym treść szacunku wykonanego przez C.S. wykonanego w dniu [...].09.1973 r. dla potrzeb ustalenia wartości tych budynków. Potwierdzeniem tego ma być także dowód z przesłuchania C.S. przed organem. W ocenie skarżącej dowód z przesłuchania tego świadka nie może być podstawą do ustalenia jakichkolwiek okoliczności dotyczących tego operatu poza stwierdzeniem autorstwa tego dokumentu. Trudno bowiem po ponad 40 latach na tej podstawie ustalać konstrukcję budynku, w sytuacji gdy świadkiem jest osoba starsza i schorowana. Na marginesie jedynie wskazano, że organ administracji pominął w protokole przesłuchania tego świadka okoliczności istotne dla oceny tego dowodu tj. m.in. stan zdrowia świadka oraz inne okoliczności wskazywane przez skarżącą w pismach i ostatnim odwołaniu. Z tej przyczyny organy administracji budowlanej powinny dokonać oceny szacunku C.S. z dnia [...].09.1973 r. poprzez jego konfrontację z innymi dowodami z dokumentów. Ocena ta wydaje się jednoznacznie przemawiająca przeciw treści tego szacunku. Szacunek bowiem w odróżnieniu od map geodezyjnych zawiera jedynie szkice sytuacyjne bez zachowania jakiejkolwiek skali czy nawet proporcji. Ze szkiców tych wynika, że w tym miejscu były dwa budynki (D i E), zaś z mapy z dnia [...].10.1973 r. że jeden. Z szacunku nie wynika w jaki sposób i jaką metodą były wykonywane pomiary. Faktem jednak jest, że stan uwidoczniony na mapie geodezyjnej z dnia [...].10.1973 r. powiela się na kolejnych mapach aż po okres obecny. Na każdej z nich budynek ten przekracza minimalnie granicę działki nr [...] (wcześniej [...]). Organ administracji nie zadał sobie nawet trudu wyliczenia wymiarów budynku wyrysowanego w skali 1:500 na mapie z [...].10.1973 r. i porównania go do pomiarów zawartych w szacunku z tego samego roku. Gdyby zaś organy ustaliły znaczące różnice w wymiarach budynków wskazywanych w szacunku oraz na mapach i w naturze to powinny tę okoliczność odpowiednio ocenić czego jednak nie zrobiły. W ocenie skarżącej decydujące znaczenie w tym względzie należy przypisać dokumentowi urzędowemu, który został sporządzony do celu jakim jest odzwierciedlenie położenia i wymiarów działek oraz budynków tj. mapie z dnia [...].10.1973 r. Potwierdzeniem tego wniosku jest także niezgodność szkiców sytuacyjnych i pomiarów dotyczących głównego budynku gospodarczego (B) zawartych w szacunku z dnia [...].09.1973 r. ze szkicami i pomiarami tego samego budynku wykonanymi przez architekta H.D. w dniu [...].09.1979 r. zawartymi w opinii wydanej dla potrzeb sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w sprawie o sygn. akt [...]. Błędne są przy tym uwagi organu li instancji dotyczące treści postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...].12.1979 r. albowiem powierzchnia 18,85 m2 dotyczy pomieszczenia nr 5 (a nie budynku) w budynku gospodarczym. Powyższe podważa wartość opisową i graficzną szacunku z dnia [...].09.1973 r. Do kwestii tych oba organy jednak się nie odniosły. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ Il instancji powołał się jednak na fragment oświadczenia złożonego przez R.Ł., że w roku 1980 Z.Z. wykonał w tym budynku drzwi, schody i okno oraz "wymienił deski na elewacji na inne". Nie jest to bynajmniej dowód na tezę stawianą przez organy obu instancji, że doszło do wybudowania nowego budynku. Po pierwsze wybicie okien czy też drzwi nie jest budową budynku, poza tym deski na elewacji frontowej i tylnej istnieją do dnia dzisiejszego co wyraźnie wydać na zdjęciach załączanych do projektu autorstwa H.P.. Uwagi co do wartości dowodowej zeznań C.D. zostaną przywołane w dalszej części skargi. Analiza ww. wskazanych okoliczności prowadzi do wniosku, że błędne jest ustalenie daty w jakiej został wybudowany przedmiotowy budynek, zaś dokonana przez organy obu instancji ocena dowodów została przeprowadzona w sposób nieobiektywny i wybiórczy. Materiał dowodowy wskazuje, że istniał on co najmniej od 1973 r. albowiem na mapie geodezyjnej z tego roku jest on już uwidoczniony.

Moment powstania tego budynku determinuje zaś cały szereg innych okoliczności faktycznych i prawnych jakie organy obu instancji powinny wziąć pod uwagę. Zgodnie bowiem z przepisem art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290) zwanym dalej Prawem budowlanym z 1994 r.; przepisu art 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie zaś z przepisem art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczeniu.

Biorąc pod uwagę treść tego przepisu oraz datę powstania przedmiotowego budynku analiza prawna organów administracji budowlanej winna objąć także przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.) zwaną dalej Prawem budowlanym z 1961r., albowiem to ta ustawa obowiązywała w chwili wybudowania tego budynku.

Skarżąca zaznaczyła, iż abstrahując od powyższego nie można zgodzić się z analizą prawną dokonaną przez organy obu instancji w niniejszej sprawie. Po pierwsze ustalając, że miarodajne dla oceny zgodności z prawem istniejącego budynku są przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. organy administracji budowlanej nie mogą jednocześnie w uzasadnieniach swoich decyzji powoływać się na przepisy:

- rozp. MAGTiOŚ wydane na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r.,

- rozp. MI wydane na podstawie Prawa budowlanego z 1994 r.

Jeżeli więc organ administracji uznaje za obowiązujące w okresie budowy tego budynku przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. to powinien stosować, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 37 ust. 1 tej ustawy, przepisy wykonawcze do niej.

Po drugie analiza przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. na tle okoliczności niniejszej sprawy nie prowadzi do wniosku, że nie ma możliwości zalegalizowania przedmiotowego budynku i należy nakazać jego rozbiórkę. Nie daje podstaw do takiego stwierdzenia treść przepisu art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. co przyznaje sam organ I jak i lI instancji. Tym samym organ II instancji nie ma obowiązku wydania decyzji rozbiórkowej w niniejszej sprawie.

Zdaniem organu jednak zastosowanie ma jednak przepis art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., który przewiduje fakultatywną możliwość wydania decyzji rozbiórkowej jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust 1. Taka jest bowiem podstawa prawna decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.20145 r. znak [...], którą organ ii instancji utrzymał w mocy. Dziwi zatem odwoływanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podstawy prawnej wskazanej w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. i przywoływanie argumentu, że obiekt tej stwarza zagrożenie pożarowe z uwagi na konstrukcję z materiałów palnych i niepalnych i tym samym powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Oczywiście w tym miejscu nie organ nie podaje żadnej podstawy prawnej, według której taka konstrukcja jest niedopuszczalna w budownictwie poprzestając na gołosłownym twierdzeniu. W tym miejscu trzeba wskazać, że także przepis art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. także odwołuje się do niezgodności budynku z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy.

Samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 p.b. z 1974 r. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne. Decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. znajdzie zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność. Powyższa konieczność będzie zachodziła w szczególności wtedy, gdy niewątpliwym będzie, iż brak jest możliwości usunięcia powołanych w art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy pogorszeń, czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 maja 2014 r. VIII SA/Wa 140/14. Mając na uwadze powyższy pogląd judykatury organ II instancji nie wykazał konieczności rozbiórki przedmiotowego budynku.

Argumentem przemawiającym, według organu Il instancji, za zastosowaniem przepisu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. jest przepis § 13 ust. 1 rozp. MAGTiOŚ, który wyklucza usytuowanie budynku na dwóch działkach. W tym miejscu należy wskazać, że działka sąsiednia w rozumieniu tego przepisu to działka należąca do innej osoby, której przysługuje ochrona jej praw i interesów. Powierzchowna konstatacja obecnego stanu faktycznego tej działki nie uwzględnia jednak zmian jakie nastąpiły od dnia wybudowania tego obiektu do dnia dzisiejszego tak w zakresie prawa własności działek położonych przy ulicy [...] jak i ich kształtów i powierzchni. Organy obu instancji nie uwzględniły bowiem faktu, że Z. i O.Z. oraz J. i N.D. nabyli od Skarbu Państwa prawa własności lokali przy ulicy [...] oraz związane z nimi działy w częściach gruntu i wzniesionych na nich budynkach gospodarczych dopiero w dniu [...] lipca 1974 r. (działka [...] o powierzchni 595 m2). Było to już powstaniu tego budynku z wiatą (tj. dwóch szop). O powyższym skarżąca wyraźnie informowała organ I instancji w swoim piśmie z dnia [...].03.2012 r. Po kolejnych ustaleniach granic działki [...] ostatecznie ustalono jej powierzchnię na 564 m2. Powyższe oznacza, że pomiary tej działki w latach 70-tych XX wieku mogły być dokonywane w sposób nieprawidłowy i przedmiotowy budynek został wzniesiony w ramach ówcześnie istniejącej działki nr [...]. Świadczy o tym jego kształt i posadowienie albowiem jak to ustalono podczas kolejnych oględzin przekroczenie granicy działki jest minimalne i dotyczy tylko ściany. Wskazuje to, iż w chwili wznoszenia tego budynku mieścił się on w granicach jednej działki. Schody zostały wybudowane później w związku z późniejszym wykonaniem otworu na drzwi. Działka nr [...] została nabyta przez O.Z. i C.D. w dniu [...] listopada 2000 r. Działka zaś [...] została nabyta przez małżonków Ł. w 1988 r. Według informacji posiadanych przez skarżącą wszystkie działki o jakich mowa w decyzjach organów obu instancji na początku lat 70-tych XX wieku stanowiły własność Skarbu Państwa. W chwili więc gdy przedmiotowy budynek był wznoszony był on posadowiony na gruntach jednego właściciela. Oczywiście dokonanie powyższych ustaleń organy obu instancji uznały za zbyteczne dla rozpoznania niniejszej sprawy co zdaniem skarżącej jest błędne tak z uwagi na brzmienie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., które odwołuje się do przepisów obowiązujących w okresie budowy jak i przepisu art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego z 1974 r., który z kolei stanowi o ochronie uzasadnionych interesów osób trzecich. Gdyby organy przeprowadziły w tym zakresie rzetelne postępowanie dowodowe mogło by dość do ustalenia, że na początku lat 70-tych XX wieku nie było żadnych osób trzecich albowiem wszystkie te nieruchomości stanowiły własność Skarbu Państwa.

Skarżąca odniosła się do dowodu na jakim oparły się organu obu instancji a mianowicie przesłuchaniu C.D.. Pismem z dnia [...].08.2011 r. C.D. wniósł do PINB o sprawdzenie czy szopa wzniesiona na działce nr [...], których współwłaścicielami są skarżąca i C.D. została wybudowana na podstawie pozwolenia na budowę, określając, iż przypuszczalny czas wzniesienia budynku gospodarczego to rok 2000. Pismem tym C.D. de facto zainicjował przedmiotowe postępowanie. Jego działanie podyktowane było wykazaniem we wcześniejszym czasie, że złożył on fałszywe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tj. budowę garażu. Okoliczność tę wykazała G.Ł.. Powyższe stało się powodem pisma z dnia [...].08.2011 r. oraz wszystkich późniejszych działań C.D.. Motywy działania C.D. skarżąca wykazała w tym postępowaniu szeregiem dowodów. Co więcej, akta sprawy, dają wiele przykładów niekonsekwencji C.D., składania przez niego sprzecznych ze sobą oświadczeń w zależności od stanu sprawy i ujawnianych okoliczności. Niekonsekwencje te i sprzeczności zostały wykazane, podobnie jak zła wola C.D.. Co więcej nieprawdziwe twierdzenia C.D. co do tego, że nie wyrażał on zgody na zabudowę, w sytuacji gdy nie był właścicielem uprawnionym do wyrażenia takiej zgody także zostały w tym postępowaniu wykazane. Mimo tego organy obu instancji w swych ustaleniach opierają się na dowodzie z przesłuchania tego świadka i składanych przez niego oświadczeniach, przy okazji odmawiając wiary twierdzeniom skarżącej. Takie postępowania organów administracji kłóci się z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązują organ administracji do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz dokonania oceny, dopiero na podstawie tak zebranego całokształtu dowodów, czy dana okoliczność została w sprawie udowodniona. W przedmiotowej sprawie, organy administracji budowalnej obu stopni tylko pozornie wykazały się inicjatywą w gromadzeniu materiału dowodowego. Pominęły bowiem materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącą. Organy te nie określiły przyczyn pominięcia dowodów wskazanych przez skarżącą, zatem nie oceniły ich stopnia przydatności dla sprawy. Działanie to jest całkowicie niezrozumiałe z uwagi na ogólnie wyrażoną zasadę w art. 75 k.p.a., iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wskazuje to na całkowitą niekompetencje organu i nierzetelność w przeprowadzaniu całego postępowania. W wyroku z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt li OSK 1639/10 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że: Za niedopuszczalne należy uznać ignorowanie przez organy administracyjne aktywności stron w dążeniu do ustalenia stanu faktycznego, szczególnie jeżeli przedstawiają one w toku postępowania opinie, ekspertyzy, które w ich ocenie podważają dotychczasowe ustalenia. Obowiązkiem organu jest bowiem ustosunkowanie się do nich i pełne wyjaśnienie pojawiających się na tym tle wątpliwości.

Skarżąca wskazała, że kwestionuje także ogóle ustalenie organów obu instancji, że przedmiotowy budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Wniosek ten organy te oparły na dwóch przestankach tj. braku takiego pozwolenia przez G.Ł. oraz braku takiego pozwolenia w zasobach wybranych organów administracji państwowej. Odnosząc się do pierwszej kwestii należy wskazać, że G.Ł. jest kolejnym właścicielem/współwłaścicielem nieruchomości na jakich jest posadowiony ten budynek. Od momentu jego wybudowania minęło ponad 40 lat. W chwili gdy budynek ten powstawał nieruchomości te nie należały nawet do rodziny G.Ł. aie Skarbu Państwa. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 25 stycznia 2008 r. sygn. akt il SA/Lu 795/07: Skoro przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie nakładały na inwestora w budownictwie indywidualnym obowiązku przechowywania dokumentacji, to nie można stwierdzić samowoli budowlanej na tej jedynie podstawie, że inwestor nie jest w stanie przedstawić dokumentu pozwolenia na budowę. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1622/09 gdzie stwierdził: Nielegitymowanie się przez właściciela dokumentami na okoliczność zgodnego z przepisami wykonania budynku nie jest samoistną przesłanką do nakazania rozbiórki budynku na podstawie art. 37 ust 1 p.b. z 1974 r. Z drugiej strony organy obu instancji podjęły pewne działania w celu ustalenia czy dokument pozwolenia na budowę został wydany dla przedmiotowego budynku. Zabiegi te nie przyniosły jednak żadnego rezultatu. Powyższe nie może jednak prowadzić do wniosku, że takiego dokumentu nie było, zwłaszcza, że G.Ł. wykazała braki w dokumentacji prowadzonej przez organy administracji państwowej. Przedłożyła bowiem dokumenty, które powinny być w zasobach administracji budowalnej a nie są. Zdaniem skarżącej braki te mogą być efektem celowego działania krewnego C.D., który pracował w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego. Co więcej wraz ze skargą przywołuje ona dwie decyzje o pozwoleniach na budowę jakie musiały być w tych aktach, w szczególności w teczce ozn. nr 88 albowiem dotyczą one robót budowalnych na działce przy ulicy [...]. Wykazanie takich braków powinno się również spotkać z oceną tego faktu przez organy obu instancji jak każda inna okoliczność mająca istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Do tego jednak nie doszło. Nie bez znaczenia jest też fakt, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uzyskał informację, iż dokumentacja wydawana w przedmiotowej sprawie ma kategorie B10, co oznacza, że jest niearchiwalna i posiada czasowe znaczenie praktyczne, po upływie określonego czasu jest przeznaczona do zniszczenia. Z uwagi na brak ww. pozwoleń na budowę w dokumentacji organów administracji istnieje uzasadnione przypuszczenie, że dokumentacja ta zaginęła, bądź została zniszczona i to w majestacie prawa. Skutkiem powyższego jest przerzucenie na stronę konsekwencji wynikających z zaniedbań organów państwa co nie daje się pogodzić z zasadą państwa prawa wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Załączone do skargi dokumenty wskazują, że poprzednicy prawni G.Ł. przykładali wielką wagę do zgodności podejmowanych przez siebie prac budowlanych z obowiązującymi przepisami. W tym celu występowali o pozwolenia na budowę m.in. szamba czy też przebudowę wnętrza domu. Nie bez znaczenia jest także fakt występowania w przeszłości konfliktów z C.D. i jego poprzednikami prawnymi. Tym bardziej więc każde zamierzenie budowlane Państwa Z. było podejmowane w sposób zgodny z prawem. Powyższe okoliczności nie spotkały się z jakąkolwiek oceną organów obu instancji.

Na marginesie powyższych argumentów skarżąca stwierdziła, że organy obu instancji w niniejszej sprawie nie starały się wykazać tezę, że budynek musi być rozebrany, nie podejmując działań zmierzających do jego legalizacji. Obiekt budowlany wzniesiony w wyniku samowoli budowlanej, nie spełniający przesłanek orzeczenia przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 p.b. z 1974 r. podlega wyłącznie rygorom przewidzianym w art. 40 tej ustawy, które umożliwiają legalizację niezależnie od tego, czy został zrealizowany na gruncie w całości pozostającym w dyspozycji inwestora, czy też częściowo na cudzej nieruchomości Wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych elementów, usunięciu niewłaściwie wykonanych urządzeń i przebudowie prowadzącej do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującego prawa, w tym w szczególności przepisów techniczno- budowlanych. Podkreślić należy, że przez niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia należy rozumieć takie naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w budynku zmian lub przeróbek w trybie art. 40 p.b. z 1974 r. - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2011 r. II SA/Po 394/11. Tymczasem rozważaniu powinny podlegać nie tylko ewentualna kwestia zamurowania otworów okiennego i drzwiowego ale także rozebranie np. schodów prowadzących do tych drzwi, które według organów znajdując się na innej działce. Kwestia zajmowania działki należącej do G.Ł. i jej męża tj. [...] nie jest z pewnością ważnym powodem w rozumieniu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. skoro wyraziła ona zgodę na istnienie tej zabudowy.

Skarżąca stanowczo kwestionuje aby w niniejszej sprawie zaszły ważne okoliczności skutkujące koniecznością wydania decyzji rozbiórkowej na podstawie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Trudno aby za taką ważną przyczynę uznać fakt, że budynek ten zajmuje części dwóch działek, które należą do jednej osoby (na zasadach współwłasności i wspólności majątkowej małżeńskiej). Z każdego punktu widzenia ewentualne zagrożenia można traktować tylko jako teoretyczne albowiem przy takim układzie własności tych nieruchomości trudno mówić o naruszeniu interesów osób kogokolwiek czy też zagrożeniu dla kogokolwiek. Zagrożeń tych organy obu instancji nie wykazały. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt USA/Kr 1461/15 wskazano: Jak wynika w szczególności z ekspertyzy - opinii technicznej z lutego 2012 r. oraz pozostałych akt administracyjnych sprawy istnienie przedmiotowego budynku nie zagraża bezpieczeństwu ani zdrowiu, a tym samym jego stan techniczny nie stanowi takiego niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Dla zastosowania tego przepisu niezbędnym byłoby stwierdzenie realnego, a nie potencjalnego niebezpieczeństwa naruszającego wymogi Prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez dokonanie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Nawet sama sprzeczność z normami technicznymi nie przesądza o konieczności rozbiórki. Wystąpienie przesłanki niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje

Nadto odnosząc się także do argumentacji podnoszonej przez organ I instancji, do której jednak organ II instancji się nie odniósł, w zakresie ochrony uzasadnionego interesu osoby trzeciej skarżąca wskazała, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2231/12: Brak zgody współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie robót budowlanych przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną w ramach postępowania legalizacyjnego, stanowi zagadnienie o charakterze cywilnym i nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 37 i 40 p.b. z 1974 r. W tym przypadku możliwe jest dochodzenie ochrony prawnej przez współwłaścicieli na drodze powództwa cywilnego. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 stycznia 1998 r. sygn. akt IV SA 424/96 gdzie wskazał, że: Samo niewykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością, nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki wybudowanego już obiektu. Likwidacja tego rodzaju bezprawia może zostać dokonana wyłącznie przed sądem powszechnym na podstawie Kodeksu cywilnego. Natomiast decyzją nakazująca rozbiórkę musi opierać się wyłącznie na przesłankach prawnomaterialnych wynikających z powołanego Prawa budowlanego. Jeżeli brak jest takich przesłanek, organ administracji winien zalegalizować budowę.

Odpowiadając na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy w dniu 22 czerwca 2016 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a oddalił wnioski dowodowe strony skarżącej o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów albowiem nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 P.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując skargę we wskazanym zakresie należy wskazać, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.) oraz przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a).

Organy obu instancji zastosowały w rozpoznawanej sprawie przepisy Pr. bud. z 1974 r. Skarżąca natomiast twierdzi, iż mając na uwadze treść art. 37 ust. 1 Pr. bud. z 1974 r. oraz datę powstania przedmiotowego budynku, analiza prawna organów nadzoru budowlanego, powinna objąć także przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 i z 1965 r. Nr 13, poz. 91), albowiem to ta ustawa obowiązywała w chwili wybudowania tego budynku.

Sąd nie podziela tego stanowiska skarżącej. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Pr. bud. z 1994 r., art. 48 tej ustawy (dotyczącego rozbiórki obiektów budowlanych) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli przed 1 stycznia 1995 r.) i do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z uwagi, zatem na niewątpliwe – zdaniem Sądu - zakończenie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego (bez wymaganego pozwolenia na budowę) przed dniem 1 stycznia 1995 r., powyższa norma przejściowa odsyła do przepisów Pr. bud. z 1974 r. dotyczących samowoli budowlanej. Nie ma jednak podstaw, jak twierdzi skarżąca, aby poszukiwać dalszego odesłania do przepisów z chwili realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego to jest do Prawa budowlanego z 1961 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 65 ust. 1 Pr. bud. z 1974 r., przepisy ustawy stosuje się również do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, a niezakończonych decyzją ostateczną. Oznacza to zatem, iż wprowadzając Pr. bud. z 1974 r., ustawodawca zdecydował o stosowaniu nowej ustawy wprost, nie przewidując w tym zakresie żadnych wyjątków. Z tych też przyczyn dla oceny skutków samowolnego zrealizowania obiektu budowlanego, dla realizacji którego wymagane było pozwolenie na budowę, właściwą była ustawa Pr. bud. z 1974 r. Zatem organy prawidłowo, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, przyjęły przepisy tej ustawy oraz przepisy wykonawcze do niej a więc rozp. MAGTiOŚ, z wyłączeniem oczywiście rozp. MI, które jak słusznie wskazała skarżąca w sprawie nie mogły znaleźć zastosowania, albowiem jego przepisy stanowią przepisy wykonawcze do Pr. bud. z 1994 r.

Sąd uznał jednak, że zastosowanie przepisów Pr. bud. z 1974 r. oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, było wadliwe. Zgodnie z art. 37 ust. 1 Pr. bud. z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ust. 2 cytowanego przepisu daje natomiast organowi nadzoru budowlanego możliwość wydania decyzji o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Orzeczenie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego określone w tym przepisie pozostawione zostało zatem uznaniu organu administracji państwowej (publicznej). Art. 40 Pr. bud. z 1974 r. stanowi natomiast, że w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

W rozpoznawanej sprawie WINB stosując przepis art. 37 ust. 2 Pr. bud. z 1974 r. WINB odwołał się do treści § 13 ust. 1 rozp. MAGTiOŚ, który to przepis tylko warunkowo dopuszcza sytuowanie budynków gospodarczych bezpośrednio przy granicy działki jedynie w przypadku gdy budynek posiada ściany z materiałów niepalnych i dach o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych. Skoro natomiast – jak przyjął organ – przedmiotowy obiekt posiada częściowo konstrukcję, jak i pokrycie dachu, z materiałów palnych, to lokalizacja obiektu na dwóch odrębnych działkach, narusza wskazany przepis rozporządzenia.

Odnosząc się do tej argumentacji należy przede wszystkim stwierdzić, że WINB zajmując takie stanowisko nie poczynił własnych ustaleń a w każdym razie nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji, w zakresie podnoszonych przez stronę skarżącą w toku postępowania okoliczności związanych z pierwotnym posadowieniem obiektu na jednej działce (nr [...]) a następnie geodezyjnym wyznaczeniem granic nowo powstałych działek. Te ustalenia są niezbędne w kontekście możliwości zastosowania art. 37 ust. 2 Pr. bud. z 1974 r. i § 13 ust. 1 rozp. MAGTiOŚ.

Wskazać także należy, iż organ odwoławczy z jednej strony przyjął, iż naruszenie przez przedmiotowy obiekt przepisów techniczno-budowlanych (rozp. MAGTiOŚ), wypełnia hipotezę z art. 37 ust. 2 Pr. bud. z 1974 r., co uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki, a z drugiej - także hipotezę z art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy - bowiem obiekt ze względu na swoje usytuowanie i rodzaj materiału, z którego został wykonany, stwarza zagrożenie i w konsekwencji powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Pomijając już sam fakt, że organ nie wyjaśnił szczegółowo na czym to niebezpieczeństwo polega (organ stosujący art. 37 ust. 1 pkt 2 ma oceniać na ile naruszenie prawa wywołuje pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a także wykazać niedopuszczalność tego pogorszenia), wskazać należy, że organ nie może zamiennie stosować przepisu wprowadzającego obligatoryjny obowiązek wydania nakazu rozbiórki obiektu budowanego oraz przepisu wprowadzającego fakultatywną możliwość wydania takiego nakazu.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o treść art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a, zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów, na które składa się wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa radcowskiego w wysokości 480 zł.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zobowiązany będzie do uwzględnienia wyrażonej przez Sąd w niniejszym wyroku oceny prawnej.