Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 230/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia[...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody L. nr [...] z dnia [...] października 2015 r. odmawiającą J. G. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. G. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami RP.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa złożył J. G., reprezentowany przez radcę prawnego.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008 r. J. G. wystąpił do Wojewody L. o ustalenie prawa do rekompensaty za łąkę pozostawioną za B. o powierzchni [...] ha.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...], Wojewoda L. odmówił J.G. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. G. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami RP, w miejscowości Ś. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazał, iż P. G. nie repatriował się w trybie tzw. "układów republikańskich" ani nie był zmuszony opuścić byłych terenów Rzeczypospolitej Polskiej na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. oraz nie zamieszkiwał w dniu 1 września 1939 r. na byłych terenach RP.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł J. G. zarzucając W. bardzo wąską wykładnię pojęcia zamieszkiwania na byłym terytorium RP użytego w art. 2 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...], Minister Skarbu Państwa uchylił decyzję Wojewody L. z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Ministra, miejscem zamieszkania P. G. była miejscowość Ś., której pewna część, położona za B., na skutek zmiany granicy wschodniej znalazła się poza obecnymi granicami RP. Miało to bezpośredni wpływ na gospodarstwo rolne P. G., które uległo podziałowi, co potwierdził prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] kwietnia 1991 r., sygn. akt [...] Minister wskazał, iż w ww. wyroku Sąd ustalił, że P.G. pozostawił na terenach niewchodzących obecnie w skład państwa polskiego część gospodarstwa rolnego (łąki) o powierzchni ok. [...] ha, położonego w Ś. W opinii organu odwoławczego, P. G. zamieszkiwał na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż pewien obszar miejscowości Ś., na którym znajdowało się również mienie poprzednika prawnego strony (część gospodarstwa rolnego położona za B.), nie znalazł się ostatecznie w granicach państwa polskiego.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], Wojewoda L. ponownie odmówił J. G. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P.G. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami RP.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Wojewoda przywołał znajdujące się w aktach sprawy dowody i wskazał, iż z uzyskanych przez organ protokołów z zeznań świadków znajdujących się przy wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] kwietnia 1991 r., sygn. akt [...], wynika, że łąki o łącznej pow. [...] ha były położone za rzeką B. w różnych miejscowościach i nie stanowiły jednej całości. Organ podniósł następnie, iż z uwagi na to, że wieś Ś. zarówno przed wybuchem II wojny światowej jak również obecnie znajduje się na obecnym terytorium RP (gm. D., pow. C., woj. L.), przeprowadził on dowód z przesłuchania J. G. w celu ustalenia nazwy miejscowości, w której znajdowała się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami RP oraz jej położenia. Organ podniósł, iż z oświadczenia J. G. wynika, że opisana w wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] kwietnia 1991 r. łąka o pow. [...] ha w rzeczywistości nie stanowiła jednej całości oraz nie była położona we wsi Ś.. Odległość łąk, o których mowa w ww. wyroku Sądu Rejonowego w C. od siedliska P.G. wynosiła od 1,5 km do 3,5 km. Wojewoda wskazał, iż na podstawie oświadczenia J. G. ustalił, że łąki o powierzchni [...] ha występowały w trzech kawałkach: (i) [...] ha w pobliżu miejscowości M. gm. H., pow. L.; (ii) [...]ha w pobliżu rzeki B. naprzeciwko miejscowości Ś.; (iii) [...] ha w pobliżu miejscowości H. Ś., gm. H., pow. L.. Wskazał, iż choć wnioskodawca nie określił dokładnych nazw miejscowości, w których położone były łąki stanowiące własność P. G., to na podstawie naniesionych przez niego oznaczeń na mapie dołączonej do protokołu przesłuchania, ustalono, że łąki o łącznej pow. [...] ha były położone w gminie H., pow. L., woj. w. obecnie tereny U.

Wojewoda podniósł, iż na podstawie W. Dziennika W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 1936 r. "Podział gmin wiejskich województwa w. na gromady" oraz L. Dziennika W. nr [...] z dnia [...] grudnia 1935 r. "Podział Gmin Wiejskich Województwa L. na gromady (...)" ustalił, że zarówno miejscowość M., miejscowość H. Ś., w pobliżu których były położone dwie łąki jak również trzecia łąka o pow. [...] ha nigdy nie wchodziły w skład gminy Ś. Wskazał, iż na podstawie ww. dowodów ustalił, że łąki o łącznej pow. [...] ha stanowiące własność P. G. przed wybuchem II wojny światowej były położone w gminie H. tj. innej gminie niż nieruchomość siedliskowa P. G. - gmina Ś. Wobec powyższego, w ocenie organu, w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2015 r., tj. że pewna część miejscowości Ś. na skutek zmiany granicy wschodniej znalazła się poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, zdaniem Wojewody, ww. dowody potwierdzają, iż łąki o pow. [...] ha znajdowały się w znacznej odległości od siedliska P. G. i nie dzieliła ich od tego siedliska jedynie rzeka B. lecz również inne miejscowości.

Następnie Wojewoda wskazał, iż w sprawie wymaga ustalenia czy P. G. - właściciel nieruchomości położonej na byłym terenie RP - spełnia wymogi określone w art. 2 cyt. ustawy tj. czy zamieszkiwał na byłych terenach RP oraz czy opuścił byłe tereny RP w z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić. W ocenie Wojewody, zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, iż P. G. nie opuścił byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Organ I instancji wskazał ponadto, iż z zebranych dowodów wynika, iż P.G. zarówno przed wybuchem II wojny światowej jak również po jej zakończeniu posiadał jedno miejsce zamieszkania i nigdy nie zamieszkiwał na byłych terenach RP. Nie spełniał zatem przesłanek określonych w art. 1 i 2 ustawy zabużańskiej.

Odwołanie od ww. decyzji Wojewody L. z [...] października 2015 r. złożył J. G. zarzucając jej naruszenie art. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 oraz ust. 2 a także art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. poprzez uznanie, że strona nie nabyła prawa do rekompensaty i dokonanie zbyt wąskiej wykładni powołanych przepisów oraz naruszenie art. 7 i 8 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody L. z dnia [...] października 2015 r., znak: [...].

W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy, w oparciu o który orzekał Minister Skarbu Państwa w decyzji z [...] lutego 2015 r. uchylającej wydaną poprzednio w sprawie decyzję Wojewody L. z [...] grudnia 2014 r. Następnie, organ odwoławczy podniósł, iż ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu przesłuchania J. G. z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz protokołu sądowego przesłuchania z dnia [...] kwietnia 1991 r. F. D. oraz F. R. jako świadków, wynika jednoznacznie, że wskazane w wyroku Sądu Rejonowego w C. z [...] kwietnia 1991 r. nieruchomości (łąki) o powierzchni [...] ha położone były w kilku różnych lokalizacjach, znajdujących się poza miejscem zamieszkania P. G., które znajdowało się w Ś. Z oświadczenia J. G. wynika, że opisana w ww. wyroku z [...] kwietnia 1991 r. łąka o pow. [...] ha nie stanowiła jednej całości oraz nie była położona w miejscowości Ś. Odległość łąk, o których mowa w ww. wyroku Sądu Rejonowego w C. od miejsca zamieszkania P. G. wynosiła od 1,5 km do 3,5 km. Na podstawie oświadczenia J. G. Minister Skarbu Państwa ustalił, że łąki o powierzchni [...] ha występowały w postaci trzech odrębnych nieruchomości: (i) [...] w pobliżu miejscowości M. gm. H., pow. L.; (ii) [...] ha w pobliżu rzeki B. naprzeciwko miejscowości Ś.; (iii) [...] w pobliżu miejscowości H. Ś., gm. H., pow. L. W ocenie Ministra, potwierdzeniem okoliczności, że łąki nie znajdowały się w miejscowości Ś. jest załączona do protokołu przesłuchania skarżącego mapa miejscowości Ś. oraz pobliskich miejscowości, na której J. G. zaznaczył miejsca, gdzie położone były przedmiotowe nieruchomości. Na jej podstawie organ odwoławczy ustalił, że łąki o łącznej pow. [...] ha były położone w gminie H., pow. L., woj. w. Minister ustalił też, że miejscowość M. i miejscowość H. Ś., w pobliżu których były położone dwie łąki, jak również trzecia łąka o pow. [...] ha nigdy nie wchodziły w skład gminy Ś. Nieruchomości pozostawione przez P. G. położone były w sąsiedniej gminie H., należącej do powiatu l. w woj. w.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Ministra, nieruchomości pozostawione znajdowały się w innej gminie niż miejscowość, w której mieszkał P. G. Miejsce zamieszkania P. G. położone było zatem na obecnym terytorium RP, zaś nieruchomości wskazane w wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] kwietnia 1991 r. znajdowały się na K. W., co potwierdzają zebrane w sprawie dokumenty, w tym: uwierzytelniona kopia ankiety P. G. z dnia [...] maja 1952 r. złożona w celu wydania pierwszego dowodu osobistego oraz poświadczenie zameldowania na pobyt stały wydane przez Urząd Gminy D. z dnia [...] października 2013 r., z treści którego wynika, iż syn P. G. – J. G. - od dnia [...] listopada 1927 r. zameldowany jest w miejscowości Ś. W ocenie Ministra, okoliczność zamieszkiwania właściciela mienia na obecnych terenach RP wynika również z oświadczenia J.G., w którym wyjaśnił on, iż: " W dniu [...] września 1939 r. G. P. z rodziną mieszkał w miejscowości Ś. przy głównej ulicy po przeciwnej stronie cmentarza. Pod koniec Il Wojny Światowej budynki zostały spalone (1944r.) i ojciec wraz z rodziną mieszkał w różnych miejscach, a później na dłużej zamieszkał w domu W. K. w miejscowości Ś. na tzw. rynku. Następnie postawił własny drewniany dom na obecnej ul. L., tzw. P., w którym mieszkał do śmierci, tj. do marca 1985 r. Po zakończeniu II Wojny Światowej w 1945 r. utracił grunty stanowiące 5 morgów łąki za rzeką B. z uwagi na zmianę granic pomiędzy Polską i Ukrainą (ZSRR)." Minister podniósł, iż od chwili urodzenia w dniu [...] października 1893 r. do dnia zgonu w dniu [...] marca 1985 r., P. G. zamieszkiwał w Ś. w gminie Ś.

Zdaniem Ministra, to w Ś. koncentrowało się życie rodzinne P. G., gdzie urodził się i mieszkał również jego syn – J. G. Powyższe okoliczności wskazują również, że to w Ś. P.G. posiadał siedzibę główną, gdzie przebywał wraz z rodziną z zamiarem stałego pobytu. Organ wskazał też, iż na nieruchomościach pozostawionych poza obecnymi granicami RP nie było żadnych zabudowań, co również potwierdza fakt, iż P.G. nie mógł tam zamieszkiwać. Podniósł ponadto, że miejsce zamieszkania można było mieć zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. na obszarze tylko jednej gminy. Z uwagi na to, że przed II wojną światową P. G. był zameldowany w Ś. położonym w gminie Ś. nie mógł wcześniej mieszkać w gminie H., gdzie były położone nieruchomości pozostawione.

Jednocześnie, w ocenie Ministra, w decyzji z dnia [...] października 2015 r. Wojewoda L. nie dostrzegł, iż art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku wskazuje, że właściciel nieruchomości powinien alternatywnie spełnić przesłankę opuszczenia byłego terytorium RP z przyczyn wskazanych w art. 1 tejże ustawy lub przesłankę braku możliwości powrotu na te tereny z przyczyn wskazanych w art. 1. Organ I instancji w swoich rozważaniach w ogóle się nie odniósł do drugiej z ww. przesłanek. Powyższe nie miało jednak, w ocenie Ministra, wpływu na sposób rozstrzygnięcia organu I instancji. Strona nie wykazała bowiem, iż P. G. zamieszkiwał na byłym terytorium RP w rozumieniu art. 2 ust 1 lit. a-c ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku. Niespełnienie zaś chociaż jednej z przesłanek wskazanych w ustawie zabużańskiej skutkuje koniecznością wydania decyzji o odmowie prawa do rekompensaty.

Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] grudnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. G., reprezentowany przez radcę prawnego zarzucając jej naruszenie art. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 oraz ust. 2 a także art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. poprzez uznanie, że strona nie nabyła prawa do rekompensaty i dokonanie niewłaściwej wykładni oraz naruszenie art. 7 i 8 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego. Powołując się na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody L. z dnia [...] października 2015 r. a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Minister Skarbu Państwa we wcześniejszej decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. nie podzielił stanowiska Wojewody L. zajętego w decyzji z dnia [...] października 2014 r. i zawarł w tej decyzji wytyczne dla organu I instancji, w tym powołał orzecznictwo z 2012 r. i 2013 r. w przeciwieństwie do orzecznictwa z 2009 r. powołanego w decyzji Wojewody L. z [...] października 2015 r. Następnie ten sam organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. nie odniósł się do wskazanej wcześniej w decyzji [...] lutego 2015 r. linii orzecznictwa i zawarł w kolejnej decyzji zupełnie odmienną ocenę prawną niż ocenę przyjętą w swojej wcześniejszej decyzji, którą uchylił decyzję Wojewody L. z [...] października 2014 r. W ocenie skarżącego, wydając decyzję z [...] października 2015 r. Wojewoda nie uwzględnił okoliczności, które należało uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, a które wynikały z uzasadnienia decyzji Ministra Skarbu z [...] lutego 2015 r. uchylającej decyzję Wojewody L. z [...] października 2014 r. i zawartej w tym uzasadnieniu wykładni ustawy zabużańskiej w zakresie prawa do rekompensaty w przypadku pozostawienia części nieruchomości zagranicą.

Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie bez znaczenia pozostaje dokładniejsze zbadanie sprawy przez Wojewodę L. i Ministra Skarbu Państwa. Dokładne bowiem wskazanie nazw miejscowości, w których znajdowały się nieruchomości P. G. nie ma wpływu na fakt, że prawa do rekompensaty nie można uzależniać od zamieszkiwania na tych terenach.

Skarżący podniósł, iż zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą, na którą powołał się również Minister w swojej wcześniejszej decyzji z [...] lutego 2015 r., prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionej poza granicami RP, którą właściciel zmuszony był opuścić z powodu wybuchu II wojny światowej. W jego ocenie, jest oczywiste, iż P. G. ww. nieruchomość utracił (nie mógł dalej z niej korzystać) w wyniku rozpoczęcia wojny i ustalenia nowych granic RP.

W opinii skarżącego, organ dokonał bardzo wąskiej wykładni pojęcia "zamieszkiwania na byłym terytorium RP" użytej w art. 2 ust. 1 ustawy zabużańskiej. Skarżący wskazał, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem szczególnym, choć typowym dla tej okolicy (okolice rzeki B.). Części gospodarstwa, którego dotyczy sprawa, oddzielała tylko rzeka B., której przekroczenie w życiu codziennym nie nastręczało trudności (dotyczyło to wielu okolicznych gospodarstw). Inaczej się stało w momencie wybuchu wojny, gdy rzeka B. stała się granicą. Od dnia wybuchu wojny przekroczenie rzeki nie było już możliwe. Wskutek właśnie tych działań rodzina P. G. została pozbawiona władztwa nad znaczną częścią gospodarstwa użytkowanego w sposób ciągły i trwały. W ocenie skarżącego, mechaniczna wykładnia przepisu, w oderwaniu od przyświecającego ustawodawcy celu jego wprowadzenia, jest nieprawidłowa.

Zdaniem skarżącego, wykładnia językowa art. 2 ust 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. zakłada całkowite przemieszczenie się z byłego terytorium RP znajdującego się obecnie poza granicami Polski. Hipoteza tej normy nie obejmuje natomiast sytuacji podziału gospodarstwa znajdującego się po obu stronach nowej granicy. Dynamiczna wykładnia celowościowa nakazuje uznać, że art. 2 ust.1 ww. ustawy dotyczy również sytuacji, gdy na skutek działań wojennych opuszczana jest ta część gospodarstwa rolnego umiejscowionego po dwóch stronach nowej granicy, która przestała należeć do państwa polskiego, i to niezależnie od tego czy na tej części znajduje się dom mieszkalny czy też nie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody L. z [...] października 2015 r. nie naruszają przepisów prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Skarbu Państwa, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody L. z [...] października 2015 r. o odmowie potwierdzenia J. G. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. G. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami RP.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 5 ust. 3 pkt 2 oraz art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą zabużańską".

Z zaskarżonej decyzji wynika, iż powodem odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty było uznanie przez organ, iż P.G., właściciel nieruchomości pozostawionej, nie spełnił wynikającej ze znowelizowanego art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej przesłanki posiadania miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP. Ze stanowiskiem organu nie zgadza się skarżący zarzucając organowi bardzo wąską i mechaniczną wykładnię ustawowego pojęcia miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP.

Na wstępie wyjaśnić trzeba, iż wymóg posiadania miejsca zamieszkania na Kresach Wschodnich został zawarty w art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej. Zgodnie z powołaną normą, spełnienie tego wymogu musi być oceniane z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w dacie 1 września 1939 r., to jest art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580), § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. (...) o meldunkach i księgach ludności, a ponadto art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego z 1932 r. Zgodnie z art. 3 ww. ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r., miejscem zamieszkania według ustawy niniejszej jest miejsce na obszarze Polski, gdzie obywatel polski mieszka z zamiarem stałego pobytu. Jeżeli ma kilka miejsc zamieszkania - właściwe jest prawo miejsca, w którem skupia się główny i przeważający zakres jego działalności. Obywatel polski, mieszkający za granicą, podlega prawu, obowiązującemu w ostatnim miejscu zamieszkania w Polsce. Jeżeli w ogóle zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, właściwe jest prawo, obowiązujące w stolicy państwa. Zaś z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja1934 r. wynika, że przez zamieszkanie w gminie rozumie się fakt zajmowania w obrębie gminy mieszkania wśród okoliczności wskazujących na ześrodkowanie tam stosunków osobistych i gospodarczych. Ponadto, stosownie do § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r., za miejsce zamieszkania osoby, zwykle mieszkającej w dwóch lub więcej miejscowościach, będzie uważana stosownie do okoliczności jedna z tych miejscowości, a mianowicie ta, w której osoba interesowana posiada siedzibę główną, lub w której wykonywa główny swój zawód łub urząd, lub gdzie znajduje się jej majętność albo - o ile chodzi o małoletnich i niewłasnowolnych - gdzie znajduje się ich prawne miejsce zamieszkania.

W skardze podniesiono, iż część nieruchomości (których sprawa dotyczy) znajdowała się w granicach administracyjnych miejscowości Ś., gdzie rodzina państwa G. miała i ma stałe miejsce zamieszkania, a w pozostałym zakresie były to po prostu małe sąsiadujące ze sobą wsie, co nie przesądza o tym, że nie było to gospodarstwo stanowiące jedną całość.

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność stanowiska skarżącego.

Przede wszystkim podnieść trzeba, iż jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy L. Dziennika Wojewódzkiego nr [...] z [...] grudnia 1935 r., wieś Ś. przed wybuchem II wojny światowej znajdowała się (podobnie jak obecnie) na obecnym terytorium RP (gm. D., pow. C., woj. l.). Jak wynika z akt sprawy, ponownie prowadząc postępowanie organ wojewódzki uzyskał protokoły z zeznań świadków: F. D. i F. R. przesłuchanych przed Sądem Rejonowym w C. w dniu [...] kwietnia 1991 r., którzy zeznali, iż pozostawione łąki były położone za B., w różnych miejscach i nie stanowiły jednej całości. Ponadto, organ wojewódzki przeprowadził w dniu [...] sierpnia 2015 r. dowód z przesłuchania J. G. na okoliczność ustalenia nazwy miejscowości, w której znajdowała się nieruchomość pozostawiona oraz jej położenia. Jak wskazał J. G. w protokole przesłuchania z dnia [...] sierpnia 2015 r. "łąki o powierzchni [...]ha występowały w trzech kawałkach oznaczonych na mapce (...)". J. G. wskazał ponadto, iż "odległość łąk od siedliska P. G. wynosiła od 1,5 do 3,5 km."

Mając powyższe na uwadze, Sąd podzielił ustalenia organów orzekających, iż wbrew twierdzeniu skarżącego, łąki, o których mowa w wyroku Sądu Rejonowego w C. z [...] kwietnia 1991 r. w rzeczywistości nie stanowiły jednej całości oraz nie była położone we wsi Ś. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż odległość łąk, o których mowa w ww. wyroku Sądu Rejonowego w C. od siedliska P. G. wynosiła od 1,5 km do 3,5 km. Ponadto, z analizy akt sprawy wynika, iż przedmiotowe łąki stanowiły trzy odrębne nieruchomości: (i) [...] ha w pobliżu miejscowości M. gm. H., pow. L., (ii) [...] ha w pobliżu rzeki B. naprzeciwko miejscowości Ś. oraz (iii) [...] ha w pobliżu miejscowości H. Ś., gm. H., pow. L. Jak prawidłowo ustalił organ odwoławczy na podstawie W. Dziennika Wojewódzkiego nr [...] z [...] stycznia 1936 r., wskazane wyżej miejscowości, gdzie znajdowały się nieruchomości pozostawione, nie wchodziły w skład gminy Ś., lecz były położone na terenie gminy H., która należała do powiatu l. w województwie w. Choć gmina ta sąsiadowała z gminą Ś., to jednak, co wynika z akt sprawy, administracyjnie stanowiła odrębną gminę.

Zaś to w miejscowości Ś. (gmina Ś.) miał miejsce zamieszkania, przed wybuchem II wojny światowej, właściciel nieruchomości pozostawionej P.G. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, to jest uwierzytelnionej kopii ankiety P. G. z dnia [...] maja 1952 r. złożonej w celu otrzymania dowodu osobistego, poświadczeniu zameldowania na pobyt stały wydanym przez Urząd Gminy D. z dnia [...] października 2013 r. (gdzie wskazano, iż syn P. G. – J.G. - od dnia [...] listopada 1927 r. zameldowany był w miejscowości Ś.), decyzji Wojewody L. z [...] stycznia 2014 r. potwierdzającej obywatelstwo polskie P. G. na [...] września 1939 r. (gdzie wskazano, iż od chwili urodzenia w dniu [...] października 1893 r. do dnia zgonu w dniu [...] marca 1985 r. zamieszkiwał on w Ś., gmina Ś.) oraz oświadczeniu J. G. z [...] listopada 2014 r. W ocenie Sądu, z powyższych dokumentów wynika, iż to w miejscowości Ś. P. G. zorganizował swój ośrodek życiowy w rozumieniu przepisów wskazanych w art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej. W miejscowości Ś. koncentrowało się życie rodzinne P. G. Tu urodził się i mieszkał również jego syn J. G. Z zebranych w sprawie dowodów nie wynika natomiast aby P. G. miał przed wybuchem II wojny światowej miejsce zamieszkania na nieruchomościach pozostawionych położonych w gminie H. na K. W.

Uznać zatem należało, iż P. G. nie miał miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP w rozumieniu art. 2 pkt 1 lit. a - c ustawy zabużańskiej. W konsekwencji, wobec niespełnienia jednej z przesłanek określonych w ww. ustawie zaskarżona decyzja o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty jest prawidłowa, a podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 oraz art. 2 a także art. 5 ust. 3 ustawy zabużańskiej nie zasługiwał na uwzględnienie.

Odnosząc się zaś do zarzucanego przez skarżącego Ministrowi Skarbu Państwa uchybienia w postaci dokonania w ponownie prowadzonym postępowaniu zupełnie odmiennej oceny prawnej niż ocena prawna wyrażona przez ten sam organ we wcześniejszej decyzji z [...] lutego 2015 r. (uchylającej decyzję Wojewody L. z [...] października 2014 r.), to zauważyć trzeba, że jak wynika z jej treści ww. decyzja Ministra Skarbu Państwa z [...] lutego 2015 r. była decyzją kasacyjną wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa. Decyzją tą organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, iż z istoty decyzji kasacyjnej wynika, że jest ona stosowana tylko wówczas, gdy decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Oznacza to, iż ponownie rozpoznając sprawę, każdy z organów - zarówno pierwszej jak i drugiej instancji - dokonuje wykładni przepisów prawa samodzielnie, z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa). Zatem okoliczność, iż pierwotnie w decyzji kasacyjnej z dnia [...] lutego 2015 r. Minister Skarbu Państwa wyraził określony pogląd prawny lub powołał się na określone orzecznictwo sądowoadministracyjne pozostaje bez znaczenia dla ponownego rozstrzygnięcia tej sprawy. Jak już wskazano powyżej, pogląd prawny wyrażony w decyzji kasacyjnej nie wiąże bowiem organów ponownie orzekających w sprawie, gdyż organy te obowiązane są samodzielnie, na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonać wykładni przepisów prawa i zastosować właściwe przepisy prawa materialnego.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia przez organy orzekające art. 7 w związku z art. 77 § 1 kpa. Naruszenia powołanych przepisów procedury administracyjnej skarżący upatruje w dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego. W ocenie Sądu, analiza akt sprawy i podjętych w sprawie działań organów obu instancji prowadzi do wniosku, iż kluczowe dla podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego zostały w przedmiotowym postępowaniu ustalone zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, znajdują oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym a dokonana w zaskarżonej decyzji ocena organu w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie nosi cech dowolności.

Wbrew zarzutowi skargi, Sąd nie stwierdził również aby w toku prowadzonego postępowania organy uchybiły, w sposób mogący rzutować na wynik sprawy, wyrażonej w art. 8 kpa zasadzie prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.