Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2495/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 22
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1443
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na  lata 2007-2013

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant asystent sędziego Marzena Bal-Kuźniarska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 czerwca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 492/14 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "ułatwienia startu młodym rolnikom" oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. (dalej WSA albo sąd I instancji) wyrokiem z 13 czerwca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 492/14 (dalej wyrok z 13 czerwca 2014 r.) oddalił skargę T. K. (dalej wnioskodawca albo skarżący) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2013 r.) zapadłą w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Przedstawiony wyrok zapadł w następujących realiach stanu faktycznego i prawnego:

W dniu [...] sierpnia 2010 r. wnioskodawca złożył do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR podanie o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Do wniosku skarżący dołączył między innymi oświadczenie o posiadanych działkach ewidencyjnych nr 57/3, 58, 59 wchodzących w skład gospodarstwa rolnego położonych w woj. [...], powiat n., gmina S..

W dniu [...] grudnia 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 75 000 zł.

W dniu [...] marca 2011 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął złożony przez skarżącego wniosek o płatność. Do wniosku dołączono między innymi akt notarialny Repertorium A nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz zaświadczenie z KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników. W dniu [...] marca 2011 r. wpłynęło oświadczenie wnioskodawcy o podjęciu w dniu [...] stycznia 2011 r. samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego. W dniu [...] kwietnia 2011 r. kwota pomocy została przekazana na konto wskazane przez wnioskodawcę.

W dniu [...] maja 2011 r. skarżący złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR pismo zawierające zmianę wniosku o płatność. Do zmiany wniosku strona dołączyła oświadczenie o posiadanych działkach ewidencyjnych nr 57/3, 58, 59 wchodzących w skład gospodarstwa rolnego położonych w woj. [...], powiat n., gmina S..

W dniu [...] czerwca 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...], wydał zgodę na dokonanie zmiany założeń biznesplanu dotyczącej zmiany struktury własności przejmowanego gospodarstwa.

W dniu [...] października 2012 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek o zmianę wniosku o płatność. Do zmiany podania wnioskodawca dołączył oświadczenie o posiadanych działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego położonych w woj. [...], powiat n., gmina S. nr 6/6, 21/2, 33/6 oraz położonych w woj. [...], powiat Ż., gmina J. nr 71, 73.

W dniu [...] listopada 2012 r. wystosowano do skarżącego wezwanie do usunięcia braków formalnych w zakresie dokumentów dotyczących zmian założeń biznesplanu oraz uzasadnienie ich przyczyn. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył pismo z prośbą o przedłużenie terminu na uzupełnienie dokumentów.

W dniu [...] stycznia 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wystosował do wnioskodawcy pismo informacyjne o pozostawieniu bez rozpoznania sprawy dotyczącej zmiany założeń biznesplanu.

W wyniku przeprowadzonej kontroli Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił, że do działek, na które wnioskodawca otrzymał pomoc finansową w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom", dopłaty bezpośrednie w 2012 r. pobierał J. U.. W związku z powyższym w dniu [...] stycznia 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wystosował do wnioskodawcy wezwanie do złożenia wyjaśnień.

W dniu [...] lutego 2013 r. wnioskodawca złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR korektę wniosku o płatność. Do wniosku dołączył umowę oświadczenie o posiadanych działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego położonych w woj. [...], powiat n., gmina S. nr 6/6, 21/2, 33/6 oraz położonych w woj. [...], powiat Ż., gmina J. nr 71, 73 na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] grudnia 2012 r., repertorium A nr [...], dwa wypisy z rejestru gruntów, wypowiedzenie umowy dzierżawy z dniem [...] kwietnia 2012 r. oraz wyjaśnienia.

W dniu [...] lutego 2013 r. wystosowano do skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących złożonych dokumentów. W odpowiedzi skarżący złożył pismo z wyjaśnieniami, umowę dzierżawy z dnia [...] lutego 2012 r., zgodnie z którą przejął w dzierżawę działki ewidencyjne nr 6/6, 21/2, 33/6 oraz umowę dzierżawy z dnia [...] lutego 2012 r. dotyczącą przejęcia w dzierżawę działek ewidencyjnych nr 71 i 73 nie zawarte w formie aktów notarialnych.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] kwietnia 2013 r. wysłał do wnioskodawcy informację o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych płatności w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Następnie w dniu [...] maja 2013 r. wystosował do wnioskodawcy zawiadomienie nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2013 r.) Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwienia startu młodym rolnikom" w wysokości 75 000 zł.

Rozpatrując odwołanie wnioskodawcy od powyższego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Prezes ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję i ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 18 750 zł.

W uzasadnieniu wskazał, że płatność z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" przysługuje na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2007 r., nr 200, poz. 1443, ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem). Z przepisów tego rozporządzenia wynika, że wnioskodawca powinien posiadać gospodarstwo o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w kraju, tj. 10, 15 ha.

W niniejszej sprawie Prezes ARiMR ustalił, że działki wchodzące w skład gospodarstwa rolnego o numerach 57/3, 58, 59 w dniu [...] kwietnia 2012 r., na skutek wypowiedzenia umowy zostały zwrócone wydzierżawiającemu. Strona przedstawiła nowe umowy dzierżawy datowane na dzień [...] lutego 2012 r. (działki nr 71 i 73 o powierzchni 3,92 ha) oraz na dzień [...] lutego 2012 r. (działki nr 6/6, 21/2, 33/6 o powierzchni 20, 0297 ha). W okresie od dnia [...] maja 2012 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. wnioskodawca nie dysponował żadnym tytułem prawnym świadczącym o posiadaniu minimalnej powierzchni gospodarstwa rolnego 10,15 ha. Tym samym nie wypełnił warunków wskazanych w § 18 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia, co wiąże się z obowiązkiem zwrotu 25% pomocy.

Skarżący złożył skargę do WSA na decyzję Prezesa ARiMR, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący wskazał, że prowadził i nadal nieprzerwanie od 2011 r. prowadzi gospodarstwo rolne, a nieruchomości stanowią tylko pomocnicze kryterium istnienia gospodarstwa rolnego. Zmiana dzierżawionych gruntów powstała w ramach prowadzonej przez stronę działalności – gospodarstwa rolnego. W okresie po [...] kwietnia 2012 r. grunty o wymaganej powierzchni były dzierżawione przez wnioskodawcę i wchodziły w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. W decyzji z [...] grudnia 2003 r. organ mimo potwierdzenia faktu posiadania przez wnioskodawcę nowych działek gruntu, prowadzenia na nich działalności rolniczej oraz pobierania na te grunty płatności bezpośrednich, uznaje te działania za niewystarczające jedynie pod względem formalnym (brak daty pewnej umowy dzierżawy). Z szeregu pierwotnie zarzucanych przez organ I instancji uchybień pozostała jedynie kwestia daty pewnej – poinformowania organu o zmianie dzierżawionych gruntów.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.

Dokonując oceny zgodności z prawem decyzji z [...] grudnia 2013 r. sąd I instancji stwierdził, że odpowiada ona prawu. Przeprowadzając wykładnię znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów, w tym przede wszystkim rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW) (Dz. U. UE L z dnia 23 grudnia 2006 r., ze zm.) WSA zauważył, że rozpatrując wniosek o płatności organ zakwestionował wypełnienie przez stronę warunku dotyczącego udokumentowania nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż 10,15 ha. w okresie od [...] maja 2012 roku do dnia [...] grudnia 2012 roku.

Opierając się na § 3 ust. 5 rozporządzenia sąd podkreślił, że jeśli w skład gospodarstwa rolnego skarżącego wchodzą użytki rolne, które nie stanowią jego własności lub nie są przedmiotem użytkowania wieczystego, to muszą one stanowić przedmiot dzierżawy. Dodatkowym zastrzeżeniem w odniesieniu do dzierżawy od podmiotów innych niż z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego, jest to, że umowa dzierżawy musi być zawarta na okres co najmniej 10 lat w formie aktu notarialnego albo z datą pewną.

W niniejszej sprawie działki wchodzące w skład gospodarstwa rolnego o numerach 57/3, 58 , 59 w dniu [...] kwietnia 2012r., na skutek wypowiedzenia umowy zostały zwrócone wydzierżawiającemu. Strona przedstawiła nowe umowy dzierżawy datowane na dzień [...] lutego 2012 r., (działki nr 71 i 73 o powierzchni 3,92 ha) oraz na dzień [...] lutego 2012 r., (działki nr 6/6, 21/2, 33/6 o powierzchni 20,0297 ha). Jednakże w okresie od dnia [...] maja 2012 r. do "dnia [...] grudnia 2012 r." wnioskodawca nie dysponował tytułem prawnym świadczącym o posiadaniu minimalnej powierzchni gospodarstwa rolnego przy uwzględnieniu zasad określonych w § 3 ust. 5 rozporządzenia. Dopiero bowiem umowa z dnia [...] grudnia 2012 roku, dotycząca działki nr. 6/6 o pow. 4 ha, 21/2 o pow. 8,5800 ha, 33/6 o pow. 7,4497 ha, 71 o pow. 1,3200 ha oraz 73 o pow. 2,600 ha podpisana została w kancelarii Notarialnej w B. za nr. rep. A nr. [...]. Tym samym strona nie wypełnia warunków wskazanych w § 18 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia, co wiąże się z obowiązkiem zwrotu 25% pomocy w wysokości 18,750zł (75 000 zł x 25% = 18750 zł).

Podniesione przez wnioskodawcę wypowiedzenie umowy dzierżawy, bez jej winy, jest okolicznością mieszczącą się w § 22 rozporządzenia stanowiącym o poszczególnych kategoriach okoliczności w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany, jednakże fakt ten musi być zgłoszony w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona osoba są w stanie dokonać tej czynności. W przedmiotowej sprawie fakt wypowiedzenia nastąpił w dniu [...] stycznia 2011 r., tymczasem skarżący poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dopiero w dniu [...] października 2012 r. i to w odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnień w sprawie ONW: [...].

Samo faktyczne istnienie wyjątkowych okoliczności nie jest jeszcze podstawą do zachowania przez rolnika prawa do dopłat, ale - jak wyraźnie zaznaczył prawodawca – podstawę taką daje dopiero zgłoszenie zaistnienia takich okoliczności właściwemu organowi w stosownym czasie i trybie. W konsekwencji Prezes ARMiR zasadnie uznał, że złożone w sprawie dokumenty nie potwierdzały tytułów prawnych do nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa w dniu od [...] maja 2012 r. do [...] grudnia 2012 r. zgodnie z wymogami określonymi w § 3 ust. 5 rozporządzenia oraz że nie zostały zachowane wymogi dotyczące zgłoszenia okoliczności uzasadniających w niniejszej sprawie zaistnienie przypadku siły wyższej.

W skardze kasacyjnej z [...] września 2014 r. wnioskodawca reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżył wyrok z 13 czerwca 2014 r. w całości zarzucając na podstawie art. 173, art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego:

- poprzez niezastosowanie art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. 2007 r., nr 200, poz. 1443 ze zm., dalej zwanego rozporządzeniem) w okolicznościach niniejszej sprawy, kiedy pomoc udzielona beneficjentowi nie podlega zwrotowi, jeżeli uniemożliwienie prowadzenia gospodarstwa rolnego zgodnie z założeniami biznesplanu nastąpiło na skutek rozwiązania przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, tj. z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności, co miało miejsce w przedmiotowym przypadku. Okoliczność ta winna zostać zakwalifikowana jako inna kategoria siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w przypadku wystąpienia których zwrot udzielonej pomocy nie jest wymagany.

Powyższe naruszenie ww. przepisów doprowadziło sąd I instancji do nieuzasadnionego niezastosowania ww. przepisów, mimo zaistnienia przesłanek z nich wynikających.

- poprzez błędne zastosowanie § 20 ust. 3 pkt 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia i uznanie za zasadne żądanie zwrotu 25 % przyznanej kwoty pomocy w sytuacji wystąpienia przesłanek wyłączających konieczność zwrotu pomocy ze względu na zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności (wypowiedzenia umowy dzierżawy), nadto faktycznym prowadzeniem gospodarstwa rolnego przez beneficjenta na innych gruntach o pow. przekraczającej 10,15 ha.

Naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy:

- naruszenie art. 145 § 1 lit. c ustawy p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2013, poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) przez organ w toku postępowania administracyjnego, tj. nie ustalenia zgodnie z zasadą prawdy materialnej stanu faktycznego, który stał się podstawą orzeczenia sądowego, a polegającego na tym, że w toku postępowania administracyjnego organ nie brał pod uwagę dokumentów (wniosków o dopłaty mających datę pewną) złożonych przez skarżącego do organu, z których wynika fakt poinformowania o zaistnieniu sytuacji nadzwyczajnej - wypowiedzeniu dotychczasowej umowy dzierżawy oraz zmianach w dzierżawionych gruntach, przez co błędnie ustalono, że nastąpił brak powiadomienia organu przez skarżącego w przepisanym terminie o ww. okolicznościach, a w konsekwencji konieczność zwrotu części pobranych płatności.

Mając na uwadze sformułowane zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, ewentualnie uchylenie orzeczenia i rozpoznanie skargi, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Zarzuty skargi kasacyjnej opierają się na naruszeniu prawa materialnego przez niezastosowanie art. 47 rozporządzenia nr 1974/2006 w zw. z w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013, błędną wykładnię art. 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/2006 oraz błędnego zastosowania § 20 ust. 3 pkt 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia i uznanie za zasadne żądanie zwrotu 25 % przyznanej kwoty pomocy w sytuacji wystąpienia przesłanek wyłączających konieczność zwrotu pomocy ze względu na zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności (wypowiedzenia umowy dzierżawy), nadto faktycznym prowadzeniem gospodarstwa rolnego przez beneficjenta na innych gruntach o pow. przekraczającej 10,15 ha. Skarżący zarzucił również naruszenia przepisów postępowania - art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Odnosząc się zatem od wskazanych zarzutów należy zauważyć, że T. K. występując o przyznanie wsparcia finansowego ze środków publicznych jednocześnie nałożył na siebie obowiązki, których niezachowanie obwarowane jest negatywnymi konsekwencjami. Wsparcie w postaci płatności w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" nie jest udzielane każdemu młodemu rolnikowi posiadającemu działki rolne, ale tylko takiemu, który zobowiąże się do prowadzenia określonej działalności rolnej i spełnienia wymagań, w tym także formalnych, które nałożył na niego prawodawca, a do respektowania których, rolnik zobowiązał się składając wniosek o przyznanie płatności. Jednym z takich wymogów jest niewątpliwie informowanie organu o każdej zmianie dotyczącej powierzchni działek rolnych zgłoszonych do tej płatności.

Należy zauważyć, iż zarówno w przepisach prawa unijnego jak i w przepisach krajowych przewidziano warunki, w oparciu o które uchylić się można od w/w obowiązku zwrotu płatności. Zgodnie z art. 47 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U.UE.L 368 z 2006 r. s. 15) państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta: a) śmierć beneficjenta; b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu; c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania; d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa; e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

Przy czym zgodnie z art. 47 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Z kolei zgodnie z § 22 rozporządzenia innymi, niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006, kategoriami siły wyższej lub wyjątkowymi okolicznościami, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany, są: 1) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu zawarcia umowy, 2) katastrofa naturalna powodująca trwałe uszkodzenie nieruchomości lub obiektów, 3) wypadek lub awaria skutkująca zniszczeniem budynków, budowli lub innego mienia, 4) wystąpienie organizmów kwarantannowych roślin, 5) rozwiązanie umowy dzierżawy z przyczyn niezależnych od beneficjenta - uniemożliwiające dalsze prowadzenie gospodarstwa zgodnie z założeniami biznesplanu.

W niniejszej sprawie nie budziła wątpliwości ani Sądu, ani organu administracji, że podniesione przez wnioskodawcę wypowiedzenie umowy dzierżawy, bez jego winy, jest okolicznością mieszczącą się w § 22 rozporządzenia stanowiącym o poszczególnych kategoriach okoliczności w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany, jednakże fakt ten musi być zgłoszony w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona osoba są w stanie dokonać tej czynności. W przedmiotowej sprawie fakt wypowiedzenia nastąpił w dniu [...] kwietnia 2012 r., tymczasem skarżący poinformował Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR dopiero w dniu [...] lutego 2013 r. i to w odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnień w sprawie wystosowane po przeprowadzonej kontroli. Wypada w tym miejscu podkreślić, iż datą zdarzenia od której liczy się termin zgłoszenia, była okoliczność wypowiedzenia dzierżawy.

Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do tego, że skarżący nie zgłosił zaistnienia "siły wyższej" tj. wypowiedzenia umów dzierżawy w terminie, o którym mowa w art. 47 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej autor jednak pomija ustalone przez ustawodawcę warunki zastosowania zapisów w/w przepisów uchylających obowiązek zwrotu przyznanej mu pomocy prawnej, tj. obowiązek poinformowania organu we właściwym terminie o zaistnieniu siły wyższej. Nie można również zgodzić się ze stwierdzeniem, jakoby skarżący wykonał obowiązek poinformowania organu o przypadku siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w terminie, o którym mowa w art. 47 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, poprzez wskazanie innych gruntów we wniosku o płatności bezpośrednie na 2012 rok. W tak ustalonym stanie faktycznym skarżący nie może skutecznie powoływać się na takie okoliczności, skoro w terminie, o którym mowa w art. 47 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006, nie poinformował o nich właściwego organu.

W tych okolicznościach, pomimo tego, że sytuacja, w której znalazł się skarżący, tj. rozwiązanie umowy dzierżawy z przyczyn od niego niezależnych, zasługiwała na uznanie – jako okoliczność wyłączająca obowiązek zwrotu przez niego wsparcie – fakt niedotrzymania ustalonego przepisem prawa unijnego terminu na powiadomienie organu o zaistniałej okoliczności stanowił podstawę do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Z tych przyczyn zarzut naruszenia § 20 ust. 3 pkt 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia jest nietrafny.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo także ocenił przeprowadzone postępowanie administracyjne pod kątem przestrzegania wskazanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, art.77 § 1). Nie doszło do naruszenia art. 80 k.p.a., gdyż organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i na podstawie analizy tego materiału dokonał wszechstronnej ich oceny, a stan faktyczny został prawidłowo ustalony. Stanowisko wyrażone w decyzji organ uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.