Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1454/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: § 35, § 45, § 63
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. T. i S. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 860/18 w sprawie ze skargi L. T. i S. T. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Warszawie z dnia 24 września 2018 r. nr 241 w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartej w bazie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 860/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. T., S. T. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 24 września 2018 r. nr 241 w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartej w bazie ewidencji gruntów i budynków.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dnia 22 marca 2018 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek S. i L. T. (dalej wnioskodawcy lub skarżący) o dokonanie zmiany informacji zawartej w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na "wykreśleniu dla przedmiotowego budynku roku zakończenia budowy 2010 i wpisaniu lat 1965-1970 do wyboru urzędu". Do wniosku dołączono "Projekt budowlany na roboty remontowe" wykonany w sierpniu 2003 r. przez technika budowlanego J. R., w którym jako rok budowy budynku gospodarczego wskazano lata 1965-1970 [k. 45-38 akt administracyjnych].

Decyzją z 27 czerwca 2018 r. nr GKN.II.D.6620.01.1.2018 (dalej decyzja z 27 czerwca 2018 r.) Starosta [...] (dalej Starosta) odmówił aktualizacji informacji zawartej w ewidencji gruntów i budynków, dotyczącej zmiany roku zakończenia budowy budynku o identyfikatorze [...] usytuowanego na działce nr [...] (obecnie działka nr [...]) położonej w obrębie G., gmina G. W podstawie prawnej wskazał art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2c, art. 24a ust. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2017 poz. 2101 ze zm., dalej pgk [k. 112-109 akt administracyjnych]).

Po rozpatrzeniu odwołania S. i L. T., Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej Wojewódzki Inspektor bądź organ II instancji) decyzją z 24 września 2018 r. nr 241 (dalej decyzja z 24 września 2018 r.) utrzymał w mocy decyzję z 27 czerwca 2018 r. [k. 165-162 akt administracyjnych]

Z dokonanych przez organy obu instancji ustaleń wynikało, że S. i L. T. własność rzeczonej nieruchomości nabyli aktem notarialnym z 16 listopada [...] r. od M. M. jako nieruchomość zabudowaną domem drewnianym w złym stanie technicznym, przeznaczonym do rozbiórki. W akcie brak informacji odnośnie budynku gospodarczego, który według oświadczenia skarżących znajdował się wówczas na nabytej nieruchomości.

Istnienie w 1986 r. na działce [...] budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego potwierdza jednak opracowanie przyjęte do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] (obecny nr [...]).

Organy ustaliły, że podczas następnego pomiaru obejmującego swym zakresem obszar przedmiotowej nieruchomości wykonanego w lutym 2001 r. na potrzeby sporządzenia mapy zasadniczej do celów projektowych pod kolektor sanitarny, na owej działce nie znajdował się już ani budynek mieszkalny, ani budynek gospodarczy, o czym świadczy szkic polowy znajdujący się w operacie i mapa do celów projektowych. Opracowanie to przyjęto do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zarejestrowano pod nr [...] (obecny nr [...]) dnia 15 marca 2001 r.

Późniejsze opracowanie znajdujące się w powiatowym zasobie pod nr [...] (obecny nr [...]), zarejestrowano 11 stycznia 2005 r. i dotyczyło wykonania mapy do celów projektowych dla działki sąsiedniej nr [...]. Wówczas dnia 3 stycznia 2005 r. geodeta uprawniony R. I. pomierzył znajdujący się na działce nr [...] budynek gospodarczy i wkreślił go na matrycę lewostronną nr [...].

Zdaniem organów usytuowanie budynku gospodarczego (obecnie garażu) na działce nr [...] w czasie pomiaru wykonanego w 2005 r. jest inne niż [wynika] z opracowania z 1986 r. Różnica w położeniu budynku polega na tym, że stoi on równolegle i przy granicy z działką nr [...] (obecnie dz. nr [...]) i równolegle i przy granicy z działką nr [...], natomiast w czasie pomiaru wykonanego w latach 80-tych budynek gospodarczy usytuowany był na działce nr [...], nierównolegle do wymienionych granic i był od nich wyraźnie oddalony.

Jednocześnie ustalono, że w latach 2012-2014 na obszarze gminy G. przeprowadzono z urzędu modernizację ewidencji gruntów i budynków (operat nr [...]). W ramach modernizacji uzupełniono dane opisowe budynków (m.in. funkcja budynku, materiał ścian zewnętrznych, liczba kondygnacji, rok zakończenia budowy, rok rozbudowy) na podstawie danych zawartych w powiatowym zasobie i w innych rejestrach, natomiast w przypadku starszych budynków, kiedy brak było dokumentacji, możliwe było pozyskiwanie informacji w drodze oględzin bądź oświadczeń właścicieli. Dane opisowe dotyczące budynku znajdującego się wówczas na działce [...] zostały ujawnione na podstawie informacji pozyskanych przez wykonawcę modernizacji z wywiadu terenowego poszczególnych nieruchomości.

Dnia 12 listopada 2013 r. w trakcie wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego powstałego w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków, wnioskodawca zapoznał się z wypisem z rejestru gruntów dotyczącym działki nr [...], wypisem z kartoteki budynków dla budynku o identyfikatorze [...], stanowiącym obecnie garaż, gdzie wyraźnie wskazany był 2010 rok jako rok zakończenia budowy. Do danych opisowych budynku nie wniósł żadnych zastrzeżeń, co oznacza, że zaakceptował podane w kartotece zapisy. Dnia 17 stycznia 2017 r. wnioskodawcy wystąpili z wnioskiem do Starosty [...] o wydanie wyrysu z mapy ewidencyjnej w celu dokonania zmian w księdze wieczystej działki [...] (obecnie działka [...]). W otrzymanych przez wnioskodawców 30 stycznia 2017 r. dokumentach również widniał zapis "rok zakończenia budowy - 2010". W tych okolicznościach zdaniem organu wnioskodawca informację dotyczącą roku zakończenia budowy przedmiotowego budynku uzyskał po raz pierwszy w 2013 r., a następnie w styczniu 2017 r.

Prowadząc postępowanie Starosta wnioskiem nr [...] z 17 kwietnia 2018 r. wystąpił do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii o przekazanie kopii zdjęć lotniczych z lat 1950-2006, obejmujących obszar przedmiotowego terenu obrębu G. Dnia 24 maja 2018 r. Starosta otrzymał dostęp do serwera ftp, na którym udostępniono zdjęcia cyfrowe z lat: 1959, 1973, 1997, 2006. Ocena zdjęć dokonana przez Starostę wykazała, że na działce [...] budynek mieszkalny i budynek gospodarczy istniały już w 1959 r. Na zdjęciu z 1997 r. budynek mieszkalny i budynek gospodarczy nie są widoczne, a na zdjęciu z 2006 r. widoczny jest tylko budynek gospodarczy (garaż).

Organ II instancji powołał treść § 45 ust. 1 i § 63 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2016 r. poz. 1034 ze zm., dalej rozporządzenie z 2001 r.) i wskazał, że skarżący podają rozbieżne daty zakończenia budowy przedmiotowego budynku. W piśmie z 20 czerwca 2018 r. podano datę 1964 r., natomiast w dokumentacji z 2003 r. Projekt Budowlany na Roboty Remontowe Budynku Gospodarczego Konstrukcji Murowanej zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w G. podano rok budowy - lata 1965-1970. Do niniejszej dokumentacji załączono kopię mapy sytuacyjnej w skali 1:2000 przedmiotowej działki z pieczątką projektanta, nie spełniającą jednak wymogów mapy do celów projektowych określonych w § 3-6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz. U. nr 25 poz. 133). Na załączonej mapie w miejscu lokalizacji budynku na mapie widnieje czarna plama. Projekt zagospodarowania przedmiotowej działki także nie spełnia wymogów § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz. U. nr 25 poz. 133). W opisie technicznym brak informacji o usytuowaniu istniejącego wcześniej budynku. W tych okolicznościach zdaniem Wojewódzkiego Inspektora przedstawione przez skarżących dowody nie mogą stanowić materiału dowodowego na potwierdzenie zmiany danych ewidencyjnych zawartych we wniosku z 22 marca 2018 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, S. T. i L. T. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej, zarzucając naruszenie:

I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez odmowę aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej zmiany roku zakończenia budowy przedmiotowego budynku w sytuacji, gdy w sprawie wykazano, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany w latach 60-tych XX w., co wynika m.in. z: opracowania przyjętego do zasobu pod nr [...] (obecny nr [...]); projektu budowlanego na roboty remontowe z sierpnia 2003 r.; oświadczeń K. M., D. W. i J. G.

II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia:

1. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa przez niepodjęcie wszelkich możliwych działań i nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego; przez zaniechanie wszechstronnej, wnikliwej i logicznej oceny znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności w zakresie oceny dowodów w postaci: opracowania przyjętego do zasobu pod nr [...] (obecny nr [...]); projektu budowlanego na roboty remontowe z sierpnia 2003 r.; oświadczeń K. M., D. W. i J. G.; aktualizacji mapy zasadniczej [...] załączonej do pisma z 21 sierpnia 2018 r.

2. art. 7, 77 § 1, art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 84 § 1, art. 85 § 1 kpa polegające na braku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz na braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, m.in. przez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków D. W. i J. G.; przez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotowego budynku, ewentualnie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia daty wybudowania istniejącego aktualnie budynku na przedmiotowej działce skarżących, w tym ustalenia czy budynek gospodarczy pomierzony i ujawniony w trakcie zakładania mapy zasadniczej w 1986 r. to jest ten sam budynek pomierzony w 2005 r. podczas wykonywania mapy do celów projektowych;

3. art. 107 § 1 i 3, art. 7 i 77 § 1, art. 8 i art. 11 kpa przez nierozpoznanie i nieustosunkowanie się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji, czym naruszono również zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa; przez brak jasnego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji, co przejawia się m.in. brakiem oceny oświadczeń K. M., D. W. i J. G. - co utrudnia kontrolę zaskarżonej decyzji;

4. art. 73 § 1, art. 7, 8, art. 10 § 1 kpa przez brak udostępnienia skarżącym żądanych kopii akt sprawy i pozbawienie skarżących realnej możliwości odniesienia się do zebranych dowodów i materiałów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili, że istniejący obecnie budynek gospodarczy na działce nr [...] (aktualny nr [...]) jest tym samym budynkiem, który istniał na tejże nieruchomości już co najmniej w latach 60-tych ubiegłego wieku. Budynek nie zmienił swej lokalizacji na dowód czego przedłożyli opracowanie przyjęte do zasobu pod nr [...], oświadczenia D. W. i J. G. i projekt budowlany na roboty remontowe przedmiotowego budynku gospodarczego z sierpnia 2003 r., z którego wynika, że budynek ten został wybudowany w latach 1965-70. Nie może budzić wątpliwości, że aktualnie widniejąca w ewidencji data zakończenia budowy (tj. 2010 r.) nie jest prawidłowa. Za błąd uznają nieujawnienie budynku gospodarczego podczas dokonywania aktualizacji mapy zasadniczej do celów projektowych pod kolektor sanitarny.

Pismem z 21 sierpnia 2018 r. w uzupełnieniu odwołania od decyzji Starosty [...] z 27 czerwca 2018 r. skarżący przedłożyli mapkę z operatu pomiarowego - aktualizację mapy zasadniczej [...] nr sekcji [...] i wnieśli o jej dołączenie do materiału dowodowego na okoliczność ustalenia, że przedmiotowy budynek gospodarczy na działce nr [...] istniał również w 2001 r. Skarżący podali, że mapka ta nie znajdowała się w aktach sprawy, co wskazuje na wybiórcze zebranie dowodów i ich nierzetelną ocenę. Mapka obrazuje, że ów budynek istniał w 2001 r. wbrew twierdzeniom organu i że budynek ten został zaznaczony na mapie do zamierzenia, czego jednak wówczas nie wykonano.

Odnosząc się do zdjęć lotniczych, wskazali, że jakkolwiek na zdjęciu lotniczym z 1997 r. budynek gospodarczy jest niewidoczny, to nie jest to dowód, który wyklucza jego istnienie w tym czasie, bowiem działka była zadrzewiona. W ich ocenie również podpis skarżącego nie oznacza, że zaakceptował on 2010 r. jako rok zakończenia budowy przedmiotowego budynku.

Zdaniem skarżących jeżeli organ miał wątpliwości co do tego, że ujawniony w trakcie zakładania mapy zasadniczej w 1986 r. budynek jest tym samym co budynek pomierzony w 2005 r. podczas wykonywania mapy do celów projektowych to winien przeprowadzić dowód z oględzin, ewentualnie z opinii biegłego (k. 2-9 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi (k. 27-29v akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem VIII SA/Wa 860/18 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że podstawę prawną podjętych w sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Sąd zwrócił uwagę na charakter ewidencji gruntów i budynków i związany z tym tryb wprowadzania w niej zmian. Zgodnie z art. 2 pkt 8 pgk ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Kwestia ewidencji gruntów i budynków uregulowana jest w rozdziale 4 pgk, tj. w art. 20-25 i w wydanym na podstawie art. 26 ust. 2 pgk rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2016 poz. 1034 [ze zm.]). Art. 20 ust. 1 pkt 1 pgk określa jakie informacje dotyczące gruntów obejmuje ewidencja gruntów i budynków wskazując, że są to między innymi informacje dotyczące budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych.

Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców (art. 24 ust. 2b pkt 1 pgk).

Dane ewidencyjne mają charakter informacyjno-techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne uprawnione organy orzekające. Dla obywateli i organów państwowych moc wiążącą mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konturu granic, rodzaju użytków, itp.). Szczególnie w kontekście wywodów skargi zaznaczyć wypada, że ewidencja nie rozstrzyga żadnych sporów do gruntów i budynków. Organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów na podstawie których dokonują zmian w ewidencji. Uznać należy, że rejestr ewidencji gruntów i budynków jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. To z kolei oznacza, że ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową).

Zadaniem ewidencji gruntów i budynków jest odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego (wyrok WSA w Białymstoku z 6.10.2015 r. II SA/Bk 467/15, cbosa). Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) winna być udokumentowana, a Starosta, jako przedstawiciel Skarbu Państwa, odpowiada za aktualność danych w ewidencji, o czym stanowi § 44 rozporządzenia z 2001 r., przy czym wszelkie zmiany winny być dokonane w oparciu o dane wynikające z odpowiednich opracowań.

Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia z 2001 r., aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. Do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio m.in. § 35, który stanowi, że źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są: 1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym; 2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych; 3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych; 4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne; 5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne; 6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej; 7) wyniki oględzin.

Niezgodność danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym oraz nieprawidłowość ujawnionych w ewidencji danych, o której mowa w § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia musi być oczywista "na pierwszy rzut oka", a zatem być bezsporna i niewymagającą prowadzenia postępowania wyjaśniającego (wyrok WSA w Rzeszowie z 17.7.2014 r. II SA/Rz 158/14; wyrok WSA w Bydgoszczy z 18.8.2015 r. II SA/Bk 381/15, cbosa).

W realiach niniejszej sprawy skarżący domagali się dokonania zmiany informacji zawartej w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na "wykreśleniu dla przedmiotowego budynku roku zakończenia budowy 2010 i wpisaniu lat 1965-1970 do wyboru urzędu". Powoływali się na "projekt budowlany na roboty remontowe" wykonany w sierpniu 2003 r. przez technika budowlanego J. R., w którym jako rok budowy budynku gospodarczego wskazano lata 1965-1970.

Skarżący nabyli tę nieruchomość aktem notarialnym z [...] r. zaś z jego treści nie wynika, by działka zabudowana była budynkiem murowanym gospodarczym. Z załączonego do akt administracyjnych wcześniejszego aktu notarialnego z 1979 r., odnoszącego się do poprzedniej właścicielki M. M., wynika, że działka zabudowana była domem mieszkalnym i zabudowaniami gospodarczymi.

Skarżący domagając się wpisu w ewidencji daty zakończenia budowy budynku gospodarczego w 1964 r. - opierają swe stanowisko na oświadczeniach świadków, opracowaniu projektu budowlanego na roboty remontowe z sierpnia 2003 r.

W kontekście materiałów źródłowych zawartych w aktach administracyjnych, jest to wniosek całkowicie nieuprawniony. Przede wszystkim skarżący domagają się wpisu daty zakończenia budowy budynku gospodarczego w dacie, kiedy nie byli właścicielami działki. Nie przedstawili na tę okoliczność wiarygodnych dowodów, o których była wyżej mowa. Zeznania świadków nie stanowią podstawy zmiany ewidencji, podobnie jak projekt budowlany na roboty remontowe z sierpnia 2003 r.

Odnosząc się do tego projektu budowlanego na roboty remontowe, nie umknęło uwadze Sądu I instancji, że w aktach admiracyjnych znajduje się oświadczenie skarżących z 3 sierpnia 2003 r. - skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], z którego wynika, że skarżący: "dokonali rozbiórki fragmentów dachu, oraz ścianek nad stropem zagrażającym zawaleniem na istniejącym budynku o konstrukcji murowanej zlokalizowanej na ich działce". Końcowo w tym oświadczeniu zawarli stwierdzenie: "wnoszą o zakończenie postępowania administracyjnego, gdyż chcą przystąpić do odbudowy budynku". Rozbiórkę tego budynku potwierdził na rozprawie uczestnik postępowania J. S. (k. 47 akt sądowych).

W tych okolicznościach w ocenie Sądu słuszna okazała się ocena zdjęć dokonana przez organy, z których wynikało, że na działce [...] budynek mieszkalny i budynek gospodarczy istniały już w 1959 r. Na zdjęciu z 1997 r. budynek mieszkalny i budynek gospodarczy nie są widoczne, zaś na zdjęciu z 2006 r. widoczny jest tylko budynek gospodarczy (garaż).

Skoro budynek został odbudowany po jego rozbiórce w 2003 r. (co potwierdza oświadczenie skarżących złożone do PINB), to równocześnie możliwa była jego odbudowa "w nieco innym usytuowaniu w stosunku do granic z działkami sąsiednimi", co z kolei wskazały organy geodezyjno-kartograficzne, podając, że aktualnie budynek stoi on równolegle i przy granicy z działką nr [...] (obecnie dz. nr [...]) oraz równolegle i przy granicy z działką nr [...], natomiast w czasie pomiaru wykonanego w latach 80-tych budynek gospodarczy usytuowany był na działce nr [...], nierównolegle do wymienionych granic i był od nich wyraźnie oddalony.

Organy przeprowadziły prawidłowe postępowanie, dokonały trafnej oceny, uznając, że brak jest podstaw do aktualizacji danych odnoszących się do zmiany roku zakończenia budowy budynku gospodarczego na działacie skarżących.

Zarzuty skargi są chybione, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zeznania świadków wskazanych w skardze czy oświadczeń, nie prowadzą do zmiany w ewidencji, co wyżej wskazano w uzasadnieniu. Takim dowodem nie jest projekt budowlany w zakresie przeprowadzenia remontu budynku gospodarczego. Projekt ten nie stanowi dokumentu w pojęciu geodezyjnym i stwierdza on jedynie stan z daty jego sporządzenia.

Mylne jest wyobrażenie skarżących w zakresie dowodów mogących stanowić zmianę w ewidencji gruntów czy budynków, nie mamy tu do czynienia z prowadzeniem postępowania cywilnego, a jedynie postępowania administracyjnego, którego kierunek wyznaczają przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego co do wadliwie wpisanego roku zakończenia budowy budynku, stanowiącego obecnie garaż. W tym zakresie nie doszło do naruszenia § 45 ust. 1 rozporządzenia z 2001 r.

Na marginesie Sąd stwierdził, że skarżącym udostępniono żądane kopie akt sprawy (k. 48, 55-60 akt sądowych).

Skargę kasacyjną wywiedli L. T. i S. T., reprezentowani przez adw. M. S., zaskarżając wyrok VIII SA/Wa 860/18 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie:

I. prawa materialnego:

1. § 45 ust. 1 w zw. z § 35 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez:

a. ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu braku podstaw do aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej zmiany roku zakończenia budowy przedmiotowego budynku, gdy w sprawie wykazano, że ów budynek gospodarczy został wybudowany w latach 60-tych XX w., co wynika m. in. z opracowania przyjętego do zasobu pod nr [...] (obecny nr [...]), projektu budowlanego na roboty remontowe z sierpnia 2003 r., oświadczeń K. M., D. W. i J. G.;

b. ich błędną wykładnię polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że projekt budowlany na roboty remontowe i dokumenty w postaci oświadczeń nie mogą stanowić podstawy do zmiany ewidencji gruntów i budynków;

2. § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że niezgodność danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym oraz nieprawidłowość ujawnionych w ewidencji danych, o której mowa w ww. § musi być oczywista "na pierwszy rzut oka", a zatem być bezsporna i niewymagająca prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w sytuacji gdy Sąd jednocześnie stwierdza, że do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio § 35 rozporządzenia z 2001 r., który stanowi, że źródłami danych ewidencyjnych do założenia ewidencji są m. in. dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, jak i wyniki oględzin, co może wymagać prowadzenia wyjaśniającego;

II. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez jego niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy w sprawie doszło do naruszenia przez organy administracji szeregu przepisów: a.

art. 7, 77 § 1 i 80 kpa przez niepodjęcie wszelkich możliwych działań i nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego; przez zaniechanie wszechstronnej, wnikliwej i logicznej oceny znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności w zakresie oceny dowodów w postaci: opracowania przyjętego do zasobu pod nr [...] (obecny nr [...]), projektu budowlanego na roboty remontowe z sierpnia 2003 r., oświadczeń K. M., D. W. i J. G.; aktualizacji mapy zasadniczej [...] załączonej do pisma z 21 sierpnia 2018 r.

b. art. 7, 77 § 1, art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 84 § 1, art. 85 § 1 kpa polegające na braku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego jak i polegające na braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, m.in. przez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków D. W. i J. G. (o co skarżący wnosili); przez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotowego budynku, ewentualnie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia daty wybudowania istniejącego aktualnie budynku na przedmiotowej działce skarżących, w tym ustalenia czy budynek gospodarczy pomierzony i ujawniony w trakcie zakładania mapy zasadniczej w 1986 r. to jest ten sam budynek pomierzony w 2005 r. podczas wykonywania mapy do celów projektowych;

c. art. 107 § 1 i 3, art. 7 i 77 § 1, art. 8 i art. 11 kpa przez nierozpoznanie i nieustosunkowanie się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji, czym naruszono również zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa; przez brak jasnego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji, co przejawia się m.in. brakiem oceny oświadczeń K. M., D. W. i J. G. - co utrudnia kontrolę zaskarżonej decyzji;

4. art. 73 § 1, art. 7, 8, art. 10 § 1 kpa przez brak udostepnienia skarżącym żądanych kopii akt sprawy i pozbawienie skarżących realnej możliwości odniesienia się do zebranych dowodów i materiałów postępowania;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ppsa przez pominięcie przy wydawaniu orzeczenia treści znajdujących się w aktach sprawy niektórych dokumentów, w tym aktualizacji mapy zasadniczej [...] załączonej do pisma z 21 sierpnia 2018 r., co spowodowało niewłaściwą ocenę stanu faktycznego, a w konsekwencji skutkowało nieuwzględnieniem skargi;

3. art. 141 § 4 ppsa przez wybiórcze ustosunkowanie się do zarzutów skarżących przejawiające się m. in. w pominięciu odniesienia się przez Sąd do kwestii wnioskowanego dowodu z oględzin, ewentualnie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia daty wybudowania istniejącego aktualnie budynku na przedmiotowej nieruchomości, w tym ustalenia czy budynek gospodarczy pomierzony i ujawniony w trakcie zakładani mapy zasadniczej w 1986 r. jest tym samym budynkiem pomierzonym w 2005 r. podczas wykonywania mapy do celów projektowych, oraz przejawiające się w niewystarczającym odniesieniu się do zarzutu braku udostępnienia skarżącym żądanych kopii akt sprawy i pozbawienia ich realnej możliwości ustosunkowania się do zebranych dowodów;

4. art. 106 § 3 ppsa polegające na oddaleniu wniosku dowodowego z załączonej do skargi opinii technicznej z października 2018 r. przez mgr inż. K. G. na okoliczność wybudowania przedmiotowego budynku i braku zmiany jego lokalizacji, w sytuacji gdy było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powodowało nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie; z przedmiotowej opinii technicznej wynika bowiem, że budynek gospodarczy zlokalizowanej na działce nr [...] został zrealizowany w latach 60-tych XX w., a wymiary obiektu w rzucie oraz jego lokalizacji nie uległy zmianie.

Skarżący kasacyjnie wnieśli o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał orzeczenie; zasądzenie od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Warszawie na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych; rozpoznanie skargi na rozprawie (k. 65-75 akt sądowych).

Przy piśmie z 30 kwietnia 2019 r., uczestnicy postępowania załączyli oświadczenia z 30 kwietnia 2019 r., kserokopię fragmentu mapy zasadniczej z potwierdzeniem za zgodność A. S. - Geodety Powiatowego w [...] (z adnotację "robiona kopia 10.03.1996 r.") i kserokopię mapy dla celów z 3 sierpnia 1984 r. (k. 89-93 akt sądowych).

Pismem z: 16 maja 2022 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego; 19 maja 2022 r. pełnomocnik skarżących kasacyjnie; 19 maja 2022 r. uczestnicy postępowania - wyrazili zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (k. 108-117, 118, 122, 125, 127 akt sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 183 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Istotą sprawy jest rozstrzygnięcie zagadnień materialnoprawnych, bowiem od ich rozstrzygnięcia zależy rozstrzygnięcie zarzutów z drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 ppsa).

Zarzuty z pierwszej podstawy kasacyjnej z uwagi na ich charakter wymagały łącznego rozstrzygnięcia.

Niezasadny okazał się zarzut naruszenia § 45 ust. 1 pkt 3 (wskazanego jako wzorzec kontroli samoistnie), jak i § 45 ust. 1 w zw. z § 35 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2016 poz. 1034, zm. z 2013 r. poz. 1551, 2017 r. poz. 1990) - pkt I ppkt 2 i 1 petitum skargi kasacyjnej.

Przy wykładni przepisów rozporządzenia z 2001 r. konieczną rzeczą jest uwzględnienie norm wywiedzionych z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Autor skargi kasacyjnej nietrafnie nie wskazuje jako wzorca kontroli art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 poz. 2101, zm. poz. 1566; MP 2018 r. poz. 984; Dz. U. z 2018 poz. 650), mimo że norma wywiedziona z tego przepisu znajduje w kontrolowanej sprawie zastosowanie.

Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: d) wykrycia błędnych informacji (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d pgk).

Postępowanie aktualizacyjne z powodu wykrycia błędnych informacji, po myśli art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d pgk, jest możliwe tylko z urzędu. Zwrot "wykrycia błędnych informacji" oznacza błąd oczywisty, tj. taki, który nie wymaga szczegółowego postępowania dowodowego. Tak też ujmuje to zagadnienie § 45 ust. 1 rozporządzenia z 2001 r., wskazując w pkt 1 na aktualizację z powodu konieczności zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi (oczywistość), w pkt 2 z powodu ujawnienia nowych danych ewidencyjnych (brak ich w niniejszym przypadku) i w pkt 3 w celu wyeliminowania danych błędnych (oczywistych; wyrok NSA z 24.5.2019 r. I OSK 1951/17, Lex 2700074).

Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych (uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 17.5.2007 r. IV SA/Wa 301/07, Lex 347773). Dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu (uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 8.11.2010 r. IV SA/Wa 1558/10, Lex 758828, aprobowany przez E. Stefańską w: red. J. Lang, J. Maćkowiak, T. Myśliński, E. Stefańska, Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, s. 343, uw. 11). Przywołane poglądy znajdują odpowiednie zastosowanie w sprawach dotyczących aktualizacji w zakresie wymagającym rozważenia na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d pgk, skoro normodawca podustawowy posłużył się zwrotem "poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych" (§ 45 ust. 1 in princ. rozporządzenia z 2001 r.)

W niniejszej sprawie nie doszło do wykrycia błędnych informacji, które byłyby w dodatku błędami oczywistymi. Wręcz przeciwnie. Aktualizacja której domagają się skarżący, mająca polegać na zmianie informacji zawartej w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na "wykreśleniu dla przedmiotowego budynku roku zakończenia budowy 2010 i wpisaniu lat 1965-1970 do wyboru urzędu". Z żadnego dokumentu wskazanego przez skarżących, nie wynika błąd oczywisty - taki, który nie wymaga szczegółowego postępowania dowodowego.

Mimo, że przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio (§ 45 ust. 2 rozporządzenia z 2001 r.), to nie sposób przyjąć, by przy aktualizacji ewidencji gruntów można było stosować dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne (pkt 5) bądź wyniki oględzin (pkt 7 § 35 rozporządzenia z 2001 r.).

W literaturze powszechnie przyjmuje się, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa polega na zwykłym stosowaniu wprost określonych przepisów odniesienia, z tym jednak, że całkowicie nie mają zastosowania bądź też w pewnej części swej treści ulegają zmianie te (i tylko te) spośród nich, które ze względu na treść swych postanowień są bezprzedmiotowe lub całkowicie sprzeczne z przepisami normującymi dane stosunki, do których mają być one zastosowane (J. Nowacki, Odpowiednie stosowanie przepisów prawa, Państwo i Prawo 1964/3/372-373). Przy odpowiednim stosowaniu wszelkich przepisów - w razie wątpliwości co do tego, który przepis trzeba zmodyfikować - modyfikacji winny podlegać przepisy odpowiednio stosowane, a nie te, które są przez nie uzupełniane (J. Nowacki, Analogia legis, Warszawa 1966, s. 143, 145-146). Zawsze należy wybierać rozwiązanie bliższe naturze stosunków podstawowych oraz specyfice i celom regulacji podstawowej. W procesie tym trzeba także brać pod uwagę aktualne orzecznictwo i poglądy doktryny odnoszące się do danego zagadnienia (M. Hauser, Odpowiednie stosowanie przepisów prawa - uwagi porządkujące, Przegląd Prawa i Administracji, 2005, t. LXV, s. 161-162).

Normodawca wskazał, że "Źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są:" (§ 35 in princ. rozporządzenia z 2001 r.), przy czym w punktach 1, 2, 3, 4 i 6 § 35 rozporządzenia z 2001 r. są wyłącznie wskazane materiały, informacje, wyniki pomiarów bądź dane pochodzące z obiektywnych źródeł, nie zaś pochodzące od stron. Dopuszczenie w punktach 5 i 7 innych dokumentów - w tym udostępnionych przez osoby zainteresowane bądź będące wynikami oględzin - wynika jedynie z tego, że założenie ewidencji wiąże się z reguły z tym, że dane ewidencyjne które są dostępne dla założenia ewidencji, wskazane punktach 1, 2, 3, 4 i 6 § 35 rozporządzenia z 2001 r., mogą być niewystarczające, a organ obowiązany jest ewidencję założyć. Takie odstępstwa, przewidziane w punktach 5 i 7 § 35 rozporządzenia z 2001 r., nie są konieczne w przypadku gdy ewidencja jest już założona. Zatem odpowiednie stosowanie § 35 rozporządzenia z 2001 r. z uwagi na specyfikę i cele regulacji podstawowej, przemawia za niestosowaniem punktu 5 i 7 § 35 rozporządzenia z 2001 r. w prowadzonym z urzędu postępowaniu o aktualizację operatu ewidencyjnego. Przepis § 36 rozporządzenia z 2001 r. w kontrolowanym postępowaniu był nierelewantny.

Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w wz. z: art. 7, 77 § 1 i 80 kpa (pkt II ppkt 1 lit. a petitum skargi kasacyjnej); art. 7, 77 § 1, art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 84 § 1, art. 85 § 1 kpa (pkt II ppkt 1 lit. b petitum skargi kasacyjnej); art. 107 § 1 i 3, art. 7 i 77 § 1, art. 8 i art. 11 kpa (pkt II ppkt 1 lit. c petitum skargi kasacyjnej); art. 73 § 1, art. 7, 8, art. 10 § 1 kpa (pkt II ppkt 4 petitum skargi kasacyjnej), okazały się nieusprawiedliwione.

Sąd I instancji prawidłowo aprobował ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji i ocenę zebranych w sprawie dowodów. Organy nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa). W postępowaniu aktualizacyjnym, toczącym się na podstawie art. 24 ust. 2a i 2b pgk i § 35 i § 36 rozporządzenia z 2001 r., ustawodawca z uwagi na specyfikę i cel postępowania aktualizacyjnego, odstąpił od zasady, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 77 § 1 kpa), obowiązującym w ogólnym postępowaniu rozpoznawczym, na rzecz sformalizowanego katalogu dowodów, wymienionych w art. 24 ust. 2a i 2b pgk i § 35 i § 36 rozporządzenia z 2001 r. Nie doszło do naruszenia art. 78 § 1, art. 84 § 1 i art. 85 § 1 kpa, bowiem organy nie miały podstaw by uwzględnić w postępowaniu aktualizacyjnym dopuścić dowód z oświadczeń bądź zeznań świadków, dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa bądź dowód z oględzin przedmiotowego budynku. Kwestie te nie wymagały szerszego ustosunkowania się przez organ odwoławczy (art. 107 § 1 i 3 kpa). W postępowaniu nie doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 § 1 kpa), zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 § 1 kpa) ani zasady przekonywania (art. 11 kpa). Trafnie Sąd I instancji wskazał, że skarżącym udostępniono żądane kopie dokumentów z akt sprawy, przez co nie naruszono art. 73 § 1 kpa. Organy obu instancji nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa).

Nietrafnie skarżący podnoszą, że pominięto aktualizację mapy zasadniczej [...], załączonej do pisma skarżących z 21 sierpnia 2018 r., skoro znacznie obszerniejszy (w tym zawierający w pełni załączony przez skarżących fragment tej mapy) odpis tej mapy znajdował się przed nadesłaniem przez skarżących odpisu fragmentu tej mapy na k. 126 akt administracyjnych (k. 155, 154, 126 akt administracyjnych). Czyni to zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ppsa niezasadnym.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi art. 141 § 4 ppsa i poddaje się kontroli kasacyjnej. Sąd I instancji nie jest obowiązany szczegółowo odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji w jego ocenie niemających istotnego znaczenia dla zbadania zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów powołanych w skardze, jeśli argumentacja sądu łącznie przesądza o ich bezzasadności (wyrok NSA z: 8.4.2008 r. II FSK 1965/06; 19.1.2012 r. I OSK 62/11, aprobowane przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, R. Stankiewicza, M. Grzywacza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 746, nb 22). WSA odniósł się do wszystkich istotnych zarzutów i argumentów.

Dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Opinia techniczna z października 2018 r. jest w istocie prywatną opinią rzeczoznawcy niepowołanego w charakterze biegłego przez właściwy organ prowadzący kontrolowane postępowanie, ma przymiot prywatnej opinii, odzwierciedlającej stanowisko skarżących. Taka opinia techniczna ma charakter dokumentu prywatnego, choć pochodzi od profesjonalisty w danej dziedzinie. Zgodne jest z doświadczeniem życiowym, że tylko wówczas strona (w przypadku samodzielnego zlecenia przez stronę sporządzenia opinii technicznej) przedkłada taką opinię organom administracji publicznej bądź sądowi, gdy jest poparciem stanowiska strony, przy zaakcentowaniu, że pogląd ten odpowiada stanowisku rzeczoznawcy (odpowiednio - K. Muller, Der Sachversdtandige im gerichtlichen Verfahren, Frankfurt a.M. 1973 s. 42, 43; M. Lipczyńska, O tzw. "opinii prywatnej" biegłych w procesie karnym, Pal. 1976/3/51-52; K. Knoppek, Dokument w procesie cywilnym, Poznań 1993 s. 107-108).

Nawet w sytuacji, gdyby dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jego nieprzeprowadzenie przez sąd nie mogłoby być jednoznacznie oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to istotne, mające wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 9.10.2009 r. I OSK 1524/08, cbosa, aprobowany przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, K. Zalasińską - op. cit. s. 641, nb 2; 7.11.2008 r. II GSK 478/08, Lex 525893). Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 ppsa, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny jest dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Posłużenie się w analizowanym przepisie stwierdzeniem "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu a nie jego obowiązek. Już tylko to stwierdzenie wyklucza możliwość skutecznego postawienia Sądowi I instancji zarzutu jego naruszenia. Nie przeprowadzenie bowiem dowodu z dokumentu, tak jak wskazuje to art. 106 § 3 ppsa, nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa jest przepisem wynikowym. Skoro w kontrolowanym postępowaniu nie doszło do naruszenia norm dopełnienia w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, zasadnie została ona oddalona na podstawie art. 151 ppsa.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa.