Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 3041/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1481
law: Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe - tekst jedn
article: art. 109 § 1, art. 19 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 19, § 21 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 982
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz  zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności  gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 178/18 w sprawie ze skargi B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej ze środków unijnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 29 maja 2018 r., VIII SA/Wa 178/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych, oddalił skargę.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Ww. decyzją z [...] grudnia 2017 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: "Prezes ARiMR" lub "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania B. K. (dalej: "skarżąca", "strona", "beneficjentka"), utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2017 r. Nr [...] Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ I instancji"). Przedmiotem tych rozstrzygnięć było stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. o przyznaniu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków.

W dniu [...] września 2015 r. skarżąca złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. wniosek o przyznanie ww. pomocy finansowej. We wniosku wskazała adres do korespondencji tj. [K]; inny niż adres zamieszkania strony. Decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. przyznano skarżącej pomoc finansową. Decyzja została doręczona [...] kwietnia 2016 r. Osobą, która odebrała przedmiotowy dokument była S. K. - posiadająca pełnomocnictwo do odbierania przesyłek pocztowych. Strona została poinformowana w pouczeniu do przedmiotowej decyzji o obowiązku złożenia wniosku o płatność pierwszej raty pomocy, w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] stycznia 2017 r. wydał decyzję w sprawie wyrażenia zgody na zmianę biznesplanu. W dniu [...] stycznia 2017 r. do strony została wystosowana informacja o zmianie organu ARiMR rozpatrującego sprawy dotyczące operacji typu "Premie dla młodych rolników".

W dniu [...] stycznia 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o płatność pierwszej raty pomocy na operacje typu "Premie dla młodych rolników". Następnie, w dniu [...] kwietnia 2017 r. beneficjentka stawiła się w Mazowieckim Oddziale Regionalnym ARiMR i otrzymała do wglądu pełną dokumentację w sprawie.

W dniu [...] maja 2017 r. do Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło oświadczenie S. K., z którego wynika, że S. K. nie była upoważniona przez B. K. do odbioru korespondencji. Nadto wpłynęła prośba skarżącej o zmianę adresu do korespondencji.

W dniu [...] maja 2017 r. Dyrektor ARiMR wystosował do skarżącej wezwania dotyczące braku we wniosku numeru producenta. Skarżąca w dniu [...] czerwca 2017 r. złożyła korektę wniosku o płatność, dokonując zmiany adresu do korespondencji na adres: [G].

W dniu [...] maja 2017 r. organ I instancji wystosował pismo do Urzędu Pocztowego K. z prośbą o udzielenie informacji dotyczącej upoważnienia S. K. do odbioru korespondencji kierowanej na adres [K..] W odpowiedzi poinformowano, że zgodnie ze złożonym w Urzędzie Pocztowym pełnomocnictwem S. K. jest upoważniona do odbioru korespondencji kierowanej na adres [K], gdzie mieści się siedziba Biura Doradztwa Rolniczego i Biura Doradztwa Gospodarczego.

Decyzją z [...] lipca 2017 r. Dyrektor ARiMR orzekł o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji z [...] kwietnia 2016 r. o przyznaniu pomocy finansowej na operację typu "Premie dla młodych rolników", w związku z niespełnieniem przez skarżącą następujących warunków w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia tej decyzji tj.: nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa, którego rozwoju dotyczy biznesplan; ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik; uzyskania wpisu do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Rozpoznając odwołanie skarżącej, ww. decyzją z [...] grudnia 2017 r., Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ARiMR.

Oddalając skargę opisanym na wstępie wyrokiem z 29 maja 2018 r. WSA w Warszawie wskazał, że przepisami prawnymi, które mają zastosowanie w zakresie ubiegania się o pomoc finansową w ramach przedmiotowego działania jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 982 z późn. zm., dalej jako Rozporządzenie).

Zgodnie z § 19 ust. 2 Rozporządzenia decyzję o przyznaniu pomocy wydaje się z zastrzeżeniem dopełnienia przez beneficjenta, w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia tej decyzji, następujących warunków: 1) jeżeli nie były spełnione w dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy: a) nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa, którego rozwoju dotyczy biznesplan, b) rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie, o którym mowa w lit. a, c) ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik, d) uzyskania wpisu do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, e) rozpoczęcia prowadzenia ewidencji przychodów i rozchodów w gospodarstwie, najpóźniej w dniu rozpoczęcia realizacji biznesplanu, chyba że beneficjent jest zobowiązany do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów lub księgi rachunkowej, lub ewidencji przychodów i rozchodów na podstawie odrębnych przepisów.

Sąd I instancji ocenił, że prawidłowo organy orzekające zauważyły, iż decyzja z [...] kwietnia 2016 r. o przyznaniu pomocy została doręczona na adres do korespondencji wskazany przez skarżącą we wniosku o przyznanie pomocy. WSA uznał, że skarżąca świadomie, potwierdzając powyższe podpisem, wskazała, żeby wszelka korespondencja (w tym również decyzja nr [...]) została skierowana na ww. adres, gdzie znajduje się siedziba Biura Doradztwa Rolniczego i Biura Doradztwa Gospodarczego. Ponadto z pisma Naczelnika Urzędu Pocztowego w K. wynika, iż zgodnie ze złożonym w Urzędzie Pocztowym pełnomocnictwem S. K. jest upoważniona do odbioru korespondencji kierowanej na adres [K].

W świetle powyższego WSA uznał, że skuteczne doręczenie skarżącej decyzji przyznającej pomoc finansową w wysokości 100.000,00 zł (której odbiór pokwitowała S. K. – z adnotacją "pełnomocnik") miało miejsce [...] kwietnia 2016 r. Wbrew szeroko podniesionym zarzutom skargi, mając na uwadze powyższe ustalenia poczynione w sprawie, WSA wskazał, że brak jest podstaw do uznania, że sporna decyzja została odebrana przez osobę do tego nieuprawnioną. Zdaniem WSA słusznie zauważył organ odwoławczy, że twierdzeniom skarżącej o braku doręczenia oraz wiedzy o decyzji przyznającej płatność zaprzeczają fakty wynikające z kolejno składanych przez nią dokumentów w sprawie pomocy przyznanej decyzją z [...] kwietnia 2016 r. Na uwagę ma zasługiwać również fakt złożenia przez skarżącą wniosku o płatność w dniu [...] stycznia 2017 r. pomimo, że jak utrzymuje skarżąca, nie miała ona wiedzy o decyzji przyznającej płatność, jak i okoliczność, że odbioru późniejszej korespondencji kierowanej na wskazany powyżej adres również dokonywała S. K., czego skarżąca nie zakwestionowała (np. zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Kierownika ARiMR w K. z [...] stycznia 2017 r. w sprawie zmiany założeń biznesplanu, w którym to rozstrzygnięciu organ powiatowy powołuje się na decyzję z [...] kwietnia 2016 r. nr [...]). Sąd I instancji zaznaczył, iż zmiana adresu do doręczeń nastąpiła dopiero w piśmie skarżącej z [...] maja 2017 r., w którym skarżąca wskazała nowy adres.

Mając powyższe na uwadze WSA uznał, że organy orzekające w zaskarżonych rozstrzygnięciach prawidłowo wskazały, że skarżąca została skutecznie poinformowana w pouczeniu do przedmiotowej decyzji o obowiązku dopełnienia w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia ww. decyzji o przyznaniu pomocy warunku nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa, którego rozwoju dotyczy biznesplan, ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik oraz uzyskania wpisu do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wskazany termin 9 miesięcy przypadał na dzień [...] stycznia 2017 r.

Dalej Sąd I instancji napisał, że nie jest okolicznością sporną, że skarżąca stosownie do § 19 Rozporządzenia nie uzyskała na dzień [...] stycznia 2017 r., zgodnie z pouczeniem w decyzji o przyznaniu pomocy, wpisu do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przedmiotowy wpis skarżąca uzyskała w dniu [...] maja 2017 r., a zatem po terminie określonym przepisami Rozporządzenia. Sąd zgodził się również z ustaleniami organów orzekających, iż w biznesplanie nie została wymieniona działka nr ewid. [...] położona w miejscowości S., gmina G., którą skarżąca zgodnie z umową dzierżawy z dnia [...] stycznia 2017 r. przejęła w użytkowanie. W złożonym biznesplanie widnieje m.in. działka nr ewid. [...], a skarżąca nie złożyła stosownego wniosku o jego zmianę. Nadto ww. umowa dzierżawy w § 4 zawiera zapis, że dzierżawca będzie płacił podatek rolny. Zapis ten powoduje, że powstały nieprawidłowości w zakresie braku ustalenia czynszu dzierżawnego. Sąd I instancji zauważył, iż wskazana umowa z [...] stycznia 2017 r. nie spełnia ustawowych wymogów dla dokumentu o nazwie umowa dzierżawy. Za taką umowę uważa się zgodnie z art. 693 § 1 i 2 oraz art. 702 i 708 Kodeksu cywilnego dokument, w którym przewidziany jest czynsz dzierżawny. Przedmiotowa umowa dzierżawy zawarta w dniu [...] stycznia 2017 r. potwierdzająca przejęcie gospodarstwa nie wypełnia warunków formalnych dla takiego dokumentu.

Sąd I instancji podsumował, że w związku z niedopełnieniem przez skarżącą wszystkich warunków, o których mowa w decyzji z [...] kwietnia 2016 r. zaistniały przesłanki do zastosowania § 21 ust. 3 Rozporządzenia tj. do wydania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej.

Skargę kasacyjną od opisanego wyroku WSA w Warszawie wniosła B. K. zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o uchylenie orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Nadto zrzekła się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie i wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi i brak uchylenia decyzji obu decyzji, mimo naruszenia w toku postępowania przez organy obu instancji przepisów postępowania, w szczególności art. 42 § 1 i 2 w zw. z art. 43 K.p.a. w zw. z art. 37 ust. 2 pkt. 2 lit a) ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe w zw. z art. 38 ust. 1, 2 pkt. 1-3 oraz ust. 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, polegającego na błędnym przyjęciu za skutecznie doręczoną skarżącej decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r. pomimo, że odebrana ona została przez osobę, która nie była ani domownikiem w rozumieniu art. 43 K.p.a. ani jej przedstawicielem w rozumieniu art. 42 § 1 K.p.a. ani też nie legitymowała się pełnomocnictwem, o którym mowa w art. 42 § 2 K.p.a. lub w art. 38 ust. 1 ustawy - Prawo pocztowe. Pełnomocnik skarżącej ocenił, że decyzja została doręczona osobie, która nie jest i nigdy nie była upoważniona do odbioru korespondencji kierowanej do skarżącej, co wynika zarówno z oświadczenia skarżącej kasacyjnie, jak i pisma Poczty Polskiej, w którym wskazano, że S. K. miała pełnomocnictwo jedynie do odbioru korespondencji kierowanej do Biura Doradztwa Rolniczego i Biura Doradztwa Gospodarczego. Nie miała zaś żadnego pełnomocnictwa do odbioru korespondencji kierowanej do skarżącej. Tymczasem list polecony, którym nadano do niej na adres podany jako adres do korespondencji, decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r., zaadresowany był imiennie do B. K., a nie do Biura Doradztwa Rolniczego lub do Biura Doradztwa Gospodarczego. Nikt z pracowników czy też właścicieli Biura Doradztwa Rolniczego nie reprezentował skarżącej w żadnym z toczących się w niniejszej sprawie postępowań, a skarżąca nikomu, oprócz swojego ojca nie udzielała w toku tych postępowań żadnych pełnomocnictw czy to ogólnych czy też pocztowych.

2) art. 39 w zw. z art. 40 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 37 ust. 2 pkt 2 lit a) ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe w zw. z art. 38 ust. 1, 2 pkt 1- 3 oraz ust. 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe poprzez nadanie S. K. uprawnień pełnomocnika upoważnionego do odbioru korespondencji na podstawie pełnomocnictwa pocztowego udzielonego przez podmiot trzeci w niniejszej sprawie i uznanie tej osoby za uprawnioną do odbioru korespondencji kierowanej do skarżącej kasacyjnie, co zdaniem pełnomocnika jest niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów i zasad procedury administracyjnej i przepisów ustawy - Prawo pocztowe.

3) art. 109 § 1 K.p.a. w zw. z art. 19 § 2 Rozporządzenia poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że powzięcie przez stronę postępowania wiedzy o wydaniu decyzji z [...] kwietnia 2016 r. oraz wiedzy o jej treści jest tożsame ze skutecznym doręczeniem tejże decyzji, w myśl tego przepisu, który stanowi, że decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

II. przepisów prawa materialnego tj. rażące naruszenie § 21 ust. 2 Rozporządzenia poprzez błędne jego zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, jako że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji na tej podstawie w okolicznościach niniejszej sprawy było przedwczesne oraz nie było i nie jest możliwe bowiem skarżąca dopełniła na dzień wydania przez organ pierwszej przedmiotowej decyzji wszelkich warunków przyznania pomocy. Zdaniem pełnomocnika skarżącej kasacyjnie organ pierwszej instancji błędnie wydał decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji z dnia [...] kwietnia 2016, pomimo, że: a) nie doręczono skarżącej skutecznie decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., b) nie upłynął jeszcze (co więcej w rzeczywistości nie rozpoczął się jeszcze jego bieg) 9 - miesięczny termin, o którym mowa w § 19 ust. 2 Rozporządzenia, na dopełnienie przez skarżącą warunków otrzymania pomocy określonych w decyzji z [...] kwietnia 2016 r. Zdaniem pełnomocnika skarżącej decyzja ta nigdy nie została skarżącej skutecznie doręczona, a skarżąca spełniała w dniu wydania przez organ I instancji zaskarżonej decyzji wszelkie warunki przyznania pomocy, o których mowa w przedmiotowej decyzji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest bezzasadna i podlega oddaleniu.

Przed odniesieniem się do jej zarzutów przypomnieć należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez jej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej.

W art. 174 pkt 1 P.p.s.a. są przewidziane dwie formy naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędna jego wykładnia, przez którą należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, jak i niewłaściwe zastosowanie oznaczające dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Z kolei o skuteczności zarzutów opartych na art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przenosząc te uwagi na rozpoznawaną w granicach skargi kasacyjnej sprawę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty postawione w oparciu o obie podstawy kasacyjne koncentrują się wokół prawidłowości doręczenia skarżącej decyzji przyznającej płatność tj. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z [...] kwietnia 2016 r. W opinii wnoszącego skargę kasacyjną ww. decyzja nie została prawidłowo doręczona, a zatem termin na spełnienie warunków wynikających z decyzji nie rozpoczął swojego biegu. Skarżąca kasacyjnie zarzuca, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji na tejże podstawie w okolicznościach niniejszej sprawy było przedwczesne oraz nie było i nie jest możliwe. Zarzuca, że spełniała w dniu wydania przez organ I instancji zaskarżonej decyzji wszelkie warunki przyznania pomocy, o których mowa w przedmiotowej decyzji. Nadto skarżąca kasacyjnie zarzuca błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że powzięcie przez stroną postępowania wiedzy o wydaniu decyzji z [...] kwietnia 2016 r. oraz wiedzy o jej treści jest tożsame ze skutecznym doręczeniem tejże decyzji.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 z późn. zm.) przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. Przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być wydana ze skutkiem doręczenia, między innymi: pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych lub na podstawie pełnomocnictwa pocztowego (ust. 2 pkt 2), osobie uprawnionej do odbioru przesyłek pocztowych w podmiotach będących osobami prawnymi lub jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej, jeżeli adresatem przesyłki jest dana osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (ust. 2 pkt 5). Z kolei, zgodnie z art. 38 Prawa pocztowego, operator może przyjąć od adresata pisemne oświadczenie o udzieleniu innej osobie pełnomocnictwa do odbioru przesyłek lub przekazów pocztowych, zwane w ustawie "pełnomocnictwem pocztowym".

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że upoważnienie do odbioru korespondencji nie musi przybrać formy pełnomocnictwa pocztowego aby było skuteczne. Upoważnienie do odbioru korespondencji i pełnomocnictwo pocztowe stanowią dwie różne instytucje. Wynika to np. z treści art. 37 Prawa pocztowego, który przewiduje możliwość doręczenia korespondencji zarówno pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa pocztowego (art. 37 ust. 2 pkt 2 Prawa pocztowego), jak i osobie uprawnionej do odbioru przesyłek (art. 37 ust. 2 pkt 5 Prawa pocztowego).

Jest bezsporne, że skarżąca kasacyjnie, we wniosku o przyznanie pomocy na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników, wskazała adres zamieszkania (Ł) oraz adres do korespondencji (K), a więc inny niż adres zamieszkania. Także poza sporem jest to, że pod adresem do korespondencji – wskazanym we wniosku - znajduje się siedziba Biura Doradztwa Rolniczego i Biura Doradztwa Gospodarczego.

Skarżąca kasacyjnie sugeruje, że aby doręczenie na adres do korespondencji można było uznać za skuteczne, musiałoby dojść do sytuacji, że to skarżąca odbierze przesyłkę zaadresowaną na adres do korespondencji lub że przesyłkę zaadresowaną na adres do korespondencji odbierze osoba umocowana do tej czynności przez adresata. Jest to pogląd nieprawidłowy.

Sposób doręczania przesyłek pocztowych jest elementem świadczenia usług pocztowych. Warunki ich świadczenia są określone w art. 37 ust. 1 Prawa pocztowego, zaś sytuacje wydania przesyłki pocztowej, ze skutkiem doręczenia są opisane w art. 37 ust. 2 Prawa pocztowego. Co ważne, z woli ustawodawcy przepisy ust. 2 nie naruszają przepisów innych ustaw dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń (art. 37 ust. 3 Prawa pocztowego).

Strona postępowania regulowanego przepisami K.p.a. ma możliwość ustanowienia adresu dla doręczeń. Winna więc wskazać taki adres pod którym korespondencja będzie podejmowana i niezwłocznie przekazywana adresatowi. Niewłaściwy obieg korespondencji nie świadczy o braku winy skarżącej kasacyjnie. Sama skarżąca kasacyjnie wskazała taki właśnie adres. W związku z powyższym winna ona ponosić z tego tytułu wszelkie konsekwencje. W sprawie wszczętej wnioskiem z [...] kwietnia 2015 r. o przyznaniu pomocy finansowej, jedną z konsekwencji było rozpoczęcie biegu 9-miesięcznego terminu na dopełnienie przez skarżącą kasacyjnie warunków otrzymania pomocy określonych w decyzji przyznającej płatność.

NSA podkreśla, że nie ma znaczenia dla oceny skuteczności doręczenia, że pod adresem do korespondencji mieści się siedziba Biura Doradztwa Rolniczego i Biura Doradztwa Gospodarczego. Nawet jeżeli przesyłka była zaadresowana tak jak jest to opisane w sentencji decyzji oraz na potwierdzeniu odbioru przesyłki (imię i nazwisko skarżącej oraz adres K) to decydujące znaczenie dla oceny skuteczności doręczenia ma ten fakt, że przesyłka zawierająca decyzję została przesłana i doręczona dokładnie pod adres wskazany we wniosku. Nie budzi wątpliwości, że przesyłkę odebrała osoba upoważniona do odbioru korespondencji kierowanej pod wskazany adres (k. 281 akt sprawy). Przesyłka, zawierająca decyzję z [...] kwietnia 2016 r. o przyznaniu skarżącej pomocy finansowej, została doręczona skutecznie.

Zarzut błędnej wykładni art. 109 § 1 K.p.a. w zw. z art. 19 § 2 jest całkowicie bezzasadny. Sąd I instancji jak i organ wyższego stopnia prawidłowo bowiem uznały, że decyzja z [...] kwietnia 2016 r. została należycie doręczona. Organ wyższego stopnia słusznie zwrócił uwagę, że twierdzeniom skarżącej o braku doręczenia oraz wiedzy o decyzji przyznającej płatność dodatkowo zaprzeczają fakty wynikające z kolejno składanych przez nią dokumentów w sprawie oraz fakt złożenia przez skarżącą wniosku o płatność w dniu [...] stycznia 2017 r. Sąd I instancji postąpił prawidłowo, podzielając ten pogląd organu wyższego stopnia.

Także zarzut naruszenia prawa materialnego uznać należy za bezzasadny, przy czym NSA zaznacza, że zarzut ten nie został szerzej uzasadniony. Zgodnie z § 21 ust. 2 Rozporządzenia w przypadku niedopełnienia przez beneficjenta warunków, z zastrzeżeniem dopełnienia których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, w drodze decyzji, stwierdza wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w skardze kasacyjnej nie zostało zakwestionowane stanowisko Sądu I instancji co do bezsporności tej okoliczności, że skarżąca stosownie do § 19 Rozporządzenia nie uzyskała na dzień [...] stycznia 2017 r., zgodnie z pouczeniem w decyzji o przyznaniu pomocy, wpisu do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Nie zostało także zakwestionowane stanowisko Sądu I instancji, zgodne z ustaleniami organów orzekających, że w biznesplanie nie została wymieniona działka nr ewid. [...] położona w miejscowości S. gmina G., którą skarżąca zgodnie z umową dzierżawy z dnia [...] stycznia 2017 r. przejęła w użytkowanie. W złożonym biznesplanie widnieje m.in. działka nr ewid. [...], a skarżąca nie złożyła stosownego wniosku o jego zmianę. Nadto nie zostało zakwestionowane stanowisko Sądu I instancji, że umowa z dnia [...] stycznia 2017 r. nie spełnia ustawowych wymagań dla dokumentu o nazwie umowa dzierżawy.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.