Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 942/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 4 pkt 22 lit. x, art. 50, art. 87  ust. 1  pkt 3 lit. c, art. 92a ust. 1 i ust. 6
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 942/19 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Renata Czeluśniak, Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Maria Zawadzka (spr.), Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2019 r., sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z 8 lipca 2019 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania A. W. (dalej: "skarżący") utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] 2019 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie prawnym i faktycznym.

Zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie międzynarodowego przewozu towarów szybko psujących się pojazdem niespełniającym warunków określonych w umowie o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), tj. naruszenie określone w Ip. 3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Dokonanie powyższego naruszenia stwierdzono podczas przeprowadzonej w dniu 15 marca 2019 r. w R na drodze krajowej nr [...] kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki DAF o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy marki Krone o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował D. Z. W. Kierujący wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Polski do Wielkiej Brytanii w imieniu przedsiębiorcy A. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Firma Handlowo -Transportowa A. W. z siedzibą w I. Kierowca przewoził artykuły spożywcze, w tym wędliny i nabiał, które zgodnie z dokumentami CMR powinny być przewożone w temperaturze od +2°C do +4°C i dlatego kierujący powinien posiadać ważne świadectwo ATP, którego jednak nie posiadał. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] z dnia 15 marca 2019 r.

Decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisu Ip. 3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędne zastosowanie. Zdaniem skarżącego z art. 50 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, że inspektorzy Inspekcji Transportu drogowego nie są uprawnieni do kontrolowania przestrzegania przepisów umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) zawartej w Genewie w dniu 1 września 1970 r. Natomiast art. 50 pkt 2 ww. ustawy nie daje inspektorom uprawnień do prowadzenia postępowań administracyjnych w zakresie naruszeń spowodowanych nieprzestrzeganiem umowy ATP. W ocenie skarżącego umowa ATP jest porozumieniem zawartym przez strony tej umowy i nie wskazuje żadnego organu egzekwującego wymagania tej umowy. Umowa nie przewiduje także żadnych kar za nieprzestrzeganie jej przepisów.

Decyzją z dnia 8 lipca 2019 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzje organu l instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia powołał min. art. 4 pkt 22 lit. x), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c i art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, a także art. 1, art. 2, art. 3 i art. 5 umowy o międzynarodowych przewozach oraz na treść załącznika 1 do ww. umowy. Stwierdził, że strona wykonywała międzynarodowy transport drogowy. Skontrolowanym zespołem pojazdów strona przewoziła szybko psujące się artykuły żywnościowe i kierujący obowiązany był okazać do kontroli aktualne świadectwo ATP potwierdzające spełnienie przez pojazd wymogów umowy ATP. Kierujący takiego dokumentu nie okazał do kontroli. Uwzględniając powyższe uznano, że organ l instancji prawidłowo ustalił, że strona naruszyła przepisy międzynarodowej umowy ATP i słusznie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym i Ip. 3.7 załącznika nr 3 do tej ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazano, że wbrew twierdzeniom skarżącego inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego są uprawnieni do kontrolowania przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów umowy ATP. Uprawnienie to wynika z treści art. 50 pkt 1 lit. a) ustawy o transporcie drogowym.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił:

l. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), tj. art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r, o transporcie drogowym w zw. z art. 156 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie w sprawie polegające na niedostrzeżeniu, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 92c ust. 1 pkt 1 w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne i potwierdzające je dowody (zeznanie kierowcy) uzasadniały odmowę wszczęcia postępowania w stosunku do pracodawcy i stanowiły podstawę do jego umorzenia.

II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c"), tj.: art. 7, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

- niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego,

- uznanie wiarygodności dla dokumentów nie posiadających ważnego zatwierdzenia,

- załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego,

- nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności.

W opinii skarżącego sankcje zostały nałożone bezpodstawnie, gdyż organ Inspekcji Transportu Drogowego nie uznał ważnej tabliczki znamionowej ATP umieszonej na pojeździe oraz nie dostrzegł, że przewożone wędliny umowie ATP nie podlegają, ponieważ nie znajdują się na wykazie produktów w załączniku nr 2 i nr 3 umowy ATP. Ponadto zarzucono, że organ nie zauważył, że art. 50 stanowi lex specialis w stosunku do art. 4, a w nim kontrola warunków umowy ATP nie została wymieniona. Zdaniem skarżącego kontrolujący przede wszystkim nie dostrzegli, że na kontrolowanym pojeździe znajdowała się tabliczka potwierdzająca badanie ATP, która jest równoważna z papierowym dokumentem potwierdzającym badanie. W ocenie skarżącego potwierdzeniem nieprawidłowości dokonanej wykładni postanowień umowy (ATP) jest nowelizacja tej umowy w zakresie pkt 3 załącznik 1 dodatek 1.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnośnie załączonego do skargi wydruku zdjęcia z tabliczką ATP stwierdził, że nie jest możliwe aby kontrolerzy pominęli fakt istnienia takiej tabliczki na pojeździe. Kierowca podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń, a skarżący nie podnosił w toku postępowania, że kontrolujący pominęli ww. tabliczkę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302) – dalej jako "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżony akt w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej reguł stwierdzić należy, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, nie zwiera bowiem usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, na podstawie której na stronę skarżącą nałożono karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganego świadectwa ATP.

Materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej stanowił przepis art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U.2019.58) – dalej jako "ustawa" lub "u.t.d.", zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną wykonującego przewóz, która ma charakter obiektywny, a więc jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, a dla jej poniesienia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków.

Według legalnej definicji zawartej w art. 4 pkt 22 lit. x) u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Wśród przewidzianych nim kar, pod pozycją Lp. 3.7 wymienione jest naruszenie w postaci wykonywania międzynarodowego przewozu towarów szybko psujących się pojazdem nie spełniającym warunków określonych w umowie o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych dla tych przewozów (ATP), co jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 3.000 zł.

Powyższe unormowania pozostają w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c u.t.d., zgodnie z którym kierowca pojazdu samochodowego wykonując przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi świadectwo wymagane zgodnie z Umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzoną w Genewie dnia 1 września 1970 r. – dalej powoływaną jako "umowa ATP". Umowa ta została po raz pierwszy opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 26 października 1984 r. Nr 49, pod poz. 254. Zmiany umowy były notyfikowane przez Sekretarza Generalnego ONZ wszystkim sygnatariuszom, w tym Polsce. Umowa ta została ponownie opublikowana w oficjalnym dzienniku urzędowym prawa powszechnie obowiązującego (Dz.U.2015.667). Jak wynika z pkt 2 Oświadczenia Rządowego z dnia 16 marca 2015 r. (Dz.U.2015.668) w sprawie mocy obowiązującej Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), przyjętej w Genewie dnia 1 września 1970 r., Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej dnia 8 stycznia 2015 r. ratyfikował Umowę ATP w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 września 2013 r. Jednocześnie w pkt 1 Oświadczenia Rządowego podano do wiadomości daty, w których weszły w życie wymienione w tym punkcie poprawki do Umowy ATP.

Stosownie do treści art. 1 umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), przy wykonywaniu międzynarodowych przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych izotermicznymi środkami transportu, lodowniami, chłodniami i ogrzewanymi środkami transportu mogą być nazwane tylko takie środki transportu, które odpowiadają określeniom i normom podanym w załączniku 1 do umowy. W myśl art. 2 ww. umowy, Umawiające się Strony podejmą niezbędne środki, aby zgodność z normami środków transportu, o których mowa w artykule 1 umowy, była kontrolowana i sprawdzana zgodnie z postanowieniami zawartymi w dodatkach 1, 2, 3 i 4 załącznika 1 do umowy. Każda Umawiająca się Strona będzie uznawać ważność świadectw zgodności, wydanych zgodnie z punktem 4 dodatku 1 załącznika 1 do umowy, przez właściwą władzę innej umawiającej się strony. Każda Umawiająca się Strona może uznać ważność świadectw zgodności wydanych z zachowaniem warunków przewidzianych w dodatkach 1 i 2 załącznika 1 do umowy przez właściwą władzę państwa nie będącego umawiającą się stroną. Według art. 3 ww. umowy, postanowienia art. 4 umowy stosuje się do każdego przewozu wykonywanego na rzecz osób trzecich lub na własny rachunek wyłącznie, z uwzględnieniem postanowień ustępu 2 niniejszego artykułu, transportem kolejowym lub samochodowym lub obydwoma tymi rodzajami transportu: głęboko zamrożonych lub zamrożonych artykułów żywnościowych oraz artykułów żywnościowych wymienionych w załączniku nr 3 do umowy, nawet gdy nie są one głęboko zamrożone lub zamrożone, jeżeli miejsce załadowania ładunku lub środka transportu, w którym jest on przewożony, na kolejowy lub drogowy środek transportu i miejsce wyładowania ładunku lub środka transportu, w którym jest on przewożony, z kolejowego lub drogowego środka transportu znajduje się w dwóch różnych państwach i jeżeli miejsce wyładowania ładunku znajduje się na terytorium jednej z Umawiających się Stron.

Zgodnie z załącznikiem 1 ww. umowy, specjalne środki transportu do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych są to wagony, samochody ciężarowe, przyczepy, naczepy, kontenery i inne podobne środki transportu. Stosownie natomiast do treści pkt 4 i 5 dodatku 1 do załącznika nr 1 ww. umowy świadectwo zgodności z normami wydaje właściwa władza na formularzu według wzoru podanego w dodatku 3 do niniejszego załącznika. W odniesieniu do pojazdów drogowych świadectwo (lub jego fotokopia) powinno znajdować się na pojeździe i być okazywane na każde żądanie kontrolujących. Jeżeli środek transportu może być zaliczony do dowolnej kategorii lub klasy tylko z mocy postanowień przejściowych, przewidzianych w punkcie 5 niniejszego załącznika, to termin ważności świadectwa wydanego dla tego środka transportu ograniczony jest okresem przewidzianym w tych postanowieniach przejściowych. Na środkach transportu powinny być umieszczone rozpoznawcze oznaczenia literowe i napisy zgodnie z postanowieniami dodatku 4 do niniejszego załącznika. Powinny być one usunięte z chwilą, gdy środek transportu nie odpowiada normom określonym w niniejszym załączniku.

W realiach kontrolowanej sprawy w dniu kontroli kierowca będący pracownikiem skarżącego wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy, przewożąc artykuły spożywcze, w tym wędliny i nabiał z Lublina do Londynu w Wielkiej Brytanii. W dokumentach CMR zamieszczono informację, że transportowane towary te powinny być przewożone w temperaturze od +2°C do +4°C. Zatem stosownie do treści art. 1 umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) kierujący powinien był okazać aktualne świadectwo ATP potwierdzające spełnienie przez pojazd wymogów określonych w umowie. Bezsporne było ustalenie, że kierujący takiego świadectwa nie okazał, co doprowadziło do wymierzenia skarżącemu grzywny za stwierdzone naruszenie na podstawie cytowanych wyżej przepisów.

Odnosząc się do zarzutu skargi, jakoby kontrolerzy pominęli widniejącą na kontrolowanym pojeździe tabliczkę potwierdzającą badanie ATP wskazać należy, że kserokopię zdjęcia tejże tabliczki załączono do skargi. W ocenie Sądu nie jest wiarygodna argumentacja strony skarżącej, że ww. tabliczka była przytwierdzona do kontrolowanego pojazdu w momencie czynności kontrolnych, a inspektorzy ją pominęli. Wskazuje na to fakt, że protokół kontroli został przez kierującego pojazdem podpisany bez zastrzeżeń. W toku postępowania przed organami – na żadnym jego etapie – kwestia ta nie była przez skarżącego podnoszona. Dołączona do skargi kserokopia zdjęcia omawianej tabliczki, nie potwierdza też w żaden sposób, że w momencie kontroli znajdowała się ona na kontrolowanym pojeździe. Na zdjęciu nie jest widoczne czy i do jakiego pojazdu tabliczka ta jest przytwierdzona.

Za bezpodstawną Sąd uznał również argumentację skarżącego jakoby przewożone wędliny nie podlegały rygorom umowy ATP, ponieważ nie znajdywały się na wykazie produktów wymienionych w załączniku nr 2 i nr 3 umowy ATP. Z dokumentów CMR widniejących na kartach 7,8 i 9 akt administracyjnych wynika, że kontrolowanym transportem przewożono min. wędliny i nabiał, przy czym temperaturę przewozu wskazano jako +2 - +4 °C. Produkty te zostały wymienione w treści załącznika 3 do umowy ATP, gdzie wskazano min. produkty: mięsne, mleko pasteryzowane, masło, świeży nabiał (jogurt, kefir, śmietana, świeży ser).

Nie jest też zasadne stanowisko skarżącego, że inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego nie byli uprawnieni do kontrolowania przestrzegania przez skarżącego przepisów umowy ATP. Słusznie organ stwierdził, że uprawnienia Inspekcji Transportu Drogowego zostały określone w art. 50 ustawy o transporcie drogowym. Jednym z tych uprawnień zgodnie z art. 50 pkt 1 lit. a) tej ustawy jest kontrola przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22. Wymieniony art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym wskazuje akty prawne, w których są uregulowane obowiązki lub warunki przewozu drogowego. Do aktów prawnych wymienionych w tym przepisie należą także umowy międzynarodowe wiążące Polskę. Są to umowy regulujące kwestie z zakresu przewozu drogowego. Taką umową jest także umowa ATP. Zatem inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego są uprawnieni do kontrolowania przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w przepisach aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym.

Sąd podziela także stanowisko organów o braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z jego treścią nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Jak zasadnie przyjął organ zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że do naruszenia doszło na skutek zaniedbania skarżącego, bowiem dokonywał przewozu szybko psujących się artykułów spożywczych nie posiadając stosownego świadectwa ATP.

W konsekwencji powyższych rozważań należało za w pełni prawidłowe uznać stanowisko organów, że wobec stwierdzenia wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z międzynarodową umową ATP – z uwagi na brak świadectwa ATP – należało na przewoźnika nałożyć karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Wysokość tej kary wynika z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który pod pozycją 3.7 przewiduje taką właśnie karę za naruszenie polegające na wykonywaniu międzynarodowego przewozu towarów szybko psujących się pojazdem nie spełniającym warunków określonych w umowie o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych dla tych przewozów (ATP).

W konsekwencji organy w tej sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany przez organy należytej i wszechstronnej analizie, a wyprowadzone wnioski okazały się spójne i logiczne. Organy w sposób wyczerpujący uzasadniły też wydane decyzje, przedstawiając istotę sprawy (podstawy prawne i faktyczne), nie naruszając przy tym w toku postępowania jego reguł proceduralnych.

Mając wskazane motywy na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie obowiązany był – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.