Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 772/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 77 par. 1, art. 7
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 maja 2022 r. nr 100000/71/16/2022/RDZ w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od lutego do kwietnia 2021 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej 480 ( czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 maja 2022r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku (dalej jako "organ" lub "ZUS") odmówił M. Z. – dalej jako "płatnik", "strona" lub "Skarżący" prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 lutego 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:

W dniu 25 czerwca 2021 r. Skarżący złożył do ZUS-u wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek dla płatników prowadzących działalność w branżach określonych w rozporządzeniu, za okres od 1 lutego do 30 kwietnia 2021r..

Organ po zapoznaniu się z treścią niniejszego wniosku dnia 5 lipca 2021 r. wydał decyzję odmawiającą Skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r., od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu przytoczono treść § 10 ust. 2 i 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 371 i 713) – dalej jako "rozporządzenie" i dokonując wykładni przytoczonej regulacji wskazano, iż w przypadku firmy płatnika, podany we wniosku kod PKD przeważającej działalności nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS/CEIDG wykazie na dzień 31 marca 2021 r. W związku z powyższym ZUS stwierdził, że Skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacania wskazanych wyżej należności.

Na skutek wniesienia skargi od niniejszej decyzji z dnia 5 lipca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 12 stycznia 2022 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1179/21 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kluczowe jest wyjaśnienie pojęcia "przeważająca działalność" na gruncie przywołanego § 10 ust. 2 i 2a pkt 1 rozporządzenia, a następnie dokonanie prawidłowej wykładni tej regulacji. Po przeprowadzeniu szczegółowych rozważań w tym zakresie Sąd wskazał, że jedyny sposób weryfikacji - warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej według podanego PKD, tj. wpis w CEIDG (w bazie REGON), w rubryce przeważającej działalności, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa. Wpis w CEIDG nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jest jednak ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania Organu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Ponadto, jak wyżej wskazano, wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie jak oświadczenie we wniosku. przyjęty przez Organ sposób wykładni § 10 ust. 2 i 2a pkt 1 rozporządzenia, a co za tym idzie - sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi na gruncie tej ustawy, jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają (co mogą wykazać w inny sposób - w niniejszej sprawie za pomocą dokumentów źródłowych, tj. danych dostępnych w Urzędzie Skarbowym). Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia. W ocenie Sądu, przy takim rozumieniu "przeważającej działalności" na gruncie analizowanego przepisu, jaki zaprezentował ZUS, dochodzi do naruszenia zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP. Przyjęcie jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium wymogu wpisu w rejestrze (CEIDG, REGON), w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, doprowadziło do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie (rzeczywiście) prowadzą na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienionych w § 10 ust. 2 i 2a pkt 1 rozporządzenia, zostały pozbawione dostępu do ulgi. Dokonany więc przez Organ sposób wykładni § 10 ust. 2 i 2a pkt 1 rozporządzenia, sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce CEIDG (REGON), prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym, nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej.

W związku z rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, ZUS ponownie przeprowadził postępowanie skutkiem czego w dniu 16 maja 2022 r. wydał po raz kolejny decyzję o odmowie Skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r., od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu ZUS nadmienił, że w jego ocenie ustawodawca przesądził, że to treść wpisu w rejestrze CEIDG/REGON na 30 września 2021 r., a nie faktyczna działalność ma charakter rozstrzygający przy ocenie spełnienia przez przedsiębiorcę kryteriów pomocy. Przedsiębiorca nie otrzyma pomocy, jeśli rodzaj przeważającej działalności wskazanej w rejestrze REGON, nie będzie odpowiadał jednemu z kodów PKD enumeratywnie wymienionych w ustawie, kwalifikujących do otrzymania wspomnianej pomocy. W ocenie organu prawidłowo zweryfikowano, że płatnik na dzień 31 marca 2021 r. nie prowadził przeważającej działalności gospodarczej oznaczonej kodem PKD uprawniającym do zwolnienia. Ustawodawca nie nałożył na organ udzielający zezwolenia obowiązku innej weryfikacji stanu faktycznego.

Pismem z dnia 13 czerwca 2022 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył skargę na decyzję ZUS z dnia 16 maja 2022 r. zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. § 10 ust. 2 i 2a pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 [ dalej rozporządzenie] poprzez odmowę prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. ze względu na ustalenie przez organ, że przeważający rodzaj działalności Skarżącego ujawniony w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej [dalej "CEiDG] oraz rejestrze REGON określony z zastosowaniem kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności [dalej "PKD"], czyli PKD 47.59Z nie znajduje się w katalogu działalności uprawniającej do zwolnienia z obowiązku opłacania składek, podczas gdy skarżący faktycznie prowadzi przeważającą działalność w zakresie "restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne" zatem objętą kodem PKD 56.10A, który to w katalogu objętym dyspozycją przepisu § 10 ust. 2 i 2a pkt 1 rozporządzenia się znajduje,

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zamieszczonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2022 roku sygn. akt: I SA/Gd 1179/21, co w konsekwencji doprowadziło do błędnej interpretacji pojęcia "przeważająca działalność",

3. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego z pominięciem faktycznego zakresu prowadzonej działalności w tym szczególności wykonywanych czynności w ramach prowadzonej działalności, zatrudniania pracowników i opłacania z tego tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wyłącznie w ramach przedmiotu działalności oznaczonej PKD 56.10 A.

W związku z powyższym wniesiono m.in. o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał, że wobec faktu, iż niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej, to zastosowanie znajdzie art. 153 p.p.s.a, co oznacza, że organ dokonując jej rozpoznania związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wytyczonymi przez wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2022 r. w sprawie I SA/Gd 1179/21. Wskazany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, w związku z czym ani organ ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Tymczasem organ nie zastosował się do wytycznych wskazanych w orzeczeniu, a powtórzył ponownie argumentację w poprzedniej, uchylonej przez Sąd decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ w sposób prawidłowy wydał decyzję odmowną zwolnienia Skarżącego z opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 lutego do 30 kwietnia 2021 r.

Konieczne jest podkreślenie, że niniejsza sprawa była przedmiotem rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku pod sygn. akt I SA/Gd 1179/21, skutkiem czego uchylono poprzednią decyzję ZUS-u z dnia 5 lipca 2021 r. W związku z powyższym orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania oceną prawną, o których mowa w art. 153 p.p.s.a.

Zgodnie ze wspomnianym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie podkreśla się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 505/05, z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt I FSK 857/06, z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").

Przepis art. 153 p.p.s.a., jak słusznie wskazał skarżący, ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 353/16, CBOSA). Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018).

Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2022 r. sygn. akt II FSK 1393/21, CBOSA).

Podkreślenia wymaga, że związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualnym. Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji (bądź innego aktu czy czynności) do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe. Jednocześnie, w orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że naruszenie przez organy administracyjne zasady związania oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji (bądź innego aktu czy czynności) (por. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., I FSK 506/05; CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1179/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku między innymi wskazał, że organ dokonał błędnej wykładni § 10 ust. 2 i 2a pkt 1 rozporządzenia. W ocenie Sądu jedyny sposób weryfikacji prowadzenia, jako przeważającej działalności gospodarczej, według podanego PKD, tj. wpis w CEIDG (REGON), w rubryce przeważającej działalności, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy o zwalczaniu COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności i w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa. Wpis w rejestrze CEIDG (REGON), jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełnia funkcji uproszczenia procedur i de facto powoduje w ocenie ww. Sądu wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które spełniają warunek przyznania ulgi w warstwie merytorycznej, tj. prowadzą na dzień złożenia wniosku przeważającą działalność według podanego PKD, a nie spełniają tego warunku tylko w warstwie formalnej, tj. uchybiły obowiązkom statystycznym. Sąd zwrócił również uwagę na zasadę stabilności, a także uznał, że przyjęta przez organ wykładnia § 10 ust. 2 i 2a pkt 1 rozporządzenia, a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania dotacji, jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Zdaniem Sądu wprowadzenie jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia kryterium udzielenia zwolnienia (tj. kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD) wymogu odpowiedniego wpisu w rejestrze CEIDG (REGON), w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, doprowadziło do sytuacji, gdzie podmioty nieposiadające takiego wpisu, ale faktycznie prowadzące na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczą działalność według PKD wymienionych w ww. przepisie rozporządzenia, zostają pozbawione prawa do dotacji. Sąd zaznaczył, że kod PKD wpisany w rejestrze CEIDG/KRS jako przeważająca działalność nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności, skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów, gdy strona kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia podjętego na podstawie kodu PKD i wskazuje, że prowadzi inną działalność, której kod PKD wskazano w § 10 ust. 2 i 2a rozporządzenia.

Orzeczenie organu z dnia 5 lipca 2021 r. było w ocenie Sądu wadliwe ponieważ przedwcześnie przyjęto, że skarżący podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę, bez umożliwienia wykazana, że spełnia on kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności według PKD wskazanego w § 10 ust.2 i 2a pkt 1 rozporządzenia.

Jak końcowo wskazał Sąd w wydanym wyroku z dnia 5 lipca 2021 r., przy ponownym rozpoznaniu wniosku ZUS miał uwzględnić wyrażone w uzasadnieniu wyroku stanowisko Sądu i zobowiązany jest do zastosowania oceny prawnej zaprezentowanej w niniejszym rozstrzygnięciu, a dotyczącej interpretacji pojęcia "przeważająca działalność".

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 1179/21 nie zostały uwzględnione w ponownie przeprowadzonym postępowaniu.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia (obowiązującego w dacie złożenia przez Skarżącego wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek) - zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Natomiast wedle ust. 2a przytoczonego paragrafu niniejszego rozporządzenia - zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z,

2)47.41.Z, 47.42.Z, 47.43.Z, 47.51.Z, 47.52.Z, 47.53.Z, 47.54.Z, 47.59.Z, 47.64.Z, 47.65.Z, 47.71.Z, 47.72.Z, 47.75.Z, 47.77.Z, 77.29.Z, 77.39.Z, 96.02.Z, 96.09.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Jednocześnie wyjaśnić należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), dalej jako: "k.p.a". oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.) mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady ogólne stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji spełniającego wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyroki NSA: z dnia 16 lutego 1994 r., sygn. akt III ARN 2/94; z dnia 12 lutego 1997 r., sygn. akt III RN 94/96; CBOSA).

Wskazania również wymaga, że z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że rozstrzygnięcie sądu musi znajdować oparcie w faktach prawidłowo udokumentowanych w aktach sprawy. Sąd zatem orzeka na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej, a stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt II GSK 774/21, CBOSA).

W zaskarżonej decyzji organ uzasadniając odmowę przyznania Skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek powołuje się na ustalenia przedstawione we wcześniej wydanej, uchylonej wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 5 października 2021 r. decyzji ZUS, w której wskazano, że to treść wpisu w rejestrze CEIDG/REGON na dzień 30 września 2021 r., a nie faktyczna działalność ma charakter rozstrzygający przy ocenie spełnienia przez przedsiębiorcę kryteriów pomocy. W tym stanie rzeczy Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że wbrew zaleceniom Sądu, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1179/21, organ ponownie ocenił wniosek jedynie pod kątem formalnym, opierając się na informacji z rejestrów, w których Skarżący miał wpisany kod przeważającej działalności, który nie uprawnia do uzyskania wnioskowanego zwolnienia z obowiązku opłacenia składek. Organ zatem ponownie nie zbadał, jaka faktycznie działalność gospodarcza Skarżącego była działalnością przeważającą w dacie składania przez niego wniosku o udzielenie zwolnienia – czy działalność wskazana w tym wniosku, tj. o kodzie PKD 56.10.A, czy też działalność wskazana jako przeważająca w wykazie GUS i rejestrze REGON.

Należy stwierdzić, że ZUS, po wydaniu przez Sąd wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1179/21, nie przeprowadził postępowania w celu wyjaśnienia wyżej omawianych, spornych kwestii. Mimo wyraźnych wytycznych Sądu zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku z dnia 12 stycznia 2022 r. organ nadal pomija faktycznie prowadzoną przez Skarżącego przeważającą działalność i opiera swoje stanowisko jedynie na zapisach zawartych w rejestrach, w rubryce wskazującej kod PKD przeważającej działalności zadeklarowanej przez stronę. Jak tymczasem wyraźnie wskazano w ww. wyroku tutejszego Sądu, wpis w rejestrze CEIDG nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Ww. Sąd odniósł się również do kwestii wpisu w rejestrze REGON, m.in. powołując stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów, mogą być więc zakwestionowane.

Ponownie zatem organ przyjął, że Skarżący podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek bazując jedynie na wskazanym w danym rejestrze kodzie PKD przeważającej działalności, co, jak już wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 stycznia 2022 r., nie realizuje ratio legis ustawy o COVID-19, której celem jest w szczególności wsparcie polskich przedsiębiorców. Zasadnym jest wobec powyższego uznanie, że istotnie organ dokonując zaskarżonego rozstrzygnięcia naruszył jego treścią art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. Brak podjęcia jakichkolwiek czynności celem poczynienia ustaleń w zakresie faktycznie prowadzonej działalności przez stronę winna być w tych okolicznościach uznana za nie zgromadzenie istotnych z punktu widzenia sprawy i jej rozstrzygnięcia materiałów dowodowych, które przy prawidłowej wykładni przepisu będącego podstawą materialnoprawną do rozważań, mogłyby wpłynąć na wynik sprawy.

W świetle przedstawionych rozważań należało uznać, że zaskarżona decyzja, z uwagi na naruszenie art. 153 p.p.s.a., jak również art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., nie może pozostać w obrocie prawnym.

Ponownie rozpoznając sprawę organ jest związany stanowiskiem Sądu w związku z czym zobowiązany jest do jego uwzględnienia.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję