Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 815/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6061 Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz zagospodarowywanie złoża
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 79 ust. 1  i 2 , art. 80  ust. 7
journal: Dz.U. 2017 poz 2126
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie : SWSA Janusz Kasprzycki SWSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 15 maja 2018 r. znak SKO-GiG-4176-1/18 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu robót geologicznych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz skarżącego S. M. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 15 maja 2018 r., znak SKO-GiG-4176-1/18, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz art. 79 , art. 80 ust.7 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r., Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2126 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. M. od decyzji Starosty N. z dnia 5 marca 2018 r., znak: [...], o odmowie zatwierdzenia "Projektu robót geologicznych dla pogłębienia istniejącego ujęcia wód podziemnych z utworów trzeciorzędowych studnią wierconą SM-1 zlokalizowaną na działce nr 1 w miejscowości S., gmina G., powiat [...], województwo [...]" – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z dnia 5 marca 2018 r., znak: [...], Starosta N., po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, działając na podstawie art. 80 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U z 2017 r., poz. 2126 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), orzekł o odmowie zatwierdzenia "Projektu robót geologicznych dla pogłębienia istniejącego ujęcia wód podziemnych z utworów trzeciorzędowych studnią wierconą SM-1 zlokalizowaną na działce nr 1 w miejscowości S., gmina G., powiat [...], województwo [...]". W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji przytoczył art. 79 ust. 1 i 2, art. 3 pkt 2a oraz art. 80 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze – i wskazał, że z przepisów tych wynika, że prace geologiczne (w tym przypadku pogłębienie studni), mogą być wykonywane tylko na podstawie projektu robót geologicznych zatwierdzonego w drodze decyzji przez właściwy organ (w tym przypadku Starostę N.). Skoro zatem art. 3 pkt 2a ustawy wyłącza jej stosowanie tylko przy wykonywaniu otworów wiertniczych do 30 m w celu wykonywania ujęć wód podziemnych na potrzeby poboru tych wód w ilości nie przekraczającej 5 m3 dobę, to wykonanie każdego otworu o głębokości powyżej 30 m, wymaga sporządzenia projektu robót geologicznych i jego zatwierdzenia. Dopiero po uprawomocnieniu się decyzji zatwierdzającej projekt, można przystąpić do planowanych robót geologicznych po wcześniejszym pisemnym zgłoszeniu tych robót m. in. staroście, najpóźniej 2 tygodnie przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót geologicznych. Projekt robót geologicznych przedkładany staroście musi określać m.in. cel zamierzonych robót oraz sposób jego osiągnięcia. W ocenie organu pierwszej instancji, projekt robót geologicznych określający wykonane już roboty nie odpowiada wymaganiom prawa i w tym przypadku organ administracji geologicznej jest zobowiązany odmówić jego zatwierdzenia. Ustawodawca nie pozostawił tu organowi tzw. luzu decyzyjnego (uznaniowości). Prawo geologiczne i górnicze nie przewiduje procedury legalizacyjnej wykonania otworu o głębokości powyżej 30 m bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych. Wykonanie otworu o głębokości powyżej 30 m bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych podlega w myśl art. 140 ustawy opłacie podwyższonej, którą ustala i nalicza właściwy organ nadzoru górniczego (w tym przypadku Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K.).

Organ pierwszej instancji wskazał dalej, że Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. decyzją z dnia 28 czerwca 2017 r. naliczył S. M. opłatę podwyższoną za wykonanie w 2015 roku bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych, studni o głębokości 42,0 m p.p.t., zlokalizowanej na działce nr 1 w m. S., obręb [...], gm. G., powiat [...]. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Prezes Wyższego Urzędu Górniczego decyzją z dnia 6 października 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a więc stała się ona ostateczna. Zgodnie z art. 76 k.p.a., "dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone". Tak więc dokument urzędowy (w tym przypadku ostateczna decyzja Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K.) stanowi podstawowy element materiału dowodowego. Organ administracji jest zobowiązany uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. W związku z tym organ pierwszej instancji uznał, że pomiar głębokości studni jest zbędny, tym bardziej, że w sprawie nie ma znaczenia dokładna głębokość studni, lecz to, czy została przekroczona głębokość 30 m, co zostało jednoznacznie stwierdzone w powołanej decyzji.

Działając na skutek odwołania S. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 15 maja 2018 r., którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją Starosty N. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania, przytoczył art. 79 ust. 1, 2, i 3 oraz art. 80 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze – i wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż w dniu 2 czerwca 2017 r., tj. dniu złożenia przez S. M. do Starosty N. wniosku o zatwierdzenie przedmiotowego projektu toczyło się przed Dyrektorem Okręgowego Urzędu Górniczego w K., "wszczęte w dniu 5.12.2016 r. postępowanie w sprawie naliczenia opłaty podwyższonej za wykonywanie robót geologicznych w związku z wykonaniem w 2015 r. na zlecenie S. M., studni o głębokości 42 m zlokalizowanej na działce nr 1 w miejscowości S., obręb [...], gmina G., powiat [...] bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych", zakończone decyzją z dnia 28 czerwca 2017 r., znak: [...], naliczającą podwyższoną opłatę za wykonanie studni bez zatwierdzonego projektu robót. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 6 października 2017 r., znak: [...]. Jak zatem wynika z powyższego, w dniu złożenia przez S. M. wniosku o zatwierdzenie projektu robót geologicznych na wykonanie pogłębienia istniejącej studni SM-1, ujmującej wodę podziemną z utworów trzeciorzędowych, zlokalizowanej na działce nr 1 w miejscowości S., w/w roboty geologiczne zostały już wykonane. W związku z powyższym wykonanie przedmiotowej studni (otworu) nastąpiło bez zatwierdzenia projektu robót geologicznych, co znalazło odzwierciedlenie w powołanej decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia 28 czerwca 2017 r., znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 6 października 2017 r., znak: [...]. Wobec tak ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego, Starosta N., jako organ administracji geologicznej, odmówił zatwierdzenia przedłożonego projektu robót geologicznych, mając na uwadze brzmienie art. 80 ust. 7 pkt 1, 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, stanowiącego, że organ administracji geologicznej odmawia zatwierdzenia projektu robót geologicznych, jeżeli: projektowane roboty geologiczne naruszałyby wymagania ochrony środowiska (pkt 1), projekt robót geologicznych nie odpowiada wymaganiom prawa (pkt 2). Z redakcji tego przepisu wynika, że odmowa zatwierdzenia projektu robót geologicznych może nastąpić jedynie z następujących powodów: projektowane roboty geologiczne naruszałyby wymagania ochrony środowiska, albo przedłożony projekt nie odpowiada wymaganiom prawa. Omawiany przepis nie tylko uprawnia, ale i zobowiązuje organ administracji geologicznej w razie stwierdzenia jednej ze wskazanych powyżej przesłanek do odmowy zatwierdzenia przedłożonego projektu. Decyzja ta jest zatem tzw. decyzją związaną. Przy jej wydawaniu organ bowiem nie kieruje się uznaniem administracyjnym, lecz nakazem ustawodawcy, zobowiązującym zareagować w określony ustawą sposób na zaistniały stan faktyczny. W niniejszej sprawie występuje wyżej wymieniona przesłanka skutkująca odmową zatwierdzenia projektu robót geologicznych, tj. przedłożeniem przez S. M. projektu, który nie odpowiada wymaganiom prawa. Przedłożony przez wnioskodawcę projekt nie dotyczył robót "zamierzonych", gdyż jak wykazało postępowanie wyjaśniające, roboty objęte projektem zostały przed jego zatwierdzeniem wykonane. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie nie ma znaczenia dokładna głębokość studni, lecz to, czy została przekroczona głębokość 30 m z uwagi na treść art. 3 ust. 2a ustawy prawo geologiczne i górnicze. Z kolei okoliczność ta z uwagi na zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie budzi wątpliwości.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na art. 16 § 1 k.p.a., który ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Zasada ta ma na celu zagwarantowanie pewności i bezpieczeństwa obrotu, ochrony praw nabytych i utrwalenie zaufania do działalności organów państwowych. Decyzja wydana przez organ drugiej instancji staje się ostateczna z chwilą jej wydania. Przyjmuje się również, że decyzja ostateczna jest prawidłowa. Z treści zdania pierwszego art. 16 § 1 k.p.a. wynika, iż jest to nie tylko decyzja, od której nie można wnieść odwołania, ale przede wszystkim, że jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej. W istocie rzeczy decyzja ostateczna oznacza, że sprawa została rozstrzygnięta definitywnie. Decyzja obowiązuje tak długo, dopóki nie zostanie uchylona lub zmieniona przez nową decyzję, przy czym uchylenie lub zmiana takiej decyzji, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Zgodnie zaś z art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Przepis art. 76 k.p.a. nakazuje uznać za udowodnione to, co zostało urzędowo stwierdzone w dokumencie, bowiem dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości, w odróżnieniu od dokumentów prywatnych, którym przepisy kodeksu nie przyznają szczególnej mocy dowodowej. Walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 mają dokumenty urzędowe sporządzane przez organy jednostek organizacyjnych lub inne podmioty, w zakresie, w jakim te jednostki i podmioty są z mocy prawa lub porozumienia powołane do załatwiania spraw określonych w art. 1 pkt 1 i 4.

Organ odwoławczy zaznaczył, że z treści decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. wynika, iż S. M. zlecił w 2015 roku wykonanie studni (otworu) na działce, której był użytkownikiem (nr 1 obręb [...] w miejscowości S.) bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych, a następnie po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, w związku z dokonanymi ustaleniami, naliczono odwołującemu się opłatę podwyższoną za wykonanie w 2015 r. bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych, studni o głębokości 42 m zlokalizowanej na działce nr 1 w miejscowości S. W decyzji tej uzasadniono m.in. brak podstawy do zastosowania art. 3 ust. 2a ustawy Prawo geologiczne i górnicze, z którego wynika, iż ustawy nie stosuje się do wykonywania wkopów oraz otworów wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykonywania ujęć wód podziemnych na potrzeby poboru wód podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m3 na dobę poza obszarami górniczymi utworzonymi w celu wykonywania działalności metodą otworów wiertniczych. Ustalono bowiem, że w rozpatrywanej sprawie głębokość otworu wiertniczego wykonanego w celu ujęcia wód podziemnych przekraczała 30 m, co pociąga za sobą obowiązek stosowania regulacji ustawy Prawo geologiczne i górnicze w zakresie projektowania i wykonywania prac geologicznych w szczególności obowiązku sporządzenia i zatwierdzenia projektu robót geologicznych. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do przeprowadzenia dowodu przeciwko temu, co zostało urzędowo stwierdzone w decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia 28 czerwca 2017 r., znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 6 października 2017 r., znak: [...]. Zdaniem organu odwoławczego, okoliczność, iż głębokość otworu wiertniczego wykonanego na działce nr 1 obręb [...] w miejscowości S. w celu ujęcia wód podziemnych przekraczała 30 m, stwierdzona została wystarczająco innym dowodem, a z uwagi domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego, organ odwoławczy przyjął wyjaśnienia zawarte w decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 6 października 2017 r., znak: [...]. Z zajętego przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w odnośnej decyzji stanowiska wynika, iż to sam odwołujący się uniemożliwił dwukrotnie dokonanie pomiarów głębokości studni, zatem organ dokonał ustaleń w oparciu o posiadane dokumenty. W szczególności przyjęta przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K., jak również Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. końcowa głębokość otworu wynosi 42 m. Powyższe ustalono na podstawie wskazania samego S. M. w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. oraz zeznaniach złożonych przez niego w Sądzie Rejonowym w G. (co wynika z protokołu rozprawy przed tym Sądem z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt [...], oraz protokołu przesłuchania świadka z dnia 27 stycznia 2017 r.). Głębokość studni wynika również z faktury za wykonanie tego otworu. Na fakturze wystawionej przez podmiot wykonujący przedmiotową studnię widnieje kwota netto za wiercenie studni w wysokości 10080,00 zł. Po podzieleniu tej kwoty przez koszt wiercenia jednego metra 240 zł. otrzymano głębokość studni wynosząca 42 m. (faktura VAT nr [...] z dnia 19 listopada 2015 r.).

Pismem z dnia 21 czerwca 2018 r. S. M. wniósł skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art 77 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia okoliczności sprawy, polegający na braku jednoznacznego ustalenia głębokości studni wykonanej na podstawie zlecenia udzielonego przez skarżącego i przyjęcie na podstawie danych z faktury, że studnia ta ma głębokość 42m, podczas gdy dokonane na potrzeby wykonania projektu robot geologicznych pomiary, wskazują, że studnia ma głębokość 28,5 m, który to stan rzeczy ma kluczowe znaczenie dla wydanego w sprawie rozstrzygnięcia; 2) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania wyłącznie przy wykorzystaniu materiału dowodowego innego postępowania administracyjnego bez poczynienia własnych ustaleń oraz arbitralne przyjęcie, że głębokość studni przekracza 30 m.; 3) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów i przyjęcie, że prace objęte projektem wykonano czemu przeczy faktyczna głębokość studni; 4) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów i mimo stwierdzenia, że znaczenie dla sprawy ma okoliczność czy przekroczono głębokość 30 m, jednocześnie pominięto ustalenia rzeczywistej głębokości otworu wiertniczego; 5) naruszenie art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w szczególności poprzez brak wyjaśnienia istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego starannego i wszechstronnego postępowania dowodowego oraz brak właściwego uzasadnienia decyzji w zakresie ustalenia zaistnienia okoliczności, stanowiących podstawę obowiązku nałożonego na stronę; 6) naruszenie art. 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego z projektu robót geologicznych, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem wskazuje na głębokość studni na podstawie dokonanego jej pomiaru, którego żaden z organów prowadzących postępowanie w sprawie samodzielnie nie przeprowadził; 7) naruszenie art 76 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że treść Decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia 28 czerwca 2017 r. w sprawie znak: [...] jako dokument urzędowy w sposób bezwzględny wiąże organ I i II instancji w zakresie ustalenia głębokości studni, podczas gdy utrzymująca ją w mocy Decyzja Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. została przez stronę zaskarżona do WSA w Gliwicach, a równocześnie z uzasadnień przywołanych decyzji jednoznacznie wynika, że zostały wydane bez dokonania jakiegokolwiek pomiaru faktycznej głębokości studni na działce 1 w S., zaś odwołujący konsekwentnie domaga się dokonania fizycznego pomiaru wykonanej studni w ramach postępowania w sprawie; II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art 79 i 80 w zw. z art 3 pkt 2a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r Prawo geologiczne i górnicze poprzez przyjęcie, że parametry studni przekraczają na dzień wydania decyzji 30 m, stąd zrealizowane dotychczas prace prowadzone były z naruszeniem powołanych norm, podczas gdy rzeczywista głębokość studni nie kwalifikowała zastosowania norm Prawa geologicznego i górniczego i zainicjowane postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia projektu robot geologicznych dla pogłębienia istniejącego ujęcia wód podziemnych, przywołanych norm nie narusza. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowanie według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 20 listopada 2018 r. Sąd zawiesił postepowanie w niniejszej sprawie – uznając, że jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 6 października 2017 r. nr [...]. Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1880/18, Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 1124/17, w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia 6 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wykonanie robót geologicznych bez zatwierdzonego projektu – uchylił zaskarżony wyrok i uchylił zaskarżoną decyzję. W związku z tym postępowanie w sprawie niniejszej zostało podjęte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej. Na zasadzie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił także decyzję organu pierwszej instancji.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze, w brzmieniu obowiązującym w dniu jej wydania (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2126 ze zm., dalej "ustawa"). Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy, prace geologiczne z zastosowaniem robót geologicznych mogą być wykonywane tylko na podstawie projektu robót geologicznych. Art. 79 ust. 2 ustawy stanowi, że projekt robót geologicznych określa w szczególności: 1) cel zamierzonych robót oraz sposób jego osiągnięcia; 2) rodzaj dokumentacji geologicznej mającej powstać w wyniku robót geologicznych; 3) harmonogram robót geologicznych; 4) przestrzeń, w obrębie której mają być wykonywane roboty geologiczne; 5) przedsięwzięcia konieczne ze względu na ochronę środowiska, w tym wód podziemnych, sposób likwidacji wyrobisk, otworów wiertniczych, rekultywacji gruntów, a także czynności mające na celu zapobieżenie szkodom powstałym wskutek wykonywania zamierzonych robót. W myśl art. 80 ust. 7 ustawy organ administracji geologicznej odmawia zatwierdzenia projektu robót geologicznych w szczególności, jeżeli projekt robót geologicznych nie odpowiada wymaganiom prawa. Art. 3 pkt 2a ustawy zastrzega, że ustawy nie stosuje się do wykonywania wkopów oraz otworów wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykonywania ujęć wód podziemnych na potrzeby poboru wód podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m3 na dobę poza obszarami górniczymi utworzonymi w celu wykonywania działalności metodą otworów wiertniczych.

W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo zidentyfikowały powyższą podstawę materialoprawną rozstrzygnięcia i dokonały prawidłowej jej wykładni poprzez przyjęcie, że projekt robót geologicznych musi określać m.in. cel zamierzonych robót oraz sposób jego osiągnięcia. Jeżeli projekt robót geologicznych dotyczy wykonanych już robót, to nie odpowiada wymaganiom prawa i organ administracji geologicznej jest zobowiązany odmówić jego zatwierdzenia. Niemniej jednak ustalenia faktyczne, w związku z którymi organy uznały, że taki właśnie przypadek zachodzi w niniejszej sprawie, okazały się co najmniej przedwczesne; ściśle biorąc, podstawa poczynienia tych ustaleń odpadła. Organy przyjęły, że w dniu złożenia przez S. M. wniosku o zatwierdzenie projektu robót geologicznych na wykonanie pogłębienia istniejącej studni SM-1, ujmującej wodę podziemną z utworów trzeciorzędowych, zlokalizowanej na działce nr 1 w miejscowości S., przedmiotowe roboty geologiczne zostały już wykonane (wykonanie przedmiotowej studni o głębokości 42 m nastąpiło wcześniej bez zatwierdzenia projektu robót geologicznych) – okoliczność ta nie była przy tym przedmiotem postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, lecz została ustalona w oparciu o ostateczną decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 6 października 2017 r., nr [...] (decyzją tą naliczono S. M. opłatę podwyższoną za wykonanie w 2015 roku bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych, studni o głębokości 42,0 m p.p.t., zlokalizowanej na działce nr 1 w m. S., obręb [...], gm. G., powiat [...]). Zarówno z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, jak i z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że decyzja Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 6 października 2017 r. była traktowana jako dokument urzędowy stanowiący dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, tudzież jako prejudykat.

Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1880/18, uchylił decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia 6 października 2017 r. nr PR.543.52.2017. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że relewantne ustalenia co do głębokości studni zostały poczynione w szczególności z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. (organ nie uwzględnił i nie ustosunkował się do podnoszonej przez skarżącego okoliczności, że ze swoich zeznań co do podawanej pierwotnie głębokości studni się wycofał i zmienił stanowisko, wskazując, że składane przez niego przed SR w G. zeznania wynikały z błędu wywołanego właśnie informacją pochodzącą od wykonawcy odwiertu; doszło do nieprawidłowości w zawiadomieniu o oględzinach; pominięto również przedstawianą przez skarżącego opinię, ekspertyzę wykonaną na jego zlecenie przez uprawnionego geologa – mgr inż. M. S., z której wynika, że studnia ma głębokość 28,5 m, zaś jej wydajność jest oceniana na ok. 2 m³ na dobę). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Wyższego Urzędu Górniczego uwzględni wypowiedziane wyżej uwagi, dopuści jako dowód w sprawie przedstawianą przez Skarżącego ekspertyzę, a jeśli uzna ją za niewystarczającą do podjęcia decyzji, przeprowadzi dalsze dowody, pozwalające – przede wszystkim obiektywnie – zweryfikować głębokość zleconego przez Skarżącego odwiertu".

Zreferowane rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza, że kwestii zastanej głębokości studni (otworu) nie można uznać za wyjaśnioną również w niniejszej sprawie – a jest to kwestia, która miała kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W zaistniałej sytuacji ziściła się też przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.), która uzasadnia uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne w zakresie, w jakim korelują one z niniejszym uzasadnieniem. W ponownym postępowaniu organ obowiązany będzie wyjaśnić okoliczności istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy zatwierdzenia przedłożonego przez skarżącego projektu robót geologicznych, w tym okoliczność zastanej głębokości studni (otworu).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.