Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 25/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant referent - stażysta Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. J.B. zwróciła się do Państwowej Straży Pożarnej w M. o interwencję w sprawie stanu kanałów wentylacyjnych i kominowych (spalinowych) w jej lokalu nr [...] przy ul. [...] w M.. Pismo to przekazano wg właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w M..

Organ nadzoru budowlanego I instancji po przeprowadzeniu kontroli, decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( obecnie Dz. U. 2006, Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał zarządcy budynku – Myszkowskiemu Towarzystwu Budownictwa Społecznego w M. :

- wykonanie nawiewu w pomieszczeniach lokalu nr [...], w których zamontowane są piece grzewcze,

- przedłożenie protokołu z przeglądu przewodów kominowych w tym lokalu,

określając termin wykonania obowiązków niezwłocznie po uprawomocnieniu się decyzji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że znajdujące się w lokalu nr [...] piece grzewcze na paliwa stałe, podłączone są do kanałów spalinowych. Komin, jak i przyłączenie są w dobrym stanie technicznym. Jednakże zdaniem organu, z uwagi na brak wentylacji nawiewnej do obsługi pieców spalinowych, w mieszkaniu tworzy się podciśnienie, które powoduje cofanie się spalin do lokalu i powstanie zagrożenia zaczadzeniem. Stąd też w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, należało nałożyć powyższe obowiązki, co doprowadzi do przywrócenia ciągu kominowego.

Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wniosła J.B. podnosząc, iż z powodu nieobecności w oględzinach przedstawiciela zarządcy, pracownicy organu nie zlokalizowali i nie dokonali kontroli wyczystek kominowych, nie ustalając również przyczyn wydobywania się sadzy i gazów spalinowych z kanałów wentylacyjnych w łazience i kuchni oraz z kanału spalinowego w pokoju.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako zgodnej z prawem. Zdaniem organu odwoławczego, nie ma znaczenia fakt, że w oględzinach lokalu nie uczestniczył przedstawiciel zarządcy budynku. Nałożony obowiązek wykonania nawiewu wynika zaś z wymogów § 155 ust. 1, 3, 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nadto, organ II instancji wskazał, że w celu sprawdzenia drożności kanałów dymowych ( w tym wyczystki ), zobowiązano zarządcę do przedłożenia protokołu z aktualnego przeglądu przewodów kominowych.

W skardze do tut. Sądu J.B. podniosła m.in., iż organy administracji nie zbadały, czy przewody kominowe spełniają wymogi §§ 140 i 147 warunków technicznych oraz nie sprawdzono prawidłowości ich funkcjonowania, w szczególności ich drożności. Podała, że mimo zamontowania nawiewki doszło do znacznego zadymienia lokalu z powodu braku ciągu kominowego z pieca węglowego. W wyniku przeglądu przewodów kominowych w dniu [...] r. Spółdzielnia Pracy Kominiarzy w C. zaleciła dobudowę przewodu kominowego do piwnicy, co potwierdzono w dołączonej opinii.

Wyrokiem z dnia 27 lutego 27 r. sygn. akt II SA/Gl 1206/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach częściowo uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] r. nr [...] – w częściach dotyczących nakazu przedłożenia protokołu z przeglądu przewodów kominowych, w pozostałym zakresie skargę natomiast oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wydanie nakazu wykonania nawiewu było obligatoryjne celem doprowadzenia obiektu do stanu technicznego zgodnego z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, dotyczącymi wentylacji pomieszczeń, w związku z wykonaniem robót polegających na wymianie stolarki okiennej. Nie ma przy tym znaczenia, czy nieodpowiedni stan techniczny może także zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Są to bowiem odrębne przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Z tych względów brak podstaw prawnych do negowania zgodności z prawem decyzji organów obydwu instancji w tym zakresie, w jakim nałożono na zarządcę budynku obowiązek wykonania nawiewu pomieszczeń. Jednakże zasadnie zarzucono w skardze, iż sprawa nie została należycie wyjaśniona, gdy chodzi o stan kanałów kominowych w budynku. Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy zarządca przedłożył protokół kontroli okresowej z dnia [...] r., w którym nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, zaś skarżąca w dniu [...] r. poinformowała Straż Pożarną o wydobywaniu się z kanałów dymu i sadzy, zarzucając w odwołaniu, że nie zlokalizowano tzw. wyczystki, wydanie w tym zakresie nakazu przeprowadzenia kontroli i to bez zobowiązania do złożenia ekspertyzy, narusza także prawo materialne, a to art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, gdyż nakaz taki wydaje się bezcelowy. Wadliwie przy tym sformułowano nakaz jako obowiązek przedłożenia protokołu z przeglądów kominowych i błędnie wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia (art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego). Wszak dokonanie kolejnej kontroli po kilku miesiącach nie może doprowadzić do skutku w postaci usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Sąd wskazał, iż dla należytego rozpatrzenia sprawy w zakresie stanu przewodów kominowych z uwagi na legitymowanie się przez zarządcę aktualnymi protokołami kontroli okresowych, niezbędne było zobowiązanie zarządcy do dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu w trybie art. 81c ust. 3 Prawa budowlanego. Dopiero taki dokument, sporządzony przez rzeczoznawcę budowlanego, a nie – mistrza kominiarskiego, może stanowić miarodajny dowód dla oceny stanu przewodów kominowych i właściwych środków usunięcia ewentualnych zagrożeń w drodze decyzji z art. 66 ust. 1 ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych w przedmiotowym budynku niezbędne będzie zatem w pierwszym rzędzie zobowiązanie zarządcy do przedłożenia ekspertyzy, a następnie zależnie od stwierdzonych nieprawidłowości, wydanie nakazu ich usunięcia w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. W postępowaniu administracyjnym należy także zapewnić udział wspólnocie mieszkaniowej, reprezentowanej przez zarząd. Aczkolwiek przepis art. 66 Prawa budowlanego przewiduje nakładanie obowiązków zarówno na właściciela, jak i zarządcę obiektu, to jednak wybór adresata nakazu nie jest dowolny. Zakres obowiązków, przekraczających zwykły zarząd, a więc np. przebudowy obiektu ( kominów), może być nałożony jedynie na wspólnotę mieszkaniową (art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali – Dz. U. 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.).

W międzyczasie decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB w M. nakazał Zarządcy – Towarzystwu Budownictwa Społecznego w M. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym J.B. wskazując czynności, które zobowiązany winien wykonać.

W wyniku rozpoznania odwołania J.B. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, podnosząc w uzasadnieniu wskazania zawarte w ww. wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2009 r.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. PINB w M. nałożył na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane na Myszkowskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego w M. obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej przewodów kominowych w lokalu mieszkalnym Pani J.B.. W wykonaniu powyższego postanowienia zarządca przedłożył dokument zatytułowany "Ekspertyza budowlana stanu technicznego przewodów kominowych i projekt robót koniecznych w zakresie wyeliminowania występującego stanu zagrożenia bezpieczeństwa (mieszkanie nr [...]), autorstwa posiadającego stosowne uprawnienia inż. T.S.. W ocenie tej zawarto wyczerpujący opis wszystkich bloków kominowych znajdujących się w sekcji szczytowej południowej budynku (klatka schodowa nr [...]) wraz ze wskazaniem, jakie roboty budowlane należy wykonać celem wyeliminowania niesprawności technicznej przewodów kominowych i występującego zagrożenia w lokalu nr [...] oraz w pozostałych częściach przedmiotowej sekcji. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB w M. nr [...] nałożył na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane na M.Towarzystwo Budownictwa Społecznego w M. wykonanie określonych robót budowlanych dotyczących instalacji kominowej w lokalu mieszkalnym nr [...] stanowiącym własność Pani J.B. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Pani J.B. oraz Myszkowskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego sp. z o.o. w M.

Po rozpatrzeniu odwołań decyzją z dnia [...] r. [...] WINB znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem oceny technicznej winna być kwestia sprawności technicznej przewodów kominowych w całej sekcji szczytowej budynku mieszkalnego (klatka schodowa [...] ), a nie usunięcie nieprawidłowości odnosząc je tylko do bloku [...]. Ponadto organ odwoławczy uwzględnił zarzut M. Towarzystwa Budownictwa Społecznego sp. z o.o. dotyczący nieprawidłowego ustalenia adresata obowiązku.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB w M. nakazał właścicielowi obiektu - Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości położonej w M. przy ul. [...] usunięcie stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowości poprzez:

wykonanie nowych bloków kominowych nad dachem z uwzględnieniem ich podwyższenia wraz z nowa płytą po rozbiórce istniejących nienadających się do naprawy według rozwiązań wskazanych w pkt 3.2.1 ekspertyzy technicznej rys. nr 8);

w bloku kominowym (oznaczonym symbolem ekspertyzy - [...] K) obsługującym pion mieszkań nr [...] wykonać udrożnienie przewodów (stwierdzona niedrożność pkt 3.2.2 ekspertyzy technicznej - rys. nr 12) wykonać projektowane otwory wyciorowe zgodnie z projektowanymi wskazanymi na rys. 13 mieszkania nr [...] ekspertyzy technicznej oraz wykonać docieplenie uskoku ściany zewnętrznej na całej wysokości przy bloku kominowym [...] zgodnie z pkt 3.2.2 ekspertyzy technicznej ponadto udrożnić przewody wentylacyjne metodą mechaniczną poprzez przewiercenie i frezowanie oraz uszczelnić masą silikatową (pkt 3.2.2 ekspertyzy technicznej;

- wykonanie przebudowy i przedłużenia odcinka przewodu dymowego obsługującego trzon kuchenny w mieszkaniu nr [...] zgodnie z rozwiązaniem podstawowym nr 1 (pkt 3.2.2 ekspertyzy technicznej)

w bloku kominowym (oznaczonym symbolem ekspertyzy 2 K) obsługującym pion mieszkań nr 2, 5, 8, 11 zlikwidować nieprawidłowości przyłączeń do przewodu dymowego w kondygnacji piętra mieszkania nr [...], wskazanych w pkt 3.2.2 ekspertyzy technicznej- rys. nr 13;

w bloku kominowym (oznaczonym symbolem ekspertyzy 6 K, 8 K) obsługującym pion mieszkań nr [...] w przewodach dymowych wykonać otwory wycierowe na poziomie piwnicy oraz udrożnić przewody metodą mechaniczną poprzez przewiercenie i frezowanie oraz uszczelnić masą silikatową odporną na działanie wysokich temperatur (pkt 3.2.2 ekspertyzy rys. 16,17);

w bloku kominowym (oznaczonym symbolem ekspertyzy 3K, 4K, 5K) obsługującym pion mieszkań nr [...] udrożnić przewody wentylacyjne metodą mechaniczną poprzez przewiercenie i frezowanie oraz uszczelnić masą silikatową (pkt 3.2.2 ekspertyzy rys. 14,15);

w przewodach dymowych 3 K udrożnić wyczystki i zamontować szczelne drzwiczki wycierowe oraz wykonać przełożenie podłączenia pieca z przewodu nr 1 do przewodu nr 3 w mieszkaniu nr [...] zlokalizowanego na 3 piętrze budynku (pkt 3.2.2 ekspertyzy rys. 14,15);

wykonać naprawę muru bloku kominowego na wysokości parteru (spękania ścian wskazujące na nieszczelności) wraz z jego wzmocnieniem i ociepleniem (pkt 3.2.2 ekspertyzy rys. 14 i 15);

- wykonać przełożenie podłączenia pieca gazowego (junkers) zainstalowanego w mieszkaniu nr [...], z istniejącego podłączenia do kanału wentylacyjnego obsługującego mieszkanie nr [...] do wolnego przewodu nr 13 (pkt 3.2.2 ekspertyzy rys. 14,15).

W osnowie decyzji organ I instancji wskazał nadto, iż Wspólnota zobowiązana jest do wykonania robót niezwłocznie po uprawomocnieniu się decyzji.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania ustalono, że przedłożona ekspertyza, mająca moc dowodową w przedmiotowej sprawie, w sposób zupełny i wyczerpujący sprecyzowała stwierdzone nieprawidłowości wraz z projektowanym zakresem robót niezbędnych do ich usunięcia, a tym samym określając istniejące zagrożenia i nieprawidłowości, w sposób czytelny precyzuje czynności konieczne dla uzyskania drożności przewodów dymowo-wentylacyjnych i przywrócenia należytego ich stanu technicznego. Odnosząc się do stanowiska wyrażonego przez J.B., która kwestionuje przyjęty sposób wykonania przebudowy przewodów dymowych w lokalu mieszkalnym nr [...] to z uwagi na lokalizację wyczystki w piwnicy będącej przynależnością własności lokalu mieszkalnego osoby trzeciej, organ wskazał, że nie stanowi to przesłanki, która skłaniałaby do przyjęcia alternatywnych rozwiązań nałożenia obowiązku przebudowy. Przedmiotowe przewody wentylacyjne i dymowe obiektu w ramach wspólnoty mieszkaniowej stanowią własność współwłaścicieli lokali danej wspólnoty i w ramach użytkowania zarządca obiektu działający w imieniu wspólnoty ma prawo żądać wstępu do lokali prywatnych i ich przynależności celem wykonania niezbędnych czynności jak np. opróżnienie wyczystki w związku z udrażnianiem przewodów dymowych.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła J.B. podnosząc, że nie zgadza się z decyzją PINB w M. w zakresie, w jakim nakazano przebudowę i przedłużenie odcinka przewodu dymowego obsługującego trzon kuchenny w mieszkaniu nr [...] będącym własnością skarżącej. Uzasadniając swoje stanowisko podniosła, że przyjęte rozwiązania przebudowy przewodu dymowego na podstawie ekspertyzy nr 1 jak i nr 2 są dla niej uciążliwe i wymagają dużego nakładu pracy z tych też względów nie będzie w stanie ich wykonać. Ponadto J.B. podniosła, że ekspertyza techniczna nie odnosi się do dokumentacji techniczno-projektowej budynku, a nałożone przez organ obowiązki mają charakter zmian i przeróbek.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu obszernie zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania wskazując następnie, iż celem dokonania oceny stanu technicznego przewodów kominowych w przedmiotowym budynku organ I instancji zobowiązał zarządcę do dostarczenia ekspertyzy technicznej w trybie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Opinia sporządzona dla potrzeb przedmiotowego postępowania przez rzeczoznawcę budowlanego w specjalności budownictwo ogólne - konstrukcje i ustroje budowlane, wpisanego na listę właściwej izby samorządu zawodowego co zostało potwierdzone zaświadczeniem wydanym przez [...] Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa, czyni zadość wymogom wynikającym z przepisów prawa budowlanego. Opisane w opinii nieprawidłowości w stanie technicznym stwierdzone podczas wizji lokalnych wraz z ustaleniem niezbędnych prac mających na celu poprawienie drożności przewodów kominowych, wentylacyjnych oraz wykonanie nowych bloków kominowych nad dachem spowodują usunięcie zagrożeń bezpieczeństwa zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, a w następstwie doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego zgodnego z przepisami prawa. Wydając zaskarżoną decyzję organ powiatowy oparł się na prawidłowo sporządzonej opinii, która nie ma charakteru wiążącego, ale stanowi podstawę dowodową, na której oparto główne założenia zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego w szczególności spójność wewnętrzna opinii, a także brak istotnych sprzeczności poczynionych przez autora oceny ustaleń ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym daje podwalinę do przyjęcia, że dowód z opinii technicznej w sposób wszechstronny i poprawny pod względem merytorycznym wyjaśnia przedmiot postępowania. Odnosząc się natomiast do zarzutów J.B. organ II instancji wskazał, iż jego zdaniem nie zasługują one na uwzględnienie. Przedstawione przez skarżącą zastrzeżenia odnośnie zgodności istniejących przewodów dymowych z dokumentacją budowlaną nie stanowią podstaw do uznania ich jako dowód, który mógłby skutecznie podważać założenia ekspertyzy technicznej wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego. Organ podkreślił, iż opinia została wykonana przez osobę uprawnioną, a zgodnie z art. 12 ust. 6 ustawy Prawo budowlane osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie są odpowiedzialne za wykonanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu prac, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo i jakość. Ponadto skarżąca nie przedstawiła opinii wykonanej przez osobę uprawnioną, która potwierdzałaby jej zarzuty. Nie można się również zgodzić z zarzutem, iż obciążenie skarżącej wykonaniem prac związanych z przebudową przewodu dymowego jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Należy podkreślić, iż zobligowanym do wykonania obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości jest Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...], a nie właściciele lokali. Skarżąca jako właścicielka lokalu w celu przeprowadzenia ewentualnych prac jest zobowiązana na żądanie zarządu zezwolić na wstęp do lokalu, ilekroć jest to niezbędne do przeprowadzenia konserwacji, remontu albo usunięcia awarii w nieruchomości wspólnej, a także w celu wyposażenia budynku, jego części lub innych lokali w dodatkowe instalacje, zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 13 ust. 2 ustawy o własności lokali. Organ II instancji wskazał nadto, że przedmiotem postępowania jest ocena kwestii technicznych w częściach wspólnych przedmiotowej nieruchomości, a nie stanu technicznego poszczególnych lokali nieruchomości, co powoduje powstanie wątpliwości czy skarżąca posiada przymiot strony w postępowaniu. Jednakże [...] stoi na stanowisku, iż przewody kominowe doprowadzane do poszczególnych lokali stanowiące element nieruchomości wspólnej służą do użytku przez wszystkich właścicieli lokali, co nie wyklucza przyznania przymiotu strony także właścicielce lokalu.

Pismem z dnia [...] r. J.B. wniosła skargę na ww. decyzję organu II instancji domagając się jej uchylenia, a także uchylenia poprzedzającej ją decyzji PINB w M., zarzucając wydanie ich na podstawie ekspertyzy technicznej zawierającej błędy merytoryczne. Zdaniem bowiem skarżącej trzon kuchenny w jej mieszkaniu powinien być podłączony do przewodu dymowego zgodnie z pierwotną dokumentacją budowlaną obiektu, a taka dokumentacja nie została przedstawiona przez zarządcę. Z załączonych do ekspertyzy szkiców - rysunki 12, 14, 16 widać, że przewody dymowe w kuchniach mieszkań parteru - mieszkanie [...] - schodzą pionowo do poziomu piwnicy, jedynie przewód dymowy kuchni należącego do niej mieszkania nr [...] schodzi pod kątem i to tylko do poziomu podłogi. Widać z tego, że dokonywane były nieuprawnione przeróbki. Należało więc dokonać prawidłowej inwentaryzacji przewodów dymowych i ustalić prawidłowe podłączenie trzonu kuchennego przywracając stan zgodny z projektem obiektu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nadzoru budowlanego stwierdził, że sporządzona w sprawie ekspertyza jest prawidłowa, spójna i nie zawiera sprzeczności. Jednocześnie organ podniósł, że skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania innej opinii, która mogłaby podważyć tę na której oparł swoją decyzję. Skarżąca wskazała w tej mierze, że opinia sporządzona w sprawie kosztowała ok. [...] zł, którą to kwotę zapłaciła Wspólnota natomiast skarżąca nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów kolejnej ekspertyzy. Zresztą nie jest wprawdzie, jak stwierdziła, "fachowcem", ale jej zdaniem z analizy załączonych szkiców można stwierdzić iż zawierają one sprzeczne ustalenia. Dotyczy to na przykład przewodu dymowego kuchni mieszkania nr [...] - przewód nr 4 - ze szkicu pionowego - rys. 12 - wynika, że jego zakończenie znajduje się w stropie 2 piętra. Natomiast z rzutów poszczególnych pięter - rys. 2,3,4,5 - wynika, że schodzi on aż do parteru. Organ nadzoru budowlanego, jako profesjonalista, bezpodstawnie więc stwierdził, że opinia jest prawidłowa i nie zawiera błędów. Błąd również może dotyczyć prawidłowości ustalenia przewodu dymowego, do którego winien być podłączony trzon kuchenny w mieszkaniu skarżącej.

Skarga została wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast utrwalonego w tej mierze orzecznictwa wyłączenie związania oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci zawartych w wyroku wskazań co do dalszego postępowania, może nastąpić tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 240/06, LEX nr 325365. Podkreślenia wymaga, iż ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II FSK 209/07, LEX nr 377585.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach związany jest ocenami wyrażonymi przez ten Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 1206/08 i nie może ocenić odmiennie kwestii przez Sąd ten wówczas przesądzonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w obecnym składzie nie podejmuje zatem ponownych rozważań dotyczących konieczności zobowiązania zarządcy do dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu w trybie art. 81c ust. 3 Prawa budowlanego, jak też podmiotu, który należy zobowiązać do wykonania określonych robót. W tym zakresie Sąd w wyroku, o którym mowa powyżej, przesądził bowiem, iż dopiero ekspertyza sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego, a nie – mistrza kominiarskiego, może stanowić miarodajny dowód dla oceny stanu przewodów kominowych i właściwych środków usunięcia ewentualnych zagrożeń w drodze decyzji z art. 66 ust. 1 ustawy. Przesądził też, że aczkolwiek przepis art. 66 Prawa budowlanego przewiduje nakładanie obowiązków zarówno na właścicielu, jak i zarządcę obiektu, to jednak wybór adresata nakazu nie jest dowolny. Zakres obowiązków, przekraczających zwykły zarząd, a więc np. przebudowy obiektu (kominów), może być nałożony jedynie na wspólnotę mieszkaniową.

Tym samym Sąd w obecnym składzie podjąć może jedynie rozważania dotyczące formalnej i merytorycznej poprawności wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych, w tym ocenić czy orzekające ponownie organy wykonały zawarte w wyroku wskazania, a rozstrzygnięcie pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem i nastąpiło z uwzględnieniem wyrażonych w ww. wyroku ocen prawnych.

Przypomnieć zatem trzeba, że stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, który to przepis stanowił podstawę wydanej przez organ I instancji decyzji, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Przytoczony przepis zobowiązuje organ nadzoru budowlanego, w przypadku możliwości zaistnienia jednej z wymienionych wyżej przesłanek, do przeprowadzenia postępowania administracyjnego celem wyjaśnienia stanu faktycznego, a w razie ustalenia, iż wskazane w przepisie zagrożenia istotnie mają miejsce - do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Wydanie decyzji takiej, w okolicznościach o których mowa powyżej, nie stanowi zatem uprawnienia lecz bezwzględną powinność organu, mając tym samym charakter związany. Nadto podkreślenia wymaga, iż art. 61 i art. 66 prawa budowlanego odnoszą się do obiektów budowlanych, a nie lokali znajdujących się w tych obiektach. Generalnie więc nakazy określone w art. 66 tego prawa mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu, co w konkretnym przypadku nie wyklucza nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w lokalu lub lokalach. Chodzi tu o takie roboty, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości – por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 lutego 1998 r., sygn. akt IV SA 757/96.

Wskazać w tym miejscu należy, że kierując się ocenami zawartymi w przywołanym wyroku organ I instancji, po raz kolejny rozpoznając sprawę oparł swe rozstrzygnięcie na ustaleniach wynikających z przedłożonej przez zarządcę ekspertyzy, prawidłowo obowiązek wykonania robót w celu usunięcia stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowości nakładając na Wspólnotę Mieszkaniową jako właściciela obiektu. Ustalenia zawarte w ekspertyzie organ I instancji uznał bowiem za zupełne, czytelne i wyczerpujące, precyzujące zarówno stwierdzone nieprawidłowości, jak też roboty niezbędne do ich usunięcia. Także [...] w K. uznał zawarte w ekspertyzie ustalenia za prawidłowe. Stwierdził w tej mierze, że opinia sporządzona dla potrzeb przedmiotowego postępowania przez rzeczoznawcę budowlanego w specjalności budownictwo ogólne - konstrukcje i ustroje budowlane, wpisanego na listę właściwej izby samorządu zawodowego, co zostało potwierdzone zaświadczeniem wydanym przez [...] Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa czyni zadość wymogom wynikającym z przepisów prawa budowlanego. Opisane w opinii nieprawidłowości w stanie technicznym stwierdzone podczas wizji lokalnych wraz z ustaleniem niezbędnych prac mających na celu poprawienie drożności przewodów kominowych, wentylacyjnych oraz wykonanie nowych bloków kominowych nad dachem spowodują usunięcie zagrożeń bezpieczeństwa zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, a w następstwie doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego zgodnego z przepisami prawa. W ocenie organu odwoławczego w szczególności spójność wewnętrzna opinii, a także brak istotnych sprzeczności poczynionych przez autora oceny ustaleń ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym pozwalają na przyjęcie, że dowód z opinii technicznej w sposób wszechstronny i poprawny pod względem merytorycznym wyjaśnia przedmiot postępowania.

Ocenę tę należy podzielić zwłaszcza, że skarżąca nie wskazała żadnych dowodów podważających fachowość osoby sporządzającej opinię i dokonanych w opinii tej ustaleń. W szczególności nie przedstawiła dowodów na to by nieprawidłowości stwierdzone przez sporządzającego ekspertyzę zostały ustalone błędnie i by wskazany zakres prac mających na celu usunięcie nieprawidłowości nie gwarantował ich usunięcia, a jej twierdzenia w tej kwestii mając charakter gołosłowny. Zarzuty skarżącej w głównej mierze sprowadzają się zresztą do tego, iż w przeszłości musiały nastąpić cyt. "nieuprawnione przeróbki" powodujące, iż przewód dymowy kuchni schodzi nie pionowo lecz pod kątem i to tylko do poziomu podłogi oraz że w ramach robót należy przywrócić stan zgodny z projektem budynku. Sąd zwraca jednak uwagę skarżącej, iż sprawa objęta niniejszą kontrolą nie dotyczy kwestii legalności bądź nielegalności dokonanych w przeszłości robót a jedynie stwierdzonych obecnie nieprawidłowości i sposobu ich usunięcia przez podmiot zobowiązany. Wynikające z ekspertyzy roboty w świetle art. 66 Prawa budowlanego zapewnić mają zatem usunięcie aktualnie istniejących zagrożeń, dobierając czynności w sposób odpowiadający obecnym nieprawidłowościom, co nie musi być tożsame z oczekiwanym przez skarżącą przywróceniem stanu pierwotnego, wynikającego z projektu budynku.

Zasadnie przeto organ II instancji ocenił decyzję jako co do meritum prawidłową i zaskarżonym rozstrzygnięciem utrzymał ją w mocy. Zasadnie też, zdaniem Sądu, z uwagi na to, że część robót dotyczyć będzie przewodów kominowych w lokalu skarżącej nie odmówił jej statusu strony postępowania, pomimo, że podmiotem zobowiązanym do wykonania nałożonych obowiązków jest Wspólnota, nie zaś poszczególni właściciele lokali. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że choć w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - co do zasady legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty, co wynika z art. 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1994 r. o własności lokali to jednak w szczególnych sytuacjach członek wspólnoty może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty, wystąpić jako strona postępowania. Może to mieć miejsce wtedy gdy wykaże on swój indywidualny, własny interes (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 419/10; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 627/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 725/05; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 1996/97).

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów uznających poprawność przyjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.