Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1694/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski,, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Zakładów C. S.A. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia nieruchomości na własność Państwa, na podstawie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zakłady C. S.A. z siedzibą w W. wystąpiły do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] czerwca 1949 r., stwierdzającego, iż "O. nr [...] i K." o pow. 91,3086 ha, w tym ponad 50 ha użytków rolnych, podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2002 r., Nr [...], umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] czerwca 1949 r., podnosząc w uzasadnieniu, że wymieniona Spółka nie udokumentowała, że ma przymiot strony w sprawie dotyczącej przedmiotowej nieruchomości.

Po rozpatrzeniu wniosku Zakładów C. S.A. w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 2002 r., Nr [...], umorzył postępowanie administracyjne z art. 127 § 3 K.p.a. w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lutego 2004 r., sygn. akt IV SA/Wa 2541/02, po rozpoznaniu skargi Zakładów C. S.A. w W. – uchylił zaskarżone decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2002 r. oraz z dnia [...] maja 2002 r. Sąd w uzasadnieniu wyroku podniósł, iż treść wpisu w rejestrze handlowym oznacza, że spółka występująca w niniejszej sprawie jest tą samą osobą prawną, która została wpisana do rejestru handlowego w 1935 r., nie ma więc podstaw do uznania, że byt prawny tej spółki został przerwany.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] czerwca 1949 r., Nr [...].

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją wystąpiły Zakłady C. S.A. z siedzibą w W.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu powyższego wniosku decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., Nr [...], utrzymał swoją wcześniejszą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż przedmiotem przeprowadzonego postępowania było zbadanie, czy Minister Rolnictwa i Reform Rolnych wydając w dniu [...] czerwca 1949 r. orzeczenie w sposób rażący naruszył prawo.

Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] czerwca 1949 r., Nr [...], stwierdzającej, iż "O. nr [...] i K.", położona w gminie S., powiatu [...], o obszarze 91,3086 ha, w tym ponad 50 ha użytków rolnych, podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, był art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Pod działanie tego przepisu podpadały nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich łączny rozmiar przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw [...], [...] i [...], jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.

Ze znajdującego się w aktach rozpatrywanej sprawy zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w W. z dnia [...] listopada 1983 r., nr [...], wynika, że tytuł własności nieruchomości o pow. 91,3086 ha, po wydzieleniu gruntu o pow. 5,0325 ha do osobnej księgi wieczystej "K.", co nastąpiło na wniosek z dnia [...] lipca 1937 r., jest uregulowany jawnym wpisem na Zakłady C. Spółka Akcyjna na mocy aktu notarialnego z dnia [...] maja 1935 r., nr rep. [...]. Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy, w dniu [...] września 1944 r. powierzchnia ogólna przedmiotowej nieruchomości wynosiła 91,3086 ha, w tym ponad 50 ha użytków rolnych. Z materiału dowodowego nie wynika również jakoby opisany majątek ziemski został skutecznie prawnie i fizycznie podzielony przed dniem [...] września 1939 r. na odrębne nieruchomości, z których żadna nie przekraczała 50 ha. Natomiast akt notarialny z dnia [...] listopada 1937 r., repertorium nr [...], sporządzony przez notariusza S. W., na który powołuje się pełnomocnik Spółki, zawiera jedynie protokół Walnego Zgromadzenia akcjonariuszy Spółki - Zakłady C. Spółka Akcyjna. W akcie tym zawarte są uchwały tego Zgromadzenia co do podziału majątku. Punkt 3 aktu zawiera oświadczenie Zarządu Spółki, iż przenoszą własność nieruchomości o pow. 48,0084 na akcjonariuszy – J. i P. małż. W. W pkt 4 tego aktu stwierdzono zaś, iż przepisanie tytułu własności wymienionej w nim nieruchomości stosownie do powziętych uchwał może nastąpić dopiero na jednostronny wniosek zarówno Zarządu Spółki, jak i każdego z wymienionych w akcie akcjonariuszy samodzielnie, przy czym w razie śmierci jednego z wyżej wskazanych małżonków nieruchomość miała zostać przepisana na tych samych warunkach na pozostałego przy życiu małżonka. Z zapisu tego wynika jedynie fakt, że przeniesienie prawa własności stosownie do podjętej uchwały nastąpi dopiero na wniosek Zarządu Spółki lub akcjonariusza, a więc odrębnym aktem notarialnym. Akt notarialny z dnia [...] listopada 1937 r., na który powołuje się w imieniu Spółki jej pełnomocnik, nie świadczy więc o prawnym podziale przedmiotowej nieruchomości, wyłączającym ją spod działania dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka Akcyjna "Zakłady C." zarzucając, że została wydana z naruszeniem : 1) art. 7 K.p.a. poprzez nie podjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony; 2) art. 77 § 1 K.p.a. z uwagi na nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego; 3) art. 80 K.p.a. poprzez brak oceny, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, czy okoliczności wskazane w uzasadnieniu decyzji zostały udowodnione. W związku z tym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...].

W obszernym uzasadnieniu skargi po przedstawieniu stanu prawnego i faktycznego sprawy podniesiono zarzut, iż: - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pominął fakt naruszenia przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych przepisów rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. R.P. Nr 36, poz. 341, z późn. zm.), a w szczególności przepisów art. 101 ust. 1 lit. b oraz art. 44 powyższego rozporządzenia ; - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi błędnie przyjął, iż Minister Rolnictwa i Reform Rolnych w swoim orzeczeniu z dnia [...] czerwca 1949 r. prawidłowo zastosował art. 2 ust. 1 lit. e dekretu – tak w odniesieniu do powierzchni przedmiotowej nieruchomości, jak i jej charakteru i powierzchni użytków rolnych. Podnosząc problemy związane z powierzchnią nieruchomości – i polemizując w tym zakresie z tezami uzasadnienia orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] czerwca 1949 r. – stwierdzono, że brak uprzedniego zezwolenia władzy państwowej, wymaganego przez art. 1 rozporządzenia tymczasowego Rady Ministrów z dnia 1 września 1919 r., nie powoduje nieważności bezwzględnej zawartej umowy (w rozpatrywanym przypadku – umowy z dnia [...] listopada 1937 r.), bowiem o nieważności umowy zawartej należy dopiero orzec.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odwołał się do argumentacji użytej w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005 r., którą utrzymano w mocy poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] marca 2005 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] czerwca 1949 r. Tym ostatnim orzeczeniem stwierdzono, iż "O. nr [...] i K." o pow. 91,3086 ha, w tym ponad 50 ha użytków rolnych, podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jednoznacznie stwierdzono, że przedmiotem postępowania przeprowadzonego w rozpatrywanej sprawie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi było zbadanie, czy Minister Rolnictwa i Reform Rolnych wydając w dniu [...] czerwca 1949 r. orzeczenie w tej sprawie w sposób rażący naruszył prawo. Było to więc postępowanie administracyjne przeprowadzone w trybie nadzwyczajnym, związanym ze stwierdzeniem nieważności decyzji poddanej kontroli z powodu zarzutu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 3, poz. 13, z późn. zm.), na cele reformy rolnej zostały przeznaczone nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw [...], [...] i [...], jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Oznacza to, że na cele reformy rolnej, poza województwami [...], [...] i [...], zostały przeznaczone nieruchomości:

- mające charakter nieruchomości ziemskich,

- będące przedmiotem własności albo współwłasności osób fizycznych lub prawnych,

- których rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych.

Łączne spełnienie tych warunków oznacza, że określona nieruchomość podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, a więc była przeznaczona na cele reformy rolnej, zaś brak jakiejkolwiek z tych cech był w zasadzie równoznaczny z wyłączeniem określonej nieruchomości spod działania art. 2 ust. 1 lit. e) wspomnianego dekretu PKWN.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący w toku całego postępowania kwestionował w zasadzie każdą z powołanych wyżej przesłanek zmierzając do wzruszenia zawartej w orzeczeniu Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] czerwca 1949 r. oceny, w myśl której O. nr [...] i K.", położona w gminie S., powiatu [...], o obszarze 91,3086 ha, w tym ponad 50 ha użytków rolnych, podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

I tak, jeszcze we wcześniejszych stadiach postępowania skarżący powołując się na niedookreślenie pojęcia "nieruchomości ziemskiej" oraz fakt, że przejęciu na cele reformy rolnej podlegały nieruchomości ziemskie, a więc nie dotyczyło to wszelkich innych rodzajowo nieruchomości, próbował uzasadnić, iż przynajmniej część przedmiotowej nieruchomości związana była z funkcjonującą na tym obszarze cegielnią i obszarem kolejowym. Z akt sprawy wynika jednak jednoznacznie, ż przedmiotowa nieruchomość mogła być i była wykorzystywana przede wszystkim rolniczo, a więc spełniała wymagania nieruchomości ziemskiej (w tej sprawie por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 46/04, ONSAiWSA 2004/1/20; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2001, sygn. akt IV SA 2724/98, LEX nr 75563, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt IV SA 801/99, LEX nr 53402). To samo dotyczy dokonanej jakoby przed [...] września 1939 r. parcelacji terenu na cele budowlane, na co brak dowodów w aktach sprawy.

Kolejny zarzut skarżącego dotyczył spełnienia norm obszarowych określonych w dekrecie o reformie rolnej, przy czym w toku postępowania administracyjnego zwrócono przede wszystkim uwagę na dokonany w 1937 r. podział nieruchomości, wyłączający powstałe z tego podziału nieruchomości spod działania art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, zaś w samej skardze zarzucono uchybienia dotyczące zarówno ustalenia powierzchni przedmiotowej nieruchomości, jak i jej charakteru i powierzchni użytków rolnych.

W ocenie Sądu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi trafnie ocenił charakter aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1937 r., sporządzonego za rep. nr [...] przez notariusza S. W. Akt ten stanowi bowiem protokół Walnego Zgromadzenia akcjonariuszy Spółki - Zakłady C. Spółka Akcyjna, zawierający jedynie uchwały tego Zgromadzenia co do podziału majątku. Tego rodzaju uchwały nie przenoszą same przez się własności nieruchomości i nie prowadzą do jej zamierzonego podziału. Czynności tego rodzaju wymagają bowiem dla uznania ich za skuteczne zawarcia odpowiednich aktów notarialnych przenoszących własność nieruchomości, czyli – jak stwierdzono w powołanym akcie notarialnym – "przepisania" tytułu własności wymienionych w nim nieruchomości stosownie do powziętych uchwał. Jest to sytuacja podobna do wniesienia do dawnej spółki prawa handlowego, podlegającej przepisom Kodeksu handlowego z 1934 r., aportu w formie nieruchomości. Również i w tej sytuacji przeniesienie własności nieruchomości na spółkę nie dokonuje się na podstawie uchwały, ale wymaga przeniesienia własności w formie odpowiedniego aktu notarialnego. Taka była przynajmniej wykładnia tego przepisu w Komentarzu aut. Maurycego Allerhanda, jak i zgodna z nią wieloletnia praktyka. Prawidłowa jest zatem dokonana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Ministra ocena, iż akt notarialny z dnia [...] listopada 1937 r. nie może świadczyć o prawnym podziale przedmiotowej nieruchomości, wyłączającym ją spod działania dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Odnosząc się do zarzutu braku ustalenia w zaskarżonej decyzji powierzchni przedmiotowej nieruchomości, a zwłaszcza jej charakteru i powierzchni użytków rolnych trzeba zauważyć, iż sprawa ta była podejmowana już we wcześniejszych decyzjach, a materiały zawarte w aktach nie pozostawiają w tym zakresie żadnych wątpliwości. Należy tu m.in. przywołać "Protokół przejęcia i przekazania pod tymczasowy zarząd majątku K. wraz z opisem majątku K." (k. [...] oraz k. [...]), sporządzony przez Delegata Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w K. dnia [...] lutego 1945 r., z którego wynika, że ogólna powierzchnia tego majątku wynosiła 78 ha plus 11 ha, w tym gruntów ornych – 66 ha, a także sporządzony w S. dnia [...] kwietnia 1949 r. odręczny "Protokół w sprawie ustalenia użytków rolnych maj. O. Nr [...] K. gminy S., pow. [...]", sporządzony przez odpowiednią Komisję, która w pkt II tego protokołu stwierdziła "Na podstawie obowiązujących instrukcji, jak również po szczegółowym zbadaniu terenu (...), że nieruchomość powyższa zawiera użytków rolnych około 77,31 ha – są to grunty orne III-V klasy. Reszta to nieużytki, a mianowicie: - grunty zajęte pod tory kolejowe – 10 ha; - zabudowania, wody drogi – około 10 ha." Materiały te (oraz inne zachowane w aktach) jednoznacznie potwierdzają, że "O. nr [...] i K." o powierzchni 91,3086 ha zawierała ponad 50 ha użytków rolnych, a co za tym idzie - podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Należy przy tym podkreślić, że powołany przepis nie wymaga szczegółowej inwentaryzacji nieruchomości, ale wyłącznie stwierdzenia, czy jej rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych. W rozpatrywanej sprawie ten ostatni fakt został ustalony bez żadnych wątpliwości. Wymagania tego nie zmienia § 6 rozporządzenia wykonawczego do dekretu PKWN, w myśl którego strona ubiegająca się o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania art.2 ust. 1 pkt e dekretu winna przedłożyć wojewódzkiemu urzędowi ziemskiemu dowody stwierdzające dokładny obszar tej nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju, a w braku takich dowodów zwrócić się do wojewódzkiego urzędu ziemskiego o sporządzenie dowodów pomiarowych na swój koszt.

Kolejne zarzuty dotyczyły naruszenia przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych przepisów rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. R.P. Nr 36, poz. 341, z późn. zm.), a w szczególności przepisów art. 101 ust. 1 lit. b oraz art. 44 powyższego rozporządzenia, co zdaniem skarżącego, zostało pominięte przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Sąd nie podziela tego stanowiska.

W podstawie prawnej orzeczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia [...] sierpnia 1945 r. został przywołany § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy Rolnej (Dz.U. R.P. Nr 10, poz. 51), w samym zaś orzeczeniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Pierwszy z tych przepisów ma charakter kompetencyjny – stwierdza, że orzekanie w sprawach, czy dana nieruchomość podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN należy w I instancji do kompetencji wojewódzkich urzędów ziemskich. Natomiast uchylające ten akt orzeczenie Ministra i Reform Rolnych z dnia [...] czerwca 1949 r., Nr [...], powołujące w podstawie prawnej art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz art. 101 ust. 1 pkt b rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. R.P. Nr 36, poz. 341, z późn. zm.), zawiera w uzasadnieniu krytyczną ocenę ustaleń Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego, zwłaszcza co do bezpośredniego obowiązywania powołanego wyżej aktu notarialnego z dnia [...] lipca 1937 r., co według Ministra naruszało art. 2 dekretu o reformie rolnej oraz art. 1 rozporządzenia tymczasowego Rady Ministrów z dnia 1 września 1919 r.(Dz.U. R.P. Nr 73, poz. 428). Z tych też względów, tzn. braku wymaganej przez powołany przepis rozporządzenia tymczasowego zgody na zmianę tytułu prawnego do nieruchomości oraz wydania przedmiotowego orzeczenia wbrew art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej Minister stwierdził, że zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. zostało wydane bez podstawy prawnej. W związku z tym skarżący przywołał stanowisko E. Iserzona wyrażone w pracy z 1936 r., w myśl którego "braku jakiejkolwiek podstawy prawnej nie należy utożsamiać z błędnym pod względem prawnym stanowiskiem władzy" wraz z odpowiadającymi temu stanowisku orzeczeniami Naczelnego Trybunału Administracyjnego. Należy w związku z tym przypomnieć, że odwołujący się do tej samej pracy autorzy Komentarza do K.p.a. (B. Adamiak, J. Borkowski, C.H.Beck, wyd. 3, Warszawa 2000, str. 639 – 640) stwierdzili – w odniesieniu do art. 101 ust. 1 pkt b rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, odwołując się do tej samej pracy E. Iserzona – że "szereg wątpliwości nastręczała wykładnia przepisów określających wady decyzji, zwłaszcza odnosiło się to do art. 101 ust. 1 pkt r.p.a. stanowiącego o uchyleniu jako nieważnej decyzji wydanej "bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. E. Iserzon nieco przewrotnie napisał, że "myśl ustawodawcy jest ukryta w wyrazie "jakiejkolwiek"(...) Wyraz ten pod względem prawniczym jest bezwartościowy; decyzja albo ma podstawę prawną, albo jej nie ma." dodając dalej, iż określenie to" oznaczać może tylko: wydana z pogwałceniem wyraźnego przepisu prawa albo bez oparcia o jakikolwiek przepis prawa (tamże s. 237)." W rozpatrywanej sprawie Minister Rolnictwa i Reform Rolnych miał zatem prawo, stwierdzając, iż zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. zostało wydane z pogwałceniem wyraźnego przepisu prawa, tj. art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, uchylić na wniosek Prezydenta W. zaskarżoną decyzję na podstawie art. 101 ust. 1 pkt b rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym.

W związku z powyższym stwierdzeniem należy również uznać, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi słusznie przyjął, iż Minister Rolnictwa i Reform Rolnych w swoim orzeczeniu z dnia [...] czerwca 1949 r. prawidłowo zastosował art. 2 ust. 1 lit. e dekretu – tak w odniesieniu do powierzchni przedmiotowej nieruchomości, jak i jej charakteru i powierzchni użytków rolnych.

Co do zarzutu naruszenia art. 44 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, to przeglądając obszerne akta sprawy nie można zgodzić się z opinią, że Minister Rolnictwa i Reform Rolnych prowadził przedmiotowe postępowanie niedbale " i niewątpliwie naruszył również ówcześnie obowiązujące przepisy dotyczące prowadzenia postępowania wyjaśniającego i gromadzenia dowodów. Nie zgromadził on całego materiału dowodowego w sprawie." Zdaniem Sądu, akurat w rozpatrywanej sprawie zgromadzenie materiału dowodowego nie było trudne i zostało bez wątpienia przez organ dokonane. Należy też zauważyć, że nawet gdyby w przedmiotowym postępowaniu wystąpiły tego rodzaju braki, to nie miały one istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, opartego wprost na przesłankach określonych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej.

W tym kontekście nie ma również istotnego dla sprawy znaczenia fakt, czy brak uprzedniego zezwolenia władzy państwowej, wymaganego przez art. 1 rozporządzenia tymczasowego Rady Ministrów z dnia 1 września 1919 r., powodował nieważność bezwzględną zawartej umowy z dnia [...] listopada 1937 r., czy o nieważności umowy zawartej należało dopiero orzec, gdyż - jak słusznie zauważył Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi – w przedstawione sytuacji w ogóle nie miała miejsca umowa przeniesienia własności nieruchomości.

Reasumując, na tle zgromadzonego materiału dowodowego nie można stwierdzić, iż zaskarżona decyzja zawiera wady nakazujące jej uchylenie – na podstawie art. 101 ust. 1 pkt b rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. R.P. Nr 36, poz. 341, z późn. zm.), bądź stwierdzenie nieważności – na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127) orzekł jak w sentencji wyroku.