Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 503/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 49a, art. 148 par 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Monika Czaplicka po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych [...] S.A. z siedzibą w C. oraz [...] S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 923/19 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargi kasacyjne


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 października 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 923/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewody [...] z [...] czerwca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "budowa trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, w tym jednego 1-segmentowego, jednego z trzema segmentami połączonymi wspólnym garażem podziemnymi jednego czterema segmentami połączonymi wspólnym garażem podziemnym wraz z naziemnymi miejscami parkingowymi, infrastrukturą techniczną i wjazdem na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obr. [...], a w zakresie infrastruktury i wjazdu na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obr. [...] przy ul. [...] w K. - ETAP I" uchylił zaskarżone postanowienie; II. zasądził od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyli [...] S.A. z siedzibą w C. i [...] S.A. z siedzibą w K.

[...] S.A. z siedzibą w C. zaskarżyła ww. wyrok w całości i na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła mu mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 49a k.p.a. w zw. z art. 49 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia organu z uwagi na przyjęcie, że dla daty dowiedzenia się o decyzji w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. nie ma znaczenia data jej doręczenia w trybie art. 49a k.p.a., podczas gdy data tego doręczenia jest równoważna z datą dowiedzenia się o decyzji, względnie doręczenie takie statuuje domniemanie dowiedzenia się o decyzji w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a., które co najwyżej może zostać obalone przez stronę odpowiednimi dowodami, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o zasądzenie od skarżącej na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów, przywołując przykłady z orzecznictwa sądów administracyjnych.

[...] S.A. z siedzibą w K. również zaskarżyła ww. wyrok w całości i zarzuciła mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

1. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. poprzez wadliwe sformułowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ten sposób, że Sąd zawarł w nim ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania (wiążące w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia a także sądy), zawierające stwierdzenia niezgodne z prawem i opierające się na błędnej wykładni przepisów prawa, przede wszystkim poprzez uznanie:

a) że sformułowanie "na piśmie" z art. 49a w zw. z art. 49 § 2 k.p.a. nie oznacza formy pisemnej i poprzez wadliwe sformułowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ten sposób, że Sąd zawarł w nim ocenę prawną, zgodnie z którą skarżąca została w postępowania w prawidłowy sposób na piśmie uprzedzona o zamiarze zawiadamiania jej o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej, choć okoliczności sprawy wskazują, że nie wystosowano wobec skarżącej tego typu skutecznego zawiadomienia w formie pisemnej,

b) że uprzedzenie strony na piśmie o zamiarze zawiadamiania jej o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić i jest skuteczne poprzez dołączenie do akt sprawy (oraz dokumentu o odmiennej treści doręczonego stronie) kartki z zapisaną informacją o zamiarze zawiadamiania przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej, bez wskazania wystawcy tego rodzaju oświadczenia, jego adresata, postępowania którego dotyczy i jego sygnatury, a przede wszystkim bez podpisu czy choćby wskazania pracownika administracji, od którego pochodzi,

2. art. 134 § 1 i art. 135 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez przekroczenie przez Sąd granic danej sprawy w ten sposób, że Sąd zawarł w uzasadnieniu orzeczenia ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania (wiążące w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia a także sądy) poza zakresem rozpoznawanej sprawy, ponieważ Sąd w ocenie prawnej przesądził jednoznacznie o występowaniu przesłanki wznowienia postępowania, na którą powoływała się skarżąca, mimo tego, że organ nie prowadził jeszcze w ogóle postępowania w przedmiocie przesłanek wznowienia, a zaskarżone postanowienie dotyczyło etapu badania formalnych podstaw do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania;

3. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez przekroczenie przez Sąd kompetencji do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem kryterium legalności i poprzez zastąpienie organów administracji w ich kompetencji do merytorycznego rozstrzygania spraw administracyjnych w ten sposób, że Sąd zawarł w uzasadnieniu orzeczenia ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania (wiążące w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia a także sądy) przesądzające jednoznacznie o występowaniu przesłanki wznowienia postępowania na która powoływała się Skarżąca, mimo tego, że organ nie prowadził jeszcze w ogóle postępowania w przedmiocie przesłanek wznowienia, a zaskarżone postanowienie dotyczyło etapu badania formalnych podstaw do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 49a w zw. z art. 49 § 2 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania w zakresie naruszenia przez organ art. 49a w zw. z art. 49 § 2 k.p.a. i tym samym uznanie:

a) że sformułowanie "na piśmie" z art. 49a w zw. z art. 49 § 2 k.p.a. nie oznacza formy pisemnej, i że skarżąca została w postępowania w prawidłowy sposób na piśmie uprzedzona o zamiarze zawiadamiania jej o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej, choć okoliczności sprawy wskazują, że nie wystosowano wobec skarżącej tego typu skutecznego zawiadomienia w formie pisemnej,

b) że uprzedzenie strony na piśmie o zamiarze zawiadamiania jej o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić i jest skuteczne poprzez dołączenie do akt sprawy (oraz dokumentu o odmiennej treści doręczonego stronie) kartki z zapisaną informacją o zamiarze zawiadamiania przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej, bez wskazania wystawcy tego rodzaju oświadczenia, jego adresata, postępowania którego dotyczy i jego sygnatury, a przede wszystkim bez podpisu czy choćby wskazania pracownika administracji, od którego pochodzi;

5. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 49a w zw. z art. 49 § 2 k.p.a. poprzez wadliwe sformułowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ten sposób, że Sąd zawarł w nim ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania (wiążące w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia a także sądy), zawierające stwierdzenia niezgodne z prawem i opierające się na błędnej wykładni przepisów prawa, przede wszystkim poprzez uznanie:

a) że sformułowanie "na piśmie" z art. 49a w zw. z art. 49 § 2 k.p.a. nie oznacza formy pisemnej; i poprzez wadliwe sformułowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ten sposób, że Sąd zawarł w nim ocenę prawną, zgodnie z którą skarżąca została w postępowania w prawidłowy sposób na piśmie uprzedzona o zamiarze zawiadamiania jej o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej, choć okoliczności sprawy wskazują, że nie wystosowano wobec skarżącej tego typu skutecznego zawiadomienia w formie pisemnej,

b) że uprzedzenie strony na piśmie o zamiarze zawiadamiania jej o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić i jest skuteczne poprzez dołączenie do akt sprawy (oraz dokumentu o odmiennej treści doręczonego stronie) kartki z zapisaną informacją o zamiarze zawiadamiania przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej, bez wskazania wystawcy tego rodzaju oświadczenia, jego adresata, postępowania którego dotyczy i jego sygnatury, a przede wszystkim bez podpisu czy choćby wskazania pracownika administracji, od którego pochodzi;

6. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art 153 p.p.s.a. w zw. z art. 14 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe sformułowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ten sposób, że Sąd zawarł w nim ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania (wiążące w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia a także sądy), zawierające stwierdzenia niezgodne z prawem i opierające się na błędnej wykładni przepisów prawa, przede wszystkim poprzez uznanie, że ustanowiona w art. 14 § 1 k.p.a. zasada pisemności postępowania ma zastosowanie jedynie do fazy podejmowania rozstrzygnięcia i poprzez uznanie, że przepis ten stanowi podstawę prawną do rozróżnienia "formy pisemnej" od wymogu dokonania czynności "na piśmie".

Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie od Wojewody [...] na jej rzecz kosztów postępowania w pierwszej i drugiej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a w razie oddalenia skargi kasacyjnej o odstąpienie od zasądzania od skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.

W piśmie z [...] stycznia 2020 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną [...] S.A. z siedzibą w W., [...] S.A. z siedzibą w C. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącej na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W piśmie z [...] stycznia 2020 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną [...] S.A. z siedzibą w C., [...] S.A. z siedzibą w W., wniosła o jej oddalenie i nieuwzględnienie wniosku [...] S.A. z siedzibą w C. o zasądzenie od [...] S.A. z siedzibą w K. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargi kasacyjne nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy dodać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.

Zarzuty skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w C. sprowadzają się do oceny zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

Na podstawie art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W ocenie skarżącej kasacyjnie oraz orzekających w sprawie organów, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej poprzez publiczne obwieszczenie (art. 49 § 1 k.p.a.) i fikcja jego doręczenia (art. 49 § 2 k.p.a.) jest tożsama z dowiedzeniem się przez stronę o wydaniu decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1086/17, LEX nr 2479922, niedopuszczalne jest powoływanie się przez stronę postępowania na taką okoliczność, że pomimo publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji, o tej decyzji nie wiedziała. Prowadziłoby to bowiem do podważenia sensu regulacji zawartej w art. 49 k.p.a. Z jednej strony, po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia decyzje uznawane byłyby za ostateczne. Z drugiej strony każda ze stron postępowania mogłaby domagać się wznowienia postępowania twierdząc, że skoro faktycznie decyzji jej nie doręczono, to nie brała udziału w postępowaniu (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 307/15, LEX nr 2199275, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 447/12, LEX nr 1559766).

Natomiast zdaniem Sądu wojewódzkiego, kwestii zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie można wyłącznie oceniać przez pryzmat regulacji art. 49 k.p.a. W ocenie Sądu, doręczenie stronie decyzji ze skutkiem prawnym nie jest tożsame z dowiedzeniem się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. Takie stanowisko też znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 2517/10, LEX nr 1071224, kwestia zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie może być oceniana wyłącznie przez pryzmat regulacji art. 49 k.p.a. uznającej obwieszczenie o decyzji za równoważne jej doręczeniu (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2957/12, LEX nr 1637149 czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 308/21, LEX nr 3197757).

Wobec powyższego, skoro orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest w tym zakresie jednolite, a Sąd wojewódzki przyjął jeden z prezentowanych poglądów na interpretację art. 49 w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. i uzasadnił swoje stanowisko, nie można mu czynić zarzutów, że naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy.

W odniesieniu do skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w K., na wstępie wskazać należy za Sądem Najwyższym, że konstrukcja bardzo obszernej skargi kasacyjnej, cechująca się powielaniem w istocie tych samych zarzutów i tych samych przepisów w kolejnych punktach skargi kasacyjnej, powoduje, że jest ona mało czytelna i utrudnia sądowi zbadanie zasadności postawionych zarzutów. Sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie powinno być zwięzłe, rzeczowe, jasne i emocjonalnie neutralne. Liczne, podnoszone ponad potrzebę zarzuty oraz rozwlekłe rozważania i argumenty, zajmujące wiele stron (w niniejszej sprawie 18), powtarzane i akcentowane w różnych miejscach uzasadnienia, z reguły odbierają skardze kasacyjnej siłę przekonywania i osłabiają jej procesową skuteczność (por. postanowienie SN z 18 grudnia 2013 r., III CSK 311/13, publ. OSNC 2014, nr 7-8, poz. 83).

Niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów ustrojowych, tj. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Sąd administracyjny może je naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określone w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. W niniejszej sprawie sąd rozpoznał skargę na ostateczną decyzję, oceniał ją pod kątem legalności, zastosował środek kontroli przewidziany w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. To, czy ocena legalności zaskarżonej decyzji była prawidłowa, czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem ww. przepisu.

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozstrzygając "w granicach danej sprawy" sąd ocenia jedynie tę sprawę, w której wniesiono skargę, natomiast jako niezwiązany jej granicami ma prawo, a jednocześnie obowiązek, dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Ocena ta musi jednak dotyczyć tej, i tylko tej, sprawy. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. mogłoby mieć miejsce wtedy, gdyby sąd wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy, lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Naruszenie tego przepisu jest więc możliwe wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wszystkich elementów w nim wymienionych, przy czym skarżący musi wskazać, jakich konkretnie elementów w nim brakuje oraz wykazać ich wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji zawiera wszystkie wymagane art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy. Pisemne motywy zaskarżonego wyroku zawierają również wyczerpujące wyjaśnienie przyczyn uwzględnienia skargi, a więc zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Podsumowując, to, że strona nie zgadza się z oceną stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji – materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, dokonaną przez sąd pierwszej instancji, nie oznacza, że doszło do naruszenia ww. przepisów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 463/17, LEX nr 2627812).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że przepis art. 135 p.p.s.a. ma zastosowanie w razie uwzględnienia skargi, tj. w przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności z prawem zaskarżonego aktu (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, wydanie 3, Warszawa 2015 r., str. 574). Z treści art. 135 p.p.s.a. wynika, że warunkiem zastosowania trybu określonego w tym przepisie jest niezbędność takiego rozstrzygnięcia do końcowego załatwienia sprawy. Spełnienie przesłanki "niezbędności" następuje jedynie wtedy, gdy bez zastosowania trybu określonego w komentowanym przepisie załatwienie sprawy byłoby "niemożliwe lub co najmniej utrudnione" (Z. Kmieciak, Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, "PiP" 2007, z. 4, s. 39). Zatem przesłanką zastosowania unormowania zawartego w art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. Ale pierwszorzędne znaczenie ma to, że przepis ten dotyczy jedynie orzeczeń uwzględniających skargę (por. J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Lexis Nexis, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 336-337 oraz powołane tam orzecznictwo NSA). Przepis art. 135 p.p.s.a. nie dotyczy uprawnień procesowych stron, lecz odnosząc się do fazy orzekania przez sąd administracyjny, kształtuje kompetencje tego sądu w przypadku uwzględnienia skargi (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2852/14).

W przedmiotowej sprawie sąd wojewódzki prawidłowo zastosował art. 135 p.p.s.a. i korzystając ze swoich kompetencji, uchylił jedynie zaskarżone postanowienie, ponieważ było to wystarczające do naprawienia uchybienia, na które wskazał. Nie można więc zarzucić Sądowi, że przekroczył ww. kompetencje. Skoro bowiem Sąd wojewódzki uznał, że w sprawie nie zaistniała formalna przesłanka dopuszczalności wznowienia postępowania (niezachowanie terminu), to prawidłowo uznał, że ponownie rozpoznając sprawę organ powinien zbadać, czy wznowienie postępowania na wniosek skarżącej kasacyjnie spółki jest dopuszczalne, a jeśli wznowi postępowanie – powinien zbadać, czy strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Ma przy tym rację Sąd wojewódzki, że w sprawie niezbędne będzie wezwanie strony do wykazania, jakiej treści powiadomienie otrzymała.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – orzekł jak w wyroku.