Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 149/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.2 ust 1 li.e
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art.7,8,77,80,107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] listopada 2011 r. - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Gminę K. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2008 r., którą stwierdzono, że nieruchomość obejmująca zespół pałacowo - parkowy majątku ziemskiego pn. K. nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13).

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Z wnioskami o wydanie - na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej [(Dz. U. Nr 10, poz. 51) - dalej w skrócie: rozporządzenie z 1945 r.] - decyzji stwierdzającej, że zespół pałacowo - parkowy należący do majątku ziemskiego pn. K. nie podlegał przejęciu na rzecz Państwa w myśl art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, wystąpili W. W., K. H., B. H.i E. N.

Decyzją z [...] czerwca 2003 r. Wojewoda [...] stwierdził, że zespół pałacowo - parkowy usytuowany na działkach oznaczonych numerami [...],[...] i [...], wchodzący w skład majątku ziemskiego K. o ogólnym obszarze [...] ha podlegał przejęciu na cele reformy rolnej na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2004 r. Na skutek skargi złożonej przez wnioskodawców, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 31 stycznia 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 2346/06 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2004 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2008 r. stwierdził, że nieruchomość obejmująca zespół pałacowo - parkowy majątku ziemskiego pn. K. nie podpadała pod przepisy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu odwołania Gminy K. od ww decyzji, decyzją z [...] czerwca 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Decyzja z [...] czerwca 2009 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2009r. sygn. akt IV SA/Wa 1192/09. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skarg kasacyjnych Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Gminy K., wyrokiem z 5 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 302/10 oddalił skargi kasacyjne.

Ponownie rozpoznając sprawę, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] listopada 2011 r. - zaskarżoną obecnie do Sądu - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2008 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Minister podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, na cele reformy rolnej podlegały przejęciu nieruchomości stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych i prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. W przypadku gdy dana nieruchomość spełniała powyższe wymogi obszarowe z dniem 13 września 1944 r. przechodziła z mocy prawa, bez żadnego wynagrodzenia w całości na własność Skarbu Państwa oraz była obejmowana niezwłocznym zarządem państwowym wraz z budynkami i całym inwentarzem żywym i martwym oraz znajdującymi się na tych nieruchomościach przedsiębiorstwami przemysłu rolnego. Strona, na podstawie § 5 ust 1 rozporządzenia z 1945 r., mogła ubiegać się o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust.1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Z zaświadczenia Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Ksiąg Wieczystych z [...] października 1992 r. wynika, iż majątek ziemski "D.", stanowiący własność K. H. obejmował obszar [...] ha. W wyniku parcelacji majątku, wydzielony obszar [...] ha (resztówka), w skład którego wszedł zespół pałacowo - parkowy został na podstawie zarządzenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w L. z [...] stycznia 1946 r. przekazany protokołem w dniu [...] kwietna 1946 r. na rzecz P. Z protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku ziemskiego pn. K. z [...] marca 1945 r. wynika, iż w większość gruntów wchodzących w skład majątku stanowiły grunty orne.

Wnioskodawcy swoje roszczenia ograniczyli do nieruchomości obejmującej zespół pałacowo-parkowy. W tej sytuacji - w ocenie organu odwoławczego - dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ważna jest ocena materiału dowodowego pod kątem wykorzystania zespołu pałacowo - parkowego na cele rolnicze, ewentualnie czy istniały powiązania funkcjonalne z wchodzącym w skład nieruchomości ziemskiej gospodarstwem rolnym.

Wskazując na treść wydanych w niniejszej sprawie wyroków sądów administracyjnych, organ wskazał, że ze zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego nie wynika, iż w niniejszej sprawie zachodził związek funkcjonalny i gospodarczy między zespołem pałacowo - parkowym, a pozostałą częścią majątku ziemskiego pn. K., który wyraźnie wskazywałby na to, że zespół stanowił centrum zarządzania wytwórczością rolną w majątku ziemskim, bez którego wytwórczość ta nie mogłaby prawidłowo funkcjonować.

Pałac, wchodzący w skład majtku ziemskiego, wybudowany w pierwszej połowie XIX wieku, decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] sierpnia 1967 r. oraz park krajobrazowy decyzją z [...] sierpnia 1967 r. zostały wpisane do rejestru zabytków województwa [...] ze względu na czas powstania i wartość architektoniczną. Organ pierwszej instancji w trakcie prowadzonego postępowania ustalił, iż obecnie zespół pałacowo - parkowy usytuowany jest na działkach oznaczonych nr : [...],[...] i [...]. Z wyjaśnień strony postępowania W. W. złożonych na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] marca 2003 r. wynika, iż wraz z matką przybywał w pałacu co roku od wiosny do jesień. Żona K. H. również przebywała w pałacu w K. w okresie letnim. K.H. przebywał natomiast w W., jak i w K. W pałacu na stałe mieszkała matka właściciela majątku. Na terenie nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...] znajdował się sad i warzywnik. Zabudowania gospodarcze znajdowały się natomiast poza murem otaczającym zespół pałacowo - parkowy. W dniu 26 lutego 2008 r. przesłuchano w charakterze świadków H. W. i J. G. H. W., mieszkająca od urodzenia w K., pracująca w omawianym majątku przy pracach dorywczych w polu i w ogrodzie wskazała, iż zespół pałacowo - parkowy, na terenie którego nie było żadnych zabudowań gospodarczych otoczony był murem, rządca natomiast mieszkał poza jego

terytorium. W miejscu obecnego basenu było tzw. bajoro. Na terenie zespołu znajdował się drewniany domek, w którym mieszkał oborowy pracujący w majątku. W parkanie od strony południowej była drewniana brama, przez którą przejeżdżały furmanki ze zbożem do zabudowań gospodarczych. Zdaniem świadka furmanki przejeżdżały tamtędy, gdyż był to tzw. skrót, droga właściwa do pól była natomiast od strony wschodniej. J. G., który był mieszkańcem gminy K., a od 36 lat mieszka w K. potwierdził zeznania H. W., iż na terenie zespołu nie było żadnych zabudowań gospodarczych. Od południowej strony alei grabowej znajdowała się szklarnia, która służyła do produkcji warzyw zaopatrujących pałac i mieszkańców K. Na terenie zespołu pałacowo - parkowego znajdował się sad, który służył wyłącznie na potrzeby pałacu. W ocenie świadka, brama w południowej części parkanu służyła do wożenia wody na potrzeby pałacu i szklarni. Na terenie zespołu znajdował się również kort tenisowy. W dniu 31 stycznia 2008 r. przesłuchano w charakterze świadka J. S., która jako krewna zięcia byłego właściciela majątku przebywała dwa razy w majątku K. w 1936 r. oraz w 1939 r. przez okres dwóch tygodni. Z zeznań świadka wynika, iż na terenie zespołu znajdował się kort tenisowy. Zabudowania gospodarcze znajdowały się natomiast poza murem otaczającym pałac. W obrębie zespołu znajdował się niewielki warzywnik, wykorzystywany na potrzeby mieszkańców dworu. K. H. prowadził kancelarię notarialna w W. i z jej dochodów utrzymywany był pałac.

Zdaniem Ministra z powyższego wynika, iż pałac, który służył do celów mieszkalnych rodziny właścicieli otoczony parkiem krajobrazowym nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji zwierzęcej czy sadowniczej, a zatem nie mógł być przeznaczony na cele reformy rolnej.

Odnosząc się do zarzutów Gminy K., Minister - posiłkując się wytycznymi zawartymi w ww wyrokach sądów - wyjaśnił, że:

• ciężar dowodu w kwestii braku związku siedziby z nieruchomością ziemską nie spoczywa na wnioskodawcy i nie jest dopuszczalne przerzucanie ciężaru dowodu na stronę;

• odnośnie zaś zarzutu, iż dochody uzyskiwane z kancelarii notarialnej były niewystarczające na utrzymanie pałacu, a także tego, iż nieruchomość obciążona była hipoteką organ podniósł, iż rodzaj źródła dochodu z którego nabywany jest, czy

utrzymywany jest jakiś składnik majątkowy nie przesądza o tym, że ten składnik majątku ma ten sam charakter, rodzaj i przeznaczenie;

• odnośnie braku wykazania związku funkcjonalnego, wskazał, że nadinterpretacją istoty sprawy, jest twierdzenie, że dla przyjęcia odrębności funkcjonalnej i gospodarczej nieruchomości, na których usytuowana była część rezydencjalna majątku K. należy ustalić, że pełniła ona jedynie rolę mieszkalno - wypoczynkową.

W skardze Gmina K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, bądź ewentualnie o uchylenie decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 7, 8 , 77 i 80 w związku z art. 107 § 3 K.p.a. polegające na niewyjaśnieniu okoliczności faktycznych, które mają istotny wpływ na wynik postępowania i dowolną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie;

2) art. 138 § 1 pkt 1 (choć w skardze mylnie powołano art. 133 § 1 pkt 1) w związku z art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...], która obarczona jest wadą polegającą na niewyjaśnieniu okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na wynik postępowania i dowolnej ocenie materiału dowodowego zebranego w sprawie;

3) art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, poprzez błędne uznanie, na podstawie niezupełnego materiału dowodowego, że nieruchomość położona w K., stanowiąca działki oznaczone nr [...],[...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, wchodząca w skład majątku ziemskiego pn. K. i stanowiąca byłą własność K. H., obejmująca zespół pałacowo - parkowy nie podpadała pod działanie tego zapisu.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że będąca przedmiotem skargi decyzja została wydana po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skarg kasacyjnych Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Gminy K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 1192/09 z 6 listopada 2009 r. uchylającego decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2009 r. Uchylając tę decyzję Sąd stwierdził m. in., że w sprawie należy dokonać ustaleń, tj. zbadać czy zespół pałacowo - parkowy mógł funkcjonować bez części majątku ziemskiego wykorzystywanego do produkcji rolniczej oraz czy część wykorzystywana do produkcji rolniczej mogła funkcjonować bez zespołu pałacowo - parkowego oraz ustalić, czy przejęcie nieruchomości nastąpiło na cele reformy rolnej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 302/10 w niniejszej sprawie chodzi o taki związek funkcjonalny i gospodarczy między zespołem pałacowo - parkowym a pozostałą częścią majątku ziemskiego, który wyraźnie wskazuje, że zespół ten (pałac - dwór) stanowił centrum zarządzania wytwórczością rolną w majątku ziemskim, bez którego wytwórczość ta nie mogłaby prawidłowo funkcjonować.

W ocenie skarżącej ani Wojewoda [...] ani Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie ustalili, w sposób niebudzący wątpliwości, powyższych okoliczności. Zawarte w decyzji stwierdzenia nie spełniają warunków ustaleń w rozumieniu nadanym przez orzekające w sprawie Sądy.

Nadto organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania Gminy K. ograniczając się w istocie do zacytowania fragmentu uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego i powtórzenia argumentacji zawartej w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., co zdaniem skarżącej nie spełnia kryteriów określonych dla uzasadnienia decyzji administracyjnej określonej w art. 107 § 3 K.p.a.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Postanowienia powołanego przepisu oznaczają, iż orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowego, w którym zostało wydane. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje, w pierwszej kolejności, przyszłe – ewentualne - postępowanie administracyjne. Innymi słowy - organ ponownie rozstrzygając sprawę po wydaniu orzeczenia przez sąd administracyjny zobowiązany jest do uwzględnienia stanowiska przedstawionego przez ten sąd. Z kolei związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania się przez organ do wskazań w zakresie dalszego postępowania (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, LexisNexis 2008, str. 544 i nast.).

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy zakreślonej skargą, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2011 r. odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności wyjaśnić i podkreślić należy, że organ odwoławczy rozstrzygał sprawę ponownie po uchyleniu wydanej wcześniej decyzji z [...] czerwca 2009 r. W wydanych wyrokach - w pierwszej kolejności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 6 listopada 2009 r., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny z 5 stycznia 2011 r. - zostały zawarte jasne wskazówki, jakimi winien kierować się organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Owymi wytycznymi zarówno organ jak i Sąd są związani w myśl powołanego wyżej art. 153 P.p.s.a. Nie jest, zatem dopuszczalne dokonanie innej - sprzecznej z ww wyrokami - oceny prawnej, w ocenianym obecnie postępowaniu.

Przedmiotowa nieruchomość została przejęta na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, zgodnie z którym na cele reformy rolnej podlegały przejęciu nieruchomości ziemskie, które miały charakter rolniczy, a więc mogły być wykorzystane na cele wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu, pod warunkiem, że stanowiły własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych i o ile ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich łączny rozmiar przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Wszystkie nieruchomości ziemskie, wymienione m. in. w punkcie e, przechodziły bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości, na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele, wskazane w art 1 dekretu.

Zasadnicze znaczenie dla określenia zakresu zastosowania powyższych przepisów dekretu PKWN ma ustalenie znaczenia terminu "nieruchomość ziemska".

Obecnie w orzecznictwie sądowym (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 5 czerwca 2006 r. sygn. akt OPS 2/06, publ. ONSAiWSA 2006/5 poz. 123; uchwała składu 7 sędziów NSA z 10 stycznia 2011 r. sygn. akt OPS 3/10, ONSAiWSA 2011/2 poz. 23) ukształtował się pogląd, zgodnie z którym na gruncie tego przepisu, na cele reformy rolnej mogły być przeznaczone tylko te nieruchomości ziemskie, które odpowiadały celom wskazanym w art. 1 ust. 2 dekretu. Nie może tu, zatem chodzić o wszystkie nieruchomości, które mogły być nazwane, jako ziemskie, ale o pewną ich grupę, przydatną do realizacji określonych celów, które zostały wyczerpująco wymienione w art. 1 ust. 2 lit. a, b, c, d i e dekretu. Nie bez znaczenia pozostaje też pogląd Trybunału Konstytucyjnego wyrażony w uchwale z dnia 19 września 1990 r., sygn. akt W 3/99 (OTK z 1990 r., poz. 26, s. 174), że pod pojęciem "nieruchomość ziemska" używanym w dekrecie o przeprowadzeniu reformy rolnej, należy rozumieć nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, tzn. takie, które są lub mogą być wykorzystywane do produkcji roślinnej, zwierzęcej czy sadowniczej.

W sprawach dotyczących podpadania bądź niepodpadania określonych nieruchomości pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej organy muszą, zatem ustalać, czy wszystkie nieruchomości wchodzące w skład konkretnej nieruchomości ziemskiej miały bezpośrednio charakter rolniczy bądź, w przypadku braku takiego stwierdzenia, były funkcjonalnie związane z taką nieruchomością ziemską i mogły być przeznaczone na cele dekretu.

Obowiązkiem organu było zatem ustalenie czy zespół pałacowo - parkowy był niezbędny do prowadzenia produkcji rolniczej w przedmiotowym majątku; podlegał przejęciu na cele reformy rolnej, gdyż był w sposób funkcjonalny związany z pozostałą częścią majątku K. Takiej oceny zebranego materiału dowodowego organ musiał dokonać w oparciu o wydane w sprawie wyroki sądów administracyjnych. Oceny tej - wbrew twierdzeniom skargi - Minister dokonał w sposób prawidłowy będąc w zgodzie z przepisami prawa.

W wyroku z 6 listopada 2009 r. Sąd I instancji zarzucił organowi, iż ten w swojej ocenie ograniczył się jedynie do wykazania istnienia powiązań finansowych i terytorialnych przedmiotowego zespołu pałacowo - parkowego z pozostałą częścią majątku służącą produkcji rolniczej i w konsekwencji nie wyjaśnił, czy zespół pałacowo - parkowy był niezbędny do prowadzenia produkcji rolniczej w przedmiotowym majątku we wsi K. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 stycznia 2011 r. podzielił to stanowisko dodając, iż w sprawie chodzi o taki związek funkcjonalny i gospodarczy między zespołem pałacowo - parkowym a pozostałą częścią majątku ziemskiego, który wyraźnie wskazuje, że zespół ten stanowił centrum zarządzania wytwórczością rolną w majątku ziemskim, bez którego wytwórczość ta nie mogłaby prawidłowo funkcjonować. Nie jest też decydujące dla uznania tezy o istnieniu omawianych powiązań to, że właściciel majątku nie wyzbył się swoich uprawnień właścicielskich - władczych do majątku ziemskiego, ani to, że zespół pałacowo - parkowy nie był wyodrębniony prawnie i utrzymywany był z dochodów z produkcji rolnej. Jak wskazał Sąd drugiej instancji - i powtórzył organ w swojej decyzji - rodzaj źródła dochodu, z którego utrzymywany jest jakiś składnik majątkowy nie przesądza o tym, że ten składnik majątku ma ten sam charakter, rodzaj i przeznaczenie. Za nieprawidłowe należy uznać założenie o konieczności wykazania pełnej rozdzielności gospodarczej, w tym dowodzenie, że świadczenia pochodzące z kancelarii notarialnej właściciela majątku wykluczałyby w zupełności jakiekolwiek nawet pośrednie finansowanie pałacu przez majątek ziemski oraz, że część rezydencjalna majątku K. pełniła jedynie rolę mieszkalno - wypoczynkową. Naczelny Sąd Administracyjny w ww wyroku wskazał bowiem, iż nadinterpretacją istoty sprawy jest twierdzenie, że dla przyjęcia odrębności funkcjonalnej i gospodarczej nieruchomości, na których usytuowana była część rezydencjalna majątku "K." należy ustalić, że pełniła ona jedynie role mieszkalno - wypoczynkową.

Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy w postaci dokumentów archiwalnych, oględzin oraz zeznań świadków pozwalał, zdaniem Sądu, uznać, iż zespół pałacowo - parkowy, który służył do celów mieszkalnych rodziny właścicieli, nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji zwierzęcej czy sadowniczej, a zatem nie mógł być przeznaczony na cele reformy rolnej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo wywiódł (jak w stanie sprawy), że zespół pałacowo - parkowy nie był typową nieruchomością rolną i nie nadawał się do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Zespół pałacowo - parkowy służył tylko i wyłączenie właścicielowi majątku i jego rodzinie oraz nie był integralną częścią nieruchomości ziemskiej objętej dekretem o reformie rolnej.

Organy orzekające w sprawie dokonały, zatem prawidłowej wykładni przepisów prawa będących podstawą orzekania. Nie istniało, bowiem takie powiązanie pomiędzy zespołem pałacowo - parkowym, a pozostałą częścią majątku ziemskiego (gospodarstwa rolnego), które warunkowałoby w ogóle istnienie produkcji rolniczej w majątku od zespołu pałacowo - parkowego. Na tle rozpoznawanej sprawy nie można zaakceptować tezy, że wytwórczość rolna w majątku ziemskim K. nie mogłaby funkcjonować bez pałacu i, że ten stanowił centrum zarządzania wytwórczością rolną. Jakkolwiek pałac był częścią całego majątku, jednakże nie mógł być - ze względów wskazanych wyżej - przekazany do realizacji celów określonych w art. 1 ust. 2 lit. a, b, c, d i e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, iż ustalenia organów obu instancji w zakresie stanu faktycznego i prawnego są prawidłowe.

Jednocześnie nie można podzielić poglądu skarżącej Gminy, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2008 r. nie spełniają wymagań, jakie stawia art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sposób wyczerpujący wyjaśnił przesłanki, jakimi się kierował przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Ustalenia w zakresie przesłanek niezbędnych do orzeczenia, że nieruchomość obejmująca zespół pałacowo - parkowy majątku ziemskiego K. nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, zostały właściwie poczynione, ocenione i udowodnione w całym toku postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 77 i 80 K.p.a.). Wobec tego, iż skarżąca w toku postępowania administracyjnego konsekwentnie podnosi te same zarzuty, organ odnosząc się do nich posłużył się argumentacją przedstawioną przez sądy administracyjne orzekające w tej sprawie. Takiego działania nie można poczytać, jako naruszającego prawo z uwagi na treść przytoczonego wyżej art. 153 P.p.s.a.

Podsumowując wskazać należy, iż Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy, jak również w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, z powyższych względów doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a – orzekł jak w sentencji wyroku.