Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 241/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 109 ust. 5, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. C
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
article: art. 8 pkt 1 lit. c, art.11 ust. 1, art. 1 a pkt 1, art. 22 ust. 1 i ust. 4, art. 8 ust. 6 pkt 1 , art. 13 pkt 4
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
article: art. 9 ust. 1 lit. c) i art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) , art. 69 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 7 ust. 2, art. 7 lit. e) ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1999 nr 101 poz 1178
law: Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.
article: art. 5a
journal: Dz.U. 1998 nr 7 poz 25
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. S. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2011 r. stwierdzającą, że ww. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od dnia 11 października 2000 r. do 31 stycznia 2004 r. oraz od 8 maja 2005 r. do nadal.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Prezes wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Inspektorat w G. pismem z dnia 19 stycznia 2011 r. wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem o rozstrzygnięcie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia przez A.S. pozarolniczej działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy wskazał, że w okresie objętym decyzją organu I instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw, tj.: art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 39 ze zm.), zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi", a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Organ wskazał również na treść art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ a także art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym – stosownie do których obowiązek ubezpieczenia ww. osób powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie zaś z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, ze zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania działalności.

W myśl art. 7 ust.2 i art. 7d ust. 1 obowiązującej od 1 stycznia 2001r. ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. z 1999 r. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Przedsiębiorca był obowiązany zgłosić organowi ewidencyjnemu zmiany stanu faktycznego i prawnego.

Prezes stwierdził, że zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej do dnia 20 września 2008 r., tj. do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw było stanem faktycznym, a nie prawnym, bowiem takiego stanu nie przewidywały ani przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej ani przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, ani też przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dopiero z dniem wejścia w życie art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca nie zatrudniający pracowników mógł zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy.

Organ podniósł, że jak wynika z postanowienia o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej Wójta Gminy W. wpis dokonany przez zainteresowaną w dniu 29 maja 1996 r. pod numerem [...] został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 31 stycznia 2004 r.

Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej Wójta Gminy W. z dnia 5 maja 2005 r. wynika, że A. S. figuruje w ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...] z datą rozpoczęcia działalności gospodarczej 8 maja 2005 r.

Nadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Inspektorat w G. pismem z dnia 19 stycznia 2011 r. poinformował, że A. S. dokonała zgłoszenia do obo¬wiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 lipca 2000 r. do dnia 30 stycznia 2004 r.

Natomiast zgodnie z pismem Urzędu Skarbowego w Wąbrzeźnie z dnia 22 kwietnia 2010 r. A. S. zgłosiła obowiązek podatkowy z tytułu prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej w okresie od 29 maja 1996 r. do 31 stycznia 2004 r. oraz od 5 maja 2005 r. Podatniczka nie zgłaszała zawieszenia działalności gospodarczej oraz wykazała przychód z działalności gospodarczej w zeznaniach za lata: 1999-2009.

Organ stwierdził, iż jak wynika z pisma Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w W. z dnia 23 kwietnia 2010 r. A. S. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z jednoczesnym prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej od 1 stycznia 1997 r. do 30 września 2000 r., następnie z dniem 1 października 2000 r. została wyłączona z ubezpieczenia społecznego rolników z uwagi na przyznane świadczenia emerytalno-rentowe.

Odnosząc się do twierdzenia odwołującej, iż z uwagi na podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników nie mogła podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej Prezes wskazał na art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25, ze zm.) będący przepisem szczególnym wobec regulacji przepisów ustawy o świadczeniach oraz ustawy o ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia a także ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym i regulującym możliwość wyboru pomiędzy ubezpieczeniem społecznym rolników a ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej stwierdzając, iż A. S. nie spełnia wymienionych w nim kryteriów z uwagi na fakt, iż od 1 października 2000 r. ma przyznane świadczenia emerytalno-rentowe przez KRUS.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.S., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania oraz zwrócenie się do ZUS Odział w T. Inspektorat w G. Wydział Ubezpieczeń i Składek o udostępnienie dokumentów potwierdzających opłacanie przez skarżącą składek zdrowotnych od 1 lipca 2000 do 30 stycznia 2004 roku .

Skarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, który miał wpływ na jej treść, polegający na stwierdzeniu, że w okresach od 1 października 2000 r. do 31 stycznia 2004 r. oraz od 8 maja 2005 do chwili obecnej, jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej mimo, że od 1 lipca 2000 r. do 30 stycznia 2004 roku opłacała przedmiotowe składki zdrowotne. Ponadto do 2000 roku była płatnikiem ubezpieczeń społecznych w KRUS-ie, a od 2000 roku, po poddaniu się poważnej operacji, została beneficjentką świadczenia rentowego, by ostatecznie w 2010 roku przejść w systemie KRUS na emeryturę, które to okoliczności wykluczały podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w ZUS-ie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła m.in., iż do 2000 roku była płatnikiem ubezpieczeń społecznych w KRUS-ie. Od 1 lipca 2000 r. do 30 stycznia 2004 roku prowadząc działalność gospodarczą dokonała zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Jednakże dokumenty potwierdzające opłacanie przedmiotowych składek zdrowotnych do systemu ZUS, znajdują się w instytucji państwowej. Wskutek powyższego, uzasadnione jest żądanie udostępnienia owych dokumentów, które jednoznacznie potwierdzą zarzuty skarżącej. Skarżąca zaznaczyła, że ZUS w toku prowadzonej sprawy, nie przedstawił jednoznacznych dowodów potwierdzających nie opłacanie owych składek.

Podkreśliła, że w 2000 roku przeszła poważną operację stawu biodrowego lewego, wskutek czego stała się beneficjentką świadczenia rentowego (renta chorobowa stała), natomiast w 2009 roku została poddana operacji wymiany stawu biodrowego prawego, by ostatecznie w 2010 roku przejść na emeryturę w systemie KRUS.

W ocenie skarżącej powyższe fakty wykluczają jej podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w systemie ZUS.

Nadto, zdaniem skarżącej należy uwzględnić jej bardzo trudną sytuację rodzinną i finansową oraz brak doświadczenia w stosowaniu skomplikowanych przepisów prawa dotyczących omawianej sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, odnosząc się zaś do zarzutów skargi, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Na wstępie, mając na uwadze stanowisko skarżącej zawarte w skardze, należy podkreślić, iż stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyń określanych w art. 156 kpa lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Ponadto, co do zasady Wojewódzki Sąd Administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego.

Bezspornym jest, iż w okresie objętym decyzją I instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw, tj. art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, które w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) obejmujące obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych - od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności a od dnia 20 września 2008 r., w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Obowiązek ubezpieczenia powstaje i wygasa w terminach określonych w ustawie o ubezpieczeniach społecznych.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7 e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który jest odpowiednikiem uchylonego z dnia 1 stycznia 2004 roku art. 88 e tej ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną- powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Ustawodawca do pojęcia "prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. oraz art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nakazuje stosować pośrednio definicję pojęcia "prowadzenie działalności gospodarczej" zawartą w ustawach z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej oraz z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Na gruncie przepisów dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego ustawodawca odwołuje się do art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowiącego, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze. zm.), przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej, natomiast w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o jej wykreślenie.

Należy wskazać, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Nie jest przy tym istotne czy uzyskuje się z niej przychody.

Jak akcentował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 marca 2006 r. wydanym w sprawie I UK 220/05, z określeniem przez samego przedsiębiorcę we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej daty podjęcia tej działalności wiąże się co najmniej domniemanie faktyczne (art. 231 k.p.c.), że działalność gospodarcza została podjęta w tej właśnie dacie. Podobne stanowisko zaprezentował również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2006 r. w sprawie II GSK 179/06 stwierdzając, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Z tego powodu wpisowi nadawano zawsze charakter deklaratoryjny, a nie - konstytutywny. Nie kreował on również bytu prawnego przedsiębiorcy. Określanie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji.

Tak więc dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ustanie obowiązku ubezpieczenia powoduje wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu. Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej zgłoszone tylko w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych nie powoduje ustania podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 210/06, LEX nr 205585, lub też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1636/05, LEX nr 197465).

Pojęcie "zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej" zostało wprowadzone ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888). Zgodnie z art. 12 powołanej wyżej ustawy osoby prowadzące działalność gospodarczą w okresie zawieszenia jej wykonywania nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Według art. 1a pkt 1 ustawy z 1997 o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym ubezpieczenie zdrowotne zostało oparte w szczególności na zasadzie solidarności społecznej. Oznacza to, że zgodnie z art. 22 ust. 1 wymienionej ustawy (w brzmieniu noweli) jeżeli spełnione zostały przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 8, z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne powinna być opłacana z każdego z tych tytułów odrębnie, z zastrzeżeniem ust. 3-7. Odpowiednikiem tego przepisu jest obecna regulacja w art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach zdrowotnych z 2004 r., który stanowi, iż w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Jak już wyżej wskazano w myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach zdrowotnych obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Z załączonej do sprawy dokumentacji wynika, iż uzyskany przez skarżąca w dniu 29 maja 1996 r. wpis do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] został wykreślony z dniem 31 stycznia 2004 r.

Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności z dnia 5 maja 2005 r. wynika, że skarżąca figuruje w ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...] z datą rozpoczęcia działalności gospodarczej 8 maja 2005 r.

Skarżąca dokonała zgłoszenia do obo¬wiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 lipca 2000 r. do dnia 30 stycznia 2004 r.

W okresie od 29 maja 1996 r. do 31 stycznia 2004 r. oraz od 5 maja 2005 r. skarżąca zgłosiła obowiązek podatkowy z tytułu prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej nie zgłaszając w tym czasie zawieszenia tej działalności oraz wykazała przychód w zeznaniach za lata: 1999-2009.

Nadto skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z jednoczesnym prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej od 1 stycznia 1997 r. do 30 września 2000 r., następnie z dniem 1 października 2000 r. została wyłączona z ubezpieczenia społecznego rolników z uwagi na przyznane świadczenia emerytalno-rentowe.

Należy wyjaśnić, iż przepis art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25, ze zm.) jako przepis szczególny wobec regulacji przepisów ustawy o świadczeniach oraz ustawy o ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, a także ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym reguluje możliwość wyboru pomiędzy ubezpieczeniem społecznym rolników a ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Zgodnie z jego treścią rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności, jeżeli spełnia jednocześnie następujące warunki:

1) złoży w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zaświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy tej działalności,

2) jednocześnie nadal prowadzi działalność rolniczą lub stale pracuje w gospodarstwie rolnym, obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, lub w dziale specjalnym,

3) nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku służbowym,

4) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych,

5) kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekracza kwoty 2.835 zł.

Skarżąca nie spełnia ww. kryteriów albowiem od października 2000 r. ma przyznane świadczenia emerytalno-rentowe przez KRUS.

A zatem skarżąca od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej do dnia jej wykreślenia z ewidencji była objęta ubezpieczeniem zdrowotnym. W sprawie istotnym jest rozumienie dwóch pojęć: "podleganie" ubezpieczeniu zdrowotnemu i "objęcie" tym ubezpieczeniem. Jak wyraził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r. w sprawie I UK 227/05 – "podleganie" ubezpieczeniu zdrowotnemu związane z obowiązkiem opłacania składki wynika z "objęcia" ubezpieczeniem społecznym. W art. 8 ust. 1 ustawy z 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym wśród "objętych" ubezpieczeniem wymieniono osoby prowadzące działalność gospodarczą. W kontekście ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym i ustawy systemowej z dnia 13 października 1998 r. kategoria osób objętych ubezpieczeniem społecznym jest szersza niż podlegających temu ubezpieczeniu. Podleganie wynika z objęcia ubezpieczeniem ale jest kategorią węższą niż objęcie. Objęcie ubezpieczeniem to przynależność do określonej kategorii podmiotów w razie spełnienia ustawowych przesłanek. Podleganie natomiast oznacza przyznanie (na ogół z mocy ustawy, czasem tylko na wniosek) prawa powiązanego z nałożeniem obowiązku. W tym rozumieniu skarżąca w okresie wskazanym w decyzji podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba objęta ubezpieczeniem społecznym, która prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą. Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów według art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powiązany został nie z objęciem ubezpieczeniami społecznymi, a ze spełnieniem warunków do objęcia nimi, o czym stanowi m.in. lit. c) tego przepisu i ten warunek skarżąca spełniała wykonując gospodarczą działalność pozarolniczą w okresach wskazanych w decyzji.

Podkreślić należy, iż co innego jest naliczenie i wysokość składek ubezpieczeniowych, a co innego fakt objęcia ubezpieczeniem. Obowiązek opłacania składek powstaje skutkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez objęcie tym ubezpieczeniem ubezpieczonego, a ich wysokość określa właściwy terytorialnie dla ubezpieczonego Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Istotą kontrolowanych w niniejszej sprawie przez Sąd decyzji administracyjnych jest stwierdzenie, czy skarżąca w okresach wskazanych w decyzji była objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego

Jednocześnie można nadmienić, iż w myśl art. 22 ust. 4 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (po znowelizowaniu) "Składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana od dodatkowych przychodów z działalności pozarolniczej przez osoby, których świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza miesięcznie kwoty najniższego wynagrodzenia, w przypadku gdy osoby te:

1) uzyskują dodatkowe przychody z tej działalności w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury,

2) opłacają podatek dochodowy w formie karty podatkowej".

Jak zatem wynika z cytowanego przepisu emeryt lub rencista, uzyskujący przychody wskazane w punktach 1 i 2 ust. 4 art. 22, nie przestał być objęty ubezpieczeniem zdrowotnym, lecz mógł być zwolniony z obowiązku opłacania składki. W tej kwestii jednakże orzeka Zakład Ubezpieczeń Społecznych, gdyż w zakresie kompetencji Prezes NFZ leży jedynie ustalenie, czy skarżąca była objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Ustalenie tej okoliczności przez Fundusz jest kwestią niejako wstępną dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który dopiero po stwierdzeniu przez NFZ objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ubezpieczonego może ustalać należną składkę i ewentualną jej wysokość. Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Reasumując, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoba fizyczna prowadzi działalność od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił okres podlegania przez skarżącą obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.