Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1718/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 12, art. 33 par. 1, art. 15 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r., po rozpatrzeniu zażalenia J.S. (dalej: "Skarżący" lub "Zobowiązany") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] marca 2018 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zawiadomieniem z 29 stycznia 2018 r. - utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] stycznia 2018 r. nr [...], obejmującego należność z tytułu odpowiedzialności za zaległości podatkowe w łącznej kwocie należności głównej 4.744.00 zł plus należne odsetki za zwlokę. Podstawę prawną obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym stanowi decyzja z [...] października 2017 r.

W celu realizacji przedmiotowych należności, organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), dokonał czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zawiadomieniem o zajęciu z 29 stycznia 2018 r. nr [...] skierowanym do [...] S.A. w W. (potwierdzenie odbioru z 29 stycznia 2018 r.).

Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Stronie w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. dalej: "k.p.a.") (doręczenie zastępcze) w dniu 16 lutego 2018 r.

Pismem z 8 lutego 2018 r. Zobowiązany wniósł skargę na ww. czynność egzekucyjną (data wpływu do Urzędu Skarbowego - 12 lutego 2018 r.). W uzasadnieniu wskazał, że czynność została dokonana przez organ niewłaściwy, poza zakresem jego kompetencji do prowadzenia egzekucji administracyjnej, gdyż Strona nie mieszka we wsi R. tylko w W. Ponadto zarzucił, że decyzja Prezesa Zarządu PFRON z [...] października 2017 r. nie została nigdy Zobowiązanemu doręczona, w związku z czym nie jest decyzją ostateczną i nie może stanowić podstawy, z której wynika egzekwowany obowiązek. Jednocześnie wskazał na brak doręczenia upomnienia ze względu na przesłanie korespondencji na niewłaściwy adres. Z uwagi na powyższe Zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej.

Postanowieniem z [...] marca 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. oddalił skargę na czynność dotyczącą zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Stwierdził, że dokonując zajęcia rachunku bankowego zawiadomieniem z 29 stycznia 2018 r. nie naruszył przepisów prawa regulujących kwestie zastosowania środka egzekucyjnego, jakim jest egzekucja z rachunku bankowego na podstawie art. 80 u.p.e.a. Jednocześnie organ wskazał, że w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne kontrolą objęta jest jedynie prawidłowość zaskarżonej czynności, a nie działania będące podstawą egzekucji, takie jak badanie wymagalności tytułu wykonawczego oraz zasadności jego wystawienia. Ponadto stwierdził, że ze względu na brak ujawnionych nieprawidłowości w działaniach organu nie ma podstaw do uchylenia przedmiotowej czynności. Postanowienie zostało doręczone na adres Strony 21 marca 2018 r.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący pismem z 28 marca 2018 r. złożył (z zachowaniem terminu) zażalenie na powyższe postanowienie z [...] marca 2018 r., podtrzymując argumenty zawarte w skardze na czynności egzekucyjne, tj. dokonanie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Ponadto wskazał na fakt, iż zawiadomienie o zajęciu nie zostało prawidłowo doręczone (Strona nie mieszka we wsi R. tylko w W.). Powyższe, zdaniem Strony, skutkuje działaniem niezgodnym z art. 42 § 1 k.p.a. Ponadto zarzucił naruszenie art. 80 § 1 i § 3 w związku z art. 22 § 2 u.p.e.a.

Wymienionym na wstępie zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powołał się na art. 54 § 1 i art. 80 § 1, 2 i 3 u.p.e.a. i stwierdził, że w sprawie organ egzekucyjny kierując do [...] S.A. w W. zawiadomienie z 29 stycznia 2018 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, podjął czynność egzekucyjną mającą na celu zastosowanie jednego ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunku bankowego. Natomiast Zobowiązany skorzystał z przysługującego mu prawa i złożył, na podstawie art. 54 u.p.e.a., skargę z 8 lutego 2018 r., w której zaskarżył ww. czynność egzekucyjną. W przedmiotowej sprawie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 ww. ustawy poprzez doręczenie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej Zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych zaległości oraz kosztami egzekucyjnymi. Ponadto wezwano bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu albo zawiadomił organ egzekucyjny w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. W myśl art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Z kolei postępując zgodnie z § 3 tego artykułu, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa powyżej, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone do Banku 29 stycznia 2018 r. Natomiast Stronie zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono w trybie art. 44 k.p.a. 16 lutego 2018 r. na adres R., ul. [...].

Organ odwoławczy wskazał, że do zajęcia wykorzystano druk "Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego", który odpowiadał wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1339) i zawierał elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podniósł, że zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Natomiast na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 13 października1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2017 r., poz. 869 ze zm., dalej "u.z.e.i.p.p.") zgłoszenie identyfikacyjne podatników będących osobami fizycznymi wykonujących działalność gospodarczą zawiera dane, o których mowa w ust. 2, nazwę (firmę), adres głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej, adresy dodatkowych miejsc wykonywania działalności, numer identyfikacyjny REGON, organ ewidencyjny, wykaz rachunków bankowych, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej oraz przedmiot wykonywanej działalności określony według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych. Na podstawie przepisów art. 9 ust. 1 u.z.e.i.p.p. Zobowiązany podlega obowiązkowi aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych. Natomiast zgodnie ze sporządzonym 13 kwietnia 2018 r. wydrukiem z centralnej bazy danych identyfikacyjnych i adresowych osoby fizycznej, od 23 lipca 2011 r. adres rejestracyjny, adres siedziby działalności gospodarczej oraz adres korespondencyjny Skarżącego to R., ul. [...]. Natomiast adres dodatkowego miejsca wykonywania działalności gospodarczej to ul. [...] w W. Powyższe znajduje odzwierciedlenie również w danych zawartych bazie CEIDG (wydruki z bazy z 25 kwietnia 2018 r.). Zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, a dla Zobowiązanego z siedzibą działalności gospodarczej pod wskazanym wyżej adresem, właściwym organem egzekucyjnym pozostaje Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, któremu zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 80 § 1 i § 3 w związku z art. 22 § 2 u.p.e.a. i w związku z art. 42 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, mimo że zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonał niewłaściwy organ egzekucyjny oraz zawiadomienie o zajęciu nie zostało prawidłowo doręczone Zobowiązanemu.

W uzasadnieniu wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. nie jest organem egzekucyjnym właściwym miejscowo do prowadzenia egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego, zgodnie z art. 22 § 2 ustawy u.p.e.a., skoro Zobowiązany nie mieszka we wsi R., lecz w W. W związku z tym czynność egzekucyjna dokonana przez organ niewłaściwy, poza zakresem jego kompetencji do prowadzenia egzekucji administracyjnej. Nie zostały spełnione wymogi formalne określone w art. 80 § 1 i § 3 u.p.e.a., skoro zawiadomienia o zajęciu zostały przesłane przez organ niebędący właściwym miejscowo organem egzekucyjnym. Ponadto zawiadomienie o zajęciu skierowane do Zobowiązanego nie zostało prawidłowo doręczone, gdyż zostało przesłane na adres w miejscowości R., który nie jest miejscem zamieszkania Strony. Doręczenie to zostało więc dokonane niezgodnie z art. 42 § 1 k.p.a., zgodnie z którym pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Jednocześnie należy wskazać, że skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie złożonej przez Skarżącego skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.

Czynności tej dokonano w postępowaniu egzekucyjnym, w którym na podstawie ww. tytułu wykonawczego dochodzono zaległości podatkowej w kwocie należności głównej 4.744,00 zł.

Możliwość złożenia skargi na czynność egzekucyjną przewidziana została w art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.

W świetle tego przepisu skarga na czynność egzekucyjną jest instytucją postępowania egzekucyjnego, celem którego jest przymusowe ściągnięcie wymagalnej należności obciążającej zobowiązanego, i służy ona kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu środków egzekucyjnych wskazanych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., zmierzających bezpośrednio do wyegzekwowania należności.

W ramach skargi na czynność egzekucyjną ocenie podlegają działania organu egzekucyjnego (oraz egzekutora), który na zlecenie wierzyciela egzekwuje należność wskazaną w tytule wykonawczym. Podnosić przy tym można wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności.

Skarga na czynności egzekucyjne nie jest natomiast środkiem prawnym umożliwiającym kwestionowanie całokształtu postępowania egzekucyjnego oraz podstaw jego prowadzenia.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulując poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego, umożliwia zobowiązanemu kwestionowanie podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć. Dlatego też zarówno w orzecznictwie (tak: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2555/10 i z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1285/12; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jak i piśmiennictwie (zob. M. Romańska w: System egzekucji administracyjnej, pod redakcją J. Niczyporuka, S. Fundowicza, J. Radwanowicza; Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004, s. 536) przyjmuje się, uwzględniając zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym, i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Innymi słowy, skarga na czynności egzekucyjne jest przysługującym zobowiązanemu środkiem prawnym o charakterze subsydiarnym i stanowi uzupełnienie innych środków zaskarżenia, przysługujących zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym.

Skarga na czynności egzekucyjne nie może zatem dotyczyć m.in. okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Skarga na czynności egzekucyjne nie może też dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., w myśl którego postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Składając skargę na czynność egzekucyjną Zobowiązany wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. nie jest organem egzekucyjnym właściwym miejscowo do prowadzenia egzekucji z praw majątkowych, gdyż Zobowiązany nie mieszka we wsi R., lecz w W. Dodatkowo Zobowiązany podniósł, że nie została mu doręczona decyzja, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, wobec czego decyzja ta w ogóle nie weszła do obrotu prawnego, nie jest decyzja ostateczną i zostanie od niej wniesione odwołanie. W cenie Zobowiązanego brak jest zatem decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek, dlatego prowadzenie egzekucji administracyjnej jest niedopuszczalne zgodnie z art. 3 u.p.e.a. Ponadto Zobowiązany wskazał, że także upomnienie zostało wysłane na adres w R., gdzie Zobowiązany nie mieszka. Zatem Zobowiązany uważa, że nie doręczono mu upomnienia przed wszczęciem egzekucji, wobec czego postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. W ocenie Zobowiązanego wszystkie te okoliczności prowadzą do wniosku, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego było niedopuszczalne, a tym samym niedopuszczalne było w tym postępowaniu stosowanie jakichkolwiek środków egzekucyjnych, w tym zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

W kontekście powyżej poczynionych uwag Sąd wskazuje, że podstawą skargi na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego nie mogły być podnoszone przez Skarżącego kwestie dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, istnienia należności, doręczenia lub niedoręczenia Zobowiązanemu upomnienia czy też właściwości organu egzekucyjnego. Kwestie te mogłyby być badane w przypadku wniesienia przez Zobowiązanego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (na podstawie art. 33 § 1 pkt 6, pkt 1, pkt 7 i pkt 9 u.p.e.a.) lub złożenia przez niego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 lub pkt 2 u.p.e.a.). Z akt administracyjnych sprawy wynika zresztą, że Zobowiązany złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, które są jednak przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu. W tamtym postępowaniu zostaną zweryfikowane ww. kwestie odnoszące się globalnie do podstawy prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

W związku ze złożoną skargą na czynność egzekucyjną Sąd skontrolował prawidłowość zastosowania tego środka egzekucyjnego. Środek egzekucyjny zastosowany w toku prowadzonego wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego, to jest egzekucja z rachunku barkowego, mieści się w katalogu środków egzekucyjnych określonych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Został on zastosowany zgodnie z procedurą określoną w art. 80 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania zajęcia rachunku bankowego), zgodnie z którym to przepisem organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi, przy czym organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2 u.p.e.a.). Stosowanie do art. 80 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, organ egzekucyjny zawiadomił Zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Zajęcie rachunku bankowego Skarżącego zostało dokonane zgodnie z ww. przepisami. Zawiadomienie o zajęciu odpowiadało wzorowi przewidzianemu w obowiązującym w dniu dokonania zajęcia rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1339).

Bank otrzymał zawiadomienie o zajęciu w dniu 29 stycznia 2018 r., zaś doręczenie zawiadomienia i tytułu wykonawczego Zobowiązanemu nastąpiło w drodze doręczania zastępczego.

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym maja odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym, ponieważ kwestie doręczeń nie zostały uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prawidłowość doręczenia Zobowiązanemu przedmiotowego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 29 stycznia 2018 r. należy badać stosując przepisy tego kodeksu.

Zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Z art. 42 § 1 wynika, że co do zasady osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Stosownie do art. 42 § 2 k.p.a. pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 k.p.a.).

W myśl art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Z kolei przepis art. 44 § 1 k.p.a. stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ, a w świetle § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ustanawiają odrębne zasady dla doręczania pism osobom fizycznym i adresatom, którzy nie są osobami fizycznymi. Kwestię doręczania pism osobom fizycznym reguluje art. 42 k.p.a., natomiast w odniesieniu do adresatów niebędących osobami fizycznymi art. 45 tej ustawy, w myśl którego jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism.

Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie jest jednostką organizacyjną, o której stanowi art. 45 k.p.a. Z tego też względu osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą należy doręczać pisma w postępowaniu administracyjnym tak, jak każdej innej osobie fizycznej, zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1-3 k.p.a. Taki pogląd wyrażony został w orzeczeniach zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego (por: wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 594/09, postanowienie SN z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I UK 23/11) i Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni go podziela.

Dla dalszych rozważań istotna jest zatem treść art. 42 § 1 k.p.a. stanowiąca, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, przez które należy rozumieć w tym przypadku miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Określając w zacytowanym przepisie miejsca doręczania pism osobom fizycznym ustawodawca posłużył się spójnikiem "lub", a tym samym nie ustalił wiążącej organ prowadzący postępowanie administracyjne kolejności miejsc, w której doręczenie może nastąpić. Spójnik "lub" zawarty w przepisie art. 42 § 1 k.p.a. nie oznacza, że obowiązkiem organu jest najpierw podjęcie próby doręczenia pisma w miejscu zamieszkania podatnika, a gdy podatnik przesyłki nie odbierze w terminie, to w miejscu pracy podatnika. W tej sytuacji uprawniona jest teza, że wybór miejsca doręczenia należy, co do zasady, do organu administracji publicznej, przed którym toczy się sprawa.

Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalona jest wykładnia tego przepisu wskazująca, że miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną jest miejscem pracy w rozumieniu art. 42 § 1 k.p.a. Przykładowo w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 1429/07oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2281/06 wskazano, że siedziba przedsiębiorstwa prowadzonego przez osobę fizyczną jest również miejscem pracy tej osoby, w rozumieniu art. 42 § 1 k.p.a., dodając jedynie, że aby doręczenie pisma adresowanego do właściciela przedsiębiorstwa było prawnie skuteczne, niezbędne jest wyjaśnienie, czy osoba potwierdzająca odbiór korespondencji była do tej czynności upoważniona.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej dotyczących doręczeń, fraza "miejsce pracy" oznacza zarówno miejsce pracy pracobiorcy, jak i miejsce pracy osoby prowadzącej działalność na własny rachunek. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oz. w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2001 r., sygn. akt I Sa/Łd 600/99 wskazano: "Miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę może być uznane za jej miejsce pracy, w którym można doręczyć skierowane do niej pismo." Pogląd ten był następnie wielokrotnie postarzany w judykaturze (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2007 r., sygn. akt II FSK 1356/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 408/08 czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1836/11).

W rozpoznawanej sprawie tytuł wykonawczy i zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego zostały wysłane przez organ egzekucyjny na adres w miejscowości R. przy ul. [...]. Ten właśnie adres, jako jeden z adresów prowadzenia działalności gospodarczej oraz adres korespondencyjny, wskazał Skarżący.

Skarżący jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą (Dane indentyfikacyjne i adresowe osoby fizycznej - k. 25 akt administracyjnych). Stosowanie do art. 5 ust. 1 u.z.e.i.p.p. ma obowiązek składać zgłoszenie identyfikacyjne, zawierające - zgodnie z art. 5 ust. 2 i 4 tej ustawy - nazwisko, imiona, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, płeć, nazwisko rodowe, obywatelstwo lub obywatelstwa, adres miejsca zamieszkania, adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy, rodzaj i numer dowodu tożsamości oraz numer PESEL w przypadku osób fizycznych objętych tym rejestrem, a także nazwę (firmę), adres głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej, adresy dodatkowych miejsc wykonywania działalności, numer identyfikacyjny REGON, organ ewidencyjny, wykaz rachunków bankowych, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej oraz przedmiot wykonywanej działalności określony według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych. Na podstawie przepisów art. 9 ust. 1 u.z.e.i.p.p. Zobowiązany podlega obowiązkowi aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych. Nie jest natomiast wystarczające podanie w piśmie kierowanym do organu prowadzącego postępowanie w innej sprawie (innego niż organ później prowadzący egzekucję) innego adresu przy nazwisku składającego to pismo, dodatkowo bez zawarcia przy tym jakiejkolwiek informacji o zmianie adresu, na co powołuje się Zobowiązany w swojej skardze.

Zgodnie ze znajdującym się w aktach administracyjnych (k. 25) wydrukiem z centralnej bazy danych identyfikacyjnych i adresowych osoby fizycznej sporządzonym w dniu 13 kwietnia 2018 r., od dnia 23 lipca 2011 r. adres rejestracyjny, adres siedziby działalności gospodarczej oraz adres korespondencyjny Pana J.S. to R., ul. [...]. Natomiast adres dodatkowego miejsca wykonywania działalności gospodarczej to ul. [...] w W. Powyższe znajduje odzwierciedlenie również w zawartych bazie CEIDG (wydruki z bazy z dnia 25 kwietnia 2018 r. (k. 33-39 akt administracyjnych). Tym samym zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zostało doręczone na prawidłowy adres. Jednocześnie, w ocenie Sądu, doręczenie tego zawiadomienia nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 16 lutego 2018 r., co można ustalić na podstawie znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów (k. 7, 8 i 23).

Tym samym zawarte w skardze zarzuty naruszenia art. 80 § 1 i 3 oraz art. 42 § 1 k.p.a. nie są zasadne. Do uchylania zaskarżanego postanowienia nie może doprowadzić także zarzut naruszenia art. 22 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego (z wyjątkami nieistotnymi w rozpoznawanej sprawie). Jak to zostało już wcześniej wyjaśnione, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny może być postawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 okt 9 u.p.e.a.), a tym samym - w związku z zasadą niekonkurencyjności - zarzut taki nie może być podstawą skargi na czynność egzekucyjną. Regulacja taka zresztą uzasadnienie - wystarczające jest złożenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, i nie musi on już składać skarg na każdą z czynności egzekucyjnych, których może być przecież bardzo wiele.

Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń o charakterze materialnoprawnym czy procesowym. Bezpodstawne okazały się zarówno twierdzenia strony dotyczące niewywiązania się przez organ podatkowy z obowiązków procesowych, jak i sugestie odnoszące się do niewłaściwego zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konsekwencji postawione w skardze zarzuty nie zasługiwały na akceptację, zaś zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.