Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1198/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 73 ust 4 i 5
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia 10 sierpnia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 22 lutego 2021 r. znak: [...], działając na podstawie art. 129 ust. 5 pkt. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, art. 104 K.p.a. w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw odmówił ustalenia i wypłaty na rzecz J. S. odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] opow. 0,0032 ha obn [...] jedn. ewid. K. - P., zajętą pod drogę publiczną - ul. [...] w K..

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 16 czerwca 2020 r. wydaną w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną Wojewoda stwierdził, że 1 stycznia 1999 r. Gmina K. nabyła z mocy prawa własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0032 ha obr. [...]. ewid. K. - P. stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność A. K., S. K. oraz J. K.. Jak ustalono zgodnie z projektem podziału nieruchomości przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] z 11 maja 2016 r. działka nr [...] o pow. 0,1066 ha podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. Zgodnie z projektem podziału z 9 grudnia 1998 r. działka [...] podzieliła się na działki nr [...], [...], [...] co potwierdza decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 9 grudnia 1998 r. Przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. objęta była księgą wieczystą nr [...], w której jako właściciele figurowali A. K., S. K. i J. K.. Umową sprzedaży z dnia 1 lutego 1999 r. Repertorium A numer [...], zawartą w formie aktu notarialnego, A. K., S. K. i J. K. przenieśli na J. S. i R. S. własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [...] obecnymi współwłaścicielami nieruchomości są J. S. i R. S. na podstawie umowy sprzedaży z dnia 1 lutego 1999 r. Zgodnie z przepisem art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem ustalanym na wniosek właściciela nieruchomości złożony zgodnie z art. 73 ust. 4 cyt. ustawy w terminie pomiędzy 1 stycznia 2001 r. a 31 grudnia 2005 r. Kwestia odszkodowania rozstrzygana jest po wydaniu przez Wojewodę decyzji stwierdzającej nabycie nieruchomości z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego i uzyskaniu przez tę decyzję waloru ostateczności. Pismem z dnia 21 stycznia 2021 r. skierowano do J. S. prośbę o sprecyzowanie wniosku, a także wskazanie, czy zgodnie art. 73 cyt. ustawy, wniosek o odszkodowanie został złożony w przewidzianym ustawą terminie. Pismem z dnia 26 stycznia 2021 r., J. S. oświadczył, że wnosi o wypłatę odszkodowania za zajętą po drogę nieruchomość tj. działkę nr [...], która została wydzielona z działki [...] stanowiącej drogę publiczną - ul. [...] w K.. Poinformował również, że do końca 2005 r. nie składał żadnych pism w tej sprawie, w związku z brakiem informacji ze strony Urzędu.

Organ stwierdził, że z treści art. 73 ww. ustawy wynika, że ustalenie i wypłata odszkodowania następuje przy łącznym spełnieniu przesłanek: dana nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta była pod drogę publiczną, pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego i nie stanowiła własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wnioskiem o odszkodowanie wystąpił właściciel przejętej nieruchomości, w terminie pomiędzy 1 stycznia 2001 r. a 31 grudnia 2005 r. Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek powoduje niemożność zastosowania trybu wynikającego z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Wojewoda decyzją z dnia 16 czerwca 2020 r. wydaną w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stwierdził, że 1 stycznia 1999 r. Gmina K. nabyła z mocy prawa własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0032 ha obr[...]. ewid. K. - P. obj. księga wieczystą [...] zajęta pod drogę gminną - ul. [...] w K.. Decyzja Wojewody z dnia 16 czerwca 2020 r. stała się ostateczna z dniem 28 września 2020r.

Analizując wyżej opisane przesłanki art. 73 powołanej ustawy oraz stan faktyczny sprawy należy stwierdzić, że J. S. wniosek o odszkodowanie za ww. nieruchomość złożył w dniu 29 sierpnia 2013 r. Zatem wniosek o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną - ul. [...] w K. został złożony po terminie określonym w przepisie art. 73 cyt. ustawy. Dochowanie terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie jest, jak wyżej wskazano jedną z przesłanek, od zaistnienia łącznie których zależy pozytywne rozstrzygnięcie sprawy o odszkodowanie.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. S. wskazując, że organ powołuje się na ustawę z roku 1999 mówiącą o przejęciu działki pod drogę gminną oraz o terminie składania wniosków do końca 2005 roku. Podstawą złożenia wniosku musi być decyzja Wojewody a tę decyzję Wojewoda wydał 16 czerwca 2020 roku czyli 15 lat po upływie terminu składania wniosku.

Wojewoda decyzją z dnia 10 sierpnia 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2013 r. J. S. wskazał, iż: (...) W związku z bezumownym przejęciem części mojej działki (obręb [...], działka [...]) pod drogę gminną o szerokości 2,5m na długości 24,6 m, wnoszę o wypłatę odszkodowania (...). Jak ustalił organ I instancji, zgodnie z projektem podziału nieruchomości przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 11 maja 2016 r. działka nr [...] o pow. 0,1066 ha podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. W dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], objęta była księgą wieczystą nr [...] [...], w której jako właściciele w dziale II figurowali: A. K., S. K. i J. K.. Umową sprzedaży z dnia 1 lutego 1999 r. repertorium A numer [...], zawartą w formie aktu notarialnego, A. K., s. J. i A., S. K., s. J. i A. oraz J. K., s. B. i E. sprzedali na rzecz J. S. i R. S. prawo własności ww. nieruchomości. W dniu 16 czerwca 2020 r. Wojewoda wydał decyzję stwierdzającą że 1 stycznia 1999 r. Gmina K., nabyła z mocy prawa, własność nieruchomości, położonej w jedn. ewid. K. - P., obr. [...], oznaczonej jako działka nr [...] opow. 0,0032 ha (powstała z podziału działki nr [...]), objętej księgą wieczystą nr [...], niestanowiącej własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego zajętej według wnioskodawcy pod drogę gminną nr [...] (nowy numer [...]), ulicę [...] w K.. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 29 września 2020 r.

Dochowanie terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie jest jedną z przesłanek, od zaistnienia łącznie których zależy pozytywne rozstrzygnięcie sprawy przez organ. W tej sytuacji brak spełnienia choćby jednej z przesłanek powoduje niemożność ustalenia i wypłacenia odszkodowania. Powyższe wynika wprost z treści przepisu i nie budzi żadnych wątpliwości, na co wskazuje również ugruntowane i jednoznaczne w tym zakresie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 394/06: wskazanie w przepisie art. 73 ust. 4 z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną terminu do składania wniosków ma tylko takie znaczenie, iż nie można było skutecznie złożyć wniosku przed dniem 1 stycznia 2001 r., a po dniu 31 grudnia 2005 r. roszczenie o odszkodowanie wygasło. Tym samym zatem nie może budzić wątpliwości, iż wniosek J. S. z dnia 26 sierpnia 2013 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę będącą przedmiotem niniejszej decyzji, złożony został z uchybieniem terminu określonego w tym przepisie. Skoro zatem stwierdzono uchybienie przez ww. osobę, co do terminu złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania, należało orzec o odmowie jego ustalenia i wypłaty za wyżej opisaną nieruchomość. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że faktu uchybienia terminu nie usprawiedliwia okoliczność braku wiedzy tj. znajomości przepisów o obowiązujących, ustawowych terminach wnoszenia żądań dotyczących wypłaty odszkodowania.

Bez znaczenia w przedmiotowej sprawie ma również wskazana przez odwołującego kwestia ustalenia czy poprzedni właściciele nieruchomości wystąpili ze stosownym wnioskiem o wypłatę odszkodowania za nieruchomość będącą przedmiotem niniejszej decyzji. Kwestia ta pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania, którego stroną jest wyłączenie odwołujący i które zostało wszczęte jego wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2013 r. (nawet zaś gdyby hipotetycznie przyjąć że roszczenie odszkodowawcze - które jest przecież roszczeniem administracyjnym - może być przeniesione w drodze czynności cywilnoprawnej to osoba ta nie wykazała by oprócz samej nieruchomości nabyła od poprzednich właścicieli także prawo do ubiegania się odszkodowanie z tytułu zajęcia jej części pod drogę). Należy bowiem zwrócić stanowisko jakie odnośnie konstrukcji postępowania o ustalenie odszkodowania w trybie art. 73 oraz charakteru roszczenia realizowanego w tym trybie, prezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Jak zauważył bowiem w wyroku z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1797/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie organy rozpatrujące wniosek (...) są związane treścią wniosku i działają na podstawie przepisów prawa, w tym ustawy Przepisy -wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, z których wynika, iż każdy właściciel nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. ma prawo ubiegać się o odszkodowanie za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną. Organy nie mogą zakładać a priori, iż dany współwłaściciel działa w imieniu pozostałych współwłaścicieli, gdy z treści wniosku wynika, iż działa tylko we własnym imieniu i brak jest stosownych pełnomocnictw. W tym miejscu należy ponadto wskazać, iż termin określony w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest zawitym terminem prawa materialnego. Termin taki ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 791/10 podkreślił iż: Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość dopuszczają przepisy określające dany termin (por. także uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 14 października 1996 r. sygn. OSP 19/96). Ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie przewiduje możliwości przywrócenia terminu, o jakim mowa w jej art. 73 ust. 4. Nie ma zatem znaczenia, z jakich przyczyn osoba uprawniona w stosownym czasie nie złożyła wniosku. Skutku w postaci wygaśnięcia przedmiotowego roszczenia nie eliminuje w szczególności fakt niewydania decyzji przewidzianej w art.73 ust. 1 ustawy, bowiem bieg omawianego terminu -na co również prawidłowo zwrócił uwagę Sąd I instancji (a poprzednio Trybunał Konstytucyjny w -wyroku z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07) - nie został powiązany ani z faktem ani datą wydania takiej deklaratoryjnej decyzji.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. S. wskazując, że Wojewoda powołuje się na art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku mówiących o możliwości przejęcia działki pod drogę gminna oraz o terminie składania wniosków do końca 2005 roku. Podstawą złożenia wniosku o odszkodowanie musi być decyzja Wojewody a tę decyzję Wojewoda wydał 16 czerwca 2020 roku czyli 15 lat po upływie terminu składania wniosku. Zatem skarżący nie miał możliwości wystąpić z wnioskiem w roku 2005. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wypłatę odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na tej podstawie zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarga okazała się niezasadna.

Sądowej kontroli w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewody z dnia 10 sierpnia 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 22 lutego 2021 r. o odmowie ustalenia i wypłaty na rzecz skarżącego odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,0032 ha obr. [...]. ewid. K. – P., zajęta pod drogę publiczną – ul. [...] w K..

Podstawę prawną ww. rozstrzygnięć stanowi art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, który stanowi, że odszkodowanie za nieruchomości przeznaczone pod drogi, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Nie jest w niniejszej sprawie przedmiotem sporu okoliczność, że 1 stycznia 1999 r. Gmina K. nabyła z mocy prawa własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0032 ha obr. [...]. ewid. K. - P. stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność A. K., S. K. oraz J. K.. Jak ustalono zgodnie z projektem podziału nieruchomości przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] z 11 maja 2016 r. działka nr [...] o pow. 0,1066 ha podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. Zgodnie z projektem podziału z 9 grudnia 1998 r. działka [...] podzieliła się na działki nr [...], [...], [...] co potwierdza decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 9 grudnia 1998 r. Przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. objęta była księgą wieczystą nr [...], w której jako właściciele figurowali A. K., S. K. i J. K.. Umową sprzedaży z dnia 1 lutego 1999 r. Repertorium A numer [...], zawartą w formie aktu notarialnego, A. K., S. K. i J. K. przenieśli na J. S. i R. S. własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [...] obecnymi współwłaścicielami nieruchomości są J. S. i R. S. na podstawie umowy sprzedaży z dnia 1 lutego 1999 r. Ponadto działka nr [...] została wydzielona z działki [...] stanowiącej drogę publiczną. Decyzją z dnia 16 czerwca 2020 r. wydaną w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną Wojewoda stwierdził, że 1 stycznia 1999 r. Gmina K. nabyła z mocy prawa własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0032 ha obr[...] jedn. ewid. K. – P.. Powyższe okoliczności oznaczają, że została spełniona przesłanka do zastosowania trybu z art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające, a w szczególności przesądzona została kwestia przeznaczenia spornej nieruchomości pod drogę.

Istotne jest przy tym to, że art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające w sposób jednoznaczny wyznacza granice czasowe, w których było możliwe skuteczne złożenie wniosku o przyznanie odszkodowania i termin ten obejmował okres od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Powyższy termin jest przy tym terminem zawitym prawa materialnego, co oznacza, że nie może on być przywrócony. W konsekwencji roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość z upływem powyższego terminu wygasło, niezależnie od tego, z jakich przyczyn wnioskodawca nie dochował terminu. Dla biegu terminów prawa materialnego nie są bowiem istotne przyczyny jego uchybienia, o ile szczególny przepis prawa nie stanowi inaczej.

W konsekwencji też złożenie wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania poza ustawowym terminem oznacza niemożność uwzględnienia roszczenia, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 273/08, LEX nr 563128; wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1526/13, LEX nr 1502350; wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1037/14, LEX nr 2032666). Kwestia zgodności takiego ograniczenia czasowego z Konstytucją była też kilkukrotnie przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w tym zakresie nie dopatrzył się naruszeń (zob. m.in. wyrok TK z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07, publ. OTK-A 2009/8/123; z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 11/02; publ. OTK-A 2004/7/66; z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt P 5/99, publ. OTK 2000/2/60). W wyroku z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07 Trybunał przesądził, że art. 73 ust. 4 ustawy w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że kwestia ograniczenia terminem zawitym możliwości zgłaszania wniosku o wypłatę odszkodowania została uznana za zgodną z Konstytucją w wyroku Trybunału z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie o sygn. akt SK 11/02, zgodnie z którym art. 73 ust. 4 ustawy nie różnicuje pozycji prawnej byłych właścicieli, ponieważ wszystkie osoby zainteresowane uzyskaniem odszkodowania były uprawnione do złożenia wniosku w takim samym okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Skoro ustawodawca zdecydował, że wywłaszczenie nastąpiło 1 stycznia 1999 r., to każdy były właściciel nieruchomości miał możliwość zgłoszenia żądania odszkodowania w zakreślonym przez prawo terminie. Stan prawny wyraźnie bowiem wskazuje, że wystąpienie z żądaniem odszkodowania nie było uzależnione od uprzedniego wydania decyzji wojewody. Zgłoszenie wniosku w określonym przez art. 73 ust. 4 ustawy okresie było wystarczającą czynnością, by uzyskać prawo do odszkodowania za wywłaszczenie.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że na przedmiotową sprawę nie ma żadnego wpływu fakt, że Wojewoda w dniu 16 czerwca 2020 r. wydał decyzję stwierdzająca, że 1 stycznia 1999 r. Gmina K. nabyła z mocy prawa własność nieruchomości nr [...]. Decyzja ta ma bowiem charakter deklaratoryjny, stwierdzający istniejący stan prawny, nie zaś prawo kształtujący. Odjęcie prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne nastąpiło bowiem z mocy prawa ze skutkiem na dzień 1 stycznia 1999 r. Niezależnie od daty wydania decyzji w trybie art. 73 ust. 3 ustawy, nastąpiła w powyższej dacie zmiana stanu prawnego (właściciela nieruchomości). Ustawodawca nie określił natomiast żadnego terminu do wydania przez Wojewodę powyższej decyzji. Decyzja Wojewody mogła wobec tego zapaść także po dniu 31 grudnia 2005 r., kiedy to z mocy ustawy wygasło już roszczenie byłego właściciela o odszkodowanie z tego tytułu.

Z tych przyczyn należało uznać za prawidłowe stanowisko organów, zgodnie z którym skoro wniosek w niniejszej sprawie złożony został po dniu 31 grudnia 2005 r. , czyli po upływie terminu zawitego, roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wygasło. Skarżący utracił zatem możliwość dochodzenia przysługujących mu uprawnień do zgłoszenia żądania bez względu na okoliczności usprawiedliwiające spóźnienie zgłoszenia wniosku, nawet jeżeli by uznać, że są to zdarzenia niezależne od strony (por. też uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r. sygn. akt OPK 19/96, opubl. ONSA 1997 r., Nr 2, poz. 56, Lex nr 29260).

Ponadto, w ocenie Sądu postępowanie w kontrolowanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami K.p.a.; zgromadzono materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy i dokonano jego wszechstronnej oceny z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Prawidłowo zbadano spełnienie przesłanek umożliwiających ustalenie i wypłatę odszkodowania. Właściwie zgromadzony i oceniony materiał dowodowy stał się następnie podstawą do prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego w decyzji, której uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 K.p.a.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.