Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 158/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną intepretację indywidualną
Powołane przepisy: article: art.10 ust.1 pkt 8 lit.a
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi B. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 22 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej B. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w B. działając w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 14 b § 1 i 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm., zwanej dalej: "O.p.") oraz § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r. poz. 643), udzielając indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] r. ([...]) stwierdził, że stanowisko B. K. (dalej: "Skarżąca") przedstawione we wniosku z dnia 18 sierpnia 2015 r. (data wpływu do organu 26 sierpnia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania nieruchomości jest nieprawidłowe.

We wniosku Skarżąca podała, że była właścicielką lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonego w W., dla którego Sąd Rejonowy dla W. w W., X Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Własność tego lokalu nabywała ona w częściach:

- [...] udziału nabyła w drodze dziedziczenia po bracie, co zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] r.

o stwierdzeniu nabycia spadku,

- [...] udziału nabyła na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] r. zawartej w W. przed asesorem notarialnym Ł. K. Nabycia tego udziału ([...]) dokonała wraz z mężem J. K. do majątku wspólnego w ramach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.

W dniu [...] r. zmarł mąż Skarżącej – J. K., a Skarżąca została jego jedynym spadkobiercą, co zostało stwierdzone w postanowieniu Sądu Rejonowego S. w S. z dnia [...] r. W dniu [...] r. Skarżąca sprzedała przedmiotowy lokal małżonkom M. i A. S.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w związku z odpłatnym zbyciem przedmiotowego lokalu na rzecz M. i A. S. Skarżąca ma obowiązek zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych?

Zdaniem Skarżącej, nie ma ona obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z odpłatnym zbyciem przedmiotowego lokalu.

Powołując się na przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm., zwanej dalej: u.p.d.o.f.) wyjaśniła, że nabyła udziały w przedmiotowym lokalu w 2005 r., natomiast jego odpłatnego zbycia dokonała w 2015 r., a zatem po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie.

Zdaniem Skarżącej nie ma w tym przypadku znaczenia, że nabycie [...] udziału w prawie własności nastąpiło początkowo do majątku wspólnego małżonków. Jej zdaniem już wówczas nabyła ona całość tego udziału. Skarżąca podziela w tej kwestii w całości stanowisko prezentowane powszechnie w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Bydgoszczy z dnia 6 maja 2015 r. (I SA/Bd 228/15). Jej zdaniem, z chwilą zawarcia małżeństwa powstała między nią i jej małżonkiem z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Wspólność ta miała specyficzny charakter, gdyż została ukształtowana jako wspólność łączna, którą charakteryzuje to, że w czasie jej trwania nie mieli oni określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogli rozporządzać udziałami, a także nie mogli żądać podziału majątku objętego wspólnością ustawową.

W odróżnieniu od współwłasności w częściach ułamkowych, współwłasność łączna nie jest samoistnym stosunkiem prawnym, zawsze bowiem jest nierozerwalnie związana z podstawowym stosunkiem prawnym o charakterze osobistym, bez którego nie może ani powstać ani istnieć np. małżeństwo albo stosunek spółki cywilnej.

Sytuacja prawna małżonków objętych wspólnością ustawową jest szczególna. Oznacza bowiem, że nabycie w czasie jej trwania nieruchomości wiąże się z nabyciem przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale. Konsekwencją takiego rozwiązania jest chociażby to, że w przypadku np. sprzedaży tego prawa każdy z małżonków może zbyć własność całej nieruchomości (a nie tylko jakiegoś "swojego" udziału w niej), a dla skuteczności tej czynności wymagana jest jedynie zgoda (a nie pełnomocnictwo) drugiego małżonka.

Tym samym według Skarżącej w związku ze śmiercią (w [...] r.) jej męża J. K. nie nastąpiło nabycie (w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f.) przez nią jakiegokolwiek udziału w przedmiotowej nieruchomości, czego skutkiem byłby obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w związku ze sprzedażą (całości) tego lokalu w lipcu 2015 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że w świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Skarżącej w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Organ ten, powołując się na art. 9 ust. 1, 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. wyjaśnił, że dla określenia skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości i ww. praw majątkowych istotne jest ustalenie daty ich nabycia.

Organ przywołał w interpretacji przepisy art. 31 § 1, 35, 43 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r. poz. 583 ze zm., dalej: "k.r.o.") regulujących kwestie wspólności majątkowej małżeńskiej oraz przepis art. 501 k.r.o., zgodnie z którym w razie ustania wspólności udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej.

Organ stwierdził, że wspólność ustawowa ustaje z chwilą śmierci jednego

z małżonków i w sytuacji braku małżeńskiej umowy majątkowej, przepis art. 501 Kodeksu przesądza o tym, że udział w majątku wspólnym każdego z małżonków wynosił po ½ i wskazał, że to ten właśnie majątek podlega dziedziczeniu, a więc nabyciu.

Przywołując dalej treść art. 922 § 1, 924 i 926 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.), regulujących kwestie dziedziczenia, organ ten stwierdził, że konsekwencją śmierci jednego z małżonków, jest nabycie w drodze dziedziczenia majątku spadkowego, w tym przypadającego spadkodawcy udziału w majątku wspólnym małżonków, co znajduje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu o stwierdzeniu nabycia spadku bądź w sporządzonym przez notariusza akcie poświadczenia dziedziczenia. Wobec tego, w przypadku otrzymania przez małżonka w całości w drodze dziedziczenia udziału zmarłego małżonka przypadającego mu w majątku wspólnym, zasadny jest wniosek, że w tej części mamy do czynienia z nabyciem przekraczającym wartość jego udziału w majątku wspólnym. Organ stwierdził, że jest to nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.

W świetle przedstawionych okoliczności organ stwierdził, że udział wynoszący [...] części nieruchomości sprzedanej w dniu [...] r. Skarżąca nabyła

w momencie śmierci [...] (co zostało potwierdzone stwierdzeniem nabyciem spadku

z dnia 1 sierpnia 2005 r.). Natomiast w dniu [...]r. w drodze umowy sprzedaży stała się właścicielką [...] udziału w opisanej nieruchomości jaki wówczas wraz z mężem nabyła do majątku wspólnego. Zatem zgodnie z ww. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. w obu tych okolicznościach upłynęło 5 lat liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym doszło do nabycia. Tym samym przychód z odpłatnego zbycia przypadający na tą część nieruchomości nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W ocenie organu, pozostały udział w przedmiotowej nieruchomości, Skarżąca nabyła w spadku w dniu śmierci małżonka, tj. w dniu [...] r. Dopiero od tej daty stała się właścicielem tego udziału. Zatem dokonana w 2015 roku sprzedaż nieruchomości w części nabytej w drodze spadku po zmarłym mężu stanowi źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Organ powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, tj. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 879/14 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 września 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1193/15.

Organ przywołał następnie brzmienie art. 30e ust. 4, 19 ust. 1, 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. i stwierdził, że sprzedaż nieruchomości w części nabytej w 2015 r. w drodze spadku po zmarłym mężu dokonana w dniu [...] r. stanowi źródło przychodu

w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., a uzyskany z tego tytułu dochód podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym, chyba że spełnione zostaną warunki zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 131 tej u.p.d.o.f..

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisana wyżej decyzje, Skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania:

- art. 14b § 1 i art. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 14a § 1 i 14e § 1 O.p. poprzez pominięcie ugruntowanego i niemal jednolitego orzecznictwa sądowego (wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego) w zakresie interpretacji art. 19 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f. w odniesieniu do sytuacji opisanej we wniosku o wydanie interpretacji oraz brakiem ustosunkowania się Organu do argumentacji prawnej i orzecznictwa sądowego powołanego przez Skarżącą we wniosku

o wydanie interpretacji oraz w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa,

- art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p., poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, polegające na przywołaniu wyłącznie jednostkowych orzeczeń sądowych, w których zajęto stanowisko odmienne od stanowiska Skarżącej (przedstawionego we wniosku

o wydanie interpretacji) i całkowite pominięcie szeregu orzeczeń, w których zajęto stanowisko zgodne ze stanowiskiem Skarżącej;

2) dopuszczenie się błędu wykładni przepisu prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit, a u.p.d.o.f., poprzez błędne przyjęcie, że "nabyciem" w rozumieniu tego przepisu jest również "nabycie" wskutek dziedziczenia udziału w prawie własności nieruchomości, która wchodziła w skład wspólnego majątku małżeńskiego - spadkodawcy i spadkobiercy;

3) niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f, poprzez błędne ustalenie, że przepisy te winny znaleźć zastosowanie do sytuacji przedstawionej we wniosku.

Mając powyższe na uwadze złożyła w skardze wniosek o:

1) uchylenie zaskarżonej interpretacji (art. 146 § 1 p.p.s.a.);

2) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (w kwocie [...] zł), według norm przepisanych (art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.).

W odpowiedzi na skargę, organ interpretacyjny wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi odpowiedź na pytanie, czy przychód uzyskany przez podatnika ze sprzedaży nieruchomości nabytej uprzednio przez małżonków do wspólności majątkowej małżeńskiej, a następnie wchodzącej w skład spadku po zmarłym małżonku, podlega w części opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f.,

w brzmieniu obowiązującym w 2015 roku.

W opisanym we wniosku stanie faktycznym organ uznał, że przychód ze sprzedaży takiej nieruchomości składa się z dwóch części. Pierwsza z nich dotyczy nabycia dokonanego w trakcie trwania wspólności majątkowej, druga zaś związana jest z dziedziczeniem po zmarłym małżonku.

Zdaniem Sądu, stanowisko organu interpretacyjnego odnośnie dopuszczalności opodatkowania części przychodu odpowiadającej udziałowi nabytemu w drodze spadku jest błędne i wynika przede wszystkim z mylnego rozumienia instytucji "wspólności małżeńskiej".

Nie jest trafne stanowisko organu, że odpłatne zbycie nieruchomości, w udziale stanowiącym określoną część tego prawa nabytego w drodze dziedziczenia po zmarłym mężu, stanowi źródło przychodu podatkowego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.a u.p.d.o.f. W myśl tego przepisu, źródłem przychodów jest między innymi odpłatne zbycie nieruchomości, jeżeli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

Na podstawie art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.

Istotne wątpliwości interpretacyjne w kontekście powstania źródła przychodu

z tytułu zbycia tego prawa powstają natomiast, na tle użytego w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. sformułowania "nabycie". Ujmując zaistniały spór ściślej, należałoby odpowiedzieć na pytanie, czy w ustalonym stanie faktycznym, skarżąca "nabyła"

w rozumieniu tego przepisu w drodze dziedziczenia po zmarłym mężu udział w części nieruchomości, stanowiący źródło przychodu podatkowego, w sytuacji zbycia tego prawa majątkowego przed upływem określonego w nim terminu.

Zdaniem Sądu, przepisy u.p.d.o.f. nie zawierają definicji pojęcia "nabycie" oraz, że może być ono rozumiane szeroko, jako uzyskanie tytułu własności lub uzyskanie określonego prawa w drodze np. umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, zasiedzenia a także spadku. Oceniając jednakże skutki zawarcia umowy cywilnoprawnej o charakterze odpłatnym, której przedmiotem jest zbycie nieruchomości nabytej uprzednio przez małżonków do majątku wspólnego, nie można tego czynić w oderwaniu od kontekstu systemowego i celowościowego interpretowanego przepisu, szczególnie w sytuacji gdy wywołuje on wątpliwości w zakresie jego wykładni i stosowania.

Nawiązując zatem do sytuacji prawnej małżonków, których ustrój majątkowy objęty został wspólnością ustawową, trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 31 § 1 k.r.o., z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Przedmiotami majątkowymi w rozumieniu tego przepisu są wszelkie prawa majątkowe, zarówno bezwzględne (prawo własności rzeczy oraz inne prawa rzeczowe), jak i względne (np. przysługujące małżonkom wierzytelności). Wspólność ustawowa obejmuje wszelkie przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Z ww. przepisu wynika, że wspólność małżeńska została ukształtowana jako wspólność łączna. Charakteryzuje się ona tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą więc rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością ustawową. Obojgu małżonkom przysługuje pełne prawo do całości majątku wspólnego. Zważywszy na tak ukształtowaną sytuację prawną małżonków objętych wspólnością ustawową, definitywne nabycie w czasie jej trwania nieruchomości, oznacza nabycie przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale. Konsekwentnie, w przypadku sprzedaży tego prawa, każdy z małżonków zbywałby je

w całości, a nie w określonym udziale. Takie nabycie, mieści się, zdaniem Sądu,

w pojęciu "nabycia", jakie temu sformułowaniu nadaje art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Odnosząc bowiem zasady obowiązujące na gruncie prawa rodzinnego oraz skutki prawne jakie wywołują czynności małżonków objętych wspólnością ustawową, do będącego przedmiotem sporu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.a u.p.d.o.f., nie da się prawnie ani racjonalnie obronić tezy, że definitywne nabycie własności nieruchomości, skuteczne na gruncie prawa rodzinnego i cywilnego, wywołujące w momencie nabycia skutki prawnorzeczowe, dla celów podatku dochodowego powinno być ustalane powtórnie,

w sytuacji zbycia tego prawa po śmierci małżonka. Oceny tej nie zmienia konieczność opodatkowania nabycia spadku podatkiem od spadków i darowizn, która to danina publicznoprawna jest przedmiotem odrębnej regulacji, według określonych w niej kryteriów i zasad.

Nie można przy tym abstrahować od funkcji i celu jaki przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. pełni w systemie prawa podatkowego. Jego wprowadzenie miało przeciwdziałać unikaniu opodatkowania obrotem przedmiotami i prawami w nim wymienionymi. W ocenie Sądu, tych słusznych i mających swoje uzasadnienie

w realiach gospodarczych założeń prawodawcy, nie narusza zbycie nieruchomości przez skarżącą nabytej do wspólnego majątku w roku 2005, nawet, jeżeli zbycie to dotyczy uzyskanego w drodze dziedziczenia określonego udziału w tym prawie.

Należy zwrócić uwagę, że NSA w uchwale z dnia 14 marca 2011 r., sygn. akt

II FPS 8/10 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), wyjaśnił, iż zgodnie z zasadą nullum tributum sine lege, którą wyraża art. 217 Konstytucji RP oraz zasadą praworządności, zawartą w art. 2 i 7 Konstytucji RP, organy podatkowe (jako organy władzy publicznej) mogą egzekwować tylko taki obowiązek podatkowy, który bezpośrednio wynika z treści przepisów prawa. Wywodzenie przedmiotów opodatkowania w sposób pośredni, a takim jest konstruowanie norm prawnych na podstawie treści innych norm prawnych, zawartych w tekście prawa, w drodze rozumowań inferencyjnych, jest naruszeniem zasad konstytucyjnych. Tym samym zasługuje jedynie na dezaprobatę.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wywodzenie przedmiotu opodatkowania w sposób pośredni, prawotwórczy, rozszerzający przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym, prowadzi do objęcia obowiązkiem podatkowym stanów faktycznych, które nie zostały w ustawie podatkowej wyraźnie

i jednoznacznie przez prawodawcę wskazane.

Nie sposób przy tym nie zauważyć, że sporna w tej sprawie kwestia prawna mająca swoje źródło w prawie cywilnym, rodzinnym i podatkowym, przy występujących problemach interpretacyjnych, powinna być rozstrzygana na korzyść podatnika. Zwłaszcza, że w szeregu przypadkach, stosowanie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. w drodze budzącej wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykładni dokonywanej przez organy podatkowe, dotyczy osób, zbywających majątek nabyty kilkanaście bądź kilkadziesiąt lat wcześniej do majątku wspólnego, pozostających w przekonaniu, że w takim przypadku nie muszą uiszczać żadnego podatku.

Problem ten dostrzegł również Rzecznik Praw Obywatelskich, który w piśmie

z dnia 12 kwietnia 2013 r. skierowanym do Ministra Finansów odnoszącym się do wykładni tego przepisu stosowanej przez organy podatkowe wskazał: "Rzecznik Praw Obywatelskich z niepokojem stwierdza, iż stanowisko obecnie prezentowane przez organy podatkowe może być krzywdzące dla specyficznej kategorii podatników.

W większości przypadków problem dotyczy bowiem osób starszych, które po śmierci współmałżonka niejednokrotnie decydują się na zbycie nieruchomości m.in. w drodze umowy dożywocia z powodów finansowych oraz zdrowotnych, nie zdając sobie sprawy z negatywnych konsekwencji podatkowych (...). Jednocześnie w ocenie Rzecznika praktyka stosowana przez organy podatkowe stoi w sprzeczności z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak np. przywołany wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1101/10, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 1474/11). Rzecznik ma na uwadze, iż powołane wyroki dotyczą konkretnych spraw podatników i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Niemniej jednak stwierdza, iż organy podatkowe powinny respektować stanowisko, w szczególności NSA, który uznał za błędną wykładnię prawa prowadzącą do opodatkowania osób starszych dokonujących zbycia nieruchomości przed upływem 5-letniego okresu licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zmarł współmałżonek".

W świetle przedstawionej dotychczas argumentacji, Sąd w pełni akceptuje stanowisko NSA, wyrażone w wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1101/10 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). NSA stwierdził: "Wadliwy jest pogląd, zgodnie z którym, w wyniku śmierci jednego małżonka znajdującego się w ustroju małżeńskiej wspólności majątkowej z art. 31 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, drugi małżonek nabywa w drodze spadku po pierwszym małżonku, po raz drugi, udział w tej samej nieruchomości, ponieważ z uwagi na istotę wspólności majątkowej małżeńskiej, nie było możliwe wyodrębnienie przypadającego każdemu z małżonków udziału w nieruchomości już podczas pierwotnego, wspólnego jej nabycia".

Konsekwentnie, w takim przypadku nie można przyjąć, że pięcioletni termin,

o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. biegnie od daty nabycia udziału

w przedmiotowej nieruchomości przez podatniczkę po śmierci męża. Skutkiem tego,

w tej sprawie, zważywszy na pierwotny moment nabycia tego prawa (rok [...]), brak jest możliwości opodatkowania jego zbycia w 2015 r. na podstawie tego przepisu. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, a poza wymienionym orzeczeniem NSA z 8 grudnia 2011 r., II FSK 1101/10, podobny pogląd wyrażono m.in. w wyrokach WSA w Warszawie z 7 listopada 2013 r., III SA/Wa 1177/13, z 12 kwietnia 2013 r. III SA/Wa 2999/12 i z 20 czerwca 2013 r., III SA/Wa 3464/12, WSA w Kielcach z 22 sierpnia 2013 r., I SA/Ke 396/13, WSA w Krakowie z 7 listopada 2012 r., sygn. I SA/Kr 1378/12, WSA w Gorzowie z 7 maja 2014 r., I SA/Go 136/14, WSA w Gdańsku z 9 września 2014 r., I SA/Gd 716/14 oraz I SA/Gd 447/14 i z 9 stycznia 2014 r., I SA/Gd 1422/13, WSA w Bydgoszczy z 24 marca 2015 r., I SA/Bd 55/15 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, co trafnie wskazano w skardze, że organ interpretacyjny dokonał błędnej interpretacji przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a u.p.d.o.f. i dokonał niewłaściwej oceny co do zastosowania art. 19 ust. 1 w związku

z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a u.p.d.o.f. do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przepisów postępowania art. 14c § 1 oraz art. 121 § 1 O.p. przez brak odniesienia się do orzeczeń sądów administracyjnych oraz przyjęcie przeciwnego do dotychczas zajmowanego stanowiska należy wskazać, że odniesienie się do pełnej argumentacji podatnika, jest pożądane, jakkolwiek nieodniesienie się przez organ interpretacyjny do wszystkich argumentów wypowiedzianych we wcześniejszych orzeczeniach sądów administracyjnych nie może być poczytane za samodzielną podstawę uchylenia zaskarżonej interpretacji, o ile przedstawiona przez organ wykładnia prawa podatkowego jest merytorycznie poprawna (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r. I FSK 1508/13 dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni zatem dokonaną przez Sąd ocenę prawną, w tym wskazane przesłanki wyłączające uzyskany przychód z tytułu zbycia przez Skarżącą udziału w przedmiotowej nieruchomości

z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ww. ustawy oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801).