Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 247/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1512
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2011 r oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Po rozpoznaniu wniosku Z. W. (dalej: strona, skarżący) z dnia [...] maja 2011 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. (dalej: organ I instancji) wydał w dniu [...] listopada 2011 r. decyzję, nr [...], na mocy której przyznał stronie płatności na rok 2011 w łącznej wysokości 3.566,64 zł, w tym:

1. jednolita płatność obszarowa, w wysokości 3.077,91 zł, w tym środki unijne 3.077,91 zł, środki krajowe 0,00 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 62,81 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości,

2. uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych, w wysokości 271,43 zł, w tym środki unijne 0,00 zł, środki krajowe 271,43 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 5,54 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości,

3. płatność do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych, w wysokości 217,30 zł, , w tym środki unijne 217,30 zł, środki krajowe 0,00 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 4,43 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ I instancji podał, iż w przypadku płatności JPO, UPO i ST, zadeklarowanej odpowiednio: 4,42 ha, 1,01 ha i 1,01 ha, powierzchnia stwierdzona odpowiada powierzchni zadeklarowanej we wniosku pomocowym. Organ I instancji podał, iż z uwagi na złożenie wniosku po wyznaczonym terminie tj. z przekroczeniem dwóch dni roboczych kwoty płatności JPO, UPO i ST zostały pomniejszone o 2%, zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Decyzja została doręczona w dniu [...] listopada 2011 r. Strona nie wniosła od niej odwołania. Płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznane ww. decyzją w wysokości 3077,91 zł zostały przekazane na rachunek skarżącego w dniu [...] stycznia 2012 r.

W ramach postępowania z wniosku strony o przyznanie płatności na rok 2013 gospodarstwo rolne skarżącego zostało w dniach [...] marca 2014 r. poddane zostało kontroli na miejscu. W wyniku kontroli, zakończonej raportem z czynności kontrolnych nr [...], stwierdzono, iż na zadeklarowanych we wniosku pomocowym na rok 2013 działkach rolnych E, EE i G o powierzchni odpowiednio: [...] ha (JPO/TUZ), [...]ha (JPO/TUZ) i [...]ha (JPO/TUZ) strona zaniechała prowadzenia działalności rolnej (kod DR18). Zgodnie z uwagami inspektorów terenowych na działkach tych stwierdzono wieloletnie samosiejki drzew i krzewów, nawłoć - nieużytek. Kopia raportu z czynności kontrolnych została przekazana stronie przesyłką poleconą w dniu [...] kwietnia 2014 r.

Mając na względzie powyższe, organ I instancji postanowieniem dnia [...] września 2015 r. wznowił z urzędu na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., powołując się na przesłankę wyjścia na jaw nowych istotnych okoliczności w sprawie tj. stwierdzonego w wyniku kontroli faktu zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych E, EE i G.

Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. organ I instancji orzekł o uchyleniu w całości swojej decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Organ powołując się na stwierdzone w trakcie kontroli na miejscu zaniechanie przez stronę prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni [...] ha (działki E i G) oraz fakt łącznego procentowego zawyżenia powierzchni deklarowanej do JPO ([...] ha) w stosunku do powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli na miejscu ([...] ha) przekraczający 50%, odmówił stronie przyznania jednolitej płatności obszarowej, nałożył sankcje trzyletnie oraz w konsekwencji odmówił przyznania także płatności uzupełniających tj. płatności UPO i ST.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, którego Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. nie uwzględnił, utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy. Strona wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, która została oddalona prawomocnym wyrokiem z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt ____________.

W tej sytuacji w dniu [...].11.2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z., po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. ustalił kwotę kwoty nienależnie pobranych przez skarżącego płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2011, wypłaconych na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 201 r. w łącznej wysokości 3077,91 zł, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zalęgłości podatkowych naliczane od dnia następującego po upływie terminu 60 dni od daty doręczenia niniejszej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art.80 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30.11.2009 r. przez błędną wykładnię i ograniczenie się przez organ wyłącznie do kontekstu językowego. Ponadto zarzuciła nierozpoznanie istoty sprawy przez zaniechanie dokonania wyczerpującej oceny podniesionego zarzutu przedawnienia zwrotu. Wskazała również na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa w związku z art. 77 § 1 kpa w związku z art. 80 kpa przez dowolną i subiektywną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności przez: pominięcie okoliczności związanych z zamiarem skarżącego, w kontekście pomyłki organu oraz zaniechanie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z ortofotomap, które były podstawą wznowienia postępowania, mimo, iż faktycznie dowód ten jest kluczowy z punktu widzenia prowadzonego postępowania oraz oceny okoliczności wyłączających zwrot przedmiotowych kwot.

Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: Dyrektor ARiMR)w W. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modemizaqi Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1512 ze zm.), art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1512 ze zm.), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył wyjaśnił pojęcie kwot nienależnie pobranych wskazując jednocześnie, że wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej stronie płatności bezpośrednie za 2011 r. wartości te, w tym płatność JPO, stały się należnościami nienależnie pobranymi. Zasadność uchylenia decyzji przyznającej płatności, a co za tym idzie, ich nienależny charakter, zostały potwierdzone ostateczną decyzją Dyrektora ARiMR, skargę na którą WSA We Wrocławiu oddalił prawomocnym wyrokiem. Organ przeanalizował przesłanki wyłączenia zwrotu tych płatności, zawarte w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, wskazując, że muszą być one łącznie spełnione przez producenta rolnego, zaś w przedmiotowej sprawie w ogóle nie doszło do wypłaty rolnikowi świadczenia na skutek pomyłki organy, bowiem płatności przekazano na rachunek strony zgodnie z jej wnioskiem, zaś w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności organ nie posiadał informacji pozwalającej ustalić, że skarżący nie prowadził działalności rolniczej zgodnie z normami i nie był uprawniony do otrzymania świadczenia. Świadomie zadeklarował natomiast do płatności grunty nieuprawiane i nieużytkowane rolniczo.

Organ odniósł się również do zgłoszonego w dniu [...] lutego 2017 r. wniosku dowodowego strony, wskazując, że nie jest zasadne przesłuchanie B. K., bowiem zeznania świadka w zakresie użytkowania deklarowanych w roku 2011 gruntów rolnych przez stronę niniejszego postępowania czy w kwestii związanych z brakiem wiedzy strony, iż uzyskane nienależnie płatności podlegać będą zwrotowi, w żaden sposób nie mogą wpłynąć na wynik tego postępowania.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła organowi naruszenie następujących przepisów prawa materialnego tj. art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U. L 316 z 2.12.2009, str. 65), przez błędną wykładnię i ograniczenie się przez organ do kontekstu językowego z jednoczesnym pominięciem aspektu systemowego, funkcjonalnego oraz celowościowego, mimo iż wykładnia językowa jest niewystarczająca do ustalenia zakresu zastosowania i normowania tego przepisu. W skardze podniesiono ponadto naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a to: 1) art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa i art. 80 kpa przez zaniechanie rozpoznania wniosku dowodowego w zakresie zeznań świadka B. K. i w konsekwencji przedwczesne zakończenie postępowania bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, jak również przez zaniechanie oceny okoliczności faktycznych świadczących o "pomyłce" oraz przez zaniechanie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z ortofotomap. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 10 §1 kpa przez zaniechanie poinformowania strony o zakończeniu postępowania i umożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, a konsekwencji pozbawienie go możliwości obrony swoich praw. Podniósł także zarzut naruszenia art. 15 kpa w zw. z art. 127 § 1 kpa przez zaniechanie rozpoznania sprawy w pełnym zakresie ograniczenie się do lakonicznej kontroli zaskarżonego orzeczenia, a w konsekwencji pozbawienie skarżącego prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego.

Odpowiadając na skargę Dyrektor ARMiR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Kognicję Sądu doprecyzowuje art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną wydania decyzji ustalającej skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowiły:

- art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy o ARiMR

- art. 5 ust. 1 i art. 37a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( tj. Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.- dalej: ustawa o płatnościach

- art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. L 316 z 12 grudnia 2009r., str. 65) dalej rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009.

Tryb i warunki ustalania i odzyskiwania kwot nienależnie pobranych reguluje ustawa z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1512 ze zm.) – dalej: ustawa o ARiMR. Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przepis ust. 1 stosuje się również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1. ( ust. 1 a). Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.

Celem postępowania prowadzonego na podstawie powyższego przepisu jest zatem zbadanie: 1) czy doszło do ustalenia i wypłaty rolnikowi środków pochodzących z wymienionych funduszy unijnych lub krajowych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, 2) czy istnieje obowiązek jej zwrotu, a także 3) czy nie wystąpiły przesłanki taki zwrot wykluczające.

W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że skarżącemu na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] wypłacono tytułem płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2011 r. kwotę 3.077,91 zł (jednolita płatność obszarowa), jak również co do tego, że powyższa decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego ostateczną decyzją Dyrektora ARiMR z dnia [...] stycznia 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o uchyleniu decyzji tegoż organu przynającej skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r. i odmawiającą skarżącemu przyznania wnioskowanych płatności, zaś WSA We Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 17 lipca 2016 r. oddalił skargę na ww. decyzję ostateczną.

Konsekwencją prawomocności wyroku oddalającego skargę na decyzję Dyrektora ARiMR z dnia [...] stycznia 2016 r., że strona nie ma obecnie możliwości kwestionowania wynikających z tej decyzji ustaleń w ramach skargi na decyzję wydaną w trybie art. 29 ustawy o ARiMR. Kwestie merytoryczne, takie jak zasadność i podstawy prawne odmowy przyznania stronie płatności, w tym także prawidłowość procedury, która doprowadziła organ do takich konkluzji, podlegały już bowiem kontroli sądu administracyjnego, który uznał stanowisko organu za prawidłowe, a postępowanie które doprowadziło do wydania tej decyzji za wolne od wad procesowych mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać w tym miejscu trzeba, ze stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku sądu z dnia 17 lipca 2016 r., wiązało w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia.

W konsekwencji Sąd nie mógł w ramach obecnie prowadzonego postępowania uwzględnić podniesionych w skardze zarzutów odnoszących się do uniemożliwienia skarżącemu wykazania okoliczności "związanych należytym utrzymywaniem przedmiotowych nieruchomości w spornych okresach" oraz "braku podstaw do zwrotu przedmiotowych kwot" (na które wnioskował o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka). Są to bowiem zagadnienia istotne dla rozstrzygnięcia kwestii zasadności pomniejszenia/odmowy przyznania płatności, które to były już objęte wspomnianą decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Stąd też zasadnie uznał organ, że przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka na te okoliczności nie mogło mieć wpływu na wynik postępowania w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych płatności, w którym kwestie zasadności przyznania płatności nie mogły już być badane.

Biorąc zatem pod uwagę, że skarżący faktycznie otrzymał tytułem płatności JPO za 2011 r. kwotę 3.077,91 zł wynikającą z decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., która została potem wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją odmawiającą mu przyznania płatności, a jak wyjaśniono powyżej, brak jest obecnie możliwości podważenia podstaw odmowy przyznania płatności, to stwierdzić trzeba, że skarżącemu wypłacono ze źródeł wskazanych w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR środki nienależne.

Stwierdzenie, że dokonano płatności nienależnie lub w nadmiernej wysokości co do zasady skutkuje obowiązkiem jej zwrotu. Zostało to wyartykułowane wprost w art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Odsetki naliczane są w sposób wskazany w ust. 2 art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.

Organ w zaskarżonej decyzji przeanalizował sformułowane w art. 49 ustawy o płatnościach przesłanek odstąpienia od ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, o których mowa w art. 29 ustawy o ARiMR. W myśl tego przepisu którego Kierownik BP ARiMR odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności obszarowych, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), w przypadku gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1306/2013. Stosując wynikające z tych przepisów zasady przeliczenia organ wyliczył równowartość 100 euro jako 440,50 zł, którego to wyniku skarżący nie kwestionował. Tym samym słusznie przyjęto w zaskarżonej decyzji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły podstawy do odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności na podstawie art. 49 ustawy o płatnościach.

Dalsze przesłanki wyłączające zwrot płatności pobranej nadmiernie zostały zawarte w art. 80 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009. Zgodnie z treścią tej regulacji, obowiązek zwrotu nienależnej płatności, o jakiej mowa w ust. 1 tego artykułu, nie ma zastosowania jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczeniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnych płatności nie występuje wtedy, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.

W rozpoznawanej sprawie skarżący powołuje się na powyższy przepis podnosząc, że w jego przypadku zachodziły wymienione w nim przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie otrzymanej płatności. Podnosząc konieczność dokonania funkcjonalnej i celowościowej wykładni tego przepisu skarżący odwołuje się do cywilistycznego pojęcia świadczenia nienależnego i wskazując na art. 411 pkt 1 kodeksu cywilnego stwierdza, iż skoro zostało mu przyznane na mocy ostatecznej i wykonalnej decyzji świadczenie, które skonsumował, to nie można po upływie tak długiego czasu żądać jego zwrotu. Podnosi również, że działał w zaufaniu do organu władzy publicznej i nie był świadomy, że nie spełnia kryteriów przyznania płatności. Ponadto, jego zdaniem, do wypłaty świadczenia doszło na skutek pomyłki organu.

Z powyższą argumentacją skargi nie można się zgodzić.

Po pierwsze, jak trafnie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, brak jest podstaw do powołania się w niniejszej sprawie na przepisy kodeksu cywilnego. Kwestie zarówno przyznawania, jak i zwrotu płatności bezpośrednich pozostają poza zakresem regulacji kodeksu cywilnego. W sposób wyczerpujący zagadnienia te zostały unormowane w powołanych w zaskarżonej decyzji i przytoczonych w niniejszym wyroku przepisach krajowych i wspólnotowych. W świetle tych regulacji, nienależnie pobrane płatności to płatności przyznane niezgodnie z przepisami unijnymi i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności. Jak trafnie wskazano w decyzji, do nienależnego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w art. 29 ustawy o ARiMR dochodzi więc także wówczas, gdy środki takie zostaną przyznane i wypłacone rolnikowi na podstawie decyzji administracyjnej, która następnie zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. To właśnie miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Tym samym kwota stanowiąca różnicę pomiędzy płatnością przekazaną na rachunek strony na podstawie decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2011r., a płatnościami odmówionymi ostateczną decyzją wydaną przez ten organ dnia [...] listopada 2015r. stanowiła płatności pobrane nienależnie.

W rozpoznawanej sprawie płatności nie zostały również skarżącemu nienależnie wypłacone na skutek pomyłki organu. Do zakwestionowania prawa strony do otrzymania płatności w stosunku do części powierzchni działek E, EE i G doszło bowiem na skutek stwierdzenia (w wyniku kontroli na miejscu oraz analizy ortofotomap), że przestały one być użytkowane rolniczo, przy czym stan ten musiał istnieć już w 2011 r., skoro na działkach ustalono występowanie zwartych łanów nawłoci oraz wieloletnich drzew i krzewów, których powierzchnia zwiększała się od 2010 r. - a więc były to okoliczności wywołane działaniem/zaniechaniem samego skarżącego. To skarżący ponosi zatem również odpowiedzialność za nienależną wypłatę świadczeń, jako że zostały mu one przyznane i przekazane na podstawie danych podanych przez niego we wniosku o przyznanie płatności. Rolnik składając wniosek i deklarując określone dane odpowiada za ich zgodność ze stanem faktycznym. Składając wniosek oświadcza ponadto, ze znane mu są zasady i warunki przyznawania płatności oraz ich zwrotu, wobec czego brak jest podstaw do powoływania się obecnie przez skarżącego na brak świadomości, że dopuścił się naruszenia prawa oraz na działanie w zaufaniu do organu. Zasadnie zatem w rozpoznawanej sprawie organu uznały, że nie zachodziły przesłanki wyłączające zwrot nienależnie otrzymanej płatności, o jakich mowa w art. 80 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009.

Jako bezpodstawny należało ocenić także zarzut naruszenia przez organy art. 10 §1 kpa. Jak bowiem wynika z akt sprawy, organ pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. poinformował stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań a także poinformował, że strona może przedstawić dodatkowe dowody oraz wyjaśnienia. Przedmiotowe pismo zostało doręczone w dniu [...] stycznia 2017 r. Materiał dowodowy przyjęty za podstawę wydania decyzji organu II instancji był przy tym tożsamy ze zgromadzonym w postępowaniu pierwszo instancyjnym, gdyż Dyrektor ARiMR nie prowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Faktem jest, że strona pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. ( wpływ do organu [...] lutego 2017 r.) wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka B. K. - na okoliczność związaną z należytym utrzymywaniem przedmiotowych nieruchomości w spornych okresach, na okoliczność braku podstaw do zwrotu przedmiotowych kwot oraz na okoliczność związaną z istnieniem pomyłki organu, a także na okoliczność związaną z brakiem świadomości strony, że pobierane świadczenie może być uznane za nienależne oraz na inne okoliczności uzasadniające twierdzenia odwołania. Organ nie uwzględnił tego wniosku, do czego jednak odniósł się treści zaskarżonej decyzji (str.9). Stanowisko i argumentację organu w tym zakresie Sąd podziela.

Przeprowadzonej przez Dyrektora ARiMR kontroli decyzji organu I instancji nie można również, wbrew twierdzeniom skargi, uznać za dokonaną w niepełnym zakresie i lakoniczną. Organ odwoławczy przedstawił bowiem podstawy prawne wydania zaskarżonej decyzji i odniósł je do istotnych w ich świetle okoliczności sprawy. Ze względu na to., że postępowanie w sprawie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych płatności nie obejmowało swoim zakresem badania zasadności wypłaty spornych kwot skarżącemu na podstawie pierwotnej decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2011 r., organ zasadnie nie analizował i oceniał powyższych kwestii. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia dowodzi natomiast, że zagadnienia istotne dla wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR zostały kompleksowo ponownie przeanalizowane przez organ, zaś postawione przez organ I na podstawie zebranych dowodów tezy i wnioski były jak najbardziej prawidłowe. Zarzuty naruszenia art. 17 i art. 127 k.p.a. należało więc uznać za nieuzasadnione.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.