Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2236/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 19 § 1, art. 29 § 1, art. 26 § 1, art. 27 § 1 pkt 10
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1, art. 80, art. 124 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 143 § 1 i 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 174 pkt 2, art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA del. Jan Grzęda, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Po 305/10 w sprawie ze skargi E. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 2 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od E. P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie o sygn. akt I SA/Po 305/10, oddalił skargę E. P. – nazywanej dalej "Skarżącą", na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 2 lutego 2010 r. w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w dniu 10 listopada 2009 r. wszczął postępowanie egzekucyjne względem Skarżącej. Skarżąca wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne podnosząc w nich zarzut niedopuszczalności egzekucji z uwagi na naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.e.a.", wobec niedopełnienia badania z urzędu dopuszczalności wszczęcia egzekucji i jej dalszego prowadzenia. Skarżąca podniosła, że tytuły egzekucyjne zostały podpisane przez osoby nieuprawnione. Widnieje na nich pieczęć "z up. Naczelnika", podczas gdy w dacie ich wystawienia stanowisko to nie było zajęte. Wobec powyższego osoba, która podpisała tytuł winna była posłużyć się pieczęcią "z up. p.o. Naczelnika". W ocenie Skarżącej błędne użycie pieczęci skutkuje nieważnością tytułów, jako wystawionych przez nieuprawniony podmiot.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 14 grudnia 2009 r. uznał zarzuty Skarżącej za bezzasadne. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że "pełnienie obowiązków" dotyczy jedynie sposobu powołania organu podatkowego i nie wiąże się z koniecznością podpisywania pism przez pracowników działających w imieniu organu z adnotacją "z upoważnienia pełniącego obowiązki". Wobec tego tytuły wykonawcze zostały wystawione przez właściwy organ, a zarzuty Skarżącej nie zasługują na uwzględnienie.

Postanowieniem z dnia 2 lutego 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej – rozpoznawszy zażalenie Skarżącej – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pracownicy, którzy podpisali tytuły wykonawcze działali w oparciu o pełnomocnictwa udzielone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, które nie wygasły w związku z powołaniem do "pełnienia obowiązków" Naczelnika Urzędu Skarbowego nowej osoby.

Skarżąca nie zgodziła się z treścią postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej i wniosła na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podniosła w niej zarzut naruszenia art. 26 § 1, art. 27 § 1 pkt 10 w zw. z art. 19 § 1 u.p.e.a. oraz art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "k.p.a.". W uzasadnieniu skargi Skarżąca wywiodła następujący wniosek. Ze względu na uchylenie ustawy z dnia 29 grudnia 1982 r. o urzędzie Ministra Finansów oraz urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. z 1994 r. nr 106, poz. 511, z późn. zm.) i wejściem w życie nowej ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędzie Ministra Finansów, urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. nr 106, poz. 489, z późn. zm.) nastąpiło przerwanie prawnej ciągłości podmiotów zatrudniających osoby, które podpisały tytuły wykonawcze. Ponieważ jedna z nich działała na podstawie dokumentu "zakres czynności" podpisanego w czasie obowiązywania poprzedniej ustawy, a podmiot ją zatrudniający utracił tożsamość, należy przyjąć, że w nowym podmiocie jako, że nie otrzymała ona nowego zakresu czynności, nie była umocowana do podpisywania tytułów wykonawczych. Skarżąca podniosła także, że organy obu instancji nie uwzględniły jej wniosku dowodowego zawartego w zarzutach o dołączenie do akt sprawy pisemnego zakresu czynności obu osób, które podpisały tytuły wykonawcze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nie zasługującą na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji w motywach wyroku odwołując się do art. 143 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, z późn. zm.) oraz art. 282 k.p.a. opisał uregulowanie prawne upoważnienia pracowników urzędów skarbowych od załatwiania spraw. Upoważnienie to może przybrać dwie postacie: regulaminu organizacyjnego urzędu skarbowego bądź stanowić załącznik do zakresu czynności pracownika. Następnie odnosząc się do kwestii ciągłości prawnej urzędów skarbowych sąd pierwszej instancji odmówił racji Skarżącej. Przyjęcie jej rozumowania prowadziłoby bowiem do podważenia istnienia umów o prace łączącej pracowników z urzędami skarbowymi, jak również ciągłości obowiązywania regulaminów organizacyjnych urzędów skarbowych. W ocenie sądu wejście w życie nowej ustawy nie przerwało ciągłości praw i obowiązków pracowniczych w urzędach skarbowych. Ponadto zarzut Skarżącej dotyczący prawidłowości umocowania jednej z pracownic stoi w sprzeczności z znajdującym się w aktach sprawy aneksem z 2006 r. do zakresu czynności powierzonych jej w 1994 r. (pod rządami poprzedniej ustawy). Zakres czynności drugiej z pracownik podpisujących tytuł wykonawczy wydany został w 2005 r. Sąd nie zgodził się także z twierdzeniem Skarżącej, że osoby podpisujące tytuły wykonawcze powinny były działać na podstawie umocowań pochodzących od osoby aktualnie pełniącej obowiązki Naczelnika Urzędu Skarbowego, ponieważ zmiana na stanowisku Naczelnika Urzędu Skarbowego nie uchyla poprzednich regulacji organizacyjnych, czy upoważnień udzielonych pracownikom, co jest wyrazem ciągłości działalności organu podatkowego i egzekucyjnego.

Skarżąca zaskarżyła w całości powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej podniesiono na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wydania rozstrzygnięcia co do wniosku dowodowego zawartego w skardze o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z zakresu czynności pracowników, którzy podpisali tytuły wykonawcze w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw, z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organy wydające postanowienia w obu instancjach przepisów art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 124 § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w szczególności polegało na zaniechaniu przeprowadzenia dowodów w zakresie posiadania upoważnień przez osoby podpisujące tytuły wykonawcze, ze wszystkimi tego konsekwencjami prawnymi w postaci m.in. dowolnej oceny materiału dowodowego sprawy.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy podkreślić, iż analiza akt sprawy, w tym uzasadnienia zaskarżonego wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji, żadnym wypadku nie potwierdza ich zasadności. Wbrew wywodom autora skargi kasacyjnej, zakresy czynności osób, których podpisy figurują na tytułach wykonawczych, zostały załączone do akt sprawy. Nie ma zatem podstaw do tego, aby twierdzić, iż wydając kwestionowany wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie zapoznał się z nimi. W pisemnych motywach tego orzeczenia przywołał on na s. 5 i 6 odpowiednie karty akt sprawy i w sposób zrozumiały wyjaśnił swoje stanowisko. Odniósł się również wyczerpująco do zagadnienia posługiwania się przez wspomniane osoby pieczęciami "z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego" w sytuacji powstałej po odwołaniu Naczelnika Pierwszego urzędu Skarbowego w P. do czasu powołania nowego Naczelnika. Nie bardzo zatem wiadomo, jak trzeba rozumieć słowa: "pomimo wyraźnego wniosku dowodowego strony tych zakresów czynności nie załączono do akt sprawy, co uniemożliwiło stronie Skarżącej zapoznanie się z nimi celem sprawdzenia rzeczywistej treści istotnych w sprawie upoważnień" (s. 3 skargi kasacyjnej). Niejasny jest również sam zarzut naruszenia art. 133 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. "poprzez brak wydania rozstrzygnięcia co do wniosku dowodowego zawartego w skardze z dnia 19 marca 2010 r. o przeprowadzenie dowodów uzupełniających" (s. 2 tej skargi). Jego podstawą mógłby być art. 106 § 3 ustawy, o której mowa, regulujący kwestię przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu. Takiego zarzutu jednak nie postawiono, poprzestając na przywołaniu nader luźno związanych z wysuniętym twierdzeniem innych przepisów p.p.s.a. (wskazując, że przez brak rozstrzygnięcia złożonego wniosku uchybiono im). Bez względu wreszcie na sposób rozumienia zarzutu o dopuszczeniu się "dowolnej oceny materiału dowodowego w sprawie" (s. 2 skargi kasacyjnej), nie sposób sprecyzować go w stopniu pozwalającym na ustalenie, na czym miałaby polegać owa dowolność. Sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił logiczny i spójny wywód, przekonująco uzasadniając dokonaną ocenę zgodności z prawem postanowienia Dyrektora izby Skarbowej w P. w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jego spostrzeżenia i wnioski są udokumentowane materiałem zawartym w aktach sprawy, podlegają więc pełnej weryfikacji i ocenie z czysto metodologicznego punktu widzenia.

W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.