Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 389/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48,
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska- Wasik Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi K. K. i M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki tarasu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] marca 2009 roku, nr [..], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] K – P Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (zwany dalej "Inspektorem Wojewódzkim") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. (zwanego dalej "Inspektorem Powiatowym") z dnia [...] marca 2009 r. nakazującą K. i M. K. rozebranie tarasu żelbetowego dobudowanego do budynku jednorodzinnego znajdującego się na nieruchomości przy ul. W. [...] w B., wraz z konstrukcją nośną tj. filarami żelbetowymi i fundamentami pod nimi.

Decyzja była poprzedzona następującym postępowaniem:

W wyniku postępowania wszczętego na skutek zawiadomienia o samowoli budowlanej z dnia [...] października 2007 r. Inspektor Powiatowy decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nakazał K. i R. K. rozebranie dobudowanego tarasu żelbetowego do budynku mieszkalnego znajdującego się przy ul. [....] w B, wraz z konstrukcją nośną tj. filarami żelbetowymi i fundamentami pod nimi. Ponadto Inspektor Powiatowy nakazał uporządkować teren po rozbiórce obiektu, do robót przystąpić po uprawomocnieniu się wydanej decyzji, a o ich zakończeniu poinformować Inpektorat Powiatowy.

Rozstrzygnięcie powyższe Inspektor oparł na ustaleniu, iż roboty przy budowie tarasu przeprowadzono w lipcu i sierpniu 2007 r., bez stosownego zezwolenia. Taras nie spełnia warunków technicznych, ponieważ odległość od granicy działki wynosi ok. 1 m.

W wyniku rozpatrzenia odwołania K. i R. K. Inspektor Wojewódzki decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [....] utrzymał w mocy decyzję Inspektora Powiatowego z dnia [...] marca 2008 r. w części nakazującej rozbiórkę tarasu, natomiast w części nakazującej uporządkowanie terenu po rozbiórce i obowiązku powiadomienia organu o zakończeniu rozbiórki – uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie.

Nie podzielając zarzutów podniesionych przez strony w odwołaniu organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zrealizowana samowolnie część obiektu stanowi taras a nie wiatę, przy czym jest to dobudowa, a nie obiekt wolnostojący, w związku z czym nie zachodzą okoliczności określone w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zwalniające od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto inwestorzy uchybili przepisowi §12 ust. 3 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zgodnie z którym odległość obiektu od granicy działki winna wynosić minimum 2 metry, a przepisy nie przewidują odstąpienia od tego wymogu ze względu na rozmiary działki. Zdaniem organu nie znajduje umocowania w przepisach prawa materialnego zgoda sąsiadów na zbliżenie tarasu do granic działek sąsiadujących, przy czym zgoda, na którą powołano się w odwołaniu, wyrażona została po fakcie dokonania samowoli budowlanej. Zdaniem Inspektora Wojewódzkiego organ I instancji zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu zawiadamiając je o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.

Odnośnie uchylenia decyzji organu I instancji w zakresie zobowiązującym do uporządkowania terenu i powiadomienia o dokonanej rozbiórce organ II instancji wskazał, że Prawo budowlane przewiduje tylko wydanie nakazu rozbiórki.

K. i M. K. zaskarżyli powyższą decyzję Inspektora Wojewódzkiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w części utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki.

Wyrokiem z dnia [...] września 2008 r. Sąd stwierdził nieważność decyzji Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...] marca 2008 r.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że stosownie do art. 52 Prawa budowlanego adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę mogą być tylko inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Natomiast po zakończeniu robót budowlanych będą nim właściciel względnie zarządca obiektu. Skierowanie nakazu rozbiórki do innego podmiotu stanowi rażące naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., oznacza bowiem uczynienie jego adresatem osoby, która nie może mieć przymiotu strony w postępowaniu.

W kontrolowanej sprawie Sąd stwierdził, że jakkolwiek decyzje organów były kierowane do K. i R. K. jako właścicieli nieruchomości przy ul. [...] , to ich prawo własności nie zostało w toku postępowania potwierdzone jakimkolwiek dokumentem, przykładowo wyciągiem z ewidencji gruntów. Potrzeba takiego dowodu wynikała tym bardziej wobec podpisania odwołania przez M. K., a nie przez R. K, który figuruje w nagłówku odwołania. Mając na uwadze tą rozbieżność, a ponadto podpisanie skargi przez M. K., a nie przez R. K, Sąd na rozprawie przeprowadził dowód z wypisu z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości przy ul. [... (działka nr [...]), zgodnie z którym właścicielami owej nieruchomości są M. K. i jego żona K. K.

Tym samym zdaniem Sądu decyzji organów obu instancji zapadły z rażącym naruszeniem prawa.

Jednocześnie jednak zdaniem Sądu organy I i II instancji trafnie przyjęły, iż w w rozpatrywanej sprawie doszło do rozbudowy domu mieszkalnego, poprzez realizację żelbetowego tarasu wspartego na słupach żelbetowych stanowiącego jego integralną część.

Gdyby jednak nawet przyjąć, jak podnoszą skarżący, że wspomniana dobudowa jest tylko graniczącą z budynkiem mieszkalnym wiatą, o której mowa w ust.1 pkt 2 artykułu 29 Prawa budowlanego zawierającym enumeratywne wyliczenie rodzaju obiektów budowlanych, których budowa zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia, to przed rozpoczęciem robót budowlanych musiałaby nastąpić zgodnie z art. 30 ust.1 pkt 1 cyt. ustawy, zgłoszenie projektowanej budowy. Wymogu tego skarżący nie dopełnili, zaś brak dokonania takiego zgłoszenia także skutkuje zaistnieniem przesłanki do rozbiórki, aczkolwiek przewidzianej w innym przepisie - art. 49b ust. 1 ustawy.

Uznanie, że skarżący nie posiadając pozwolenia na budowę tarasu rozbudowy budynku o tenże taras dokonali, oznacza spełnienie warunku przewidzianego w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Sąd podkreślił, że nakaz rozbiórki, jak wynika z art. 48 ust. 2 i dalszych unormowań Prawa budowlanego, może być orzeczony jedynie wówczas, gdy nie jest możliwe doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem, czyli nie ma prawnych możliwości legalizacji samowolnie wykonanej budowy. Stąd też na organie ciąży obowiązek dokonania wyczerpujących, jednoznacznych ustaleń wykluczających istnienie przesłanek do legalizacji, zanim wymieniony w art. 48 ust. 1 ustawy nakaz rozbiórki zostanie orzeczony.

Wskazując na przewidziane w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego warunki legalizacji Sąd zauważył, że w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji nie odniesiono się w żaden sposób do kwestii zgodności zrealizowanej przy ul. [...] rozbudowy do przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zwłaszcza, czy dla terenu, na którym usytuowana jest działka nr [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, czy też nie, a jeśli tak, to jakie są jego ustalenia. Brak także jakiejkolwiek informacji w tym zakresie w aktach sprawy.

Sąd stwierdził, że odnośnie warunku legalizacji w postaci braku naruszenia przepisów techniczno – budowlanych organ II instancji ograniczył się w zaskarżonej decyzji do stwierdzenia, że strony uchybiły § 12 ust. 3 i ust. 6 wymienionego rozporządzenia oraz iż w przepisach brak jest zgody na odstąpienie od warunków techniczno-budowlanych ze względu na rozmiary działki Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Stanowisko to nie stanowi rzeczywistego odzwierciedlenia treści § 12 ust. 3 rozporządzenia, bowiem możliwość, na jaką wskazały strony (tj. możliwość przybliżenia do granicy działki), istotnie z niego wynika, z tym, że dotyczy ona usytuowania ściany budynku, a nie jak to ma miejsce w niniejszym przypadku, tarasu. Ponadto organy pominęły zawartą w § 12 ust. 5 rozporządzenia regulację odnoszącą się między innymi właśnie do balkonów i tarasów, określającą, na ile mogą one zmniejszyć odległość od granicy działki przewidzianą w § 12 ust. 1. W konsekwencji pod kątem powyższej regulacji usytuowanie dokonanej przez strony rozbudowy nie zostało jednoznacznie wyjaśnione. Z protokołu dokonanych oględzin nieruchomości przy ul. [....] nie wynika, by przeprowadzający je inspektor nadzoru budowlanego dokonał stosownych pomiarów odległości, lecz określił ją "na oko" jako około 1 m. W zaskarżonej decyzji odległość tarasu od granicy i to dwóch działek "zmniejszono" już do 1 metra.

W rezultacie w zakresie naruszenia dokonaną samowolą obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych stanowisko organów obydwu instancji Sąd uznał za co najmniej przedwczesne.

Za trafne uznał Sąd stanowisko organu odwoławczego, że w obowiązujących przepisach Prawa budowlanego nie ma unormowania dopuszczającego zbliżenia tarasu do granicy za zgodą właściciela działki sąsiedniej. Stąd też błędne wskazanie przez tenże organ w motywach decyzji, iż załączone do odwołania stron zgody sąsiadów zostały udzielone po wydaniu decyzji I instancji nie ma w niniejszej sprawie znaczenia. Tego rodzaju przepis zawierało wcześniej obowiązujące rozporządzenie z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.), lecz w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nr P11/2000 z dnia 5 marca 2001 r. utracił on moc.

Orzeczenie o rozbiórce bez wyjaśnienia powyższych okoliczności mających istotne znaczenie dla treści wydanego rozstrzygnięcia stanowi zdaniem Sądu naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., co dodatkowo uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego obu decyzji.

Odnośnie ponownego rozpatrzenia sprawy Sąd wskazał, że organy powinny, poza wyeliminowaniem wytkniętych uchybień, prawidłowo ustalić krąg osób, którym służy status strony i zapewnić im w postępowaniu czynny udział.

Sąd zwrócił także uwagę, że dla wywiązania się przez organ z obowiązku określonego w art. 10 § 1 k.p.a. nie wystarcza (jak to miało miejsce w sprawie) przywołanie jego treści w piśmie zawiadamiającym o wszczęciu postępowania. Zawarte w art. 10 § 1 k.p.a. sformułowanie o zapewnieniu stronie możliwości wypowiedzenia się "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie wskazuje, że chodzi o moment postępowania, w którym organ po zakończeniu postępowania dowodowego przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. Możliwość wypowiedzenia się w tym momencie stanowi ostatnią szansę przedstawienia przez stronę swojego stanowiska. Ograniczenie się do doręczenia skarżącym zawiadomienia, jakkolwiek nieprawidłowe, nie miało jednak, w ocenie Sądu, istotnego wpływu na wynik sprawy.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Inspektor Powiatowy decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nakazał K. i M. K. rozebranie dobudowanego do budynku jednorodzinnego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w B. tarasu żelbetowego wraz z konstrukcją nośną tj. filarami żelbetowymi i fundamenteam pod nimi.

Powołując się na złożone do akt sprawy: wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wypis z rejestru gruntów organ ustalił, że właścicielami nieruchomości przy ul. Wyspowej 24 są K. i M. K., a działka znajduje się na terenie dla którego przewidziano zabudowę mieszkaniową jednorodzinną szeregową lub wolnostojącą. Ustalona odległość od czoła płyty żelbetowej do siatki ogrodzeniowej wynosi 1,20 m. od jednego sąsiada i 2,50 m od drugiego sąsiada. Organ nie zgodził się ze skarżącymi, że pod odcięciu tarasu od budynku, którego dokonali, obecnie jest to obiekt wolnostojący stanowiący wiatę, a nie taras. Zdaniem organu obiekt nadal pełni funkcję tarasu, gdyż brak możliwości dostania się na górę konstrukcji z poziomu gruntu, jedyna możliwość o wyjście na górę poprzez drzwi balkonowe na poziomie parteru budynku.

W związku ze zbyt małą odległością od granicy organ uznał, że nie są spełnione warunki techniczne, a tym samym nie ma możliwości legalizacji stwierdzonej samowoli.

Odwołując się od decyzji Inspektora Powiatowego M. i K. K. wskazali, że wybudowany przez nich obiekt nie jest związany z budynkiem, jest więc wiatą, a nie tarasem. Wiata ta umożliwia im suszenie odzieży, przechowywanie narzędzi ogrodniczych i drewna. Wielkość wiaty nie przekracza wielkości określonej w art. 29 pkt 2 Prawa budowlanego, nie wymaga pozwolenia na budowę. Wiata nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych uniemożliwiających doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Zdaniem skarżących niezrozumiałe jest stwierdzenie organu, że obiekt nie jest wiatą, gdyż nie ma bezpośredniego dostępu na górę konstrukcji. Organ nie wskazał z jakich przepisów wynikać ma obowiązek dostępu na dach konstrukcji z poziomu gruntu w inny sposób niż przy pomocy drabiny.

Skarżący podnieśli, że stosownie do "art.12 pkt 3" rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość od granicy działki może być mniejsza niż 4 m., jeżeli zachowanie odległości nie jest możliwe ze względu na rozmiar działki, co w ich przypadku zachodzi.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Inspektor Wojewódzki utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2009 r.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość ścian budynku od graniczy działki powinna wynosić 3 lub 4 m, odpowiednio dla ścian bez otworów okiennych i drzwiowych oraz ścian z takimi otworami. Natomiast § 12 ust. 5 rozporządzenia zezwala na pomniejszenie tych odległości o nie więcej niż 1 m – w przypadku elementów obiektu budowlanego takich jak schody zewnętrzne, balkony, galerie, werandy i tarasy – co zdaniem organy mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Ustalona odległość 1,20 m dobudowy (tarasu) od granicy działki nie spełnia dopuszczonych przez przepis prawa odległości. Brak tym samym prawnych możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej wymusił wydanie przez Inspektora Powiatowego, w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, decyzji nakazującej rozbiórkę tarasu. Zdaniem Inspektora Wojewódzkiego działanie organu I instancji należy uznać za właściwe i zgodne z przepisami prawa.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podniósł, że fakt, iż doszło do rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego o taras został potwierdzony przez skarżącą K. K. podczas oględzin w dniu [...] listopada 2007 r. oraz uznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia [...] września 2008 r. (sygn. akt II SA/Bd 398/08). Oznacza to, że w sprawie mamy do czynienia z tarasem, a nie wiatą, co wyklucza odwoływanie się do art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (błędnie określonego przez skarżących w odwołaniu jako art. 29 pkt 2).

Ponadto wprawdzie budowa wiaty nie wymaga pozwolenia na budowę, jednakże w oparciu o art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jej budowa powinna być poprzedzona zgłoszeniem takiego zamiaru właściwemu organowi – a takiego obowiązku skarżący nie dopełnili. Także w tym przypadku istniałby zatem samowola budowlana.

Organ stwierdził, że zgoda sąsiadów na budowę obiektu nie ma znaczenia w sprawie, jako że nie umocowania w przepisach prawa materialnego.

W skardze do sądu administracyjnego K. i M. K. zarzucili decyzji Inspektora Wojewódzkiego:

– naruszenie § 12 pkt 3,5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

– naruszenie § 29 pkt 2 i art. 48 Prawa budowlanego,

– naruszenie art. 7 i 77 k.p.a.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że jak wynika z protokołu z dnia [...] stycznia 2009 r. przedmiotowy obiekt nie jest tarasem, gdyż nie jest związany z budynkiem mieszkalnym – pomiędzy budynkiem w tym obiektem (wiatą) znajduje się przerwa. W rzeczywistości przedmiotowa budowla stanowi wiatę, która ze względu na wielkość działki graniczy z budynkiem. Zgodnie natomiast z art. 29 pkt 2 Prawa budowlanego wiata takiej wielkości jak skarżących, nie wymaga pozwolenia na budowę.

Skarżący podnieśli również, że zgodnie z "art. 12 pkt 3" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. odległość od granicy działki może być mniejsza niż 4 – 3 metry, jeżeli zachowanie odległości nie jest możliwe ze względu na rozmiar działki. Zdaniem skarżących taka sytuacja ma miejsce w ich sprawie.

Ponadto zwrócili uwagę, że ściany budynków na sąsiednich nieruchomościach znajdują się w odległości większej niż 4 – 3 metry, istnieją zatem przesłanki do postawienia ewentualnej ściany obiektu na granicy działki.

Nawet przyjmując, że obiekt stanowi taras – zgodnie z "art. 12 ust. 5" rozporządzenia jego usytuowanie ze względu na rozmiar działki jest dopuszczalne.

Zdaniem skarżących przedmiotowy obiekt nie posiada ścian i nie może być traktowany jako obiekty, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1,2 rozporządzenia.

Skarżący podnieśli, że sąsiedzi wyrazili zgodę na budowę wiaty i wnosili żadnych zastrzeżeń.

Zarzucili także, że organ nie odniósł się w jakikolwiek sposób do kwestii ewentualnej niezgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zwłaszcza czy został naruszony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Odpowiadając na zarzuty skargi organ podkreślił, że nietrafny jest zarzut jakoby obiekt miał podlegać przepisowi art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (w skardze mylnie powołanego jako art. 29 pkt 2), gdyż wybudowany samowolnie taras nie jest obiektem wolnostojącym a dobudową.

Na rozprawie, popierając skargę skarżąca podniosła, że drzwi balkonowe, znajdujące się w ścianie budynku mieszkalnego na wysokości dachu wiaty, były przewidziane w projekcie domu jako wyjście na balkon, który nie został zrealizowany. Obecnie wyjście przez te drzwi jest przegrodzone metalową barierką na stale zamocowaną na ścianie budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela w pełni argumentacji skarżących.

Na wstępie, mając na uwadze, iż odnośnie toczącego się postępowania administracyjnego tutejszy Sąd wypowiadał się już w wyroku z dnia 3 września 2008 r. należy zwrócić uwagę na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez "ocenę prawną" rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Ponadto – skoro ocena prawna to także wypowiedź o "stosowaniu" prawa, co wymaga odniesienia treści przepisu do konkretnego stanu faktycznego (wypowiedź o prawidłowości subsumcji) – utrata mocy wiążącej oceny prawnej zawartej w wyroku sądu administracyjnego może nastąpić także w przypadku, kiedy po wydaniu orzeczenia dojdzie do zmiany istotnych okoliczności faktycznych (por. komentarz do art. 153 p.p.s.a [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze, 2006, wyd. II).

Powyższe uwagi mają o tyle znaczenie dla sprawy, że – jak wynika z akt sprawy administracyjnej (protokół oględzin obiektu na nieruchomości skarżących w dniu – [...] stycznia 2009 r.) – doszło do istotnej zmiany stanu faktycznego, a mianowicie "obiekt żelbetowy został odcięty od budynku, pomiędzy budynkiem a konstrukcją betonową jest odstęp 16 cm.". Nie można w takiej sytuacji – jak przyjmuje to Inspektor Wojewódzki – uznać za nadal wiążącą tą część oceny prawnej wyroku tutejszego Sądu z dnia 3 września 2008 r. (tj. wydanego przed dokonaną zmianą), w której Sąd stwierdził, że prawidłowe jest uznawanie za samowolę budowlaną polegającą na wybudowaniu obiektu bez stosownego pozwolenia sytuacji, kiedy budynek mieszkalny zostanie rozbudowany o taras wsparty na słupach żelbetowych.

W zaistniałej sytuacji konieczne zatem było przeprowadzenie postępowania dowodowego i ustalenie na jego podstawie czy nadal przedmiotem sprawy jest wykonanie bez stosownego zezwolenia obiektu będącego funkcjonalnie tarasem, stanowiącego rozbudowę domu mieszkalnego, czy też mamy do czynienia z wiatą.

W tej kwestii organ I instancji, uznając, że de facto nadal mamy do czynienia z tarasem powołuje się na takie okoliczności jak brak możliwości dostania się na górną cześć konstrukcji z poziomu terenu, przy jednoczesnej możliwości wyjścia na tą cześć obiektu poprzez drzwi balkonowe znajdujące się na poziomie parteru budynku skarżących. Ustalenia te nie mają jednak żadnego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z kolei organ odwoławczy w ogóle nie dostrzegł potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego w omawianej kwestii bezzasadnie powołując się na nieaktualne – bo nie przystające do obecnej sytuacji faktycznej, oświadczenie skarżącej podczas oględzin w dniu [...] listopada 2007 r. oraz pogląd wyrażony przez tutejszy Sąd w wyroku z 3 września 2008 r.

W tym zakresie zasadny jest czyniony w skardze zarzut ruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Wbrew bowiem obowiązkowi określonemu we wskazanych przepisach organy nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy w zmienionym stanie faktycznym.

Naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w zależności od ustalenia, czy mamy do czynienia z samowolą budowlaną związaną z rozbudową budynku czy też z wzniesieniem obiektu budowlanego nie będącego budynkiem – przy badaniu podstaw ewentualnej legalizacji obiektu budowlanego konieczne będzie rozpatrzenie innego rodzaju uwarunkowań. W szczególności należy zwrócić uwagę, że w przypadku wiaty nie będą mogły mieć zastosowania przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczące usytuowania na działce budynku. Wiata, jako obiekt budowlany pozbawiony takich cech jak przegrody budowlane w postaci ścian, nie jest budynkiem, ale budowlą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1123/07, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 347891 oraz dostępny w Internecie, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Konieczna może być za to ocena możliwości legalizacji pod kątem zachowania wymogów przeciwpożarowych (zważywszy, że skarżący konsekwentnie twierdzą, że wiata służy im jako miejsce składowania drewna), a także ocena pod kątem zgodności wzniesienia i usytuowania budowli w postaci wiaty z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W tej sytuacji przedwczesna byłaby ocena zarzutów skargi odnośnie możliwości (w sytuacji gdyby przyjąć, że mamy do czynienia z tarasem) uznania, że zachowane są wymagane odległości od granicy działki, umożliwiające legalizację dokonanej samowoli budowlanej. Ponadto należy zwrócić uwagę, że § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakie powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na mocy rozporządzenia zmieniającego z dnia 12 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 56, poz. 461) otrzymał nowe brzmienie. Organy administracji będą natomiast w ponownym postępowaniu zobowiązane stosować przepisy w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania.

Bezzasadny jest natomiast zarzut, iż organ nie uwzględnił okoliczności, że skarżący posiadają zgodę sąsiadów na budowę przedmiotowego obiektu. Zgoda taka nie ma bowiem znaczenia dla postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej, zarówno w przypadku samowoli w postaci wybudowani wiaty, jak też – jak wskazał to Sąd w wyroku z dnia 3 września 2008 r. – w przypadku rozbudowy budynku. Trzeba podkreślić, że w tej części ocena prawna zawarta we wskazanym wyroku jest nadal aktualna.

Bezzasadny jest też zarzut skarżących, iż organ nie odniósł się do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wypowiedź w tej kwestii – lapidarna, ale korzystna dla skarżących – znajduje się w uzasadnieniu organu I instancji. Przede wszystkim jednak do akt sprawy został włączony (co zaznaczył organ) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego nieruchomość skarżących.

Ze względu na powyższe, stwierdzając że poprzez wydanie zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku.

W ponownym postępowaniu organ powinien przede wszystkim przeprowadzić postępowania dowodowe w celu ustalenia, jaki rodzaj obiektu budowlanego został samowolnie wzniesiony przez skarżących. Wszelkie ustalenia faktyczne powinny znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Następnie, w zależności od treści tych ustaleń, organ powinien zbadać możliwość legalizacji wzniesionego obiektu, a w przypadku braku przesłanek do legalizacji – orzec o ewentualnej rozbiórce.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a.