Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 582/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 37 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB), decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 z 1974 r., poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 – dalej p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej k.p.a.), nakazał "A" S.A. rozbiórkę sieci energetycznej na działce nr 1 przy ul. [...] w K.

W uzasadnieniu podano m. in., że pismem z dnia [...] r. B. J. oraz A. J. zwrócili do PINB o podjęcie czynności kontrolnych w sprawie budowy sieci energetycznej na działce nr 1 przy ul. [...] w K. bez wymaganego pozwolenia na budowę, żądając usunięcia kabla energetycznego i przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...]r. ustalono, że linia energetyczna niskiego napięcia przebiega równolegle do zachodniej granicy działki w odległości 5,20 m, a jej przebieg jest niezgodny z mapą dla celów projektowych. W piśmie z dnia [...] r. Wydział Budownictwa Urzędu Miasta K. wskazał, iż w prowadzonych rejestrach od [...] r. nie odnotowano decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej linii kablowej, przy czym rejestr pozwoleń jest kompletny. W aktach sprawy znajduje się kopia planu realizacyjnego z [...] r. pn. "Plan realizacyjny linii kablowych 1kV w skali 1:500 zasilanie domków jednorodzinnych, w rejonie ul. [...] na oś. [...] w K.", na którym przedmiotowe kable są uwidocznione. Ponadto wskazano tam, iż roboty wykonywane były w okresie od [...] r. do [...] r., a łączna dł. kabli wynosi 1300 m. Jak wynika z przedmiotowego planu realizacyjnego, jest na nim uwidoczniona linia kablowa zasilająca kilkanaście budynków (13) położonych przy ul. [...] i [...], w tym m.in. kabel ten przeprowadzony jest przez działkę o numerze geodezyjnym 1, położoną przy ul. [...] w K. Jednocześnie przez działkę nr 1 biegną 2 kable, które rozwidlają się przy ulicy [...] w dwóch kierunkach i zasilają kolejne budynki położone wzdłuż ulicy [...] i [...] w układzie szeregowym. Roboty te były prowadzone w jednym czasie, we wskazanym tam okresie 22 dni i stanowiły jedną inwestycję, która stanowiła zatem stałą sieć elektroenergetyczną, zasilającą kilkanaście budynków. Na dokonanie takiej inwestycji konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, zatem wykonanie przedmiotowej inwestycji nastąpiło w warunkach samowoli budowlanej. Właściciele działki nr 1 przy ul. [...] B. i A. J. nie wyrażają zgody na pozostawienie sieci na działce stanowiącej ich własność, co zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane stanowi podstawę do wydania decyzji o przymusowej rozbiórce. Za ważną przyczynę nakazania rozbiórki uznaje się w orzecznictwie brak wykazania przez zobowiązanego prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik "A" S.A. złożył z zachowaniem ustawowego terminu odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając m. in. naruszenie art. 78 w zw. z art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. wobec nieustosunkowania się nieuwzględniania żądania strony odwołującej się co do przeprowadzania dowodu, w sytuacji, gdy jego przedmiotem była okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie przez organ toczącego się postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy wystąpiło w niej zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie przez organ decyzji administracyjnej. Nadto pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., art. 78 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 k.p.a. wobec nieustosunkowania się i nieuwzględnienia żądania strony odwołującej się co do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka A. K., w sytuacji, gdy jego przedmiotem była okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Pełnomocnik Skarżącej zarzucał dodatkowo naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 1 i 4 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. w związku z §9 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. z 1975 r., Nr 8, poz. 48 ze zm.), poprzez niezastosowanie i uznanie, że budowa sieci energetycznej na działce nr 1 przy ul. [...] w K. wymagała uzyskania pozwolenia na budowę/zgłoszenia budowy i stanowiła samowolę budowlaną oraz naruszenie art. 37 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą jego błędnym zastosowaniem, poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki obligujące nakazanie dokonania rozbiórki kabli energetycznych przebiegających wzdłuż działki nr 1 przy ul. [...] w K.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej WINB), decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 pkt 2 p.b., po rozpatrzeniu wniesionego w terminie odwołania od decyzji nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

W uzasadnieniu podał, m. in., że zasadniczą kwestią jest dokonanie ustalenia, czy kabel przebiegający przez działkę nr 1 stanowi element sieci energetycznej, czy też jest siecią uzbrojenia terenu konkretnej nieruchomości, bowiem oba te obiekty reglamentowane były przez ustawodawcę w sposób odmienny. Podaje, iż w niniejszej sprawie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. W archiwalnych zbiorach wydanych pozwoleń na budowę nie odnaleziono jednak pozwolenia obejmującej działkę nr 1 przy ul. [...] w K. Jednocześnie, co istotne, organ administracji architektoniczno-budowlanej posiada kompletne rejestry wydanych pozwoleń na budowę za okres od [...] do czasu aktualnego. Inwestor nigdy nie dysponował nieruchomością na cele budowlane. Wnioskowane przez skarżącą Spółkę dowody nie mają w sprawie istotnego znaczenia. Ponadto nieuzasadnione zawieszenie postępowania stałoby w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania.

Skargę na powyższą decyzję złożył pełnomocnik "A" S.A. z siedzibą w K., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 107 § 3 w zw. z art. 7 w zw. art. 11 zw. z art. 15 w z art. 77 k.p.a., poprzez nieustosunkowanie się w zaskarżonej decyzji do podniesionego w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji dlaczego wniosek strony odwołującej się z dnia [...] r. w kwestii zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., został pozostawiony bez rozpoznania lub też został on rozpoznany negatywnie;

2) art. 107 § 3 w zw. z art. 7 w zw. art. 11 zw. z art. 15 w z art. 77 k.p.a., poprzez nieustosunkowanie się w zaskarżonej decyzji do podniesionego w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie przez organ I instancji rozbieżności pomiędzy mapą zasadniczą przedłożoną przez stronę odwołującą się a kopią planu realizacyjnego z [...] r.;

3) art. 107 § 3 w zw. z art. 7 w zw. art. 11 zw. z art. 15 w z art. 77 k.p.a., poprzez niewskazanie w zaskarżonej decyzji dlaczego w ocenie organu II instancji w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna przeszkoda do przeprowadzenia przedmiotowego postępowania i wydania rozstrzygnięcia, a tym samym nie było podstaw do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a.;

4) art. 138 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji w całości i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy organ II instancji stwierdził, iż organ I instancji naruszył art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie dlaczego odmówił uwzględnia wniosku strony odwołującej się zawartego w piśmie z dnia [...] r. oraz wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka A. K.;

5) art. 138 § 2 w zw. art. 78 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z. art. 77 KPA poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji w całości i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy organ II instancji stwierdził, iż organ I instancji naruszył art. 78 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z. art. 77 poprzez nieustosunkowanie się do żądania strony skarżącej co do przeprowadzenia dowodu wskazanego zawartego w piśmie z dnia [...] r. oraz żądania strony skarżącej co do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka A. K.;

6) art. 78 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z. art. 77 k.p.a., poprzez uznanie, że wnioskowanie przez stronę skarżącą dowody wskazane w piśmie z dnia [...] r. oraz dowód z przesłuchania świadka A. K. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym PINB prawidłowo nie uwzględnił wniosków dowodowych strony skarżącej;

7) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a, poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie było podstaw do zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy wystąpiło w niej zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji administracyjnej;

8) art. 7 w zw. z. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 oraz art. 136 k.p.a., poprzez:

- dokonanie błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że kabel przebiegający przez działkę nr 1 należy uznać za sieć, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym z dokumentacji geodezyjnej i przeprowadzonych oględzin wynika, że linia kablowa przebiegająca przez działkę nr 1 stanowi przyłącze;

- uznanie za udowodnione, iż linia kablowa przebiegająca przez działkę nr 1 stanowi sieć, w sytuacji, gdy w aktach sprawy brak materiału dowodowego pozwalającego na uznanie tej okoliczności za udowodnioną, a z dokumentacji geodezyjnej i przeprowadzonych oględzin wynika, że linia ta stanowi przyłącze;

- uznanie, że linia kablowa przebiegająca po działce nr 1 została wybudowana niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy w sytuacji, gdy z dokumentacji geodezyjnej i przeprowadzonych oględzin wynika, że linia ta stanowi przyłącze;

- uznanie, iż w związku z informacją uzyskaną z Wydziału Budownictwa Urzędu Miasta w K., że dla przedmiotowej działki nie była wydawana żadna decyzja na ułożenie kabla energetycznego świadczy o tym, że przedmiotowy obiekt budowlany stanowi samowolę budowlaną.

- niewyjaśnienie rozbieżności pomiędzy mapą zasadniczą przedłożoną przez stronę odwołującą się a kopią planu realizacyjnego z [...] r.;

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 28 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w zw. z § 9 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistycznego poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że budowa sieci energetycznej na działce nr 1 przy ul. [...] w K. wymagała uzyskania pozwolenia na budowę/zgłoszenia budowy i stanowiła samowolę budowlaną;

2) art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnie, skutkującą jego błędnym zastosowaniem poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki obligujące nakazanie dokonanie rozbiórki kabli energetycznych przebiegających wzdłuż działki nr 1 przy ul. [...] w K.;

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o ewentualne uchylenie w całości decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu uszczegółowiono powyższe zarzuty oraz wskazano m. in., że spółka "A", jako przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją energii, jest zobowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Tak więc spółka "A" nie może dokonać tylko rozbiórki przedmiotowej linii kablowej; będzie musiała też rozbudować swoją sieć energetyczną, by zapewnić zaopatrzenie zasilanej kwiaciarni w energię elektryczną. Taki obowiązek ciąży bowiem na stronie skarżącej na mocy obowiązującego prawa energetycznego. Kable przebiegające przez działkę nr 1 są jedynym źródłem energii elektrycznej dla budynku kwiaciarni. Tym samym jej usunięcie będzie oznaczało konieczność zaprzestania świadczenia usług przez wskazanego przedsiębiorcę. Niezbędne jest też wystąpienie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu Miasta K. celem ustalenia, w oparciu o jaką dokumentację i od kiedy ta linia kablowa jest uwzględniana w zasobach kartograficznych tego urzędu. Z wydruku z Internetowej Mapy K. wynika bowiem, iż Urząd Miasta K. miał taką wiedzę co najmniej od dnia [...] r. Ustalenie tych informacji jest istotne w przypadku przyjęcia, iż przedmiotowa linia kablowa nie jest przyłączem. Uwzględnienie bowiem przedmiotowej linii kablowej na załączonym wydruku z Internetowej Mapy K. wynika zapewne z faktu, że jej budowa i przebieg zostały zgłoszone do właściwych organów administracji publicznej. Należy przyjąć, że zostało to dokonane w oparciu o dokumentację potwierdzającą legalność jej budowy. Sprzeczne bowiem zasadami logiki byłoby zgłaszanie do organu administracji publicznej samowoli budowlanej. Kable przy ul. [...] w K. zasilające kwiaciarnię należy traktować jako przyłącze, jest to bowiem połączenie sieci rozdzielczej z zasilanym obiektem. W tym konkretnym przypadku kabel należący do sieci rozdzielczej jest to kabel położony wzdłuż drogi. Natomiast kable, o których mowa w decyzji PINB, są kablami będącymi przyłączem tylko kwiaciarni. W dniu [...]r. złożony został wniosek o ustanowienie służebności przesyłu. W związku z powyższym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zasadnym było zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w G.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że wobec bezspornych i niebudzących wątpliwości ustaleń, iż objęta postępowaniem inwestycja została zrealizowana w czasie obowiązującego Prawa budowlanego z 1974 r. (tj. w [...] r.), w sprawie legalizacji mają zastosowanie przepisy tego aktu prawnego w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Należycie też ustaliły organy obu instancji, że w związku z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. na jej realizację było wymagane pozwolenie na budowę.

W świetle §9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego ustalenia przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej wymaga wykonanie stałych sieci lub linii uzbrojenia terenu: wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych i na paliwa płynne, z wyjątkiem sieci i linii uzbrojenia terenu poszczególnych nieruchomości, pasów drogowych, obszarów kolejowych i lotnisk. Wg § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia plan realizacyjny sporządza się dla inwestycji, dla których jest wymagane ustalenie przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji, z kolei w świetle § 19 ust. 1 pkt 1 tego aktu uzyskanie pozwolenia na budowę obowiązuje w razie inwestycji, dla których zgodnie z przepisami w § 9 jest wymagane ustalenie przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji.

W oparciu o zgromadzoną dokumentację nie ma wątpliwości, że pozwolenie budowlane nie zostało tu uzyskane, a urzędowy rejestr pozwoleń w tym zakresie jest kompletny od [...] r. (pismo z [...] r., k. 36). Sporne jest natomiast, czy w świetle powyższych regulacji konieczne było uzyskanie takiego pozwolenia. W szczególności problem dotyczy tego, czy mamy tu do czynienia z wyjątkiem, o którym mowa w §9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, a dotyczącym "(...) sieci i linii uzbrojenia terenu poszczególnych nieruchomości".

Należy wskazać, że już nawet analiza dokumentacji przedłożonej przez Spółkę "A", w postaci kopii fragmentu planu realizacyjnego linii kablowej 1KV (karta oznaczona nieprecyzyjnie nr 2 akt administracyjnych oraz k. 27 i 86) wskazuje, iż sporna inwestycja nie jest przyłączem, a wiąże się z realizacją całej sieci, która wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, do czego zapewne ów plan realizacyjny w zamiarze miał służyć. Wystarczająca jest prosta analiza planu oraz planowanego przebiegu linii energetycznej. Linia ta biegnie przy drodze, następnie kabel skręca na działkę nr 1, przecinając ją wzdłuż i doprowadza zasilanie do budynku na działce 2, następnie druga nitka kabla wraca do drogi i wzdłuż niej podąża dalej do kolejnych nieruchomości. Jest to zatem wg planu układ szeregowy, z jednego miejsca podłączenia do kolejnego, od drogi do nieruchomości budynkowej, na powrót do drogi i dalej do kolejnej nieruchomości, z dwoma kablami na nieruchomości nr 1 (doprowadzającym prąd oraz powrotnym, który zasila dalsze budynki). W tej części inwestycji nie chodziło zatem o zasilanie tylko jednego budynku na działce 2, a przeprowadzenie całej sieci po różnych nieruchomościach. Gdyby przyjąć koncepcję prezentowaną w skardze, należałoby uznać, że cała, lub niemal cała inwestycja, jest jednym wielkim przyłączem, a to byłoby zupełnie niezasadne. Co więcej, nawet pełnomocnik Skarżącej w piśmie z [...] r. (karta oznaczona nr. 54) wskazywał, że do tej instalacji w [...] r. została dołączona instalacja nr [...], dla zasilania nieruchomości B. i A. J. Definicję przyłącza zawiera obecnie (obowiązujące również w [...] r., kiedy to dokonywano przyłącza nieruchomości B. i A. J.) rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz. U. z 2007 r., Nr 93, poz. 623 ze zm.). § 2 pkt 15 stwierdza, że przyłącze to "odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu, o wymaganej przez niego mocy przyłączeniowej, z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej". Z kolei §2 pkt 8 tego aktu mówi o miejscu przyłączenia, a jest to "(...) punkt w sieci, w którym przyłącze łączy się z siecią".

Na marginesie można podać, co nie jest tu przesądzające, że skoro możliwe było przyłączanie do wskazanej sieci kolejnej nieruchomości, to znaczy, że już w czasie jej projektowania i budowania musiała ona przewidywać taką możliwość; parametry techniczne pozwalały na to. Przyłącze do jednej, konkretnej nieruchomości zwykle nie musi spełniać takich parametrów technicznych, jak cała sieć zasilająca większą ilość nieruchomości.

Wszystkie wskazane wyżej okoliczności potwierdzają fakt, że mamy tu do czynienia z siecią, której wykonanie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, a nie z przyłączem wykonanym w [...] r., do którego są dołączane kolejne przyłącza. Nie można dokonywać takiej interpretacji, której celem jest obchodzenie przepisów bezwzględnie obowiązujących, a dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Nie ma tu znaczenia fakt, że przepisy z zakresu prawa energetycznego zobowiązują przedsiębiorców energetycznych do dostarczania energii, a wykonanie nakazu rozbiórki sieci w tej części pozbawi dostępu do prądu nieruchomość 2. Inspektor Nadzoru Budowlanego ma obowiązek stosować przepisy Prawa budowlanego, a w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej może jedynie wdrożyć postępowanie legalizacyjne. Jeśli jest ono z różnych powodów niemożliwe, np. z powodu braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak w niniejszej sprawie, ma obowiązek nakazać rozbiórkę samowoli. To przedsiębiorca energetyczny, w oparciu o szereg regulacji (m. in. energetycznych, jak i budowlanych) ma obowiązek zadbać o to, by dostarczać energię elektryczną w sposób w pełni legalny, za pomocą urządzeń i instalacji, które są zgodne z prawem i na pewno nie można tolerować samowoli budowlanych tylko dlatego, że konieczne jest dostarczanie prądu. Właśnie z uwagi na potencjalne zagrożenia dla życia lub zdrowia, wiążące się z funkcjonowaniem linii energetycznych, prawodawca nakazał już w czasie realizacji inwestycji reglamentację takiej działalności poprzez konieczność uzyskiwania pozwoleń budowlanych. Ponadto właściciele nieruchomości, czyli B. i A. J. mają prawo do zagospodarowania swej własnej nieruchomości, a samowola ta im to uniemożliwia. Szczegółowo kwestie te wyjaśnili na rozprawie, podając że przez sporne kable musieli wstrzymać budowę domu.

Toczące się pomiędzy stronami postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu nie jest przy tym zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniającym zawieszenie postępowania. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2013 r., I OSK 348/12, elementem zagadnienia wstępnego z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest istnienie zależności (związku przyczynowego) miedzy uprzednim rozstrzygnięciem, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. Z kolei w wyroku WSA w Krakowie z 7 marca 2014 r., II SA/Kr 1541/13, stwierdza się, że "warunkiem zawieszenia postępowania administracyjnego, jest pojawienie się w toku rozpoznania sprawy tzw. zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego). Ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym jest określona w przepisach prawa materialnego przesłanka wydania decyzji administracyjnej, której rozstrzygnięcie wykracza poza kompetencje organu administracji publicznej. Zagadnienie takie powstaje niezależnie od postępowania, w którym można je rozstrzygnąć. (...) instytucja zawieszenia postępowania z uwagi na przesłankę zagadnienia wstępnego znajduje zastosowanie, o ile pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii prejudycjalnej, a rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego istnieje zależność, o której mowa w art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. Chodzi tu o istnienie bezpośredniego związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sformułowanie użyte w analizowanym przepisie >zależy od uprzedniego< wskazuje, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji. Tak więc (...) zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego."

Nie ma zatem żadnych powodów, by dokonywać interpretacji przepisów w ten sposób, by zwlekać z wydawaniem decyzji orzekającej co do istoty i to w sytuacji, kiedy winna być ona wydana możliwie najszybciej. Organ administracyjny nie może bowiem tolerować stanu rzeczy sprzecznego z prawem, stawiając w lepszej sytuacji samowolnika, czyli przedsiębiorstwo energetyczne, od osób skrzywdzonych tym stanem rzeczy, których konstytucyjnie chronione prawo własności jest niezasadnie ograniczone. Organy mają przy tym obowiązek działać szybko (art. 12 k.p.a.).

Wskazać należy, że obowiązek posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością przewidzianą pod inwestycję wynikał z treści § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę należało dołączyć odpis dokumentu stwierdzającego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością przewidzianą pod inwestycję. Konsekwencją braku prawa do terenu był zarówno brak możliwości uzyskania pozwolenia na budowę - art. 29 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., jak również skutki wynikające z treści art. 21 ust. 4 powołanej ustawy.

Obecnie, w toku postępowania naprawczego nie budzi więc wątpliwości, że skarżąca nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednocześnie, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy zaaprobować stanowisko, że "inną ważną przyczyną" uzasadniającą wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce, są nie tylko wartości chronione prawem, jak zabytki, czy też elementy przyrodnicze środowiska, bądź normy obowiązujące w budownictwie lecz także naruszenie samowolną budową podstawowego, chronionego konstytucyjnie, prawa własności. To, że wymóg posiadania prawa do gruntu nie został wprost wymieniony w art. 37 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., jako przesłanka nakazania przymusowej rozbiórki, nie oznacza, iż brak dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego badających kwestie samowoli budowlanej w ramach ww. normy (zob. wyrok NSA z 11 lutego 2014 r., II OSK 2192/12).

Faktem natomiast jest, że na internetowej mapie Ka. (dołączonej m. in. do pisma firmy "A" z [...] r., k. 75) ów fragment sieci przechodzący przez działkę nr 1 widniał już w [...] r. (gdyż wtedy był wykonany wydruk), zatem zapewne na jakiejś podstawie musiał być do zasobu włączony. Jednak sam fakt naniesienia linii na mapę nie świadczy o legalności inwestycji, bowiem organ ewidencyjny uwzględnia w ewidencji stan faktyczny, np. na podstawie prac geodezyjnych dokonanych w terenie, także niejako "przy okazji" wykonywania innych prac (por. np. §45, §54 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034). Nadto, z pisma z Urzędu Miasta, Wydział Geodezji z 12 stycznia 2016 r., k. 82, wynika, że uwzględnienie kabla na mapie wynikało z danych uzyskanych z jednostek branżowych (symbol eNB), a nie z prac zgłoszonych do zasobu pracy geodezyjnej. Organ prowadzący ewidencję geodezyjną nie prowadzi postępowań w sprawie oceny legalności robót, dokonując odpowiednich wpisów w operacie na podstawie przedkładanej mu dokumentacji, a niekiedy z urzędu, w celu doprowadzenia do zgodności ze stanem faktycznym. Nie ma przy tym żadnych wątpliwości, że pozwolenie budowlane nie zostało w rozpatrywanym przypadku wydane, a było konieczne.

Nie można zatem przyjmować, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, by naruszono treść art. 7, 8, 11, 15, 77, 78, 80, 97 §1 pkt 4, 107 §3, 136, 138 §1 pkt 1 i 138 §2 k.p.a. w takim stopniu, który uzasadniałby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Już nawet analiza okoliczności bezspornych oraz dokumentacji pochodzącej od strony skarżącej, np. w postaci planu realizacyjnego z [...] r. (np. k. 27 z załącznikami), daje podstawy do przyjęcia, iż kwestionowana decyzja co do zasady była słuszna, mimo że skarżąca Spółka ma wątpliwości co do przebiegu postępowania. Procedura ma służyć dochodzeniu praw materialnoprawnych i ochronie pewnych wartości materialnoprawnych, a zatem ma charakter służebny. Nawet faktyczne uchybienie pewnym zasadom proceduralnym nie może dawać podstaw do uwzględnienia skargi, jeśli tylko uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy.

Procedura zastosowana w niniejszej sprawie spełniała wymagane standardy, dokonano szerokich ustaleń i wyciągnięto prawidłowe wnioski, które znalazły wyraz w decyzjach obu instancji. Prawa Skarżącej były w wystarczającym stopniu zagwarantowane. Z powyższych względów brak było konieczności przeprowadzenia dodatkowych czynności, o których Skarżąca pisała w piśmie z [...] r. Dodatkowe przesłuchanie świadka także nie było celowe, skoro został przedłożony fragment planu realizacyjnego z [...] r., a tan pozwalał na wyciągnięcie wniosków, jak wyżej. Z kolei ewentualne wykonanie inwestycji inaczej, niż przewidywał to plan realizacyjny z [...] r., tym bardziej wskazywałoby na wykonanie inwestycji w sposób sprzeczny z prawem i samowolnie.

Nie doszło zatem do naruszenia ww. przepisów k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego w postaci art. 28 ust. 1, 4 i art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w zw. z § 9 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego, ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi.

Rozstrzygnięcie to, co oczywiste, odnosi się jedynie do działki nr 1 objętej postepowaniem, jako że taki był zakres postępowania i nie ma wpływu na inne elementy sieci objętej inwestycją.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.