Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1308/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 231 (1),  art. 235 (2)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 5, par. 8
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia [...] r., nr [...], odmówił stwierdzenia u S.G. choroby zawodowej narządu słuchu, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem. Decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające i orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w K. z dnia [...] r., nr [...] o braku podstaw do rozpoznania zawodowego obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik S.G. nie zgadzając się z brakiem rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Wskazał, że odwołujący pracując wiele lat na stanowisku górnika był narażony na działanie czynnika szkodliwego w postaci ponad normatywnego hałasu i jego schorzenie spełnia kryteria określone w przywołanym rozporządzeniu oraz domagał się powtórnego przeprowadzenia jego badań.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ na wstępie opisał przebieg postępowania wyjaśniającego, które wykazało, że S.G. pracował w warunkach narażenia na hałas stwarzający ryzyko powstania choroby zawodowej w latach: 1984-2000 w KWK "A" w C. (kopalnia zlikwidowana) jako pomoc dołowa, młodszy górnik i górnik pod ziemią oraz w latach 2000-20010 w KWK "B" w K. jako górnik i górnik kombajnista pod ziemią. S.G. został przebadany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w K. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., nr [...]), gdzie lekarze specjaliści orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu w oparciu o przepisy rozporządzenia. Biegli lekarze po przeprowadzeniu diagnostyki audiologicznej (badanie audiometrii progowej tonalnej (APT) i audiometrii nadprożowej typu SISI oraz audiometrii impedancyjnej stwierdzili przesunięcie progu słuchu określone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2, 3 kHz w UP 37 dB i w UL 35 dB, nie spełniające kryterium do rozpoznania choroby zawodowej. S.G. był w okresie od dnia 30 maja do dnia 3 czerwca 2011 r. badany w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r., nr [...], również nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej słuchu. Na podstawie przeprowadzonych badań audiologicznych (audiometria tonalna i audiometria impedancyjna) rozpoznali u strony obustronny niedosłuch odbiorczy o przeważającej lokalizacji pozaślimakowej. Przesunięcie progu słuchu wyrażone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHz wynosi w kolejnych badaniach dla ucha prawego 28 dB i 31 dB, natomiast dla ucha lewego 28 dB i 28 dB nie upoważnia do uznania jego zawodowej etiologii ze względu na wielkość ubytków słuchu. Wykonana audiometria tonalna wykazuje ubytki słuchu obustronnie typowe dla zaburzeń odbioru. W ocenie organu odwoławczego lekarze specjaliści obu placówek orzeczniczych stwierdzili brak podstaw do rozpoznania u S.G. zawodowego obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem. Wyniki badań obu placówek są ze sobą zbieżne i nie ma również podstaw by kwestionować orzeczenia, oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi.

S.G., działający przez pełnomocnika, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyraził swoje niezadowolenie z treści zaskarżonej decyzji. Nie zgodził się z niekorzystną dla niego interpretacją rozporządzenia, bowiem pracując wiele lat na stanowisku górnika był narażony na działanie czynnika szkodliwego w postaci ponad normatywnego hałasu i jego schorzenie ma związek z wykonywaną na kopalniach pracą.

W odpowiedzi na skargę organ przytoczył argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem spełnienie dwóch ustawowych przesłanek: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz stwierdzenie przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Stosownie przy tym do § 8 ust. 1 rozporządzenia podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 rozporządzenia.

Wymaga zaakcentowania, iż organy sanitarne obu instancji, działając w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego, zgodnie przyjęły, że skarżący pracował w warunkach, w których występował czynnik szkodliwy dla zdrowia w postaci hałasu. Bezsporna jest w związku z tym okoliczność świadczenia przez niego pracy w warunkach szkodliwych, stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych. Jednakże dla zakwalifikowania schorzenia słuchu wywołanego hałasem, jako choroby zawodowej opisanej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, ustawodawca nakazał jej zdiagnozowanie, jako obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHz. W konsekwencji pojęcie choroby zawodowej narządu słuchu zostało związane definicją prawną określoną w wykazie, która nie jest jednoznaczna z rozumieniem choroby w sensie medycznym - pozazawodowym.

Nie ulega natomiast wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie lekarze orzecznicy obu uprawnionych jednostek orzeczniczych (I i II stopnia) nie stwierdzili u skarżącego choroby zawodowej. Oba orzeczenia lekarskie zostały wydane przez uprawnione jednostki, które dysponują specjalistyczną wiedzą, a ich uzasadnienia są przekonywujące. Wywiedziono w nich w sposób nie budzący wątpliwości, iż przeprowadzone specjalistyczne badania nie pozwoliły na stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej z uwagi na odmienny charakter niedosłuchu w odniesieniu do kryteriów ujętych w wykazie chorób zawodowych.

W pierwszej kolejności lekarze specjaliści w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w K. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., nr [...]), orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu w oparciu o przepisy rozporządzenia. Biegli lekarze po przeprowadzeniu diagnostyki audiologicznej (badanie audiometrii progowej tonalnej (APT) i audiometrii nadprożowej typu SISI oraz audiometrii impedancyjnej stwierdzili przesunięcie progu słuchu określone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2, 3 kHz w UP 37 dB i w UL 35 dB, nie spełniające kryterium do rozpoznania choroby zawodowej. Następnie w wyniku odwołania skarżącego biegli lekarze w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r., nr [...], również nie znaleźli podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego we wcześniejszej opinii i rozpoznania choroby zawodowej słuchu. Na podstawie przeprowadzonych badań audiologicznych (audiometria tonalna i audiometria impedancyjna) rozpoznali u strony obustronny niedosłuch odbiorczy o przeważającej lokalizacji pozaślimakowej. Przesunięcie progu słuchu wyrażone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHz wynosi w kolejnych badaniach dla ucha prawego 28 dB i 31 dB, natomiast dla ucha lewego 28 dB i 28 dB nie upoważnia do uznania jego zawodowej etiologii ze względu na wielkość ubytków słuchu. Wykonana audiometria tonalna wykazuje ubytki słuchu obustronnie typowe dla zaburzeń odbioru.

Podkreślenia wymaga, że organy inspekcji sanitarnej opierając się na powyższych orzeczeniach nie kwestionowały występowania u skarżącego schorzenia słuchu, jednak wykazywały jego odmienny charakter w odniesieniu do rodzaju ujętego w wykazie chorób zawodowych. Opinie lekarskie obu jednostek orzeczniczych były w tym zakresie jednoznaczne i spójne.

Należy zauważyć, iż chorobą zawodową jest wyłącznie takie schorzenie, które widnieje w wykazie sporządzonym przez ustawodawcę, a decyzja wydana w tym przedmiocie pozbawiona jest cech uznania administracyjnego. Natomiast orzeczenia lekarskie obu jednostek orzeczniczych, zgodnie potwierdzają, że niedosłuch występujący u skarżącego ma charakter obustronny odbiorczy o przeważającej lokalizacji pozaślimakowej, co potwierdza również brak objawu wyrównania głośności typowej dla patologii ślimakowej. Wobec tego zarzuty skarżącego dotyczące wadliwego zastosowania i interpretacji przepisów rozporządzenia są nieuzasadnione. Samo stwierdzenie pozaślimakowej lokalizacji uszkodzenia narządu słuchu wyklucza uznanie choroby zawodowej, niezależnie od stwierdzonego podwyższenia progu słuchu, a więc również w sytuacji, gdy podwyższenie progu słuchu osiągnie wielkość określoną w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych.

Występujące u skarżącego schorzenie słuchu ma charakter pozazawodowy, natomiast celem postępowania administracyjnego w przedmiocie choroby zawodowej jest tylko ustalenie, czy dane schorzenie spowodowane zostało zawodowym czynnikiem. W przypadku stwierdzenia, że choroba została uwarunkowana czynnikami pozazawodowymi organ sanitarny nie jest zobligowany do wyjaśnienia ich charakteru i rodzaju. Obowiązkiem organu nie jest bowiem stwierdzenie jakiejkolwiek dolegliwości na którą cierpi strona, ani przyczyn jej powstania, ale wyłącznie wyjaśnienie, czy przyczyną istniejących dolegliwości była praca poddana wpływom szkodliwych czynników występujących w miejscu pracy lub bezpośrednio związana ze sposobem wykonywaniem pracy.

Reasumując, brak przesłanki w postaci rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, określonej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych załącznika do rozporządzenia przez upoważnione jednostki orzecznicze, uniemożliwia jej stwierdzenie. W tej sytuacji dla wyniku sprawy nie ma również znaczenia okoliczność podnoszona w skardze, że skarżący pracował w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego, skoro występującemu u niego schorzeniu nie można przypisać cech choroby zawodowej.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.