Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1024/99
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2000-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: par. 12 ust. 6, par. 12 ust. 6
journal: Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Usytuowanie ściany w granicy działki należałoby traktować tak jak usytuowanie budynku ze ścianą w granicy działki, co w myśl par. 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./ wymagałoby zgody właściciela działki sąsiedniej chyba, że zachodziłaby sytuacja określona w par. 12 ust. 8 rozporządzenia tj. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidywałby usytuowanie budynku w granicy działki.

TEZY

Usytuowanie ściany w granicy działki należałoby traktować tak jak usytuowanie budynku ze ścianą w granicy działki, co w myśl par. 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./ wymagałoby zgody właściciela działki sąsiedniej chyba, że zachodziłaby sytuacja określona w par. 12 ust. 8 rozporządzenia tj. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidywałby usytuowanie budynku w granicy działki.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Teresy M. na decyzję Wojewody L. z dnia 23 sierpnia 1999 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Starosta Powiatu B. decyzją z dnia 28 czerwca 1999 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia Wacławie M. na przebudowę budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na działce nr 3367 położonej w G. przy ul. R. 10.

Wojewoda L., po rozpatrzeniu odwołania Teresy M., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ orzekł o utrzymaniu w mocy ww. decyzji organu I instancji przy następujących motywach:

Postępowanie wszczęto w dniu 27 października 1998 r. na wniosek Wacławy M. Decyzją z dnia 4 grudnia 1998 r. wydano pozwolenie na wykonanie zamierzonych robót. Na skutek odwołania Teresy M. decyzja ta została uchylona i sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W związku ze zmienionym zamiarem inwestycyjnym Wacława M. ponownie złożyła wniosek, do którego dołączyła ostateczną decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, odpis z księgi wieczystej świadczący o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt budowlany na przebudowę budynku.

Organ I instancji stwierdził, że dokumenty są kompletne. Zamierzenie inwestycyjne nie jest sprzeczne z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego i jest zgodne z ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

Wobec spełnienia przez inwestorkę wymagań określonych w przepisach prawa organ I instancji słusznie postąpił wydając decyzję o pozwoleniu na budowę.

Przebudowa nie spowoduje istotnego ograniczenia w komunikacji wewnętrznej budynku, ponieważ istnieje inny dostęp do pomieszczeń skarżącej od strony drugiej klatki schodowej.

Teresa M. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając niezgodność z prawem.

Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczy rozbudowy budynku natomiast zaskarżona decyzja odnosi się do przebudowy tego budynku. Nadto decyzja dotycząca warunków zabudowy i zagospodarowania terenu została zaskarżona /II SA/Lu 210/99/ i sprawa dotychczas nie została rozpatrzona.

Budynek skarżącej i Wacławy M. stanowią zabudowę bliźniaczą.

Wacława M. dopuściła się samowoli budowlanej przez wybudowanie ściany dzielącej wejście na wyższą kondygnację budynku a obecnie w ramach pozwolenia na budowę chce tę samowolę zalegalizować.

Istniejąca zabudowa bliźniacza ma specyficzny charakter ponieważ wynika ze zgodnego uprzednio użytkowania budynków. Taras na parterze ma jeden ciąg i stanowił wejście do obydwu budynków. Na styku budynków znajduje się wspólna klatka schodowa prowadząca na piętro i strych. Zrealizowanie zamiarów inwestorki doprowadzi do sytuacji w której odcięty zostanie dostęp na wyższe kondygnacje.

Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo.

Z regulacji zawartej w art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ wynika, że wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę jest możliwe, jeśli spełnione zostały wymogi określone w art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 i 2 tej ustawy.

W rozpatrywanej sprawie, na co wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji, organ administracji uchylił się od powinności wnikliwego wyjaśnienia i rozważenia powyższych okoliczności.

Decyzją z dnia 10 listopada 1998 r. Wójt Gminy G. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Ważność tej decyzji została określona na 2 lata od daty jej doręczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzją z dnia 29 grudnia 1998 r. decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy. Ponowny wniosek o pozwolenie na budowę Wacława M. złożyła w dniu 16 marca 1999 r., a więc w okresie ważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Tym samym spełniony został wymóg określony w art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego.

Podnieść jednak należy, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczy inwestycji "polegającej na rozbudowie werandy do wysokości I kondygnacji /parteru budynku mieszkalnego/", zaś Wacława M. we wniosku z dnia 16 marca 1999 r. domagała się wydania pozwolenia "na przebudowę konieczną ciągu komunikacyjnego w istniejącym mieszkaniu". Treść wniosku zdaje się wskazywać, że zamierzone roboty budowlane /w mieszkaniu/ nie spowodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu. Jeśli tak, to zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 89 poz. 415 ze zm./ zamierzenie nie wymagałoby ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zatem odnoszenie się do decyzji warunki te ustalającej, byłoby zbędne w sprawie niniejszej /art. 32 ust. 4 pkt 1 in fine Prawa budowlanego/.

Organ administracji nie analizował sprawy w tym zakresie. Jeśli jednak rozstrzygnięcie sprawy niniejszej wymagałoby uprzedniej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, to stwierdzić należy, iż Wacława M. wniosek o pozwolenie na budowę złożyła w terminie ważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu /art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego/.

Wacława M. wylegitymowała się tytułem własności do działki nr 3367. Zatem w odniesieniu do tej działki posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane /art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego/. Nie oznacza to jednak, że w toku postępowania administracyjnego zostało udowodnione, iż legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do całego terenu, na którym zamierza prowadzić roboty budowlane. W zakresie tym zachodzą co najmniej wątpliwości. Załączone do projektu architektoniczno-budowlanego rysunki wskazują, iż część elementów nowoprojektowanych wykracza poza granicę działki Wacławy M. Organ administracji nie rozważał sprawy pod tym kątem.

Jeśli jednak sytuacja taka zachodzi, brak byłoby podstaw do uznania, iż Wacława M. wylegitymowała się prawem do dysonowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do całego zamierzenia inwestycyjnego, a więc by spełniony został wymóg określony w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.

Już z tego względu zaskarżona decyzja dotknięta została wadą skutkującą konieczność wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.

Nie można również uznać, by spełnione zostały wszystkie warunki określone w art. 35 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego.

Organ administracji uznał, iż rozstrzygnięcie sprawy niniejszej wymagało uprzedniego wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.

W takiej sytuacji zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. "b" obowiązkiem tego organu było sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zaskarżona decyzja nie zawiera oceny w tym zakresie. Jeśli wziąć pod uwagę, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczy rozbudowy werandy do wysokości I kondygnacji /parteru budynku mieszkalnego/, wniosek o pozwolenie na budowę dotyczy "przebudowy koniecznej ciągu komunikacyjnego w istniejącym mieszkaniu", do czego nawiązuje projekt budowlany, a decyzja udzielająca pozwolenia na budowę stanowi o przebudowie budynku mieszkalno-usługowego, to zachodzą wątpliwości co do zgodności projektowanego zamierzenia z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Organ administracji rozstrzygając sprawę o udzielenie pozwolenia na budowę zobowiązany jest w myśl art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa budowlanego sprawdzić zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Z projektu zagospodarowania działki - część opisowa oraz projektu architektoniczno-budowlanego wynika, że projektowane roboty budowlane obejmują m.in. wykonanie ściany konstrukcyjnej przy granicy z działką T. Marchewki, która to ściana podzieli dom według stanu prawnego. Organ administracji nie rozważył, czy takie usytuowanie ściany budynku nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/, a zwłaszcza przepisów par. 12 tego rozporządzenia.

Przepisy te dotyczą sytuowania obiektów budowlanych. Jednak należało je mieć również na uwadze w sytuacji występującej w sprawie niniejszej i rozważyć, czy budowa ściany konstrukcyjnej w granicy działki między częściami tzw. budynku bliźniaczego posiadającego dotychczas wspólną klatkę schodową nie prowadzi do zmiany dotychczasowego charakteru zabudowy przez powstanie dwóch oddzielnych obiektów budowlanych aczkolwiek przylegających do siebie. Jeśli sytuacja taka miałaby miejsce, usytuowanie ściany w granicy działki należałoby traktować tak jak usytuowanie budynku ze ścianą w granicy działki, co w myśl par. 12 ust. 6 cyt. rozporządzenia wymagałoby zgody właściciela działki sąsiedniej chyba, że zachodziłaby sytuacja określona w par. 12 ust. 8 rozporządzenia tj. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidywałby usytuowanie budynku w granicy działki.

Skarżąca w toku postępowania administracyjnego podnosiła, iż projektowana przez Wacławę M. przebudowa obiektu uniemożliwi jej komunikację na wyższe kondygnacje jej części budynku. Zarzuty te nie zostały rozpatrzone przez organ administracji. Stanowisko zaskarżonej decyzji, iż przebudowa "nie spowoduje istotnego ograniczenia w komunikacji wewnętrznej budynku, ponieważ istnieje inny dostęp do pomieszczeń skarżącej od strony drugiej klatki schodowej", jako nie poparte żadnymi dowodami, uznać należało za dowolne. W tej sytuacji nie można odeprzeć zarzutu skarżącej, iż realizacja przebudowy uniemożliwi jej komunikację w budynku, co stanowi naruszenie art. 35 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego.

Wskazane uchybienia polegające na zaniechaniu wyjaśnienia i rozważenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności /art. 77 par. 1 Kpa/ równocześnie oznaczają, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanych przepisów prawa materialnego.

Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.