Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 162/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Powszechny obowiązek obrony
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
*Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 208 ust.1 oraz art. 210 ust.1 i 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1541
law: Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 października 2020 r. sprawy ze skargi [...[ S.A. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.

Prezydent Miasta L. (dalej: organ pierwszej instancji), działając na wniosek Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. (dalej: wnioskodawca, wojskowy organ uzupełnień), wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przeznaczenia rzeczy ruchomych w ramach świadczeń rzeczowych na uzupełnienie etatowych potrzeb, planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, polegających na oddaniu w używanie samochodu ciężarowego MAN LE 18.280 4X4 BB o nr rej. [...] na rzecz 6 pułku pontonowo - mostowego (miejsce dostarczenia przedmiotu świadczeń: PRT Nr 1: Komunikacja Miejska Sp. z o.o., [...] 3), przez okres: do ustania potrzeby używania, będącego w posiadaniu [...] S.A. Oddział w L. (dalej: spółka, strona, skarżąca).

Spółka zażądała umorzenia postępowania. Wskazała, że została zaliczona do przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo - obronnym, dla których organem organizującym i nadzorującym wykonywanie zadań na rzecz obronności państwa jest minister właściwy do spraw energii. Podniosła, że na podstawie zawartej

z ministrem umowy został na nią nałożony obowiązek realizacji zadań w zakresie obronności. Wywiodła, że dodatkowe obciążenia utrudnią realizację tych zadań a także mogą zakłócić jej bieżące funkcjonowanie (uniemożliwić prowadzenie remontów

i usuwanie awarii napowietrznych linii energetycznych w terenie).

Wojskowy organ uzupełnień podtrzymał wniosek.

Organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 208 ust. 1 oraz art. 210 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1541 ze zm. - dalej: u.p.o.o.), decyzją

z 8 października 2019 r. uwzględnił wniosek wojskowego organu uzupełnień

i przeznaczył będący w posiadaniu spółki pojazd w ramach świadczeń rzeczowych wykonywanych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Uzasadniał, że podane w podstawie prawnej decyzji regulacje pozwalają na nałożenie na przedsiębiorców obowiązku świadczeń rzeczowych polegających na oddaniu do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchowych na cele przygotowania obrony Państwa. Uznał, że

w sprawie nie zaistniały, określone w art. 208 ust. 4 u.p.o.o., przesłanki pozwalające na zwolnienie spółki z tego obowiązku. Ocenił, że wniosek wojskowego organu uzupełnień spełniał wszelkie wymogi i - jako priorytetowy - został uwzględniony.

Od decyzji organu pierwszej instancji spółka wniosła odwołanie.

Zaskarżoną decyzją, po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym, Wojewoda D. (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: k.p.a.) w zw. z art. 210 ust. 3 u.p.o.o. Organ odwoławczy uznał za spełnione warunki formalne związane ze złożeniem wniosku przez wojskowy organ uzupełnień i określeniem przedmiotu świadczenia rzeczowego. Podkreślił, że w sprawie nie zaistniały podstawy do wyłączenia pojazdu jako przedmiotu świadczeń rzeczowych, przewidziane w art. 208 ust. 4 u.p.o.o. Nie dostrzegł także - rzutujących na wynik sprawy - istotnych uchybień i nieprawidłowości

w sposobie prowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania. Wyraził pogląd, że faktycznie przedwczesne zawiadomienie o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym nie pozbawiło strony możliwości czynnego udziału w sprawie. Motywował, że nie podziela stanowiska, iż skarżona odwołaniem decyzja nie została należycie uzasadniona oraz że organ pierwszej instancji nie zebrał i nie ocenił materiału dowodowego, bazując wyłącznie na twierdzeniach wnioskodawcy. Argumentował, że podjęte rozstrzygnięcie zawierało wyjaśnienie przesłanek, na których organ bazował orzekając w sprawie. Zwrócił uwagę, że potrzeby mobilizacyjne Sił Zbrojnych określa wojskowy organ uzupełnień, jako dysponent szczegółowej wiedzy odnośnie potrzeb poszczególnych jednostek wojskowych oraz środków możliwych do ich zaspokojenia. Dostrzegł, że stąd też rola organu ustalającego świadczenia rzeczowe jest w tym zakresie ograniczona i sprowadza się do zbadania złożonego wniosku pod kątem jego prawidłowości, nie zaś celowości. Stwierdził, że złożony w sprawie wniosek był zasadny, przy czym wojskowy organ uzupełnień ograniczył się do wskazania środków specjalistycznych występujących w gospodarce narodowej w ograniczonych ilościach,

a także o określonych parametrach techniczno-eksploatacyjnych, zaś spółka nie była jedynym podmiotem, wobec którego żądanie takie zostało zgłoszone.

Wojewoda zaznaczył, że podniesiona przez spółkę okoliczność posiadania statusu jednostki organizacyjnej przewidzianej do militaryzacji nie zwalnia jej ze stosowania przepisów wykonawczych w sprawie świadczeń rzeczowych, które regulują m.in. pierwszeństwo w zakresie realizacji wniosków wojskowych organów uzupełnień

w sprawie przeznaczenia rzeczy ruchomych na cele związane z obronnością. Dodał, że w sprawie ustalono również, że regulamin organizacyjny jednostki zmilitaryzowanej nie został jeszcze zatwierdzony przez Ministra Energii. Organ odwoławczy nie uwzględnił zastrzeżeń spółki co do możliwych przeszkód w realizacji funkcjonowania systemu dystrybucji energii elektrycznej w okresie ewentualnego sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych, prowadzonych ćwiczeń wojskowych oraz w celu zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków. Zauważył, że decyzja dotyczy przeznaczenia pojazdów do świadczeń rzeczowych planowanych do wykorzystania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Częstotliwość wykonywania świadczeń rzeczowych w okresie sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej jest zaś w rzeczywistości realizowana jednorazowo w okresach 10-15 letnich i nie przekracza zazwyczaj 1-2 godzin od momentu dostarczenia przedmiotu świadczenia do miejsca stawiennictwa. Środki te mogłyby być przy tym zwolnione

z obowiązku świadczenia na miejscu ich dostarczenia po podaniu przez spółkę powodów, z jakich wykonanie wezwania okazało się niemożliwe. Nadto na terenie podległym wojskowemu organowi uzupełnień nie były realizowane w praktyce ćwiczenia wojskowe, ani nie wykorzystano środków rzeczowych w celu zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków.

W skardze spółka zarzuciła decyzji Wojewody naruszenie prawa materialnego

i przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 9c ust. 2 pkt 1, 3 i 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2019 r., poz. 755 ze zm. - dalej: u.P.e.), przez nałożenie obciążeń niweczących możliwość wykonywania przez nią obowiązków ustawowych, jako operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego;

- art. 208 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.p.o.o. w zw. z art. 3 pkt 10 i art. 7 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o organizowaniu zadań na rzecz obronności państwa realizowanych przez przedsiębiorców (Dz. U. z 2001 r., Nr 122, poz. 1320 ze zm.) w zw. z § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 listopada 2009 r. w sprawie militaryzacji jednostek organizacyjnych wykonujących zadania na rzecz obronności lub bezpieczeństwa państwa (Dz. U. z 2009 r., Nr 210, poz. 1612 ze zm. - dalej: rozporządzenie w sprawie militaryzacji), przez błędną interpretację prowadzącą do nałożenia na nią obowiązku świadczeń rzeczowych, jako podmiot wykonujący zadania na rzecz obronności i tym samym wydania decyzji czyniącej bezprzedmiotową prawomocną decyzję Ministra Energii w przedmiocie obowiązku realizacji zadań na rzecz obronności państwa przez stronę skarżącą;

- art. 208 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.p.o.o. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1897 ze zm.), poprzez błędną interpretację prowadzącą do nałożenia na nią obowiązku świadczeń rzeczowych, będącą - jako podmiot wykonujący zadania na potrzeby zwalczania klęsk żywiołowych

i likwidacji ich skutków - podmiotem, na rzecz którego powinny być realizowane przedmiotowe świadczenia i tym samym wyłączonym z katalogu podmiotów, na które świadczenia można nałożyć;

- art. 15 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez zebranie materiału dowodowego

i ustalenie stanu faktycznego w sposób wybiórczy, zaniechanie wszechstronnej

i całościowej oceny dowodów oraz stanu faktycznego w szczególności przez:

• niedokonanie samodzielnych ustaleń w zakresie weryfikacji wskazanych przez wnioskodawcę i powielonych przez organ pierwszej instancji przesłanek uzasadniających nałożenie świadczeń, zaniechanie ich oceny oraz pominięcie podnoszonych przez nią twierdzeń w tym zakresie;

• pominięcie w ocenie stanu faktycznego podnoszonej przez nią w toku postępowania okoliczności, że przedmiotem świadczeń na rzecz wnioskodawcy zostało objętych 100 % jej środków transportu, niezbędnych do realizowania dostaw energii i usuwania awarii w danej lokalizacji i tym samym błędne przyjęcie, że realizacja nałożonego obowiązku może uniemożliwić a nie że uniemożliwi wykonywanie działalności w zakresie bezpieczeństwa dostaw energii w czasie wojny i pokoju;

• dokonanie błędnej oceny dowodów i przyjęcie, że chwilowy brak zaktualizowanych regulaminów jednostki zmilitaryzowanej do umowy jednostki przewidzianej do militaryzacji pozwala na zagospodarowanie wszystkich jej środków transportu, niezbędnych do realizowania dostaw energii i usuwania awarii w danej lokalizacji, czyniąc jej postanowienia bezprzedmiotowymi;

• błędne wnioskowanie na podstawie ustalonego stanu faktycznego i przyjęcie, że wykorzystanie należących do niej środków transportu, niezbędnych do realizowania dostaw energii i usuwania awarii w danej lokalizacji w czasie pokoju, nie uniemożliwi jej realizacji zadań, jako operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego oraz operatora infrastruktury krytycznej, podnoszonych przez nią, w oparciu o niewiążącą informację wnioskodawcy, że może dojść do zwolnienia zajętych środków transportu;

• dokonanie oceny stanu faktycznego jedynie pod kątem wyłączenia przedmiotowego, pomijając ocenę stanu faktycznego pod kątem podmiotowego wyłączenia z obowiązku, o którym mowa w art. 208 ust. 1 u.p.o.o., podmiotu należącego do służb wykonujących zadania na potrzeby zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, co podnosiła ona w toku postępowania i w zakresie czego żaden z organów nie dokonał analizy

i oceny;

• zaniechanie dokonania ustaleń w zakresie jej obowiązków, jako operatora systemu dystrybucyjnego świadczącego usługi służące interesowi publicznemu oraz zaniechanie oceny przedstawionej przez nią w tym zakresie argumentacji, co skutkowało pominięciem bądź wadliwym ustaleniem w/w okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, prowadzącym do dowolnej oceny dowodów, skutkującej naruszeniem granic uznania administracyjnego i wydaniem decyzji z pominięciem uzasadnionego interesu strony oraz interesu społecznego;

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wydanych decyzji niezawierające wyjaśnień w zakresie całokształtu przedstawionych przez nią okoliczności, będące rezultatem pominięcia przy ocenie części podnoszonych przez stronę twierdzeń, ujętych w tiret czwarte skargi i tym samym uniemożliwiające jej odniesienie się do nich, co

w rezultacie miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 8, art. 9 i art. 11 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., przez nieuwzględnienie jej twierdzeń i wyjaśnień, o których mowa w tiret czwarte skargi i tym samym nie odniesienie się do istotnych dla sprawy faktów i okoliczności podnoszonych przez nią, nie wskazanie w tym zakresie toku rozumowania przeprowadzonego przez organ, który mogłaby ona przyjąć bądź zakwestionować, nieudzielenie jej niezbędnych wyjaśnień

i wskazówek co do podnoszonych wątpliwości w zakresie kolizji obowiązków ustawowych, co w rezultacie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów. Szeroko uzasadniła swoje stanowisko.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem kwestionowana przez spółkę decyzja odpowiada prawu. Podstawę materialną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 208 ust. 1 u.p.o.o., zgodnie z którym na urzędy i instytucje publiczne oraz przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne, a także osoby fizyczne może być nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych, polegających na oddaniu do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele przygotowania obrony Państwa. Świadczenia rzeczowe mogą być wykonywane na rzecz Sił Zbrojnych, jednostek organizacyjnych stanowiących bazy formowania specjalnie tworzonych jednostek zmilitaryzowanych, jednostek organizacyjnych obrony cywilnej oraz jednostek organizacyjnych wykonujących zadania na potrzeby obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków (ust. 2). Jak wynika natomiast z art. 208 ust. 4 u.p.o.o., przedmiotem świadczeń rzeczowych nie mogą być:

1) tereny, pomieszczenia, środki transportowe, maszyny i inny sprzęt, znajdujące się

w posiadaniu:

a) jednostek organizacyjnych służących bezpośrednio działalności Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ministerstw i urzędów wojewódzkich oraz Narodowego Banku Polskiego i banków, a także Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych i Mennicy Państwowej;

b) jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych odpowiednio przez Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw informatyzacji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu oraz Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego;

c) przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych oraz innych przedstawicielstw i instytucji zrównanych z nimi w zakresie przywilejów

i immunitetów na mocy ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych, jak również członków tych przedstawicielstw, urzędów i instytucji oraz członków ich rodzin, a także innych osób zrównanych z nimi w zakresie przywilejów i immunitetów, jeżeli nie posiadają obywatelstwa polskiego;

2) biblioteki, muzea, archiwa i zabytki uznane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej za pomniki historii oraz dobra kulturalne, o których mowa w art. 218 ustawy, oraz obiekty wpisane na "listę dziedzictwa światowego" na podstawie Konwencji

w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego, przyjętej

w Paryżu dnia 16 listopada 1972 r. (Dz. U. z 1976 r., poz. 190 i 191);

3) zbiory naukowe i artystyczne mające charakter publiczny;

4) świątynie, domy modlitwy oraz pomieszczenia kościołów i innych związków wyznaniowych mających osobowość prawną, wraz ze znajdującymi się w nich przedmiotami przeznaczonymi do wykonywania kultu religijnego;

5) przedmioty wyłączone spod egzekucji stosownie do przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 z późn. zm.), z wyjątkiem narzędzi prostych oraz środków transportowych;

6) parki narodowe i rezerwaty przyrody;

7) przedszkola, domy dziecka, zakłady opiekuńczo-wychowawcze, szkoły specjalne

i internaty tych szkół, specjalne ośrodki wychowawcze i szkolno-wychowawcze oraz poradnie psychologiczno-pedagogiczne;

8) urządzenia i sieci telekomunikacyjne:

a) ujęte w planach działania, o których mowa w art. 176a ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2018 r., poz. 1954, 2245 i 2354 oraz

z 2019 r., poz. 643, 730 i 1030), przewidziane do użycia na potrzeby jednostek organizacyjnych, o których mowa w ust. 2,

b) niezbędne do wykonania decyzji nałożonych na przedsiębiorców telekomunikacyjnych przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w trybie określonym w art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne;

9) pojazdy samochodowe niedopuszczone do ruchu po drogach publicznych oraz używane wyłącznie do przewozu wewnątrz zakładu, po przedstawieniu przez posiadacza odpowiednich dokumentów. Stosownie do treści art. 210 ust. 1 u.p.o.o., decyzję o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, wydaje wójt lub burmistrz (prezydent miasta) na wniosek organów i kierowników jednostek organizacyjnych,

o których mowa w art. 202 ust. 1 (m.in. wojskowego komendanta uzupełnień). W sprawie nie budziło wątpliwości, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego wystąpił właściwy organ w dopuszczalnym do tego trybie. Nie kwestionowano także stanu prawnego i technicznego przeznaczonego do realizacji świadczeń rzeczowych środka transportu. Przedmiotem sporu pozostawała natomiast kwestia ustalenia, czy organy były w ogóle uprawnione do nałożenia na skarżącą spółkę tego rodzaju obowiązku, czy też - z uwagi na zakres prowadzonej przez nią działalności - powinna ona być z niego zwolniona. W niemal identycznym, co w rozpoznawanej sprawie, stanie faktycznym orzekał już tut. Sąd w skierowanym do strony wyroku z 31 sierpnia 2020 r. (IV SA/Wr 137/20; CBOSA). Sąd - w składzie orzekającym w tej sprawie - podziela w całej rozciągłości stanowisko wyrażone w tym wyroku i przyjmuje je za własne. Tezy i twierdzenia zawarte w uzasadnieniu w/w wyroku, jako szczególnie trafne i wyczerpujące, Sąd wielokrotnie obszernie przywoła niżej, jako swoje. Tym bardziej, że skarżąca sformułowała zarzuty skargi w sposób tożsamy co w tamtej sprawie.

W ocenie Sądu - wbrew zarzutom skarżącej - ze znajdujących zastosowanie

w sprawie przepisów w żaden sposób nie można wywnioskować, aby spółka podlegała ustawowemu zwolnieniu z obowiązku świadczeń rzeczowych na rzecz obronności. Wprost przeciwnie, z treści art. 208 ust. 1 u.p.o.o. jasno wynika, że zobowiązanym do oddania w użytkowanie posiadanych nieruchomości oraz rzeczy ruchomych jest

w zasadzie nieograniczony katalog podmiotów. Łączy je zaś wspólny cel, do którego realizacji mogą zostać zaangażowani w postaci przygotowania obrony kraju. Wyjątki od tej zasady nie zostały przewidziane - jak twierdzi strona - w ust. 2 powołanego przepisu, lecz w art. 208 ust. 4 u.p.o.o. który określa, że przedmiotem świadczeń rzeczowych nie mogą być wskazane w nim nieruchomości oraz rzeczy ruchome związane m.in. z działalności oświatową, kulturalną, artystyczną, czy religijną. Do katalogu tego, mającego - co istotne - charakter zamknięty, zaliczają się również urządzenia i sieci telekomunikacyjne, a także pojazdy samochodowe, lecz niedopuszczone do ruchu pod drogach publicznych oraz używane wyłącznie do przewozu wewnątrz zakładu, po przedstawieniu przez posiadacza odpowiednich dokumentów.

Środki transportowe znajdujące się w posiadaniu spółki (także ten, którego ta sprawa dotyczy) nie stanowią żadnej rzeczy ruchomej, o której mowa w art. 208 ust. 4 u.p.o.o. W szczególności nie mogą być one potraktowane jako urządzenia telekomunikacyjne. Nie są też pojazdami samochodowymi niedopuszczonymi do ruchu, bądź wykorzystywanymi wyłącznie do przewozu wewnątrzzakładowego. W takiej sytuacji nie ma zatem przeszkód prawnych do przeznaczenia ich na potrzeby Sił Zbrojnych w charakterze świadczeń rzeczowych.

Jak już to wyżej zasygnalizowano, przepis art. 208 ust. 2 u.p.o.o. nie może być traktowany jako przepis wyłączający możliwość nałożenia ciężarów na rzecz obrony tylko z tego powodu, że wymienione w nim podmioty są ich odbiorcami. Trafnie bowiem Wojewoda zauważył, że można być jednocześnie zobowiązanym do wykonywania jednych świadczeń rzeczowych, jak i uprawnionym do korzystania z innych. Nie ma

w tym zakresie żadnej regulacji prawnej, która by temu się sprzeciwiała. Zatem okoliczność, że skarżąca spółka wykonuje zadania na potrzeby zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków pozostaje bez wpływu na możliwość obciążenia jej ciężarami związanym z realizowaniem celów obronnych. Podobnie trzeba ocenić podniesione przez stronę zastrzeżenia względem zaskarżonej decyzji, które wiążą się z realizowaniem innego rodzaju działań obronnych związanych z zaliczeniem spółki do kategorii przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym, czy też jej obowiązków wynikających z pełnienia roli operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego na gruncie przepisów ustawy - Prawo energetyczne.

Obowiązki realizowane przez skarżącą w powyższym zakresie i rola jaką pełni

w żaden sposób nie były kwestionowane przez organ. Równocześnie zasadnie organ podkreślił, że nie zwalnia to strony z konieczności wykonywania także innego rodzaju obciążeń związanych z obronnością kraju. Zwłaszcza, że ustawa o organizowaniu zadań na rzecz obronności państwa realizowanych przez przedsiębiorców, na podstawie której została wydana decyzja Ministra Energii z 22 grudnia 2016 r., przewiduje w art. 8, że jej regulacje nie mogą naruszać określonych w odrębnych przepisach zasad i trybu oraz kompetencji organów administracji rządowej

i samorządowej w zakresie nakładania na przedsiębiorców zadań na rzez obronności państwa, ich finansowania oraz sprawowania nadzoru nad ich wykonywaniem.

W konsekwencji to rolą skarżącej jest doprowadzenie do pogodzenia realizacji zadań związanych z polityką obrony prowadzoną niekiedy w oparciu o szereg rozstrzygnięć wydawanych przez różne organy. W związku z tym nie można się zgodzić z zarzutem, aby zakwestionowana w sprawie decyzja czyniła bezprzedmiotowym rozstrzygnięcie Ministra Energii, czy też uniemożliwiała realizowanie działalności operacyjnej spółki, związanej z przesyłem i dystrybucją energii elektrycznej. Warto przy tym dodać, o czym będzie jeszcze mowa później, że świadczenia rzeczowe zostały nałożone na stronę

w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Oznacza to zatem, że do tego momentu strona skarżąca ma możliwość wykorzystywania pojazdów na cele wynikające choćby

z przywołanej decyzji Ministra Energii, czy też na zadania realizowane w ramach bieżącej działalności operatora systemu elektroenergetycznego lub podmiotu biorącego udział w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków. Z tych powodów zarzucone organowi naruszenie przepisów prawa materialnego nie miało w sprawie miejsca.

Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty procesowe, odnoszące się do krytycznej analizy zakresu wniosku złożonego przez wojskowy organ uzupełnień, sposobu gromadzenia materiału dowodowego, dokonywania ustaleń faktycznych, realizowania uprawnień strony, a także prawidłowości sporządzenia uzasadnienia rozstrzygnięcia kończącego sprawę. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organy obu instancji zobligowane były wziąć pod uwagę treść wniosku wojskowego organu uzupełnień, albowiem tylko on dysponował wiedzą na temat aktualnych potrzeb rzeczowych danych jednostek wojskowych. Nadto, jak wynika z § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz. U. z 2004 r., nr 181, poz. 1872 ze zm. - dalej: rozporządzenie w sprawie świadczeń rzeczowych), wnioski wojskowych komendantów uzupełnień o przeznaczenie nieruchomości lub rzeczy ruchomych na cele świadczeń wykonywanych na rzecz Sił Zbrojnych realizuje się w pierwszej kolejności, zarówno pod względem ilościowym, jak

i jakościowym, z uwzględnieniem propozycji zawartych w tych wnioskach. Należy przy tym zauważyć, że skarżąca nie była jedynym podmiotem wymienionym we wniosku. Zawierał on bowiem liczne pozycje obejmujące środki transportowe przeznaczone na uzupełnienie potrzeb etatowych 6 pułku pontonowo-mostowego, znajdujące się

w posiadaniu różnych przedsiębiorców. W związku z tym należało uznać, że zgłoszenie wojskowego organu uzupełnień zasługiwało na realizację w zaproponowanym kształcie, mając na względzie specjalistyczny sprzęt, jakim dysponowała skarżąca spółka. Nie oznaczało to oczywiście, że żądanie wnioskodawcy podlegało bezkrytycznej akceptacji. Organy dołożyły bowiem wymaganej staranności i zweryfikowały je pod kątem dolegliwości dla strony, również w kontekście podnoszonych przez nią zastrzeżeń. Jeśli zaś nie podzieliły ich w takim stopniu, w jakim skarżąca tego od nich oczekiwała, to działania tego nie można traktować jako wady postępowania administracyjnego, albowiem wynikało ono wyłącznie z zajętego przez organy stanowiska. I choć

w ostatecznym kształcie było ono zbieżne ze stanowiskiem wnioskodawcy, nie świadczyło to o niesamodzielności organów, czy jednostronnym oglądzie przez nie rozpatrywanej sprawy. Nie można także podzielić zarzutu, jakoby organy nie uwzględniły w toku postępowania charakteru prowadzonej przez spółkę działalności i jej doniosłości dla interesu publicznego. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji wielokrotnie podkreślały bowiem, że spółka jako operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego ma istotne znaczenie z punktu widzenia gospodarki, obronności oraz zarządzania kryzysowego. Niemniej jednak nawet przeznaczenie całego taboru samochodowego jednego z jej oddziałów na potrzeby rzeczowe Sił Zbrojnych nie pozbawia całej spółki możliwości dalszego działania w wymienionych obszarach.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy trafnie spostrzegł, że wykonanie zakwestionowanej decyzji może nastąpić wyłącznie w razie ogłoszenia mobilizacji lub

w czasie wojny. Po drugie, w okresie pokoju można co prawda przeprowadzić sprawdzenie gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych, bądź innego rodzaju ćwiczenia wojskowe, ale czas ich trwania oraz częstotliwość są ściśle uregulowane przepisami prawa (art. 209 u.p.o.o.) i w praktyce, jak wynika to z oświadczenia wojskowego organu uzupełnień, realizowane są raz na 10-15 lat. Dodatkowo podmiot zobowiązany do dostarczenia świadczenia rzeczowego może każdorazowo wnioskować o jego zwolnienie i - wbrew stanowisku skarżącej - stwierdzenie to nie jest jedynie niezobowiązującą deklaracją. Jego podstawę prawną stanowi bowiem zasadnie przywołany przez Wojewodę § 25 ust. 2 rozporządzenia w sprawie świadczeń rzeczowych, zgodnie z którym, w razie niemożności oddania przedmiotów świadczenia w określonym terminie i miejscu, posiadacz jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić

o tym wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), a także świadczeniobiorcę oraz podać przyczyny uniemożliwiające ich oddanie. W tym miejscu warto również wskazać na treść § 13 pkt 2 cytowanego rozporządzenia, w myśl którego decyzja o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń podlega uchyleniu na wniosek organu lub kierownika jednostki organizacyjnej występujących o jego ustanowienia - jeżeli ustała potrzeba korzystania ze świadczeń. Taka zaś sytuacja może mieć miejsce chociażby wówczas, gdy zatwierdzony zostanie regulamin organizacyjny jednostki zmilitaryzowanej, a spółka przekona wojskowy organ uzupełnień o konieczności weryfikacji uprzednio złożonego wniosku o uzupełnienie potrzeb etatowych Sił Zbrojnych. Po trzecie w końcu, spółka jako jednostka przewidziana do militaryzacji sama może ubiegać się o przeznaczenie rzeczy ruchomych należących do innych posiadaczy na cele świadczeń rzeczowych niezbędnych do realizacji jej ustawowych zadań w zakresie przesyłu energii elektrycznej, obronności i usuwania klęsk żywiołowych, o czym wprost stanowi § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie militaryzacji jednostek organizacyjnych.

Z przedstawionych powyżej powodów należało uznać, że Wojewoda - ponownie rozpatrując sprawę w jej całokształcie - rozważył wszelkie przesłanki przemawiające za nałożeniem na skarżącą świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, biorąc pod uwagę zarówno potrzeby Sił Zbrojnych, jak i skarżącej spółki. Trafnie również doszedł do przekonania, że nie uniemożliwiają one wykonywania przez nią bieżącej działalności. Organ odwoławczy wnikliwie przy tym przeanalizował stanowisko strony skarżącej oraz wojskowego organu uzupełnień przeprowadzając w tym zakresie stosowne postępowanie wyjaśniające. Zapewnił również obu stronom możliwość realnego skorzystania z prawa do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), prowadząc je w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.) oraz z poszanowaniem ich prawa do bycia poinformowanym o okolicznościach faktycznych i prawnych (art. 9 k.p.a.). Dlatego też zarzuty naruszenia powołanych przepisów postępowania, a także art. 15 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. nie były usprawiedliwione.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż sporządzone przez organ uzasadnienie wypełnia dyspozycję tego przepisu

w wystarczającym zakresie. Wynika bowiem z niego do jakich ustaleń faktycznych doszedł organ i co stanowiło ich podstawę oraz dlaczego zastrzeżenia strony w tym zakresie nie mogły zostać wzięte pod uwagę. Wojewoda wyjaśnił także stronie

w stopniu wystarczającym podstawę prawną swojego działania, podejmując starania, aby przekonać ją do zajętego przez siebie stanowiska zgodnie z art. 11 k.p.a.

Reasumując należało zatem stwierdzić, że wynik przeprowadzonego w sposób prawidłowy postępowania administracyjnego dowiódł spełnienia przesłanek z art. 208 ust. 1 u.p.o.o., prowadząc tym samym do zasadnego nałożenia na spółkę świadczeń rzeczowych na rzecz obrony. Stąd też podjęta przez organ decyzja odpowiadała prawu i mieściła się w granicach dozwolonego uznania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz stwierdzając, że wniesiona skarga nie miała usprawiedliwionych podstaw, Sąd zobowiązany był do jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), o czym orzeczono jak w sentencji.