Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 189/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 310
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski  w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej.

SENTENCJA

Dnia 29 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych oddala skargę /-/M. Ławniczak /-/B. Sokołowska /-/W. Długaszewska


UZASADNIENIE

J. R. w dniu 14 maja 2007 r. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2007, do gruntów rolnych, 1) jednolitej płatności obszarowej; 2) płatności uzupełniającej do powierzchni: a) grupy upraw podstawowych b) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) oraz o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2007 rok.

W przedmiotowym wniosku producent zadeklarował do płatności działki ewidencyjne [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położone w województwie w., powiat s., gmina P., obręb N. oraz działkę ewidencyjną nr [...] położoną w województwie w., powiat s., gmina D., obręb D.. Łączna powierzchnia zadeklarowanych do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła:

142,26 ha w ramach JPO;

0,50 ha w ramach UPO - do powierzchni upraw podstawowych;

1,92 ha w ramach UPO - do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce).

W dniu 11 grudnia 2007 r. J. R. dokonał korekty do wniosku o przyznanie płatności, w której zmniejszył powierzchnię działek rolnych o identyfikatorach "B", "D", "F", "H", "T", "W", "AB". Tym samym powierzchnia uprawniona do przyznania płatności obszarowych zmniejszyła się o 1,88 ha w ramach JPO oraz o 0,13 ha w ramach UPO - do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu 8 lutego 2008 r. wydał decyzję o nr [...] o przyznaniu producentowi rolnemu płatności do gruntów rolnych w kwocie [...]zł, w tym JPO w wysokości [...] zł, UPO w kwocie [...] zł, UPO do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości [...] zł.

J. R. w dniu 6 marca 2008 r. wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, podnosząc, iż omyłkowo we wniosku o przyznanie płatności z dnia 14 maja 2007 r. w pozycji VII grupa upraw zadeklarował Jednolitą Płatność Obszarową, zamiast Uzupełniającej Płatności Obszarowej, pomimo, iż wszystkie działki miał obsiane zbożami. Jednocześnie wskazał, iż opóźnienie we wniesieniu odwołania od decyzji z dnia 08 lutego 2008 r o nr [...] spowodowane było jej nie zrozumieniem. Dopiero otrzymanie decyzji o Nr [...] uzmysłowiło producentowi popełniony błąd i spowodowało niezwłoczne sporządzenie wniosku z dnia 05 marca 2008 roku. Dodatkowo wskazał na okoliczności związane z możliwością utraty płynności finansowej na skutek nie przyznania płatności z uwagi na koszty zaciągniętego kredytu.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego postanowieniem z dnia 18 marca 2008 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 września 2008 r., III SA/Po 274/08 uchylił zaskarżone postanowienie.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu decyzją nr [...] z dnia 16 stycznia 2009 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do kwestii podniesionych w odwołaniu, wyjaśnił, że powierzchnia zadeklarowana przez wnioskodawcę we wniosku o płatności do Jednolitej Płatności Obszarowej wyniosła 142,26 ha., do Uzupełniającej Płatności Obszarowej 0,50 ha oraz 1,92 ha do płatności zwierzęcej. Deklaracja ta jest jasna, nie budzi wątpliwości. W przedmiotowym wniosku brak jest oświadczenia woli wnioskodawcy, z którego można byłoby uznać, iż ubiega się o dopłatę do UPO (Uzupełniającej Płatności Obszarowej) do działek rolnych B, C, D, E, F, G, K, L, M, N, O, P, S, T, U, W, V, Z..

W związku z tym, że postępowanie o przyznanie płatności zgodnie z art. 18 ust. l ww. ustawy o płatnościach do gruntów rolnych jest postępowaniem wszczynanym i toczącym się w oparciu o wniosek zainteresowanego, pracownik Biura Powiatowego ARiMR nie ma podstaw do rozstrzygania sprawy w zakresie wykraczającym poza żądanie wnioskodawcy, jak również jego modyfikowania na podstawie własnego (subiektywnego) uznania. Decyzje w sprawie przyznania płatności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane przez producenta rolnego we wniosku bądź też zmianie do wniosku, a deklarując do dopłaty działki rolne wnioskodawca jest zobowiązany do deklarowania faktycznych powierzchni przez niego użytkowanych. Organ II instancji podkreślił więc, iż decyzja wydana przez Kierownika Biura Powiatowego w S. obejmuje wszystkie zadeklarowane przez J. R. działki i powierzchnie, z uwzględnieniem korekty złożonej w dniu 11 grudnia 2007 r., tym samym zaś czyni zadość żądaniom zawartym we wniosku z dnia 14 maja 2007 r.

W związku z tym, że odwołujący w odpowiednich terminach, nie złożył zmiany do wniosku, bądź nowego wniosku, co umożliwiłoby dodanie działki rolnej czy też zwiększenie powierzchni użytkowanej rolniczo, został on rozpatrzony o dane w nim zadeklarowane oraz złożoną korektę. W ocenie organu twierdzenie strony o pomyłce jest niewiarygodne i pozbawione podstaw. Producent rolny posiadał wiedzę na temat płatności obszarowych, bowiem składał wnioski o przyznanie płatności corocznie począwszy od roku 2004. Powyższe znajduje potwierdzenie w centrali danych w komputerowej bazie danych ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Powyższe nie świadczy o działaniu w błędzie, lecz może świadczyć jedynie o braku staranności w działaniu Wnioskodawcy.

J. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa i domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucił, że ARIMR naruszyła przepisy dotyczące przyznawania dopłat dla rolników, jak również przepisy postępowania administracyjnego dotyczące dążenia organu administracji do ustalenia prawdy obiektywnej, jak i podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes stron. Skarżący podniósł, że nie udzielono mu szczegółowych, prawidłowych informacji dotyczących modyfikacji wniosku i terminów do jego zmiany.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2009 r. organ II instancji dodatkowo wyjaśnił, że dla zadeklarowanych przez Skarżącego działek ewidencyjnych istnieje tzw ortofotomapa, stanowiąca część systemu identyfikacji działek rolnych ustanowionego na podstawie zdjęć lotniczych z roku 2004r. Pozwala ona na wyznaczenie granic raz powierzchni obszarów kwalifikujących się do udzielenia płatności bezpośrednich do gruntów rolnych biorąc pod uwagę dane graficzne. Brak jest natomiast w tym zakresie danych z roku 2007, wobec czego ARiMR nie posiada map pozwalających na zobrazowanie rodzaju uprawy w tym roku kalendarzowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje zatem oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, jeżeli mogło mieć to wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje to, że Skarżący, składając w dniu 14 maja 2007 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2007, do gruntów rolnych, w tabeli VII wniosku zawierającej oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych oznaczonych jako B, C, D, E, F, G, K, L, M, N, O, P, S, T, U, W, V, Z, wskazał "JPO" - czyli jednolitą płatność obszarową. Jak podniósł w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze, jednolitą płatność obszarową wskazał przez pomyłkę, zamiast uzupełniającej płatności obszarowej, gdyż wszystkie działki obsiane były zbożami.

Nie budzi też wątpliwości, że okoliczność tę Skarżący pierwszy raz podniósł dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

We wniesionej skardze, skarżący zarzucił , że nie jest prawdą, że pracownik Biura Powiatowego nie posiadał wiedzy na temat rośliny, jaka jest uprawiana na jego działce, gdyż skarżący, chcąc uzyskać pomoc przy wypełnianiu wniosku, mówił o tym. Stąd też, jego zdaniem, na organie ciążył obowiązek poinformowania go o możliwości zmiany wniosku. Skoro zaś tego nie uczyniono, to naruszono przepisy dotyczące przyznawania dopłat dla rolników, jak również przepisy postępowania administracyjnego dotyczące dążenia organu administracji do ustalenia prawdy obiektywnej, jak i podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes stron.

W ocenie Sądu, w świetle wskazanych wyżej okoliczności, stanowisko i zarzuty skarżącego nie znajdują żadnego uzasadnienia.

Stosownie do art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 z późn. zm.), obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, płatności są przyznawane na wniosek rolnika, który należy złożyć w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja.

Treść wniosku o przyznanie płatności uregulowana została w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 46, poz. 310). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenia te obejmują przede wszystkim powierzchnię działek ewidencyjnych, w stosunku, do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych z podaniem w szczególności oznaczenia działki rolnej oraz grupy upraw.

Zasady wypełniania wniosku oraz wyjaśnienia dotyczące symboli grup upraw zamieszczane są w treści wniosku. Z objaśnień tych wynika, że ubiegając się o przyznanie tylko jednolitej płatności obszarowej należy wpisać "JPO", natomiast w przypadku ubiegania się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych, należy wpisać "UPO". Ponadto, na co wskazał organ II instancji, do spersonalizowanego wniosku wysyłanego do producentów rolnych, dołączona była obszerna instrukcja wypełniania wniosków, w której również znajdowały się zasady wypełniania oraz rodzaje roślin należące do danej grupy upraw. Jak słusznie również podniósł organ II instancji, skarżący posiadał wiedzę na temat płatności obszarowych i sposobu wypełniania wniosku, bowiem składał wnioski o przyznanie płatności corocznie, począwszy od roku 2004. Jak sam zresztą przyznaje, w odniesieniu do wskazanych wyżej działek, oznaczył we wniosku "JPO" przez pomyłkę.

Decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z wnioskiem, który nie zawierał oświadczenia o domaganiu się dopłat z tytułu UPO. Treść wniosku również nie nasuwała żadnych wątpliwości, co do woli skarżącego, które wymagałyby wyjaśnienia. Skarżący, który w skardze zarzuca, że składając wniosek informował pracownika Biura Powiatowego, jakie uprawia rośliny na poszczególnych działkach, w żaden sposób nie wykazał tego w toku postępowania. Zaś z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji, skarżący wskazał na okoliczność popełnienia pomyłki we wniosku o przyznanie dopłat, polegającej na wpisaniu we wniosku "JPO" zamiast "UPO".

Sąd nie dostrzega zatem w działaniu organów administracji uchybień, które wskazywałyby na jakiekolwiek naruszenie prawa.

W szczególności w żaden sposób nie naruszono przepisów dotyczących zasad przyznawania dopłat, co zarzuca skarżący. Nie naruszono również przepisów postępowania, na które wskazano w skardze. Nie ma w rozpatrywanej sprawie podstaw, by uznać, że na organie I instancji ciążył obowiązek wyjaśniania wątpliwości, co do grupy upraw wskazanych przez skarżącego we wniosku. Takich wątpliwości bowiem na tym etapie postępowania nie było. Nie można zatem również przyjąć, że organ miał obowiązek udzielania szczegółowych informacji dotyczących modyfikacji wniosku w tym zakresie. Tym bardziej, że skarżący dokonywał, na wezwanie organu, korekty wniosku, która została uwzględniona, dotyczyło to jednak nieścisłości i błędów , których stwierdzenie było możliwe podczas weryfikacji wniosku. Nie ulega zaś watpliwości, że odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku ponosi producent rolny, m.in. także za skutki zgłoszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 lipca 2009 r. IIGSK 115/08).

Należy zatem przyjąć, iż sytuacji, gdy skarżący przez pomyłkę jako grupę upraw wpisał "JPO" zamiast "UPO", to na nim spoczywał obowiązek złożenia zmiany wniosku i to do dnia 31 maja 2007r , co wynika z rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Jedynie bowiem w ten sposób możliwe było skuteczne dokonanie zmiany wskazanej we wniosku grupy upraw.

Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) oddalił skargę.

/-/ M. Ławniczak /-/ B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska