Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 484/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 54 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 27 § 1 pkt 3, art. 33 § 1 pkt 1 i 10
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędzia NSA Jacek Surmacz Asesor WSA Jacek Boratyn / spr. / po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi spółki "A" S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki "A" S.A. w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], po rozpoznaniu zażalenia "A" SA, z siedzibą w W. – zwanej dalej skarżącą, na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2014 r., nr znak: [...], w przedmiocie zajęcia przez wierzyciela stanowiska w sprawie zarzutów zgłoszonych przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych w dniu 27 listopada 2013 r., przez Wójta Gminy, nr [...] i nr [...], nr sprawy [...] i [...], obejmujących zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, za okres od stycznia do kwietnia 2008 r. i od września do grudnia 2008 r., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego przekazał do Wójta Gminy zarzuty pełnomocnika skarżącej z dnia 23 grudnia 2013 r., zgłoszone w toku postępowania egzekucyjnego, o sygnaturze [...], dotyczącego należności pieniężnej z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości, za okres od stycznia do kwietnia 2008 r. i od września do grudnia 2008 r.

W treści zgłoszonych zarzutów skarżąca podniosła że:

a) egzekucja została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku - art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a., (w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona w tytule wykonawczym),

b) decyzji organu pierwszej instancji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, w związku z czym obowiązek z niej wynikający nie był wymagalny – art. 33 pkt 2 u.p.e.a.,

c) prowadzono egzekucję należności wynikającej z decyzji, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, a wiec egzekucja ta była niedopuszczalna - art. 33 pkt 6 u.p.e.a.,

d) egzekucja została podjęta na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełniał wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. – art. 33 pkt 10 u.p.e.a.

Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., nr znak: [...] wyraził, jako wierzyciel, swoje stanowisko w sprawie zarzutów zobowiązanego, uznając zarzuty skarżącej za nieuzasadnione.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca podnosząc, że egzekucja podjęta została w zakresie nieistniejącego obowiązku (w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona w tytule wykonawczym), czym naruszony został przepis art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Naruszony został też przepis art. 33 pkt 2 u.p.e.a., poprzez podjęcie egzekucji w sytuacji, gdy obowiązek wynikający z decyzji nie był wymagalny, oraz art. 33 pkt 6 u.p.e.a., którego naruszenia upatruje skarżąca w tym, że podjęto egzekucję w sytuacji, gdy nie nadano decyzji Wójta Gminy rygoru natychmiastowej wykonalności, co w konsekwencji oznacza, że egzekucja ustalonej należności była niedopuszczalna. Ostatni zarzut dotyczy przepisu art. 33 pkt 10 u.p.e.a. poprzez uznanie za prawidłowy tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], uznało powyższe zażalenie za niezasadne. Jeżeli chodzi o zarzut z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. organ odwoławczy stwierdził, że nieuwzględnienie okresów nienaliczania odsetek, o których mowa w art. 54 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r. poz. 201- zwanej dalej Ordynacją podatkową, w przypadkach, gdy decyzja w sprawie nie została doręczona w terminie jest uzasadnione w sytuacji, w której do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wierzyciel prawidłowo przyjął, że skarżąca swoim postępowaniem przyczyniła się do opóźnienia w wydaniu decyzji. W roku postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. ustalono, że skarżąca, w piśmie z dnia 18 lutego 2008 r., poinformowała organ, że w złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości za 2008 r. zmniejszyła wartość budowli w ten sposób, że wyłączyła z podstawy opodatkowania wartość kabli położonych w kanalizacji technicznej. Organ I instancji prawidłowo wezwał skarżącą, pismem z dnia 22 czerwca 2011 r., do przedłożenia dokumentów znajdujących się w jej posiadaniu, tj. dokumentacji inżynieryjno-budowlanej dotyczącej przedmiotowych kabli, położonych w kanalizacji technicznej, na dzień 1 stycznia 2008 r., a także wyciągu z dokumentów inwentaryzacyjnych, zawierających dane o kanalizacji wraz z kablami, bądź innej dokumentacji będącej w posiadaniu skarżącej, pozwalającej ustalić wartość budowli położonych w Gminie, na dzień 1 stycznia 2008 r. W odpowiedzi na to wezwanie podatnik przekazał organowi podatkowemu nośnik danych w postaci płyty CD, zawierający wyciąg z ewidencji środków trwałych gr. 2 KŚT i gr. 6 KŚT dla obszaru Telekomunikacji Polskiej SA w obrębie, którego położona jest gmina. Organ podatkowy na skutek stwierdzenia, że przekazana informacje są niekompletne, gdyż nie ujmują danych z miejscowości C., G., L. i W., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], ponownie wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień. Pismem z dnia 2 stycznia 2012 r. skarżąca udzieliła stosownych wyjaśnień, nie uzupełniając jednak wymaganych informacji, wobec czego organ wydał decyzję w dniu [...] lutego 2013 r., określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. Na skutek odwołania podatnika Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z dnia 16 września 2013 r., nr [...], organ podatkowy ponownie wezwał skarżącą do przedłożenia wyciągu z dokumentów inwentaryzacyjnych, zawierających dane o kanalizacji wraz z kablami, bądź innej dokumentacji będącej w posiadaniu podatnika, pozwalającej ustalić do celów podatkowych wartość budowli położonych w gminie G. na dzień 1 stycznia 2008 r. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca wyjaśniła, że w przedmiotowej sprawie złożyła płytę CD zawierającą wyciąg z ewidencji środków trwałych dla grupy 2 KŚT i dla g. 6 KŚT.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, analiza sprawy dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. wskazuje na to, że skarżąca na każdym etapie postępowania konsekwentnie i kategorycznie odmawiała przedłożenia rzetelnych dokumentów oraz udzielenia rzetelnych informacji, będących w jej wyłącznym posiadaniu, dotyczących ilości i wartości spornych budowli. Ustalenia takie zostały zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. nr [...]. z dnia [...] grudnia 2013 r., wydanej na skutek odwołania podatnika od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], określającej skarżącej wysokość zobowiązania w podatku do nieruchomości za 2008 r. Takie postępowanie podatnika, ukierunkowane na opóźnianie postępowania organu podatkowego, świadczy o przyczynieniu się podatnika do wydłużenia postępowania, co uzasadnia zastosowanie art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej.

Organ II instancji zwrócił również uwagę na fakt, że postępowanie egzekucyjne nie może być płaszczyzną, na której dokonuje się kontroli decyzji. Prawo zaskarżenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe przysługiwało stronie na etapie wydawania tejże decyzji. Zarzuty pod adresem ostatecznych decyzji nie mogą być przedmiotem badania i analizy na etapie postępowania egzekucyjnego. Dotyczy to również ustaleń przedstawionych w uzasadnieniu decyzji określających zobowiązanie. Z powyższych powodów za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. art. 33 pkt 1 u.p.e.a.

Za nieuzasadniony uznano także zarzut naruszenia art. 33 pkt 2 u.p.e.a., podkreślając, że wymagalność decyzji określającej zobowiązanie wynikała z jej ostateczności oraz ostateczności postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2013 r., nr [....], określającej skarżącej wysokość podatku od nieruchomości za 2008 r. Na etapie postępowania egzekucyjnego nie ma zaś możliwości kwestionowania ostatecznych rozstrzygnięć stanowiących podstawę egzekwowanego obowiązku.

Jeżeli chodzi o zarzut niedoręczenia postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2013 r. nr [....], o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] - skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w toku postępowania egzekucyjnego nie może być podnoszony taki zarzut, gdyż postanowienie powyższe jest ostateczne.

Organ zwrócił uwagę, że skarżąca była należycie reprezentowana przez doradcę podatkowego A. C., na co dowodem jest fakt, że był on autorem zażalenia na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2013r. i brał udział w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Zdaniem organu odwoławczego pełnomocnik strony postępowania w sprawie ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego jest także pełnomocnikiem w postępowaniu o nadanie decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Postępowanie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności toczy się w ramach sprawy podatkowej, w której wydano decyzję mogącą zostać objętą rygorem natychmiastowej wykonalności.

Zarzut podjęcia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u. u.p.e.a. jest tożsamy z zarzutem dotyczącym naliczenia odsetek, stąd też aktualne są w tym miejscu wyjaśnienia przedstawione, co do tego zarzutu.

Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2014 r. wniosła skarżąca, domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

- art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez zaakceptowanie egzekucji podjętej w zakresie nieistniejącego obowiązku (w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona w tytule wykonawczym);

- art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przez zaakceptowanie dopuszczalności zastosowania środka egzekucyjnego w sytuacji, gdy obowiązek wynikający z decyzji Wójta Gminy nie był wymagalny, ze względu na to, że decyzji tej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności;

- art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. przez zaakceptowanie egzekucji podjętej, w sytuacji, w której decyzji pierwszoinstancyjnej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, co w konsekwencji oznacza, iż egzekucja ustalonej w tej decyzji należności była niedopuszczalna;

4) art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. przez uznanie za prawidłowy tytuł wykonawczy, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a.

W uzasadnieniu skargi wskazano szczegółowo daty wydania poszczególnych decyzji w sprawie stwierdzając, że pomimo iż decyzje te nie zostały doręczone w terminie 2 miesięcy od otrzymania akt przez organ odwoławczy, tj. wystąpiły okresy nienaliczania odsetek o których mowa w art. 54 §1 Ordynacji podatkowej – Wójt Gminy nie uwzględnił tych okresów, doprowadzając do egzekucji odsetek obliczonych bez pominięcia tychże okresów. Samorządowe Kolegium Odwołąwcze natomiast, uznając powyższy zarzut za niezasadny, zaniechało dokonania szczegółowych ustaleń faktycznych w tej kwestii. Skarżący zarzucił wobec tego, że organ wywiódł wniosek z faktu, którego, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie wykazał.

Skarżący podniósł także, że decyzji Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2013 r. nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż postanowienie w tej sprawie zostało wydane przed doręczeniem tej decyzji, tj. w momencie, kiedy nie weszła ona jeszcze do obrotu prawnego, wobec czego przedmiotowe postanowienie nie może być uznane za skuteczne. Wskazana wyżej decyzja nie jest zatem, w ocenie skarżącego, wykonalna, a określony w nią obowiązek jest niewymagalny.

Skarżąca zarzuciła ponadto, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało w sposób nieprawidłowy doręczone osobie, która w tym postępowaniu nie była jej pełnomocnikiem. Podkreślając, iż postępowanie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym od samego postepowania wymiarowego skarżąca stwierdziła, że prawidłowym byłoby doręczenie przedmiotowego postanowienia jej, a nie pełnomocnikowi ustanowionemu w innej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 14 października 2014 r., sygn. I SA/Rz 675/14, oddalił skargę skarżącej, nie dopatrując się naruszenia prawa w związku z wydaniem zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącej, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, z dnia 14 października 2014 r., sygn. I SA/Rz 675/14, wyrokiem z dnia 10 marca 2017 r., sygn. II FSK 204/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Rzeszowie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli chodzi o zarzut z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. to stanowisko organu nie uwzględnia przebiegu całego postępowania, a w tym zakresie przerw w jego prowadzeniu, które nie mogły być uznane za będące wynikiem działań lub zaniechań strony. Należało zatem ustalić jakie czynności zmierzające do załatwienia sprawy w tym czasie były podejmowane przez organy podatkowe oraz czy wśród przyczyn powodujących tak znaczną przewlekłość postępowania były takie, za które winę ponosi strona. Nie wystarczy w tym zakresie stwierdzenie, że składane przez stronę wyjaśnienia, co do przedmiotu opodatkowania były niewystarczające. Jakkolwiek strona mogła dopuścić się zwłoki w przekazaniu żądanych przez organ dokumentów, to jednak dostarczyła je w czasie umożliwiającym załatwienie sprawy w terminie, natomiast pozostałe zachowania strony stanowiły jedynie realizacją przysługujących jej uprawnień procesowych, z tytułu czego nie może ponosić ona konsekwencji, o jakich mowa w art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej. Trudno ponadto przypisać stronie przyczynienie się do powstania opóźnienia w załatwieniu sprawy przez organ, skoro nie wystąpił związek przyczynowo-skutkowy między działaniami strony, a załatwieniem sprawy. Jak wynika z informacji przedstawionej w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu [...] października 2010 r., ostateczna decyzja w sprawie została wydana w dniu [...] listopada 2013 r., tj. po ponad 3 latach. W tym czasie wydane zostały przez organ odwoławczy dwukrotnie, na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, decyzje kasacyjne. W toku tego postępowania, w okresie po wydaniu pierwszej decyzji kasacyjnej przez okres dwóch lat, do wydania ponownej decyzji przez organ pierwszej instancji w dniu [...] lutego 2013 r. postępowanie ograniczone zostało do dwóch wezwań skierowanych do strony z dnia 22 czerwca 2011 r. oraz postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r. Przez okres 14 miesięcy poprzedzających ponowne wydanie decyzji organ nie podejmował żadnych działań, które mogły mieć na celu wyjaśnienie sprawy. Już tylko przytoczenie tych okoliczności wskazuje, że sprawa naliczania odsetek za zwłokę nie została należycie oceniona w kontekście reguł wskazanych w art. 54 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej Powstałe opóźnienie w ostatecznym załatwieniu sprawy powinno zostać ponownie ocenione przez sąd pierwszej instancji w oparciu o akta sprawy (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.). W tym zakresie należy dokonać oceny uwzględniającej podejmowane działania przez organ podatkowy czy to z własnej inicjatywy, czy też w związku z wystąpieniem strony, jeżeli były ono zgodne z przepisami postępowania podatkowego. Ponadto jako spełniające przesłankę do naliczania odsetek z art. 54 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej nie może zostać uznane korzystanie przez stronę z uprawnień procesowych, w sposób niewskazujący na ich nadużywanie. W tym zakresie mieści się między innymi prawo do składania odwołania. Dopiero zatem wykazanie, że opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu lub przyczynienia się (z reguły zawinionego) przez stronę oraz wystąpienie związku pomiędzy zachowaniem strony, a powstałym z tego powodu opóźnieniem, umożliwia zastosowanie art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej. Tego rodzaju oceny brakuje w zaskarżonym wyroku, co czyniło uzasadnionym zarzut naruszenia przepisów art. 151 P.p.s.a w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i 10 i art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz art. 54 § 1 pkt 3 i 7 oraz § 2 Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia, w następstwie uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, z dnia 14 października 2014 r., sygn. I SA/Rz 675/14, i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), uwzględniając skargę kasacyjną skarżącej uznał, że jest ona częściowo zasadna, tj. znajduje ona uzasadnione podstawy, jeżeli chodzi o kwestię prawidłowości naliczania skarżącej odsetek, a więc zarzutu dotyczącego egzekucji nieistniejącego obowiązku oraz nieprawidłowości tytułu wykonawczego (art. 33 § 1 pkt 1 i 10 i art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz art. 54 § 1 pkt 3 i 7 oraz § 2 Ordynacji podatkowej).

NSA nie podzielił jednak pozostałych zarzutów skarżącej, związanych z kwestionowaniem wykonalności decyzji podatkowej oraz prawidłowością nadania rygoru natychmiastowej wykonalności rozstrzygnięciu organu I instancji. W tym zakresie uznał prawidłowość stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku, a co za tym idzie postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2014 r., będącego przedmiotem oceny w niniejszej sprawie. Wobec tego, rozpoznając ponownie skargę na to rozstrzygnięcie, w warunkach związania stanowiskiem NSA, Sąd ograniczy się jedynie do kwestii naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 i 10 i art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz art. 54 § 1 pkt 3 i 7 oraz § 2 Ordynacji podatkowej.

Przesłanki nienaliczania odsetek za zwłokę, których prawidłowość kwestionuje skarżąca w niniejszej sprawie, zostały wyliczone w art. 54 Ordynacji podatkowej. Przepis art. 54 § 1 tego aktu wskazuje sytuacje, w których naliczanie odsetek zostało wyłączone, z woli ustawodawcy. Wśród nich znalazły się takie okoliczności jak przekroczenie przez organ odwoławczy terminu załatwienia sprawy (pkt 3 – odsetek nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3) i przekroczenie tego terminu przez organ I instancji (pkt 7 - za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania). W obu wymienionych przypadkach ustawodawca zastrzegł jednak, w art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej, że przepisu § 1 pkt 3 i 7 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel, lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.

W rozpoznawanej sprawie rozstrzygające ją organy, ustosunkowując się do kwestii egzekucji nieistniejącego obowiązku, w postaci nieistniejących odsetek, stwierdziły, że zarzut skarżącej w tym zakresie jest niezasadny, gdyż w jej przypadku zastosowanie znajdzie art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej, a to w związku z tym, że przyczyniła się ona do powstania opóźnienia w załatwieniu sprawy. Wyrażając swoje stanowisko organy skoncentrowały się na kwestii związanej z niewywiązaniem się przez skarżącą z obowiązku przedłożenia odpowiedniej dokumentacji inżynieryjno- budowlanej, pomijając całkowicie okoliczności związane z przebiegiem postępowania w sprawie.

Wierzyciel skarżącej, wyrażając swoje stanowisko, całkowicie pominął kwestię tego, jakie czynności zmierzające do załatwienia sprawy były podejmowane przez organy podatkowe, rozstrzygające merytorycznie jej sprawę oraz czy wśród przyczyn powodujących tak znaczną przewlekłość postępowania były takie, za które winę ponosi strona. Nie sposób też wskazać na związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy działaniami bądź zaniechaniami strony, a opóźnieniem w załatwieniu sprawy.

W tym miejscu należy podkreślić, że przyczyn w opóźnieniu załatwienia sprawy, pozostających po stronie skarżącej, nie można upatrywać w korzystaniu przez nią z uprawnień procesowych, odnośnie których nie sposób stwierdzić, że strona ich nadużywała.

Jak wynika z informacji przedstawionej w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu [...] października 2010 r., ostateczna decyzja w sprawie została wydana w dniu [...] listopada 2013 r., tj. po ponad 3 latach. W tym czasie wydane zostały przez organ odwoławczy dwukrotnie, na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, decyzje kasacyjne. W toku tego postępowania, w okresie po wydaniu pierwszej decyzji kasacyjnej przez okres dwóch lat, do wydania ponownej decyzji przez organ pierwszej instancji w dniu [...] lutego 2013 r. postępowanie ograniczone zostało do dwóch wezwań skierowanych do strony, z dnia 22 czerwca 2011 r. oraz 9 grudnia 2011 r. Przez okres 14 miesięcy poprzedzających ponowne wydanie decyzji organ nie podejmował żadnych działań, które mogły mieć na celu wyjaśnienie sprawy. Już tylko przytoczenie tych okoliczności wskazuje, że sprawa naliczania odsetek za zwłokę nie została należycie oceniona w kontekście reguł wskazanych w art. 54 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że wskazane tylko w uzasadnieniu decyzji organu I instancji okoliczności wskazują na to, że podnoszone przez skarżącą zarzuty mogą mieć uzasadnione podstawy. Sąd jednak, nie dysponując aktami postepowania w ramach którego dokonano określenia skarżącej zobowiązań podatkowych, nie ma możliwości ich sprawdzenia we własnym zakresie,. Do tych kwestii winien się więc odnieść w sposób całościowy i rzeczowy wierzyciel, ustosunkowując się do sformułowanych przez skarżącą zarzutów.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015, poz..1800, ze zm.) Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz na rzecz skarżącej kwotę 597 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmującą zwrot uiszczonego przez nią wpisu od skargi, w wysokości 100 zł, zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata, w wysokości 480 zł i zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, w wysokości 17 zł.