Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 808/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 106 ust. 5, art. 61 ust. 2 pkt 1 , art. 107 ust. 5b pkt 11 , art. 8 ust. 9
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b , art. 200 w zw. z art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Karolina Chrapkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie zmiany odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej SKO), po rozpatrzeniu odwołania A. B., reprezentowanego przez kuratora, od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] orzekającej w pkt.:

1. o zmianie od dnia 1.04.2019r. odpłatności A. B.za pobyt w DPS w , z ustaleniem odpłatności w wysokości 70 % dochodów tj. w kwocie 2.706,98 zł miesięcznie,

2. określeniu, że pozostałą kwotę tj. różnicę między średnim kosztem utrzymania w DPS w [...] a opłatą wnoszoną przez A. B.wnosić będzie Gmina [...] za pośrednictwem MOPS w ,

3. o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,

- uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i w to miejsce orzekło o zmianie decyzji organu I instancji z dnia 20.11.2018r. znak: 000137-08-214000/2018 w ten sposób, że ustalono dla A. B. odpłatność za pobyt w DPS w [...], począwszy od 1.04.2019r. w wysokości 2.706,98 zł miesięcznie, oraz od dnia 1.07.2019r. odpłatność w wysokości 3.800,00 zł miesięcznie.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie SKO powołało się na art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 2 pkt 1-3 oraz art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 1507), zwanej dalej ustawą, podnosząc, że organ I instancji decyzją z dnia 20.11.2019r. ustalił dla A. B., począwszy od dnia 1.10.2018 r., odpłatność za pobyt w DPS w [...] w wysokości 70 % dochodów tj. w kwocie 2.614,59 zł miesięcznie. Obecnie natomiast zaskarżoną decyzją organ ten zmienił od dnia 1.04.2019 r. przedmiotową odpłatność, ustalając ją na kwotę 2.706,98 zł miesięcznie (co stanowi 70 % dochodów A. B.). U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło prawidłowe ustalenie przez organ na podstawie danych wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 2.04.2019r. z udziałem kuratora strony, że dochody A. B. wzrosły względem ostatnio uzyskiwanych o więcej niż 10 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. więcej niż 70,10 zł (bo o 132 zł), i wyniosły 3.867,12 zł. Na dochód w tej wysokości złożyła się renta socjalna i rodzinna w kwocie 2.462,28 zł, co potwierdza zarówno treść wywiadu środowiskowego, jak też decyzja KRUS z dnia 20.03.2019r. Z kolei zgodnie z treścią zaświadczenia wydanego przez Urząd Miasta i Gminy w [...] z dnia 8.04.2019r. A. B. figuruje w rejestrze podatku rolnego od gruntów stanowiących gospodarstwo rolne jako właściciel w udziale 1/1 gruntów o powierzchni 3,2965 ha przeliczeniowych, jak też jako współwłaściciel w udziale 1/3 gruntów o powierzchni 3,7940 ha przeliczeniowych. Z kolei w myśl przepisów art. 8 ust. 9 ustawy przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 308,00 zł.

Tym samym organ I instancji prawidłowo ustalił, że łączny dochód A. B., począwszy od miesiąca marca 2019r., wynosi 3.867,12 zł, z czego dochód z gospodarstwa rolnego wyliczony ryczałtowo wynosi ogółem 1.404,84 zł, tj. 1.015,32 zł (3,2965 ha x 308,00 zł) oraz 389, 52 zł ( 1/ 3 z 3, 7940 ha x 308,00 zł). SKO wskazało ubocznie, że w wywiadzie środowiskowym błędnie przyjęto kwotę dochodu z gospodarstwa rolnego, wyliczając jego wysokość w oparciu o nieobowiązującą kwotę dochodu z 1 ha. Natomiast organ I instancji prawidłowo stwierdził, że 70 % dochodów a A. B., stanowiące podstawę do ustalenia odpłatności za jego pobyt w DPS, odpowiada kwocie 2.706,98 zł. W tym stanie faktycznym i prawnym, zdaniem organu odwoławczego, zachodziły podstawy określone przepisem art. 106 ust. 5 ustawy, uzasadniające zmianę decyzji z dnia 20.11.2018r. poprzez ustalenie tej odpłatności od dnia 1.04.2019r. w wysokości 2.706,98 zł miesięcznie. Odnosząc się do pkt 2 rozstrzygnięcia organu I instancji SKO wskazało, że z uwagi na jego informacyjny charakter powinien stanowić element uzasadnienia decyzji, nie zaś osnowy.

Co się zaś tyczy nadania decyzji – w oparciu o art. 108 § 1 K.p.a. – rygoru natychmiastowej wykonalności – to w ocenie organu odwoławczego ogólne tylko wskazanie w tym zakresie na wyjątkowo ważny interes strony, tj. konieczność dostosowania odpłatności za DPS do aktualnej kwoty dochodu, nie wyczerpuje przesłanki niezbędności niezwłocznego działania – gdyż nie wskazuje na istnienie konkretnych okoliczności, stanowiących o tym interesie. Ponadto, w sprawie nie zachodziły inne przesłanki, określone wyżej cyt. art. 108 § 1 k.p.a., pozwalające na nadanie decyzji ww. rygoru.

SKO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., wskazało na swój obowiązek uwzględniania zmian w stanie faktycznym istniejącym w dacie wydania decyzji, zwracając uwagę, że w czerwcu 2019r. nastąpiła kolejna zmiana w dochodach A. B. Mianowicie, strona w dniu 24.06.2019r., działając poprzez kuratora, dokonała sprzedaży nieruchomości rolnej stanowiącej jego współwłasność w wymiarze 1/3 za kwotę 30.000 zł.

W tym zakresie SKO, mając na uwadze unormowania art. 8 ust. 3-4 ustawy, stwierdziło, że kwota uzyskana przez A. B. ze sprzedaży nieruchomości stanowi dochód, podlegający uwzględnieniu przy ustalaniu odpłatności za pobyt w DPS. Kwota 30.000 zł przekracza bowiem pięciokrotnie wysokość kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, wynoszącego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy 701,00 zł, (701,00 zł x 5= 3. 505,00 zł), co obliguje organy do jej rozliczenia dla celów ustalenia odpłatności za pobyt w DPS - na podstawie przepisów art. 8 ust. 11 ustawy. W rezultacie uzyskaną z tytułu sprzedaży nieruchomości kwotę 30.000 zł podzielono, stosownie do tego przepisu, na 12 kolejnych miesięcy, począwszy od czerwca 2019r. do miesiąca maja 2020r. – co stanowi 2.500,00 zł miesięcznie i doliczono tę kwotę do miesięcznego dochodu strony – wynoszącego 3.477,60 zł, na co składa się kwota renty 2.462,28 zł oraz dochodu z gospodarstwa rolnego 1.015,32 zł. Wskazano przy tym, że średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS w [...] od dnia 1.03.2019r. wynosi, zgodnie z zarządzeniem Starosty Kazimierskiego z dnia 8.02.2019 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca DPS w [...] w 2019r. 3.800 zł. Natomiast 70 % kwoty dochodu A. B. stanowi kwotę wyższą, gdyż wynosi 4.184,32 zł (2. 500,00 zł + 3. 477, 60 zł = 5. 977,60 zł x 70 % = 4.184,32 zł). Obliczenie odpłatności za miesiąc lipiec 2019r. nastąpiło na podstawie dochodu rodziny z czerwca 2019r. Tym samym od dnia 1.07.2019r. odpłatność A. B. w DPS w [...] wynosi 3.800 zł, przy czym dochód z tytułu sprzedaży nieruchomości należało uwzględnić w dochodzie odwołującego jedynie przez okres 12 miesięcy (do końca maja 2020r.).

Odnosząc się do zarzutów odwołania w przedmiocie zasadności wliczenia do dochodu odwołującego dochodów z gospodarstwa rolnego SKO powołało się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wydane na kanwie art. 8 ust. 9 ustawy, podkreślając, że przepisy nie przewidują jakichkolwiek wyjątków od przyjętej w tym unormowaniu zasady ryczałtowego wyliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego. Nie ma przy tym znaczenia, czy grunty rolne są uprawiane czy też nie i z jakiego powodu oraz czy gospodarstwo rolne rzeczywiście przynosi dochody. Brak zatem podstawy do uwzględnienia odwołania i ustalenia odpłatności z uwzględnieniem jedynie dochodów A. B. z renty. Co się zaś tyczy zarzutu strony, że kwestionowana decyzja ustala odpłatność wstecz, odwołano się do przeważającego w doktrynie i judykaturze poglądu, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki, pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i mocą wsteczną. W orzecznictwie sądowym niejednokrotnie wyrażany jest pogląd, że wydanie decyzji na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 i ust. 2 ustawy w celu ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może obejmować okres przed wydaniem decyzji, gdyż decyzja ta konkretyzuje obowiązek powstający z mocy prawa z dniem zaistnienia takiego zdarzenia prawnego jak umieszczenie osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej.

Końcowo SKO przyznało, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący sposobu ustalenia dochodu strony (zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 107 § 1 i 3 oraz art. 8-9 i 11 K.p.a.), podkreślając jednak, że zebrany materiał dowodowy pozwolił na ocenę zasadności zakwestionowanej decyzji. Natomiast ewentualne wady w uzasadnieniu podjętej decyzji organ odwoławczy zobowiązany był naprawić, gdyż nie stanowi to przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 K.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. B., reprezentowany przez kuratora, zarzucił decyzji SKO naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 8 ust. 9 ustawy poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w zakresie ustalenia faktu posiadania przez A. B. nieruchomości, zaniechanie dokonania wnikliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i zignorowanie sprzecznych ze sobą informacji w zakresie powierzchni rzekomo posiadanego gospodarstwa rolnego, co miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, ponieważ doprowadziło do uznania, ze strona posiada gospodarstwo rolne o określonej powierzchni;

b) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji rozbieżności powierzchni nieruchomości wynikających z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych oraz brak uzasadnienia faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i okoliczności, dlaczego niektórym dowodom odmówił mocy dowodowej, w sposób uniemożliwiający kontrolę tego rozstrzygnięcia oraz sprzeczny z zasadą informowania (art. 9 K.p.a.) i obowiązkiem wyjaśniania zasadności przesłanek (art. 11 K.p.a.);

c) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 8 ust. 9 ustawy poprzez uznanie, że figurowanie w rejestrze podatników albo figurowanie w ewidencji gruntów i budynków jest równoznaczne z posiadaniem tytułu prawnego do nieruchomości (gospodarstwa rolnego) i osiąganiem dochodu z posiadanego gospodarstwa rolnego, podczas gdy organy administracji publicznej jako zobowiązane z urzędu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.) powinny w celu ustalenia prawa własności do nieruchomości (zwłaszcza w sytuacji posiadania w aktach administracyjnych sprzecznych ze sobą informacji w tym zakresie i obiektywnej możliwości uzyskania takich informacji) ustalać fakt bycia właścicielem nieruchomości w oparciu o treść ksiąg wieczystych, jako że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 6.07.1982r. o księgach wieczystych i hipotece to księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości,

d) art. 7, 77 i 80 K.p.a. w zw. z art. 8 ust. 9 ustawy dotyczących zasad gromadzenia i oceny dowodów, poprzez uznanie, że A. B. prowadzi gospodarstwo rolne i osiąga z tego tytułu dochód, podczas gdy w rzeczywistości A. B. nie osiąga dochodów z posiadanych użytków rolnych z uwagi na stan zdrowia oraz pobyt w DPS, a tym samym nie ma możliwości zajmowania się gospodarstwem rolnym i uzyskiwania dochodów z jego prowadzenia

- które to uchybienia łącznie doprowadziły do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z rażącymi naruszeniami przepisów postępowania.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji SKO oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodał, że jak wynika z wyjaśnień organu I instancji odebranych na etapie skargi, organ ten określając wielkość powierzchni gospodarstwa rolnego opierał się na jednoznacznych danych pozyskanych z ewidencji podatkowej Urzędu Gminy w [...] i nie miał wiedzy o zgłaszanych wątpliwościach co do prawa własności skarżącego do gruntów odziedziczonych po ojcu.

W piśmie procesowym z dnia 24.10.2019r. skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z postanowienia Sądu Rejonowego, Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia 25.11.1997r. o sygn. akt 1986/96, zaopatrzonego w klauzulę prawomocności - na okoliczność nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy przez organy administracji publicznej, w tym m.in. w zakresie nieprawidłowego ustalenia posiadania przez skarżącego nieruchomości wskazanych w zaskarżonej decyzji i nieprawidłowego ustalenia nieruchomości, które skarżący rzekomo odziedziczył po ojcu. Mianowicie w orzeczeniu tym odmówiono założenia księgi wieczystej dla nieruchomości o powierzchni 4,86 ha i wpisania jako właściciela A. B. w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w Kazimierzy Wielkiej zapadłe w dniu 21.10.1993r. o sygn. akt I Ns 214/93, (tj. to samo postanowienie, na które powołuje się organ I instancji), wskazując, że nie został wykazany tytuł prawny A. B.(ojca) do działek stanowiących aktualnie działki o numerach ewidencyjnych 123 i 73 (tj. działki, dla których w wypisie z ewidencji gruntów i budynków znajdujących się w aktach administracyjnych jest wpisany A. B. - syn). Zdaniem kuratora zarówno dokumenty posiadane przez Sąd Rejonowy w Kazimierzy Wielkiej, jak i dokumenty posiadane przez Starostę Kazimierskiego i Burmistrza Gminy [...] nie pozwalają określić, jakie nieruchomości po ojcu (i czy w ogóle) odziedziczył A. B.. W rezultacie stan faktyczny sprawy administracyjnej (w zakresie ustalenia posiadanych przez skarżącego nieruchomości) nie został należycie wyjaśniony przez organy administracyjne – pomimo, że kwestia posiadania ewentualnych nieruchomości rolnych jest kluczową okolicznością w sprawie, od której zależy ustalenie wysokości kosztów pobytu strony w DPS.

Na rozprawie sądowej w dniu 4.12.2019r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wyjaśnił, że w jej uzasadnieniu nie powołano kart akt administracyjnych, na których znajdowały się m.in. zaświadczenie z dnia 20.09.2018r. i wypis z rejestru gruntów wydany w dniu 5.11.2018r., gdyż dokumenty te znajdowały się luzem w aktach postępowania i nie były ponumerowane - zostały natomiast wykonane ich fotokopie. Na skutek zobowiązania przez Sąd do złożenia tych fotokopii, przy piśmie procesowym z dnia 9.12.2019r., przedłożono zaświadczenie z dnia 20.09.2018r. i wypis z rejestru gruntów z dnia 5.11.2018r. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że po ponownej weryfikacji fotokopii akt administracyjnych ustalił, że zamiast powołanego załącznika (wypis z rejestru gruntów z dnia 5.11.2018r.) znajdowały się tam dwa inne dokumenty z rejestru gruntów z innych dat, a tożsame pod względem treści z tym załącznikiem. Dalej złożono wypis z rejestru gruntu z dnia 20.09.2018 r. oraz wypis z rejestru gruntów z dnia 20.08.2018 r., a także zaświadczenie z ewidencji podatkowej z dnia 16.07.2019r.

W piśmie podkreślono, że wszystkie ww. dokumenty wskazują, że organ I instancji był w posiadaniu dokumentów, z których wynikały sprzeczne informacje odnośnie powierzchni nieruchomości, co do których A. B. został wskazany w odpowiednich rejestrach jako posiadacz samoistny nieruchomości rolnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja wydana w oparciu m.in. o przepis art. 106 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. O ile nie było w sprawie wątpliwości i sporu co do tego, że w związku ze wzrostem dochodu skarżącego w zakresie renty socjalnej i renty rodzinnej, a w dalszej kolejności także wobec sprzedaży w czerwcu 2019 r. nieruchomości odziedziczonych po matce, zachodziła konieczność zmiany decyzji ustalającej wysokość odpłatności za pobyt w DPS z dnia 20 listopada 2018 r., o tyle wątpliwości takie zaistniały co do prawidłowości ustalenia dochodu skarżącego z nieruchomości odziedziczonej (jak przyjęły organy) po ojcu, co mogło przekładać się na wysokość ustalonej opłaty.

Zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu. Stosownie do treści art. 8 ust. 9 ustawy przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 308 zł. Stosownie do tych reguł organy w ramach dochodu skarżącego uwzględniły m.in. dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,2965 ha przeliczeniowych w wysokości 1015,32 zł. Podstawą takiego ustalenia było zaświadczenie Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia 8 kwietnia 2019 r. (k. 8 akt adm.), z którego wynikało m.in., że A. B. figuruje w rejestrze podatku rolnego od gruntów stanowiących gospodarstwo rolne w myśl przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1588) jako właściciel w udziale 1/1 gruntów o powierzchni 5.4100 ha fizycznych (w tym 5.4100 ha fizycznych użytków rolnych), co daje 3.2965 ha przeliczeniowych (w tym 3.2965 ha przeliczeniowych użytków rolnych). Na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym ojcu z dnia 21 października 1993 r., sygn. I Ns 214/93, ustalono (por. pismo z dnia 20 sierpnia 2019 r. – k. 48 akt adm.), że ww. gospodarstwo skarżący odziedziczył po zmarłym ojcu. Jak wynika ze złożonych przez pełnomocnika skarżącego przy piśmie z dnia 9 grudnia 2019 r. fotokopii wypisu z rejestru gruntów z dnia 20 sierpnia 2018 r. (k. 39), podpisanej z upoważnienia Starosty przez [...] A. B. figuruje w tym rejestrze jako właściciel nieruchomości o pow. 5,34 ha fizycznych (z czego, jak zauważył pełnomocnik, grunty rolne stanowią 4,9418 ha). Analogiczne powierzchnie wynikają z wypisu z rejestru gruntów z dnia 5 listopada 2018 r. (k. 36). Nie ulega wątpliwości, że powierzchnia ta różni się od tej przyjętej przez organ na podstawie zaświadczenia z dnia 8 kwietnia 2019 r. Jak przy tym twierdził pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 9 grudnia 2019 r. (w powiązaniu z twierdzeniem podniesionym na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 r.), ww. wypis z rejestru datowany na dzień 20 sierpnia 2018 r. znajdował się w aktach organu I instancji (luzem i bez numeru) w czasie lektury tych akt. Niezależnie od tego czy tak było czy nie, nie ulega wątpliwości, że istnieje rozbieżność w zakresie powierzchni nieruchomości – co prawda w zakresie ha fizycznych, różnica ta jednak może przełożyć się także na wielkość powierzchni przeliczeniowej.

Co więcej, istotne wątpliwości w zakresie tego, czy przedmiotowa nieruchomość (niezależnie od jej powierzchni) wchodzi w ogóle w skład majątku skarżącego, wywołuje przedłożone przed Sądem postanowienie Sądu Rejonowego w Kazimierzy Wielkiej z dnia 25 listopada 1997 r. (k. 18-20), w którym odmówiono założenia księgi wieczystej dla działek położonych w miejscowości Ławy gm. [...] o łącznej powierzchni 4,86 ha i wpisania w niej skarżącego jako właściciela – z uwagi na niewykazanie tytułu własności A. B.(ojca skarżącego).

Powyższe okoliczności świadczą o tym, że zachodzą uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości ustaleń organów w zakresie po pierwsze tego, czy dochód z ww. gospodarstwa należało uwzględnić w ramach dochodu skarżącego wpływającego na ustalenie odpłatności za pobyt w DPS, a jeśli tak to w jakiej wysokości.

Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 107 ust. 5b pkt 11 ustawy sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby lub rodziny ustala się na podstawie m.in. zaświadczenia urzędu gminy albo oświadczenia o powierzchni gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych. Nawet jeśli przyjąć, że organ I instancji, dysponując tego rodzaju zaświadczeniem, nie wiedział o tego rodzaju rozbieżnościach i wątpliwościach, co obligowałoby go do czynienia dodatkowych ustaleń (por. też art. 107 ust. 5d ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy okoliczności sprawy, mające wpływ na prawo do świadczeń, wymagają potwierdzenia innym oświadczeniem lub dokumentem niż wymienionym w ust. 5b, można domagać się takiego oświadczenia lub dokumentu), a w przypadku ich braku uzasadniałoby naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a., ujawnione dokumenty i wątpliwości powodowały konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wskazują bowiem na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Należy zwrócić uwagę, że w piśmie z dnia 9 października 2019 r. skierowanym do SKO (k. 57 akt adm.) organ I instancji przyznał, że powierzchnia gruntów wykazana w wypisie z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego i powierzchnia tychże gruntów wykazywana przez ewidencję podatkową Urzędu Miasta i Gminy w [...] od kwietnia 2017 r. nie jest tożsama i obecnie trwa procedura mająca na celu wyjaśnienie tych rozbieżności. Dodatkową wątpliwość, jak dalej podaje organ, wprowadza pozyskane przez kuratora w/w postanowienie Sądu Rejonowego. Ośrodek – jak również wynika z pisma – nie posiadał informacji o powyższych wątpliwościach co do prawa własności A. B. do gruntów odziedziczonych po ojcu. Pismo to potwierdza powyższe ustalenia Sądu. Rolą organu I instancji ponownie rozpoznającego sprawę będzie zatem wyjaśnienie powyższych wątpliwości co do faktu, czy przedmiotowe gospodarstwo wchodzi w skład majątku skarżącego, a jeśli tak to jaka jest jego powierzchnia. W konsekwencji dokonanych ustaleń organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, które należycie uzasadni.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego tego, że skarżący w rzeczywistości – z uwagi na stan zdrowia i pobyt w DPS – nie osiąga dochodów z gospodarstwa rolnego, a nawet nie ma takiej możliwości, należy podnieść, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych określony w art. 8 ust. 9 ustawy dochód ma charakter ryczałtowy i jest ustalany niezależnie od faktycznych dochodów, jakie przynosi dane gospodarstwo. Nie ma zatem podstaw by przyjmować, że zastosowanie tej regulacji może być uzależnione od dodatkowych ustaleń dotyczących sytuacji osobistej i zdrowotnej właściciela gospodarstwa. Bez znaczenia jest także okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane, czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody. Powołany przepis zakłada fikcję prawną, według której przyjmuje się ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego, do którego strona posiada tytuł prawny. Dlatego też okoliczności, które są przyczyną nieuprawiania gospodarstwa rolnego, nie mają znaczenia prawnego. Bez względu na fakt, czy ziemia uprawiana jest przez właściciela, czy nie jest uprawiana, dochód ustala się tak samo, biorąc pod uwagę wielkość gospodarstwa rolnego (por. m.in. wyroki NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. I OSK 43/17, z dnia 19 października 2017 r., sygn. I OSK 1123/17).

Na zasądzone koszty postępowania złożyła się kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem, o czym orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.