Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 261/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 2, ust. 3, art. 25 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 8 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane i przypisania do zwrotu świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza A. z dnia [...], nr [...]. a.bł.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza A. z dnia [...] r., nr [...] o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:

Burmistrz A. decyzją z dnia [...] r. uznał świadczenie wychowawcze przyznane M. K. na syna A. P. w wysokości 500 zł miesięcznie za nienależnie pobrane w okresie od 1 sierpnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. oraz orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w wysokości 2.500 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 10 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 pkt 11 i art. 1, art. 2 pkt 19 lit. "c" i "f", pkt 20 lit. "c", art. 5 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 i 3, art. 20 ust. 1, art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3, 7 i 9 oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1851 ze zm., dalej jako: "ustawa") oraz rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia wychowawcze oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1465, dalej jako: "rozporządzenie").

Organ wyjaśnił w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że decyzją z dnia [...] r. przyznał M. K świadczenie wychowawcze na syna A. P. po 500 zł miesięcznie, na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Organ uznał, iż trzyosobowa rodzina - wnioskodawczyni, jej mąż K. P. i syn A. –uzyskali w 2014 roku dochody nie przekraczające kryterium dochodowego 800 zł na osobę w rodzinie.

W dniu 12 grudnia 2017 r. wpłynęło do akt zaświadczenie z dnia 28 listopada 2017 r o podjęciu przez K. P. zatrudnienia w firmie "A" od 7 czerwca do 16 grudnia 2016 r. i o wysokości wynagrodzenia w lipcu 2016 roku w wysokości 694, 65 zł netto. W tej sytuacji Burmistrz dokonał ponownego przeliczenia dochodu rodziny z uwzględnieniem dochodu uzyskanego przez K. P. za miesiąc lipiec 2016 r. i ustalił, że dochód na osobę w rodzinie wynosi 919,77 zł i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W konsekwencji Burmistrz A. wydał w dniu [...] roku powołaną wyżej decyzję o świadczeniu nienależnym i przypisaniu kwoty 2500 zł do zwrotu przez M. K.

M. K. w odwołaniu podniosła, iż nie miała świadomości, że były już mąż zataił przed nią fakt zarobkowania, w toku postępowania rozwodowego, wszczętego ... również informował, że jest osobą bezrobotną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania M. K., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, iż w związku z podjęciem zatrudnienia przez K. P. od dnia 7 czerwca 2016 r. mamy do czynienia z dochodem uzyskanym na podstawie art. 7 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 20 lit. "c" ustawy.

Następnie Kolegium sięgając do treści art. 7 ust. 3 i art. 2 pkt 20 ustawy napisało, że dochód uzyskany przez K. P. z tytułu podjęcia zatrudnienia, w miesiącu lipcu 2016 r. jest dochodem uzyskanym w rozumieniu ustawy. Natomiast cytując art. 18 ust. 6 ustawy organ napisał, że świadczenie wychowawcze nie przysługiwało odwołującej od dnia 1 sierpnia do dnia 31 grudnia 2016 r. Na mocy art. 20 ustawy strona była zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia organu właściwego wypłacającego świadczenie wychowawcze o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Bezspornie uzyskanie dochodu należy do zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko bowiem prawo do tego świadczenia jest uzależnione, zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy, od spełnienia kryterium dochodowego. W sprawie po przeliczeniu dochodu Kolegium stwierdziło, że strona przekracza kryterium dochodowe, zatem świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko nie przysługuje. W konsekwencji świadczenie wychowawcze wypłacone za okres od sierpnia do 31 grudnia 2016 r. w wysokości 500 zł miesięcznie jest na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy, świadczeniem nienależnie pobranym podlegającym zwrotowi. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty (art. 25 ust. 9 ustawy). Kwota odsetek ustawowych za opóźnienie aktualnie wynosi 7% w skali roku.

Odnosząc się do argumentów odwołania Kolegium pouczyło odwołującą, że zgodnie 25 ust. 10 ustawy organ właściwy, który wydal decyzję w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, może umorzyć kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Wniosek taki należy złożyć w organie pierwszej instancji.

Reasumując – w ocenie Kolegium – organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, wydana zaś w sprawie decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze na powyższą decyzję M. K. wskazała, iż przez byłego męża była niejednokrotnie informowana, że on nie pracuje. Również na sprawie rozwodowej w dniu 20 stycznia 2017 r. tenże wypierał się, że pracuje. Ojca nie interesuje los syna. Skarżąca nadal ponosi straty finansowe związane z pierwszym mężem, nadal spłaca kredyt w kwocie 640 zł miesięcznie. Obecny mąż skarżącej zarabia połowę najniższej krajowej. Matka męża strony jest po udarze. Rodzina zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu, przeznacza dużo pieniędzy na leki matki męża, dlatego znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Do września 2018 r. strona przebywa na urlopie macierzyńskim.

W konkluzji skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ jej sytuacja materialna nie należy do łatwych, a zabranie należnej kwoty bardzo wpłynie na rodzinę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych. . Organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, niezbędnego dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia, czym naruszyły zasady postępowania określone w art. 7., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Powyższe uchybienie częściowo związane jest również z błędną wykładnią pojęcia świadczenie nienależnie pobrane.

Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. jedn., Dz. U. z 2017 r. poz. 1851, dalej jako p.p.w.d.).

Warunkiem przyznania świadczenia na pierwsze dziecko jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwoty 800 zł (art. 5 ust. 3 ustawy. Należy pamiętać, że ustawodawca wprowadził w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci definicję legalną (to jest na potrzeby tej ustawy) rodziny. W jej skład zaliczył małżonków i pozostające na ich utrzymaniu małoletnie dzieci. Przy czym co do zasady ustawodawca uwzględnił status prawny rodziny a nie faktyczny. Zatem małżonkowie to rodzina. Skoro tak, to ustalając dochód rodziny organ winien uwzględnić dochód każdego z małżonków.

Przy czym podkreślić należy, że pierwszy okres na który jest przyznawane prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 1 kwietnia 2016 r. i kończy się dnia 30 września 2017 r. (art. 48 ust. 1 w zw. z art. 58 p.p.w.d.). W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014 (art.48 ust.2 p.p.w.d.).

Z kolei na podstawie art. 7 ust. 1-3 w związku z art. 2 ust. 1 p.p.w.d. przy ustalaniu dochodu rodziny bierze się pod uwagę utratę bądź uzyskanie dochodu, które miały miejsce zarówno w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia, jak i utratę bądź uzyskanie dochodu, które nastąpiły po roku kalendarzowym, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Istotą tego rozwiązania ustawowego jest zweryfikowanie sytuacji dochodowej rodziny w danym okresie świadczeniowym.

Organ II instancji, rozpoznając odwołanie skarżącej stwierdził jedynie, że z powodu podjęcia przez męża skarżącej K. P. zatrudnienia w miesiącach czerwiec – grudzień 2016r. i uzyskania w lipcu dochodu w wysokości 694,65 zł netto doszło w rodzinie skarżącej do przekroczenia kryterium dochodowego. Kolegium przyjęło, że łączny dochód w rodzinie M. K. wynosi 919,77 zł. Stwierdzenia powyższe nie zostały jednak poprzedzone żadnymi ustaleniami organu odwoławczego, nie sposób wobec tego zweryfikować kwot podanych w uzasadnieniu decyzji Kolegium . Ponadto organ II instancji nie odniósł się do zarzutów odwołania.

Stanowi to o istotnym naruszeniu obowiązków organu odwoławczego, zawartych w art. 17 § 3 k.p.a. Organ II instancji rozpoznając odwołanie nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ pierwszej instancji, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu. Organ ten obowiązany jest rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie, zatem zakres postępowania odwoławczego nie jest węższy niż zakres postępowania przed organem pierwszej instancji, a organ odwoławczy ma nie mniejsze w tym względzie obowiązki. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, w którym brak jest wnikliwego ustosunkowania się do zarzutów odwołania albo odniesienia się i oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i dowodów pozwalających na ocenę prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, uzasadnia nie tylko uznanie, że decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju postępowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania (tak WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 7 marca 2017 roku II SA/Gd 790/17, LEX nr 2458174). Już powyższe wady skutkowałby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji

Pierwszy ze stawianych organowi II instancji zarzutów –niemożności weryfikacji wniosków co do dochodów rodziny skarżącej jest o tyle istotny, że i ustalenia organu I instancji w tym zakresie budą zastrzeżenia sądu.

W uzasadnieniu decyzji z [...] organ ten przyjmuje, ze dochód skarżącej w 2014 roku wyniósł 6351 zł, zaś dochód utracony (zasiłek chorobowy) to 5889,87 zł. Brak jednak wyjaśnień źródła dochodu. Ponadto organ przyjmuje, ż dochód miesięczny w rodzinie skarżącej w 2014 roku wyniósł 126 zł nie wyjaśniając, czy jest to dochód na osobę w rodzinie, czy całkowity dochód rodziny..

Nieprawidłowo organ I instancji obliczył dochód uzyskany przez skarżącą w 2015 roku na podstawie art. 7 ust.3 p.p.w.d. a nie na podstawie art. 7 ust.2 p.p.w.d. Skarżąca podjęła zatrudnienie w 2015 roku. W ocenie sądu w przypadku świadczeń wypłacanych za pierwszy okres świadczeniowy 2016 – 2017 dochód uzyskany w 2015 roku jest dochodem uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia. Stosownie zaś do powołanego art. 7 ust.2 p.p.w.d. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Tymczasem organ powołał się jedynie na =dochód uzyskany w miesiącu po rozpoczęciu zatrudnienia, a więc obliczył go stosownie do art. 7 ust.3 p.p.w.d. Ponadto, jeżeli skarżąca podjęła zatrudnienie w lipcu 2015 roku, to oznacza, że najprawdopodobniej nie uzyskiwała już dochodu , który organ przyjął jako jej dochód w 2014 roku. Nie sposób natomiast zaakceptować takich obliczeń i sumowania dochodów z poszczególnych lat, które prowadziłyby do ustalenia dochodu, jakim strona w żadnym czasie nie dysponowała. Celem regulacji zawartej w art. 7 p.p.w.d. jest przecież weryfikacja i urealnienie sytuacji dochodowej rodziny w okresie świadczeniowym. Na obecnym etapie kontroli sądowej nie sposób przesądzić, jaki wpływ na ustaloną wysokość dochodu miały powyższe uchybienia organów

Natomiast zasadniczo trafnie organy potraktowały dochód męża uzyskany w 2016 roku jako dochód uzyskany w rozumieniu art. 7 ust.3 w zw. z art. 2 pkt 20 p.p.w.d. Należało jednakże rozważyć czy dochód uzyskiwany w części okresu świadczeniowego nie stał się dochodem utraconym. Jak wskazuje definicja dochodu utraconego (art.2 pkt 19 c p.p.w.d.) utratą dochodu w rozumieniu ustawy jest utrata spowodowana utratą zatrudnienia. Stosowanie do dyspozycji art. 7 ust.1 p.p.w.d. w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Z nader lakonicznych ustaleń organu nie wynika, czy mąż skarżącej uzyskiwał dochody przed czerwcem 2016 i po grudniu 2016 roku. Nie wiadomo, czy zaświadczenie o zarobkach męża skarżącej dotyczyło np kontynuacji zatrudnienia.

Ponadto istotne jest zdanie ostatnie art. 7 ust.3 p.p.w.d. – aby uwzględnić dochód uzyskany musi być uzyskiwany w okresie, na jaki jest ustalane lub weryfikowane prawo do świadczenia, czyli na moment wydania decyzji ustalającej, bądź weryfikującej. Ustawodawca zakłada bowiem długotrwałość uzyskiwania dochodu. Celem instytucji uzyskania i utraty dochodu jest bowiem realnienie sytuacji dochodowej rodziny na dzień ustalania prawa do świadczeń czy weryfikacji wcześniej przyznanych.

Reasumując tę część rozważań, znaczące wątpliwości sądu budzą ustalenia co do faktycznych dochodów rodziny w spornym okresie, co uniemożliwia weryfikację wniosków zawartych w uzasadnieniach decyzji. .

Przede wszystkim jednak organy nie rozważyły w ogóle, czy świadczenie wypłacone za sporny okres lipiec-grudzień 2016 było świadczeniem nienależnie pobranym. W ocenie sądu w okolicznościach sprawy sam fakt, że mąż skarżącej uzyskiwał wynagrodzenie nie przesądza o powyższym. Stanowi co najwyżej podstawę do stwierdzenia, że mamy do czynienia ze świadczeniem nienależnym. Organom należy zarzucić, ze dokonały niewłaściwej wykładni normy zawartej w art. 25 ust.1 i 2 p.p.w.d.

Ustawodawca przewiduje obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego, stanowiąc w art. 25 ust.1 p.p.w.d., ze osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Jednocześnie w art. 25 ust.2 wymieniono enumeratywnie przypadki, w których uznaje się świadczenie za nienależnie pobrane. Organy jako podstawę uznania spornych świadczeń za nienależnie pobrane wskazują art. 25 ust.2 pkt 1 p.p.w.d., który stanowi, że za nienależnie pobrane uważa się świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania.

Przy wykładni instytucji świadczenia nienależnie pobranego należy posługiwać się wykładnia wypracowaną na kanwie analogicznych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. I ta ustawa bowiem przewiduje obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, zawierając zamknięty katalog stanów faktycznych, wyczerpujących znamiona świadczenia nienależnie pobranego. Nie ma żadnych podstaw, aby przy analogicznych definicjach pojęcia w kolejnych ustawach, normujących różne formy pomocy państwa rodzinie, stosować odmienne reguły interpretacyjne tożsamych pojęć. Sprzyja to zachowaniu ładu w przestrzeni prawnej.

Jak się podkreśla w orzecznictwie, błędne jest utożsamianie tego pojęcia, z pojęciem "nienależnego świadczenia". Jakkolwiek, "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym, występującym np. wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy podstawa taka odpadła, to "świadczeniem nienależnie pobranym" jest świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). W konsekwencji przyjmuje się, że obowiązek zwrotu obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy" (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2009 r., sygn. I OSK 826/09, wyrok WSA z 26 stycznia 2010 r., sygn. IV SA/Gl 398/09, wyroki NSA z dnia 2 października 2013 r. w sprawach o sygn. akt I OSK 2998/12 i sygn. akt I OSK 2297/12 pub. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Innymi słowy, o świadczeniu nienależnie pobranym można mówić wówczas, gdy nie tylko doszło do jego wypłaty mimo braku podstaw ustawowych do takiego działania, ale przy zaistnieniu świadomości osoby, która świadczenie pobiera, iż świadczenie jej nie przysługuje. Taka jest generalna reguła wykładni pojęcia świadczenia nienależnie pobranego. Skoro jest to zasada ogólna, to przez jej pryzmat należy rozważać każdą z ustalonych przez organ podstaw uznania świadczenia za nienależnie pobrane.

W przypadku podstawy wskazanej przez organy –zaistnienie okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego – wyjaśnienia wymaga, czy skarżąca miała świadomość, że mąż uzyskiwał dochody.

Raz jeszcze przyjdzie podkreślić, że pamiętając , iż pod względem prawnym K. P. i M. K. stanowili prawnie rodzinę, to biorąc pod uwagę, iż już w 2016 roku sprawa rozwodowa była w toku, nie można wykluczyć, że dochodu owego małżonek nie ujawnił. Zakładając, że organ prawidłowo wyliczył zmianę dochodu w rodzinie uzasadniony byłby wniosek, że świadczenie w spornym okresie było świadczeniem nienależnym. Natomiast dla uznania go za świadczenie nienależnie pobrane niezbędne jest wyjaśnienie stanu świadomości skarżącej w okresie czerwiec – grudzień 2016 o sytuacji dochodowej męża.

Zarzuty podnoszone przez skarżącą winny skłonić organy do wyjaśnienia, czy rzeczywiście skarżąca nie miała świadomości uzyskiwania przez męża dochodów, w szczególności czy podawał się on za osobę bezrobotną np. podczas postępowania rozwodowego. Jak wskazuje sygnatura sprawy rozwodowej, została ona wszczęta jeszcze w 2016 roku. Nie można wykluczyć, że rzeczywiście małżonek zatajał przed skarżącą fakt podjęcia w czerwcu 2016 roku zatrudnienia. Należało rozważyć przykładowo zobowiązanie skarżącej do przedłożenia PIT za rok 2016, z którego wynikałoby, czy rozliczała się wspólnie z mężem i jakie rodzina zgłaszała wówczas dowody, kopii zaświadczeń, składanych przez męża w toku postępowania o rozwód, kopii protokołów posiedzeń sądu powszechnego, podczas których mąż skarżącej składał wyjaśnienia nt swojej sytuacji dochodowej. To tylko przykładowe środki dowodowe, jakimi dysponowały organy w celu wyjaśnienia, czy rzeczywiście skarżąca nie miała świadomości, iż jej mąż podjął pracę w okresie czerwiec – grudzień 2016.

Nawet gdy okoliczność, ze wypłacone świadczenie wychowawcze w świetle dowodów, ujawnionych po jego przyznaniu okazało się świadczeniem nienależnym, nie przesadza to jeszcze o tym, że było ono świadczeniem nienależnie pobranym.

W ocenie sądu tylko takie wszechstronne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy pozwoli na wydanie rozstrzygnięcia, które uwzględnia charakter i ce tego świadczenia, jakim jest zaspokojenie potrzeb dziecka, dbałość o jego dobro o ochronę.

Jak zatem wynika z powyższych uwag, sprawa nie została dostatecznie przez organy wyjaśniona zarówno pod kątem prawidłowego ustalenia dochodów rodziny w latach 2014 -2017, jak i pod względem rozważenia, czy sporne świadczenie było świadczeniem pobranym przez skarżącą w sposób świadomy, to jest przy wiedzy z jej strony, że stan faktyczny nie pozwalał na korzystanie z tej formy pomocy państwa, a wiec czy było świadczeniem nienależnie pobranym a nie tylko nienależnym. .

Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawi art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uzupełnią postępowanie wyjaśniające we wskazanym w niniejszym uzasadnieniu zakresie, zarówno co do wyliczenia dochodów rodziny skarżącej, jak i co do okoliczności związanych z koniecznością wyjaśnienia przesłanek z art. 25 ust.1 i 2 p.p.w.d., stosując się do przedstawionej wykładni unormowań ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

A.B.