Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1541/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6165 Nasiennictwo i ochrona roślin uprawnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 134
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "organ odwoławczy", "MRiRW"), działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: "k.p.a."), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych (dalej: "organ I instancji", "Dyrektor COBORU") sygn. [...] z dnia [...] września 2018 r. w sprawie pozbawienia hodowcy wyłącznego prawa do odmiany [...].

Postanowienie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:

Pismem z dnia 13 lipca 2018 r. organ I instancji zawiadomił M. M. (dalej: "strona", "skarżący") o wszczęciu postępowania w sprawie pozbawienia hodowcy wyłącznego prawa do odmiany. Następnie decyzją z dnia [...] września 2018 r. sygn. [...] Dyrektor COBORU, działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz.U. z 2018 r. poz. 432), pozbawił hodowcę wyłącznego prawa do odmiany [...], w związku z brakiem uiszczenia przez hodowcę opłat, określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lutego 2004 r. w sprawie opłat za złożenie wniosku o przyznanie prawa do ochrony wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany, a także zarobkowego korzystania z niej, badanie odrębności, wyrównania i trwałości, przyznanie i utrzymanie wyłącznego prawa (Dz. U. z 2004 r. Nr 60 poz. 567 oraz z 2015 r. poz. 2166).

Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji Dyrektora COBORU do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, za pośrednictwem COBORU. Odwołanie do COBORU zostało złożone faxem w dniu 18 października 2018 r. Przekazane przez Dyrektora COBORU odwołanie wpłynęło do MRiRW w dniu 25 października 2018 r.

W związku z brakiem formalnym polegającym na braku podpisu pod odwołaniem oraz brakiem wyznaczenia pełnomocnika strony zamieszkałej poza terytorium Unii Europejskiej do prowadzenia postępowania przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pismem z dnia 13 grudnia 2018 r. Minister wezwał hodowcę do uzupełnienia braku formalnego oraz wskazanie, zgodnie z art. 40 § 4 k.p.a., pełnomocnika do prowadzenia sprawy lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w Rzeczpospolitej Polskiej.

W dniu 23 stycznia 2019 r. do MRiRW wpłynął oryginał pełnomocnictwa dla M. B., radcy prawnego, Kancelaria Radcowska w [...], ul. [...], 61-736 [...] (potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia w dniu 21 stycznia 2019 r.).

Rozpatrując odwołanie skarżącego od decyzji Dyrektora COBORU z dn. [...] września 2018 r., organ odwoławczy wskazanym na wstępie niniejszego uzasadnienia postanowieniem z dn. [...] lutego 2019 r. stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. Minister wyjaśnił, iż pełnomocnik hodowcy, do reprezentowania hodowcy wobec COBORU, A. K., odebrał skutecznie decyzję Dyrektora COBORU w dniu 3 października 2018 r., co wynika jednoznacznie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Odwołanie od decyzji zostało złożone do COBORU przez hodowcę za pośrednictwem Fax w dniu 18 października 2018 r. W związku z organ odwoławczy uznał, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia, gdyż zostało nadane faxem w piętnastym dniu licząc od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji organu I instancji. Ponadto MRiRW zauważył, iż strona nie złożyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, zgodnie z art. 58 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Autor skargi wydanemu w sprawie rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie prawa twierdząc, że nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Strona podała, że w dniu 3 października 2018 r. decyzja organu I instancji została doręczona przez listonosza osobie nieuprawnionej. Nadto wskazała, że na potwierdzeniu odbioru nie ma imienia i nazwiska pełnomocnika, jak i nie ma jego podpisu. Wobec powyższego, strona dołączyła do skargi oświadczenie pełnomocnika w tym zakresie i wniosła o powołanie biegłego, celem ustalenia czy na przesyłce znajduje się podpis pełnomocnika, czy innej osoby.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jego wydania.

W ocenie Sądu, rozpoznającego niniejszą sprawę, skarga nie jest zasadna.

Wyjaśnić należy, że skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej, w obecnym stanie prawnym, skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] stwierdzające, że odwołanie skarżącego, od decyzji Dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych z dnia [...] września 2018 r. sygn. [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia decyzji, które miało zostać potwierdzone przez osobę nieuprawnioną do obioru korespondencji.

Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Liczenie terminu do wniesienia odwołania następuje według sposobu określonego w art. 57 § 1 k.p.a., a zatem termin do wniesienia odwołania rozpoczyna bieg następnego dnia po dniu, w którym decyzja została doręczona lub ogłoszona, zaś upływ ostatniego – czternastego dnia uważa się za koniec terminu. Termin do wniesienia odwołania jest terminem dla dokonania czynności przez stronę, bezwzględnie oznaczonym, ustawowym i zawitym, co oznacza, że wniesienie odwołania po terminie jest bezskuteczne (zob. A. Golęba, w: T. Woś (red.) Postępowanie administracyjne, Warszawa 2015, s. 232-233).

Stosownie do art. 40 § 1 i § 2 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Natomiast zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. co do zasady pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 k.p.a.), przy czym o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Sąd zauważa, iż w przekazanych Sądowi aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 13 października 2011 r., w którym skarżący zwrócił się do organu I instancji z prośbą o zmianę pełnomocnika, desygnując A. K. do pełnienia funkcji upoważnionego pełnomocnika hodowcy, jak i oświadczenie pełnomocnika hodowcy z dnia 22 października 2011 r., w którym m.in. wskazano adres do doręczeń przesyłek kierowanych do tegoż pełnomocnika.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu 3 października 2018 r. Podczas nieobecności pod wskazanym adresem pełnomocnika hodowcy tj. A. K., przesyłka została odebrana przez dorosłego domownika tj. przez żonę adresata, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Tym samym termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji sygn. [...] upłynął w dniu 17 października 2018 r. (art. 129 § 2 k.p.a.). Z zestawienia powyższych dat, uwzględniając fakt skutecznego pouczenia, należy uznać, że odwołanie wniesione przez skarżącego 18 października 2018 r. zostało złożone po upływie czternastodniowego terminu do jego wniesienia, a zatem istniały podstawy faktyczne i prawne do wydania zaskarżonego postanowienia.

Skoro uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, to w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Jednocześnie Sąd zauważa, że nawet w sytuacji gdyby przesyłkę odebrała osoba nieupoważniona, takie doręczenie korespondencji samo przez się nie uzasadnia poglądu, że nie wywołało skutków prawnych. W stanie sprawy istotne jest, że przesyłka została doręczona pod właściwy adres pełnomocnika hodowcy, który w żadnym momencie nie kwestionował tego, że decyzja w efekcie skutecznie do niego dotarła. Okoliczności doręczenia decyzji nie mają więc znaczenia dla stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezpodstawną.