Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1096/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 23
journal: Dz.U. 2017 poz 489
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 15, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [..] 2017 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia nienależnie pobranego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] uznającą, że kwota [...]zł wypłacona z funduszu alimentacyjnego W. Ś. (dalej również jako: Skarżąca) jest nienależnie pobranym świadczeniem.

Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] lutego 2017r. ustalono, że kwota w łącznej wysokości [...] zł za miesiąc lipiec 2015 r. w kwocie [...]zł, za miesiąc sierpień 2015 r. w kwocie [...]zł oraz za miesiąc wrzesień w kwocie [...]zł - wypłacona W. Ś. tytułem świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest nienależnie pobranym świadczeniem. Na skutek odwołania złożonego przez Skarżącą Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. uchyliło decyzję z dnia [...] lutego 2017 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. , działający z upoważnienia Burmistrza Miasta K. (dalej również jako: organ I instancji), uznał że kwota [...]zł świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacona W. Ś. (dalej również jako: Skarżąca) na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2015r. za miesiąc lipiec 2015r. w kwocie [...]zł, sierpień 2015r. w kwocie [...]zł oraz wrzesień 2015r w kwocie [...]zł jest nienależnie pobranym świadczeniem.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że W. Ś. działająca jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym otrzymała w dniu [...] lipca 2015 r. alimenty w łącznej kwocie [...]zł za pośrednictwem [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. , o czym organ I instancji został poinformowany pismem komornika z dnia [...] sierpnia 2016 r. O fakcie przekazania świadczenia wyegzekwowanego od dłużnika alimentacyjnego W. Ś. nie poinformowała sama organu. Organ I instancji podkreślił, że decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. przyznano W. Ś. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 30 września 2015 r. w kwocie [...]zł miesięcznie. Podkreślono, że W. Ś. podpisała odbiór powołanej decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego, w której została poinformowana, że świadczeniem nienależnie pobranym z funduszu alimentacyjnego jest świadczenie wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie jego pobierania otrzymała zaległe lub bieżące alimenty, co oznacza, że osoba uprawniona w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie może przyjmować alimentów od komornika ani od osoby zobowiązanej do alimentacji - pod rygorem uznania, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego zostało pobrane nienależnie.

Wyjaśniono ponadto, że wniosek Skarżącej z dnia [...] lipca 2015 r. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego również zawierał pouczenie (str. 4 wniosku) o obowiązku informowania organu właściwego wierzyciela o fakcie otrzymania alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wskazano, że w realiach sprawy niesprzeczne jest, że W. Ś. otrzymała świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz otrzymała środki wyegzekwowane przez komornika sądowego od dłużnika alimentacyjnego. Organ wskazał, że ziściły się zatem okoliczności, które zgodnie z podpisanymi dokumentami zawierającymi stosowne pouczenia (wniosek o przyznanie świadczenia i decyzja przyznająca świadczenie) miały wpływ na uprawnienia wynikające z decyzji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organ I instancji podkreślił, że na żadnym etapie postępowania Skarżąca nie kwestionowała faktu przyjęcia środków od komornika sądowego, a fakt ten jest dostatecznie potwierdzony przez organ w zebranym materiale dowodowym sprawy.

Organ podkreślił, że pobierając świadczenie z funduszu alimentacyjnego Skarżąca była świadoma, że świadczenie jej nie przysługuje w zakresie, w jakim spełniony został obowiązek alimentacyjny przez dłużnika za pośrednictwem komornika sądowego, a zatem świadczenie zostało pobrane przez W. Ś. w sposób nienależny. Organ I instancji wskazał też że zważywszy, że świadczeniem nienależnie pobranym jest świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania), to należało przyjąć, że - obowiązek zwrotu – tego świadczenia obciąża Skarżącą, która przyjęła świadczenie w złej wierze, wiedząc, że jej się ono nie należy.

Organ I instancji odwołał się do treści przepisu art. 28 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyjaśniając, że organ obecnie ma podstawy do uznania świadczenia za nienależnie pobrane, jeżeli osoba uprawniona poza świadczeniem z funduszu alimentacyjnego otrzyma zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika alimentacyjnego. W takiej sytuacji ziszcza się bowiem przesłanka otrzymania świadczenia niezgodnie z kolejnością. Organ I instancji wskazał, że pobierając świadczenie z funduszu alimentacyjnego i otrzymując jednocześnie wyegzekwowane przez komornika alimenty Skarżąca znalazła się w sytuacji, którą należy zakwalifikować jako naruszenie kolejności zaspokajania przez dłużnika alimentacyjnego wierzycieli, określonej w art. 28 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, w tej sytuacji organ miał podstawy orzec o uznaniu świadczeń jako nienależnie pobranych i zasadnie - orzekł o ich zwrocie - wraz z ustawowymi odsetkami.

Od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła W. Ś., podnosząc że nie było zadłużenia wobec funduszu alimentacyjnego przez dłużnika na dzień [...] lipca 2015r. W takiej sytuacji gdy nie ma zadłużenia wobec funduszu alimentacyjnego, wierzycielka ma prawo do wyegzekwowanych pieniędzy od komornika. Skarżąca podkreśliła też, że kwota [...]zł stanowiła zaległe alimenty nie płacone przez ojca dziecka przez ponad rok.

Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium w znacznej mierze przedstawiło stanowisko zbieżne z argumentacją zaprezentowaną w decyzji pierwszoinstancyjnej i podkreśliło, że w realiach niniejszej sprawy niesprzeczne jest, że W. Ś. otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego oraz otrzymała środki wyegzekwowane przez komornika od dłużnika alimentacyjnego. W tej sytuacji nie może ulegać wątpliwości, że ziściły się okoliczności, które zgodnie z podpisanymi pouczeniami miały wpływ na uprawnienia wynikające z decyzji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Podkreślono też, że sama Skarżąca na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie kwestionowała faktu wypłacenia środków przez komornika, co – jak wskazano - jest dostatecznie potwierdzone przez organy w zebranym materiale dowodowym sprawy.

Kolegium wskazało, że dostrzega, iż z sentencji decyzji organu I instancji wynika, że Burmistrz [...] orzekł o uznaniu świadczenia jako nienależnie pobranego. Dlatego też zawarta w uzasadnieniu tej decyzji druga część zdania -"Organ (...) zasadnie orzekł o ich zwrocie wraz z ustawowymi odsetkami" jest przedwczesna. Kwestia ta, jak wskazało Kolegium, pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprostowało z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w uzasadnieniu decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2017 r.

W przewidzianym ustawą terminie W. Ś. wniosła do sądu administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu złożonego pisma Skarżąca przytoczyła okoliczności przedstawiane już w toku postępowania i podkreśliła, że - nie stać jej na oddanie - wskazanej decyzją kwoty wraz z odsetkami.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż podniesione w skardze, które Sąd wziął pod uwagę działając z urzędu.

Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 – dalej jako: ppsa) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie jej, jak również decyzji ją poprzedzającej.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2017, poz.489 ze zm. – dalej jako: ustawa). Powołanym przez organ przepisem wskazanym jako podstawa prawna decyzji, był m.in. art. 23 ustawy, stosownie do treści którego osoba która pobrała nienależnie świadczenia jest obowiązana do ich zwrotu (ust. 1).

Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że decyzją z dnia 14 lipca 2015 r. W. Ś. przyznano na syna D. Ś. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...]zł na okres od [...] lipca 2015 r. do [...] września 2015 r. Poza sporem pozostaje, że Skarżąca została pouczona, o obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu w razie otrzymania alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz o tym, co należy rozumieć pod pojęciem świadczenia nienależnie pobranego. Poza sporem pozostaje również fakt, iż w dniu [...] lipca 2015 r. (a więc tydzień po wydaniu decyzji przyznającej Skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego) [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. przekazał Skarżącej kwotę [...]zł tytułem alimentów na syna D. Ś.. Kwestią bezsporną pozostaje fakt, że Skarżąca nie powiadomiła o tym fakcie organu, ale uczynił to dopiero komornik sądowy pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r.

Istota sporu sprowadza się do zasadności uznania świadczenia wypłaconego W. Ś. na syna D. z funduszu alimentacyjnego w okresie od [...] lipca 2015 r. do [...] września 2015 r. za świadczenie nienależnie pobrane. Bezzasadności takiego orzeczenia Skarżąca upatruje w okoliczności otrzymania za pośrednictwem komornika sądowego w dniu [...] lipca 2015 r. spłaty zaległych, a nie bieżących alimentów.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów skargi należy wskazać, że nie ulega wątpliwości, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenia jest zobowiązana do ich zwrotu (art. 23 ust. 1 ustawy). Nienależnie pobrane świadczenie zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 7 ustawy. Zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy jest nim m.in. świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, - zaległe lub bieżące - alimenty, do wysokości otrzymywanych w tym okresie alimentów. Stosownie do treści art. 28 ust 1 ustawy, w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w pierwszej kolejności: należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia oraz należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia.

W stanie prawnym znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyraźnie obejmował swym zakresem sytuację, gdy osoba uprawniona w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymała niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty (...). Redakcja tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że dla uznania wypłaconych świadczeń za nienależnie pobrane bez znaczenia pozostaje okres za jaki strona otrzymała alimenty. Istotny jest sam fakt, że strona w okresie, w którym otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego otrzymuje również alimenty, bez względu na to, czy są one wypłacane za miesiące bieżące, czy za miesiące poprzednie (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r. sygn. I OSK 445/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak słusznie zauważyły organy obu instancji osoba pobierająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego ma obowiązek powstrzymywania się od bezpośredniego pobierania alimentów od dłużnika alimentacyjnego lub pobierania ich za pośrednictwem komornika sądowego. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z treści art. 2 pkt 7 lit. d ustawy i dotyczy zarówno alimentów zaległych, jak i bieżących. O fakcie tym Skarżąca została pouczona. Okoliczność ta pozostaje bezsporna i została udokumentowana w aktach sprawy. W czasie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego wierzyciel alimentacyjny nie ma zatem możliwości zaliczenia na poczet zaległości alimentacyjnej kwoty otrzymanych alimentów. Kolejność zaspokajania roszczeń z kwot uzyskanych od dłużnika alimentacyjnego normuje bowiem art. 28 ustawy, który przewiduje, iż środki te w pierwszej kolejności przekazywane są na poczet zobowiązania dłużnika istniejącego z tytułu wypłaconych zastępczo przez gminę świadczeń z funduszu, zaliczek alimentacyjnych a dopiero w dalszej kolejności z tytułu należności wierzyciela. Prawidłowo zatem Skarżąca wskazała, w odwołaniu – kwestionując jednocześnie słuszność takiego rozwiązania – że z wyegzekwowanych od dłużnika pieniędzy w pierwszej kolejności powinien zostać spłacony dług wobec funduszu alimentacyjnego, a dopiero w następnej kolejności dług wobec osoby uprawnionej do alimentów. Nie zmienia tego faktu okoliczność, że świadczenie wyegzekwowane przez komornika stanowiło w istocie – zaległe – alimenty. Ustawodawca, bowiem jednoznacznie uznaje za świadczenie nienależne również zaległe alimenty wypłacone w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. O fakcie tym Skarżąca została pouczona i zobowiązała się powiadomić organ niezwłocznie m.in. w razie otrzymania alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Fakt ten pozostaje bezsporny. Wobec niespornego stanu faktycznego, znajdującego odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym argumentacja skargi nie zasługiwała więc na uwzględnienie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, Sąd miał jednak na uwadze fakt, że decyzja administracyjna jako przejaw woli organu administracji stanowi całość, w której poszczególne jej części, a w szczególności podstawa prawna, przesłanki faktyczne, samo rozstrzygniecie oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia są nierozerwalnie ze sobą związane i powinny być oceniane łącznie. Należy, bowiem podkreślić, że wszelkie nieprawidłowości w sferze określonego elementu mogą oznaczać wadliwość całej decyzji, w zależności od okoliczności danej sprawy. Fakt ten ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie, bowiem z uwagi na wadę decyzji pierwszoinstancyjnej wyrażającą się w sprzeczności jej osnowy z treścią uzasadnienia, konieczne stało się uchylenie zarówno decyzji organu I, jak i II instancji, pomimo niekwestionowanych, nie budzących wątpliwości i udokumentowanych w aktach sprawy ustaleń faktycznych oraz prawidłowo przeprowadzonej wykładni przepisu art. 28 ust. 1 ustawy, która stanowiła punkt wyjścia dla dalszych rozważań organów obu instancji.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej należało wziąć pod uwagę fakt, że została ona wydana m.in. na podstawie art. 23 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W tym miejscu należy wskazać, że w dniu 18 września 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wprowadzona ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1302), która w zasadniczy sposób zmodyfikowała dotychczasowy tryb postępowania. W poprzednim bowiem brzmieniu ustawa w art. 23 ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym stanowiła o "decyzji ustalającej" (ust. 3) i "decyzji o zwrocie" (ust. 4). Wyżej powołaną ustawą nowelizującą, która weszła w życie 18 września 2015 r. wykluczono to wyodrębnienie tworząc nowy rodzaj decyzji - o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. Jest to decyzja integralna, rozstrzygająca jedną sprawę dotyczącą ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Podkreślić trzeba, że nie tylko literalne brzmienie przepisu nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości, ale na etapie procesu legislacyjnego wyraźnie wskazano, że nowelizacja ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, służy jej doprecyzowaniu, aby wyraźnie z nich wynikało, że w przypadku nienależnie pobranych świadczeń jest wydawana jedna decyzja, w której rozstrzyga się zarówno o wysokości nienależnie pobranych świadczeń, jak i ich zwrocie (por. uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych, Projekt Sejmu RP VI kadencji, druk, nr 3584, www.sejm.gov.pl). Ustawa ta weszła w życie od dnia 18 września 2015 r. i poczynając od tej daty ustalenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia oraz obowiązku jej zwrotu następuje w drodze jednej decyzji.

Tymczasem, w decyzji z dnia 23 czerwca 2017 r. Burmistrz Gminy K. orzekł w pkt 1 tej decyzji o uznaniu, że kwota [...]zł wypłacona Skarżącej z funduszu alimentacyjnego na podstawie decyzji z dnia 14 lipca 2015 r. jest nienależnie pobranym świadczeniem. Pomimo, że tak sformułowane rozstrzygnięcie decyzji opisano numerycznie, przyporządkowując mu "pkt 1", to w osnowie decyzji nie wskazano żadnego więcej punktu, ani nie zawarto żadnego więcej rozstrzygnięcia. Jednocześnie jednak, w uzasadnieniu tej samej decyzji organ I instancji dwukrotnie wskazał na obowiązek zwrotu przez Skarżącą nienależnie pobranego świadczenia, wskazując, że "miał podstawy orzec o uznaniu świadczeń jako nienależnie pobranych i zasadnie orzekł o ich zwrocie wraz z ustawowymi odsetkami". Należy wskazać, że stwierdzona sprzeczność, nie może w okolicznościach badanej sprawy być traktowana jako pozostająca bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ wbrew stanowisku Kolegium wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy obu instancji istniała podstawa prawna do orzeczenia o nienależnie pobranym świadczeniu i zobowiązaniu do jego zwrotu w jednej decyzji, a w konsekwencji nie można się zgodzić z poglądem Kolegium, że orzeczenie o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia w tej samej decyzji miałoby charakter przedwczesny. Stanowisku Kolegium przeczą przepisy w brzmieniu obowiązującym od dnia 18 września 2015 r. w sposób jednoznaczny stanowiące o decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. Nie może zatem budzić wątpliwości, że dostrzeżona przez organ II instancji sprzeczność pomiędzy osnową decyzji pierwzoinstancyjnej a jej uzasadnieniem ma jednak istotne znaczenie.

Podkreślić należy, ze stwierdzona wewnętrzna sprzeczność decyzji pierwszoisntancyjnej wywoływała określone skutki. Przede wszystkim, pozostawienie w obrocie prawnym decyzji obarczonej taką wadą skutkowałoby niepożądanym dla Skarżącej stanem niepewności, co do rzeczywistej treści rozstrzygnięcia. W tym kontekście należy zauważyć, że w złożonej do Sądu skardze Skarżąca podnosząc argumenty o wadliwości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej podniosła m.in., że "nie stać jej teraz na oddanie tej kwoty wraz z odsetkami". Fakt ten dowodzi w sposób jednoznaczny, że wydaną decyzję Skarżąca uznała za zobowiązanie jej do zwrotu pobranego nienależnie świadczenia.

Tę samą decyzję organy uznają z kolei za rozstrzygnięcie wyłącznie dotyczące nienależnie pobranego charakteru wypłaconych Skarżącej świadczeń. Zauważyć trzeba, że kwestia zasadności zobowiązania Skarżącej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nie została w toku postępowania przez organu uzasadniona. Strona skarżąca nie miała w istocie rzeczy możliwości ewentualnego polemizowania ze stanowiskiem organów w tym zakresie, skoro organy obu instancji stanęły na stanowisku, że wbrew treści uzasadnienia, decyzja pierwszoinstancyjna w istocie rozstrzyga wyłącznie o charakterze pobranego świadczenia. Tak przedstawiająca się wada decyzji nie tylko miała charakter istotny, ale przesądziła również o zasadności uchylenia decyzji obu instancji. Nie może, bowiem ulegać wątpliwości, że rozstrzygnięcie, to wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego. Rozstrzygnięcie decyzji musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie pośrednio wynikać z decyzji (por. J. Borkowski, B. Adamiak J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, s. 489 oraz wyrok NSA z 30 czerwca 1998 r. sygn.. I SA/Łd 1478/96) i powinno być sformułowane na tyle jasno i precyzyjnie, aby było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia (por. wyrok NSA z 30 grudnia 1987 r. sygn. SA/gd 1045/87). W doktrynie podkreśla się szczególnie, że decyzja nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W. 2005, s. 684).

W tej sytuacji, wobec sprzeczności pomiędzy osnową a uzasadnieniem decyzji pierwszoinstancyjnej należało z uwagi na naruszenia art. 7, art. 8, art. 15 oraz art. 107 § 3 ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017, poz. 1275 – dalej jako: kpa) stwierdzić, że w sprawie miało miejsce naruszenie przepisów postępowania i to w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zauważyć należy, że decyzje administracyjne stanowią źródło obowiązków mogących podlegać egzekucji administracyjnej. Nie może być zatem wątpliwości co do rzeczywistej treści decyzji, również przez wzgląd na fakt, że omawiana wada uchylonych decyzji mogła doprowadzić w przyszłości do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w zakresie dochodzenia realizacji obowiązku, którego nałożenie na Skarżącą, w istocie – jak utrzymują organy - nie było ich intencją, a co do nałożenia którego sama Skarżąca nie miała wątpliwości, i co do którego nie miała możliwości odwołania, skoro jak wskazują organy kwestia ta nie stanowiła, w ich intencji, przedmiotu sprawy.

Należy podkreślić, że na organach ciążą obowiązki prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 8 kpa) oraz zasady przekonywania (art. 11 kpa), które wyrażają się w obowiązku stosownego uzasadnienia decyzji. Strona musi zatem dokładnie wiedzieć jakie obowiązki zostały na nią nałożone konkretnym aktem aby móc skutecznie dochodzić swych praw. Jednocześnie, należy zauważyć, że art. 15 kpa wymaga dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w jej całokształcie przez organy obu instancji. W okolicznościach badanej sprawy zasady te zostały naruszone i to w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie wydanie decyzji odpowiadającej wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 23 ustawy, w sposób precyzyjny formułującej rozstrzygnięcie i spójnej w obrębie wszystkich jej elementów.

Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.