Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 414/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 185 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 3 par. 1 i 2, art. 174, art. 176
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: art. 122, art. 187, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędziowie NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), WSA del. Ludmiła Jajkiewicz, Protokolant Joanna Drapczyńska, po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "P." sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Bk 473/07 w sprawie ze skargi "P." sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 26 czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od "P." sp. z o.o. w S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w B. kwotę 2700 (słownie: dwa tysiące siedemset złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 listopada 2007 r, sygn. akt I SA/Bk 473/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę P. Sp. z o.o. w S. (zw. dalej: Spółką) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 26 czerwca 2007 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r.

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z 30 marca 2007 r. organ pierwszej instancji określił Spółce, zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. w kwocie 126.703,00 zł w miejsce zadeklarowanego w kwocie "0" zł oraz kwotę odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w łącznej wysokości 10.796,00 zł. Organ, w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej zawyżono koszty uzyskania przychodów o kwotę 329.170,85 zł poprzez zaliczenie do kosztów wydatków na spłatę odsetek od kredytów zaciągniętych przez inny podmiot oraz różnice kursowe zrealizowane w związku ze spłatą tych kredytów.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy tę decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że regulowane przez Spółkę odsetki i prowizje od kredytów zaciągniętych przez P. s.c. nie są wydatkami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą i osiągniętym przychodem. Organ podkreślił, że zgodnie z zawartą w dniu 4 września 2003 r. umową, Spółka przejęła 50% zadłużenia wspólników P. s.c. z tytułu niespłaconych kredytów udzielonych s.c. na podstawie umów kredytowych zawartych w 2000 r. Jednocześnie bank wyraził zgodę na przejęcie przez Spółkę połowy aktywów i zobowiązań s.c. pod warunkiem przystąpienia przez A. i E. D. do długu przejętego przez utworzoną przez nich Spółkę. Ponadto z zawartego w formie aktu notarialnego porozumienia wspólników s.c. wynika, że zobowiązania na rzecz banku z tytułu kredytów bankowych oraz awali wekslowych zostaną przejęte w połowie przez spółkę V. S.A. z udziałem "V." Spółki z o.o. oraz w połowie przez Spółkę. Natomiast pozostałe wierzytelności i zobowiązania P. s.c. przypadać będą po połowie wspólnikom s.c. Zdaniem organu z powyższych dokumentów wynikało, że Spółka nie przejęła wszystkich aktywów i pasywów P. s.c, bowiem wierzytelności i zobowiązania przejęli w równych częściach jej wspólnicy, a zadłużenie przejęła w taki sposób, że dług spłaci solidarnie ze wspólnikami s.c. Takie postępowanie Spółki, zdaniem organu, nie miało wpływu na wielkość osiągniętego przychodu w prowadzonej działalności i brak było związku przyczynowego pomiędzy zaciągniętym kredytem przez wspólników spółki cywilnej, a przychodem Spółki. To skutkowały, że wydatki na zapłacenie bankowych opłat i odsetek czy innych kosztów kredytów nie mogły być uznane w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 54, poz. 654 ze zm.) - zw. dalej w skrócie: u.p.d.o.p. - za koszt uzyskania przychodów przez Spółkę. Tej oceny organu nie zmieniły przedstawione przez Spółkę okoliczności otrzymania w drodze aportu urządzeń, na zakup, których zaciągnięto przejęte przez Spółkę kredyty. Zdaniem organu wniesionych do Spółki aportów rzeczowych nie należy wiązać z zobowiązaniami s.c. Wspólnicy s.c. otrzymali za swój majątek ekwiwalent w postaci udziałów Spółki o wartości odpowiadającej wartości wniesionej do Spółki zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Pomimo zapisu zawartego w porozumieniu, że otrzymany aport obejmuje zobowiązania kredytowe wobec banku, Spółka ustanawiając wielkość i wartość udziałów przyznanych udziałowcom nie pomniejszyła otrzymanego aportu o wartość tych zobowiązań. W związku z tym zobowiązania kredytowe s.c. wobec banku nie stanowią w ujęciu podatkowym zobowiązań Spółki.

Na przedmiotową decyzję Spółka wniosła skargę domagając się uchylenia rozstrzygnięcia i zasądzenie kosztów procesu. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez pozbawienie Spółki możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od kredytów zaciągniętych przez P. s.c. oraz przepisów postępowania - art. 121 § 1, art. 122, art. 127, art. 180 § 1, 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) podatkowa poprzez ich naruszenie w prowadzonym postępowaniu.

W obszernym uzasadnieniu skargi podkreślono, że wbrew twierdzeniom organów podatkowych, w sprawie nie mają znaczenia kwestie dotyczące sukcesji podatkowej w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie przejęcia przedsiębiorstwa wniesionego do spółki aportem, lecz to czy wydatki poniesione w związku ze spłatą prowizji i odsetek od kredytów były ponoszone w celu osiągnięcia przez Spółkę przychodów. Spółka zaznaczyła, że na skutek formalnego przejęcia zadłużenia P. s.c. w porozumieniu z bankiem stała się stroną umowy kredytowej. Zatem związane z przejęciem wydatki, w tym prowizje i odsetki od kredytu spełniały przesłanki umożliwiające zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu u.p.d.o.p. W sprawie mamy do czynienia z przejęciem majątku, co wiąże się nie tylko z przysporzeniem w majątku Spółki, ale dodatkowo powoduje konieczność przejęcia pewnych obciążeń z tym związanych.

Wskazała, że postępowanie organów podatkowych, polegające na skoncentrowaniu się na istocie sukcesji podatkowej, a nie związku wydatków z prowadzoną działalnością gospodarczą, naruszyło zasadę prawdy obiektywnej oraz zasady zaufania podatnika do organów podatkowych. Organy nie podjęły również niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Na rozprawie pełnomocnik Spółki rozszerzył zarzuty o naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie nieistniejącej normy prawnej wiążącej zaliczenie określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów z przepisami dotyczącymi sukcesji podatkowej oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nie uzasadnienie faktów, na które powołuje się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Rozpoznając skargę Sąd pierwszej instancji nie stwierdził, podnoszonych w skardze naruszeń przepisów prawa. Organ podatkowy właściwie dokonał subsumcji normy prawa materialnego pod ustalony stan faktyczny, jak również nie naruszył przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.. Wbrew zarzutom skargi, a zgodnie z prawidłowo powołanym jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepisem art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Podstawowym wymogiem wynikającym z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., dla uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodów jest to, aby wydatek był poniesiony w celu uzyskania przychodów. Podkreślić należy, że ustawodawca nie posługuje się kategorią kosztów prowadzonej działalności, lecz wiąże pojęcie kosztu z pojęciem przychodu. Koszt jest wydatkiem i zaliczenie konkretnego wydatku do kosztu uzyskania przychodu jest uzależnione od wykazania jego bezpośredniego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Cel poniesienia wydatku musi być wyraźnie widoczny, a poniesione wydatki powinny go bezpośrednio realizować lub co najmniej powinny go zakładać jako realny.

W rozpatrywanej sprawie jako koszty uzyskania przychodu organy zakwestionowały wydatki Spółki poniesione na spłatę odsetek i prowizji od kredytów bankowych zaciągniętych przez P. s.c. w 2000 r.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach i wyjaśnieniach Spółki wynika, że zgodnie z umową zawartą w dniu 4 września 2003 r. Spółka przejęła 50% zadłużenia wspólników P. s.c. z tytułu niespłaconych kredytów udzielonych s.c. na podstawie umów kredytowych zawartych w 2000 r. Z kolei bank wyraził zgodę na przejęcie przez Spółkę połowy aktywów i zobowiązań s.c. pod warunkiem, że do długu przystąpią również, na zasadzie solidarności A. i E. D. W konsekwencji powyższego, do całości przejętego przez Spółkę długu na rzecz banku przystąpili również A. i E. D, zobowiązując się go spłacić solidarnie ze Spółką. Jednocześnie, zgodnie z zawartym w dniu 4 września 2003 r. porozumieniem, wspólnicy P. s.c. ustalili, że zobowiązania s.c. na rzecz banku z tytułu kredytów bankowych oraz awali wekslowych zostaną przejęte w połowie przez spółkę V. S.A. z udziałem V. Sp. z o.o. oraz w połowie przez Spółkę. Również aktem notarialnym z 4 września 2003 r. Spółka pozyskała w drodze aportu zorganizowaną część przedsiębiorstwa prowadzonego przez P. s.c.

W ocenie Sądu zgodzić się należało z organem odwoławczym, że powyższe okoliczności prowadziły do wniosku, iż Spółka nie przejęła wszystkich aktywów i pasywów s.c. P. Jednocześnie brak jest związku przyczynowego pomiędzy zaciągniętym kredytami przez wspólników s.c. a przychodami uzyskiwanymi przez Spółkę. Powyższej oceny nie zmienia również fakt, że Spółka przejęła w formie aportu zorganizowaną część przedsiębiorstwa s.c. W zamian za wniesiony majątek wspólnicy s.c. otrzymali udziały w majątku Spółki o wartości odpowiadającej wartości wniesionej części przedsiębiorstwa bez potrącenia zobowiązań ciążących na wspólnikach s.c. Uznać, zatem należy, że wniesienie aportu do Spółki nie miało wpływu na uznanie wydatków poniesionych na spłatę kredytów bankowych zaciągniętych przez inny podmiot, tj. P. s.c. Podobnie fakt formalnego przystąpienia przez Spółkę do długu ciążącego na wspólnikach s.c. nie przesądza, że wydatki związane ze spłatą kredytów bankowych zaciągniętych przez inny podmiot gospodarczy można było uznać za koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Spółka nie korzystała ze środków finansowych pochodzących z kredytów zaciągniętych przez wspólników s.c. P. Nie wykazała, że poniesione wydatki miały na celu uzyskiwane przez Spółkę przychody, jak również, że zachodził związek przyczynowy pomiędzy poniesionymi wydatkami a powstaniem przychodu. W szczególności za taki przychód nie może być uznane wniesienie zorganizowanej części przedsiębiorstwa jako aportu do majątku Spółki.

Sąd pierwszej instancji zgodził się z pełnomocnikiem strony skarżącej, że fakt istnienia sukcesji podatkowej w rozumieniu ustawy - Ordynacja podatkowa nie przesądza o możliwości zaliczenia danego wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Tym niemniej, powołanie przez organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji art. 93 Ordynacji podatkowej, mimo iż przepis ten nie miał zastosowania w sprawie nie stanowiło naruszenia przepisów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone rozstrzygnięcie w tym zakresie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

W ocenie Sądu w sprawie nie zostały również naruszone, zasady postępowania podatkowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi, uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie kosztów uzyskania przychodu nie ograniczyło się sukcesji podatkowej, lecz dotyczyło również związku poniesionych wydatków z uzyskanymi przez Spółkę przychodami. Sąd akceptuje sformułowany w orzecznictwie pogląd, że podatnik obowiązany jest wykazać istnienie związku przyczynowego między wydatkiem a przychodem. Na tle poczynionych rozważań nie może budzić zastrzeżeń ocena organów podatkowych, że postępowanie dowodowe nie dostarczyło przekonywujących dowodów, co do tego, że spłacany przez Spółkę kredyt innego przedsiębiorcy (P. s.c.) służył osiągnięciu lub zwiększeniu przychodów w Spółce. W szczególności takich dowodów, wbrew twierdzeniom Spółki nie wskazano.

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną Spółki, która wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzuciła naruszenie przepisów:

- prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym w 2005 r. w odniesieniu do Spółki, w sytuacji, gdy w stosunku do niej przepis ten miał zastosowanie, art. 145 § 1 pkt 1 lit c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. - poprzez nieuwzględnienie skargi i nie uchylenie decyzji, pomimo naruszenia przez organy podatkowe art. 122 Ordynacji podatkowej; naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy,

prawa procesowego, poprzez naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie: p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., poprzez nie przeprowadzenie właściwej kontroli działania organów administracji publicznej, przez brak stwierdzenia wystąpienia w.w. naruszeń prawa materialnego przez organy podatkowe w sytuacji wystąpienia powyższych naruszeń.

Autor skargi kasacyjnej powołując się na art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. stwierdził, że podatnik jednoznacznie wykazał związek poniesionych wydatków z przychodami Spółki. Nie można zgodzić się z wnioskiem płynącym z zaskarżonego orzeczenia jakoby w sprawie Spółka bez żadnego uzasadnienia z punktu widzenia jej interesów ekonomicznych przystąpiła do długu wspólników P. s.c. Podkreślił, że poprzez przejęcie majątku Spółka stała się stroną umów kredytowych zawartych w związku z ich zakupem. Logicznym i ekonomicznie uzasadnionym działaniem jest przejęcie obowiązku spłaty kredytu zaciągniętego na zakup uzyskanych (przejętych składników majątku). Materiał dowodowy sprawy jednoznacznie wskazuje, że to nie Spółka przystąpiła do długu wspólników P. s.c, lecz odwrotnie - do przejętego w porozumieniu z bankiem kredytu przystąpili wspólnicy P. s.c. Była to dodatkowa wymagana przez bank forma zabezpieczenia spłaty kredytu. Tym samym przystąpienie tych osób do zabezpieczenia kredytu nie zmieniało faktu, że kredyt ten, na podstawie formalnego przejęcia, pozostawał zobowiązaniem Spółki, a więc związane z jego spłatą wydatki spełniały charakter kosztów uzyskania przychodów. Na potwierdzenie tych okoliczności przekazano Dyrektorowi Izby Skarbowej pismo Banku PKO S.A. z dnia 2 lipca 2003 r.

Powołując się na art. 187 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej autor skargi kasacyjnej stwierdził, że rozstrzygnięcie organu podatkowego drugiej instancji stało w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej, której wypełnienie nie może polegać na subiektywnym stwierdzeniu, nie popartym dowodami, nie poprzedzonym odpowiednim postępowaniem dowodowym i wyjaśniającym. Wskazał, że organy podatkowe ograniczyły się jedynie do postawienia, nie popartych żadnym uzasadnieniem i nie znajdujących oparcia w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, twierdzeń ignorując jednocześnie istotne dla sprawy dowody wskazywane przez Spółkę.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Pełnomocnik skarżącej, w jej podstawie postawił zarzut naruszenia prawa procesowego, a także zarzut naruszenia prawa materialnego, co sprawia, że w pierwszej kolejności zostanie rozpoznany zarzut naruszenia prawa procesowego. Ocena zasadności zastosowania prawa materialnego może zostać dokonana jedynie na gruncie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Zatem dopiero brak uwzględnienia zarzutu naruszenia prawa procesowego pozwala na merytoryczne rozpoznanie zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Przystępując do rozpoznania zarzutu naruszenia prawa procesowego, na wstępie należy stwierdzić, iż zauważona wadliwość w sformułowaniu wniosku kasacyjnego, poprzez brak wskazania, czego żąda skarżąca ponad uchylenie zaskarżonego wyroku, a więc czy przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie (art. 185 § 1 p.p.s.a.) czy też rozpoznania skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 188 p.p.s.a.), wobec faktu, iż w pozostałym zakresie skarga kasacyjna odpowiada stawianym jej wymaganiom, pozwala na merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w związku z naruszeniem przez organ podatkowy art. 122 Ordynacji podatkowej, należy wskazać, iż w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa procesowego, o ile stwierdzone uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też obowiązkiem skarżącego jest podanie uzasadnienia, jaki wpływ wywarło na wynik sprawy wskazywane przez niego naruszenie prawa.

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt sprawy należy stwierdzić, iż zarzut ten nie w pełni odpowiada ustawowym wymogom. Autor skargi kasacyjnej w istocie ograniczył się do przytoczenia szeregu tez zawartych w orzeczeniach sądów administracyjnych odwołujących się do zasad ogólnych postępowania podatkowego, wyrażonych w art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, natomiast nie zawarł argumentacji wskazującej w jaki sposób doszło do ich naruszenia na gruncie rozpoznawanej sprawy. Wprawdzie wskazał (s. 16 skargi kasacyjnej), iż zostało to szczegółowo wykazane w skardze, co jednak jest zabiegiem niedopuszczalnym, chociażby ze względu treść art. 176 p.p.s.a. nakazującego uzasadnić zarzut skargi kasacyjnej. Ponadto jego wypowiedzi jak na przykład: "... zgodnie z przepisem art. 122 (....) organy podatkowe obowiązane są podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwiania sprawy w postępowaniu podatkowym." (s.16 skargi kasacyjnej) lub "...organy podatkowe ograniczyły się jedynie do zanegowania ich znaczenia (chodzi o dowody przedłożone przez skarżącą) dla sprawy przy braku zebrania jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie swojego stanowiska." albo "Taki sposób prowadzenia postępowania podatkowego w sposób rażący narusza zasadę prawdy obiektywnej. Organy podatkowe wydając niekorzystne dla Podatnika rozstrzygnięcie w ogóle nie zbadały kosztowego charakteru przedmiotowych wydatków." (s. 17 skargi kasacyjnej), mają zbyt ogólnikowy charakter i nie pozwalają na dokonanie kontroli kasacyjnej. Tak więc chcąc zarzucić organowi podatkowemu naruszenie prawa podatkowego pełnomocnik skarżącej powinien był wskazać, na czym ono polegało i nie chodzi w tym wypadku jedynie o zacytowanie treści konkretnego przepisu i sprecyzowanie norm z niego wynikających, ale co najmniej uprawdopodobnienie istnienia potencjalnego związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie orzeczeniem.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i § 2 u.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., w związku z brakiem przeprowadzenia właściwej kontroli działania organów administracji publicznej, należy stwierdzić, iż pełnomocnik skarżącej nie wykazał w istocie na czym to naruszenie miałoby polegać.

Zauważyć bowiem wypada, iż wskazane powyżej przepisy normują zakres działania sądów administracyjnych, poprzez wyznaczenie kryteriów kontroli. Stąd też mogą one stanowić podstawę skargi kasacyjnej w bardzo wyjątkowych sytuacjach, a mianowicie wówczas, gdy pomimo swojej właściwości i spełnienia wszystkich wymogów formalnych, sąd administracyjny nie rozpoznał w ogóle skargi, bądź rozpoznał ją z uwzględnieniem innych kryteriów niż kryterium legalności. Wobec tego pełnomocnik skarżącej powinien był wyjaśnić, na czym polega wadliwość dokonanej przez sąd kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, w wyniku której nie doszło w istocie do dokonania wymiaru sprawiedliwości. Tymczasem z treści skargi kasacyjnej można jedynie wywnioskować, iż zmierza ona do zakwestionowania przyjętego przez Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia stanu faktycznego sprawy i dokonanej przez Sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Autor skargi kasacyjnej zarzuca bowiem Sądowi pierwszej instancji zaakceptowanie naruszeń w zakresie procedury podatkowej, które doprowadziły w rezultacie do wydania nieprawidłowego orzeczenia, a także brak stwierdzenia naruszeń prawa materialnego (należy przyjąć, iż chodzi o art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.). Kwestionowanie prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji, nie może być jednak utożsamiane z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów, a jedynie z ewentualnym naruszeniem innych przepisów sądowoadministracyjnych lub podatkowych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, to jest art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., poprzez brak jego zastosowania, na wstępie wypada poczynić pewną uwagę natury ogólnej, a mianowicie, iż wobec braku uznania zarzutu naruszenia prawa procesowego dalsze rozważania mogą być przeprowadzone jedynie w oparciu o stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania.

Opierając skargę kasacyjną na takim zarzucie pełnomocnik skarżącej powinien był więc wykazać na czym polegał brak zastosowania art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., a więc wskazać przykładowo przepis, w miejsce którego zdaniem skarżącej powinien być on zastosowany. Niniejsza skarga kasacyjna nie zawiera jednak tych elementów. W zamian za to autor skargi kasacyjnej podniósł argumentację (poprzedzoną wykładnią powołanego przepisu), negującą pogląd Sądu w kwestii przejęcia zadłużenia spółki cywilnej oraz związku poniesionych wydatków z tego tytułu z przychodem spółki, zmierzającą w istocie do podważenia przyjętego przez Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia stanu faktycznego sprawy.

Tymczasem ewentualna niewłaściwa ocena prawna zaistniałego stanu faktycznego, polegająca na uznaniu bądź braku uznania istnienia określonego stanu faktycznego, nie może stanowić naruszenia prawa materialnego i jako taka nie stanowi podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Wadliwość ustalonego stanu faktycznego jest zawsze rezultatem uchybienia procesowego, które może być skutecznie kwestionowane jedynie w ramach drugiej podstawy skargi kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., co też skarżąca uczyniła, lecz jak wykazano powyżej w sposób nieskuteczny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może więc odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku.

Niezależnie od powyższego, należy wskazać, iż w niniejszej sprawie doszło do zastosowania art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Skarżąca błędnie bowiem uznała, iż podjęte rozstrzygniecie, skoro jest dla niej niekorzystne, to nie ma oparcia we wskazanym przepisie.

W myśl powołanego przepisu kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.

Z powyższego wynika więc, że nie wszelkie wydatki poniesione przez podatnika są zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, ale tylko te, które potencjalnie służą jego uzyskaniu, innymi słowy musi zaistnieć związek między poniesionymi przez podatnika wydatkami, a uzyskanym czy też przewidywanym przychodem.

W rozpoznawanej sprawie spór powstał na tle zaliczenia przez skarżącą do kosztów uzyskania przychodów poniesionych wydatków na spłatę zadłużenia z tytułu umów kredytowych, przejętych na skutek porozumienia z bankiem, po innym podmiocie gospodarczym. Skarżąca wskazywała, iż w związku z zawartym porozumieniem stała się stroną umów kredytowych zawartych w związku z zakupem środków trwałych, które zostały przez nią przejęte.

Z poglądem tym nie można się zgodzić.

Podkreślić jednak wypada, że dokonana przez organy podatkowe ocena stanu faktycznego nie jest oparta na negacji prawa podatnika do swobodnego, w granicach prawa, kształtowania swoich stosunków w sferze gospodarczej i nie zmierza do zakwestionowania skuteczności umów kredytowych, a jedynie ma na celu właściwe skonfrontowanie okoliczności stanu faktycznego z hipotezą normy prawnej i poddanie tego stanu ocenie prawnej na podstawie treści tej normy. Natomiast ograniczoność rozwiązań na gruncie prawa bankowego nie może prowadzić do naruszeń prawa podatkowego. Podstawowym bowiem warunkiem zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów jest wykazanie zaistnienia pomiędzy wydatkiem a przychodem związku, którego w zaistniałej sytuacji brak. W przedmiotowej sprawie, co nie jest kwestionowane przez strony sporu "odnowienie" umów kredytowych było związane z "przejęciem" przez skarżącą majątku zakupionego za środki uzyskane z tych kredytów przez wspólników spółki cywilnej. Przy czym mianem "przejęcia" skarżąca nazywa wniesienie przez wspólników spółki cywilnej w formie aportu wydzielonego majątku, w zamian za uzyskanie udziałów w spółce. W tej sytuacji skarżąca spłaca de facto aport wniesiony przez jej udziałowców, co niewątpliwie nie ma związku z przychodem uzyskiwanym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Konkludując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w wyniku wydania zaskarżonego wyroku nie doszło do naruszenia prawa procesowego ani materialnego.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.