Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 67/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 150 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 21 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. a Wójtem Gminy Stare Miasto przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy Stare Miasto z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w sprawie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia postanawia: wskazać Wójta Gminy Stare Miasto jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 4, art.15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.) wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Stare Miasto a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. przez wskazanie Wójta Gminy Stare Miasto jako organu właściwego do załatwienia sprawy z wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy Stare Miasto z dnia [...]09.2017 r. Nr [...]dotyczącą wydania decyzji w sprawie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia DN 200, MOP 6,3 MPa, śluzy do czyszczenia gazociągu tłokiem na terenie gminy [...], w zakresie korekty trasy przebiegu gazociągu na odcinkach o łącznej długości 5650 m.

W uzasadnieniu wniosku Kolegium wskazało, że Wójt Gminy Stare Miasto, działając w trybie art. 65 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i art. 150 § 2 k.p.a., przekazał wnioski: M. M., B. J. i M. W. - o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Stare Miasto z dnia [...].09.2017 r. Nr [...] lub o wznowienie ww. postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. Nr [...] odmówiło stwierdzania nieważności w/w decyzji Wójta Gminy Stare Miasto. W związku z decyzją Kolegium z dnia [...] stycznia 2020 r. wpłynęły wnioski stron o ponowne rozpatrzenie sprawy, która jeszcze nie została rozstrzygnięta.

Ponadto M. W. pismem z dnia 18.02.2020 r. wniósł o ograniczenie wniosku z dnia 17.02.2020 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy- wyłącznie do kwestii wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji Nr [...] z dnia [...].09.2017 r. - w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a.

W ocenie Wójta Gminy Stare Miasto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. jest właściwe zarówno do rozpatrzenia wniosków o nieważność jak i o wznowienie postępowania administracyjnego, bowiem "działalność Wójta Gminy Stare Miasto jest jedną z przyczyn, które zdaniem wnioskodawców uzasadniają wznowienie postępowania. Natomiast zgodnie z art. 150 § 2 k.p.a. jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia".

Zdaniem Kolegium zgodnie z art. 150 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W myśl art. 150 § 2 k.p.a. jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2. Celem art. 150 § 2 k.p.a. nie jest to, aby kompetencja do orzekania w sprawie dopuszczalności wznowienia przeszła na organ wyższego stopnia, lecz to, aby ten sam organ pierwszej instancji, którego działanie jest powodem wystąpienia wad wznowieniowych w decyzji nie wznawiał i nie prowadził postępowania w sprawie, a więc aby nie był "sędzią" we własnej sprawie. Niemniej jednak z jednoznacznego brzmienia art. 150 § 1 k.p.a. wynika, że właściwość organu we wznowieniowym postępowaniu ustala się w oparciu o fakt, jaki organ wydał decyzję w ostatniej instancji. Takie ukształtowanie właściwości organów jest następstwem tego, że przesłanki wznowienia służą "naprawie" ewentualnych wad przeprowadzonego przez ten organ postępowania administracyjnego, w wyniku którego została wydana ostateczna decyzja. Analiza powyższych przepisów wskazuje na to, że przeniesienie kompetencji na organ wyższego stopnia do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania następuje tylko wtedy, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną. Choć wykładnia gramatyczna art. 150 k.p.a. nie wskazuje na to, że działalność organu będącego przyczyną wznowienia postępowania ma być zamierzona, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, przy interpretacji omawianej normy, należy kierować się głównie wykładnią celowościową. Celem przepisu art. 150 § 2 k.p.a. jest zaś wyeliminowanie od rozstrzygania w przedmiocie wznowienia postępowania, np. organu, który celowo, świadomie pomija stronę, świadomie niezawiadamia jej o wszczęciu postępowania łub czynnościach tego postępowania, Zasadność takiej wykładni art. 150 § 2 k.p.a. potwierdza utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych. W wyroku NSA z 17 stycznia 1986 r. (II SA 1782/85, niepubl.) sąd wyraził pogląd, że analiza przyczyn wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że przez działalność organu, o której mowa w art. 150 k.p.a., należy rozumieć takie właściwości i zachowanie się tego organu w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w danej sprawie, które mogłyby godzić w zasadę obiektywizmu i być wyrazem stronniczego stanowiska tego organu przy wydaniu decyzji ostatecznej, co powinno być ustalone w postępowaniu wyjaśniającym przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. We wszystkich innych przypadkach organem właściwym do wznowienia postępowania jest - stosownie do art. 150 - organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

Kolegium wskazało, że jeżeli strony żądają wznowienia z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a., jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, to organem właściwym do rozstrzygnięcia o tym żądaniu, w myśl art. 150 § 2 k.p.a., jest organ wyższego stopnia tylko wówczas, gdy zostanie wykazane, że organ I instancji w sposób świadomy, zamierzony dopuścił się wydania swojej decyzji z wadą uzasadniającą wznowienie postępowania. Chodzi tu przykładowo o sytuacje, w których nie zastosowano przepisów o wyłączeniu pracownika lub organu, świadomie dopuszczono sfałszowany dowód, świadomie i celowo nie zawiadomiono strony lub jej pełnomocnika o wszczęciu postępowania lub o jego czynnościach itp. Powyższe okoliczności, zgodnie z art. 19 k.p.a. powinny zostać ustalone przed wydaniem postanowienia o wznowieniu lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania (R. Kędziora. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, CH Beck Warszawa 2005, str. 398). Orzekanie zatem przez organ wyższej instancji dopuszczalne jest tylko w razie, gdy wykaże się związek pomiędzy zamierzonym działaniem organu orzekającego w ostatniej instancji (w sprawie Wójta Gminy Stare Miasto) z podstawą uzasadniającą wznowienie postępowania (por. Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, 7 wydanie, s. 674-675).

Wójt Gminy Stare Miasto w piśmie z dnia 08.10.2019 r. wskazał: "W odniesieniu do zarzutów podniesionych przez skarżących przy uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. Budowa gazociągu wysokiego ciśnienia DN 200 MOP 6,3 MPa, śluzy do czyszczenia gazociągu tłokiem na terenie gminy Stare Miasto, Wójt gminy Stare Miasto w żaden sposób nie zgadza się z postawionymi zarzutami. Zarzuty te dotyczą kontekstu związanego z funkcjonowaniem obszaru i terenu górniczego Kopalni [...]. Fakt istnienia obszaru i terenu górniczego [...] jest oczywiście faktem znanym organowi z urzędu i jak słusznie strony podnoszą, w związku z licznymi kontrowersjami jakie rodzi wydobycie piasku ze złoża [...] wśród mieszkańców gminy, w szczególności wsi R. i P., organ (zarówno Wójt jak i urzędnicy) nie mógł zapomnieć o istnieniu samego zakładu górniczego, a także o jego lokalizacji na terenie gminy. Jak już wspomniano powyżej w wyjaśnieniach gazociąg faktycznie nie będzie przebiegał przez obszar i teren górniczy kopalni [...]. Przywołany zapis karty informacyjnej przedsięwzięcia odnosi się do terenów górniczych wykazanych w bazie MIDAS w okresie sporządzania karty informacyjnej przedsięwzięcia. W karcie informacyjnej przedsięwzięcia faktycznie nie wykazano istnienia obszaru górniczego [...], jednak fakt jego istnienia jest powszechnie znany i nie wymaga dowodu. W odniesieniu do powyższego trudno jest zgodzić się z argumentacją stron, że sfałszowano dowody i popełniono przestępstwo. Ponadto biorąc pod uwagę faktyczny przebieg gazociągu i lokalizację kopalni [...] oraz wydobycie kruszywa z tegoż złoża, trudno jest podzielić stanowisko stron jakoby wznowienie postępowania było niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia łub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego".

W ocenie Kolegium akta sprawy nie pozwalają na przyjęcie, że przyczyną wznowienia była celowa i zamierzona działalność organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Nie są wystarczające ogólne stwierdzenia zawarte we wnioskach o wznowienie dotyczące wydania decyzji na podstawie sfałszowanych dowodów czy wydania decyzji w wyniku przestępstwa, nie poparte żadnymi dowodami ani nawet uprawdopodobnione. Nie zostały wskazane żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że zachowanie się Wójta Gminy Stare Miasto w toku prowadzonego postępowania mogło godzić w zasadę obiektywizmu i być wyrazem stronniczego stanowiska tego organu przy wydaniu decyzji ostatecznej. Tym samym, w ocenie Kolegium nie można było uznać, ze zaistniała w sprawie okoliczność, o której mowa w art. 150 § 2 k.p.a.

W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Stare Miasto wniósł o oddalenie ww. wniosku, ewentualnie o wskazanie SKO w K. jako właściwego w sprawie, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a.

W uzasadnieniu pisma wskazał, że celem art. 150 § 1 k.p.a. nie jest to, aby kompetencja do orzekania w sprawie dopuszczalności wznowienia przeszła na organ wyższego stopnia, lecz to, aby ten sam organ pierwszej instancji, którego działanie jest powodem wystąpienia wad wznowieniowych w decyzji, nie wznawiał i nie prowadził postępowania w sprawie, a więc aby nie był "sędzią" we własnej sprawie.

We wniosku o wznowienie postępowania, na tle którego powstał niniejszy spór kompetencyjny, zostały wprost wskazane następujące podstawy wznowieniowe:

a) art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. — dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

b) art. 145 §.1 pkt 2 k.p.a. — decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

c) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Choć w ocenie organu żadna z ww. przesłanek wznowieniowych nie miała miejsca w przedmiotowej w sprawie, to jednak w świetle art. 150 § 2 k.p.a. nie można przyjąć, iż organ, który wydawał zakwestionowaną decyzję, jest właściwy do wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego. W szczególności zarzut stron dotyczący popełnienia przestępstwa w toku prowadzonego postępowania świadczy o konieczności zastosowania wyjątku opisanego w art. 150 § 2 k.p.a., tj. o przejęciu właściwości do wydania postanowienia wznowieniu postępowania albo o odmowie wznowienia postępowania przez organ wyższej instancji. Treść art. 150 § 2 k.p.a. nie budzi wątpliwości, że jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, to organ ten nie tylko traci swoją kompetencję do wydania jednej z decyzji, o których mowa w art 151 k.p.a., ale również pozostaje pozbawiony możliwości wydania postanowienia o wznowieniu bądź odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 k.p.a. Wskazano, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania kończy pierwszy z etapów postępowania wznowieniowego, w ramach którego organ właściwy bada wyłącznie kwestie natury formalnej, a więc min. czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowej przesłance wznowienia oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Na tym etapie niedopuszczalna jest jeszcze ocena przyczyn wznowienia postępowania, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Tym samym wskazana w art. 150 § 2 k.p.a. "przyczyna wznowienia postępowania będąca działalnością organu, który wydał sprawie decyzję w ostatniej instancji" nie może być rozumiana jako bezsprzecznie ustalona i potwierdzona przyczyna, bowiem ocena zaistnienia przyczyn wznowieniowych ma miejsce na późniejszym etapie postępowania. Przedmiotowe sformułowanie powinno być natomiast rozumiane jako przyczyna powołana we wniosku o wznowienie postępowania i ewentualnie, chociażby w najmniejszym stopniu uprawdopodobniona/skonkretyzowana przez wnioskodawcę. Odmienna interpretacja w sposób rażący naruszałaby zasadę pogłębiania zaufania obywateli władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.), gdyż postanowienie o odmowie wznowienia postępowania lub decyzja odmawiająca uchylenia doczasowej decyzji wydane przez organ, któremu zarzucane jest popełnienie przestępstwa, z oczywistych względów nie spotka Się ze zrozumieniem i poszanowaniem strony inicjującej postępowanie wznowieniowe. Ponadto przyjęcie tej odmiennej interpretacji prowadziłoby do sytuacji, gdy już na etapie przejęcia właściwości przez organ wyższego stopnia musiałaby być rozstrzygnięta kwestia zaistnienia przesłanek wznowieniowych w sprawie, a więc dalsze prowadzenie postępowania ograniczałoby się wyłącznie do kwestii formalnych, jak ocena zachowania terminu na złożenie wniosku i terminu na uchylenie decyzji.

Analiza wniosku, na tle którego powstał niniejszy spór kompetencyjny, jednoznacznie potwierdza, że wnioskodawcy zarzucają Wójtowi Gminy Stare Miasto, jak również podległbym mu urzędnikom, zatajanie informacji i dokumentów oraz celowe działanie na niekorzyść niektórych stron postępowania, co miało doprowadzić do wydania wadliwiej decyzją Wójta z dnia [...] września 2017 r. o zmianie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Choć zdaniem organu wskazane zarzuty są całkowicie bezpodstawne, a okoliczności powołane w ww. piśmie nie znajdują żadnego potwierdzenia w materialne dowodowym, niemniej wnioskodawcy mają prawo do rozpatrzenia tego wniosku przez bezstronny i obiektywny organ. W świetle zarzutów podnoszonych w przedmiotowym wniosku takim organem w oczach wnioskodawców nie jest Wójt Gminy Stare Miasto. Nie powinno więc budzić najmniejszych wątpliwości, że przewidziana w art. 150 § 2 k.p.a. konstrukcja przejścia kompetencji do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na organ wyższego stopnia powinna znajdować zastosowanie również w takich sprawach, jak ta objęła niniejszym postępowaniem, a więc w sprawach, w których nie zaistniały przesłanki wznowieniowe, lecz w odczuciu stron (nie mających ani wykształcenia ani doświadczenia związanego z przedmiotem kwestionowanej decyzji) przesłanki te mogły zaistnieć.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne rozpoznają – na podstawie art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) – zwanej dalej p.p.s.a., z zastrzeżeniem art. 22 § 1 K.p.a. – spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny bądź o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. właściwym w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, który z wymienionych na wstępie organów jest właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy Stare Miasto z dnia [...] września 2017 r.

Rozstrzygając wniesiony spór w pierwszej kolejności wskazać należy, że właściwość organów administracji publicznej w postępowaniu wznowieniowym określona została w art. 150 k.p.a. Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

W rozpoznawanej sprawie decyzję z dnia [...] września 2017 r. w sprawie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia wydał Wójt Gminy Stare Miasto. Decyzja ta stała się ostateczna. Tak więc organem ostatniej instancji w rozumieniu powołanego art. 150 § 1 k.p.a. jest Wójt Gminy Stare Miasto. Jednakże w myśl art. 150 § 2 k.p.a. organ, który orzekał w postępowaniu w trybie zwykłym w ostatniej instancji traci swoją kompetencję w tej materii na rzecz organu wyższego stopnia, jeżeli to działanie lub zaniechanie tego właśnie organu jest przyczyną wznowienia postępowania. Obowiązek dewolucji z art. 150 § 2 k.p.a. wymaga zaistnienia związku pomiędzy którąkolwiek z przesłanek wznowienia postępowania a działaniem lub zaniechaniem organu wymienionego w § 1 art. 150 k.p.a. W orzecznictwie wyjaśniono, że "przez działalność organu, o której mowa w art. 150 § 2 k.p.a., należy rozumieć takie właściwości i zachowanie się tego organu w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w danej sprawie, które mogłyby godzić w zasadę obiektywizmu i być wyrazem stronniczego stanowiska tego organu przy wydaniu decyzji ostatecznej, co powinno być ustalone w postępowaniu wyjaśniającym przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania" (por. wyrok NSA z 10.08.2011 r., I OSK 1401/10). W orzecznictwie podkreśla się, że celem art. 150 § 2 k.p.a. nie jest to, aby kompetencja do orzekania w sprawie dopuszczalności wznowienia przeszła na organ wyższego stopnia, lecz to, aby ten sam organ pierwszej instancji, którego działanie jest powodem wystąpienia wad wznowieniowych w decyzji, nie wznawiał i nie prowadził postępowania w sprawie, a więc aby nie był sędzią we własnej sprawie (por. wyroki NSA z 10.08.2011 r. I OSK 1400/10; z 9.05.2018 r. II OSK 1507/16).

Jednocześnie w piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że art. 150 § 2 k.p.a. znajduje zastosowanie, gdy zostanie wykazane, że organ orzekający w ostatniej instancji w sposób zamierzony np. nie zastosował przepisów o wyłączeniu pracownika lub organu, świadomie dopuścił sfałszowany dowód, świadomie i celowo nie zawiadomił strony lub pełnomocnika o wszczęciu postępowania lub o jego czynnościach. Powyższe okoliczności zgodnie z art. 19 k.p.a. powinny zostać ustalone przed wydaniem postanowienia o wznowieniu lub postanowienia o odmowie wznowienia (por. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do KPA, opub. LEX/el.2020; do art. 150; postanowienie NSA z 8.11.2018 r. I OW 122/18).

Trzeba podkreślić, że organ, który wydał decyzję ostateczną, po otrzymaniu żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania lub gdy stwierdza z urzędu podstawy wznowienia, obowiązany jest z urzędu zbadać swoją właściwość w sprawie (art. 19 k.p.a.) i – gdy ustali, że w związku z jego działalnością powstały podstawy wznowienia postępowania – przekazać sprawę do organu właściwego – organu wyższego stopnia (por. R.Hauser, M.Wierzbowski, Komentarz KPA, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2014 r., str. 637).

Z konstrukcji przepisu art. 150 § 2 k.p.a. wynika, że ustalenie czy "przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1" musi być dokonane przed podjęciem postanowienia o wznowieniu bądź odmowie wznowienia postępowania. Oznacza to, że już na etapie wstępnego badania wniosku o wznowienie postępowania muszą istnieć podstawy do ustalenia, że w skutek zamierzonego i stronniczego działania, czy zaniechania organu wystąpiły wadliwości postępowania wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. Zaakcentować przy tym należy, że skoro wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia może nastąpić wyłącznie w formie postanowienia, to czynności podjęte przed wydaniem postanowienia nie są czynnościami procesowymi postępowania administracyjnego. Podanie o wznowienie wszczyna bowiem postępowanie wstępne, w ramach którego bada się czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., czy podanie zostało wniesione z zachowaniem terminu ustawowego oraz czy podanie odpowiada warunkom formalnym.

Konsekwentnie w orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, że na tym etapie organ bada swoją właściwość w kontekście art. 150 § 2 k.p.a.

Oczywiście rodzi to komplikacje związane z wyjaśnieniem okoliczności determinujących ewentualne przekazanie podania organowi wyższego stopnia w trybie art. 150 § 2 k.p.a., co trafnie podnosi Wójt Gminy w odpowiedzi na wniosek.

Jednak taki sposób procedowania wynika wprost z przepisu art. 150 § 2 k.p.a., który jako wyjątek dopuszcza dewolucję kompetencji, natomiast zasadą wyrażoną w § 1 jest właściwość organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję ostateczną.

Wobec powyższego w niniejszej sprawie zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że z akt sprawy nie wynika, aby przyczyną wznowienia byłą celowa i zamierzona działalność organu, który wydał kwestionowaną decyzję. Zgodzić się należało z oceną, że do zastosowania art. 150 § 2 k.p.a. nie jest wystarczające ogólne stwierdzenie wnioskodawcy dotyczące wydania decyzji na podstawie sfałszowanych dowodów, czy wydania decyzji w wyniku przestępstwa w sytuacji gdy takie twierdzenia nie są poparte żadnymi dowodami, ani nawet uprawdopodobnione.

Z tych względów na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Wójta Gminy Stare Miasto jako organ właściwy w sprawie.