Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1557/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107, art. 156 par. 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 185, art. 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 13 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych A. Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie, K. P. oraz K.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 308/08 w sprawie ze skargi Spółdzielni A. w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Spółdzielni A. w S. na rzecz A Spółka z o.o. z siedzibą w W., K.P. i K.H. po 297 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

II OSK 1557/08

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 13 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę Sosnowieckiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Sosnowcu i uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Wojewoda Śląski, po złożeniu przez Sosnowiecką Spółdzielnię Mieszkaniową zgłoszenia o istotnym zacienieniu mieszkań w budynkach sąsiadujących z nową inwestycją, wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia [...] grudnia 2000 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. w Warszawie pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę o pięć kondygnacji budynku mieszkalno-usługowego i biurowego. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Wojewoda Śląski stwierdził nieważność ww. decyzji Prezydenta Miasta Sosnowca. W uzasadnieniu wskazał, że przedstawiona z projektem inwestycji analiza nasłonecznienia sąsiadujących budynków nie spełnia kryteriów wynikających z § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.)

Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. decyzję Wojewody Śląskiego, podnosząc brak rozpoznania przez organ I instancji przesłanek nieważnościowych w odniesieniu do decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wyrokiem z dnia 26 listopada 2004 r., sygn. akt 7/IV SA 2326/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z uwagi na m.in. nierozpoznanie wszystkich zgłoszonych odwołań od decyzji Wojewody Śląskiego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] października 2005 r., uchylił decyzję Wojewody Śląskiego i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia [...] grudnia 2000 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że projektowany budynek nie narusza w sposób rażący §13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 10/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r., wskazując, że organ odwoławczy, z naruszeniem art. 8 i 84 § 2 k.p.a., oparł się na opinii sporządzonej przez osobę, która w toczącym się postępowaniu podlegała wyłączeniu. Dodatkowo Sąd wskazał, że organ winien rozważyć, czy w niniejszej sprawie prawidłowo wszczął postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Decyzją dnia [...] grudnia 2007 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] marca 2003 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia [...] grudnia 2000 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wszczęcie postępowania nie było związane z pojawieniem się w sprawie nowych dowodów lub okoliczności, bądź innej przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a. Nowy dowód w sprawie, w postaci analizy oświetlenia mieszkań znajdujących się w budynkach mieszkalnych Nr 15, 14 i 11b, położonych przy ulicy [...] i [...] w S., zastał przeprowadzony dopiero w październiku 2005 r. GINB stwierdził, że zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dowód ten postępowaniu nieważnościowym pomija.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał dalej, że projektant inwestycji, w ramach projektu budowlanego, dokonał analizy wpływu planowanej inwestycji na zapewnienie naturalnego oświetlenia sąsiednich budynków, uznając, że nie powoduje ona naruszenia wymogów § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w stosunku do sąsiadujących z inwestycją obiektów. Podważenie ww. oceny wymaga zgromadzenia nowych dowodów w sprawie, a więc jest możliwe jedynie w postępowaniu wznowieniowym, toczącym się na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto weryfikowana decyzja Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia [...] grudnia 2000 r. nie narusza w sposób rażący innych przepisów obowiązujących w czasie jej wydawania.

Skargę na decyzję ostateczną złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Sosnowiecka Spółdzielnia Mieszkaniowa w Sosnowcu.

Skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisu art. 7 i 77 k.p.a., wobec braku merytorycznej oceny decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym, pod kątem przesłanek wynikających z przepisu art. 156 k.p.a. Tymczasem wbrew twierdzeniom organu decyzja o pozwoleniu na budowę zapadła bez analizy nasłonecznienia, przeprowadzonej w oparciu o przepisy § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a tylko jeden z projektantów stwierdził, że w jego ocenie projektowana inwestycja nie narusza wymogów ww. rozporządzenia.

Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ, prowadząc postępowanie, nie wyjaśnił dokładnie sprawy, nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego oraz niewłaściwie uzasadnił decyzję, czym naruszył art. 7, 77 i 107 k.p.a.

Sąd I instancji stwierdził, że podziela stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż zasadnie doszło do wszczęcia z urzędu postępowania nieważnościowego wobec decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku o pięć kondygnacji. Zasadnie także organ odstąpił od prowadzenia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartymi w wyroku z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 10/06.

Jednakże organ miał obowiązek dokonać oceny decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania, czy też doszło do naruszenia prawa o kwalifikowanym charakterze.

Zatem przedmiotem wnikliwej oceny organu powinno być w szczególności to, czy projekt budowlany odpowiadał przepisom prawa, w tym przepisom rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ zobowiązany był zbadać, czy zatwierdzony projekt budowlany jest zgodny obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji brzmieniem przepisu art. 34 ustawy - Prawo budowlane, m in., czy projekt zagospodarowania działki, sporządzony na aktualnej mapie, obejmował określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich, a następnie, czy powyższe dane i tym samym projektowana inwestycja odpowiadała przepisom powołanego wyżej rozporządzenia z dnia [...] grudnia 1994 r., w tym § 12,13 i 60.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dodał, że kontrola decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie postępowania nieważnościowego wymaga także zbadania decyzji z punktu widzenia wymogów przepisu art. 35 ustawy - Prawo budowlane, w wersji obowiązującej w dacie jej wydania.

Sąd I instancji podkreślił również, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie powinno podlegać także to, czy dochodzi lub czy może dojść do naruszenia interesu osób trzecich, a więc interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości, w aspekcie ewentualnego naruszenia norm i warunków technicznych oraz przepisów Prawa budowlanego.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2008 r. skargi kasacyjne złożyli K. H., K. P. oraz [...] Sp. z o.o. w Warszawie. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucili mu naruszenie:

1/ prawa materialnego, w szczególności § 13 oraz § 60 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ich niezastosowanie i nierozpatrzenie kwestii zgodności projektowanej zabudowy z warunkami nasłonecznienia wynikającymi z ww. rozporządzenia;

2/ przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

- art. 106 § 3 oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., poprzez pominięcie stanowiska skarżącej w zakresie potwierdzenia zgodności projektowanej zabudowy z warunkami nasłonecznienia wynikającymi z rozporządzenia z dnia [...] grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów uzupełniających z dokumentów, potwierdzających spełnienie warunków nasłonecznienia przy projektowanej zabudowie, a także poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do treści dokumentacji projektowej inwestycji, potwierdzającej spełnienie wszystkich wymogów dotyczących warunków nasłonecznienia,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi w wyniku błędnego przyjęcia, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a.

Wskazując na powyższe naruszenia składający skargi kasacyjne wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarg kasacyjnych podniesiono, że Sąd I instancji mógł i powinien był wykorzystać uprawnienia wynikające z art. 62 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. i przeprowadzić uzupełniające dowody z dokumentów, które to dowody - także w postaci znajdującej się w aktach sprawy opinii uprawnionego podmiotu co do nasłonecznienia - potwierdziłyby bezzasadność zarzutów spółdzielni mieszkaniowej. Pozwoliłoby to bez nadmiernego wydłużania postępowania na wydanie rozstrzygnięcia zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym sprawy. Poza bowiem ogólnymi zarzutami o rzekomym niedoświetleniu budynków sąsiadujących z inwestycją. Spółdzielnia nie przedstawiła żadnym argumentów merytorycznych i dowodów na poparcie swych tez.

Zdaniem kasatorów Sąd I instancji pominął, że w sprawie została wykonana analiza nasłonecznienia sąsiednich budynków mieszkalnych, dołączona do wniosku o pozwolenie na budowę, na której rzekomy brak powoływała się Sosnowiecka Spółdzielnia Mieszkaniowa. Do analizy tej organy administracyjne nie zgłaszały żadnych zastrzeżeń, a już w szczególności w zakresie warunków nasłonecznienia. Pozwolenie na budowę zawiera uzasadnienie, które potwierdza zgodność dokumentacji projektowej z warunkami zagospodarowania terenu i obowiązującymi przepisami technicznymi oraz normami. Projekt budowlany sporządzony został przez uprawniony podmiot z uwzględnieniem wszelkich uwarunkowań prawnych i obostrzeń wynikających z warunkowej zgody spółdzielni.

Autorzy skarg kasacyjnych podnieśli, że inwestycja nie narusza § 13 i 60 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1994 r., które odnoszą się do minimalnych warunków utrzymania odległości planowanego obiektu od innych obiektów.

W odpowiedzi na skargi kasacyjne Sosnowiecka Spółdzielnia Mieszkaniowa w Sosnowcu wniosła o ich oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skarg kasacyjnych.

Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skargi kasacyjne zawierają usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie zgłoszone w nich zarzuty, a także ich uzasadnienie, zyskały aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Za chybione należy uznać przede wszystkim te, które dotyczą kwestii zgodności decyzji o pozwoleniu na budowę z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 99, poz. 140 ze zm.).

Po pierwsze przedmiotem kontroli Sądu I instancji nie była decyzja Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia [...] grudnia 2000 r. o pozwoleniu na budowę, lecz wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, odmawiająca stwierdzenia jej nieważności, decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. Wobec tego ocenie Sądu I instancji zostało poddane postępowanie nadzwyczajne, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania, w którym zapadła decyzja kontrolowana. Zatem zadaniem Sądu była analiza decyzji organów orzekających w postępowaniu nieważnościowym pod kątem zgodności rozstrzygnięć z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skoro organy oceniały, czy w postępowaniu zwykłym doszło do rażącego naruszenia prawa. W takim przypadku ocena postępowania, wykładni i zastosowania przez organy przepisów prawa materialnego mogło być analizowane wyłącznie w kontekście przesłanek, o których jest mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli przesłanki rażącego naruszenia prawa.

Po drugie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając zaskarżoną decyzję, nie dokonywał wykładni, ani też nie stosował przepisów ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Sąd I instancji uznał, że organ nadzoru naruszył przepisy postępowania w stopniu na tyle istotnym, że skutkującym uwzględnieniem skargi. Nie można zatem zasadnie wywodzić, że Sąd ten naruszył wskazane w skargach kasacyjnych przepisy wykonawcze w sytuacji, gdy nie stanowiły one podstawy rozstrzygnięcia.

Oczekiwany skutek przyniosły jednakże podniesione w skargach kasacyjnych zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Rozpatrując zasadność tego zarzutu zgodzić się trzeba z twierdzeniami kasatorów, że Sąd I instancji, orzekając w niniejszej sprawie, nie miał podstaw do uwzględnienia skargi, przyjmując, że w toku postępowania odwoławczego doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a., w sytuacji, gdy w jego ocenie naruszenie to polegało na zaniechaniu zbadania, czy zatwierdzony w 2000 r. decyzją o pozwoleniu na budowę projekt budowlany zgodny był z przepisami rozporządzenia wykonawczego z 1994 r.

Tymczasem postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy w jej całokształcie, jak to czynione być powinno w postępowaniu odwoławczym. Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r., II ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA z 1995 r., nr 2, poz. 91). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.

Obowiązkiem Sądu meriti było zatem zbadanie, czy zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia [...] grudnia 2000 r. o pozwoleniu na budowę, czy organ prawidłowo sprawdził i ocenił, że decyzja ta nie narusza prawa w sposób rażący. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że wydana ona została bez merytorycznej oceny decyzji o pozwoleniu na budowę i oceny, czy projekt budowlany odpowiadał przepisom rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zarzucając organowi uchybienia w procesie dokonywania oceny decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. w kontekście ewentualnego rażącego naruszenia prawa, Sąd I instancji błędnie wskazał, że ocena ta winna być poprzedzona analizą wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę i oceną, czy projekt budowlany nie naruszał przepisów wykonawczych.

Dokonując takich wskazań co do dalszego postępowania Sąd I instancji nakazał zatem organowi praktycznie ponowną merytoryczną ocenę złożonego projektu budowlanego, co w postępowaniu o stwierdzenie nieważności jest niedopuszczalne. Obowiązkiem organu wszczynającego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest wprawdzie nie tylko zbadanie, czy wystąpiła w sprawie ta przesłanka, która legła u podstaw wszczęcia postępowania, ale także czy nie miały miejsca inne naruszenia prawa objęte art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., II SA 2164/92, ONSA 1995, z. 1 poz. 32; por. też M. Jaśkowska (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Kraków 2000, s. 930). Należy jednak pamiętać, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem prowadzonym w trybie nadzwyczajnym. Jego przedmiotem nie jest sprawa administracyjna, lecz ostateczna decyzja administracyjna, a ściślej wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. Zakończenie tego postępowania decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oznacza, że sprawa jej eliminacji z obrotu prawnego została merytorycznie rozpoznana, nie stwierdzono żadnej z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz że zdecydowano o pozostawieniu przedmiotowej decyzji w obrocie prawnym. (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2008, II OSK 390/07).

Uznać zatem należało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając zaskarżony wyrok, błędnie dopatrzył się naruszenia przez organ odwoławczy przepisów, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje, że skuteczny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie nie jest zgodne z dyspozycją tego przepisu.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał także, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wszystkich wymogów stawianych przez przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. Brak jest należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, wytyczne dla organu administracji nie wskazują bowiem jasno i czytelnie, jakiego to rodzaju naruszeń (do tego rażących) poszukiwać ma organ nadzoru; stwierdzono jedynie ogólnie, że naruszono zasady określone w art. 7 i 77 k.p.a. i organ powinien ponownie przeprowadzić postępowanie.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie będzie także miał na uwadze związanie oceną prawną co do dalszego postępowania, wyrażoną we wcześniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2007 r., II OSK 1033/06, zapadłym w tej samej sprawie. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny zawarł jednoznaczne wskazania dla Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, by w pierwszej kolejności zwrócił w postępowaniu nieważnościowym uwagę na kwestię posiadania przez inwestora, w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jako obowiązku wynikającego z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. W wyroku tym Sąd podniósł, że właściciel gruntu, na którym zrealizowana została inwestycja (Sosnowiecka Spółdzielnia Mieszkaniowa) wydał inwestorowi zgodę jedynie warunkową. Tymczasem zgoda taka jest niedopuszczalna, bowiem prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może być prawem uzależnionym od spełnienia określonych warunków, które z natury swej są przyszłe i niepewne. Skoro bowiem spór pomiędzy inwestorem a Spółdzielnią toczył się o to, czy warunki zgody na budowę zostały spełnione, czy też nie, to w istocie jest kwestionowane prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Mimo zatem uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji, nie można przyjąć, że orzeczenie Sądu I instancji, mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu w rozumieniu art. 184 p.p.s.a. Ustalenie takie odnosi się bowiem nie tylko do zawartego w sentencji orzeczenia rozstrzygnięcia, ale i determinującej jego treść oceny prawnej. Przepis ten nie ma więc zastosowania w przypadku, gdy sąd wadliwie zakwalifikował pewien stan rzeczy, nie dopatrując się zarzucanego organowi naruszenia prawa (a w skardze do Sądu I instancji podniesiono przecież kwestię wyrażenia warunkowej jedynie zgody na inwestycję), zaś jego decyzję uchylił z innych powodów. Nie występuje wówczas błąd uzasadnienia, lecz błąd oceny prawnej, która legła u podstaw zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.