Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1397/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art 33 par 1 pkt 5 , art 122 par 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

* Dnia 14 stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi B. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r., znak: [...] [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia [...] I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B. O. kwotę 1117 zł (słownie: tysiąc sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 12 września 2019 r. (znak: [...]) na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 15 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) w zw. z

- art. 7 § 2, art. 17 § 1, art. 18 i art. 119 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 z późn. zm. – dalej jako: u.p.e.a.),

po rozpatrzeniu zażalenia B. O., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, na postanowienie Wójta Gminy M. D. z dnia 17 lipca 2019 r. (znak: [...]) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia,

w punkcie 1 uchyliło postanowienie organu egzekucyjnego w pkt 1 rozstrzygnięcia, w części dotyczącej daty od której biegnie termin uiszczenia grzywny i w tym zakresie orzekło, iż 30-dniowy termin uiszczenia grzywny biegnie od dnia otrzymania ostatecznego postanowienia organu II instancji,

w punkcie 2 w pozostałej części utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 19 lipca 2019 r. doręczone zostało B. O. postanowienie Wójta Gminy M. D. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wraz z tytułem wykonawczym nr [...] wystawionym w dniu 17 lipca 2019 r. W przedmiotowym postanowieniu organ I instancji na podstawie art. 119 § 1 i art. 122 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 1 i art. 20 § 2 u.p.e.a., nałożył na zobowiązaną grzywnę w kwocie [...]zł, wzywając zarazem do wykonania obowiązku wskazanego w załączonym tytule wykonawczym, pouczając również, iż z chwilą doręczenia przedmiotowego postanowienia, powstał po stronie zobowiązanej obowiązek uiszczenia opłaty za jego wydanie w kwocie [...]zł.

Zażaleniem wniesionym w dniu 30 lipca 2019 r. B. O., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła ww. postanowienie w całości, domagając się jego uchylenia oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego. W treści zażalenia podniesiono pominięcie w postanowieniu organu I instancji wszelkiej argumentacji zmierzającej do podważenia zasadności decyzji, z której wynikał obowiązek, co w jej przekonaniu nakazał organ w postanowieniu z dnia 29 marca 2019 r. Zaznaczono również, że wówczas bezzasadność decyzji była podnoszona jedynie w skardze kasacyjnej, natomiast obecnie w zażaleniu powołano się na art. 7 § 3 in fine u.p.e.a., a także art. 59 § 1 pkt 5 tej ustawy, gdyż obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny i jako bezprzedmiotowy nie podlegał egzekucji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się i rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazało na wstępie, że zażalenie wniesione zostało w ustawowo zakreślonym terminie, co uzasadniało jego merytoryczne rozpatrzenie. Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego, zgłoszone zarzuty i argumentacja na ich poparcie nie miały uzasadnionych podstaw. Organ II instancji wyjaśnił także, że odczytał zażalenie pełnomocnika strony, wbrew jego nazwie, jako środek zaskarżenia przeciwko toczącemu się postępowaniu egzekucyjnemu (zarzuty), podnosząc przy tym, że skargę na czynność egzekucyjną w świetle art. 54 § 5 u.p.e.a. rozpatruje organ egzekucyjny. W dalszej kolejności przytoczono treść art. 2 § 1 pkt 10, art. 20 § 1 pkt 2 oraz art. 23 § 1 u.p.e.a. odnoszące się do przedmiotu egzekucji oraz właściwości organów, wskazując zarazem, że w dziale III, rozdział 2 u.p.e.a. uregulowano instytucję grzywny w celu przymuszenia. W tym też zakresie organ odwoławczy przytoczył stosowne regulacje u.p.e.a. określające przesłanki zastosowania tej instytucji oraz sposób procedowania przy wydaniu postanowienia nakładającego tego rodzaju grzywnę, tj. art. 119 § 1 i 2, art. 122 § 1, 2 i 3 oraz art. 18 u.p.e.a.

Mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło, że jako organ nadzoru, rozpatrując sprawę zażalenia obowiązane było nie tylko ustosunkować się do jego zarzutów, ale załatwić sprawę ponownie w całości. Wobec powyższego podano, że decyzją z dnia 25 października 2017 r., na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 z późn. zm.), Wójt Gminy M. D. nakazał B. O. i S. O. oraz E. O., jako właścicielom nieruchomości [...] i [...] w L. – przywrócenie stanu poprzedniego, to znaczy udrożnienie rowu biegnącego wzdłuż granicy działek [...] i [...] w L.. Podniesiono przy tym, że w wyniku wniesionego przez strony odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 22 marca 2018 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Następnie Gmina M. D., jako wierzyciel w dniu 22 listopada 2018 r. doręczyła B. O. upomnienie, wyzywając do udrożnienia rowu biegnącego wzdłuż granicy działek [...] i [...] w L., zaś w dniu 14 grudnia 2018 r. wystawiła tytuł wykonawczy nr [...] i w dniu 21 grudnia 2018 r. doręczyła go stronie wraz z postanowieniem z dnia 14 grudnia 2018 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W wyniku rozpoznania wniesionego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 29 marca 2019 r. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W następstwie powyższego, organ egzekucyjny wystawił ponownie tytuły wykonawczy w dniu 17 lipca 2019 r. o nr [...] i doręczył go stronie 23 lipca 2019 r. wraz z postanowieniem z dnia 17 lipca 2019 r. (znak: [...]) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ I instancji wskazał, iż ustawodawca w art. 7 § 2 u.p.e.a. sformułował zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, wskazując przy tym, że nie zdecydował się na wykonanie zastępcze ze względu na fakt, iż przedmiot zobowiązania w części znajduje się na nieruchomości osób zameldowanych poza terenem gminy, co przy dodatkowym braku wykonawcy, utrudniałoby uzgodnienie terminu wykonania prac oraz byłoby dla zobowiązanego znacznie droższym wariantem. Jednocześnie uzasadniając wysokość nałożonej grzywny, wyjaśniono, że organ I instancji kierował się zasadą celowości i skuteczności wybranego środka egzekucyjnego. W tym zakresie wskazano bowiem, że zdaniem organu I instancji kwota [...]zł powinna zmotywować zobowiązanego do realizacji wymaganego obowiązku, gdyż niewykonanie egzekwowanego obowiązku powoduje szkody na działce [...] w L.. Podkreślono również, że zalegająca woda na powierzchni drogi osiedlowej utrudnia znacząco jej użytkowanie, zaś w okresie niskich temperatur brak rowu powoduje oblodzenie drogi, co bezpośrednio zagraża bezpieczeństwu jej użytkowników.

Organ odwoławczy zaznaczył także, że w uzasadnieniu wniesionego zażalenia pełnomocnik strony w bardzo enigmatyczny sposób powoływał się na art. 7 § 3 oraz art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. wskazując, że obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny, a co za tym idzie jako bezprzedmiotowy nie podlegał egzekucji. Podniesiono przy tym, że powyższe wywiedziono z faktu, iż po identyfikacji w terenie przeprowadzonej przez biegłego sądowego geodetę J. Ż. w toku postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w L. w sprawie o sygn. akt IC [...] okazało się, że rów, który mocą decyzji z dnia 25 października 2017 r. miał być udrożniony, a który miał przebiegać wzdłuż granicy działek [...] i [...] w L., w istocie biegł po działce nr [...]. Jednocześnie dodano, że w dalszej części uzasadnienia, pełnomocnik strony wskazał, iż w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie musi uciekać się do wstrzymania egzekucji na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje taką możliwość. Ponadto podano, że w końcowej części uzasadnienia pełnomocnik podniósł, iż brak było podstaw do traktowania rozbieżności między decyzją a stanem faktycznym jako oczywistej omyłki w rozumieniu art. 113 k.p.a.

Mając na względzie powołany stan prawny oraz poczynione ustalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż postanowienie organ egzekucyjnego odpowiadało prawu, zaś zarzut zażalenia dotyczący niewykonalności obowiązku był nieuzasadniony. Podkreślono bowiem, że w sprawie bezspornym było, iż zobowiązana nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 25 października 2017 r., a nadto nadmieniono, że pełnomocnik strony bezskutecznie usiłował przed Naczelnym Sądem Administracyjnych wstrzymać wykonanie przedmiotowej decyzji. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 6 u.p.e.a. wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W tym zakresie wskazano, że strona została już upomniana, a kolejnym krokiem powinno być zastosowanie środka egzekucyjnego, który doprowadzi do wykonania nałożonego obowiązku. Podniesiono także, że w uzasadnieniu pierwszego zażalenia, odwołano się do trudności w wykonaniu decyzji, a przeszkoda uzasadniona została w rozbieżności – jakie poczynione zostały w odrębnym postępowaniu przed sądem powszechnych – odnośnie lokalizacji spornego rowu. Organ II instancji zaznaczył przy tym, że w rozpatrywanym obecnie zażaleniu, powtórzono w istocie powyższą argumentację, gdyż to inna lokalizacja rowu stanowić miała o bezprzedmiotowości postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie organ odwoławczy przypomniał, że w świetle art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a w związku z tym, jeżeli w ocenie strony postępowania administracyjnego wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję uprawniona była do żądania wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dodało również, że w postępowaniu takim na żądanie strony lub z urzędu można wstrzymać wykonanie decyzji, czego świadomy powinien być zawodowy pełnomocnik strony, podczas gdy w postępowaniu egzekucyjnym organy nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku, albowiem orzekałyby wówczas o meritum sprawy, co należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej. W tym też zakresie wyjaśniono, że w toku postępowania egzekucyjnego nie bada się zatem sprawy od strony merytorycznej, gdyż powodowałoby to w istocie przekształcenie postępowania egzekucyjnego w trzecią instancję, natomiast do tego celu służą środki dostępne w toku postępowania zwykłego zakończonego decyzją nakładającą określone obowiązki (odwołanie) bądź nadzwyczajnego – w razie wystąpienia kwalifikowanych wad aktu. Zdaniem organu odwoławczego, nie sposób więc zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika strony, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 7 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a., gdyż w innym postępowaniu, którego zakończenia – jak nadmieniono – nie wykazał pełnomocnik, biegły ustalił, iż sporny rów zlokalizowany był w innym miejscu. Organ II instancji podkreślił zatem, że zdarzenie to pozostawało poza zainteresowaniem postępowania egzekucyjnego.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż podziela stanowisko organu egzekucyjnego, że w realiach sprawy grzywna w celu przymuszenia będzie najmniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym dla zobowiązanej. Wyjaśniono bowiem, że stosownie do treści art. 125 § 1 i 2 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Zaznaczono również, że, wobec brzmienia art. 126 u.p.e.a., nawet gdy grzywna została już uiszczona albo ściągnięta, w sytuacji, gdy zobowiązany wykonał obowiązek może on w uzasadnionych przypadkach wnioskować o zwrot grzywny w całości lub części. W ocenie organu II instancji, nie budziło bowiem wątpliwości, iż to zobowiązana przyczyniła się do zasypania rowu, a obowiązek jego udrożnienia powinien być wykonany. Podkreślono również, że z materiałów sprawy o znaku: [...], która była doskonale znana zobowiązanej oraz organowi egzekucyjnemu, wynikało niezbicie, że rów biegnący wzdłuż granicy działek [...] i [...] w L. został zasypany przez właścicieli tych nieruchomości w 2016 r., zaś w toku postępowania, którego efektem było wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, powołany w sprawie biegły stwierdził, że rów istniał i funkcjonował przez dłuższy czas. Organ odwoławczy podniósł przy tym, że w zasadniczym postępowaniu właściciele ww. posesji nie kwestionowali faktu zasypania rowu, ani jego lokalizacji, co obecnie czynił ich pełnomocnik w postępowaniu egzekucyjnym. Tym samym zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, akta wskazanej wyżej sprawy potwierdzały zasadność argumentacji organu I instancji uzasadniającej zastosowany środek egzekucyjny. Zwrócono bowiem uwagę, że następstwem zasypania rowu było wylewanie wody na drogę osiedlową (dz. ewid. [...]), co znacząco utrudniało jej użytkowanie, a w okresie występowania niskich temperatur powodowało jej oblodzenie, co bezpośrednio zagrażało jej użytkownikom. W tej sytuacji – w ocenie organu II instancji – bezsprzecznym było, iż obowiązek musiał być wykonany, a grzywna w celu przymuszenia, jako najmniej uciążliwa dla zobowiązanej, była najwłaściwszym środkiem służącym do jego wykonania. Wobec powyższego, organ odwoławczy w świetle poczynionych przez organ egzekucyjny ustaleń odnośnie szkód jakie powstają na działce nr ewid.[...] oraz ewentualnych kosztów wykonania zastępczego, uznał wysokość nałożonej grzywny za prawidłową.

Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym stanowi podstawę zarzutu według art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. i zarazem podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Wyjaśniono przy tym, że niewykonalność przypisuje się zasadniczo tylko obowiązkom o charakterze niepieniężnym, który polega na spełnieniu świadczenia innego niż pieniężne lub na podjęciu danej czynności bądź określonego zachowania. Dodano także, że przesłanka ta oznacza niewykonalność aktu nakładającego na zobowiązanego obowiązek, która może zaistnieć zarówno przed jego wydaniem, jak i już po ustaleniu obowiązku, a przy tym może ona mieć charakter trwały lub czasowy, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny zarzutu opartego na tej podstawie. Podniesiono również, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, iż istnieją trwałe, niezależne od zobowiązanego przyczyny, o charakterze prawnym lub faktycznym, uniemożliwiające jego wykonanie. Organ odwoławczy zaznaczył także, że jako przykłady, w których można zasadnie powoływać się na niewykonalność obowiązku, w orzecznictwie powołuje się sytuacje, kiedy obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki, przy czym bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, czy przykładowo konieczność zapewnienia lokalu zastępczego. Ponadto zwrócono uwagę, że jak wskazuje się w literaturze, należy odróżniać niewykonalność obowiązku od nieskuteczności egzekucji. W tym zakresie wskazano bowiem, że egzekucja obowiązków każdego rodzaju może być bezskuteczna, natomiast niewykonalne mogą być tylko obowiązki o charakterze niepieniężnym. Organ II instancji podał również, że w przypadku przyczyn o charakterze faktycznym obowiązek jest niewykonalny, jeżeli brak jest technicznych możliwości jego realizacji bądź przyczyna wynika z powodu okoliczności dotyczących zobowiązanego, np. jego stanu zdrowia, jeśli obowiązek ma charakter osobisty, natomiast niewykonalność obowiązku wynikającego z decyzji wynika z przyczyn prawnych, jeśli decyzja jest sprzeczna z obowiązującym prawem. Niemniej jednak organ odwoławczy podniósł, że powyższą tezę trudno zaakceptować bezkrytycznie, gdyż zarzut oparty na przesłance niewykonalności obowiązku nie może być dodatkowym sposobem weryfikacji legalności decyzji i innych aktów administracyjnych. Wyjaśniono bowiem, że ustalanie sprzeczności z prawem egzekwowanej decyzji przez organ egzekucyjny, a nawet przez wierzyciela, byłoby dodatkowym trybem nadzwyczajnym weryfikacji takich aktów, natomiast czym innym jest ustalenie, że w konkretnym momencie i miejscu jedyne możliwe zachowanie prowadzące do wykonania decyzji powodowałoby popełnienie czynu karalnego. Dodano też, że jak wskazuje się w orzecznictwie, ciężar dowodu, iż obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny, obciąża stronę wnoszącą zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Tymczasem w ocenie organu odwoławczego, pełnomocnik zobowiązanej nie wskazał na czym konkretnie miałby polegać, ten ewentualny czyn karalny, a nawet poszerzając zakres tego pojęcia delikt cywilnoprawny. Nadmieniono także, że pełnomocnik strony nie podniósł też, że stanowiąca podstawę nałożonego obowiązku decyzja jest sprzeczna z prawem, a zgłosił on zarzut rozbieżności między ww. decyzją a stanem faktyczny. W tej sytuacji w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie sposób twierdzić, iż obowiązek nałożony rozpatrywaną decyzją był niewykonalny z przyczyn prawnych lub faktycznych. Jednocześnie jednak organ odwoławczy wskazał, że mając na względzie, iż termin uiszczenia grzywny ustalony w punkcie 1 sentencji postanowienia organu egzekucyjnego upłynął, konieczne było uchylenie rozstrzygnięcia w tej części i ustalenie terminu również w wymiarze 30 dni, ale od dnia otrzymania ostatecznego postanowienia organu odwoławczego.

Skargę na ww. postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca – B. O., domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego Wójta Gminy M. D. w odniesieniu do skarżącej, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi egzekucyjnemu, a także w obu przypadkach rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu uchybienie przepisom postępowania egzekucyjnego, a w szczególności podnoszone wcześniej przed organem II instancji uchybienie art. 59 § 1 pkt 2 i 5 u.p.e.a. i w konsekwencji nieumorzenie egzekucji przeciwko skarżącej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zakwestionowała twierdzenia organu i zasadność wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia, przytaczając argumentację mającą zdaniem skarżącej przemawiać za wadliwością zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).

W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.

Skarga okazała się skuteczna w zakresie wskazanym poniżej.

W ocenie Sądu, o czym będzie mowa odpowiednio powyżej, kontrolowany organ pominął, że wniesione do niego zażalenie w sprawie grzywny w celu przymuszenia potencjalnie zawiera zarzuty w związku czym powinien działać zgodnie z zasadą informowania strony o przysługujących jej prawach, i w związku z tym działając m.in. z brakiem wyjaśnienia tej okoliczności i z pominięciem zawiadomienia, o którym stanowi art. 66 k.p.a., przystąpił w konsekwencji - bez umożliwienia stronie skarżącej by ew. skorzystała z pouczenia o jakim stanowi art. 66 k.p.a. - do wydania kwestionowanego i obecnie kontrolowanego postanowienia. Takie działanie organu odwoławczego uchybiło z uwagi na prawne znaczenie instytucji zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym prawu w sposób mogący mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy. W ocenie Sądu kontrolowany organ powinien wyjaśnić w ramach posiadanych środków postępowania w tym np. w korespondencji ze stroną skarżącą, czy zarzut niewykonalności przedmiotowego obowiązku strona skarżąca taktuje jako zarzut o jakim stanowi odpowiednio art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. W ocenie Sądu w przypadku jakichkolwiek wątpliwości zastosowanie ma art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., który wyraźnie stanowi, że "§ 1. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;".

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 września 2019 r. (znak: [...]), w którym organ odwoławczy - po rozpatrzeniu zażalenia B. O. - w punkcie 1 uchylił postanowienie Wójta Gminy M. D. z dnia 17 lipca 2019 r. (znak: [...]) organu egzekucyjnego w pkt 1 rozstrzygnięcia, w części dotyczącej daty od której biegnie termin uiszczenia grzywny i w tym zakresie orzekł, iż 30-dniowy termin uiszczenia grzywny biegnie od dnia otrzymania ostatecznego postanowienia organu II instancji, w punkcie 2 w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W kontrolowanej sprawie jest bezsprzeczne, że wydanie kontrolowanego postanowienia poprzedziło ponowne wystawienie tytułu wykonawczego, gdyż jak wynika z akt sprawy organ egzekucyjny wystawił ponownie tytuł wykonawczy w dniu 17 lipca 2019 r. o nr [...] i doręczył go stronie 19 lipca 2019 r. wraz z postanowieniem z dnia 17 lipca 2019 r. (znak: [...]) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Nie jest zatem tak jak błędnie wskazał organ odwoławczy( s. 3 uzasadnienia kontrolowanego postanowienia), że organ egzekucyjny wystawił ponownie tytuł wykonawczy w dniu 17 lipca 2019 r. o nr [...] i doręczył go stronie 23 lipca 2019 r. wraz z postanowieniem z dnia 17 lipca 2019 r. (znak: [...]) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Sąd zweryfikował numery postanowień i datę doręczenia ww. pism skarżącej z aktami sprawy. Jednocześnie co jest istotne w kontrolowanej sprawie zażalenie na ww. postanowienie zostało wniesione za pośrednictwem poczty w dniu 26 lipca 2019 r. co wynika z daty na pieczęci poczty na znaczku/kopercie (K. 7 administracyjnych akt sprawy). A zatem ww. zażalenie zostało wniesione z zachowaniem terminu dla wniesienia ew. zarzutów jak i dla wniesienia zażalenia w ścisłym tego słowa znaczeniu.

Prawną podstawę wydania kontrolowanego postanowienia stanowi art. 122 u.p.e.a. zgodnie z którym: § 1. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1)odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;2)postanowienie o nałożeniu grzywny.

§ 2. Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:

1)wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;

2)wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

§ 3. Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny".

W ocenie Sądu kontrolowany organ nie dostrzegł, pominął, że w treści wniesionego do niego zażalenia znajdują się elementy treści odpowiadające od strony materialnej, merytorycznej zarzutom w związku z czym mając na uwadze treść art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. powinien o tym poinformować stronę skarżącą w trybie art. 66 k.p.a. Zgodnie z art. 66 k.p.a. : "§ 1. Jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje go o treści § 2. Do zawiadomienia stosuje się odpowiednio przepis art. 65 § 1a. § 2. Odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania".

Tymczasem niezależnie od tego, że kontrolowany organ nie uczynił zadość powyższemu obowiązkowi – to nadto sam w treści uzasadnienia swojego postanowienia wypowiedział się szeroko o treści wskazanych zarzutów stwierdzając m.in., że zarzut zażalenia dotyczący niewykonalności obowiązku był nieuzasadniony, gdyż w sprawie bezspornym było, iż zobowiązana nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 25 października 2017 r., a nadto, że pełnomocnik strony bezskutecznie usiłował przed Naczelnym Sądem Administracyjnych wstrzymać wykonanie przedmiotowej decyzji.

Tymczasem co podkreśla Sąd w myśl art. 34 u.p.e.a. : § 1. Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się". Na podstawie art. 34 § 5 u.p.e.a. "Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie".

Na marginesie w nawiązaniu do argumentacji organu odwoławczego Sąd zwraca uwagę, że zgodnie treścią art. 34. § 1a u.p.e.a. " Jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu".

Kontrolowany organ pominął, że wniesienie zarzutów zgodnie z treścią art. 35 § 1 u.p.e.a. zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. W myśl art. 35 u.p.e.a.:

"§ 1. Zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego".

W konsekwencji kontrolowany organ naruszył art. 7 w zw. z art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., w zw. z art. 34 § 4 -§ 5, art. 35 § 1, art. 122 § 3 u.p.e.a. w sposób mający potencjalnie istotne znaczenie dla wyniku sprawy w związku z czym kontrolowane postanowienie zostało wydane przedwcześnie, gdyż bez ew. poprzedniego wyczerpania trybu właściwego dla zarzutów. Sąd w tym miejscu nie jest oczywiście w stanie stwierdzić, czy strona skarżąca skorzystałaby czy też odpowiednio skorzysta z możliwości zawartych m.in. w art. 66 k.p.a., ale niezależnie do tego organ odwoławczy zobowiązany był wykonać obowiązek informacyjny, o którym jest mowa powyżej, z którym związane są istotne prawa procesowe skarżącej i następnie weryfikować odpowiednio dla potrzeb prowadzonego przez siebie postępowania, czy strona skarżąca wniosła zarzuty zgodnie z treścią art. 66 k.p.a. Sąd jednocześnie zauważa, że w kontrolowanej sprawie organ II instancji powinien działać w pierwszej kolejności jednak jako organ odwoławczy dla postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjny. Z kolei jako organ sprawujący nadzór może zgodnie z art. 23 u.p.e.a., w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy powinien się kierować powyższymi ocenami i wskazówkami Sądu. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, jak w pkt II sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.