Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1244/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43  ust. 3  pkt 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1204
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a. w zw. z art. 43 ust. 3 pkt 6 i art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1204 ze zm. – dalej jako ustawa o PSP), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej (dalej jako Komendant Główny PSP) z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia [...] A. W. ze służby w PSP.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Komendant Główny PSP zwolnił [...] A. W. ze służby w PSP z dniem [...] stycznia 2018 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 43 ust. 3 pkt 6 oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o PSP. Decyzji tej, z uwagi na ważny interes służby podyktowany koniecznością szybkiego unormowania sytuacji kadrowo - organizacyjnej w Komendzie Miejskiej PSP w L., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Pełnomocnik strony w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzucił kwestionowanej decyzji jej wydanie z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 61 w zw. z art. 75 § 1 i zw. z art. 77 § 1, art. 10 § 1, art. 108 § 1 k.p.a. oraz art. 43 ust. 3 pkt 6 oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 i art. 42 ust. 1a ustawy o PSP w zw. z § 2 pkt 1 i 4 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2005 r. w sprawie trybu i zakresu i częstotliwości przeprowadzania badań okresowych lekarskich profilaktycznych oraz okresowej oceny sprawności fizycznej strażaka Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 261, poz. 2191 ze zm.), a także art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 481 ze zm.). Pełnomocnik strony stwierdzi w szczególności, że strażak w dniu [...] lipca 2017 r. stawi się do służby, otrzymał skierowanie na badanie, wykonał wszelkie badania, ale mimo to nie otrzymał orzeczenia o zdolności do służby. Skarżący został dopiero w dniu [...] września 2017 r. skierowany do Rejonowej Komisji Lekarskiej. Ponadto pełnomocnik strony ocenił jako nieprawdziwe i błędne twierdzenia, że długa nieobecność w pracy strażaka zaburza organizację służby i może utrudniać realizację podstawowych zadań PSP w tym rejonie. Następnie w odwołaniu pełnomocnik strony powołał się na osiągnięcia zwalnianego funkcjonariusz w służbie i otrzymane w jej trakcie odznaczenia.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie stwierdził podstaw do uwzględniania odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] maja 2018 r. orzekł jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż stosownie do art. 43 ust. 3 pkt 6 ustawy o PSP, strażaka można zwolnić ze służby w przypadkach upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Zaznaczył, iż treść powołanego przepisu odnosi się do okresu niewykonywania służby liczonego od daty zaprzestania służby z powodu choroby, a nie do nieprzerwanego okresu korzystania przez funkcjonariusza ze zwolnień lekarskich.

Z akt sprawy natomiast wynika, że wnioskiem z dnia [...] listopada 2017 r. Komendant Miejski PSP w L. wystąpił do Komendanta Głównego PSP o zwolnienie [...] A. W. - dowódcy jednostki [...] nr [...] Komendy Miejskiej PSP w L. - ze służby wskazując, iż wymieniony funkcjonariusz przebywał na zwolnieniach lekarskich w okresie od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...] lipca 2017 r. (11 miesięcy i 27 dni). W dniu [...] lipca 2017 r. strażak stawił się do pełnienia służby w Komendzie Miejskiej PSP, do której nie został dopuszczony. W tym też dniu otrzymał skierowanie do Poradni Medycyny Pracy w L. w celu uzyskania orzeczenia lekarza medycyny pracy o dopuszczeniu do pełnienia służby po okresie długotrwałej absencji chorobowej - na podstawie § 3 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2005 r. w sprawie zakresu, trybu i częstotliwości przeprowadzania okresowych profilaktycznych badań lekarskich oraz okresowej oceny sprawności fizycznej strażaka Państwowej Straży Pożarnej w zw. z art. 42 ust. 1a ustawy o PSP (na dokumencie widnieje podpis strony). Jednocześnie na dokumencie poczyniono adnotację, że w dniu [...] maja 2017 r. wystawiono skierowanie do Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w L. w celu ustalenia stanu zdrowia oraz zdolności fizycznej i psychicznej do służby, zgodnie z art. 42 ust. 2 pkt 1 ustawy o PSP, stosownie do którego strażak może być skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z urzędu lub na jego wniosek w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą. Stosownie do art. 42 ust. 2b ustawy o PSP, strażak jest obowiązany poddać się badaniom zleconym przez komisję lekarską, w tym również badaniom specjalistycznym, psychologicznym i dodatkowym.

W aktach sprawy znajduje się także korespondencja z L. Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] przewodniczący ww. Komisji Lekarskiej poinformował, że strażak w dniu [...] czerwca 2017 r. zgłosił się po raz pierwszy i otrzymał wówczas skierowania do badań lekarsko - specjalistycznych. Warunkiem ich przeprowadzenia było uzyskanie w pierwszej kolejności opinii ortopedy. Opinia ortopedy - przekazana przewodniczącemu komisji w dniu [...] czerwca 2017 r. - wróciła do ponownej konsultacji z uwagi na sugestie zainteresowanego dotyczące przyznania mu urlopu zdrowotnego. Opinia ta nie została zmieniona. W związku z tym zostały zarezerwowane terminy badań u pozostałych konsultantów, które wyznaczono na dni: [...], [...], [...] lipca 2017 r. Podczas badania psychiatrycznego w dniu [...] lipca 2017 r. konsultujący lekarz psychiatra zlecił badanemu poddanie się badaniu psychologicznemu (po wcześniejszym uzgodnieniu terminu). Termin został przez badanego uzgodniony dopiero po dniu [...] lipca 2017 r. Nie zostało także wykonane badanie u pulmonologa wyznaczone na dzień [...] lipca 2017 r. W dniu [...] sierpnia 2017 r. strażak poddał się badaniu psychologicznemu. Po tym badaniu nie zgłosił się ponownie do lekarza psychiatry, co uniemożliwiło wydanie ostatecznej opinii przez tego lekarza. W piśmie z dnia [...] października 2017 r. znak [...] przewodniczący ww. Komisji Lekarskiej przekazał informację, że strażak poinformował, iż przebywa na zwolnieniu lekarskim i stan zdrowia nie pozwala na stawienie się w L. Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA. Zgodnie z zapisem zawartym w zwolnieniu lekarskim (p. 15 - cyfra 2) wystawionym przez dr. A. R., w okresie niezdolności do pracy w dniach [...] - [...] września 2017 r., chory mógł chodzić, zatem niezgłoszenie się do komisji lekarskiej traktowane było jako prawidłowe.

W aktach sprawy znajduje się także notatka służbowa z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] podpisana przez przewodniczącego L. Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych, zgodnie z którą po raz drugi wezwano A. W. do zgłoszenia się w dniu [...] października 2017 r. o godz. 8.00 do komisji z kartą skierowania do badań lekarsko - specjalistycznych, pełną dokumentacją z dotychczasowego leczenia (karty leczenia szpitalnego, ambulatoryjnego, badania dodatkowe) oraz dokumentacją od lekarzy, którzy udzielali zwolnień lekarskich po dopuszczeniu do służby. Wezwanie wysłane do adresata zostało odebrane w dniu [...] października 2017 r. przez A. W. – żonę strażaka. A. W. nie zgłosił się do komisji.

Skutecznie doręczonym pismem z dnia [...] września 2017 r. znak [...] (ponowionym pismem z dnia [...] października 2017 r. znak [...]) Komendant Miejski PSP w L. wystąpił do [...] A. W. o wyjaśnienie braku realizacji skierowań. Pisma te zostały bez odpowiedzi.

Analizując stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie organ II instancji stwierdził, że wymieniony strażak od dnia [...] lipca 2016 r. nie pełnił służby z powodu choroby. W okresie tym przebywał na zwolnieniach lekarskich (przedstawił kolejne zwolnienia lekarskie za okres od dnia [...] sierpnia 2017 r. do dnia [...] sierpnia 2017 r., od dnia [...] września 2017 r. do dnia [...] grudnia 2017 r.). Zaistniałe w tym czasie przerwy w zwolnieniach nie skutkowały dopuszczeniem do służby - ze względu na niezrealizowanie stosownych badań kontrolnych z zakresu medycyny pracy. Tym samym organ przyjął, że niezdolność strażaka do służby trwała nadal i został wyczerpany ustawowy okres ochronny niepozwalający na rozwiązanie stosunku służbowego. Strażak nie uzyskał odpowiedniego orzeczenia lekarskiego pozwalającego na uznanie, że może powrócić do służby w sposób nie narażający siebie, jak i np. pozostałych strażaków.

Organ odwoławczy podkreślił, iż [...] A. W. nie wykazywał minimalnej determinacji w dążeniu do określenia swojej sytuacji służbowej. Nie kontaktował się ze swoim przełożonym i nie odpowiadał na jego pisma. Także wielokrotne próby kontaktu strony służbowej ze [...] A. W. w inny dodatkowy sposób - drogą elektroniczną, a także telefoniczną, nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. Do dnia wydania przez organ I instancji decyzji zwolnieniowej strażak nie wykonał zleconych badań specjalistycznych, co uniemożliwiało wydanie orzeczenia przez L. Komisję Lekarską MSWiA w L. [...] A. W. nie zgłaszał przyczyn uniemożliwiających mu poddanie się badaniom w wyznaczonych dniach, czy uzgadnianie dogodnych dla niego terminów przeprowadzenia zleconych badań. Do dnia orzekania [...] A. W. nie przedstawił także orzeczenia lekarza profilaktyka o braku przeciwwskazań do pełnienia służby na stanowisku dowódcy jednostki [...]. W konsekwencji nie zostały spełnione ustawowe przesłanki umożliwiające dopuszczenie strażaka do pełnienia służby na stanowisku dowódcy jednostki [...].

Odnosząc się do zarzutów odwołania w kwestii odbycia przez strażaka wszystkich badań związanych ze skierowaniem z dnia [...] lipca 2017 r. na badania po absencji chorobowej i niezrozumiałego powodu nieotrzymania orzeczenia o zdolności do służby na zajmowanym stanowisku, Minister podkreślić, że strona miała możliwość wypowiedzenia się i złożenia stosownych wyjaśnień bezpośredniemu przełożonemu w tym względzie. Zarzuty strony, że lekarze, którzy procedowali jej sprawę nie mieli właściwych uprawnień, a zakres zleconych badań nie był właściwy, nie miały znaczenia w świetle przedmiotowego materiału. Także zarzuty bezczynności właściwej komisji lekarskiej w świetle materiału dowodowego należało uznać za bezprzedmiotowe.

Za w pełni uzasadnione organ odwoławczy uznał stanowisko przełożonego strażaka - Komendanta Miejskiego PSP w L., że art. 43 ust. 3 pkt 6 ustawy o PSP daje strażakowi przywilej korzystania ze zwolnienia od służby znacznie wykraczający poza podobne uprawnienia innych grup zawodowych. Jest to wystarczający okres czasu, który umożliwia określenie stanu zdrowia i podjęcie stosownych decyzji co do dalszej służby strażaka. Trudno jest zatem znaleźć w tej konkretnej sytuacji uzasadnienie na dalsze przedłużania tego okresu na czas praktycznie niemożliwy do określenia, w sytuacji, gdy strażak nawet nie reaguje na próby uzyskania od niego informacji, co do perspektywy ustalenia swojego stanu zdrowia i możliwości powrotu na zajmowane stanowisko służbowe. Nadużywanie tego prawa przez czas praktycznie nieokreślony i pobieranie w tym czasie uposażenia pozostaje w oczywisty sposób sprzeczne zarówno z interesem służby, jak i interesem społecznym. W istocie [...] A. W. nie jest zainteresowany uzyskaniem orzeczenia komisji i lekarza profilaktyka, a w konsekwencji powrotem do służby. Podejmowane, zarówno przez przełożonego, jak i przez L. Rejonową Komisję Lekarską MSWiA starania, zmierzające do zakończenia procedur lekarskich i określenia stanu zdrowia strażaka, nie spotkały się z należytym odzewem z jego strony.

Zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzja o zwolnieniu ze służby [...] A. W., na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 6 ustawy o PSP, opiera się na udokumentowanych okolicznościach faktycznych oraz wskazuje na istnienie przesłanek prawnych upoważniających do zastosowania tej przesłanki. Podjęcie działań, mających na celu zwolnienie ze służby [...] A. W. w tym trybie było poprzedzone wysiłkami zmierzającymi do określenia statusu strażaka. Wydana decyzja jest konsekwencją ciągu zdarzeń, które z uwagi na przytoczone przykłady zachowań strażaka - nie rokują na zmianę istniejącego stanu rzeczy w przyszłości. Przedłużanie się tego stanu nie leży w interesie służby. Przedmiotowe działania zostały podjęte dla dobra i w interesie służby oraz zmierzały do unormowania sytuacji kadrowej Komendy Miejskiej PSP w L. W takim stanie rzeczy dalsze kontynuowanie więzi służbowej organ postrzega przez pryzmat nadużywania prawa i przynależnej ochrony przed rozwiązaniem stosunku służbowego.

Organ II instancji zaznaczył, iż stanowisko zajmowane przez stronę związane jest z wykonywaniem funkcji kierowniczych bezpośrednich działaniach ratowniczych. Wiąże się ze szczególną dyspozycyjnością i odpowiedzialnością. Nieobecność strażaka na tym stanowisku przez okres kilkunastu miesięcy zaburza organizację służby, a w konsekwencji godzi w system funkcjonowania jednostki i zakłóca prawidłowy mechanizm jej działań. Utrudnia to w stopniu znaczącym realizację ustawowych zadań polegających m. in. na właściwym i oczekiwanym zabezpieczeniu ochrony mieszkańców i mienia na terenie działania jednostki. Konieczność zapewnienia długotrwałych zastępstw dezorganizuje czas służby, co jest odczuwalne przez pozostałych strażaków pełniących służbę w tej jednostce zarówno w sferze służbowej, jak i osobistej. Przekłada się to niekorzystnie na relacje interpersonalne w jednostce i może wpływać na skuteczność oraz bezpieczeństwo działań ratowniczych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Minister stwierdził, iż strona nie wskazała, jakich istotnych czynności procesowych nie mogła dokonać w związku z brakiem zawiadomienia jej o wszczęciu postępowania oraz brakiem zawiadomienia o możliwości zapoznania z aktami sprawy, jakiego ważnego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero natomiast wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 212/11).

W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w sprawie nie naruszono art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., bowiem niewątpliwie z punktu widzenia interesu służby, utożsamianego z interesem społecznym, zwolnienie skarżącego ze służby stało się celowe i uzasadnione. W sposób wystarczający zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Organ dokonał rozstrzygnięcia na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie naruszono także art. 107 § 1 i 3 k.p.a., albowiem decyzja, w tym jej uzasadnienie, spełniają warunki określone w tym przepisie.

Odnosząc się do kwestii nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności Minister wskazał, że nadanie zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności uwzględnia ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami PSP, która jako formacja służąca społeczeństwu jest jedną z instytucji, której szczególna rola oraz zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Powyższe czyni koniecznym niezwłoczne rozwiązanie stosunku służbowego ze strażakiem, w przypadku którego przełożony nie widzi możliwości kontynuowania służby. Nadanie niniejszej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zostało zatem uzasadnione ważnym interesem społecznym, rozumianym jako ważny interes służby, polegający na konieczności szybkiego unormowania sytuacji kadrowo - organizacyjnej w Komendzie Miejskiej PSP w L.

Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2018 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżając powyższą decyzję w całości pełnomocnik strony skarżącej zarzucił jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 43 ust. 3 pkt 6 oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o PSP, poprzez ich błędne zastosowanie, bowiem w przedmiotowej sprawie nie zachodziły podstawy do zwolnienia [...] A. W. ze służby, w szczególności nie zachodziła okoliczność polegająca na upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby;

2) art. 42 ust. 1a ustawy o PSP w zw. z § 2 pkt. 1 i 4 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2005 r. w sprawie trybu i zakresu i częstotliwości przeprowadzania okresowych badań lekarskich profilaktycznych oraz okresowej oceny sprawności fizycznej strażaka Państwowej Straży Pożarnej, poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy brak dostarczenia orzeczenia o zdolności do wykonywania pracy był podyktowany faktem, iż takowego nie otrzymał, a ponadto skarżący został skierowany na komisję lekarską celem orzeczenia jego zdolności do służby przez lekarza nie będącego lekarzem medycyny pracy (do którego został wcześniej skierowany), gdy zgodnie ze wskazanym rozporządzeniem badań profilaktycznych dokonuje lekarz medycyny pracy wykonujący zadania należące do służby medycyny pracy:

3) art. 3 ust 1. ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o Komisjach Lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, poprzez jego niezastosowanie i przerzucenie ciężaru informowania o badaniach profilaktycznych jak i informacji o stanie zdrowia w całości na skarżącego w sytuacji, gdy komisje lekarskie podległe MSWiA współdziałają z jednostkami organizacyjnymi służby medycyny pracy; współdziałanie polega w szczególności na wymianie informacji o stanie zdrowia funkcjonariuszy służb, o których mowa w art. 2 ust. I pkt 2, zwłaszcza o stanach chorobowych mogących mieć związek z zagrożeniami środowiska służby lub sposobem jej pełnienia oraz na udostępnianiu dokumentacji lub wyników badań i konsultacji.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 7, 77, 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, w szczególności przez oparcie rozstrzygnięcia na notatce służbowej, co miało wpływ na poczynienie błędnych ustaleń faktycznych polegający w szczególności na uznaniu, iż skarżący jest: a) długotrwale niezdolny do wykonywania pracy, b) jego nieobecność w jednostce zaburza organizację służby godząc w system funkcjonowania jednostki, c) zakłóca prawidłowy jej mechanizm, d) nieobecność skarżącego utrudnia w znaczącym stopniu realizację ustawowych zadań, e) powoduje konieczność zapewniania długotrwałych zastępstw, f) nieobecność skarżącego powoduje niekorzystne relacje interpersonalne w jednostce - co w kontekście całości uzasadnia, zdaniem organu, ważny interes społeczny w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz zwolnienie ze służby w przypadku, gdy okoliczności te nie mają podstaw w rzeczywistym stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, stanowiąc tym samym gołosłowną argumentację mającą na celu jedynie uzasadnienie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;

2) art. 7 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, co narusza interes społeczny i słuszny interes skarżącego.

3) art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób który nie budzi zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności poprzez działanie komisji lekarskiej.

4) art. 61 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu bez jednoczesnego dopuszczenia wszelkich dowodów, które mogły by przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, w tym dopuszczenia dowodu z przesłuchania samej strony oraz wypowiedzenia się, co do samych dowodów oraz zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych.

5) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezawiadomienie skarżącego o wszczęciu wobec niego postępowania, które to zaniechanie spowodowało pozbawienie skarżącego prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym stanowiącego zasadę oraz realizację konstytucyjnej zasady prawa do procesu;

6) art. 108 § 1 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie z uwagi na okoliczność, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iż występuje przesłanka "innego interesu społecznego", który uzasadniałby nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a przyjęcie przez organ administracji publicznej tejże przesłanki jest podyktowane dowolnością w interpretacji stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.

Z podanych względów strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł m.in., że organy orzekające w sprawie niewłaściwie zinterpretowały, iż skarżący nie dostarczył orzeczenia o zdolności do służby po badaniach wykonanych po dniu [...] lipca 2017. W tymże dniu skarżący stawił się do służby i otrzymał skierowanie do Poradni Medycyny Pracy w L. w celu uzyskania orzeczenia lekarza medycyny pracy o dopuszczeniu do pełnienia służby po okresie długotrwałej absencji chorobowej na zasadzie § 3 ust. 3 pkt 2 powołanego rozporządzenia z dnia [...] października 2005 r. w zw. z art. 42 ust. 1a ustawy o PSP. Skarżący jeszcze w tym dniu stawił się do Poradni Medycyny Pracy i pobrał stosowne dokumenty tj. kartę badań profilaktycznych i udał się na wykonywanie badań. W dniu [...] lipca 2017 r. miał wykonane badanie komputerowe wzroku, badanie okulistyczne - w konsultacji lekarz specjalista okulistyki stwierdził zdolność do udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych w soczewkach kontaktowych. W dniu [...] lipca 2017 r. wykonał również badanie neurologiczne z wynikiem pozytywnym. W tym dniu wykonał również badanie [...] - specjalista [...] napisał zdolny. Skarżący miał również wykonaną konsultację ortopedyczną w dniu [...] lipca 2017 r. - lekarz specjalista [...] zapisał - zdolny do pracy od [...] lipca 2017 r. bez ograniczeń plus praca na wysokości. Lekarz J. B. wykonała również badanie profilaktyczne, w którym w karcie badania profilaktycznego opisała bliznę w obrębie lewego stawu biodrowego na bocznej powierzchni biodra po przebytej alloplastyce, braki uzębienia szczęki dolnej, proteza szczęki górnej, stan po alloplastyce lewego stawu biodrowego. Lekarz nie opisał żadnych odchyleń od normy w opisie stanu zdrowia skarżącego, np. zaburzeń czucia, zaburzeń ruchomości w obrębie stawów, ograniczenia ruchomości, niewydolności układu kostno - stawowego ani też innych odchyleń od normy. Niezrozumiałe stało się zatem dlaczego lekarz nie wydał orzeczenia o zdolności do służby na zajmowanym stanowisku tylko prowadził skarżącego na komisję lekarską celem orzeczenia jego zdolności do służby podając, że orzeczenia o zdolności do służby wydać nie może. Procedowanie sprawy przez dr J. M., niebędącą lekarzem medycyny pracy, stanowi naruszenie przepisów prawa opisanych w zarzutach.

Pełnomocnik skarżącego zaznaczył, iż skarżący otrzymał skierowanie do pracy w systemie codziennym. Zgodnie z powołanym rozporządzeniem z dnia [...] października 2005 r. w zw. z art. 42 ust. 1a ustawy o PSP, system codzienny wymaga badań laboratoryjnych: morfologia, płytki krwi, poziom glukozy, cholesterol, trój glicerydy, badanie ogólne moczu, RTG klatki piersiowej oraz EKG spoczynkowe, badania lekarza medycyny pracy. Wszystkie inne konsultacje zlecone przez lekarza powinny znaleźć uzasadnienie. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie rozwiał powyższych wątpliwości, wskazując jedynie, że zarzuty strony, iż lekarze, którzy procedowali jej sprawę nie mieli właściwych uprawnień, a zakres zleconych badań nie był właściwy, nie mają znaczenia w świetle przedmiotowego materiału. Tym samym organ II instancji uchybił przepisom postępowania, o których sam wspomniał w uzasadnieniu swojej decyzji.

W ocenie strony skarżącej, analizując materiał dowodowy, badania dodatkowe i konsultacje specjalistyczne, rodzaj schorzenia, stopień zaawansowania zmian, rodzaj przyszłej wykonywanej służby oraz kategorię zdolności do służby należy bezspornie stwierdzić, że A. W. na dzień zakończenia konsultacji specjalistycznych i przeprowadzenia badania profilaktycznego przez lekarza był zdolny do służby na zajmowanym stanowisku.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie oraz w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zaskarżona decyzji odpowiada prawu, co czyni skargę niezasadną

Materialnoprawną podstawę decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w PSP stanowił art. 43 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej określający przesłanki tzw. fakultatywnego zwolnienia strażaka ze służby.

Decyzja o zwolnieniu strażaka ze służby, podejmowana w trybie art. 43 ust. 3 wyżej wskazanej ustawy jest tzw. decyzją uznaniową, o czym świadczy sformułowanie "strażaka można zwolnić" użyte w jego treści.

Zaznaczyć należy, iż decyzje uznaniowe pozostają pod kontrolą sądowoadministracyjną, jednakże zakres tej kontroli jest ograniczony. Sąd administracyjny nie wnika bowiem w celowość rozstrzygnięcia zawartego w zakwestionowanej decyzji administracyjnej. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ administracji publicznej prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami istotne argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

Zgodnie z art. 43 ust. 3 pkt 6 ustawy o PSP, strażaka można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Przepis ten nie nasuwa trudności interpretacyjnych, a do jego zastosowania wymagane jest jedynie spełnienie przesłanki upływu 12 miesięcy zaprzestania przez strażaka służby z powodu choroby. Zdaniem Sądu zasadna jest argumentacja organów, że treść przepisu art. 43 ust. 3 punkt 6 ustawy o PSP odnosi się do okresu niewykonywania służby liczonego od daty zaprzestania służby z powodu choroby, a nie do nieprzerwanego okresu korzystania przez funkcjonariusza ze zwolnień lekarskich. Sam fakt otrzymania zwolnień lekarskich w okresie 12 miesięcy przerywanych w tym czasie okresem, na który nie wystawiono zwolnienia lekarskiego, bez uprzedniego zgłoszenia się i dopuszczenia do służby nie może wywoływać konsekwencji polegających na przerwaniu przedmiotowego okresu 12 miesięcy skutkującego zwolnieniem ze służby z powodu choroby (zob. m.in. wyroki NSA z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1188/09, z dnia 19 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 1353/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 236/17 – publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpatrywanej sprawie organy bezsprzecznie wykazały spełnienie przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby w PSP, o której stanowi art. 43 ust. 3 punkt 6 wyżej wskazanej ustawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący począwszy od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...] grudnia 2017 r., przez okres przekraczający 12 miesięcy nie wykonywała czynności służbowych z powodu choroby. Zwolnienie lekarskie zakończone w dniu [...] lipca 2017 r. zostało ponowione kolejnym od dnia [...] sierpnia 2017 r. Skarżący wprawdzie w dniu [...] lipca 2017 r. zgłosił gotowość do pełnienia służby lecz nie został do niej dopuszczony z uwagi na brak aktualnych profilaktycznych badań kontrolnych.

Z art. 42 ust. 1a ustawy o PSP jednoznacznie wynika, iż kierownik jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej nie dopuszcza do służby strażaka nieposiadającego aktualnego orzeczenia lekarskiego z profilaktycznych badań okresowych.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2005 r. w sprawie trybu i zakresu i częstotliwości przeprowadzania badań okresowych lekarskich profilaktycznych oraz okresowej oceny sprawności fizycznej strażaka Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 261, poz. 2191 ze zm.), badania profilaktyczne przeprowadza lekarz medycyny pracy na podstawie: 1) badania lekarskiego, 2) badań laboratoryjnych, 3) badań konsultacyjnych - które są elementem badania profilaktycznego. Jak wynika z § 3 st. 3 pkt 2, badania profilaktyczne przeprowadza się w przypadku czasowej niezdolności do służby z powodu choroby trwającej dłużej niż 60 dni, w celu ustalenia zdolności do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych na dotychczasowym stanowisku służbowym.

W świetle § 3 ust. 7 powołanego rozporządzenia, badanie profilaktyczne kończy się wydaniem przez lekarza medycyny pracy zaświadczenia lekarskiego wskazującego termin kolejnego badania profilaktycznego oraz zawierającego orzeczenie lekarskie stwierdzające: 1) wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych - zdolny do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku służbowym; 2) wobec przeciwwskazań zdrowotnych - zdolny do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku służbowym z ograniczeniem (treść przeciwwskazania lub rodzaj ograniczenia); 3) wobec przeciwwskazań zdrowotnych - niezdolny do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych na przewidywanym stanowisku służbowym; 4) wobec przeciwwskazań zdrowotnych - utracił zdolność do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym.

Jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu [...] lipca 2017 r. został skierowany do Poradni Medycyny Pracy w celu odbycia badań profilaktycznych i uzyskania stosownego zaświadczenia stwierdzającego brak przeciwwskazań do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Skarżący wprawdzie poddał się zleconym badaniom lekarskim i konsultacyjnym, lecz nie uzyskał stosownego zaświadczenia. Zakwestionował bowiem kwalifikacje lekarza prowadzącego badania profilaktyczne podnosząc, iż "lekarz F. P. nie jest lekarzem medycyny pracy" i nie poddał się badaniu końcowemu, które powinno zakończyć się wydaniem zaświadczenia lekarskiego dopuszczającego badanego do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, bądź nie.

W tym stanie rzeczy, z uwagi na kategoryczne brzmienie art. 42 ust. 1a ustawy o PSP, skarżący nie mógł zostać uznany za zdolnego do służby ze względu na stan zdrowia i tym samym dopuszczony do jej wykonywania na zajmowanym stanowisku. Zamiast przedmiotowego zaświadczenia lekarskiego skarżący przedłożył przełożonemu kolejne zwolnienie lekarskie, co uprawnia do twierdzenia, iż ze względu na stan zdrowia nie mógł pełnić on służby przez okres ponad 12 miesięcy. Wobec powyższego uznać należy, iż w przypadku skarżącego spełniona została przesłanka zwolnienia ze służby określona w art. 43 ust. 3 punkt 6 ustawy o PSP. Do przerwania okresu, o jakim mowa w omawianym przepisie, mogłoby dojść jedynie wówczas, gdyby skarżący po zakończeniu własnych zwolnień lekarskich stawił się do służby i został dopuszczony do wykonywania czynności służbowych.

Niezasadne jest twierdzenie strony skarżącej, że wykonane przez funkcjonariusza poszczególne badania konsultacyjne przemawiają za przyjęciem, iż był on zdolny do podjęcia służby na zajmowanych stanowisku po zakończeniu zwolnienia lekarskiego w dniu [...] lipca 2017 r. W konsekwencji nie można przyjąć, iż ziściła się przesłanka o której mowa w art. 43 ust. 3 pkt 6 ustawy o PSP. Jest to przekonanie błędne, albowiem jedynym dokumentem rozstrzygającym o zdolności strażaka do służby po długotrwałej absencji chorobowej, o czym była mowa powyżej, jest zaświadczenie wydane w trybie § 3 ust. 7 powołanego rozporządzenia. Zarówno organ PSP, jak strażak podający się badaniom profilaktycznym, nie są władni samodzielnie oceniać kwalifikacji lekarskich lekarza medycyny pracy, jak też wydawanych przezeń zaświadczeń. Wątpliwości w tym względzie mogą być wyjaśniane w odrębnym postępowaniu w oparciu o przepisy regulujące kontrolę i nadzór przeprowadzania okresowych profilaktycznych badań lekarskich.

Dla prawidłowości podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie miała znaczenia kwestia skierowania skarżącego do komisje lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych, bowiem cel i zakres badań i wydawanych w ich następstwie orzeczeń komisji lekarskiej i lekarza medycyny pracy jest odmienny. Lekarz medycyny pracy stwierdza, czy strażak jest zdolny do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych na konkretnym stanowisku służbowym (§ 3 ust. 7 rozporządzenia z dnia [...] października 2005 r.). Zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w PSP oceniają natomiast komisje lekarskie, uprawnienie w tym zakresie nie przysługuje natomiast lekarzowi medycyny pracy. Komisje lekarskie nie oceniają zdolności do prawidłowego, zapewniającego ochronę zdrowia strażaka, wykonywania obowiązków służbowych na określonym stanowisku służbowym, a jedynie zdolność do służby na zajmowanym stanowisku. Ocena zdolności do wykonywania obowiązków służbowych na określonym stanowisku w przypadku takiej służby jak służba w straży pożarnej jest szczególnie istotna. Część stanowisk w ramach tej służby jest związana z działaniami w ekstremalnych warunkach akcji ratowniczo – gaśniczej, są też takie stanowiska, na których nie występują tego rodzaju zagrożenia, stąd też w ramach przeprowadzanych badań uwzględnia się informacje o warunkach pełnienia służby, w tym o występowaniu na stanowisku służbowym czynników szkodliwych, uciążliwych lub niebezpiecznych dla zdrowia (§ 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia [...] października 2005 r.). Zatem o możliwości dopuszczenia strażaka do służby na zajmowanym stanowisku nie rozstrzyga komisja lekarska MSWiA, lecz lekarz medycyny pracy i to wydane przez ten podmiot zaświadczenie ma kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy, tj. oceny spełnienia przesłanki zaprzestania służby z powodu choroby.

Wbrew zatem zarzutom podniesionym w skardze, organy PSP stosując art. 43 ust. 3 punkt 6 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie naruszyły przedmiotowej regulacji. Organ mając na uwadze treść art. 7 k.p.a., który nakazuje załatwienie sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywatela, dokonał ich wyważenia i w sposób przekonujący uzasadnił przyjęcie prymatu interesu społecznego, który wynika ze szczególnego charakteru PSP, jako formacji opartej na dyspozycyjności funkcjonariuszy i ich gotowości do wykonywania zadań dla dobra społeczeństwa. W niniejszej sprawie organy orzekające zasadnie stwierdziły, że interes społeczny będzie miał w niej pierwszeństwo przed interesem strony tego postępowania. Wyraża się on bowiem w trafnie podniesionych okolicznościach związanych z funkcjonowaniem jednostki PSP, że długotrwała choroba skarżącego negatywnie wpływała na funkcjonowanie kierowanej jednostki i możliwość sprawnego realizowania przypisanych zadań. Braki w pełnej obsadzie Komendy Miejskiej PSP w L. spowodowane długotrwałą nieobecnością skarżącego determinowały konieczność realizacji zadań przez innych funkcjonariuszy, a w konsekwencji utrudniały właściwy proces organizacji tej służby.

W orzecznictwie na tle pragmatyki policyjnej ukształtował się pogląd, iż: "Prawidłowe wykonywanie zadań oraz sprawne funkcjonowanie całej Policji i poszczególnych jej komórek organizacyjnych utrudnia każda długotrwała nieobecność funkcjonariuszy w służbie. Skutki przedłużającej się absencji chorobowej policjanta na funkcjonowanie Policji i dla interesu społecznego, tożsamego z dobrem formacji, są oczywiste i nie wymagają dowodzenia" – patrz wyrok NSA z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2920/14, publik. LEX nr 2036076. Skład orzekający w niniejszej sprawie powyższe stanowisko w pełni podziela i uważa je za trafne również w odniesieniu do służby pełnionej w PSP.

W ocenie Sądu, argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej jak i utrzymanej nią w mocy decyzji jest wystarczająca i w pełni odnosi się do zarzutów odwołania, spełnia wymagania art. 107 § 3 k.p.a. Organ wskazał zarówno na przesłanki faktyczne, powodujące konieczność zwolnienia funkcjonariusza ze służby w PSP, przepisy prawa, które były podstawą podjętej decyzji, jak i przesłanki uzasadniające nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Ponadto, biorąc pod uwagę treść art. 7 k.p.a., który nakazuje załatwienie sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywatela, organ dokonał ich wyważenia i uzasadnił przyjęcie interesu społecznego, który wynika ze szczególnego charakteru PSP, jako formacji opartej na dyspozycyjności funkcjonariuszy i ich gotowości do wykonywania zadań dla dobra społeczeństwa. Wyjaśnił też w sposób wyczerpujący motywy jakie nim kierowały przy wydawaniu kwestionowanego rozstrzygnięcia, odwołując się m.in. do faktu, że w czasie absencji chorobowej skarżącego jego obowiązki służbowe musieli realizować inni funkcjonariusze, co z pewnością dezorganizowało pracę jednostki, mogło rodzić napięcia i konflikty, a ponadto skutkować obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy.

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu organ I instancji zasadnie nadał rozstrzygnięciu o zwolnieniu ze służby rygor natychmiastowej wykonalności i swoje stanowisko należycie uzasadnił podnosząc, że w sprawie zachodzą przesłanki wskazujące na uznanie pierwszeństwa interesu społecznego (interesu służby) nad indywidualnym interesem strony. Organ uwzględnił przy tym szczególny status i zadania realizowane przez PSP, która jako formacja służąca społeczeństwu, której zhierarchizowana struktura, podporządkowana szczególnej dyscyplinie służbowej, wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Rozwiązanie zatem stosunku służbowego w trybie niezwłocznym podyktowane było potrzebą natychmiastowego wywołania skutku w postaci zmian kadrowych w pionie [...] Komendy Miejskiej PSP w L.

Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., bowiem wbrew twierdzeniom autora skargi w sposób wyczerpujący organy wskazały na argumentację przemawiającą za zwolnieniem skarżącego ze służby w PSP, co podniesiono wyżej, także decyzjom nie można zarzucić naruszenia granic uznania administracyjnego.

Jeśli chodzi natomiast o zarzut skargi podnoszący naruszenie art. 10 k.p.a., wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 703/16). Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy, należy wskazać, że strona takiego związku nie wykazała.

W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym względzie za trafną argumentację organu zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego jak i procesowego przy podejmowaniu decyzji przez organy orzekające w sprawie, które to naruszenia mogłyby stanowić o uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności tych decyzji i dlatego, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.