Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 367/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 25, art. 41 ust. 4 i 5, 6
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1, art. 129d ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, 75 par. 1, 76 par. 1, 77, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 27
journal: Dz.U. 2007 nr 188 poz 1345
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi  samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli  metrologicznej tych przyrządów pomiarowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. G. kwotę 156 (sto pięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę [...] M. G. karę pieniężną w kwocie 3900 (trzy tysiące dziewięćset) złotych.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych.

Powyższe ustalono podczas kontroli drogowej, która odbyła się dnia [...] sierpnia 2010 r. na stanowisku kontrolnym na ul. [...] we W. Zatrzymanie pojazdu do kontroli miało miejsce w M. na ul. [...] w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]. Zatrzymano pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] z naczepą marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Powyższy zespół pojazdów był kierowany przez Pana P. B., który wykonywał przejazd w imieniu oraz na rzecz przedsiębiorcy (podmiot wykonujący przejazd będący stroną postępowania): M. G. - "A.".

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podnosił, iż zatrzymania do

kontroli dokonano niezgodnie z art. 71 utd. Ponadto miejsce ważenia nie spełniało odpowiednich wymagań.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

W myśl art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,

za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 13g ust. Ib pkt 1, powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Zgodnie z art. 40c w/w ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawe wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).

Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 w/w ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219. poz. 1860 i poz. 1861). Droga wojewódzka nr [...] nie została w tych rozporządzeniach wymieniona. Zastosowanie znajduje więc przepis art. 41 ust. 6, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia [...] czerwca 2010 r., który zatwierdzał stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu V. o nr fabrycznym [...]. Waga legitymowała się w chwili kontroli ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w G. do [...].04.2011 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...], który kierowca podpisał bez wnoszenia uwag. Pojazd zważono dwukrotnie, przyjęto wyniki pomiarów korzystniejsze dla strony.

W wyniku ważenia oraz pomiarów pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 10,62 t na pojedynczej osi napędowej - przekroczenie o 2,62 t;

- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem menormatywnym.

Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Kary te wynoszą odpowiednio:

Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:

- pkt 7 - dla pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego o nacisku osi:

- lit. d) powyżej 9,0 t do 9,5 t: 1200 zł

--lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 i powyżej 9,5 t dodatkowo: 900 zł

W niniejszej sprawie kara zatem wynosi:

- za przekroczenie nacisku dla pojedynczej osi napędowej: 3900 zł (1200+3x900).

Organ odwoławczy rozważywszy argumenty skarżącego nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia.

Kwestia kontroli nacisków na osie pojazdu przez pracowników zarządcy drogi została określona przepisami art. 129d ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w myśl których osoby działające w imieniu zarządcy drogi mogą wykonywać, w obecności funkcjonariusza Policji lub inspektora Inspekcji Transportu Drogowego, kontrolę ruchu drogowego w stosunku do pojazdów w zakresie przestrzegania przepisów o wymiarach, masie lub nacisku osi, powodujących uszkadzanie lub niszczenie drogi.

W rozpatrywanym przypadku pojazd został zatrzymany przez umundurowanego policjanta. Pojazd został pilotowany na stanowisko kontrolne, gdzie w obecności inspektora, pracownicy zarządcy drogi przeprowadzili kontrolę masy oraz nacisków na osie zatrzymanego pojazdu. Wszystko odbyło się zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie ma więc mowy o bezprawnym zatrzymaniu oraz przeprowadzeniu kontroli przez osoby nieupoważnione.

Kwestia sporządzania protokołu z kontroli drogowej jest określona przepisami szczególnymi, co oznacza, że przepis ogólny art. 68 Kpa nie ma tu zastosowania. Zgodnie z art. 74 ustawy o transporcie drogowym z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu. Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia, zaś odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole. Tak też było w rozpatrywanym przypadku. Inspektor sporządził protokół kontroli w oparciu o protokół pracowników zarządcy drogi będący wydrukiem z wagi do pomiarów dynamicznych.

Wydruk z wagi do pomiarów dynamicznych, nie jest dokumentem na podstawie, którego zostaje wydana decyzja administracyjna, jest on jedynie podstawą do sporządzenia protokołu przez inspektora. Decyzja została wydana na podstawie protokołu kontroli, którego uwierzytelniona kopia została przesłana stronie wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania. Protokół ten został podpisany przez kontrolowanego kierowcę.

Do protokołu kontroli kierowca nie wniósł jakichkolwiek uwag dotyczących nieprawidłowości podczas ważenia. W tym miejscu należy przytoczyć wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2010 r. Sygn. akt VI SA/Wa 731/10, który stwierdza, iż: "Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze wzglądu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia, protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie. "

Odnosząc się do zarzutów skarżącego jakoby strefa ważenia nie spełniała wymogów określonych przepisami prawa należy stwierdzić, iż Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy. Tak też i było w niniejszej sprawie - miejsce przeprowadzenia ważenia na ul. [...] we W. legitymuje się dokumentem zatwierdzającym wydanym przez Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta we W., po przeprowadzeniu pomiarów przez uprawnionego geodetę. Dokonane przezeń pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się w normie, przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych (pojazdów w ruchu). W/w dokumenty legalizacyjne były okazane podczas kontroli drogowej kierowcy.

Zarzuty w kwestii niespełnienia wymogów przez miejsce ważenia pojazdu są zatem nietrafne (abstrahując od faktu, że organy Inspekcji nie są ich właściwym adresatem). Skoro kompetentny organ uznał, iż miejsce to jest odpowiednie do wykonywania kontroli drogowej (ważenia pojazdów), to taki dokument, podobnie zresztą jak Świadectwa Legalizacji Ponownej wag użytych w trakcie kontroli drogowej, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 Kpa. Dokumenty takie stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dlatego też organ odwoławczy nie może uwzględnić zarzutu skarżącego. Wypada zresztą dodać, iż pojęcie "betonu" obejmuje swym zakresem również określenie "asfalt". W nomenklaturze technicznej asfalt jest potocznym terminem określającym "asfaltobeton", który w postaci betonu asfaltowego jest używany jako materiał podstawowy w konstrukcji nawierzchni drogowych i utwardzonych nawierzchni lotniczych.

Podobnym pojęciem posłużono się w decyzji Komisji Europejskiej z dnia 13 października 1998 r. w sprawie procedury zaświadczania zgodności wyrobów budowlanych na podstawie art. 20 ust. 2 Dyrektywy Rady 89/106/EWG w odniesieniu do wyrobów związanych z budową dróg (Dz. Urz. L 287, z 24.10.1998), gdzie w załączniku II czytamy:

Mieszanki bitumiczne (np. beton asfaltowy łącznie z asfaltem miękkim i asfaltem stosowanym do bardzo cienkich warstw, mieszanka mineralna bitumiczna porowata, asfalt odlewany [asfalt Gussu], asfalt odlewany grysowy, asfalt walcowany na gorąco)

- Do stosowania przy budowie dróg i utwardzaniu nawierzchni drogowych.

Lektura powyższego zapisu potwierdza zatem w pełni, iż jeden z rodzajów betonu -beton asfaltowy (czyli "asfalt" w rozumieniu potocznym) ma zastosowanie przy budowie dróg i utwardzaniu nawierzchni drogowych.

Według polskich norm definicja "beton" zawiera w sobie grupę materiałów, które w zależności od użytego spoiwa mogą dzielić się na następujące rodzaje:

• Beton cementowy.

• Beton asfaltowy.

• Norma PN-S-96025.2000 podaje definicję betonu asfaltowego (BA): jest to wbudowana mieszanka mineralno-asfaltowa spełniająca wymagania wobec betonu asfaltowego.

• Norma PN-EN 206-1:2003 podaje definicję betonu (cementowego): jest to materiał powstały ze zmieszania cementu, kruszywa grubego i drobnego, wody oraz ewentualnych domieszek i dodatków, który uzyskuje swoje właściwości w wyniku hydratacji.

Z powyższego należy zatem wysnuć wniosek, iż "beton" obejmuje także beton asfaltowy - czyli "asfalt". Sugestia, jakoby beton asfaltowy ("asfalt") mógł nie być właściwym materiałem do wykonania miejsca do ważenia pojazdów jest więc całkowicie chybiona, zarówno z punktu widzenia technicznego, jak i prawnego.

Strona przykładała również dużą wagę do pomiaru temperatury, który to jej zdaniem mógł mieć wpływ na wyniki ważenia. Pomiar ten jest podawany jedynie w celach informacyjnych dla pokazania, iż urządzenia pomiarowe nie pracowały w skrajnych warunkach pogodowych. Wagi do pomiarów dynamicznych mogą pracować w temperaturach od -10 do +40 stopni C. W protokole kontroli wskazano temperaturę powietrza w wysokości 26 stopni, rozbieżność kilku stopni temperatury nie ma wpływu na wyniki pomiaru, jeśli temperatura mieściła się we wskazanym przedziale.

Reasumując podkreślić należy, iż w świetle materiału dowodowego, procedura ważenia przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości. Ponadto dodać trzeba, że zgodnie z cytowanym wyżej art. 64 ust. 1, już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Jeśli przewoźnik ma trudności z określeniem masy pojazdu i takim rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenie nacisków osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej. Nie sposób też nie zauważyć, iż poruszanie się pojazdów o tak znacznie przekroczonych parametrach wagowych, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Organ odwoławczy, wyrazić pragnie nadzieję, iż te okoliczności skarżący weźmie pod uwagę przy wykonywaniu kolejnych przewozów.

Warto bowiem dodać, że stosownie do treści art. 15 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 z późn. zm.), licencja na wykonywanie transportu drogowego może być cofnięta, jeżeli jej posiadacz rażąco lub wielokrotnie narusza przepisy w zakresie dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiaru pojazdu.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Pan M. G. zwany dalej skarżącym. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7 Konstytucji RP i art. 8 Kpa oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem, co bez wątpliwości jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa;

- naruszenie art. 71, ustawy o transporcie drogowym oraz § 3 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie kontroli przewozu drogowego z dnia 2 września 2009 r. (Dz. U. Nr 145, poz. 1184) poprzez brak w aktach sprawy protokołu kontroli funkcjonariusza Policji z zatrzymania pojazdu w trybie ustawy o transporcie drogowym oraz brak protokołu kontroli pracowników zarządcy drogi dokonujących ważenia pojazdu;

- przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego przez niepełne i niezrozumiałe uzasadnienie podstawy faktycznej;

- art. 78 Kpa poprzez nie przeprowadzenie dowodów mających znaczenie dla sprawy, w zakresie nie ustalenia statusu miejsca zatrzymania do kontroli drogowej;

- naruszenie art. 68 k.p.a. i art. 71 k.p.a., poprzez wskazanie w protokole innej wagi a wywołane tą okolicznością błędy w ustaleniach faktycznych naruszają art. 80 k.p.a. i stanowią uchybienia procesowe, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem nie wiadomo, na której wadze dokonano ważenia i czy waga ta była legalizowana.

W uzasadnieniu wskazał między innymi, że kontrolowany pojazd w dniu [...] sierpnia 2010 r. został poddany kontroli drogowej na odcinku drogi tymczasowej – na budowie obwodnicy W., w miejscu którego status nie został określony jako droga publiczna.

Organ odwoławczy potwierdza w swoim uzasadnieniu, że pojazd został zatrzymany przez umundurowanego policjanta. GITD pominął jednak fakt, że zatrzymujący pojazd funkcjonariusz Policji kontrolował kierowcę pod kątem posiadanej licencji, uiszczenia opłaty drogowej oraz pobrał wykresówki (o czym nie ma mowy w protokole nr [...], posiadam taką wiedzę z relacji kierowcy), więc takie zatrzymanie odbyło się w trybie ustawy o transporcie drogowym i z takiej czynności powinien zostać sporządzony protokół przez funkcjonariusza Policji, którego ustawa o transporcie drogowym upoważnia do prowadzenia kontroli i postępowania administracyjnego. Dopiero ważenie pojazdu (w innym miejscu i przez inny organ kontrolny) odbywało się na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, lecz aby mogło zostać przeprowadzone, pojazd musiał być zatrzymany do kontroli zgodnie z przepisami i jeżeli bezpośrednio po zatrzymaniu zażądano dokumentów, które mogą być kontrolowane na podstawie ustawy o transporcie drogowym, to w sprawie tej zatrzymanie odbywało się na podstawie tej ustawy. Gdyby nie zażądano wskazanych dokumentów to w takim przypadku zastosowanie miałyby przepisy ustawy -Prawo o ruchu drogowym. Kwestia ta jest konsekwentnie pomijana przez organy kontrolne.

Podczas kontroli pojazd został zatrzymany na terenie budowy obwodnicy W. w M. i pilotowany na punkt kontrolny przy ul. [...]. Zatrzymywanie pojazdów, niezgodnie z przepisami, bez wątpliwości jest dyskryminacją, o której mówi w art. 89 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym i naruszeniem art. 7 Konstytucji RP, nakazującym organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa.

W ocenie skarżącego własnoręcznie podpisanie i oświadczenie kontrolowanego kierowcy nie może potwierdzić prawidłowości ustaleń faktycznych, ponieważ kierowca nie dysponował dostateczną wiedzą dotyczącą procesu kontroli.

Ponadto w przedmiotowej sprawie protokół kontroli i decyzja ITD zostały wydane na podstawie protokołu ważenia sporządzonego przez pracowników ZDiUM, którego nie okazano kierowcy i nie przesłano przedsiębiorcy.

Nie jest prawdą, jak twierdzą organy I i II instancji, że czynności ważenia były wykonywane przez pracowników zarządcy drogi w obecności inspektora transportu drogowego. Pojazd - biuro ITD, znajdował się w odległości około 30 metrów od wagi, a inspektor w pojeździe zajmował się dokumentowaniem innych, wcześniej przeprowadzanych kontroli, stąd fizycznie nie mógł być obecny przy wagach i nadzorować ważenia. To kierowca z otrzymaną od pracownika ZDiUM "karteczką" udał się do pojazdu inspekcyjnego, gdzie sporządzono protokół kontroli ITD.

Organ II instancji wskazuje, że ważenie odbyło się za pomocą zalegalizowanej przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w G. wagi samochodowej do pomiarów dynamicznych o znaku fabrycznym V. o nr fabrycznym [...]. GITD pomijając jednak datę produkcji wagi. Z posiadanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokumentacji fotograficznej, załączonej do skargi na decyzję [...] z dnia [...].11.2010 r. (sprawa dotycząca mojego drugiego pojazdu kontrolowanego również dnia [...].08.2010) wynika, iż waga, którą dokonano ważenia kontrolowanego pojazdu została wyprodukowana w 1998 r. Jak wynika z dokumentacji kontrolnej, świadectwa legalizacji tych wag nie stanowią załącznika do protokołu. Kwestia legalizacji ponownej nie została wyjaśniona przez [...]WITD oraz GITD, pomimo że o to wnosił skarżacy, dlatego powinna być wyjaśniona w ponownym postępowaniu, albowiem istnieje zarzut braku aktualnego świadectwa dla wagi z datą produkcji w 1998 r. Jak wynika z załączonego do wskazanej wyżej skargi świadectwa legalizacji ponownej z 28 kwietnia 2009 r. istnieje rozbieżność pomiędzy wskazaną w świadectwie datą produkcji, a datą rzeczywistą z tabliczki znamionowej.

Ponadto sposób dokonywania czynności ważenia powinien być zgodny z zaleceniami producenta wag i podany na tablicy informacyjnej ustawionej przed wjazdem na wagę. Ważenie dokonano w miejscu, które nie odpowiada podstawowym wymogom, koniecznym do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów.

Miejsce ważenia musi odpowiadać, również surowym parametrom technicznym i spełniać wymogi Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń, wykonywanych podczas kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Rozporządzenie to wprowadziło szereg wymagań, które powinno spełnić miejsce ważenia, aby można było na nim korzystać z wag do pomiarów dynamicznych. Z protokołu pomiaru terenu, jaki znajduje się w aktach sprawy nie wynika, czy miejsce to było badane pod kątem zgodności z w/w rozporządzeniem. Skarżący nie podważa wiarygodności okazanego protokołu pomiaru, należy jednak uznać, iż zapisy w nim zawarte są niewystarczające dla stwierdzenia, czy miejsce ważenia było przystosowane w chwili kontroli do korzystania na nim z wag do pomiarów dynamicznych.

Przez organy obu instancji nie zostało ustalone o co wnosił skarżący, czy w trakcie dokonywanych pomiarów geodeta badał stanowisko na ul. [...] we W. pod kątem jego zgodności z wymaganiami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń, wykonywanych podczas kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Bez zbadania tej okoliczności nie sposób stwierdzić, czy wyniki ważenia stwierdzone podczas kontroli drogowej były wiarygodne.

Skarżący nie zgadza się z argumentacją GITD, że Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy. Z pewnością nie było tak w jego sprawie. Jak wykazał w postępowaniu odwoławczym -ważenie mojego pojazdu, odbywało się na nierównym, zniszczonym, posiadającym znaczne ubytki i niewłaściwym podłożu, bez zachowania równości wagi i nawierzchni jezdni, co bez wątpliwości miało wpływ na wyniki ważenia. Nawierzchnia wykonana jest z asfaltu, co nie jest odpowiednim podłożem ze względu na uplastycznienie i niezgodne z wymogami rozporządzenia. Powinna być wykonana z betonu cementowego. Z protokołu pomiaru terenu w żaden sposób nie wynika spełnianie szeregu wymagań, poza pomiarem poprzecznym i podłużnym samej strefy ważenia. Organ odwoławczy stwierdził jedynie, że teren posiada protokół pomiaru, bez wskazania dowodów pod kątem zgodności z w/w rozporządzeniem. W miejscu ważenia bez dołów fundamentowych pomiary miejscowych odchyleń i pomiar pochylenia jezdni poza strefą ważenia (dopuszczalne maksymalnie o 0.5%), są niezbędne.

Na marginesie należy wskazać, że odnotowane spadki pomierzone w obu protokołach pomiaru z ul. [...] świadczą o postępującym pogorszeniu nawierzchni na stanowisku ważenia. Również znajdujące się w aktach sprawy fotografie świadczą o tym, że miejsce do ważenia przy ulicy [...] we W., całkowicie nie nadaje się do kontroli, podczas których waży się pojazdy.

Ponadto, zgodnie z relacją kierowcy, a do czego organ odwoławczy nie odniósł się w swojej decyzji, pojazd miał trudności z najazdem na wagę, która była podnoszona i przesuwana. W tej sytuacji niezbędne było ponowne, drugie ważenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga wniesiona przez M. G. zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. naruszają prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym -ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz umieszcza się go w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowi natomiast, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym).

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13g ustawy o drogach publicznych, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do tej ustawy.

W myśl art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach (Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i 1861). Zgodnie z wykazem zawartym w ww. rozporządzeniach droga krajowa nr [...] po której poruszał się pojazd skarżącego nie została wymieniona w powyższym rozporządzeniu. W związku z powyższym zgodnie z art. 41 ust. 6 drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi 8t.

Z powyższych unormowań wynika, iż w przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona.

Jak wynika z akt sprawy służby Inspekcji Transportu Drogowego ustaliły, że pojazd skarżącego, przewożący w momencie kontroli mieszankę gr. [...] przekraczał dopuszczalne parametry w zakresie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Rodzaj i wielkość przekroczeń utrwalone zostały w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2010 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnej wagi do pomiarów dynamicznych. Ważenia dokonano dwukrotnie. Wagi legitymowały się w chwili ważenia ważnymi świadectwami legalizacji ponownej. Dokumenty dotyczące wag znajdują się także w aktach sprawy. W aktach sprawy znajduje się protokół z pomiarów pochylenia terenu na stanowisku ważenia we W. w Al. [...] (parking przy skrzyżowaniu z ul. [...])., z którego wynika, że spadek podłużny i poprzeczny są w normie.

Legalizacja wag oraz protokół pomiaru terenu stanowią materiał dowodowy. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed rozpoczęciem ważenia.

Kierowca kontrolowanego pojazdu nie zakwestionował wyników przeprowadzonego ważenia, podpisał się pod protokołem kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń. A zatem zaakceptował ustalenia faktyczne, dotyczące miejsca zatrzymania pojazdu, wyników pomiarów i sposobu ich wykonania, dokonane przez organ kontrolujący.

W wyroku z dnia 17 czerwca 2008 r. II GSK 89/08 NSA podkreślił, iż protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, z tego między innymi względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Co do zasady, znaczenia dowodowego protokołu z kontroli drogowej nie sposób przecenić. Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu kontroli drogowej stanowi dowód w sprawie".

Oczywiście sam fakt podpisania bez zastrzeżeń protokołu, nie zwalnia organu od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jeżeli wątpliwości co do przeprowadzenia kontroli, są uzasadnione i poparte dowodami strony. Jak wskazał Skarżący zarówno w swoim odwołaniu jak i w skardze miejsce ważenia musi odpowiadać, surowym parametrom technicznym i spełniać wymogi Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń, wykonywanych podczas kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. 188 poz.1345 z 2007 r.). Rozporządzenie to wprowadziło szereg wymagań, które powinno spełnić miejsce ważenia, aby można było na nim korzystać z wag do pomiarów dynamicznych. Z protokołu pomiaru terenu, jaki znajduje się w aktach sprawy nie wynika, czy miejsce to było badane pod kątem zgodności z w/w rozporządzeniem. Skarżący nie podważał wiarygodności okazanego protokołu pomiaru, jednak uważa, iż zapisy w nim zawarte są niewystarczające dla stwierdzenia, czy miejsce ważenia było przystosowane w chwili kontroli do korzystania na nim z wag do pomiarów dynamicznych. Organy obu instancji nie ustaliły (a o co wnosił Skarżący), czy w trakcie dokonywanych pomiarów geodeta badał stanowisko na ul. [...] we W. pod kątem jego zgodności z wymaganiami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń, wykonywanych podczas kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Bez zbadania tej okoliczności nie sposób stwierdzić, czy wyniki ważenia stwierdzone podczas kontroli drogowej były wiarygodne.

Postępowanie związane z kontrolą transportu drogowego podlega ogólnym przepisom procedury administracyjnej zawartych między innymi w przepisach art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 kpa organ administracji publicznej powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1). W myśl art. 77 § 1 organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80). Z kolei zgodnie z art. 107 § 3 uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się żaden sposób do zarzutów zawartych w odwołaniu a dotyczących kwestii związanych z protokołem pochylenia terenu i jego zgodnością z treścią Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń, wykonywanych podczas kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. 188 poz.1345 z 2007 r.) rozporządzenie powyższe jak słusznie zauważa skarżący wprowadziło szereg wymagań, które powinno spełnić miejsce ważenia, aby można było na nim korzystać z wag do pomiarów dynamicznych.

Podstawowe przepisy rozporządzenia, które winny być brane pod uwagę przez organ to:

§ 27. 1. Waga stacjonarna powinna być stosowana w stałym miejscu jej zainstalowania, a waga przenośna może być stosowana w różnych miejscach jej ustawienia, spełniających odpowiednio wymagania określone w § 7-9.

§ 7. 1. Pomost wagi stacjonarnej powinien być umieszczony w dole fundamentowym wykonanym w jezdni,

2. Pomost wagi przenośnej może być umieszczony w dole fundamentowym albo ustawiony na jezdni wraz z zespołami najazdowymi.

3. Jeżeli w dole fundamentowym gromadzi się woda, powinien być on wyposażony w urządzenia odwadniające.

§ 8. 1. Strefa ważenia wagi powinna być wyróżniona na jezdni.

2. Powierzchnia jezdni w strefie ważenia powinna być wykonana z betonu i leżeć w jednej płaszczyźnie z dopuszczalnymi miejscowymi odchyleniami od tej płaszczyzny nieprzekraczającymi ±9 mm.

Pochylenie powierzchni jezdni w strefie ważenia względem poziomu nie powinno przekraczać:

1) 1 % w kierunku ruchu pojazdów;

2) 2 % w kierunku prostopadłym do kierunku ruchu pojazdów.

§ 9. 1. Powierzchnia jezdni lub zespołu najazdowego poza strefą ważenia na długości od styku ze strefą ważenia do styku z kołami skrajnej osi pojazdu o największym rozstawie, gdy koła drugiej skrajnej osi znajdują się na pomoście, powinna leżeć w płaszczyźnie strefy ważenia.

2. Powierzchnia jezdni poza strefą ważenia może być pochylona względem płaszczyzny strefy ważenia maksymalnie o 0,5 %.

3. Centryczny przejazd pojazdu przez pomost bez możliwości zjazdu kołami poza boczną krawędź pomostu powinien być zapewniony poprzez:

1) odpowiednie ukształtowanie lub oznakowanie bocznych krawędzi jezdni przed pomostem;

2) zainstalowanie w wadze urządzenia sygnalizującego w sposób optyczny lub akustyczny zjazd kołami poza boczną krawędź pomostu.

Protokół pomiaru pochylenia terenu zawiera tylko jedno ze wskazanych w powyższych przepisach wymagań a mianowicie odnosi się do § 8 ust. 3. Pozostałe wymagania nie zostały uwzględnione w protokole w związku tym organ winien wyjaśnić czy protokół pomiaru pochylenia terenu jest zgodny z rozporządzeniem metrologicznym i czy w związku z tym miejsce ważenia spełnia wymagania z rozporządzenia metrologicznego, czego nie uwzględnił w zaskarżonej decyzji. Podobne stanowisko zajął WSA w sprawie o sygn. akt VISA/Wa 251/11. Nie wyjaśnienie powyższych okoliczności w ocenie Sądu nie wyjaśnia stanu faktycznego sprawy. Wobec powyższego organ naruszył art. 7, 77, 107 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien więc odnieść się do zarzutów skarżącego dotyczących powyższego rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest ponadto wyjaśnić, iż na rozprawie w dniu 20 czerwca 2011 r. oddalił wniosek skarżącego zgłoszony w skardze, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a,, zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika po pierwsze, że Sąd pomimo wniosku strony nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów, tylko "może" ów dowód przeprowadzić; po wtóre przeprowadzenie tego dowodu musi być niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powodować nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W kontrolowanej sprawie Sąd skorzystał z fakultatywnej możliwości dopuszczenia dowodu z żądanego przez skarżącą dokumentu w efekcie - mając na uwadze powyższe motywy rozstrzygnięcia - uznał ich przeprowadzenie za zbędne. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że podanie na świadectwie legalizacji daty 1997 zamiast 1998 jak twierdzi skarżący jest jedynie ewidentną pomyłką pisarską organów legalizacyjnych, każda waga poza datą produkcji posiada ponadto znak fabryczny, numer fabryczny, miernik modelu [...] nr, które są zgodne z numerami wpisanymi w protokole kontroli pojazdu.

Zgodnie natomiast z art. 129 d ust.1 ustawy prawo o ruchu drogowym osoby działające w imieniu zarządcy drogi mogą wykonywać w obecności funkcjonariusza Policji lub Inspektora Inspekcji Transportu Drogowego, kontrole ruchu drogowego w stosunku do pojazdów w zakresie przestrzegania przepisów o wymiarach, masie lub nacisku osi powodujących uszkodzenia lub niszczenia drogi.

Biorąc powyższe pod rozwagę za zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O niewykonalności orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.