Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 173/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Agencja Mienia Wojskowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 16 marca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.K., K.G. i M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 47/18 w sprawie ze skargi E.K., K.G. i M.K. na postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od E.K., K.G. i M.K. na rzecz Prezesa Agencji Mienia Wojskowego kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 47/18 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E.K., K.G. i M.K. na postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie odprawy mieszkaniowej – oddalił skargę.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Z akt sprawy wynika, że Prezes Agencji Mienia Wojskowego postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 17 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1456 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia E.K., K.G. i M.K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia podał, że E.K., K.G. i M.K. w dniu 26 lipca 2017 r. (data stempla pocztowego), na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wystąpili do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] o wypłacie wyżej wymienionym odprawy mieszkaniowej.

W ocenie wnioskodawców, podstawą do wznowienia postępowania jest ujawnienie nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nie wziętych pod uwagę w dniu jej wydawania. Przedmiotowe okoliczności wynikają z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2373/11 oraz z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1165/14. Z wyroków tych wynika, że przy obliczaniu wysokości odprawy mieszkaniowej winien być brany pod uwagę wskaźnik ceny 1 m2 powierzchni lokalu oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym wydanie decyzji o wypłacie odprawy, a nie jak przyjął organ – z kwartału poprzedzającego nabycie uprawnień do wypłaty.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...], po rozpatrzeniu wniosku, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stwierdził, że wnioskodawcy o okoliczności stanowiącej podstawę wniosku o wznowienie postępowania wiedzieli już w 2016 r. Fakt ten potwierdza złożony przez nich wniosek z dnia 22 marca 2016 r. o wydanie decyzji o dopłacie do odprawy mieszkaniowej, który był przedmiotem odrębnego postępowania.

Na powyższe postanowienie E.K., K.G. i M.K. wnieśli zażalenie do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, w którym wskazali na błędną interpretację art. 148 § 1 K.p.a. i w konsekwencji niezasadne uznanie przez organ, że ich wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie. Stwierdzili, że o możliwości wniesienia wniosku o wznowienie postępowania dowiedzieli się z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 774/16, który został im doręczony w dniu 29 czerwca 2017 r. i ich zdaniem od tego terminu, w ciągu miesiąca, prawidłowo wnieśli o wznowienie postępowania.

Prezes Agencji Mienia Wojskowego powołanym na wstępie postanowieniem uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu postanowienia wskazał na ramy prawne postępowania o wznowienie postępowania, uregulowanego w przepisach art. 145-152 K.p.a. Stwierdził, że w niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez osoby uprawnione, będące stronami postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]., która jest decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji i nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Wnioskodawcy jako podstawę wznowienia wskazali art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie m.in. jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.).

Wnioskodawcy podali, że o okolicznościach stanowiących przesłankę do wznowienia postępowania dowiedzieli się z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 774/16, który został im doręczony w dniu 29 czerwca 2017 r. Sąd w tym wyroku zasygnalizował ewentualność wzruszenia zaskarżonej decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli zostanie wykazane spełnienie przesłanek warunkujących wszczęcie postępowania wznowieniowego.

Organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawcy na wadliwie przyjęty do wyliczenia odprawy wskaźnik ceny 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu wskazywali już w swoim wniosku z dnia 22 marca 2016 r., a zatem miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego przedmiotową decyzją upłynął w dniu 21 kwietnia 2016 r. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania został nadany w placówce pocztowej w dniu 26 lipca 2017 r., tj. z przekroczeniem ustawowego terminu.

Prezes Agencji Mienia Wojskowego podkreślił, że przepis art. 148 § 1 K.p.a. wyraźnie określa, że jednomiesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, nie zaś – jak twierdzą odwołujący – od dnia, w którym dowiedzieli się o możliwości złożenia wniosku wznowieniowego (doręczenie wyroku z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 774/16).

W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że w rozpoznawanej sprawie miało miejsce niezachowanie przez stronę terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, co nie pozwalało organowi pierwszej instancji na wznowienie postępowania i merytoryczną ocenę kwestionowanej decyzji. W tej sytuacji był on zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi E.K., K.G. i M.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:

1) naruszenie art. 148 § 1 K.p.a., mające wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania po upływie ustawowego terminu, w sytuacji, gdy początek biegu terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania należy wiązać z doręczeniem skarżącym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 774/16 i powzięciem przez nich informacji, że powoływane okoliczności wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2373/11 stanowić mogą podstawę wniosku o wznowienie postępowania;

2) naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 w zw. z art. 148 § 1 K.p.a., poprzez ich wadliwe zastosowanie, w sytuacji, gdy zachowany został termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, a ponadto wystąpiły przesłanki określone w art. 145 K.p.a. – okoliczności na które powołują się skarżący są okolicznościami w sprawie istniejącymi w dacie wydania decyzji, których to jednak okoliczności organ pod uwagę nie wziął, nie odnosząc się do nich w dotychczasowych rozstrzygnięciach, co wskazuje na prawdopodobieństwo nieznania ich organowi w tej dacie i przemawia za zasadnością wznowienia postępowania w sprawie, co skutkuje nieważnością postanowienia, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.;

3) naruszenie art. 138 § 2 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przez organ drugiej instancji uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji, który odmówił wznowienia postępowania, w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji istotnie naruszył przepisy postępowania przy wydawaniu postanowienia, bowiem istniały przesłanki do wznowienia postępowania;

4) naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy przez organ drugiej instancji postanowienia organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, co w świetle art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. skutkuje nieważnością rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

Wskazując na powyższe zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi przedstawili argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Przyznali, że nigdy nie kwestionowali faktu wcześniejszego posiadania wiedzy odnośnie poglądu funkcjonującego w orzecznictwie, a korzystnego z punktu widzenia ich sytuacji. W ocenie skarżących, określenie terminu "od powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania" należy rozpatrywać szeroko, a nie tylko jako termin liczony od poznania i dojścia do świadomości skarżących tych właśnie okoliczności, ale jako termin liczony od chwili, gdy strona dowiedziała się, że dana okoliczność może być podstawą do wznowienia postępowania. Nie musi to być zupełnie nowa okoliczność, nowy fakt, ale skarżący ma mieć świadomość, że może ona być podstawą podjęcia dodatkowych czynności procesowych.

Prezes Agencji Mienia Wojskowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zaznaczył, że kwestia interpretacji przepisów wynikająca z orzeczeń, które stron nie dotyczą, nie może stanowić okoliczności nowych, nieznanych organowi w dacie wydania decyzji. Co więcej, skarżący z otrzymanego w dniu 29 czerwca 2017 r. wyroku w ich własnej sprawie mogli się dowiedzieć o trybie wzruszenia decyzji, a nie o okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku przytoczył treść art. 148 § 1 K.p.a. i stwierdził, że organy zasadnie przyjęły, że w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do odmowy wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminu określonego w w/w przepisie. Podał, że ostateczną decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. orzeczono o przyznaniu i wypłacie na rzecz skarżących świadczenia – odprawy mieszkaniowej. Natomiast postanowieniem Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia 19 lipca 2016 r. ostatecznie odmówiono skarżącym wszczęcia postępowania w sprawie z ich wniosku z dnia 22 marca 2016 r. o wydanie decyzji w przedmiocie dopłaty do odprawy mieszkaniowej.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, o okolicznościach faktycznych, które zadecydowały o wysokości kwotowej przysługującej skarżącym odprawy mieszkaniowej, skarżący mieli wiedzę w dacie składania wniosku o wydanie decyzji o dopłacie do przyznanej im odprawy mieszkaniowej, który złożyli w dniu 22 marca 2016 r. Sąd podzielił twierdzenia organów, że skarżący w dacie składania powyższego wniosku wskazywali na wadliwość przyjętego do wyliczenia odprawy wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu, argumentując, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1165/14 przesądził, że wskaźnik ceny 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu winien być wyliczony w inny sposób, niż przyjęto to w decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r.

W tej sytuacji miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego w/w ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. powinien być liczony od dnia w którym skarżący dowiedzieli się o tych okolicznościach (tj. od 22 marca 2016 r.), a nie od dnia, w którym dowiedzieli się o możliwości złożenia wniosku wznowieniowego z treści pisemnego uzasadnienia doręczonego im wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 774/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 K.p.a. Termin do złożenia przez skarżących wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. o wypłacie odprawy mieszkaniowej, w kontekście powoływanych przez skarżących faktów i dowodów, rozpoczął swój bieg od dnia 22 marca 2016 r. i upływał, jak słusznie podały organy, w dniu 21 kwietnia 2016 r.

W konsekwencji wniosek skarżących zawarty w piśmie ich pełnomocnika z dnia 1 sierpnia 2017 r. o wznowienie postępowania, został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Organy zatem zasadnie wydały postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli E.K., K.G. i M.K., reprezentowani przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucili:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 148 § 1 K.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia i interpretacja brzmienia art. 148 § 1 K.p.a. powinna prowadzić do uznania, że początek biegu terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania należy wiązać z doręczeniem skarżącym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 774/16 i powzięciem przez stronę informacji, że powoływane okoliczności, wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2373/11 mogą stanowić podstawę wniosku o wznowienie postępowania;

II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 145 K.p.a. w zw. z art. 148 § 1 K.p.a., poprzez oddalenie skargi, mimo że organ odwoławczy niezasadnie odmówił uchylenia postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, w sytuacji, gdy zachowany został termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, a ponadto wystąpiły określone w art. 145 K.p.a. okoliczności istniejące w dacie wydania decyzji, których to jednak okoliczności organ pod uwagę nie wziął, nie odnosząc się do nich w dotychczasowych rozstrzygnięciach, co wskazuje na prawdopodobieństwo nieznania ich przez organ w tej dacie i przemawia za zasadnością wznowienia postępowania w sprawie, co skutkuje nieważnością postanowienia, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.;

2. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez oddalenie skargi zamiast stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, w sytuacji, gdy nieprawidłowym było utrzymanie w mocy przez organ drugiej instancji postanowienia organu pierwszej instancji, bowiem zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa, co w świetle art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. skutkuje nieważnością decyzji organu odwoławczego.

Wskazując na powyższe zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawili argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów, zbieżną z argumentacją zaprezentowaną w skardze do Sądu pierwszej instancji.

Prezes Agencji Mienia Wojskowego, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Ustosunkowując się do zarzutów podanych w skardze kasacyjnej stwierdził, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Na wstępie podać należy, iż przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, a więc bez udziału stron postępowania, w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842).

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w istocie stanowi powtórzenie argumentacji zawartej w skardze do Sądu pierwszej instancji i ma wyłącznie charakter polemiczny.

W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.s.a. Przy czym istota podniesionych niej zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który zaaprobował stwierdzenie organów, że skarżący wnieśli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] o wypłacie odprawy mieszkaniowej – z uchybieniem jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. W ocenie autora skargi kasacyjnej, termin określony w tym przepisie powinien być liczony od chwili, gdy strona dowiedziała się, że dana okoliczność może być podstawą do wznowienia postępowania, jednak wcale nie musi to być dla niej zupełnie nowa okoliczność, bowiem chodzi wyłącznie o świadomość strony, że okoliczność ta może być podstawą podjęcia dodatkowych czynności procesowych, w tym przypadku – złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W związku z tym postanowienia organów obu instancji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku w tym zakresie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W świetle art. 148 § 1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania z w/w przyczyny wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

W orzecznictwie podkreśla się, że złożenie podania w terminie jest jednym z warunków dopuszczalności wznowienia postępowania (por. wyroki NSA z dnia: 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 773/09 i 13 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 967/16). W związku z tym ograniczeniem czasowym organ administracji publicznej jest obowiązany do zbadania dopuszczalności wznowienia postępowania z urzędu, bowiem wszczęcie postępowania nadzwyczajnego na wniosek w sytuacji uchybienia terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2813/16). Stwierdzenie przez organ w fazie wstępnej postępowania faktu uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy. W konsekwencji musi skutkować odmową wznowienia postępowania z przyczyn formalnych.

Naczelny Sąd Administracyjny, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne wynikające z akt rozpoznawanej sprawy uznał, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie podzielił stanowisko organów obu instancji, które przyjęły, że E.K., K.G. i M.K., składając w dniu 26 lipca 2017 r. wniosek o wznowienie postępowania, niewątpliwie uchybili terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. oraz że świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 K.p.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 16 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1799/16 i 13 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1135/20).

E.K., K.G. i M.K. sami przyznają, iż nigdy nie kwestionowali faktu wcześniejszego posiadania wiedzy odnośnie poglądu funkcjonującego w orzecznictwie, że wskaźnik ceny 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu winien być wyliczony w inny sposób, niż to przyjęto w decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], co znajduje wyraz w treści złożonego przez nich do organu w dniu 22 marca 2016 r. wniosku o wydanie decyzji o dopłacie do przyznanej im odprawy mieszkaniowej, w którym to wniosku powołali się na ten pogląd, przywołując uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1165/14. Wskazać należy, iż to właśnie ten pogląd stanowił powołaną przez skarżących okoliczność, będącą w ich ocenie podstawą wznowienia postępowania. Tymczasem z punktu widzenia prawidłowej wykładni art. 148 § 1 K.p.a. istotne jest tylko i wyłącznie to, w jakiej dacie E.K., K.G. i M.K. dowiedzieli się o tej okoliczności, a nie w jakiej dacie dowiedzieli się, że ta okoliczność może być podstawą do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Dla oceny zachowania terminu określonego w w/w przepisie nie jest bowiem ważne ani w jaki sposób strona uzyska wiedzę o danej okoliczności wskazywanej jako podstawa wznowienia, ani też w jaki sposób strona uzyska wiedzę o znaczeniu tej okoliczności w sprawie. Przepis art. 148 § 1 K.p.a. wymaga jedynie, aby strona rzeczywiście, a więc w sposób wiarygodny, znalazła się w posiadaniu informacji o takiej okoliczności.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo podzielił ustalenie organów obu instancji, że skarżący o okoliczności będącej podstawą wznowienia dowiedzieli się najwcześniej w dniu 22 marca 2016 r., a nie dopiero w dniu 29 czerwca 2017 r., tj. w dacie doręczenia im uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 774/16, w którym zawarto informację o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zauważyć należy, iż Sąd w uzasadnieniu tego wyroku wyraźnie stwierdził, że: "Jedynie sygnalizacyjnie należy wskazać, że w okolicznościach podnoszonych przez skarżącą, ewentualnym trybem wzruszenia ostatecznej decyzji przyznającej jej świadczenie do odprawy mieszkaniowej, w związku z kwestionowaną wysokością kwotową tego świadczenia, może być wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., jeżeli skarżąca wykaże spełnienie przesłanek warunkujących wszczęcie postępowania wznowieniowego".

Skoro, jak już wyżej wykazano, E.K., K.G. i M.K. nie spełnili przesłanek warunkujących wszczęcie postępowania wznowieniowego, gdyż wniosek o wznowienie postępowania złożyli z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a., to wydanie w przedmiotowej sprawie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, a nie merytoryczne rozpoznanie tego wniosku, było prawidłowe.

Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, postanowienia wydane w niniejszej sprawie nie są w żaden sposób dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. To właśnie uznanie, że wniosek skarżących o wznowienie postępowania został wniesiony w terminie, skutkowałoby zaistnieniem w/w wady kwalifikowanej.

Ponadto wskazać należy, iż podnoszone w skardze kasacyjnej kwestie dotyczące nieprawidłowości organu w zakresie stwierdzenia niezaistnienia w rozpoznawanej sprawie podstawy wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., co powinno skutkować uchyleniem wadliwej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej – nie mają w tej sprawie znaczenia, gdyż jej przedmiotem jest wyłącznie zagadnienie formalne, a więc stwierdzenie, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 (publ. LEX nr 1226661).