Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 913/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2a
journal: Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
law: Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

SENTENCJA

Dnia 16 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy W. K. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Kierownika Urzędu [...] z dnia [...] r., nr DO-III/K0918/0046739571/4/2011 w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu [...] z dnia [...] r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 czerwca 2011 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") oraz art. 2 pkt 2 lit. a, art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 1996 r., Nr 87, poz. 395 ze zm.; powoływanej dalej jako "ustawa o świadczeniu pieniężnym"), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 20 maja 2011 r. [...], którą odmówiono J. P. uchylenia decyzji w/w organu z dnia 10 czerwca 2010 r., nr [...], oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia 21 kwietnia 2010 r., nr [...], o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w art. 3 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym.

W/w rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 21 kwietnia 2010 r., nr [...], odmówiono J. P. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu wykonywania pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy. W uzasadnieniu w/w decyzji wskazano, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona w okresie okupacji wykonywała pracę przymusową w pobliżu stałego miejsca zamieszkania. Praca ta nie przybrała zatem szczególnie dotkliwej formy, o której mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt K 49/07, tzn. nie była połączona z wysiedleniem i "wyrwaniem" z dotychczasowego środowiska. W rozpatrywanym przypadku nie został więc spełniony ustawowy warunek deportacji, co uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 10 czerwca 2010 r., nr [...].

J. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na ostateczną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 10 czerwca 2010 r., nr [...], która została oddalona wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 828/10.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2011 r. J. P. zwrócił się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zgodnie z informacją Biura Stowarzyszenia Poszkodowanych przez III Rzeszę we Włocławku, o ponowne rozpatrzenie jego wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego, w stosunku do którego została wydana decyzja odmowna z dnia 21 kwietnia 2010 r., nr [...].

Po rozpatrzeniu w/w wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 20 maja 2011 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 154 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 2 i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy o świadczeniu pieniężnym, odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 10 czerwca 2010 r., nr [...], oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia 21 kwietnia 2010 r., nr [...], o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w art. 3 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym.

Organ zaznaczył, iż w związku z tym, że strona nie sprecyzowała w piśmie z dnia 27 kwietnia 2011 r. żądania, ani trybu postępowania, pismo to zakwalifikowano jako wniosek o uchylenie lub zmianę decyzji własnej w trybie art. 154 k.p.a., biorąc pod uwagę zalecenia Trybunału Konstytucyjnego co do trybu rozpatrzenia sprawy zawartej w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt K 49/07.

Stwierdzono, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, rozpatrzony z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt K 49/07, nie uzasadnia uchylenia lub zmiany prawomocnej decyzji o odmownie przyznania świadczenia pieniężnego. Wyjaśniono, iż przepisy ustawy o świadczeniu pieniężnym nie przewidują automatycznego przyznawania uprawnienia do świadczenia dla wszystkich poszkodowanych przez pracę przymusową na rzecz III Rzeszy. Ustawodawca zawęził krąg osób uprawnionych do świadczenia do osób, wobec których okupant stosował represje pracy niewolniczej w zaostrzonej formie deportacji. Przy interpretacji pojęcia deportacji wyróżniające znaczenie ma znaczna odległość pomiędzy dotychczasowym miejscem zamieszkania a miejscem, w którym była wykonywana praca przymusowa. W przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że miała miejsce tak rozumiana deportacja strony do pracy przymusowej, albowiem praca była wykonywana w niewielkim oddaleniu od dotychczasowego miejsca zamieszkania, niedaleko rodziny i znajomych. Wykonywanie pracy przymusowej nie będącej następstwem deportacji (wywiezienia) nie wypełnia dyspozycji art. 2 pkt 2 powołanej ustawy i nie może być przyznane z tego tytułu uprawnienie do świadczenia pieniężnego.

Pismem z dnia 3 czerwca 2011 r. J. P. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o ponowne rozpatrzenie jego wniosku z dnia 2 maja 2011 r. (data wpływu do organu). Powołując się na opinię Biura Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez Trzecią Rzeszę we Włocławku wnioskodawca podniósł, że uzasadnienie decyzji wydanej w I instancji jest niezgodne z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i nie uwzględnia nowelizacji ustawy o świadczeniu pieniężnym, zgodnie z którą świadczenie pieniężne przysługuje również osobom, które zostały wywiezione do pracy przymusowej na terenie Polski w granicach sprzed 1939 r. Ponadto zwrócił uwagę, że uprawnienie do świadczenia pieniężnego zostało przyznane decyzją z dnia 26 maja 2010 r., nr [...], jego siostrze W. P., która w czasie okupacji wykonywała pracę przymusową we wsi D., również położonej na terenie powiatu a.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia 17 czerwca 2011 r., nr [...].

W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach określonych w Kodeksie. Z powyższego przepisu - wyrażającego zasadę trwałości decyzji ostatecznych - wynika, że decyzja ostateczna nie może być w zasadzie wzruszona w trybie postępowania administracyjnego, z wyjątkami ściśle określonymi w przepisach k.p.a. Jednym z takich wyjątków jest przepis art. 154 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W rozpatrywanym przypadku nie można stwierdzić zaistnienia przesłanki słusznego interesu strony. Nie można bowiem uznać za słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 k.p.a. jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego, który był już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją administracyjną. Art. 154 k.p.a. nie może stanowić tzw. "wentyla bezpieczeństwa" polegającego na tym, że strona dąży do wzruszenia prawomocnej niekorzystnej dla niej decyzji. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych zmiana zasad polityki administracyjnej, dążenie do liberalizacji oceny stanu faktycznego, zmiana wykładni przepisów prawa nie stanowią "słusznego interesu strony" w rozumieniu art. 154 k.p.a. Trudno również stwierdzić, aby w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka interesu społecznego. Z uwagi na fakt, iż w analogicznych sprawach osób pracujących w pobliżu miejsca zamieszkania Kierownik Urzędu wydał decyzje o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego, przyznanie uprawnienia za wnioskowany okres pracy w Polsce koliduje z interesem społecznym oraz utrwalonym w tej kwestii orzecznictwem. Z uwagi na powyższe brak podstaw do uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego w oparciu o przepis art. 154 k.p.a.

Na ostateczną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 17 czerwca 2011 r., nr [...], J. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, co wynika z faktu, iż działając w oparciu o te same przepisy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozytywnie rozpatrzył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego złożony przez jego siostrę – W. P., w którym powołano się na identyczne okoliczności faktyczne dotyczące wysiedlenia i pracy przymusowej.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Ponadto zwrócono uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wydał w przedmiotowej sprawie wyrok stwierdzając, że decyzja Kierownika Urzędu o odmowie przyznania stronie uprawnienia do świadczenia pieniężnego była zgodna z prawem. Ponieważ zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, organ nie mógł zaprezentować odmiennej od wyrażonej przez sąd administracyjny oceny prawnej w aktualnym stanie faktycznym i prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Kontrolując zaskarżoną decyzję według wskazanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.

Organ rozpoznając wniosek skarżącego o zmianę decyzji ostatecznej o odmowie przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej naruszył w istotny sposób przepisy postępowania i to uchybienie w ocenie Sądu może mieć wpływ na wynik sprawy.

Po pierwsze należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana na wniosek skarżącego złożony w nowym stanie prawnym w związku z ustawą z dnia 25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 2011, Nr 72, poz.380).

Zgodnie z art. 1 pkt 1 tej ustawy w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395, z późn. zm.) dokonana została zmiana w art. 2 w pkt 2 poprzez wprowadzenie do wyliczenia brzmienia: "deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy w granicach terytorium państwa polskiego sprzed dnia 1 września 1939 r. lub z tego terytorium na terytorium:" Natomiast w art. 2 ustawy nowelizującej określono, że zmiana decyzji ostatecznych odmawiających prawa do świadczenia przysługującego na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w jej dotychczasowym brzmieniu, osobom deportowanym (wywiezionym) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy w granicach terytorium państwa polskiego sprzed dnia 1 września 1939 r. następuje na wniosek strony.

Oznacza to, że w art. 2 ustawy zmieniającej ustawodawca stworzył możliwość ponownej weryfikacji wszystkich decyzji ostatecznych rozstrzygających o odmowie przyznania świadczenia z tytułu pracy przymusowej, które podjęte zostały w oparciu o poprzednio obowiązujący stan prawny. Dokonana nowelizacja przepisów koresponduje z tezą powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt K 49/07, iż art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w zakresie, w jakim pomija przesłankę deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej w granicach przedwojennego państwa polskiego, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie Sądu uzasadnione jest, aby w celu zrozumienia istoty deportacji, przy braku ustawowej definicji tego pojęcia, posiłkować się stanowiskiem wyrażonym w powyższym wyroku, gdzie w uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ustawodawca trafnie uznał, iż wśród wszystkich osób świadczących pracę przymusową na rzecz ZSRR i III Rzeszy, szczególnie dotkliwie poszkodowane były osoby, które pracę tę świadczyły w warunkach przesiedlenia poza dotychczasowe miejsce zamieszkania. Świadectwa osób poddanych tej formie represji skłaniają do akceptacji poglądu, że znajdowały się one w znacznie trudniejszej sytuacji niż osoby wykonujące nawet tego samego typu pracę, ale w dotychczasowym miejscu zamieszkania lub w niewielkim od niego oddaleniu (np. sąsiednie miejscowości), w znanej okolicy i w otoczeniu rodziny i znajomych. Obok niedogodności związanych z samym obowiązkiem zatrudnienia (często na granicy fizycznych możliwości), były one poddane dodatkowemu stresowi związanemu z rozłąką z najbliższymi i koniecznością samodzielnej organizacji od podstaw życia codziennego w nowym, z reguły nieprzyjaznym miejscu pobytu. Wśród czynników, które wskazują na zaostrzony charakter takiej represji w porównaniu do "zwykłej" pracy przymusowej w pobliżu dotychczasowego miejsca zamieszkania, Trybunał wymienił m.in.: niedostatek więzi społecznych z nowym otoczeniem (wrogość, nieznajomość języka), ogólnie trudniejsze warunki egzystencji (np. brak możliwości sprzedaży czy wymiany własności pozostawionej w dotychczasowym miejscu zamieszkania, brak solidarności rodzinnej czy sąsiedzkiej), co najmniej utrudniony kontakt z rodziną i najbliższymi, trudny klimat i warunki przyrodnicze (dotyczy to zwłaszcza osób wywiezionych do części azjatyckiej ZSRR). Okoliczności te, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, nabierały szczególnego znaczenia, jeżeli weźmie się pod uwagę, że "na roboty" wywożeni byli przede wszystkim (zwłaszcza na początku okupacji) ludzie młodzi.

W opinii Trybunału Konstytucyjnego, sformułowane w art. 2 pkt 2 ustawy, bardzo rygorystyczne przesłanki dostępu do świadczeń deportacyjnych w istotny sposób naruszają zasadę równości. Kryterium przekroczenia granic państwowych nie jest adekwatne do celu ustawy, którym było symboliczne zadośćuczynienie za pracę przymusową świadczoną na rzecz okupantów w szczególnie trudnych warunkach, spowodowanych oderwaniem od dotychczasowego otoczenia.

W związku z powyższym w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, warunkiem przyznania świadczenia pieniężnego na gruncie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. jest stwierdzenie faktu deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej w oparciu o nowe brzmienie przepisu art. 2 pkt 2a ustawy, gdzie "represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy w granicach terytorium państwa polskiego sprzed dnia 1 września 1939 r. lub z tego terytorium na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945.

W przedmiotowej sprawie organ uznał, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy w rozumieniu art. 2 pkt 2a ustawy nie potwierdza, że w stosunku do skarżącego miała miejsce deportacja.

W ocenie Sądu stanowisko organu w powyższym zakresie jest dowolne i nie zostało w należyty sposób uzasadnione.

Powyżej powołana nowelizacja przepisów wiąże się z koniecznością na nowo dokonania weryfikacji stanów faktycznych spraw zakończonych decyzjami ostatecznymi na skutek wniosku złożonego przez osobę represjonowaną. Skarżący spełnił przesłankę wynikającą z art. 2 ustawy zmieniającej i złożył stosowny wniosek o zmianę decyzji ostatecznej. W tym stanie rzeczy obowiązkiem organu była ponowna ocena stanu faktycznego w sprawie i dokonanie subsumcji do aktualnego brzmienia przepisu.

Z uzasadnienia decyzji organu I i II instancji nie wynika, aby organ przeprowadził jakiekolwiek ustalenia stanu faktycznego. Obie decyzje zawierają bardzo ogólne ustalenie stanu faktycznego skoncentrowane na zasadności zastosowania zmiany decyzji w trybie art. 154 kpa.

Organ nie dokonał natomiast weryfikacji ustaleń faktycznych i nie przytoczył w stanie faktycznym decyzji istotnych okoliczności sprawy.

W protokole przesłuchania skarżącego (k- 17 akt administracyjnych sprawy), skarżący wskazał w pkt 5, że deportacja miała miejsce w nocy w dniu 1 listopada 1941 r.

W ocenie Sądu opis tego zdarzenia może wskazywać, że we wsi K. N. miała miejsce deportacja. We wniosku z dnia 19 marca 2010 r. skarżący wskazuje na inne prace, do których był kierowany (okopy pod I.).

Brak wykazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powyższych okoliczności, świadczy, że organ nie dokonał zupełnie weryfikacji stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Nie ma wpływu na wynik sprawy to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 828/10 orzekał w przedmiotowej sprawie. Podkreślić należy, że wyrok ten, oraz decyzje, które on kontrolował zapadły w odmiennym stanie prawnym.

Organ zupełnie pominął również okoliczność podniesioną przez skarżącego, że przy podobnym stanie faktycznym sprawy uznano jako w warunkach deportacji pracę jego siostry w gospodarstwie Niemca w innej miejscowości, oddalonej od miejsca zamieszkania skarżącego i siostry sprzed wojny o jeszcze mniej kilometrów niż miejscowość, do której został skierowany sam skarżący.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pomimo stanowiska zaprezentowanego przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ, dysponując aktami nie zajął się wyjaśnieniem tej kwestii i nie zawarł stanowiska stosownego w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji.

W dniu rozprawy Prokurator Prokuratury Okręgowej, który zgłosił udział w sprawie zarzucił wydanym decyzjom naruszenie konstytucyjnej zasady równości.

Zarzut ten nie jest pozbawiony racji. Na podstawie akt zgromadzonych w sprawie istnieje przypuszczenie, że organ przy identycznym stanie faktycznym i prawnym potraktował zdarzenie z dnia [...] odmiennie dla siostry (uznał deportację) i dla skarżącego (nie uznał deportacji).

W świetle powyższego organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy ponownie oceni, czy okoliczności przedstawione w protokole zeznań skarżącego wyczerpują przesłankę deportacji w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik.

Ma rację organ wywodząc, że w przedmiotowej sprawie wykonywanie pracy w niewielkim oddaleniu od dotychczasowego miejsca zamieszkania nie ma charakteru szczególnie dotkliwego, ale pod warunkiem, że nie wiązało się ono z przymusowym wywiezienie (deportacją), lecz było jedynie inną formą represji stosowanej przez okupanta jaką był obowiązek pracy przymusowej.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżący pracował przymusowo na rzecz III Rzeszy w gospodarstwie rolnym u Niemca - R. B. w miejscowości B., gmina K. w okresie od [...] do [...].

W przedmiotowej sprawie w oparciu o obowiązujący stan prawny istniejący w dniu wydawania zaskarżonej decyzji organ ograniczył się jedynie do ustalenia, że praca przymusowa świadczona była w pobliżu miejsca zamieszkania, a nie zbadał w ogóle, czy rzeczywiście, tak jak oświadczył skarżący w dniu [...] miało miejsce przymusowe wywiezienie skarżącego do pracy. Organ nie podjął próby weryfikacji stanowiska skarżącego w Instytucie Pamięci Narodowej.

Należy pamiętać, że deportacja musiała łączyć się z przymusowym wywiezieniem, wyrwaniem i odizolowaniem od dotychczasowego środowiska.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ uwzględni wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku oraz oceni zdarzenie, które miało miejsce [...].

Z tych względów na podstawie art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.