Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1100/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: § 10 ust. 1, 2, 2a
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19
article: art.  77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr) Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu H. G. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od grudnia 2020r. do kwietnia 2021 r.

W podstawie prawnej organ powołał m.in. art. 31zq ust. 7 w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn.zm.) – dalej powoływana jako ustawa oraz § 10 ust. 1, ust. 2 i 2a rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 ze zm.) – dalej powoływane jako rozporządzenie.

W uzasadnieniu ZUS wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, zwolnienie z obowiązku opłacania składek obejmuje płatników prowadzących jako przeważającą działalność objętą określonymi w rozporządzeniu kodami PKD, w tym 85.59.B, z której przychód uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020r. lub we wrześniu 2020r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed 1 listopada 2020r.

W ocenie organu, stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia za określony na wstępie okres, gdyż we wniosku został wskazany kod PKD 85.59.B, który jednak nie został potwierdzony w urzędowych rejestrach na dzień 31 marca 2021r. Zgodnie bowiem z danymi zgłoszonymi w rejestrze CEIDG oraz REGON działalność strony oznaczona była kodem 70.22.Z, który nie uprawnia do zwolnienia.

Skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W skardze na to rozstrzygnięcie zarzucił mu naruszenie:

1. Przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:

- art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa poprzez nieprawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych i niepodjęcie działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym pominięcie okoliczności wskazywanych we wniosku tj. prowadzenia działalności w ramach spółki cywilnej,

- art. 8, 9 i 10 Kpa poprzez prowadzenie postepowania w sposób niebudzący zaufania do organu i zaniechanie podjęcia działań zmierzających do rzetelnego wyjaśnienia sprawy,

- art. 8, 11 i 107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnienie dlaczego ZUS uznał za miarodajny jedynie wpis w rejestrach z pominięciem sytuacji rzeczywistej, tj. faktu prowadzenia przez skarżącego działalności zarówno w formie spółki cywilnej, jak i w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej.

2. Prawa materialnego tj. § 4 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że decydującym dla zwolnienia jest kod PKD wpisany w rejestrach, a nie faktycznie wykonywany rodzaj działalności przeważającej mimo, że znajduje się ona w bazie GUS, ZUS i Urzędu Skarbowego.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że z punktu widzenia przyznania prawa do zwolnienia istotne jest ustalenie, jaką faktycznie przedsiębiorca działalność prowadził. W jego przypadku rozpoczął on prowadzenie działalności [...]r. wyłącznie w ramach spółki cywilnej, której przeważającym rodzajem była i jest działalność oznaczona kodem 85.59.B, co potwierdza umowa spółki cywilnej, wyciąg REGON dla spółki, historia wpisu CEIDG skarżącego. Natomiast [...]r. skarżący rozpoczął prowadzenie odrębnej działalności o charakterze [...] – [....] w ramach swej działalności jednoosobowej kontynuując jednocześnie w niezmienionym zakresie działalność w ramach spółki cywilnej. Jego działalność osobista polega na świadczeniu usług [...] i [...] i jest zupełnie nie związana z działalności wykonywaną w ramach spółki cywilnej. Obie działalności prowadzone są pod odrębnymi firmami, przez odrębne przedsiębiorstwa, w różnych lokalizacjach, w oparciu o odrębne aktywa. W związku z własną działalnością stał się także podatnikiem podatku VAT, podczas gdy spółka cywilna korzysta ze zwolnienia przedmiotowego. Opłaca też podwójne składki na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast rejestry CEIDG i REGON nie posiadają technicznej możliwości ujawnienia dwóch kodów jako przeważających, dlatego zmienił go na kod właściwy dla własnej działalności nie wykreślając jednak kodu właściwego dla działalności spółki, który nadal figuruje we wpisie. Natomiast w REGON właściwym dla spółki wciąż jako przeważający dla spółki wpisany jest kod 85.59.B, a więc uprawniający do zwolnienia.

Stwierdził też, że drugi wspólnik spółki cywilnej uzyskał zwolnienie, a on został tego prawa pozbawiony w sposób nieuprawniony.

Przedłożył umowę spółki cywilnej i pisma ZUS adresowane do drugiego jej wspólnika w przedmiocie zwolnienia go z obowiązku opłacania składek za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Nie odniósł się też w żaden sposób do twierdzeń strony, że prowadzi ona działalność gospodarczą zarówno w ramach spółki cywilnej, jak i indywidualnie, a profile tych działalności są odmienne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanych wyżej ramach Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U., poz. 371 ze zm.) – dalej powoływane jako rozporządzenie, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami m.in. 85.59.B (...), którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Ust. 2. Zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: m.in. 95.59.B (...), którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Ust. 2a. Zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: m.in. 85.59.B (...), którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

W myśl § 10 ust. 3 oceny spełniania warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności wg PKD dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.

W ocenie Sądu sformułowanie "działalność oznaczoną wg PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej.

Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej – t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443). Ma on charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Wpis do rejestru należy traktować raczej w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi.

Rodzaj deklarowanej działalności jest także oświadczeniem wiedzy i ma charakter faktów. Może być kwestionowany, ponieważ stan stwierdzony takim oświadczeniem jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy albo fałszu. (Tak Sąd Najwyższy w wyrokach z 7 stycznia 2013r., sygn. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016r., sygn. akt II UK 402/15, publ. https://legalis.pl).

Zdaniem Sądu, z powyższego wynika, że sama treść wpisu do rejestru REGON w zakresie kodów PKD nie może świadczyć o przeważającej działalności podmiotu.

Należy bowiem wziąć pod uwagę, że z treści § 10 rozporządzenia wynika, że ulga przysługuje przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym daną działalność. Stanowi on bowiem o "płatniku składek prowadzącym działalność". Nie jest zatem decydująca sama treść wpisu do rejestru REGON w zakresie działalności przeważającej tym bardziej, że brak jest możliwości wykazania w rejestrze dwóch kodów jako działalności przeważających. Natomiast sytuacja faktyczna, w jakiej znajduje się skarżący jest właśnie taka: inna działalność ma charakter przeważający w spółce cywilnej, inna jest przeważająca dla niego osobiście. Należy także zauważyć, że z wniosku o zwolnienie wprost wynika, że został on złożony przez niego jako wspólnika spółki cywilnej (str. 3 wniosku RDZ-B7, rubryka 8, karta 2 akt administracyjnych). Z umowy spółki wynika zaś, że przedmiotem jej działalności jest działalność o kodach 85.59.B, 85.60.Z oraz 59.11.Z.

Wobec powyższego, jeżeli dowody wskazują, że przeważający rodzaj działalności skarżącego jako wspólnika spółki mieści się w katalogu objętym zwolnieniem, to brak jest podstaw do odmowy zwolnienia go z obowiązku opłacania składek. Natomiast do dowodów tych organ w żaden sposób się nie ustosunkował.

Stosownie zaś do art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazuje to, że organ zaskarżoną decyzją naruszył także i ten przepis poprzez brak odniesienia się do dowodów przedłożonych prze stronę.

Wreszcie przypomnieć należy, że stosownie do art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś zgodnie z art. 80 K.p.a. ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu i te regulacje zostały w toku postępowania naruszone.

Nadto pisma ZUS adresowane do drugiego wspólnika wskazują, że uzyskał on zwolnienie. Takie działanie organu, gdy odmienne konsekwencje spotykają podmioty w tej samej sytuacji prawnej, bo prowadzące tę samą i wspólną działalność gospodarczą narusza zasadę równości wobec prawa.

Należy także wziąć pod uwagę cel rozporządzenia, który wynika wprost z jego tytułu, a jakim jest wsparcie uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, a więc m. in. łagodzenie skutków społeczno – gospodarczych poprzez udzielanie przedsiębiorcom pomocy materialnej, mającej na celu zapobieżenie upadłości lub likwidacji działalności gospodarczej i miejsc pracy. Uwzględniając powyższe uregulowania prawne i cel zarówno ustawy jak i rozporządzenia, Sąd stanął na stanowisku, że pomoc przewidziana w rozporządzeniu winna trafić do podmiotów, które faktycznie prowadziły jako przeważającą działalność objętą kodami w nim wskazanymi, zaś przychód z tej działalności był niższy co najmniej o 40 %.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu.

Sąd stwierdził, że organ naruszył § 10 ust. 1, 2 i 2a rozporządzenia oraz art. art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.