Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 758/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-01-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, art. 29-31, art. 48, art. 49
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 99 poz 665
law: Ustawa z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
article: aty. 7, art. 77 par. 1, art. 61 par. 3, art. 80, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Referent Dorota Kotlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi E. S. i D. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w z dnia 19 sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego w z dnia 8 lipca 2008 r., nr [...], 2. określa, że wymienione w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w na rzecz skarżących E. S. i D. S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 lipca 2008 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 99, poz. 665) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) odmówił E. i D. S. wydania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki nr [...], położonej w G. gmina K. obiektu budowlanego, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach w rzucie 8,00 m na 2,20 m plus 2,60 m na 2,00 m.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono: zgodność złożonej przez wnioskodawców inwentaryzacji powykonawczej ze stanem faktycznym, niezgodność usytuowania obiektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie odległości od lasu oraz niezgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zarówno obowiązującego w dniu zakończenia budowy jak i w dniu orzekania. Organ ustalił ponadto, że przedmiotowy obiekt budowlany składa się z kontenera socjalnego, zadaszonego tarasu i pomieszczenia gospodarczego. Obiekt budowlany stanowi całość konstrukcyjną i architektoniczną i jest nietrwale związany z gruntem. Organ wskazał, że zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą rady Gminy z dnia 25 listopada 2005 r., wydanym przez Wójta Gminy w dniu 7 stycznia 2008 r. obszar, na którym położona jest przedmiotowa działka, stanowi tereny rolnicze i lasy. Wynika z tego, że przedmiotowa działka nie jest przeznaczona pod zabudowę. Ponadto przedmiotowy obiekt budowlany przylega do działki sąsiedniej oznaczonej jako las, co narusza przepis 271 ust. 2 i ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), z którego wynika, że najmniejsza odległość budynku ze ścianami i przykryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień od granicy lasu nie powinna być mniejsza a niżeli 16,0 m.

E. i D. S. odwołali się od powyższej decyzji wskazując, że przedmiotowy obiekt posadowili w wyniku wprowadzenia ich w błąd przez pracownika Urzędu Gminy, który twierdził, że posadowienie obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem na przedmiotowej działce gruntu nie wymaga uzyskania pozwolenia. Zakwestionowali ponadto ustalenia organu w zakresie niezgodności wybudowanego przez nich obiektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podnieśli, że plan miejscowy zakazuje realizacji nowej zabudowy mieszkaniowej, a więc zakaz ten dotyczy inwestycji realizowanych po zatwierdzeniu planu, zaś odwołujący zakupili przedmiotową działkę w dniu 19 czerwca 1995 r.

Ponadto odwołujący podnieśli, że z definicji budynku rekreacji indywidualnej wynika, że ma służyć on okresowemu wypoczynkowi rodzinnemu. Uprawianie na działce drzewek i krzewów owocowych jest sposobem odwołujących na wypoczynek. Niewielkie rozmiary przedmiotowego obiektu budowlanego, a także brak instalacji elektrycznej wykluczają go jako budynek o charakterze mieszkalnym i przesądzają, że zamiarem odwołujących nie była budowa mieszkaniowa, ale tylko krótkie przebywanie w obiekcie. Obiekt ten służy rekreacji, jak również przechowywaniu narzędzi. Zdaniem odwołujących działka gruntu, na której posadowiony został przedmiotowy obiekt budowlany, spełnia takie same kryteria, jak działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, których zabudowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Wybiórcze traktowanie osób posiadających działki w rodzinnych ogrodach działkowych narusza art. 2 Konstytucji RP.

Wskazali ponadto, że przedmiotowy obiekt budowlany został przywieziony i ulokowany na gruncie przy pomocy dźwigu, można go zatem przestawić, tak aby spełniał wymagane odległości od sąsiednich działek i nie naruszał przepisów w tym techniczno-budowlanych.

Decyzją z dnia 19 sierpnia 2008 r., nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na postawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, przywołując treść art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, wskazał że E. i D. S. złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego wraz z inwentaryzacją budowlaną w dniu 21 grudnia 2007 r., zaś obiekt ten wybudowali w maju 1998 r. W ocenie organu odwoławczego wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego na fundamentach punktowych z bloczków betonowych daje podstawę do uznania, że jest to obiekt budowlany trwale związany z gruntem. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uznał, że wniosek należało rozpatrzyć na podstawie przepisów wprowadzonych ww. ustawą z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.

Organ odwoławczy stwierdził, że z zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 27 kwietnia 1990 r., wynikało, że działka, na której wybudowano przedmiotowy obiekt budowlany nie jest przeznaczona pod żadną zabudowę. Ponadto wybudowanie tego obiektu na granicy z działką stanowiącą las narusza § 271 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organ odwoławczy, wskazując na treść art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw podniósł, że skoro przedmiotowy obiekt wybudowany został na terenie nie przeznaczonym na ten cel

i z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, organ pierwszej instancji miał obowiązek odmówić wydania pozwolenia na użytkowanie.

Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy podniósł, że przepisy dotyczące sytuowania altan i obiektów gospodarczych na terenie rodzinnych ogrodów działkowych nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem działka, na której wybudowany został przedmiotowy obiekt budowlany nie znajduje się na terenie rodzinnych ogrodów działkowych. Wskazał ponadto, że pobierania podatku od nieruchomości nie można utożsamiać z pozwoleniem na budowę obiektu budowlanego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. S. i D. S. zarzucili nieprawidłowe ustalenia w zakresie niezgodności zabudowy przedmiotowej działki z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem w planie tym nie ma zapisu mówiącego o zakazie pozostawienia i adaptowania do rozbudowy istniejących obiektów budowlanych wybudowanych samowolnie. W ocenie skarżących zakaz dotyczy wyłącznie realizacji nowej zabudowy mieszkaniowej.

Ponadto skarżący podnieśli, że przepis § 271 ust. 2 i 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczy budynków. Budynek jest obiektem budowlanym posiadającym fundamenty. Przedmiotowy obiekt budowlany posadowiony został przez skarżących na bloczkach betonowych i nie jest trwale związany z gruntem, przy czym istnieje możliwość przestawienia tego obiektu za pomocą dźwigu. W pozostałym zakresie treść skargi stanowiła powtórzenie zarzutów i argumentacji zawartej w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze .zm.).

Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad, skargę jako zasadną należało uwzględnić.

W pierwszej kolejność wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Bezsporną okolicznością pomiędzy stronami było, że przedmiotowy obiekt budowlany nie korzysta ze zwolnień, o których stanowią przepisy art. 29-31 ustawy - Prawo budowlane oraz aby skarżący posiadali dla wybudowanego obiektu budowlanego pozwolenie na budowę.

Zasadą jest też, w przypadku budowania bądź też wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę (odpowiednio bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ), czyli w warunkach tzw. samowoli budowlanej, nakazanie przez właściwy organ rozbiórki obiektu budowlanego zgodnie z art. 48 ustawy - Prawo budowlane.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił jednakże art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 99, poz. 665 – dalej jako ustawa zmieniająca), będący przepisem szczególnym wobec powyższej regulacji.

Zgodnie z tym przepisem, do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca

1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy – Prawo budowlane (ust. 1); w takim przypadku, na właścicielu spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego; w razie nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (ust. 2); właściciel obiektu budowlanego jest obowiązany dołączyć do wniosku o pozwolenie na użytkowanie inwentaryzację powykonawczą obiektu budowlanego, sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i ekspertyzę techniczną, potwierdzającą przydatność obiektu do użytkowania oraz oświadczenia, o których mowa w art. 57 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane (ust. 3); jeżeli obiekt budowlany, o którym mowa w ust. 1, nie narusza: 1) przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, 2) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu zakończenia budowy albo w dniu orzekania - właściwy organ nadzoru budowlanego, po protokolarnym potwierdzeniu zgodności inwentaryzacji powykonawczej ze stanem faktycznym, wydaje, z zastrzeżeniem ust. 5, decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie (ust. 4); jeżeli obiekt budowlany narusza przepisy lub ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia, nakłada obowiązek usunięcia tych naruszeń w wyznaczonym terminie; w razie niewykonania obowiązku w terminie, organ ten nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (ust. 5).

Prawidłowa wykładnia przepisu art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej nie może ograniczać się do jego literalnego brzmienia, ale wymaga odniesienia się do wcześniejszych regulacji ustawy - Prawo budowlane w kwestii możliwości legalizacji samowoli budowlanej, rezultat wykładni winien także pozostawać w zgodzie z zasadami zawartymi w Konstytucji RP.

Pierwotny tekst obowiązującej od dnia 1 stycznia 1995 r. ustawy - Prawo budowlane przewidywał, w art. 49, że w przypadku obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, jeżeli od dnia zakończenia budowy minęło 5 lat, istniała możliwość ich legalizacji w przypadku uzyskania przez właściciela pozwolenia na użytkowanie budynku. Regulacje powyższe zostały istotnie zmienione poprzez ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718), która umożliwiła legalizację obiektów budowlanych, wybudowanych bez zezwolenia, niezależnie od czasu jaki minął od ich wybudowania, w przypadku spełnienia określonych przepisami ustawy wymagań, przy czym legalizacja samowoli budowlanych została uzależnione od uiszczenia opłaty legalizacyjnej (art. 48-49b ustawy - Prawo budowlane w nowym brzmieniu). Jednocześnie zgodnie z art. 7 ust 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. od momentu wejścia w życie powyższej ustawy, a więc od dnia 11 lipca 2003 r., osoby, które nie wystąpiły uprzednio o wydanie stosownego pozwolenia na użytkowanie – w trybie dotychczasowego przepisu art. 49 ustawy - Prawo budowlane - lub też postępowanie w sprawie nie zostało zakończone ostateczną decyzją, musiały uiścić opłatę legalizacyjną. Zróżnicowanie sytuacji prawnej osób, które nie miały obowiązku ponoszenia opłaty legalizacyjnej z osobami, na których powyższy obowiązek spoczywał, stało się powodem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (wyrok z dnia 18 października

2006 r., sygn. akt P 27/05, OTK - A 2006, nr 9, poz. 124). Wyeliminowanie z obrotu prawnego przepisów umożliwiających legalizację obiektów budowlanych wybudowanych w stanie prawnym sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. nałożyło na ustawodawcę obowiązek unormowania zagadnienia legalizacji tych spośród obiektów budowlanych, które spełniały w dniu 11 lipca 2003 r. wymóg upływu co najmniej 5 lat od momentu zakończenia budowy, w przypadku gdy przed dniem 11 lipca 2003 r., a więc przed dniem zmiany przepisów, nie wszczęto postępowania w sprawie ich legalizacji.

Bezsprzecznym jest, że przepis art. 3 ustawy zmieniającej odnosi się wyłącznie do tych budynków, które zostały wybudowane pomiędzy dniem 1 stycznia

1995 r. a dniem 10 lipca 1998 r. w przypadku, gdy do 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte w stosunku do nich postępowanie legalizacyjne. Jednocześnie ustawodawca ograniczył czasowo możliwość preferencyjnej legalizacji owych obiektów, stwierdzając, że przepisów art. 48 - 49b ustawy - Prawo budowlane, w brzmieniu nadanym im ustawą z dnia 27 marca 2003 r. "nie stosuje się" do dnia 1 stycznia 2008 r.

Wskazać należy, że ustawa zmieniająca została opublikowana w dniu 5 czerwca 2007 r. Przewidziany w art. 6 powyższej ustawy 14-dniowy okres vacatio legis spowodował, że weszła ona w życie w dniu 20 czerwca 2007 r. W przytoczonym powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r., gdzie Trybunał wskazał, iż zwolnienie z opłaty legalizacyjnej nie może być uzależnione od etapu procedury administracyjnej. Zdaniem Trybunału zwolnienie od konieczności ponoszenia powyższej opłaty nie może być zależne od rozmaitych czynników wpływających na szybkość procedury administracyjnej, które nie pozostawały w związku z treścią unormowań materialnoprawnych dotyczących samowoli budowlanej ani nie zależały od zainteresowanych. Odnosząc powyższe rozważania do treści art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej Sąd uznał, że kwestia, czy postępowanie w sprawie legalizacji obiektu budowlanego zostanie zakończone do dnia 1 stycznia 2008 r. mogło w znacznym stopniu zależeć od przypadkowych uwarunkowań. Sam ustawodawca, w art. 3 ust. 5 ustawy zmieniającej dopuścił możliwość wydania przez organ administracji publicznej, w trakcie prowadzonego postanowienia legalizacyjnego, postanowienia nakazującego usunięcie naruszeń przepisów lub ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w wyznaczonym terminie, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Tym samym realizacja nadrzędnej zasady postępowania administracyjnego, a więc określonej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności mogłaby doprowadzić do sytuacji, w której postępowanie administracyjne nie zakończyłoby się do dnia 1 stycznia 2008 r. W konsekwencji zróżnicowanie sytuacji osób, co do których postępowanie zostało wszczęte i zakończone w okresie pomiędzy dniem 20 czerwca 2007 r. a dniem 31 grudnia 2007 r. od osób, co do których jedynie je wszczęto przed dniem 1 stycznia 2008 r. musiałoby zostać ocenione jako sprzeczne z postanowieniami Konstytucji RP. Jedynie wykładnia art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej, zgodnie z którą przepisów art. 48 - 49b ustawy Prawo budowlane nie stosuje się w przypadku postępowań, które zostały wszczęte przed dniem 1 stycznia 2008 r. może zostać oceniona jako poprawna, służy bowiem zapewnieniu realizacji zasady pewności prawa. Jakakolwiek inna wykładnia art. 3 ustawy zmieniającej prowadziłaby do arbitralności postępowań prowadzonych przed organami administracji publicznej, pozostawiając kwestię zwolnienia z opłaty legalizacyjnej jedynie szybkości prowadzonego postępowania, niezależnie od nadrzędnych zasad procesu administracyjnego takich jak: praworządność, pewność prawa, zaufanie obywatela do państwa czy konieczność poszanowania sprawiedliwości proceduralnej. Posiłkując się orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy, że nie do pogodzenia z założeniami państwa prawnego jest takie ukształtowanie przepisów prawa, które przenosi na jednostkę skutki zaniedbań lub nieprawidłowości ze strony prawodawcy lub organów administracji państwowej (wyrok NSA z dnia 14 lutego 1992 r., sygn. akt III SA 1200/91, Wokanda 1992, nr 6, poz. 21). Tym samym wypełnienie przesłanek określonych w art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej, a więc ukończenia budowy po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r. oraz brak wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji budynku przed dniem 11 lipca 2003 r., w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 3 tejże ustawy, w okresie pomiędzy dniem 20 czerwca 2007 r. a dniem 31 grudnia 2007 r., skutkować musi prowadzeniem postępowania administracyjnego z wyłączeniem art. 48 - 49b ustawy - Prawo budowlane. Postępowanie to prowadzone jest w trybie art. 3 ustawy zmieniającej, a jego przedmiotem jest wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

Powyższa wykładnia znajduje swoje potwierdzenie w samej redakcji art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej. Treść powyższego przepisu nie wskazuje, aby do dnia 1 stycznia 2008 r. postępowanie legalizacyjne miało zostać zakończone decyzją lub też prawomocną decyzją, pomijając tę kwestię i ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że przepisów art. 48 - 49b "nie stosuje się" do dnia 1 stycznia 2008 r. Podkreślić raz jeszcze należy, że w świetle niezwykle krótkiego okresu obowiązywania powyższej ustawy, tylko wykładnia umożliwiające realne korzystanie z prawa podmiotowego jednostki, jakim jest możliwość legalizacji obiektu budowlanego bez konieczności ponoszenia opłaty legalizacyjnej, jest do pogodzenia z zasadą pewności prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Po 598/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowego postępowania administracyjnego stwierdzić należy, że skarżący prawidłowo w dniu 27 grudnia 2007 r. złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego w trybie określonym w art. 3 ustawy zmieniającej. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynikało, że obiekt ten został wzniesiony w miesiącu maju 1998 r., zaś postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania tego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej nie toczyło się. W dniu złożenia wniosku, zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. zostało wszczęte postępowanie, zatem organy obu instancji prawidłowo rozstrzygały o zasadności wniosku na podstawie art. 3 ustawy zmieniającej.

Przepis art. 3 ustawy zmieniającej jako lex specialis nie może być w drodze wykładni interpretowany rozszerzająco, a jego zastosowanie w danej sprawie winno zostać poprzedzone wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym zmierzającym do ustalenia jej stanu faktycznego w takim stopniu, aby nie było wątpliwości co do możliwości jego stosowania, z pominięciem regulacji ogólnych zawartych w art. 48-49b Prawa budowlanego.

Dokonując analizy akt przedmiotowej sprawy, w tym decyzji organów zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, należy wskazać, iż organy rozstrzygając sprawę poczyniły prawidłowe ustalenia w zakresie określenia daty zakończenia budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, ustalając tę datę na miesiąc maj 1998 r.

Jednakże organy obu instancji nie przeprowadziły w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego w zakresie wymagań określonych w art. 3 ust. 4 i 5 ustawy zmieniającej. Z przepisów powyższych wynika jednoznacznie, że przed wydaniem decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie organ nadzoru budowlanego jest obowiązany dokonać analizy, czy objęty wnioskiem obiekt budowlany nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu zakończenia budowy albo w dniu orzekania, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli obiekt budowlany narusza przepisy lub ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek usunięcia tych naruszeń w wyznaczonym terminie, w razie zaś niewykonania obowiązku w terminie, organ ten nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.

Organy obu instancji ustaliły, że przedmiotowy obiekt budowlany narusza przepis § 271 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczy budynków, jednakże nie dokonały jakichkolwiek ustaleń, czy naruszenie to uniemożliwia doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Dokonanie tychże ustaleń było niezbędne, albowiem jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowy obiekt budowlany stanowi całość konstrukcyjną i architektoniczną oraz posadowiony został na bloczkach betonowych, zatem rozważenia wymagała możliwość przeniesienia przedmiotowego obiektu budowlanego z miejsca, w którym przylega bezpośrednio do granicy lasu, w inne miejsce w granicach tej samej działki, na odległość od granicy lasu spełniającą wymogi § 271 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

Zaniechanie dokonania ustaleń faktycznych w powyższym zakresie stanowi naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 7 k.p.a., czyli zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej, które znajdują rozwinięcie w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. To organ administracji publicznej prowadzić ma postępowanie, gromadzić dowody w taki sposób, aby prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy i aby prowadziło to do zastosowania prawidłowych norm prawa materialnego.

Zdaniem Sądu niniejsza sprawa nie została zatem wyjaśniona w stopniu niezbędnym do jej ostatecznego rozstrzygnięcia, zaś naruszenie ww. przepisów postępowania miało istotne znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy. Jeżeli bowiem w wyniku prawidłowo dokonanych ustaleń faktyczny stwierdzono możliwość doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, zastosowanie winna znaleźć norma art. 3 ust. 5 ustawy zmieniającej zobowiązująca organ nadzoru budowlanego do nałożenia w drodze postanowienia obowiązku usunięcia naruszeń przepisów w wyznaczonym terminie. Z tej przyczyny zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegały uchyleniu, bowiem zaniechanie ustalenia przez organy obu instancji stanu faktycznego w powyższym zakresie, uniemożliwia dokonanie przez sąd dalszej oceny, czy wniosek skarżących o udzielenia pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu budowlanego został rozstrzygnięty zgodnie z przepisami prawa materialnego.

W ocenie Sądu organ odwoławczy naruszył również art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji organu pierwszej instancji, która zawierała uchybienia dotyczące braku wyczerpującego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, w tym brak uzasadnienia dlaczego przedmiotowy obiekt narusza przepisy i to w zakresie uniemożliwiającym jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.

Na marginesie wskazać trzeba, uznając za słuszne stanowisko skarżących, którzy podnosili, że zapis w planie miejscowym o możliwości użytkowania obiektów o gabarytach oraz terenów o funkcji i zagospodarowaniu niezgodnych z ustaleniami planu, należy tłumaczyć jako dopuszczalność istnienia obiektów wybudowanych, jak w przypadku skarżących, samowolnie. Wskazać bowiem należy, że z mającego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej wynika, że do obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r., a przed dniem 11 lipca

1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, zastosowanie do dnia 1 stycznia 2008 r. znajduje przepis art. 49 ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., zgodnie z którym nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (ust. 1). Zatem w myśl powołanego art. 49 ust. 1 ustawy – prawo budowlane ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli zawierały zapisy o możliwości użytkowania istniejących obiektów niezgodnych z ustaleniami planu, a jednocześnie nie zawierały zastrzeżeń dotyczących budynków wzniesionych samowolnie, mogły skutkować legalizacją obiektów budowlanych posadowionych w warunkach samowoli budowlanej. W niniejszej sprawie zapisy planu miejscowego umożliwiające użytkowanie istniejących obiektów o gabarytach oraz terenów o funkcji i zagospodarowaniu niezgodnych z ustaleniami planu, nie wykluczały spod tego zapisu obiektów budowlanych wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej, zatem należało uznać, że przedmiotowy obiekt budowlany nie naruszał ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji pierwszej instancji winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe celem jednoznacznego ustalenia, czy przedmiotowy obiekt budowlany nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, w punkcie drugim sentencji wyroku, stwierdził, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.

Odnośnie kosztów postępowania Sąd, na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w punkcie trzecim sentencji wyroku, zasądził od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu poniesionych przez skarżących kosztów wpisu sądowego.