Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1945/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy: article: ar 64 e
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 138 par. 2,  art. 7,77,80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze sprzeciwu M. Z. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oddala sprzeciw


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]., po rozpatrzeniu odwołania A. S., od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r, znak: [...], określającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie budynku chlewni z obecnej obsady 61,6 DJP do planowanej obsady 107,8 DJP, na działce o nr ew. [...] w obrębie [...], gmina [...]., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I. instancji.

W uzasadnieniu SKO podało, że Wójt Gminy [...] po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wyżej opisanego przedsięwzięcia oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Następnie określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie budynku chlewni z obecnej obsady 61,6 DJP do planowanej obsady 107,8 DJP.

Kolegium podało, że poprzednia decyzja organu I. instancji wydana w tej sprawie została uchylona z uwagi na stwierdzone naruszenia przepisów postępowania, zaś sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I. instancji, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W swojej decyzji z dnia [...] maja 2017 roku, znak: [...], Kolegium wskazało m. in. na konieczność uzupełnienia raportu, o określenie przewidywanego oddziaływania wariantu alternatywnego na środowisko.

Na wezwanie organu I. instancji, inwestor przedłożył uzupełnienie raportu w zakresie przewidywanego oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym, jednak w ocenie Kolegium, na podstawie danych zawartych w uzupełnieniu nie można ustalić, czy wskazany przez inwestora wariant alternatywny realizacji przedsięwzięcia może być uznany za racjonalny wariant alternatywny, w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy. W ocenie SKO cechę racjonalności posiada jedynie taki wariant realizacji danego przedsięwzięcia, który jest możliwy do realizacji, w tym również z prawnego punktu widzenia.

Podano, że działka nr [...], stanowiąca własność odwołującej jest terenem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a więc należy do terenów chronionych akustycznie. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014r., poz. 112), dopuszczalny poziom hałasu w środowisku powodowanego przez poszczególne grupy źródeł hałasu, z wyłączeniem hałasu powodowanego przez starty, lądowania i przeloty statków powietrznych oraz linie elektroenergetyczne, dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wynosi: dla dnia 50 dB, zaś dla pory nocnej 40 dB. Zarówno w raporcie o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia jak i w jego uzupełnieniu z sierpnia 2017 roku wskazuje się, iż przy eksploatacji planowanego przedsięwzięcia w wariancie inwestorskim, poziom emisji hałasu na granicy działki, na której ma być realizowane planowane przedsięwzięcie, w porze dnia wyniesie od 35,7dB do 51,8dB. Z kolei, poziom hałasu przy budynku mieszkalnym na działce nr [...], stanowiącej własność skarżącej w porze dnia wyniesie 46,2 dB, zaś w porze nocy - 39, 4dB. Wskazane informacje nie pozwalają na ustalenie, czy emisja hałasu przez planowane przedsięwzięcie nie przekroczy dopuszczalnego poziomu hałasu dla terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, nawet w wariancie inwestorskim. SKO wskazało, iż terenem chronionym akustycznie jest cały teren zabudowy mieszkaniowej, a nie tylko sam budynek mieszkalny. Zatem stwierdzenie, iż poziom hałasu przy ścianie budynku nie przekracza dopuszczalnego nie jest równoznaczne z ustaleniem, że dopuszczalny poziom hałasu dla terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, tj. dla całej działki wraz ze znajdująca się tam zabudową nie został przekroczony. Ponadto, w raporcie stwierdza się, iż w przypadku wariantu alternatywnego, tzn. hodowli na płytkiej ściółce, do codziennego zbierania obornika wykorzystywana byłaby ładowarka, co powodowałoby zwiększenie emisji hałasu do środowiska o równoważnym poziomie mocy akustycznej 96,10 dB. Autor raportu nie przedstawił natomiast jaki byłby poziom hałasu emitowanego przez planowane przedsięwzięcie w wariancie alternatywnym, na tereny chronione akustycznie, w tym na nieruchomość skarżącej i czy eksploatacja przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu dla terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, iż wariant inwestorski tj. przy zastosowaniu chowu bezściołowego jest korzystniejszy dla środowiska, gdyż codzienne wybieranie obornika powodowałoby zwiększenie emisji hałasu do środowiska o równoważnym poziomie mocy akustycznej 96,10 dB. Z uwagi na wskazane braki raportu (wraz z jego uzupełnieniem) nie można dokonać oceny, czy eksploatacja planowanego przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym powodowałaby przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu przewidzianych dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a w konsekwencji, czy z prawnego punktu widzenia byłaby niedopuszczalna.

W ocenie Kolegium bez usunięcia wskazanych braków raportu nie można ocenić, czy wskazany przez inwestora wariant alternatywny jest racjonalnym wariantem alternatywnym w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy, tj. możliwym do realizacji również z prawnego punktu widzenia, a w konsekwencji nie można przesądzić, czy przedłożony raport wraz z jego uzupełnieniami spełnia wszystkie wymogi określone w art. 66 ust. 1 ustawy, w tym w jego pkt. 5 i 6.

W ocenie Kolegium, również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 Kpa. Organ I instancji nie odniósł się bowiem do zarzutów podnoszonych przez odwołującą się w trakcie postępowania, dotyczących zwłaszcza raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z uwagi na wskazane braki raportu, zaskarżoną decyzję należało uchylić w całości, zaś sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W ocenie SKO w pierwszej kolejności, organ winien wezwać inwestora do uzupełnienia raportu, w powyższym zakresie.

Organ odwoławczy podał również, że prowadząc postępowanie organ I. instancji winien również uwzględnić fakt, iż nastąpiła zmiana przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie dotyczących kwestii stron w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie do regulacji art. 545 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne (Dz. U. z 2017r., poz. 1566 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 kwietnia 2018 roku, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed 1 stycznia 2018 r.) dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w sprawach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania albo zmiany decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2018 r.

Niniejsza sprawa została wszczęta w dniu 15 marca 2016 r., a zatem z mocy przytoczonego wyżej przepisu art. 545 ust. 1 ustawy Prawo wodne, w jego obecnym brzmieniu, nie ma do niej zastosowania przepis art. 74 ust. 3a ustawy, określający krąg stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zatem, ustalając strony postępowania w niniejszej sprawie należy uwzględnić regulację art. 28 Kpa oraz ugruntowany w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, iż stronami w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych zasięgiem oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, przy czym podkreślenia wymaga, iż chodzi to o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza normy określone w przepisach prawa.

Organ winien zatem ustalić właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia i zapewnić im możliwość czynnego udziału w postępowaniu.

W ocenie Kolegium, wyjaśnienia wymaga również kwestia miejsca zamieszkania jednej ze stron postępowania, a mianowicie Z. K. Wysyłane do niego pisma, za wyjątkiem jednego, nie były bowiem odebrane. Z kolei organ I instancji nie pouczył go o obowiązku informowania o zmianie swojego adresu. Ponadto, nawet w przypadku ustalenia, iż Z. K. mieszka pod adresem, na który organ I instancji wysyłał mu pisma w postępowaniu, doręczeń dokonanych w trybie art. 44 Kpa i tak nie można byłoby uznać za skuteczne, gdyż ze znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru nie wynika, iż wszystkie określone w tym przepisie czynności, konieczne dla uznania doręczenia w tym trybie za skuteczne, zostały przez doręczającego dokonane.

W dalszej kolejności, organ winien dokonać nie budzących wątpliwości ustaleń, czy planowane przedsięwzięcie może negatywnie oddziaływać na środowisko i zdrowie ludzi, tzn. naruszać określone w przepisach prawa normy w tym zakresie. W tym celu, winien dokonać analizy ustaleń zawartych w raporcie oraz analizy wyników uzgodnienia i opinii organów współdziałających. Dokonując analizy raportu organ winien również odnieść się do podnoszonych przez strony zarzutów odnośnie zawartych w raporcie informacji, jako nieodpowiadających stanowi rzeczywistemu. Wnioski z tej analizy będą determinowały sposób rozstrzygnięcia sprawy.

Sprzeciw od tej decyzji wniósł M. Ż., reprezentowany przez adwokata, podnosząc zarzut naruszenia:

a) art. 6, 7, 8 kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie postępowania administracyjnego nie w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa; brak ustalenia rzeczywistego i zgodnego z prawdą stanu faktycznego; prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywatela do organu administracji w związku z wydaniem decyzji nie w oparciu o przepisy prawa a subiektywną ocenę stanu faktycznego zaprezentowaną przez odwołującą się A. S.;

b) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu oceny materiału dowodowego nie biorąc pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy, w tym oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na podstawie niczym niepopartych argumentów odwołującej się A. S., a nie na opiniach sporządzonych przez uprawnione osoby (raport oddziaływania na środowisko) oraz Organu (Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...].);

c) art. 20 i 21 ust 1 Konstytucji RP w zw. z art. 140 k.c. poprzez ich niezastosowanie które doprowadziło do naruszenia prawa własności nieruchomości przysługujących Skarżącemu oraz ograniczenia jego podstawowych swobód zagwarantowanych w normach konstytucyjnych,

d) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uchylenie prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej o ustaleniu środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia i przy spełnieniu wszelkich obligatoryjnych przesłanek prawem przewidzianych do wydania takiej decyzji;

e) art. 66 ust. 1 pkt 5 lit a) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej ustawa środowiskowa) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i stwierdzenie wad w wykonanym raporcie oddziaływania na środowisko podczas gdy brak jest takich wad, raport zawierał przedstawienie racjonalnego wariantu alternatywnego;

f) art. 74 ust. 3 ustawy w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu za nieprawidłowo ustalony krąg stron postępowania, który został prawidłowo ustalony, ponieważ w kręgu oddziaływania przedsięwzięcia znajdują się wyłącznie nieruchomości sąsiednie;

g) art. 74 ust. 3 w zw. z art. 49 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie doręczenia zawiadomienie na rzecz Z. K. za wadliwe, podczas gdy w niniejszej sprawie wystarczające było doręczenia nie przez obwieszenie zostały spełnione wszelkie przesłanki art. 44 k.p.a. do uznania doręczenia Panu K. za prawidłowe;

h) art. 80 ust. 1 w zw. z art. 71 § 1 ustawy poprzez ich niezastosowanie i uchylenie prawidłowo wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu podniesiono, że organ arbitralnie uznał wszelkie twierdzenia odwołującej się za prawidłowe i przyjął je za swoje, co jest nieprawidłowe, w związku z czym nieprawidłowo uznał, że do niniejszej sprawy może zastosować przepis art. 138 § 2 k.p.a.

W ocenie Skarżącego SKO rażąco naruszyło przepisy art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oparcie swojej decyzji wyłącznie na głosie społeczeństwa (A. S.) zupełnie pomijając raport oddziaływania na środowisko sporządzony przez profesjonalistę jak i opinie uprawnionych organów. Takie działanie jest niedopuszczalne, bowiem przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Organ co prawda odniósł się również do raportu oddziaływania na środowisko, lecz dostrzeżone wady nie istnieją, co za tym idzie podstawą rozstrzygnięcia były tylko gołosłowne twierdzenia odwołującej się.

Odnosząc się do zarzutów w kwestii przedstawionego raportu oddziaływania na środowisko jak i jego uzupełnienia, w ocenie Skarżącego, nie sposób stwierdzić, że raport został sporządzony nieprawidłowo. W szczególności przepis art 66 ust 1 pkt 5 lit a) wskazuje na przedstawienie alternatywnego rozwiązania realizacji planowanego przedsięwzięcia, który to został przedstawiony i w opinii osoby sporządzającej ten raport, takie alternatywne rozwiązanie jest mniej korzystne dla środowiska, a co za tym idzie wariant przedstawiony pierwotnie przez inwestora jest znacznie lepszym rozwiązaniem. Racjonalność tego raportu nie może być arbitralnie rozstrzygnięta przez Organ, ponieważ ustawodawca nie przewidział takiej możliwości. Z raportu dobitnie wynika, iż koncepcja inwestora jest lepsza niż koncepcja alternatywna, nie mniej jednak obie koncepcje są racjonalne, tzw. mogą być zrealizowane ze względów technologicznych, technicznych, ekonomicznych i prawnych. Wariant alternatywny przedstawiony w dokumentacji posiada cechy wyraźnie odróżniające go od wariantu zaproponowanego przez inwestora, bowiem wariantowano planowane rozwiązania technologiczne, tj. system hodowli. Możliwa byłaby także jego realizacji zarówno pod względem organizacyjnym, technologicznym czy finansowym.

Stwierdzone przez organ naruszenie przepisu art. 28 k.p.a. również w ocenie Skarżącego nie zaistniało w niniejszej sprawie. Organ prawidłowo ustalił krąg stron postępowania, a to, że akurat wyłącznie właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości ościennych są stronami niniejszego postępowania wynika z obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Natomiast, gdyby uznać, że obszar oddziaływania inwestycji jest większy, z całą pewnością liczba adresatów niniejszego postępowania była by większa niż 20 podmiotów, a co za tym idzie zastosowanie znalazłby przepis art. 74 ust 3 ustawy. W takim wypadku wystarczające byłoby zawiadomienie stron poprzez obwieszczenie wywieszone w budynku gminy. Natomiast, w sytuacji gdy organ I. instancji ustalił, że w niniejszym postępowaniu zastosowania nie znajduje ten przepis, to prawidłowo doręczał korespondencję stroną, w tym Z. K., a to że nie odbierał on korespondencji to zgodnie z art 44 k.p.a, zaistniały przesłanki do uznania korespondencji za prawidłowo doręczoną. Ewentualnie w przypadku, gdyby Pan K. nie brał czynnego udziału w niniejszym postępowaniu zawsze miałby możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania w związku z niebraniem w nim udziału ze swojej winy - choć w niniejszej sytuacji nie ma takiej możliwości.

Z raportu wynika, iż emisja hałasu w wariancie inwestorskim jest znacznie niższa, niż w racjonalny wariancie alternatywnym, przez co wariant inwestorki jest znacznie lepszy dla środowiska i wbrew twierdzeniom odwołujące się nie narusza żadnych norm. Przyjęcie terenu zabudowy jednorodzinnej zostało wykonane w oparciu o istniejące zabudowania, a nie można przypuszczać, że w przyszłości jakieś zabudowania typowo mieszkaniowe powstaną w najbliższym sąsiedztwie. Odwołująca się wskazała na rzekome naruszenie tych norm hałasu w żaden sposób ich nie wykazując, a planowanie zabudowy mieszkaniowej na terenie zabudowy zagrodowej - typowo rolniczej - w ocenie Skarżącego jest błędem. Organ drugiej instancji w żaden sposób nie wskazał, że dla przedmiotowych nieruchomości obowiązuje plan miejscowy przeznaczający je pod budownictwo mieszkaniowe, a co za tym idzie te twierdzenia Organu są błędne.

Zgodnie z żądaniem wysuniętym pismem z dnia [...].08.2016 r. w obliczeniach emisji hałasu uwzględniono źródło budynek - tj. budynki inwentarskie. Wbrew wskazanym zarzutom uwzględniono odgłosy całodobowe zwierząt. W uzupełnieniu z grudnia 2016 r., w związku z wezwaniem Wójta Gminy [...].z dnia [...].12.2016 r. ponownie uzupełniono analizę akustyczną. W obliczeniach uwzględniono dodatkowo emisję hałasu z przeładunku pasz.

W ocenie Skarżącego przesłanki odmowy zgody polegać przy tym mogą wyłącznie na: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art 80 ust 2 cyt. ustawy), odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 tej ustawy), braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy, wykazaniu znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 u.o.p. (art. 81 ust. 2 ustawy), wykazaniu, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38j prawa wodnego (art. 81 ust. 3 ustawy). Jeśli więc żadna z wymienionych wyżej okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. Żadna z powyżej wskazanych okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodzi, w związku z czym organ winien wydać decyzję zgodną z wnioskiem Skarżącego.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] została wydania podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Podkreślić należy, że od takiej decyzji, zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 102, zwanej dalej: P.p.s.a.), skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Co istotne, sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e P.p.s.a.). Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Instytucja sprzeciwu służy skontrolowaniu zatem, czy decyzja kasatoryjna organu drugiej instancji została oparta na podstawach wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a.

Z woli prawodawcy wyłączona zatem została możliwość takiej kontroli spraw, jak to ma w przypadku spraw objętych skargą, gdzie Sąd związany jest jedynie granicami sprawy. Natomiast w przypadku spraw objętych sprzeciwem, granice sprawy wyznacza przepis art. 138 § 2 k.p.a.

Podkreślić należy, że decyzja kasacyjna wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. może zapaść, gdy organ odwoławczy wykaże i uzasadni konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części, jedynie bowiem w takiej sytuacji można stwierdzić, że konieczny do wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W przeciwnym razie sprawę może wyjaśnić organ odwoławczy, który nie tylko kontroluje decyzję organu pierwszej instancji, lecz również ponownie rozpoznaje sprawę administracyjną.

Wobec tego Sąd orzekając w niniejszym postępowaniu obowiązany jest wyłącznie do oceny, czy SKO w [...] miało podstawy do uchylenia decyzji Wójta Gminy[...], z dnia [...] kwietnia 2018 roku, znak: [...], określającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie budynku chlewni z obecnej obsady 61,6 DJP do planowanej obsady 107,8 DJP, na działce o nr ew. [...] w obrębie [...], gmina [...] i tym samym czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ dla jej rozstrzygnięcia.

Kolegium uchylając decyzję organu I. instancji zwróciło uwagę na trzy aspekty:

1. Dotyczący przekroczenia poziomu hałasu w przypadku realizacji inwestycji w wariancie alternatywnym,

2. Niepełnego uzasadnienia decyzji organu I. instancji i nieodniesieniu się do wszystkich okoliczności sprawy,

3. Kręgu ustalenia stron postępowania.

W ocenie Sądu najistotniejszą kwestią, która przesądziła o konieczności uchylenia decyzji organu I. instancji była ta dotycząca przekroczenia poziomu hałasu w przypadku realizacji inwestycji w wariancie alternatywnym. Pozostałe bowiem aspekty nie stanowiłyby bowiem wystarczających przesłanek do uchylenia decyzji organu I. instancji.

Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego (lit. a) oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (lit. b). Ponadto, zgodnie z treścią art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia.

Z treści powołanych wyżej przepisów w sposób jednoznaczny wynika konieczność wariantowania przedsięwzięcia podlegającego ocenie. Należy jednak podkreślić, że przedstawienie wariantów nie polega jedynie na ich wskazaniu lub wymienieniu, ale konieczne jest również ich opisanie i uzasadnienie. Obowiązek opisania w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko racjonalnych wariantów realizacji przedsięwzięcia alternatywnych w stosunku do propozycji wnioskodawcy, jest przejawem koniecznego rozważenia interesu publicznego oraz racji zarówno wnioskodawcy, jak i osób, na których prawa przedsięwzięcie będzie bezpośrednio wpływało. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1605/13 warianty przedsięwzięcia, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze.

Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ administracji właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Organ musi więc mieć możliwość dokonania rzetelnej i wnikliwej oceny raportu przy zachowaniu wszelkich obowiązujących reguł dowodowych. Dlatego ustawodawca nakazuje zawarcie w raporcie uzasadnienia wyboru przedstawionych wariantów realizacji przedsięwzięcia (art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ocenowej), a także zobowiązuje do określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów (art. 66 ust. 1 pkt 7 ustawy ocenowej). Raport, także w zakresie obejmującym wariantowanie realizacji przedsięwzięcia, musi mieć kompleksowy charakter i odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia, a także wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska, oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. W przeciwnym wypadku właściwy organ administracji zostanie pozbawiony możliwości oceny planowanego przedsięwzięcia z punktu widzenia wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z jego realizacją.

Zarówno zatem ilość wymaganych do przedstawienia w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia, jak i obowiązek zawarcia w raporcie należytego uzasadnienia wyboru rozpatrywanych wariantów oraz wyczerpującego określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko każdego z nich, nie zależy od woli i uznania, a także od oceny inwestora (por. wyrok NSA sygn. II OSK 2334/16 z 4.10.2017). Co istotne również wariant alternatywny przedsięwzięcia powinien być wariantem racjonalnym, a zatem taki, który również jest możliwy do realizacji.

Jak trafnie dostrzegło SKO, działka nr [...], stanowiąca własność Skarżącej, jest terenem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a więc należy do terenów chronionych akustycznie. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014r., poz. 112), dopuszczalny poziom hałasu w środowisku powodowanego przez poszczególne grupy źródeł hałasu, z wyłączeniem hałasu powodowanego przez starty, lądowania i przeloty statków powietrznych oraz linie elektroenergetyczne, dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wynosi dla pory dnia - 50 dB, dla pory nocnej - 40 dB.

Skoro z raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia jak i jego uzupełnienia z sierpnia 2017 r. wynika, że przy eksploatacji przedsięwzięcia w wariancie inwestorskim, poziom emisji hałasu na granicy działki, na której ma być realizowane planowane przedsięwzięcie, w porze dnia wyniesie od 35,7dB do 51,8dB, zaś poziom hałasu przy budynku mieszkalnym na działce nr [...], w porze dziennej wyniesie 46,2 dB, zaś w porze nocnej - 39,4dB, zatem brak jest podstaw do ustalenia czy emisja hałasu przez przedsięwzięcie nie przekroczy dopuszczalnego poziomu hałasu dla terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, nawet w wariancie inwestorskim. W ocenie Sądu trafnie SKO wskazało, że terenem chronionym akustycznie jest cały teren zabudowy mieszkaniowej, a nie tylko sam budynek mieszkalny. Ponadto w przypadku wariantu alternatywnego wykorzystywana byłaby ładowarka, co powodowałoby zwiększenie emisji hałasu do środowiska. Trafnie zatem SKO dostrzegło, że w raporcie nie przedstawiono żadnych obliczeń na to, jaki byłby poziom hałasu emitowanego przez przedsięwzięcie w wariancie alternatywnym, na tereny chronione akustycznie. Ograniczono się do stwierdzenia, iż wariant inwestorski jest korzystniejszy dla środowiska, gdyż codzienne wybieranie obornika powodowałoby zwiększenie emisji hałasu do środowiska o równoważnym poziomie mocy akustycznej 96,10 dB. Dlatego zdaniem Sądu SKO zasadnie przyjęło, że powyższy brak raportu powoduje, że nie można dokonać oceny, czy eksploatacja planowanego przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym powodowałaby przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu przewidzianych dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a w konsekwencji, czy z prawnego punktu widzenia byłaby niedopuszczalna.

W świetle przytoczonych na wstępie rozważań Sądu należało przyjąć za trefne stwierdzenie SKO, że bez usunięcia powyższych braków raportu nie można było ocenić, czy wskazany przez inwestora wariant alternatywny jest racjonalnym wariantem, tj. możliwym do realizacji także z prawnego punktu widzenia. Akceptacja raportu, co do którego istnieją wątpliwości, stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu znacznym. Inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z 2008 r., a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych inwestor jest zainteresowany.

Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty naruszenia przez SKO art. 6, 7, 8, 77, 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wręcz przeciwnie – uchylenie decyzji organu I. instancji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia świadczy o tym, że organ odwoławczy dąży do jak najpełniejszego ustalenia okoliczności, które mają wpływ na realną możliwość realizacji planowanej inwestycji.

Nie można także uznać za naruszony art. 20 i 21 ust 1 Konstytucji RP w zw. z art. 140 k.c., skoro zaskarżona decyzja ma charakter kasatoryjny, czyli nie rozstrzyga sprawy merytorycznie i nie nakłada nowych praw ani obowiązków na stronę.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego sposobu ustalenia kręgu uczestników postępowania należy wskazać, że dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy (por. Krzysztof Gruszecki "Komentarz do art. 73 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko", LEX/el 2013, teza 4 i 5). Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Stroną analizowanego postępowania jest więc właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. Okoliczność, że projektowane przedsięwzięcie spełniając, pod względem emisji dźwięku, czy zanieczyszczeń powietrza, obowiązujące standardy, co może warunkować wydanie decyzji pozytywnej, nie stanowi przesłanki do zawężania katalogu stron postępowania. W tym sensie o interesie prawnym tego podmiotu świadczy prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego (por. wyr. NSA z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 108/12, wyr. NSA z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt 219/13). Dlatego za niewadliwe należało uznać stanowisko SKO, że organ I. instancji winien ustalić właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia i zapewnić im możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Zatem kwestia ewentualnego ustalenia adresu p. K. powinna również zostać ponownie przeanalizowana, przy okazji ustalania kręgu uczestników postępowania i zawiadamianiu ich o ponownych czynnościach organu I. instancji.

Z tych względów za prawidłowe należało uznać wydanie przez organ II. instancji decyzji kasatoryjnej. SKO w [...] wskazało również, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Rozmiar czynności wyjaśniających jest zatem na tyle rozległy, że za uprawione należy uznać uchylenie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Wójtowi Gminy [...] do ponownego rozpatrzenia. Przy braku oceny przez organ I instancji materiału dowodowego wydanie decyzji reformatoryjnej przez organ II instancji naruszałoby zasadę dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 kpa. Prawidłowo organ II. instancji wskazał jakie braki zawierała zaskarżona decyzja organu I. instancji i w jakim zakresie postępowanie przez ten organ winno być prowadzone.

Dlatego na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.