Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 130/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 10, art. 130a ust. 10h
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 10, 11, 13
journal: Dz.U. 2010 nr 152 poz 1018
law: Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suwałkach o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Suwałkach a Prezydentem Miasta Suwałk w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R. E. Z. w sprawie zwrotu kosztów wydatków i wynagrodzenia za dozór nad pojazdami postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Suwałk jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 2 sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Suwałkach zwrócił się o rozstrzygniecie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Suwałkach a Prezydentem Miasta Suwałk i wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy.

We wniosku wskazano, że pismem z 30 marca 2012 r. R. E. Z. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] powołując się na art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) oraz art. 10 ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 ze zm.) zwrócił się do Urzędu Miejskiego w Suwałkach o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego zwrotu kosztów wynagrodzenia za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdami oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozom nad nimi, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi w łącznej kwocie 23.850 zł wraz z odsetkami oraz dalszymi kosztami dozoru.

Pismem z 30 maja 2012 r., DM-5544/59/2855/2012 Prezydent Miasta Suwałk stosownie do art. 65 § 1 k.p.a. przekazał wniosek Dyrektorowi Urzędu Skarbowego w Suwałkach, wskazując na wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 2 sierpnia 2011 r., I OSK 1364/10.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Suwałkach podkreślił, że w obecnym stanie prawnym organy skarbowe utraciły kompetencje do orzekania o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W związku z tym, ciężar obowiązków związanych z inicjowaniem stosownego postępowania w przedmiocie odjęcia prawa własności pojazdu i wykonania orzeczenia sądu, w tym postępowania likwidacyjnego pojazdu spoczywa na staroście. Zwrot opłat i kosztów związanych z parkowaniem i holowaniem na parking pojazdu, co do którego wydano dyspozycję usunięcia jest możliwy dopiero po zakończeniu postępowania jurysdykcyjnego. W niniejszej sprawie w stosunku do żadnego z pojazdów wymienionych we wniosku z 30 marca 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Suwałkach nie prowadził postępowania w zakresie jego przejścia na rzecz Skarbu Państwa.

Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237), organem likwidacyjnym pojazdów, które zostały przejęte na rzecz powiatu na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) jest starosta. Miasto Suwałki jest miastem na prawach powiatu, funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawuje rada miasta i prezydent miasta (art. 92 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), a więc na Prezydencie Miasta Suwałk spoczywają ww. obowiązki dotyczące pojazdów.

Organ zaznaczył, że art. 13 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw stanowi, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Przepis ten wprawdzie wskazuje, że należności z tytułu parkowania pojazdów ponosi Skarb Państwa, ale nie wynika z niego, kto jest w tej sytuacji reprezentantem Skarbu Państwa. Nie ma też przepisów, które taki obowiązek nakładałyby na urzędy skarbowe.

Jednakże przede wszystkim, wypłata opisanych wyżej należności jest rzeczą wtórną wobec określenia wysokości zwrotu kosztów i wynagrodzenia z tytułu sprawowania dozom w trybie art. 102 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organem właściwym do określenia tych należności, jak wyżej wskazano na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest starosta, a więc w niniejszej sprawie Prezydent Miasta Suwałk.

W odpowiedzi wniesiono o ustalenie, że organem właściwym w zakresie rozpatrzenia wniosku R. Z. z 30 marca 2012 r. jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w Suwałkach. Wskazano, że wniosek dotyczy zwroty kosztów wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdów w okresie od 11 września 2009 r. do 31 stycznia 2012 r. Za dozór pojazdów Gmina Miasto Suwałki opłaciła R. Z. należność za okres od dnia uprawomocnienia się orzeczeń Sądu Rejonowego w Suwałkach, wydanych na podstawie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, stwierdzających przepadek pojazdów na rzecz Gminy Miasta Suwałki, do dnia ich odbioru z parkingu.

Koszty związane z przechowywaniem pojazdów w okresie przed orzeczeniem o przepadku pojazdów na rzecz Gminy Miasta Suwałki winien natomiast ponosić, zgodnie z art. 13 ustawy z 22 lipca 2010 r. Skarb Państwa, reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. Zgodnie z przepisem art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a., z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny, gdyż każdy z dwóch występujących w nim organów administracji publicznej uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia.

2. Ustawa z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (dalej jako: "ustawa nowelizująca") weszła w życie 4 września 2010 r. (por. art. 16 tej ustawy). W stosunku do pierwszych trzech pojazdów spośród dziesięciu objętych wnioskiem o "zwrot kosztów wydatków i wynagrodzenie za dozór" z 30 marca 2012 r., sześciomiesięczny termin od usunięcia pojazdu z drogi ("termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym") upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Do tego dnia pojazdy te nie zostały również odebrane z parkingu strzeżonego przez uprawnioną osobę. Oznacza to, że zgodnie z treścią art. 10 ustawy nowelizującej, starosta był uprawniony do wystąpienia do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku tych pojazdów.

W przypadku następnych czterech pojazdów z listy, sześciomiesięczny termin od usunięcia pojazdu z drogi ("termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym") rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, a zatem zastosowanie może znaleźć przepis art. 11 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu.

Ostatnie trzy pojazdy wskazane we wniosku z 30 marca 2012 r. zostały usunięte po 4 września 2010 r., a więc stosownie do aktualnie obowiązującej treści art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, to starosta uprawniony był do wystąpieniem do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu.

3. Zgodnie z art. 13 ustawy nowelizującej, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym (a więc po upływie 6 miesięcy od usunięcia pojazdu z drogi) do 4 września 2010 r., wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od 11 czerwca 2009 r. do wejścia w życie ustawy nowelizującej (a więc do 4 września 2010 r.). Przepis ten może mieć więc zastosowanie w stosunku do trzech pierwszych pojazdów wymienionych we wniosku z 30 marca 2012 r.

W stosunku do pozostałych pojazdów zastosowanie znajdą przepisy Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 130a ust. 10h tej ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

4. W związku z powyższym, wątpliwości związane z podmiotem obowiązanym do rozpatrzenia wniosku z 30 marca 2012 r. mogą powstać w stosunku do pierwszych trzech pojazdów wskazanych w tym wniosku, ponieważ ustawa wskazuje na "Skarb Państwa", jako podmiot, który ma ponosić koszty przechowywanie pojazdów. Od rozstrzygnięcia kwestii kto i z jakich środków finansowych poniesie koszty w żądanym zakresie należy jednak odróżnić rozstrzygnięcie, który z organów jest właściwy do rozpoznania samego wniosku. I to właśnie ta druga kwestia jest przedmiotem niniejszego postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie pragnie podkreślić, że wskazując ogólnie na "Skarb Państwa" jako podmiot który ma ponosić koszty przechowywania pojazdów, ustawodawca nie wskazał organu innego niż starosta przewidziany organ orzekający w tego rodzaju przypadkach, a więc odmiennie niż w art. 130a ust. 10h wprowadzonym ustawą nowelizującą.

Oznacza to, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Prezydent Miasta Suwałk sprawujący funkcję starosty (por. art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie powiatowym). Wniosek z 30 marca 2012 r. o zwrot "kosztów wydatków i wynagrodzenia za dozór" wpłynął do organu (Urzędu Miejskiego w Suwałkach) 3 kwietnia 2012 r. (k. 8 akt administracyjnych), co świadczy o tym, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a Prawa o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu. Ten zaś przepis wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do rozpatrzenia tego rodzaju wniosków.

Pogląd taki jest ponadto powszechnie akceptowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA z 27 września 2012 r., I OW 116/12, z 13 lipca 2012 r., I OW 91/12, z 15 czerwca 2012 r. I OW 68/12, z 8 marca 2012 r., I OW 212/11, z 3 lutego 2012 r., I OW 177/11, z 24 stycznia 2012 r., I OW 158/11, z 11 stycznia 2012 r., I OW 152/11, z 25 sierpnia 2011 r., I OW 100/11, z 25 sierpnia 2011 r., I OW 96/11, oraz z 4 sierpnia 2011 r., I OW 72/11 i I OW 73/11).

Z tych względów, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.