Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 908/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. Organ stwierdził, że podatnik w badanych okresach zaniżył wysokość zobowiązania podatkowego do wpłaty o [...] zł i zawyżył w grudniu 2008 r. wysokość podatku naliczonego do przeniesienia na następny miesiąc o kwotę [... ] zł.

W wyniku wniesionego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.

Ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił stronie w podatku od towarów i usług wysokość zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. wskazując, że

z uzyskanych duplikatów faktur VAT dokumentujących nabycia towarów i usług wynika podatek VAT w łącznej wysokości [...] zł, który uwzględniono w rozliczeniu tego podatku za poszczególne miesiące 2008 r., natomiast wobec braku pozostałych faktur VAT lub ich duplikatów dotyczących nabyć stwierdzono, że skarżąca bezpodstawnie obniżyła podatek należny o podatek naliczony w poszczególnych miesiącach 2008 r. o łączną kwotę [...] zł.

W złożonym odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 122 w zw. art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2013 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p.") poprzez brak zebrania wszystkich istotnych dowodów w sprawie, pomimo wskazania miejsca ich przechowywania; § 20 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 68, poz. 360 ze zm.) poprzez nieuzasadnioną i niczym nie popartą interpretację tego przepisu.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie istnieją jakiekolwiek wątpliwości, iż dokumentacja prowadzonej przez stronę firmy "P." nie była zabezpieczona podczas przeszukania biura przez funkcjonariuszy CBŚ w dniu

09 listopada 2011 r., a więc skarżąca powinna była ją okazać organowi kontroli skarbowej, a w przypadku nieposiadania oryginałów faktur VAT dokumentujących nabycia towarów i usług, była obowiązana podjąć działania zmierzające do pozyskania duplikatów tych faktur. Organ podkreślił w tym zakresie, że zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w 2008 r., podstawą do odliczenia podatku VAT były w określonych sytuacjach wyłącznie oryginały lub duplikaty faktur VAT lub faktur korygujących, czyli dokumenty wystawiane ponownie przez sprzedawcę. Dokumentów takich nie stanowią natomiast ksera kopii faktur posiadanych przez sprzedawcę z naniesionym słowem: "Duplikat". Przedłożone przez stronę ksera dwóch kopii faktur VAT pochodzących od firmy "R." R. Ł. i "K." M.C. mają te same daty wystawienia oraz sprzedaży towarów i usług, a zatem nie są duplikatami faktur i nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek VAT w nich wykazany.

Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie skarżąca miała wystarczająco dużo czasu na odtworzenie dokumentacji podatkowej i uzyskanie duplikatów faktur VAT. Od momentu wszczęcia postępowania kontrolnego na podstawie ww. postanowienia z dnia [...] r. do dnia ponownego wydania decyzji w dniu [...] r. strona miała ponad rok czasu na odtworzenie dokumentacji podatkowej za 2008 r., lecz podjęła jedynie wybiórcze i ograniczone działania zmierzające do uzyskania duplikatów faktur, nie dotrzymując terminów ich przedłożenia wskazywanych przez organ pierwszej instancji i nie ustosunkowując się do pism w tym zakresie. Organ zaznaczył, że w deklaracjach VAT-7 za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. podatnik wykazał łącznie podatek naliczony

w wysokości [...] zł, natomiast z ww. faktury i duplikatów faktur VAT przedłożonych organowi kontroli skarbowej wynikał podatek VAT w łącznej wysokości [...] zł.

Organ odwoławczy podkreślił, że skoro w przedmiotowej sprawie odtworzono część dokumentów w postaci duplikatów faktur VAT, to wyłącznie te dokumenty mogły stanowić podstawę do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający. Organ wskazał, że strona przedłożyła kserokopie duplikatów faktur VAT pochodzące tylko od trzech kontrahentów, tj. FHU B. P., [...] "C." i "V." sp. z o. o., natomiast wszystkie duplikaty faktur VAT nosiły daty od 26 czerwca do 10 lipca 2012r., a zatem były wystawione przez sześć ww. podmiotów już przed wydaniem pierwszej decyzji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, tj. w dniu 15 listopada 2012 r. Oryginały tych duplikatów skarżąca przedłożyła jednakże organowi kontroli skarbowej dopiero w toku ponownego postępowania, a konkretnie w dniu 15 marca 2013 r. pomimo tego, iż była kilkakrotnie informowana o konieczności przedłożenia tych dokumentów w celu wykazania prawa do odliczenia zawartego w nich podatku VAT. Takie działanie strony wpływało na przedłużenie czasu trwania postępowania.

W świetle powyższego Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął obrót wynikający ze składanych deklaracji VAT-7 za przedmiotowe miesiące oraz wartość zakupów i podatku naliczonego w zakresie udokumentowanym przedmiotowymi duplikatami faktur VAT, zgromadzonymi w trakcie prowadzonych postępowań. Organ podkreślił, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej podjął działania w celu uzupełnienia materiału zgromadzonego w sprawie o dowody potwierdzające wykonanie usług lub dokonanie dostaw na rzecz skarżącej (por. pisma organu z dnia 11 marca 2013 r. skierowane do poszczególnych kontrahentów).

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 191, art. 122 w zw. art. 187 § 1 O.p. oraz § 20 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w trakcie prowadzonego postępowania odtworzyła część dokumentacji księgowej, gdyż sporo podmiotów z którymi współpracowała w 2008 r., obecnie już nie istnieje. Ponadto stwierdziła, że nie pamięta nazw wszystkich podmiotów, z którymi nawiązała kontakty handlowe.

Wskazała, że z treści pisma organu kontroli skarbowej z dnia 14 marca 2013 r. kierowanego do CBŚ wynika, iż w trakcie przeszukania biura skarżącej nie zabezpieczono, a tym samym nie można zwrócić dokumentów firmy "P." za badany rok podatkowy. Strona powołała się na fragment protokołu przesłuchania S. O. z dnia 14 listopada 2011 r. stwierdzając, że dowodzi on zabezpieczenia przez CBŚ dokumentów firmy skarżącej za 2008 r. Strona podniosła, że w protokole zwrotu dokumentów brak jest informacji o zwrocie wymienionych w trakcie ww. przesłuchania segregatorów, a zatem powinny się nadal znajdować w Wydziale Zarządu CBŚ KGP we W.

Skarżąca nie zgodziła się z nieuznaniem przez organ kopii duplikatów faktur VAT wystawionych przez Zakład Ogólnobudowlany "R." i PH "K." z uwagi na fakt, że słowo DUPLIKAT zostało dopisane ręcznie. Skarżąca powołała się przy tym na § 20 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. podnosząc, że obowiązujące przepisy nie precyzują formy naniesienia słowa "Duplikat" i nie zabraniają umieszczenia adnotacji w inny sposób niż wystawiono dokument źródłowy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: "u.p.t.u.") w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Natomiast w myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Zatem, aby suma kwot podatku naliczonego, mogła zostać odliczona, powinna wynikać z faktur otrzymanych przez podatnika. Prawo do odliczenia podatku wiąże się więc z otrzymaniem faktury. Jeżeli oryginały faktur zaginęły, to rzeczą nabywcy jest uzyskać od sprzedawcy duplikaty faktur (por. wyrok NSA z dnia 12 listopada 1998r.,

SA/Sz 2430/97). Nawet wykazanie przez podatnika, że w dacie dokonania pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony posiadał utracone faktury stanowiące podstawę takiego działania, nie zwalnia go od obowiązku udokumentowania duplikatami tych faktur prawa do obniżenia podatku w czasie prowadzonego postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2001 r., I SA/Gd 1479/99, wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2001 r., I SA/Gd 1486/99, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 28 marca 2006 r., I SA/Bd 45/06).

Zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r.

w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 68, poz. 360 ze zm.), obowiązującego w czasie wystawiania duplikatów VAT przez kontrahentów skarżącej, jeżeli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę lub fakturę korygującą zgodnie z danymi zawartymi w kopii faktury lub faktury korygującej. Faktura i faktura korygująca wystawione ponownie musi dodatkowo zawierać słowo "Duplikat" oraz datę jej wystawienia. Duplikat faktury i faktury korygującej wystawia się w dwóch egzemplarzach, przy czym oryginał otrzymuje nabywca, a kopię zatrzymuje sprzedawca (ust. 2). Podobną regulację zawierały poprzednio obowiązujące rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług i rozporządzenie Ministra Fnansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

W świetle powyższych regulacji stwierdzić należy, że duplikat faktury jest niczym innym jak tą samą fakturą, która uległa zniszczeniu lub zaginięciu. Do duplikatu faktury stosuje się wszelkie przepisy odnoszące się do faktury.

Z akt sprawy wynika, że J. P., prowadząc działalność gospodarczą pod firmą "P.", w okresie od stycznia do grudnia 2008 r. dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jednak w toku postępowania nie przedłożyła faktur zakupu dokumentujących nabycie towarów i usług. W wyniku podjętych przez skarżącą działań, mających na celu odtworzenie utraconej dokumentacji, przedstawiła ona duplikaty faktur VAT, z których wynika podatek naliczony w łącznej wysokości [...] zł, (został on uwzględniony przez organ w rozliczeniu podatku za poszczególne miesiące 2008 r.), natomiast wobec braku pozostałych faktur VAT lub ich duplikatów stwierdzono zawyżenie podatku naliczonego o kwotę [...] zł.

W skardze strona podnosi, że sporo podmiotów, którymi współpracowała już nie istnieje. Nie pamięta także wszystkich podmiotów, z którymi nawiązywała kontakty handlowe. Stwierdziła też, że część dokumentacji znajduje się w siedzibie Centralnego Biura Śledczego Komendy Głównej Policji Wydział we W. Na dowód tego przytoczyła zeznanie S. O. (księgowej) z dnia 14 listopada 2011 r., załączone do skargi, potwierdzające jej zdaniem fakt, że w Wydziale CBŚ KGP we W. znajdował się segregator koloru zielonego z dokumentacją z 2008 r. należąca do J. P.

Należy zgodzić sie z organem odwoławczym, że zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wskazywany przez skarżącą organ ścigania nie posiada dokumentacji podatkowej firmy “P." za 2008 rok. Organ pierwszej instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu kolejny raz wystąpił z pismem z dnia 14 marca 2013 r. do CBS KGP we W. z prośbą o przekazanie informacji dotyczacej. dokumentów firmy “P." zabezpieczonych w dniu 9 listopada 2011 r. w toku czynności podjętych w śledztwie nr V Ds. 52/11 wobec J. P. (ojcu skarżącej). W piśmie z dnia 25 marca 2013 r. CBŚ KGP Wydział we W. stwierdził, że nie posiada już żadnej dokumentacji dotyczącej śledztwa przeciwko J. P. Ponadto w piśmie tym wskazano, że w dniu 15 maja 2012 r. (k. 544) udzielono w niniejszej sprawie pełnej odpowiedzi dotyczącej w szczególności zakresu posiadanej dokumentacji firmy “P.". Wszystkie dokumenty zbędne dla potrzeb postępowania wydane zostały J. P. W załączeniu przedstawiono kopię jednego

z pokwitowań odbioru dokumentów, gdzie w poz. 23 i 24 wskazano, iż jedyny segregator z opisem “P." oraz teczka koloru zielonego stanowią dwie odrębne pozycje, a co do wydanych przedmiotów nikt nie wniósł uwag i zastrzeżeń.

Zauważyć należy, iż pozycja 23 ww. pokwitowania zawiera opis: "Segregator kol. szarego opisany na grzbiecie: "P. 2009" zawierający dokumentację firmy “P." wg pozycji prot. przeszukania - 39, karta 38", a pozycja 24: "Teczka kol. zielonego z opisem: "U. O." zawierająca 8 faktur wraz z załącznikami wystawionymi przez podmiot: "O.", faktury wystawionej przez podmiot: "A." itd. wg pozycji prot. przeszukania - 40, karta 38".

Z kolei w wymienionym piśmie z dnia 15 maja 2012 r. (k. 20) CBŚ KGP Wydział we W. podał szczegółowo, co znajdowało się w segregatorze "P. 2009",

a mianowicie faktury dotyczące zakupu za okres listopad-grudzień 2009, deklaracje

VAT-7 za m-ce: maj-grudzień 2009; Zobowiązania za okres październik-grudzień 2009, Faktury sprzedaży za okres: sierpień-grudzień 2009 oraz teczkę z opisem: "dokumenty kasowe".

Przesłuchano również w toku niniejszego postępowania w dniu 14 czerwca 2012 r. S. O. Zeznała ona, że w dniu 9 listopada 2011 r. zjawiło się CBŚ i zabrało segregatory firm, których księgowość prowadziła. Zabezpieczano wówczas segregatory z dokumentacją za lata 2009-2011, ale były także pobierane segregatory z archiwum, przy czym w dniach poprzedzających nie przygotowywała żadnych dokumentów archiwalnych firmy "P." i nie wie jakie dokumenty tej firmy zostały zabezpieczone przez funkcjonariuszy CBŚ.

W rezultacie stwierdzić, że dokumentacja firmy skarżącej z 2008 r. nie była zabezpieczona podczas przeszukania biura rachunkowego przez funkcjonariuszy CBŚ

w dniu 9 listopada 2011 r. Jeżeli zabezpieczono dokumentację firmy "P.", to dotyczyła ona 2009 r. Tym samym w przypadku nieposiadania oryginałów faktur VAT dokumentujących nabycia towarów i usług w 2008 r., skarżąca była obowiązana podjąć działania zmierzające do pozyskania duplikatów tych faktur.

Twierdzenie strony, że dokumenty firmy "P." z 2008 r. znajdują się przez cały czas w CBS KGP we W. brzmi niewiarygodnie także w świetle wcześniejszych wyjaśnień strony co do braku tej dokumentacji. Mianowicie, w piśmie z 13 marca 2012 r. skarżąca powoływała się na kradzież dokumentacji razem z samochodem przed galerią "Copernicus", po dokonanym odbiorze tej dokumentacji z CBŚ Wydział we W. (k. 25).

Wskazać też należy, że podczas przesłuchania w dniu 15 marca 2013 r.

J. P. zeznała, że nie pamiętała żadnych okoliczności związanych z poszczególnymi transakcjami zakupu towarów, np. dotyczących źródła nabycia, sposobu nawiązania kontaktów handlowych z kontrahentami. W 2008 roku prowadziła firmę "P." zajmującej się handlem, nie zatrudniała pracowników, prowadziła ręcznie księgi podatkowe swojej firmy. Nie posiadała środków transportu ani żadnych urządzeń rozładunkowych lub maszyn, gdyż nie były potrzebne ze względu na fakt, że firma była tylko pośrednikiem. Dysponowała wyłącznie komputerem i telefonem. Ponadto ojciec skarżącej – J. P., odmówił w dniu 15 marca 2013 r. składania zeznań w niniejszej sprawie. W konsekwencji ani skarżąca, ani J. P. nie udzielili żadnych konkretnych informacji w zakresie dostaw towarów oraz wykonywanych usług na rzecz firmy "P.".

W świetle powyższego należy zgodzić się z organami podatkowymi, że rozliczenie podatku nastąpiło w sposób nieprawidłowy. Skarżąca miała wystarczająco dużo czasu na odtworzenie dokumentacji podatkowej i uzyskanie duplikatów faktur VAT. Od momentu wszczęcia postępowania kontrolnego na podstawie postanowienia z dnia [...] r. do dnia wydania decyzji w dniu [...] r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w B., skarżąca miała ponad rok czasu na odtworzenie dokumentacji podatkowej za 2008 rok. Skarżąca przedłożyła jedynie niewielką część duplikatów faktur, mimo wielokrotnego wzywania jej do przedłożenia tych dokumentów.

Wskazać należy, że przepisy podatkowe nie przewidują zwolnienia podatnika od obowiązku udokumentowania, prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, nawet w wypadkach losowych (kradzieży). Organy podatkowe nie są zobowiązane do poszukiwania za podatnika stosownych dokumentów, ani do odtwarzania przebiegu zdarzeń u jego kontrahentów (wyrok NSA z dnia 12 listopada 1998r., SA/Sz 2430/97). W interesie podatnika jest posiadanie faktur VAT aż do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Skoro utracił on fakturę, to powinien możliwie szybko podjąć starania o uzyskanie duplikatu, jeżeli nie chce narazić się na zarzut, w razie ewentualnej kontroli, że odliczenie podatku naliczonego było bezpodstawne.

Skutki utraty przez podatnika jego dokumentacji księgowej nie mogą obciążać organów podatkowych, poprzez obligowanie ich do działań zmierzających do poszukiwania tej dokumentacji, której posiadanie przez podatnika jest niezbędne dla udokumentowania jego uprawnienia podatkowego. Obowiązek przechowywania dokumentacji księgowej oraz jej odtwarzania w celach dowodowych w przypadku jej utraty ciąży na podatniku, a w przypadku stwierdzenia przez organ podatkowy, w ramach toczącego się postępowania, zwłoki w tym zakresie, skutkującej trudnościami w pozyskaniu stosownych duplikatów utraconych dokumentów, nie przeradza się w obowiązek ciążący na tym organie (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2008 r., I FSK 447/07; wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., I FSK 1291/08; wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., I FSK 1287/08). W powyższym zatem zakresie Sąd nie podziela zarzutów skarżącej.

W skardze strona podnosi także, że organ podatkowy niezasadnie zakwestionował duplikaty faktur VAT wystawione przez Zakład Ogólnobudowlany "R.", oraz P.H. "K." z uwagi na to, że słowo duplikat zostało dopisane ręcznie. Zdaniem skarżącej z przepisów prawnych nie wynika, aby dopisek "Duplikat" musiał mieć jakąś określoną formę. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że powyższe dokumenty stanowią ksera kopii faktur posiadanych przez sprzedawcę z naniesionym słowem "Duplikat" oraz że mają te same daty wystawienia oraz sprzedaży towarów i usług, a zatem nie są duplikatami faktur i nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o VAT w nich wykazany.

Podkreślenia wymaga, że ustanowione w art. 86 ust. 1 u.p.t.u. prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jest fundamentalnym prawem podatnika. Owo odliczenie jest kluczowe dla realizacji jednej z podstawowych zasad systemu podatku od towarów i usług, tj. zasady neutralności. Zasada ta ma zapewnić, aby podatek płacony przez podatnika VAT przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych w działalności opodatkowanej nie stanowił dla niego faktycznego kosztu (obciążenia finansowego). Stąd też możliwość odliczenia podatku naliczonego nie stanowi żadnego przywileju dla podatnika, lecz jest jego uprawnieniem, wynikającym z samej konstrukcji podatku od towarów i usług.

W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy zakwestionował prawo skarżącej do odliczenia podatku naliczonego nie dlatego, że w momencie odliczenia podatku naliczonego nie dysponowała fakturami VAT i że transakcje udokumentowane tymi fakturami nie miały miejsca, lecz z tego względu, że duplikaty tych faktur, zdaniem organu, nie spełnią wymogów formalnych wynikających z § 20 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r., bowiem stanowią kopie faktur z naniesionym słowem "Duplikat" oraz mają te same daty wystawienia, tj. 26 listopada 2012 r. Natomiast na duplikatach tych nie widnieją te same daty sprzedaży. Na duplikacie faktury wystawione przez Zakład Ogólnobudowlany "R.", widnieje data sprzedaży

12 marca 2008 r. (k. 484), zaś na duplikacie faktury wystawione przez P.H. "K."

– 23 stycznia 2008 r. (k. 483).

Wskazać należy, że zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. decyzja powinna zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W przypadku zatem uzasadnienia prawnego, organ podatkowy jest obowiązany wskazać przepis prawny mający w sprawie zastosowanie oraz powinien szczegółowo uzasadnić, dlaczego zastosował ten przepis do ustalonego stanu faktycznego oraz wyjaśnić jaka jest treść normy prawnej.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy nie wskazał przepisu prawnego stanowiącego podstawę pozbawienia skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego i nie wyjaśnił jaka jest treść normy prawnej. Taką podstawą w żadnym razie nie może być § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. Organ nie rozważał także w ogóle tego, czy w świetle przepisów dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu od podatku od wartości dodanej oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z dnia 1 marca 2012 r., C – 280/10, wyrok z dnia 15 lipca 2010 r., C - 368/09) można odebrać podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego tylko z powodu niespełnienia wskazanych wyżej warunków formalnych duplikatu faktury.

Prawidłowo zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zasady przekonywania wyrażonej w art. 124 O.p. Mocą przywołanej zasady organ podatkowy jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Właśnie uzasadnienie decyzji winno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, wobec braku wskazania odpowiedniego przepisu prawnego oraz rozważań we wskazanym wyżej zakresie, nie spełnia tych warunków, co narusza art. 124 i art. 210 § 4 O.p.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 p.p.s.a. Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. O kosztach sądowych Sąd nie rozstrzygał, ponieważ skarżąca nie złożyła wniosku o ich zwrot (art. 210 § 1 p.p.s.a.)

H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska L. Kleczkowski