Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 321/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi G. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2006 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości L. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] nr rej. [...] stanowiący własność spółki G. S.A. z siedzibą w P.. Pojazd kierowany był przez dwuosobową załogę: E. M. i W. D.. Do kontroli okazano wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawione na G. S.A. z siedzibą w P. oraz dokument rozładunku towaru wystawiony w dniu [...] lutego 2006 r. Kierowcy oświadczyli, iż nie posiadają przy sobie zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie w ww. spółce i ważnych badań lekarskich i psychologicznych, gdyż nie otrzymali takiego dokumentu od pracodawcy. W.D. oświadczył, iż pracodawca nie skierował go na badania, drugi kierowca – E. M. oświadczył, iż posiada aktualne badania. Pojazdem wykonywano przejazd na trasie G. – P., po rozładunku towaru w G.. Organ stwierdził wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą (w odniesieniu do E.M.) kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne (w odniesieniu do W.D.). Protokół kontroli został podpisany bez zastrzeżeń.

Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2006 r. poinformowano G. S.A. z siedzibą w P. o wszczęciu postępowania z urzędu oraz wezwano o nadesłanie m. in. umów o pracę z kontrolowanymi kierowcami oraz ich aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych.

W odpowiedzi nadesłano aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne obu kierowców, wystawione po dniu kontroli oraz umowę z dnia [...] lutego 2001 r. zawartą pomiędzy G. S.A. w P. a kierowcami jako usługodawcami, którą spółka nazwała umową agencyjną. Na kolejne wezwanie organu nadesłano umowę dzierżawy wraz z aneksami na samochód ciężarowy [...] nr rej. [...], zawartą pomiędzy spółką a kierowcami oraz faktury W.D. i E.M. z dnia [...] lutego 2006 r. wystawione na G. S.A. Z nadesłanych dokumentów wynikało, iż kierowcy, będący przedsiębiorcami świadczą na rzecz G. S.A. z siedzibą w P., usługi zaopatrywania jej punktów sprzedaży skarżącej w towary pobrane z jej magazynów i hurtowni przy użyciu dzierżawionego od niej samochodu. Z umowy dzierżawy wynikało, iż kierowcy, jako dzierżawcy mogą używać dzierżawiony pojazd wyłącznie do transportu towarów stanowiących własność spółki, w umowie wskazano 15-dniowy okres użytkowania pojazdu w każdym miesiącu, bez określenia konkretnych dni użytkowania. W dalszym postępowaniu przesłuchano kierowców kontrolowanego pojazdu, którzy zeznali, iż nie wystawiają faktur za usługi transportowe tylko faktury za świadczenie usług agencyjnych, w zakresie świadczenia usług są podporządkowani spółce G..

Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2006 r. poinformowano G. S.A. z siedzibą w P., dalej cyt. jako skarżąca, o rozszerzeniu zakresu prowadzonego postępowania o nowy zarzut, tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek.

Na podstawie poczynionych w trakcie kontroli ustaleń, a także zebranego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4, art. 39 e ust, 1 i 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.) oraz lp.1.8.1 i lp.1.1.załącznika do wskazanej ustawy nałożył na G. S.A. z siedzibą w P. karę pieniężną w kwocie 9.000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek oraz wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz na potrzeby własne ale kierowcy, prowadzący własną działalność gospodarczą nie byli pracownikami spółki. Umowy zawarte między kierowcami a spółką zostały zawarte dla pozoru. Z treści umowy dzierżawy wynika, iż kierowcy są jedynie dzierżycielami pojazdu, nigdy nie wystawiali faktur VAT za wykonywanie usług transportowych, a w zakresie świadczenia usług byli całkowicie podporządkowani spółce. Podczas kontroli kierowcy okazali wypis z zaświadczenia uprawniającego G. S.A. do wykonywania przewozów na potrzeby własne co potwierdza, iż był to przewóz na potrzeby własne spółki.

Od tej decyzji odwołała się skarżąca – G. S.A. Zarzucała, iż nałożone kary zostały nałożone bezpodstawnie, naruszeń ustawy o transporcie drogowym dokonali E.M. i W.D., którzy prowadząc działalność gospodarczą wykonywali transport drogowy na własny rachunek i własną odpowiedzialność, i to oni jako realizatorzy przewozu powinni posiadać licencję. Wskazywała na niekonsekwencje decyzji: skoro zdaniem organu był wykonywany przewóz na potrzeby własne to okazany wypis z zaświadczenia na przewozy własne był wystarczającym dokumentem na prowadzenie transportu, obowiązek z art. 39 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym dotyczy przedsiębiorców niebędących zawodowymi przewoźnikami.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), art. 5 ust. 1, art. 39 c ust. 1-4, art. 39 d ust. 1-3, art. 39 e ust. 1 pkt 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2088 z późn. zm.) oraz lp. 1.1, lp. 1.8. lit. 1 załącznika do wskazanej ustawy po rozpoznaniu odwołania złożonego przez skarżącą utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podmiotem, który w dniu kontroli realizował przewóz drogowy była G. S.A. Przyznał, iż kierowcy prowadzą własną działalność gospodarczą, co nie przesądza, iż w wykonywali transport drogowy. Samochód, który prowadzili stanowi własność spółki, kierowcy nie posiadają tytułu prawnego do dysponowania pojazdem, bowiem w umowie dzierżawy nie wskazano konkretnych dni użytkowania pojazdu. Organizatorem przewozu była skarżąca a fakt wyposażenia kierowców w wypis z zaświadczenia na przewozy własne jest potwierdzeniem, że usługi wykonywane przez kierowców traktowała jako przewozy wykonywane na jej rzecz. Wskazał, iż w momencie kontroli pojazd nie był prowadzony ani przez przedsiębiorcę (G.) ani przez jego pracownika, co zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym nie pozwala traktować go jako wykonywanie przez skarżącą przewozu na potrzeby własne. Organ przytoczył treść art. 39 c ust. 1 i art. 39 d ust. 1 powyższej ustawy oraz art. 39 e, zgodnie z którym przewoźnik drogowy jest obowiązany do kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne. Naruszenie obowiązku skutkuje nałożenie kary wskazanej w lp. 1.8 lit. 1 załącznika do ustawy, która karą pieniężną w wysokości 500 zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowców w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne. Nadesłane kopie orzeczeń psychologicznych z dnia [...] marca 2006 r. oraz kopie zaświadczeń lekarskich kierowców z dnia [...] marca 2006 r. zostały wystawione po dniu kontroli, co oznacza, iż w dniu kontroli kierowcy nie posiadali aktualnych badań.

W skardze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. S.A. wnosiła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Uzasadniając skargę strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 5, art. 92 i art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż wykonywała ona transport drogowy nie posiadając licencji. Kierowcy są przedsiębiorcami wpisanymi do ewidencji działalności gospodarczej i wykonywali transport zgodnie z umową za którą to usługę wystawiali co miesiąc fakturę VAT. Nie zgadzali się ze stwierdzeniem organu, iż kierowcy nie posiadali tytułu prawnego do pojazdu, brak wskazania w umowie dzierżawy konkretnych dni użytkowania pojazdu uzasadniała tym, iż przedsiębiorcy użytkowali ten sam pojazd przez każdy miesiąc. Do skargi załączyła kopie zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z wpisanymi usługami transportowymi.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. podkreślała, iż przedsiębiorcy E.M. i W.D. nie są jej pracownikami i nie są u niej zatrudnieni, byli samodzielnymi przedsiębiorcami wykonującymi usługę transportową na podstawie umowy na świadczenie ciągłych usług.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie prezentując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.

W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, iż kontrolowany przewóz nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2088 z późn. zm.). Zgodnie z treścią powołanego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej

w zakresie usług turystycznych.

Zatem dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich wskazanych powyżej przesłanek.

Przepis art. 4 pkt 3 powyższej ustawy stanowi z kolei, że transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, a określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 ww. ustawy – podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż wykonywany w dniu [...] lutego 2006 r. przewóz samochodem stanowiącym własność skarżącej miał charakter pomocniczy w stosunku do jej podstawowej działalności gospodarczej. Zgodnie z wpisem do KRS przedmiotem działalności skarżącej jest produkcja, usługi, sprzedaż hurtowa i detaliczna w wielu branżach, z dokumentu okazanego podczas kontroli (pismo z dnia [...] lutego 2006 r.) wynika, iż pojazd wracał po rozładowaniu w G. towarów skarżącej.

Kierowcy prowadzący pojazd nie byli pracownikami skarżącej. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi zatem wyjaśnienie, czy kierowcy będący przedsiębiorcami wykonywali usługę transportową czy też świadczyli usługi kierowania pojazdem w ramach zawartej umowy, nazywanej przez strony umową agencyjną.

W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły, iż transport wykonywany był przez skarżącą spółkę. Spółka była organizatorem przewozu, kierowcy realizowali przewóz na jej polecenie i byli podporządkowani jej poleceniom. Podczas kontroli okazali wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawione na skarżącą spółkę. Ze względu na treść § 5 umowy (nienazwanej) z dnia [...] lutego 2006 r. oraz treść pkt 2 umowy dzierżawy z tej samej daty, jakie zostały zawarte z kierowcami, w ocenie Sądu, kierowcy świadczyli tylko usługi kierowania pojazdem.

W zaistniałym stanie faktycznym organy administracji obu instancji prawidłowo więc ustaliły, iż kontrolowany przewóz był przejazdem drogowm wykonywany przez skarżącą za pomocą kierowców pomocniczo w stosunku do jej podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, a więc powinna posiadać licencję na wykonywanie transportu drogowego i w związku z tym zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł na podstawie załącznika lp. 1.1. do tej ustawy oraz 1.000 zł na podstawie lp.1.8. lit. 1 tego załącznika.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak na wstępie.