Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 397/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 7 lit. a
journal: Dz.U. 2021 poz 877
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 lutego 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/3968/2021/O/LZ w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 lutego 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, w wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącą – reprezentowaną przez pełnomocnika – uchyliło decyzję organu I instancji w całości i ustaliło kwotę nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na mocy decyzji z dnia 28.01.2021 r. zmienionej decyzją z dnia 26.04.2021 w okresie od 01.03.2021 r. do 31.03.2021 r. w łącznej kwocie 500,00 zł oraz zażądało zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500,00 zł. wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że decyzją z dnia 28 stycznia 2021 r., Prezydent Miasta B. przyznał stronie świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dziecko: H. M. na okres od: 1 grudnia 2020r. do 30 września 2021 r., w kwocie: 500,00 zł miesięcznie. Następnie, decyzją z dnia 26 kwietnia 2021 r., Prezydent Miasta B. zmienił swoją decyzję z dnia 28 stycznia 2021 r. w ten sposób, że zmianie uległ okres, na który przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Decyzją zmieniającą określono, że okres przyznanych świadczeń obejmuje okres od dnia: 1 grudnia 2020r. do dnia 28 lutego 2021 r. W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że strona pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 grudnia 2020r. do 28 lutego 2021 r., w wysokości 500,00 zł miesięcznie. Zawiadomieniem z dnia 19 maja 2021 r., organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia i żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 marca 2021 r. do 31 marca 2021 r. Ustalono bowiem, że w marcu 2021 r. strona otrzymała alimenty od dłużnika alimentacyjnego. W konsekwencji powyższych ustaleń organ I instancji decyzją z dnia 7 czerwca 2021 r., ustalił kwotę nienależnie pobranych świadczeń wypłaconych w okresie od 01.03.2021 r. do 31.03.2021 r. w łącznej kwocie: 2.074,28 zł i zażądał od strony zwrotu tego świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami. Organ odwoławczy podkreślił, że na mocy decyzji organu I instancji z dnia 28 stycznia 2021 r., zmienionej decyzją z dnia 26 kwietnia 2021r., przyznano stronie prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko: H.M. w kwocie 500,00 zł miesięcznie. W związku z faktem otrzymania alimentów bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego, kwota nienależnie pobranych świadczeń i ich zwrotu wyniosła 500,00 zł plus odsetki. W podsumowaniu organ odwoławczy podniósł, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wskazana w art. 2 pkt 7 lit. a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W związku z powyższym organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji i ustalił kwotę nienależnie pobranych świadczeń w wysokości 500.00 zł za m-c marzec 2021 r.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika - podniosła zarzut naruszenia przez organ art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie i uznanie, iż skarżąca pobrała nienależnie świadczenia w okresie od 1 marca 2021 roku do 31 marca 2021 roku, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż w tym okresie nie funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja przyznająca skarżącej prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Ponadto zarzuciła naruszenie przez organ art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie postępowanie powinno zostać umorzone wobec jego bezprzedmiotowości i naruszenie art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 września o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy w zaistniałym stanie faktycznym nie nastąpiło nienależne pobranie świadczenia oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż organ wypłacający świadczenie z funduszu alimentacyjnego ma pierwszeństwo zaspokojenia przed wierzycielem alimentacyjnym z tytułu alimentów nawet w sytuacji, gdy w okresie spłat należności alimentacyjnych wierzyciel alimentacyjny nie ma prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i nie toczy się aktualnie egzekucja świadczeń alimentacyjnych.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa prawnego ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła przede wszystkim, że skoro – zgodnie z decyzją zmieniającą z dnia 26 kwietnia 2021 r. - świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługiwały jej do lutego 2021 r., to brak jest podstaw do żądania zwrotu kwot wypłaconych w marcu, albowiem wówczas decyzja w przedmiocie przyznania świadczeń alimentacyjnych już nie obowiązywała.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.) - na wniosek organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia wymienionych w niej przepisów.

Organ odwoławczy – uchylając decyzję organu I instancji – ustalił kwotę nienależnie pobranych przez skarżącą świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1.03.2021 r. do 31.03.2021 r. w wysokości 500,00 zł oraz zażądał zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami. Zmieniona została w ten sposób kwota nienależnie pobranych świadczeń z kwoty, którą organ I instancji przyjął w wysokości 2 074,28 zł. Organ ten ustalił bowiem, że skarżąca otrzymała alimenty bezpośrednio od dłużnika w trzech ratach w marcu 2021 r. i część tej kwoty zwróciła na konto organu tytułem spłaty zadłużenia dłużnika alimentacyjnego, natomiast nie zwróciła kwoty 2 074,28 zł. Z uwagi na to, że wypłacono na jej rzecz świadczenia z funduszu alimentacyjnego należne za marzec 2021 r. i otrzymała także alimenty od dłużnika, świadczenia do wysokości alimentów otrzymanych od dłużnika zostały uznane przez organ I instancji za nienależne i skarżąca została zobowiązana do ich zwrotu.

Organ odwoławczy ustalił zaś kwotę nienależnie pobranych przez skarżącą świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1.03.2021 r. do 31.03.2021 r. w wysokości 500,00 zł, gdyż stronie przyznano prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 500 zł miesięcznie.

Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 2 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 877), według którego, nienależnie pobranym świadczeniem jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części.

Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, spełniającego warunki określone m.in. w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

W tych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wydanej na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w jej uzasadnieniu (art. 107 § 3 k.p.a.).

W skardze strona podniosła argumentację sprowadzającą się przede wszystkim do tego, że skoro – zgodnie z decyzją zmieniającą z dnia 26 kwietnia 2021 r. - świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługiwały jej do lutego 2021 r., to brak jest podstaw do żądania zwrotu kwot wypłaconych w marcu, albowiem wówczas decyzja w przedmiocie przyznania świadczeń alimentacyjnych już nie obowiązywała. W tej kwestii podnieść należało, że w marcu 2021 r. decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego nadal obowiązywała – jak podniesiono przecież w skardze – decyzja zmieniająca została wydana w dniu 26 kwietnia 2021 r. Powyższe podnieść należało z uwagi na to, że ten właśnie argument był szczególnie akcentowany w skardze, a nie ma on potwierdzenia w okolicznościach sprawy. W oparciu o ten właśnie argument sformułowane zostały zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które to zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie w świetle wymienionych okoliczności sprawy.

W związku z powyższym, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.