Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 558/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14a ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi Rady Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie ustalenia sieci publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rada Gminy S. z dnia 3 lutego 2015 r. nr [...] w sprawie ustalenia sieci publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę S. .

W uzasadnieniu Wojewoda przywołał treść § 1 w/w uchwały, z którego wynika, że ustala się od 16 lutego 2015 r. następującą sieć publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę S. : 1) Publiczne Samorządowe Przedszkole w S. ; 2) Oddziały Przedszkolne w Szkole Podstawowej w J. .

Organ uznał, że uchwała została podjęta z naruszeniem przepisu art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), dalej: ustawa o systemie oświaty. Zgodnie z tym przepisem, rada gminy ustala sieć prowadzonych przez gminę publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych. Zdaniem organu, z regulacji tej wynika, że do sieci powinny należeć wszystkie przedszkola i oddziały przedszkolne w szkołach, a także inne formy wychowania przedszkolnego prowadzonego przez gminę.

Powyższa uchwała nie spełnia powyższego warunku, ponieważ w dacie podjęcia uchwały na terenie Gminy S. funkcjonował oddział przedszkolny w Szkole Podstawowej w S. , który nie został uwzględniony w sieci ustalonej uchwałą.

Okoliczność, że w Szkole Podstawowej w S. prowadzony jest oddział przedszkolny wynika ze Statutu szkoły. Powyższe potwierdza również arkusz organizacji Szkoły Podstawowej w S. na rok szkolny 2014/2015.

Wojewoda zwrócił również uwagę, że uchwałą nr [...], R. S. z dniem 16 lutego 2015 r. założyła Publiczne Samorządowe Przedszkole w S. z siedzibą w tym samym budynku, gdzie funkcjonuje szkoła podstawowa z oddziałami przedszkolnymi. Uchwała ta została zmieniona uchwałą nr [...] r. z dnia 13 lutego 2015 r. w ten sposób, że do § 1 uchwały dodano ust. 5 o następującym brzmieniu: "z dniem założenia Przedszkola dzieci realizujące obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego w oddziale szkolnym w S. kontynuować będą realizację tego obowiązku w Przedszkolu Samorządowym w S. ".

Organ podniósł, że likwidacja oddziału przedszkolnego powoduje zmiany w strukturze organizacyjnej szkoły, w której funkcjonuje ten oddział i stanowi w istocie przekształcenie szkoły. Proces likwidacji oddziału przedszkolnego musi zatem odbywać się z odpowiednim zastosowaniem przepisów art. 59 ust. 1 – 5 i art. 58 ustawy o systemie oświaty. Przekształcenie szkoły może nastąpić wyłącznie z końcem roku szkolnego, z zachowaniem procedury przewidzianej w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, obejmującej m. in. zawiadomienie o zamiarze likwidacji właściwych osób (rodziców uczniów) i organów.

W skardze sądowej Gmina S. reprezentowana przez Wójta wniosła o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia nadzorczego w całości. Zarzuciła naruszenie przepisu art. 14a ust. 1 w związku z art. 59 ust. 1-5 i art. 58 ustawy o systemie oświaty.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że z art. 14 ust. 3 ustawy o systemie oświaty wynika, że dziecko może odbyć roczne przygotowanie przedszkolne w przedszkolu bądź w oddziale przedszkolnym zorganizowanym w szkole podstawowej. Z przepisu tego rada gminy wywiodła swoje uprawnienie do utworzenia przedszkola w ciągu roku szkolnego.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Wojewody, że likwidacja oddziału przedszkolnego stanowi przekształcenie szkoły w rozumieniu art. 59 ust. 6 ustawy o systemie oświaty. Powołując się na przepis art. 14 ust. 3 ustawy, podniosła, że z przepisu tego wynika, że prowadzenie oddziału przedszkolnego jest zadaniem dodatkowym, wykraczającym poza organizację i funkcjonowanie szkoły.

Skarżąca zauważyła, że art. 61 ustawy o systemie oświaty stanowi, że struktura organizacyjna szkoły obejmuje klasy I-VI, nie ma tutaj wymienionego oddziału przedszkolnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ nadzoru stwierdził, że działania Rady Gminy w S. zmierzają do przekształcenia szkoły. Z odpowiedniego stosowania przepisów art. 59 ust. 1-5 i art. 58 ustawy o systemie oświaty wynika, że szkoła publiczna może być przekształcona z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia, zawiadomić o terminie przekształcenia szkoły rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty i organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, właściwej do prowadzenia szkół danego typu.

Wojewoda podniósł, że wbrew twierdzeniu skarżącej, przepis art. 14 ust. 3 ustawy o systemie oświaty nie daje podstawy do utworzenia w miejsce oddziału przedszkolnego w szkole - nowej jednostki, jaką jest przedszkole samorządowe. Z przepisu tego wynika, że zadaniem gminy jest zapewnienie możliwości wypełnienia obowiązku przedszkolnego. Wybór form organizacyjnych umożliwiających realizację tego obowiązku należy do decyzji gminy.

Odnosząc się do zarzutu, że oddziały przedszkolne funkcjonują "dodatkowo" w szkołach, Wojewoda podkreślił, że oddziały przedszkolne istniejące w szkołach, nie są wyodrębnionymi, samodzielnymi jednostkami organizacyjnymi. Zgodnie z § 5 ust. 6 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola lub publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie MEN, w szkole mogą być tworzone oddziały przedszkolne realizujące program wychowania przedszkolnego. Organ zwrócił uwagę, że dla oddziału przedszkolnego przy szkole podstawowej nie tworzy się oddzielnego statutu, ale w statucie szkoły podstawowej umieszcza się przepisy dla oddziału przedszkolnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiotem kontroli sądu jest rozstrzygnięcie Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rada Gminy w S. z dnia 3 lutego 2015 r. nr [...] w sprawie ustalenia sieci publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonym przez Gminę S. .

Podstawę prawną w/w uchwały stanowił przepis art. 14a ust. 1 ustawy o systemie o oświaty. Z przepisu tego wynika, że rada gminy ustala sieć prowadzonych przez gminę publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych.

Zgodnie z art. 14a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, sieć publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych wraz z publicznymi innymi formami wychowania przedszkolnego powinna zapewniać wszystkim dzieciom pięcioletnim zamieszkałym na obszarze gminy możliwość spełniania obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3. Droga dziecka pięcioletniego z domu do najbliższego publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej lub do publicznej innej formy wychowania przedszkolnego nie powinna przekraczać 3 km.

Przepis art. 14 ust. 3 ustawy stanowi, że dziecko w wieku 5 lat jest obowiązane odbyć roczne przygotowanie przedszkolne w przedszkolu, oddziale przedszkolnym zorganizowanym w szkole podstawowej lub w innej formie wychowania przedszkolnego.

Z powyższych regulacji jednoznacznie wynika, że do sieci powinny należeć wszystkie przedszkola, oddziały przedszkolne i inne formy wychowania przedszkolnego prowadzone przez gminy.

Przedmiot uchwały w sprawie ustalenia sieci przedszkolnej obejmuje ustalenie nazw i adresów publicznych przedszkoli, szkół prowadzących oddziały przedszkolne oraz innych form wychowania przedszkolnego, jeżeli zgodnie z art. 14a ust. 1a ustawy i na warunkach tam wskazanych uzupełniają one sieć szkolną.

W § 1 w/w uchwały Rady Gminy S. ustalono, od 16 lutego 2015 r. następującą sieć publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę S. :

1) Publiczne Samorządowe Przedszkole w S. ;

2) Oddziały Przedszkolne w Szkole Podstawowej w J. .

Analiza przepisu art. 14a ust. 1 ustawy o systemie oświaty prowadzi do wniosku, że sieć publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych tworzą placówki istniejące w dniu podjęcia uchwały w tym przedmiocie, a nie placówki, które mogą zostać utworzone w przyszłości.

Uchwała w sprawie ustalenia sieci przedszkolnej w niniejszej sprawie nie uwzględniła natomiast istniejącego w dacie jej podjęcia oddziału przedszkolnego w Szkole Podstawowej w S. .

Z § 16 ust. 3 Statutu Szkoły Podstawowej w S. (k.113 akt adm.) bezspornie wynika, że w szkole prowadzony jest oddział przedszkolny realizujący program wychowania przedszkolnego. Okoliczność funkcjonowania jednego oddziału przedszkolnego potwierdza również "arkusz organizacji Szkoły Podstawowej w S. na rok szkolny 2014/2015" (k.69 akt adm.).

W uchwale o ustaleniu sieci przedszkoli i oddziałów przedszkolnych, w ramach sieci, ujęto natomiast Przedszkole Samorządowe w S. .

Z akt sprawy wynika, że Przedszkole Samorządowe w S. zostało utworzone uchwałą Rady Gminy S. z dnia 3 lutego 2015 r. nr [...] z dniem 16 lutego 2015 r. Ustalono, że w/w przedszkole będzie mieć siedzibę w tym samym budynku, w którym funkcjonuje szkoła podstawowa z oddziałem przedszkolnym. Uchwała ta została następnie zmieniona uchwałą nr [...] r. z dnia 13 lutego 2015 r. w ten sposób, że do § 1 uchwały dodano ust. 5 o następującym brzmieniu: "z dniem założenia Przedszkola dzieci realizujące obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego w oddziale szkolnym w S. kontynuować będą realizację tego obowiązku w Przedszkolu Samorządowym w S. ".

Przedszkole Samorządowe w S. w rzeczywistości nie istniało i nie funkcjonowało w dacie podjęcia uchwały z dnia 3 lutego 2015 r. nr [...]. Z § 1 uchwały nr [...] wynika wyraźnie, że Przedszkole Samorządowe w S. zakłada się z dniem 16 lutego 2015 r.

W uchwale, której nieważność stwierdził Wojewoda, ustalono sieć przedszkoli na przyszłość – od dnia 16 lutego 2015 r. i ujęto w niej przedszkole, które w dacie podjęcia uchwały nie istniało. Nie uwzględniono natomiast oddziału przedszkolnego w Publicznej Samorządowej Szkole Podstawowej w S. . Treść uchwały w sprawie ustalenia sieci przedszkoli i oddziałów przedszkolnych ewidentnie wskazuje na to, że istnienie sieci uzależnione jest od zdarzeń przyszłych i niepewnych, a mianowicie:

- skutecznej prawnie likwidacji oddziału przedszkolnego w Szkole Podstawowej w S. ;

- prawnie skutecznego utworzenia Przedszkola Samorządowego w S. ;

- transferu dzieci i nauczycieli z oddziału przedszkolnego do Przedszkola Samorządowego w S. .

Skoro jednak publiczne samorządowe przedszkole de facto nie istniało w dacie podjęcia uchwały w sprawie ustalenia sieci przedszkoli, tj. w dniu 3 lutego 2015 r., to nie mogło zostać ujęte w sieci przedszkoli, ponieważ jak już wyżej wspomniano, sieć tworzą placówki istniejące w dniu podjęcia uchwały w tym przedmiocie.

W tym stanie rzeczy Wojewoda był zobowiązany do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, skoro kwestionowana uchwała narusza przepis art. 14a ust. 1 ustawy o systemie oświaty.

Dodatkowo podnieść trzeba, że uchwała Rady Gminy S. z dnia 3 lutego 2015 r. nr [...] nie zawiera uzasadnienia. Brak uzasadnienia uchwały nie pozwala na wyjaśnienie motywów jej podjęcia.

Z tych przyczyn zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze należy uznać za prawidłowe.

Na marginesie trzeba wskazać, że organ nadzoru oceniając w zaskarżonym rozstrzygnięciu legalność uchwały nr [...] z dnia 3 lutego 2015 r., nie był uprawniony do kwestionowania w tym akcie innych uchwał podjętych przez Radę Gminy S.. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), oddalił skargę.