Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 358/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  miała charakter rażący
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1, art. 149 par. 1a, art. 149 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Maria Werpachowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. H. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. 1. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości, 2. stwierdza, że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje M. H. N. od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji sumę pieniężną w wysokości 1000 (słownie: tysiąc) złotych, 4. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz M. H. N. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. M. N. wystąpiła w trybie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 709 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy", do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wyłączenie stosowania art. 15 c i 22a tej ustawy.

Pismem z dnia [...] września 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, skierował do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego prośbę o przekazanie informacji, czy strona ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie.

Pismem z dnia [...] września 2017 r. organ poinformował stronę, że rozpatrzenie wniosku będzie możliwe po zebraniu całego materiału dowodowego, tj. do dnia [...] maja 2018 r.

Pismem z dnia [...] października 2017 r. organ skierował prośbę do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, oraz do Komendanta Głównego Straży Granicznej o przekazanie kopii dokumentów dotyczących przebiegu służby byłego funkcjonariusza w okresie od dnia 12 września 1989 r., które pozwolą Ministrowi ocenić spełnienie przesłanek rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

W dniu [...] grudnia 2017 r. strona wniosła na podstawie art. 37 k.p.a. ponaglenie, domagając się niezwłocznego załatwienia sprawy oraz zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych przewlekłości.

Pismem z dnia [...] maja 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformował stronę, że rozpatrzenie wniosku będzie możliwe dopiero po zebraniu wszystkich dowodów, co w ocenie organu powinno nastąpić do dnia [...] listopada 2018 r.

M. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. o wyłączenie stosowania art. 15c i art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji oraz przyznanie sumy pieniężnej w kwocie 9.000,00 zł i zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącej Minister prowadzi postępowanie w sposób przewlekły, wskutek czego upłynęły wszystkie terminy załatwienia sprawy przewidziane w art. 35 k.p.a. Organ pozostaje w bezczynności pomimo przedłożenia przez stronę wszelkich dokumentów poświadczających spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Działania Organu administracji są pozorne i niepotrzebnie przedłużają toczące się postępowanie.

Działania organu mieszczą się w zakresie pojęcia bezczynności, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę odstępy czasu pomiędzy poszczególnymi czynnościami. Nie można przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki.

Z uwagi na rażącą przewlekłość postępowania, skarżącej należy się słuszne zadośćuczynienie określone w przepisie art. 149 § 2 P.p.s.a. Na dzień wniesienia skargi strona oczekuje już 9 miesięcy na rozstrzygnięcie jej wniosku. Od [...] października 2017 r. skarżąca otrzymuje świadczenie w obniżonej wysokości.

W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Nadmienił, iż do wydania decyzji na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, nie wystarczy jedynie wniosek strony.

Minister, aby wydać przedmiotową decyzję, musi dokonać wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, co wymaga podjęcia przez organ administracji szeregu czynności wyjaśniających.

Na organie ciąży obowiązek wystąpienia do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z zapytaniem, czy skarżący pobiera świadczenie emerytalne/rentowe/rentowe rodzinne oraz za jakie okresy służby i w jakich formacjach. Następnie ustalenia wymaga, czy skarżący podlega regulacjom ww. ustawy (art. 15c, art. 22a, art. 24a).

W przypadku potwierdzenia powyższego konieczne jest wystąpienie do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13 b ww. ustawy, a także przekazanie informacji pozwalających na ocenę ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Ponadto niezbędne będzie wystąpienie do formacji, w których skarżący pełnił służbę, lub jej następcy prawnego, z prośbą o weryfikację okresów służby skarżącego pod kątem przedstawionego powyżej ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Zdaniem organu sam fakt toczenia się od szeregu miesięcy postępowania nie świadczy jeszcze o bezczynności organu. Należy zbadać, czy przedłużanie przez organ terminu załatwienia sprawy było w okolicznościach danej sprawy uzasadnione. Dłuższy termin załatwienia sprawy może zwłaszcza wynikać ze szczególnego skomplikowania sprawy lub potrzeby prowadzenia w niej dalszych czynności wyjaśniających. W każdym przypadku może chodzić tylko o przyczyny pozostające w bezpośrednim związku z rozpoznaniem i rozstrzygnięciem danej sprawy.

Stan faktyczny oraz prawny sprawy zobowiązuje organ do przeprowadzenia szeregu czynności w sprawie przed wydaniem decyzji. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie okoliczności zwalniające organ administracji publicznej z zarzutu bezczynności mają charakter prawny i proceduralny. Do organu wpłynęła znaczna ilość spraw (na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę około 4 100 spraw) wniesionych na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a obiektywnie weryfikowalnymi czynnikami, które wpływają na terminy rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji.

W dniu [...] listopada 2018 r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo organu, w którym nadmienione zostało, że w dniu [...] września 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych o Administracji wydał decyzję nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia zastosowania przepisów ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a.

Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznaniu sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 149 § 6 P.p.s.a.

Skarga jest dopuszczalna. Przed jej wniesieniem pełnomocnik skarżącej wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego, (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23), dalej k.p.a. – pismo z dnia [...] grudnia 2017 r.

Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna.

Pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" określane jest w doktrynie jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Próby dokonania wykładni pojęcia "przewlekłości postępowania" podjął się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12 (Lex nr 1233717), stwierdzając, że: "Przewlekłość w prowadzeniu postępowaniu wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należnej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia.".

Z kolei w wyroku z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 549/13 (Lex nr 1369030), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności domowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie »przewlekłość postępowania« obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiana w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużenie terminu załatwienia sprawy".

W wyroku z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2440/15 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił natomiast, że "pod pojęciem »rażącego naruszenia prawa«, w rozumieniu art. 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a., w odniesieniu do przewlekłości postępowania, należy rozumieć takie działania lub zaniechania organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia w terminie rozpoznawanej sprawy administracyjnej. W szczególności chodzi tu o przypadki przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie mają uzasadnienia ani w stopniu skomplikowania sprawy, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości spraw do załatwienia przez organ, ani w ilości wniosków procesowych składanych przez strony".

Powyższe poglądy Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje jako własne.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca wystąpiła w dniu [...] sierpnia 2017 r. do organu o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy, który stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na :

1. krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz

2. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Przepis ten wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. Zauważyć też należy, że decyzje wydawane przez organ na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem bezczynności postepowania, ponieważ działania w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności.

Chociaż zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, to w przedmiotowej sprawie wydano decyzję dopiero w dniu [...] września 2018 r. Czynności podejmowane przez organ wskazane w pierwszej części uzasadnienia, opisane w skardze i znajdujące odzwierciedlenie w aktach administracyjnych podejmowane były w kilkumiesięcznych odstępach czasu. Zwłoka, jakiej dopuścił się Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w załatwieniu sprawy, nie może budzić żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 k.p.a.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Minister zwrócił się do Dyrektora ZER MSW o przekazanie informacji, czy skarżąca ma ustalone prawo do renty lub emerytury w dniu [...] września 2017 r. Kolejną czynność – zwrócenie się do IPN i Komendanta Głównego Straży Granicznej organ podjął [...] października 2017 r.

Komendant Główny Straży Granicznej udzielił odpowiedzi na pismo z dnia [...] października 2017 r. pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. (k-[...] akt administracyjnych). Prezes IPN udzielił odpowiedzi na pismo z dnia [...] października 2017 r. pismem (data nieczytelna), które wpłynęło do organu w dniu [...] stycznia 2018 r. (k-[...] akt administracyjnych). Dalszych merytorycznych działań organu w sprawie Sąd nie stwierdził. Organ ograniczył swoje działania, po uzyskaniu wzmiankowanych odpowiedzi, do wystosowania pisma do pełnomocnika skarżącej informującego o nowym terminie załatwienia sprawy (do dnia [...] listopada 2018 r.) oraz o prawie zapoznania się z aktami sprawy a także odniesienia się do zebranego materiału (pismo z dnia [...] maja 2018 r. – karta [...] akt administracyjnych).

Analizując przedstawiony przebieg postępowania, stwierdzić należy, iż od dnia złożenia wniosku ([...] sierpnia 2017 r.) do dnia wydania decyzji ([...] września 2018 r.) upłynęło 12 miesięcy. Oznacza to, że termin przewidziany w art. 35 § 1 k.p.a. nie został zachowany. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę.

W aktach sprawy znajdują się pisma kierowane do skarżącej o przedłużeniu terminów jej załatwienia (pisma z: [...] września 2017 r., [...] stycznia 2018 r. i [...] maja 2018 r.). Ostatnie z pism przedłuża termin załatwienia sprawy do dnia [...] listopada 2018 r., jak powyżej wskazano. Przedłużenie terminu do dnia [...] listopada 2018 r. miało jednak, w ocenie Sądu, jedynie charakter formalny i nie było powiązane z podejmowaniem żadnych nowych czynności w sprawie. Z pisma skierowanego do pełnomocnika (pismo z dnia [...] maja 2018 r.) wynika natomiast, że organ zamierzał podjąć rozstrzygnięcie w sprawie w oparciu o już zgromadzony materiał dowodowy. Wyznaczenie zatem terminu załatwienia sprawy do dnia [...] listopada 2018 r., w sytuacji gdy materiał dowodowy zgromadzony został w końcu stycznia 2018 r., nosi, w ocenie Sądu, wszelkie cechy przewlekłości.

Nie zmienia tej oceny sygnalizowana pełnomocnikowi strony możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy. W takiej sytuacji organ winien bowiem wyznaczyć pełnomocnikowi konkretny termin na skorzystanie z tego uprawnienia i po jego bezskutecznym upływie, podjąć rozstrzygnięcie w sprawie. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, iż pełnomocnik skarżącej wskazywał, że zapozna się z aktami w dniu [...] lipca 2018 r. (k-[...] akt administracyjnych).

Sąd podkreśla, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy nie zawiera odrębnych od Kodeksu postępowania administracyjnego przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu bezczynności i przewlekłości. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.

W świetle powyższego jest bezsporne że działania organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej były przewlekłe, a ta przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Od dnia wpłynięcia wniosku do organu [...] sierpnia 2017 r. do dnia wydania decyzji w niniejszej sprawie ([...] września 2018 r.) upłynęło 12 miesięcy. Uchybienie przepisowi art. 35 § 3 k.p.a. jest oczywiste i nie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy.

W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania z wniosku M. N. w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, tj. 12 miesięcy, jak i brak po stronie organu w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postepowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie należącej do właściwości rzeczowej musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego, Sąd w pełni podziela. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy nie kończył postępowania i w efekcie nie wydawał decyzji administracyjnej.

Zgodnie z treścią art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa z § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Oznacza to, że takie uprawnienie orzecznicze przysługuje sądowi administracyjnemu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania niezależnie od tego, w jakim stopniu organ administracji naruszył prawo.

Przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy. Ustalając wysokość tej kwoty (1000 zł), Sąd wziął pod uwagę znaczny okres oczekiwania przez skarżącą na decyzję, a także okoliczność, że skarżącej zostało już znacząco obniżone świadczenie emerytalne, zaś organ nie wydał jeszcze decyzji, która ma istotny spływ na ustalenie wysokości tego świadczenia, bowiem może ona wyłączyć stosowanie wobec skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. stwierdził przewlekłość w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącej z 30 sierpnia 2017 r. (pkt 1 wyroku). Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Podstawą przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej stanowi przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. (pkt 3 wyroku). Orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego wydano na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.