Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 190/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-06-20 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 246
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Kraków, dnia 20 czerwca 2017r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 12.12.2016r., nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym utrzymuje w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2017r.


UZASADNIENIE

We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną U.S., córką G.S. ur. w 2011r., oraz synem J.S. ur. w 1994r., który studiuje. Dzieci są na utrzymaniu wnioskodawcy. Skarżący z dniem 1 maja 2016r. zawiesił działalność gospodarczą prowadzoną pod firmą: Firma Handlowo Usługowa "B." B. S. Obecnie jest on zatrudniony w firmie U.S. - F.H.U. "G" U. S, w wymiarze 1/8 etatu, z wynagrodzeniem 226,78 zł, brutto, miesięcznie (202,78 zł, netto). Według skarżącego, działalność konkubiny nie przynosi dochodu. Na konto firmowe F.H.U. "G" U.S., prowadzone przez ING Bank Śląski S.A. wpływają jednak wpłaty i przelewy (w styczniu 2017r. 5 467,14 zł; 43,05 zł; w lutym 2017r. : 1 420,11 zł., 4 871,51 zł; a w marcu 2017r. : 4 640,37 zł., 200,02 zł., 3 863,61 zł., 10 700 zł., 27,65 zł., 2700 zł.) Wpływy odnotowywane są też na jej koncie osobistym prowadzonym przez PKO Bank Polski S.A., gdzie oprócz stałych, comiesięcznych, przelewów z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie 500 zł., z tytułu świadczenia wychowawczego, miały miejsce wpłaty w kwotach: 1000 zł. (03.02.2017r.), 1309 zł. (15.02.2017r.), 10 000 zł. (09.03.2017r.). Miesięczne wydatki rodziny obejmują : koszty wyżywienia , środki czystości, opłatę za przedszkole i szkołę – 1800 zł., ratę kredytu zaciągniętego w Getin Noble Bank S.A. w kwocie 832,72 zł., raty kredytów zaciągniętych w ING Banku Śląskim S.A. w kwotach: 825,92 zł. i 490,00 zł., raty kredytów zaciągniętych w Idea Banku S.A. w kwotach: 914,59 zł., 2638,20 zł. Wnioskodawca podniósł, że posiada wierzytelności w następujących wysokościach: 3 900 zł. wraz z odsetkami i 100 zł. z tytułu kosztów postępowania – w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Z., sygn. akt [...]; 190 zł. – w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z., sygn. akt [...]; 742,13 zł. wraz z odsetkami, 474,18 zł. z tytułu kosztów – w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w N., sygn. akt [...]; 10 269,07 zł. wraz z odsetkami i kosztami sądowymi – w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w N., sygn. akt [...]. Z akt sprawy o sygn. I SA/Kr [...] wynika natomiast, że B.S. w dniu 23.06.2016r. sprzedał lokal mieszkalny nr [...], o pow. 50,05 m2, znajdujący się w Z. za kwotę 323 000 zł., a w dniu 17.02.2016r. sprzedał samochód marki Fiat Trigano, rok prod. 2008 za kwotę 60.000 zł, oraz Fiat Chausson Allegro, rok prod. 2009 również za kwotę 60.000 zł.

Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2017r. referendarz sądowy wniosek oddalił.

We wniesionym sprzeciwie skarżący zarzucił:

1. naruszenie art. 245 § 1 i 2 i art. 246 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji odmowę przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od obowiązku ponoszenia opłat sądowych,

2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na:

- przyjęciu, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że na obecnym etapie z uwagi na liczne długi, chorobę oraz brak możliwości zatrudnienia w większym niż 1/4 wymiarze nie jest w stanie ponieść w/w. kosztów,

- przyjęciu, iż skarżący na bieżąco spłaca kredyty o łącznej wartości 5 701,42 zł miesięcznie, która to kwota ponad pięćdziesięciokrotnie przewyższa wartość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (100 zł), a ponadto dziewięciokrotnie wartość wpisów we wszystkich sprawach o sygn.akt. I SA/Kr 188-193/17, które łącznie wynoszą 600 zł w sytuacji, kiedy skarżący w/w. przez Sąd kredytu nie spłaca już od dłuższego czasu, gdyż nie ma na to środków finansowych i z dnia na dzień popada w coraz to większe długi, a jego zobowiązania wcześniej zaciągnięte z uwagi na ciężką sytuacje finansową nie są już od dłuższego czasu spłacane,

- zupełnym pominięciu przedłożonej przez skarżącego karty informacyjnej z Uniwersyteckiego Szpitala [...] w Z., a co za tym idzie pominięciu stanu zdrowia B. S. i jego możliwości zarobkowych,

- błędnym przyjęciu, że skarżący pokrywa miesięcznie wszystkie wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy kredyty, a tym samym, że miesięczne wydatki rodziny skarżącego opiewają na łączną kwotę 7501,43 zł, w sytuacji, kiedy miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny skarżącego oraz jego konkubiny wynoszą kwotę 1800 zł, a raty kredytów z uwagi na sytuację finansową i zdrowotną nie są od dłuższego czasu przez B S spłacane,

- zupełnym pominięciu przez Sąd faktu, że skarżący otrzymuje miesięcznie pomoc finansową z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, która to kwota również pomaga skarżącemu w miesięcznym utrzymaniu rodziny, oraz

- zupełnym pominięciu przez Sąd posiadanych przez skarżącego kredytów oraz długów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.

Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.

Wniosek skarżącego dotyczył całościowego przyznania prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty sądowe w razie przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada stały miesięczny dochód, czy ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienia: NSA z dnia 22.12.2004r. sygn. akt OZ 862/04, z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11, z dnia 01.07.2014r., sygn. akt I FZ 152/14, z dnia 07.07.2014r., sygn. akt II FZ 953/14, z dnia 21.07.2014r., sygn. akt II FZ 1096/14 ).

W ocenie Sądu referendarz sądowy prawidłowo ustalił, iż miesięczne wydatki rodziny wnioskodawcy opiewają na łączną kwotę 7501,43 zł (1800 zł + 832,72 zł + 825,92 zł + 490,00 zł + 914,59 zł + 2638,20 zł = 7501,43 zł – por. wyżej podane szczegółowo wydatki). Jednocześnie wskazywany dochód to tylko wynagrodzenie B.S. w wysokości 202,78 zł. netto miesięcznie. Wskazywana sytuacja, w której skarżący podaje wydatki wielokrotnie przekraczające jego dochody jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, co doprowadziło zasadnie referendarza do wniosku, iż wnioskodawca i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym utrzymują się z innych źródeł finansowych, nieujawnionych w oświadczeniu majątkowym. Nadto zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą jakiekolwiek prywatnoprawne zobowiązania nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zaliczają się również koszty prowadzenia postępowania przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 07.10.2005r. sygn. akt II FZ 624/05, postanowienie NSA z dnia 07.10.2010r. sygn. akt I OZ 749/10, postanowienie NSA z dnia 16.07.2010r. sygn. akt I OZ 535/10, postanowienie NSA z dnia 01.06.2011r., sygn. akt II FZ 234/11, postanowienie NSA z dnia 17.11.2011r., sygn. akt I FZ 321/11, postanowienie NSA z dnia 18.02.2016r., sygn. akt I FZ 571/15, postanowienie NSA z dnia 17.02.2016r., sygn. akt I GZ 17/16). Skarżący spłaca kredyty o łącznej wartości 5701,43 zł, miesięcznie, która przewyższa ponad pięćdziesięciokrotnie wartość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie ( 100 zł.), a ponad dziewięciokrotnie wartość wpisów we wszystkich sprawach o sygn. akt I SA/Kr 188 - 193/17, które łącznie wynoszą 600 zł. (6 x 100 zł. = 600 zł.), a także przekracza koszty zastępstwa adwokackiego. Ponadto zasadnie referendarz wskazał na okoliczności sprzedaży przez wnioskodawcę wartościowych składników majątkowych - mieszkania oraz dwóch samochodów, a uzyskane z nich kwoty (luty 2016r. - 120 tys. zł i czerwiec 2016r. - 323 tys. zł) w każdym przypadku znacznie przekraczały wysokość należnych kosztów sądowych, co oznacza, iż skoro w owym czasie prowadzone było postępowanie podatkowe i egzekucyjne, to skarżący winien z tych środków poczynić oszczędności na ewentualny cel w postaci opłacenia koniecznych kosztów sądowych.

W świetle tych okoliczności podawane w sprzeciwie okoliczności leczenia (bez podawania konkretnych kosztów) i uzyskiwanej pomocy społecznej nie mają wpływu na przyjętą przez referendarza konieczność partycypacji skarżącego w kosztach sądowych.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji postanowienia.