Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 555/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1, art. 87 par. 1, 2 i 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 931/12 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 931/12 wydanego w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 931/12 oddalił skargę R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

R.P. w piśmie z dnia 26 marca 2013 r. zwrócił się o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Wskazał, iż uchybienie terminu spowodowane było jego wieloletnią chorobą [...], która powoduje problemy z pamięcią. Przyznał, iż gdy otrzymał zawiadomienie o terminie rozprawy nie przeczytał zawartego w nim pouczenia. Dodał również, że nie posiada wiedzy prawniczej i nie zna nikogo, kto mógłby mu w tej materii doradzić. Ponadto wskazał na swoją trudną sytuację materialną oraz oświadczył, że nie stać go na przyjazd na rozprawę, co nie powinno skutkować na jego niekorzyść, skoro stawiennictwo na rozprawie było nieobowiązkowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 931/12 odmówił R.P. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w/w wyroku. W uzasadnieniu wskazał, iż podnoszone przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności w postaci nieznajomości prawa i wieloletniej choroby [...], która powoduje problemy z pamięcią, nie uzasadniają przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Podkreślił że strona musi uwiarygodnić, iż stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał posłużenie się inną osobą. Zdaniem Sądu pierwszej instancji wskazywana przez skarżącego choroba [...] i związane z nią problemy z pamięcią nie mają charakteru nagłego, a jedynie świadczą o ogólnym złym stanie zdrowia skarżącego. Nie są to jednak okoliczności, które uniemożliwiłyby mu osobiste działanie. Taką okolicznością nie jest również nieznajomość prawa, tym bardziej, że w zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżący został pouczony o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w przypadku oddalenia skargi. Fakt zaś, że pouczenia tego skarżący nie przeczytał, świadczy wyłącznie o jego niedbalstwie i lekceważącym podejściu do własnych spraw. Sąd pierwszej instancji stwierdził także, iż istniała możliwość złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, o czym również został pouczony.

Powyższe postanowienie z dnia 14 maja 2013 r. R.P. uczynił przedmiotem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 29 stycznia 2013 r. W uzasadnieniu zażalenia ponowił argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu. Podniósł również, że sugerował się pismami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który w innych jego sprawach każdorazowo powiadamiał go o oddaleniu skargi i oddalenie to uzasadniał. W związku z powyższym myślał, że także i w niniejszej sprawie, po wydaniu rozstrzygnięcia, otrzyma od Sądu stosowne pismo. Ponownie wskazał także na swoją chorobę [...] oraz brak wykształcenia prawniczego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl zaś art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu.

Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08, https://cbois.nsa.gov.pl). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 29 stycznia 2013 r. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nastąpiło bez jego winy. W orzecznictwie dominuje pogląd, iż zły stan zdrowia nie przesądza jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2007 r. sygn. akt II OZ 872/07, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2002 r. sygn. akt II UZ 90/01, OSNP 2003/24/604). Powołanie się na powyższe okoliczności nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy, należy bowiem brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r. sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Zły stan zdrowia skarżącego, spowodowany wieloletnim nadużywaniem [...], nie uzasadnia zatem w tym przypadku braku winy w uchybieniu przez niego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Należy ponadto podkreślić, iż Sąd pierwszej instancji wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Jak wynika z akt sprawy, skarżący został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy. Zawiadomienie to zawierało pouczenie, iż obecność skarżącego nie jest obowiązkowa, a także, że w przypadku oddalenia skargi, uzasadnienie wyroku zostanie sporządzone wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Dodatkowo na zawiadomieniu umieszczono numer telefonu do Sądu, zatem skarżący, znając termin rozprawy, mógł chociażby telefonicznie dowiedzieć się o treści orzeczenia kończącego sprawę i sposobie dalszego postępowania. Skoro skarżący zdecydował się nie brać udziału w rozprawie, to powinien – jako strona dbająca należycie o swoje interesy – dowiedzieć się o treści zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia i na podstawie uzyskanych informacji podjąć decyzję co do dalszych czynności procesowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2012 r. o sygn. I OZ 665/12, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Ponieważ skarżący tego nie uczynił, nie może powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu. Okoliczności tej nie zmienia także podnoszona przez skarżącego kwestia uprzedniego doręczenia mu orzeczeń zapadłych w innych jego sprawach.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.