Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 275/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 182 § 2 i § 3, art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 66
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 206, art. 196 § 2
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka ( spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wr 347/16 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 21 marca 2016 r. Nr ... w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2016r., sygn. akt II SA/Wr 347/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę S. P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 21 marca 2016r. Nr ... w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Decyzją z dnia 1 lutego 2016r. Nr ..., podjętą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej "Prawem budowlanym", po zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego garażu na dz. nr ... ... obręb L., przyległego do budynku mieszkalnego przy ul. T. ... w J. L., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał A. B., R. B. i S. P. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych na budynku garażu poprzez wykonanie robót budowlanych w następującym zakresie: (I) S. P.: zdemontowanie stropodachu i wymiana go na nowy, wykonanie nowej wylewki cementowej na stropodachu garażu, (II) A. B. i R. B.: wymiana fundamentów pod budynkiem garażu, wykonanie nowego podłoża jako wylewki betonowej w garażu, wstawienie stolarki okiennej zgodnie ze stanem pierwotnym, zbicie istniejących tynków na elewacjach i wykonanie nowych cementowo wapiennych zacieranych na gładko - z zachowaniem odstępu czasowego po wykonaniu "podcinki" i skuciu tynków w celu osuszenia ścian, usunięcie zarysowań na ścianach, zbicie istniejących tynków na ścianach wewnętrznych i wykonanie nowych tynków, wykonanie izolacji poziomej ścian metodą cięcia murów w celu ograniczenia kapilarnego podciągania wody i dalszej korozji ścian, w terminie do dnia 31 października 2016r., oraz zakazał użytkowania budynku garażowego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Ponadto, jako wymagania szczególne organ wskazał: (1) Roboty należy prowadzić z zachowaniem maksimum ostrożności, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zasadami wiedzy technicznej, pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. (2) Po wykonaniu nałożonych obowiązków należy wykonać stosowne protokoły, potwierdzające prawidłowość wykonania nałożonych obowiązków. (3) Wszelkie roboty wykraczające poza zakres odtworzenia stanu pierwotnego wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Oględziny przeprowadzone w dniu 30 lipca 2015r. potwierdziły fakt istnienia budynku garażu przyległego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. T. ... w J.-L. oraz zlokalizowanie tarasu na budynku garażu. Obiekt ma ściany betonowe, strop żelbetowy, od stropu odpada tynk, widoczne są spękania konstrukcji stropu oraz przecieki wód opadowych, które świadczą o nieszczelności tarasu. Widoczne jest ugięcie stropu. Na ścianach widoczne są zarysowania i pęknięcia konstrukcyjne, w przyziemiu widoczne zawilgocenie ściany. Tynki zewnętrzne cementowe odpadające, wykazujące liczne spękania (tynki "głuche"). W ścianie zlokalizowane są dwa otwory okienne bez stolarki okiennej. Taras na stropie garażu jest zniszczony - nawierzchnia to wylewka cementowa - pokruszona, zawilgocona i odpadająca. W trakcie kontroli od A. B. pobrano opinię techniczną konstrukcji budynku garażowego, sporządzoną przez mgr inż. W. K. Opinia została uzupełniona w dniu 17 sierpnia 2015r.

W toku prowadzonego postępowania organ wystąpił do Starosty Oławskiego o przekazanie dokumentacji związanej z uzyskaniem zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych w budynku przy ul. T. ... w J. L. Natomiast Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe w odpowiedzi na wezwanie z dnia 2 października 2015r. przekazało operat szacunkowy oraz orzeczenie techniczne nieruchomości z marca 1979r.

W trakcie przeprowadzonej w dniu 25 listopada 2015r. rozprawy administracyjnej organ ustalił: obiekt garażu nie jest użytkowany, jedynie taras znajdujący się na dachu garażu; ostatnio przeprowadzono roboty remontowe w latach 2003-2005; strony nie są zgodne co do rozbiórki obiektu, bowiem A. i R. B. są za rozbiórką, S. P. jest temu przeciwny; strony są zgodne, że obiekt należy remontować, ale w różnym zakresie: A. i R. B. uważają, że obiekt należy rozebrać i odbudować, S. P. chce remontować tylko dach – taras.

Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ nadzoru budowlanego ustalił, że na terenie działki nr ... znajduje się budynek mieszkalny wraz z przylegającym do niego budynkiem garażu. W budynku mieszkalnym znajdują się dwa samodzielne lokale mieszkalne wraz z przynależnymi do niego pomieszczeniami. Lokal mieszkalny nr 1 ma powierzchnię użytkową 59,34 m2 i przynależne pomieszczenia o powierzchni 18,23 m2. Lokal mieszkalny ma powierzchnię użytkową 55,67 m2 i przynależne pomieszczenia o powierzchni 29,62 m2, w tym garaż. W dokumentacji otrzymanej od Starosty Oławskiego związanej z wydaniem zaświadczeń o samodzielności lokali mieszkalnych, znajdują się szkice lokali mieszkalnych wraz z rzutem piwnic, na których nie jest naniesiony taras oraz balkony, a jedynie otwory okienne i drzwiowe. Natomiast w dokumentacji otrzymanej od Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo O. w operacie szacunkowym w danych ogólnych jest informacja, że z pokoju na parterze jest wyjście na duże tarasy o pow. użytk. 65,4 m2, a z pokoi na I piętrze wyjście na balkon oraz taras.

Organ stwierdził, że obiekt budowlany - budynek garażowy będący przedmiotem prowadzonego postępowania znajduje się w złym stanie technicznym. Potwierdzają to przeprowadzone w dniu 30 lipca 2015r. oględziny oraz opinia techniczna sporządzona przez mgr inż. W. K. (data opracowania lipiec 2015r., uzupełniona w sierpniu 2015r.). Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że budynek garażu jest użytkowany (obecnie dach budynku jest tarasem), nieremontowany. Ściany są konstrukcji betonowej, a strop jest wykonany w konstrukcji żelbetowej. Fundament jest betonowy, w którym znajdują się kamienie polne (otoczaki), zgodnie z przedłożona opinią, beton kruszył się pod szpadlem. Na ścianach zewnętrznych widoczne są spękania, pęknięcia, które świadczą o ich złym stanie technicznym. Tynki na ścianach zewnętrznych cementowe, odpadające, miejscami tzw. "głuche". Widoczne są także ślady zawilgocenia. W ścianie zlokalizowane są dwa otwory okienne bez stolarki okiennej. Konstrukcja stropu została wykonana w technologii płyty żelbetowej z podciągami wzmacniającymi. Widoczne jest ugięcie stropu, ze śladami przecieków wód opadowych z tarasu, z odpadającym tynkiem z sufitu. Wylewka betonowa została wykonana z jastrychu betonowego, który jest zmurszały. Na stropie garażu jest taras z nawierzchnią z wylewki cementowej, która jest pokruszona, zawilgocona i miejscami odpadająca. Wymienione nieprawidłowości nie dyskwalifikują – zdaniem organu - tego obiektu budowlanego z możliwości wykonania remontu i przywrócenia go do stanu technicznego pozwalającego na bezpieczne i zgodne z obowiązującymi przepisami użytkowanie. Aby tego dokonać należy jednak wykonać roboty budowlane wymienione w decyzji.

W ocenienie organu, decydujący wpływ na to kto, i w jakim zakresie jest adresatem decyzji nakazowej wydanej w trybie art. 66 Prawa budowlanego, ma koncepcja architektoniczna budynku. Dostęp na taras jest możliwy tylko z lokalu mieszkalnego nr 1, którego właścicielem jest S. P., wobec czego należy uznać, że jest on przeznaczony do wyłącznego użytku osób zamieszkałych w tym lokalu i to właściciel tego lokalu jest zobowiązany dokonać remontu tarasu, natomiast p. B. zobowiązani są dokonać remontu pozostałych elementów budynku garażowego.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli A. i R. B.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wydał w dniu 21 marca 2016r. decyzję Nr ..., którą na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), zwanej dalej "k.p.a.", uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 66 ust 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania tego obowiązku w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia.

Wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji zastosował art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis art. 66 został umieszczony w rozdziale VI zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Stanowi on konkretyzację zawartego w art. 61 nakazu dotyczącego przestrzegania obowiązku utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego i ma zastosowanie do przypadków zaniedbania przez właściciela lub zarządcę obiektu tego obowiązku, jak też dalszych obowiązków wynikających z regulacji rozdziału VI Prawa budowlanego dotyczących utrzymywania obiektu. Przez pojęcie utrzymanie obiektów budowlanych należy rozumieć zachowanie ich w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Obowiązki nakładane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego obejmują zatem sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego, polegającą na zaniechaniu wykonywania obowiązków określonych w art. 61 oraz w dalszych przepisach rozdziału VI. W konsekwencji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy.

Nadto organ zauważył, że konieczność usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego garażu nie budzi wątpliwości w kontekście ustaleń zawartych w protokole z oględzin sporządzonym w dniu 30 lipca 2015r., dokumentacji fotograficznej oraz opinii technicznej, którą opracował mgr inż. W. K. Decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego należą do kategorii tzw. decyzji związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego nie jest uprawiony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Jednakże w niniejszej sprawie organ I instancji nieprawidłowo wskazał adresatów decyzji. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że garaż stanowi własność R. B. i A. B. Potwierdza to akt notarialny z dnia 5 września 2002r. Repertorium A nr ... Ustawodawca wyraźnie określił krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego w odpowiedniej kondycji. Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego są nimi właściciel oraz zarządca obiektu budowlanego. Stąd zaskarżoną decyzję należało uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na nieprawidłowe wskazanie adresatów rozstrzygnięcia, niezgodne z art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego.

Skargę na ostateczną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wniósł S. P., zarzucając naruszenie: (1) art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie jest stroną, (2) art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez oparcie decyzji jedynie na informacji z rejestru gruntów, podczas gdy wystarczyło sprawdzić księgę wieczystą by ustalić stan prawny nieruchomości, jak również ustalić czy w budynku została utworzona wspólnota mieszkaniowa, czego organ zaniechał, (3) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, (4) art. 196 § 2 kc poprzez przyjęcie, że wspólność w częściach ułamkowych nie jest współwłasnością, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło organ do błędnego przekonania, iż w niniejszym postępowaniu nie mamy do czynienia ze współwłasnością, (5) art. 206 kc poprzez przyjęcie, że współwłaściciel nie ma prawa do współposiadania rzeczy wspólnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem spowodowało, iż organ uznał, że skarżący nie ma prawa do współposiadania spornego tarasu.

Ponadto, skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych poprzez ustalenie, że A. i R. B. przysługuje prawo własności tarasu, na który wchodzi się z lokalu skarżącego. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości, utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wskazał, że przyczyną podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej było stwierdzenie konieczności wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, tj. adresata nałożonych obowiązków. Sąd podzielił to stanowisko organu odwoławczego, stwierdzając że wprawdzie organ odwoławczy nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do naruszenia jakich przepisów procedury administracyjnej doszło w pierwszej instancji, jednakże uchybienie to nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a zatem nie mogło stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, przy rozpoznaniu sprawy organ I instancji nie wykorzystał wszystkich dostępnych środków dowodowych dla ustalenia jej stanu faktycznego, czym naruszył art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że garaż stanowi własność R. B. i A. B., co potwierdza to akt notarialny z dnia 5 września 2002r. Repertorium A nr .... Ustawodawca zaś wyraźnie określił krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego w odpowiedniej kondycji technicznej. Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego podmiotami tymi są właściciele oraz zarządca obiektu budowlanego. Jak wynika natomiast z uzasadnienia decyzji organu I instancji podstawą ustalenia adresata nałożonych obowiązków była "koncepcja architektoniczna budynku", co stoi w sprzeczności z przytoczonym przepisem. Tymczasem PINB uznał, że z uwagi na to, iż dostęp na taras jest możliwy tylko z lokalu mieszkalnego nr 1, którego właścicielem jest S. P., to jest on przeznaczony do wyłącznego użytku osób zamieszkałych w tym lokalu i to właściciel tego lokalu jest zobowiązany dokonać remontu tarasu, natomiast Państwo B. zobowiązani są dokonać remontu pozostałych elementów budynku garażowego.

Sąd podkreślił, że granice postępowania administracyjnego wyznaczają m.in. zasady prawdy obiektywnej i praworządności. Z zasady ogólnej prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wynika, że również na organ nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ustalenia poczynione zaś w wyniku tych wyjaśnień muszą znaleźć swoje odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu i w uzasadnieniu decyzji, zgodnie bowiem z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zadaniem uzasadnienia faktycznego i prawnego jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiące dyspozytywną część decyzji. Obowiązkiem zaś każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawej, co wypływa również z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy). Na postawie art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał również, że to organ administracji winien wnikliwie rozpatrzeć wszystkie okoliczności sprawy, podejmując w tym celu wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, art. 75 k.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.

W ocenie Sądu, powyższym wymogom nie sprostał w niniejszej sprawie organ I instancji, co dowodzi prawidłowości podjętej przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzji o charakterze kasacyjnym. Istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. W sytuacji zaś, gdy decyzja organu I instancji jest wadliwa (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), obowiązkiem organu odwoławczego jest wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Rozstrzygniecie takie może zapaść, jeżeli wątpliwości organu II instancji, co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W ocenie Sądu, ustalenie podmiotu, do którego winien być skierowany nakaz wynikający z przepisów Prawa budowlanego jest okolicznością o zasadniczym wpływie na prowadzone postępowanie, zatem okolicznością wykraczającą poza zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego w trybie art. 136 k.p.a.

Podsumowując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 2 k.p.a., gdyż brak wystarczających ustaleń co do adresata obowiązku nakładanego na podstawie art. 66 Prawa budowlanego mógł stanowić podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Odnosząc się zaś do zarzutów skargi, Sąd zwrócił uwagę, że zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną, przy podjęciu której organ odwoławczy nie dokonywał żadnych ustaleń. Wskazał w niej jedynie, że z aktu notarialnego z dnia 5 września 2002r. (Repertorium A nr ...) wynika, że garaż stanowi własność R. B. i A. B. Skarżący zaś kwestionując to stwierdzenie mówi o tarasie, który znajduje się na dachu garażu, z którego korzysta. Nie można zatem uwzględnić zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych poprzez ustalenie, że A. i R. B. przysługuje prawo własności tarasu, na który wchodzi się z lokalu skarżącego, jak również zarzutów naruszenia art. 77 § 1 art. i art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a.

Sąd wywiódł, że trudno również uwzględnić zarzuty naruszenia art. 28 k.p.a. oraz art. 196 § 2 i art. 206 k.c., skoro organ odwoławczy w żadnym miejscu uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie stwierdził ani, że skarżący nie jest stroną, ani nie podnosił kwestii współwłasności.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż wobec niezgłoszenia sprzeciwu przez starostę uczestnicy postępowania dokonali rozbiórki spornego obiektu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), dalej p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi w całości.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez "zobowiązanie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odbudowę zburzonego garażu, w sposób który będzie zabezpieczał budynek przed zawaleniem, jako że naruszony został strop budynku, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i uznanie decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 21 marca 2016r. za wydaną z naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego za I i II instancję".

Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie zrzekł się rozprawy na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszanie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali, poprzez przyjęcie, iż każdy z elementów stanowiący współwłasności powinien być wymieniony w księdze wieczystej,

- art. 196 § 2 kc poprzez przyjęcie, iż wspólność w częściach ułamkowych nie jest współwłasnością, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło organ do błędnego przekonania, iż w niniejszym postępowaniu nie mamy do czynienia ze współwłasnością,

- art. 206 kc poprzez przyjęcie, iż współwłaściciel nie ma prawa do współposiadania rzeczy wspólnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem spowodowało, iż organ uznał że skarżący nie ma prawa do współposiadania spornego tarasu,

Błąd w ustaleniach faktycznych poprzez ustalenie, iż A. i R. B. przysługuje prawo własności tarasu, na który wchodzi się z lokalu skarżącego,

(2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszanie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż skarżący nie jest stroną,

- art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. przez organ pierwszej instancji, poprzez oparcie decyzji jedynie na części zapisów księgi wieczystej bez uwzględnienia jej całości. A ponadto niesprawdzenie, że ściana garażu stanowi ścianę nośną budynku, pomimo że Inspektorat Nadzoru Budowlanego dysponuje dokumentami związanymi z jego budową.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. B. wskazał, że przedmiotowy garaż został rozebrany, po wcześniejszym dokonaniu zgłoszenia rozbiórki, co do której organ nie wniósł sprzeciwu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jej przesłanki - enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. - w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten bowiem w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a., gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej wskazać należy na wstępie, że w art. 66 Prawa budowlanego nie wskazano wyraźnie adresata obowiązku nakładanego na podstawie ust. 1, jednakże umiejscowienie tego przepisu w rozdziale 6 Prawa budowlanego pt. "Utrzymanie obiektów budowlanych" (art. 61 - art. 79 Prawa budowlanego) i nałożenie przez ustawodawcę określonych w tym rozdziale obowiązków związanych z użytkowaniem obiektu budowlanego na jego właściciela lub zarządcę (art. 61) wskazują, że te podmioty powinny być adresatem nakazu przewidzianego w art. 66 ust. 1. Wydanie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie ww. przepisu będzie bowiem zwykle konsekwencją nie uczynienia zadość - spoczywającym właśnie na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego - obowiązkom utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym, bez dopuszczania do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego). Potwierdza to aktualne orzecznictwo oraz wypowiedzi doktryny (por.: wyroki NSA: z 6 lutego 2013r., II OSK 1852/11, CBOSA; z 2 grudnia 2015r., II OSK 838/14, CBOSA; z dnia 16 maja 2017r. II OSK 2340/15, A. Despot-Mładanowicz (w:) Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016, uw. 10 do art. 66). Jedynie wyjątkowo, w sytuacji niemożności ustalenia właściciela lub zarządcy danego obiektu, orzecznictwo dopuszcza uczynienie adresatem takiej decyzji innego podmiotu, faktycznie władającego nieruchomością (p. wyrok NSA z 12 stycznia 2017r., II OSK 976/15, CBOSA).

Powyższe rozważania wskazują na to, że istotne jest prawidłowe ustalenie adresata decyzji, tzn. właściciela lub zarządcy. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, który zaaprobował wątpliwości organu odwoławczego, co do prawidłowości ustalenia przez organ I instancji adresata decyzji wydanej w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Decyzja organu I instancji została uchylona przez organ odwoławczy, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji z uwagi na konieczność nałożenia określonych obowiązków w decyzji wydanej na podstawie trybie art. 66 Prawa budowlanego na właściwego adresata, gdyż z aktu notarialnego z dnia 5 września 2002r. Repertorium A nr ... wynika, że garaż stanowi własność R. B. i A. B.

W takiej sytuacji nie mogą odnieść zamierzonego skutku rozważania autora skargi kasacyjnej na temat współposiadania urządzonego na garażu tarasu (art. 206 kc.). Sąd I instancji nie stosował, a zatem nie mógł także naruszyć art. 196 § 2 k.c. poprzez przyjęcie, iż "wspólność w częściach ułamkowych nie jest współwłasnością, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło organ do błędnego przekonania, iż w niniejszym postępowaniu nie mamy do czynienia ze współwłasnością", jak również art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali, poprzez przyjęcie, iż "każdy z elementów stanowiący współwłasności powinien być wymieniony w księdze wieczystej". Niewątpliwie współwłasność garażu, która uprawniałaby do jego współposiadania, powinna być wymieniona w księdze wieczystej, tak jak wymieniona jest własność garażu (R. i A. B.). Jednak podnieść należy, że ani organ, ani Sąd I instancji nie stwierdziły, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony niniejszego postępowania, w którym może tę współwłasność wykazać.

Wniosek skargi kasacyjnej - zobowiązanie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odbudowę zburzonego garażu, w sposób który będzie zabezpieczał budynek przed zawaleniem, jako że naruszony został strop budynku - nie może być skierowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie dotyczy on poza tym niniejszej sprawy, w której decyzja wydana była na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

-----------------------

12