Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2147/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 87, art. 92 ust. 1 pkt 2 w zw. z lp. 1.7 załącznika
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 31
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8  art. 3, art. 15 ust. 7
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1  art. 16, art. 26 ust. 2
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] maja 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. O. kwotę 160 (sto sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2007r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: GITD) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą C. z siedzibą w L. (w dalszej części zwanego również "skarżącym"), od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007r. Nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję. Podstawę prawną ww. decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 87, art. 92 ust.1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm., powoływanej dalej jako u.t.d.), l.p. 1.7 załącznika do ww. ustawy, art. 3, art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985r., powoływanego dalej jako Rozporządzenie 3821/85) w zw. z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (zwane dalej: Rozporządzeniem Nr 561/2006), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879). W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 12 lutego 2007r. na ul. R. w L. pojazdu marki Mercedes nr rej [...] kierowca wykonujący krajowy regularny przewóz drogowy osób nie okazał funkcjonariuszom wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za okres od 28 stycznia 2007 r. do 12 lutego 2007 r. Organ wskazał, iż w przedmiotowym pojeździe był zainstalowany tachograf, co zgodnie z art. 14 ust. 7 Rozporządzenia 3821/85 nakładało na stronę obowiązek jego używania, tymczasem kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że skarżący przedsiębiorca polecił mu nieużywanie tachografu i nieumieszczanie w nim wykresówek. Kierowca okazał do kontroli "plan pracy kierowcy". Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji GITD stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie. Organ odwoławczy podkreślił, że w art. 16 rozporządzenia WE nr 561/2006 jak i obowiązującego wcześniej art. 14 ust.1-6 Rozporządzenia nr 3820/85 oraz art. 3 ust. 1 Rozporządzenia nr 3821/85 ustanowiono wyjątek od reguły ewidencjonowania czasu pracy kierowcy, jednakże tylko w sytuacji gdy adresaci norm nie posiadają tachografów i według ogólnych zasad ewidencji czasu pracy kierowców prowadzić nie mogą. Zdaniem organu, uproszczone formy ewidencji czasu pracy kierowcy obowiązują pojazdy niezdolne technicznie do prowadzenia ewidencji czasu pracy za pomocą urządzenia rejestrującego. Zatem termin (do 31 grudnia 2007 r.) na zainstalowanie tachografu nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż skontrolowany pojazd był już wyposażony w tachograf. Za bezzasadny uznano argument strony, że obowiązek używania zainstalowanego tachografu obowiązuje stronę dopiero od 11 kwietnia 2007r., gdyż zgodnie z art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85 fakt instalacji tachografu powodował obowiązek jego stosowania. Również wyłączenie zawarte w art. 3 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 nie ma zastosowania do kontrolowanego pojazdu. GITD wyraził również pogląd, że w przedmiotowej sprawie organ II instancji powinien uwzględnić fakt, iż w dniu 11 kwietnia 2007 r. weszło w życie rozporządzenie (WE) nr 561/2006, które nie zawiera przepisów przejściowych a zatem należy uwzględnić nowy stan prawny tj. zastosować bezpośrednio normy wskazane w tym akcie prawnym.

S. O. reprezentowany przez radcę prawnego wniósł do tutejszego Sądu skargę na powyższą decyzję domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 4 pkt 3 Rozporządzenia nr 3820/85 poprzez zastosowanie przepisów rozporządzenia podczas gdy przepisów ww. aktu nie stosuje się do przewoźników wykonujących regularne przewozy osób, których droga przebiegu przekracza 50 km.

2) art. 87 ust.1 oraz art. 87 ust. 3 w zw. z art. 92 ust. 1, a w konsekwencji l.p. 1.7 załącznika do ww. ustawy przez błędne zastosowanie, gdyż kierowca podczas kontroli okazał rozkład jazdy i wykaz obowiązków (plan pracy) a nie miał obowiązku posiadać tzw. wykresówki

3) art. 3 ust. 1 i art. 14 ust. 2 Rozporządzenia nr 3821/85 w zw. z art. 14 ust. 1 i ust. 7 poprzez błędną wykładnię tj. wprowadzenie nieistniejącej normy nakładającej na skarżącego obowiązek używania tachografu ze względu na fakt, że jest on w pojeździe zamontowany oraz poprzez bezpodstawne żądanie okazania wykresówek zamiast wykazów obowiązków i rozkładu jazdy.

W odniesieniu do pierwszego z wyżej wymienionych zarzutów strona podniosła, iż zgodnie z treścią art. 4 pkt 3 Rozporządzenia nr 3820/85 przepisów ww. rozporządzenia nie stosuje się do przewoźników wykonujących regularne przewozy osób, których droga przebiegu przekracza 50 km. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1669/06 skarżący podkreślił, iż w przywołanej sprawie Sąd zwrócił uwagę, że w polskim tłumaczeniu rozporządzenia istnieje cytowany zwrot, natomiast w innych wersjach językowych treść przepisu jest inna tzn. przepisów rozporządzenia nie stosuje się do przewoźników wykonujących regularne przewozy osób, których droga przebiegu nie przekracza 50 km. Strona podnosi, że istniejąca rozbieżność, nie pozwala na postawienie skarżącemu zarzutu naruszenia przepisów Rozporządzenia nr 3821/85 wobec wyłączenia spornego przejazdu spod jego stosowania. W uzasadnieniu pozostałych zarzutów skargi S. O. ponowił argumenty podnoszone w toku postępowania odwoławczego i podkreślił, że w stanie prawnym obowiązującym na dzień kontroli brak jest przepisu nakładającego na przewoźnika wykonującego regularne krajowe usługi przewozu osób obowiązek instalacji, jak również stosowania tachografu. Przewoźnik taki był natomiast obarczony powinnością prowadzenia ewidencji uproszczonej w zakresie przebiegu pracy w przedsiębiorstwie z czego skarżący się wywiązał. Strona uznała również za wadliwe stanowisko GITD o możliwości nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów obowiązujących dopiero w dacie orzekania przez organ II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W odniesieniu do zarzutu wyłączenia o którym mowa w art. 4 pkt 3 Rozporządzenia nr 3820/85 organ stwierdził, że w niniejszej sprawie poza sporem jest, iż trasa przejazdu tj. W. – L. przekraczała 50 km a zatem w rozpatrywanym przypadku nie było wyłączenia o którym mowa w cytowanym przepisie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania, a procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ istotny.

Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, iż skarga wniesiona przez S. O. zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

W pierwszej kolejności należy rozpatrzeć zarzut naruszenia art. 4 pkt 3 Rozporządzenia nr 3820/85 poprzez zastosowanie przepisów ww. rozporządzenia do spornego przejazdu. Zdaniem strony, zgodnie z literalnym brzmieniem wskazanego przepisu, omawianego aktu nie stosuje się do przewoźników wykonujących regularne przewozy osób, których droga przebiegu przekracza 50 km.

Jeżeli więc trasa W. – L. na której skarżący wykonuje przewozy regularne z pewnością przekracza 50 km zatem w rozpatrywanej sprawie nie powinny mieć zastosowania przepisy Rozporządzenia Nr 3820/85.

Zdaniem Sądu, powyższy zarzut nie jest uzasadniony choć niewątpliwie należy podzielić stanowisko strony, że polskie tłumaczenie ww. art. 4 pkt 3 stoi w oczywistej sprzeczności z innymi wersjami językowymi, gdyż np. w j. angielskim przepis ten brzmi: przepisów rozporządzenia nie stosuje się do przewoźników wykonujących regularne przewozy osób, których droga przebiegu nie przekracza 50 km. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że bezpośredniość obowiązywania, stosowania i skuteczności prawa wspólnotowego wymaga, aby prawo to było jednolicie stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Powinno być zatem jednolicie interpretowane. Sąd krajowy (podobnie jak Europejski Trybunał Sprawiedliwości) rozpoczyna interpretację przepisu od metod wykładni językowej. W celu ustalenia znaczenia normy prawa wspólnotowego analizuje tekst aktu prawnego uwzględniając wszystkie jego autentyczne wersje. Konieczność dokonania takiej analizy wynika z równej autentyczności wszystkich wersji językowych interpretowanego tekstu, wyrażonych w językach urzędowych UE. Europejski Trybunał Sprawiedliwości wielokrotnie wskazywał na konieczność jednolitej wykładni przeprowadzanej w celu zapewnienia spójnego stosowania prawa. Zamierzony cel tj. jednolitość wykładni pociąga za sobą niedopuszczalność uwzględniania jednej wersji tekstu w oderwaniu od pozostałych. (por. wyrok z 12 lipca 1979 r. w sprawie Koschniske p. Raad van Arbeid C-9/79, wyrok z 27 marca 1990r. w sprawie Cricket St. Thomas p. Milk Marketing Bard of England and Wales, C-372/88). Skoro zatem nie budzi wątpliwości, że wersja polskojęzyczna przepisu art. 4 pkt 3 Rozporządzenia nr 3820/85 stoi w oczywistej sprzeczności z innymi tłumaczeniami należy przyjąć, że przepis ten prawidłowo powinno się interpretować w ten sposób, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się do przewoźników wykonujących regularne przewozy osób, których droga przebiegu nie przekracza 50 km. Poza kwestią jest bowiem, że racjonalny ustawodawca nie wyłączyłby spod stosowania zaostrzeń wynikających z przepisów omawianego Rozporządzenia przejazdów dokonywanych na krótkich trasach (do 50 km.) natomiast poza obszarem zainteresowania pozostawiłby przejazdy na odległość ponad 50 km, gdyż celem powoływanej regulacji jest zapewnienie kontroli czasu pracy kierowców i innych parametrów jazdy ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa publicznego. Należy w tym miejscy podkreślić, że w obecnie obowiązującym rozporządzeniu nr 561/2006 w art. 3 lit a) wskazuje się, że akt ten nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami używanymi do przewozu osób, w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km.

W świetle powyższego, zdaniem Sądu, w rozpatrywanym przypadku nie zachodzi wyłączenie o którym mowa w art. 4 pkt 3 Rozporządzenia nr 3820/85.

Odwołanie się przez skarżącego do wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1669/06 nie może odnieść rezultatu pożądanego przez stronę choćby z tego powodu, że Sąd rozpoznający sprawę niniejszą nie jest tamtym wyrokiem związany.

Pomimo nietrafności omówionego zarzutu wyłączenia skontrolowanego pojazdu spod postanowień ww. Rozporządzenia 3820/85, skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zakwestionowana decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji narusza prawo materialne w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Istotą sporu w niniejszej sprawie stała się wykładnia art. 14 ust. 7 Rozporządzenia Nr 3820/85, który stanowi, że przepis ten tj. art. 14 (regulujący uproszczone formy ewidencji czasu pracy kierowcy) nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia (EWG) nr 3821/85. Dokonując interpretacji tego przepisu organ wywiódł, że w sytuacji gdy w pojeździe wykonującym krajowe przewozy regularne osób zamontowany jest tachograf, urządzenie to powinno być używane a kierowca powinien okazywać do kontroli wykresówki. Organ podniósł ponadto, że uproszczone formy ewidencji czasu pracy kierowcy o jakich mowa w art. 14 ust. 1-6 Rozporządzenia nr 3820/85 oraz art. 3 ust.1 Rozporządzenia nr 3821/85 nie dotyczą pojazdów w których zamontowano urządzenie rejestrujące czas pracy kierowcy.

W ocenie Sądu, wywiedziony przez organ wniosek nie jest prawidłowy natomiast zastosowanie l.p. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym jako podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 złotych jest wadliwie.

Zdaniem Sądu, sankcja za niewyposażenie kierowcy w wykresówki dotyczy sytuacji, gdy w ustalonym stanie faktycznym istnieje obowiązek używania tachografu, a zatem konsekwentnie - na przedsiębiorcy wykonującym przewóz drogowy ciąży obowiązek zaopatrzenia kierowcy w stosowne tarczki. Wykładnia przepisu art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85 dokonana przez organ nie uwzględnia cytowanego przepisu w całości, bowiem przepis ten mówi nie tylko o wyposażeniu pojazdu w urządzenie rejestrujące ale również o tym, iż urządzenie to jest używane zgodnie z przepisami Rozporządzenia nr 3821/85. "Używać" to inaczej: robić użytek, użytkować, stosować, wykorzystywać, posługiwać się czymś (p. Witold Cienkowski, Słownik synonimów, Wyd. Graf- Punkt). Termin "urządzenie jest używane zgodnie z przepisami Rozporządzenia nr 3821/85" dotyczy niewątpliwie sytuacji, gdy przedsiębiorca ma obowiązek wykorzystywać tachograf do rejestracji czasu pracy i odpoczynku kierowcy a w konsekwencji być rozliczany z prawidłowego stosowania tego urządzenia. Odnosząc się do stwierdzenia organu odwoławczego w zakresie obowiązku stosowania przez ten organ w dacie orzekania przepisów rozporządzenia nr 561/2006 należy podnieść, że w dniu 11 kwietnia 2006 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowane zostało ww. rozporządzenie w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. Weszło ono w życie 11 kwietnia 2007 r. z wyjątkiem art. 10 ust. 5, art. 26 ust. 3 i 4 oraz art. 27, które obowiązują od 1 maja 2006 r. (kontrola miała miejsce w dniu 12 lutego 2007 r.). Regulacja zawarta w art. 26 ust. 3 i 4 cytowanego rozporządzenia dotyczy zmian niektórych przepisów w art. 14 ust. 2 i 15 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Rozporządzenie nr 561/2006 nadało nowe brzmienie art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. W wyniku zmian wprowadzonych w art. 15 ust. 2, 4 i 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, modyfikacji uległ sposób rejestrowania danych oraz definicje pojęć "inna praca" i "okresy gotowości", których brzmienie zostało dostosowane do definicji przyjętych w Dyrektywie Nr 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego.

Niewątpliwie w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy Rozporządzenie nr 561/2006 obowiązywało "w całości", ale w świetle ustalonego stanu faktycznego (daty kontroli) tylko jeden z przepisów tego aktu należy przywołać na potrzeby niniejszej sprawy a mianowicie cytowany na wstępie rozważań art. 3 lit. a) dopuszczający zwolnienie od stosowania przepisów tego rozporządzenia, który – jak już wyżej wskazano - nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, bowiem trasa przejazdu na odcinku W.- L. niewątpliwie przekracza 50 km.

Reasumując: dokonana przez organ interpretacja wskazanych w decyzji przepisów była nieprawidłowa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego przez zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego przepisu art. 92 ustawy o transporcie drogowym w związku z l.p. 1.7 załącznika do u.t.d. Ponieważ stwierdzone naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, należało uchylić - zarówno zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ administracji będzie obowiązany uwzględnić pogląd prawny zaprezentowany w niniejszym wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.