Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 699/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 92a, art. 89
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Maria Zawadzka Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] Marszałek Województwa orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2000 zł w związku z przeprowadzoną kontrolą przewoźnika.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał się między innymi na art. 18, art. 18b, art. 20, art. 89b, art. 92a ustawy o transporcie drogowym. Opisano przebieg postępowania. Wskazano, że o godzinie 7:24 dniu 2 października 2015 r. na przystanku "K - ul. O" poddano kontroli autobus marki Mercedes o nr rej. [...] należący do przedsiębiorcy: W. W., z siedzibą w F. Kierowca autobusu J. C. do kontroli okazał wypis 001 z zezwolenia nr [...] wydanego przez Marszałka Województwa ww. przedsiębiorcy oraz rozkład jazdy będący załącznikiem przedmiotowego zezwolenia. Podkreślono, że kontrola została przeprowadzona z uwagi na "stwierdzenie przez kontrolującego faktu wydawania biletu i kasowania należności za przejazd w momencie wysiadania pasażerów na przedmiotowym przystanku autobusowym". Kierowca oświadczył, że na przystanku końcowym sprzedał bilety dwóm pasażerom, którzy wsiedli do autobusu na terenie miasta K - nie chcąc blokować zatoki autobusowej na przystanku pośrednim bilety zostały skasowane na przystanku końcowym. Organ wskazał, że w związku z powyższym zostały naruszone warunki wykonywania przewozów określone w zezwoleniu, a dotyczące niewydania pasażerowi wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu (załącznik nr 3 (Ip. 2.7) do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym).

Na powyższą decyzję w ustawowym terminie strona wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucono między innymi naruszenie:

- art. 107 § l i § 3 K.p.a. poprzez brak jednoznacznego wyjaśnienia podstawy prawnej skarżonej decyzji;

- art. 89 ust. 1 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym;

- art. 92a ust. 1 oraz ust. 6 w związku z p. 2.7 załącznika nr 3 do ww. ustawy poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

- art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania i przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 lutego 2016 r. znak: [...], działając na podstawie art. 18b i art. 93 oraz załącznika nr 3 (Ip. 2.7) do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 z późn. zm.), § 6 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1064 z późn. zm.) i 138 § 1 pkt 1 K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania W. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Marszałka Województwa nr [...] z dnia [...] 2015 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podano, że zgodnie z art. 18b ustawy o transporcie drogowym, przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następującej zasady: należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat, a pasażer otrzymuje potwierdzenie wniesienia opłaty w postaci biletu wydanego zgodnie z przepisami o kasach rejestrujących.

Szczegółowe warunki, tryb i sposób przeprowadzania kontroli w zakresie przewozu drogowego określa rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1064).

Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Organ podał, że z akt sprawy wynika, że w dniu 2 października 2015 r. o godzinie 7:24 na przystanku "K - ul. O" poddano kontroli autobus marki Mercedes o nr rej. [...] należący do przedsiębiorcy W. W. z siedzibą w F. Kierowca autobusu J. C. do kontroli okazał wypis 001 z zezwolenia nr [...] wydanego przez Marszałka Województwa w/w przedsiębiorcy oraz rozkład jazdy będący załącznikiem przedmiotowego zezwolenia. Podkreślono, że kontrola została przeprowadzona z uwagi na "stwierdzenie przez kontrolującego faktu wydawania biletu i kasowania należności za przejazd w momencie wysiadania pasażerów na przedmiotowym przystanku autobusowym". Kierowca oświadczył, że na przystanku końcowym sprzedał bilety dwóm pasażerom, którzy wsiedli do autobusu na terenie miasta K - nie chcąc blokować zatoki autobusowej na przystanku pośrednim bilety zostały skasowane na przystanku końcowym. Kierowca podpisał protokół kontroli (nr [...] wraz z załącznikiem (opis naruszeń) wraz z załącznikiem nie wnosząc żadnych uwag.

W myśl art. 18b ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat, a pasażer otrzymuje potwierdzenie wniesienia opłaty w postaci biletu wydanego zgodnie z przepisami o kasach rejestrujących. Z kolei załącznik nr 3 - Ip. 2.7 do ww. ustawy o transporcie drogowym wyraźnie wskazuje, że niewydanie pasażerowi wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu (z wyłączeniem taksówki) podlega karze pieniężnej w wysokości 2 000,00 zł. Kolegium Odwoławcze wskazało, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, ze kierowca wydawał bilety i kasował należności za przejazd (potwierdzenie wniesienia opłaty) w momencie wysiadania pasażerów - a nie przed rozpoczęciem kursu; co stanowi oczywistą przesłankę warunkującą ukaranie przewoźnika.

Kolegium Odwoławcze nie zgodziło się ze stanowiskiem odwołującego się, że nie miał on realnej możliwości wpływu na zachowanie kierującego pojazdem, a w tym nie miał wpływu na powstanie przedmiotowego naruszenia, co stanowił podstawę do umorzenia przedmiotowego postępowania.

Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że przedsiębiorca ponosi ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego. Praca powinna być tak zorganizowana, aby przewóz mógł być wykonywany zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy. Przedsiębiorca wykonując przewozy regularne osób na podstawie zezwolenia powinien przestrzegać trasy przejazdu i ustalonych w rozkładzie jazdy przystanków. Odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy oparta na art. 92a ustawy o transporcie drogowym ma charakter odpowiedzialności administracyjnej i nie jest oparta na zasadzie winy, co oznacza, że do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym przez wykonującego w imieniu przedsiębiorcy transport kierowcę, nawet jeżeli doszło do naruszeń w sposób niezawiniony przez przedsiębiorcę. W sprawie wykazano, że pasażerowie otrzymali potwierdzenie wniesienia opłaty nie przed rozpoczęciem kursu, a podczas wysiadania, co stanowi przesłankę warunkującą ukaranie przewoźnika wynikającą bezpośrednio z przepisów prawa. Ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje możliwości zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ze względu na słuszny interes obywateli oraz stan wyższej konieczności.

Ponadto Kolegium Odwoławcze podało, że protokół kontroli oraz załącznik do tego protokołu, odpowiadają obowiązującym przepisom (rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego). Oba dokumenty zawierają podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby przeprowadzającej kontrolę.

Kolegium Odwoławcze uznało, że akta niniejszej sprawy są wystarczające i czytelne, dlatego też nie ma konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w sprawie. Ponadto Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, a dotyczącym "wadliwości czynności kontrolnych", czynności kontrolne pracowników Urzędu Marszałkowskiego Województwa przeprowadzone były prawidłowo. Wskazano, iż osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo do:

1) żądania od przedsiębiorcy i jego pracowników pisemnych lub ustnych wyjaśnień, okazania dokumentów i innych nośników informacji oraz udostępnienia wszelkich danych mających związek z przedmiotem kontroli;

2) wstępu na teren przedsiębiorcy, w tym do pomieszczeń, gdzie prowadzi on działalność gospodarczą, w dniach i godzinach, w których jest lub powinna być wykonywana ta działalność, oraz wstępu do pojazdów użytkowanych

przez przedsiębiorcę (art. 85 ustawy o transporcie drogowym).

Podniesiono zatem, że ww. pracownicy posiadający stosowne upoważnienia są nie tylko zobligowani do kontroli dokumentacji przedsiębiorcy (jak podaje Strona w odwołaniu) ale także działań lub ich braku, związanych i dotyczących prowadzonej działalności (§ 6 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego).

W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę cały materiał zgromadzony przed wydaniem zaskarżonej decyzji, stwierdzono, że jest on wystarczający do przyjęcia, że przewoźnik dokonał naruszenia warunków zezwolenia podczas wykonywania przez niego regularnego przewozu osób w krajowym transporcie drogowym.

Podkreślono jednocześnie, że stwierdzenie dokonania naruszenia warunków przewozu obliguje organ właściwy ze względu na miejsce przeprowadzonej kontroli do nałożenia kary pieniężnej. Art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stwierdza, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej. Stwierdzono zatem, że po zmianie ustawy o transporcie drogowym dokonanej z dniem 1 stycznia 2012 r. decyzje nakładające kary pieniężne mają nadal charakter związany (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 202/2006, opub. w LexPolonica nr 1083917).

Wskazano również, że wysokość kary została określona prawidłowo. Jak stwierdza się w załączniku nr 3 ustawy o transporcie drogowym (pkt 2.7), za nie wydanie pasażerowi wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu wymierza się karę pieniężną:

1) art. 89 ust. 1 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym przez wydanie przedmiotów, decyzji w oparciu o wynik czynności kontrolnych prowadzonych przez pracowników Urzędu Marszałkowskiego Województwa na podstawie ww. przepisu, w sytuacji, gdy dopuszcza on jedynie kontrolę przez takie osoby dokumentów, o których mowa w art. 87 ustawy, zatem osoby te nie były uprawnione do przeprowadzenia czynności kontrolnych w zakresie zarzuconego skarżącemu naruszenia i ich czynności nie mogą stanowić podstawy wydania zaskarżonej decyzji;

2) art. 92a ust. 1 oraz ust. 6 w związku z p. 2.7. załącznika nr 3 do ustawy poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy naruszeniem określonym w ww. załączniku jest niewydanie pasażerowi wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu, w sytuacji, gdy pasażerowie nie uiścili opłaty przed rozpoczęciem jazdy, zatem kierujący pojazdem nie mógł potwierdzić jej przyjęcia;

3) art. 42 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez poczynienie wykładni rozszerzającej ww. przepisów na niekorzyść przewoźnika i ukaranie go wbrew literalnemu ich brzmieniu;

4) art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym przez jego nieprawidłowe niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć;

5) art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, albowiem zastosowana kara za naruszenie zarzucone skarżącemu jest sztywna i nie uwzględnia ani okoliczności sprawy, ani sytuacji majątkowej skarżącego.

W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zakażonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postepowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.

Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

W tej sprawie Sąd uznał, że skarga skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż tak zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

Stan faktyczny w sprawie nie budzi sporu między stronami. W dniu 2 października 2015 r. o godzinie 7:24 na przystanku "K - ul. O" poddano kontroli autobus marki Mercedes o nr rej. [...] należący do przedsiębiorcy W. W. Kontrola została przeprowadzona z uwagi na stwierdzenie przez kontrolującego faktu wydawania biletu i kasowania należności za przejazd w momencie wysiadania pasażerów na przedmiotowym przystanku autobusowym. Kierowca oświadczył, że na przystanku końcowym sprzedał bilety dwóm pasażerom, którzy wsiedli do autobusu na terenie miasta K i nie chcąc blokować zatoki autobusowej na przystanku pośrednim, bilety zostały skasowane na przystanku końcowym.

W tak ustalonym stanie faktycznym organy obu instancji uznały, ze zostały naruszone warunki wykonywania przewozów określone w zezwoleniu dotyczące niewydania pasażerowi wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu. Takie uchybienie zagrożone jest karą pieniężną o wysokości zawartej w załączniku nr 3 (Ip. 2.7) do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2103 r. poz. 1414 z późn. zm.) Podstawą prawną decyzji organu I instancji nakładając4ej na skarżącego karę pieniężną w kwocie 2.000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego osób były art. 93 oraz art. 92a ust. 1 oraz lp. 2.7. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tymi przepisami podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Z załącznika nr 3 lp. 2.7 do ustawy o transporcie drogowym wynika natomiast, że niewydanie pasażerowi wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu podlega karze w wysokości 2.000,00 zł. Jedną z zasad wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym określoną w art. 18b ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym jest wymóg, aby pasażer otrzymywał potwierdzenie wniesienia opłaty w postaci biletu wydanego zgodnie z przepisami o kasach rejestrujących. Okoliczności te potwierdza sporządzony w sprawie protokół, który został także podpisany przez kierowcę nie kwestionującego zawartych w nim ustaleń. protokół z kontroli stanowi istotny środek dowodowy pozwalający w okolicznościach tej sprawy na przyjęcie, że stan faktyczny ustalony przez organy to rzeczywisty stan faktyczny sprawy.

Niezasadny jest zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm.) poprzez objęcie kontrolą przez pracowników Urzędu Marszałkowskiego okoliczności obejmujących brak wydania pasażerowi wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu, mimo że kontrolę pracownicy ci mogliby wykonywać tylko co do dokumentów o których mowa w art. 87 ww. ustawy.

Jak wynika z art. 89 ust. 1 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym do kontroli dokumentów wymienionych w art. 87 tej ustawy w zakresie przewozów regularnych oraz warunków w nich określonych, z zastrzeżeniem art. 89 ust. 2 ww. ustawy, uprawnieni są upoważnieni pracownicy właściwego organu, o którym mowa w art. 18 ust. 1 tej ustawy. Takimi pracownikami są upoważnieni pracownicy marszałka województwa. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. f ww. ustawy na wykonywanie regularnych przewozów na liniach komunikacyjnych wykraczających poza obszar co najmniej jednego powiatu, jednakże niewykraczających poza obszar województwa, zezwolenia udziela marszałek województwa. Zgodnie z art. 89 ust. 2 ww. ustawy upoważnieni pracownicy marszałka województwa nie są jednak uprawnieni do kontroli zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

Pod pojęciem kontroli dokumentu i kontroli przestrzegania warunków zapisanych w kontrolowanym dokumencie należy rozumieć prawo do oceny, czy warunki zawarte w treści takich dokumentów są przestrzegane. Istotą kontroli jest porównywanie stanu rzeczywistego ze stanem wzorcowym (zakładanym, hipotetycznym), a kontrola kierowcy wykonującego regularny przewóz osób polega na ocenie, czy warunki wykonywania takiego przewozu objęte zezwoleniem na wykonywanie regularnych przewozów osób w tym także i obowiązującego w danych przewozach rozkładu jazdy są spełnione (realizowane). Taka kontrola może obejmować także prawidłowość realizacji samego przewozu osób, a jednym z warunków (zasad) prawidłowego realizowania przewozu regularnego w krajowym transporcie drogowym jest pobieranie należności za przejazd zgodnie z cennikiem opłat oraz wydawanie pasażerowi potwierdzenia wniesienia opłaty w postaci biletu wydanego zgodnie z przepisami o kasach rejestrujących (art. 18b ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym).

Nie budzi w ocenie Sądu żadnych wątpliwości prawo pracowników upoważnionych przez organ wydający zezwolenie na regularny przewóz osób do skontrolowania zasad wykonywania takiego przewozu, a w tym także wydawania pasażerom biletów. Ustawa o transporcie drogowym nakłada obowiązek wydania biletu za przejazd nie w jakiejkolwiek chwili realizacji przewozu, ale przed rozpoczęciem kursu przewozu dla danej osoby (danego pasażera), co wiąże się z określonymi obowiązkami dla kierowcy i pasażera.

Stanowi naruszenie zasad wykonywania odpłatnego przewozu sytuacja, w której kierowca przewozi daną osobę jako pasażera w ogóle bez pobrania od niej opłaty. Fakt niewydania w takiej sytuacji biletu nie może być interpretowany jako brak naruszenia warunków wykonywania przewozu osób. Przewóz osób odbywa się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe, do której to ustawy jako regulującej obowiązki i warunki wykonywania przewozu osób wprost odsyła art. 4 pkt 22 lit. f ustawa o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 16 ust. 1 Prawa przewozowego podstawowym sposobem zawarcia umowy przewozu jest nabycie biletu na przejazd przed rozpoczęciem podróży. Jak wynika z wyjaśnień samego skarżącego także w prowadzonej przez niego działalności przewozowej warunkiem wykonania przewozu jest uiszczenie opłaty przez pasażera i wydanie biletu przez kierowcę potwierdzającego uiszczenie tej opłaty. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że stanowi oczywiste naruszenie zasad wykonywania przewozu regularnego osób nie zawieranie umów przewozu mimo przewożenia pasażerów. Zasady te obejmują także wykonywanie przewozu na podstawie zezwolenia udzielonego skarżącemu przez Marszałka Województwa (zezwolenie nr [...]). Przewóz realizowany przez przedsiębiorcę W. W. zakładał nabywanie biletu jako sposób zawarcia umowy przewozu i brak wydania biletu przez kierowcę pasażerowi stanowi naruszenie skutkujące nałożeniem kary pieniężnej. Jeżeli brak wydania biletu pasażerowi przed rozpoczęciem kursu nie wynikał z żadnych okoliczności obiektywnych, to nie ma znaczenia dla nałożenia w okolicznościach tej sprawy kary pieniężnej tłumaczenie kierowcy, jakoby nie pobierał opłat za przejazd i nie wydawał biletów, ponieważ trwałoby to zbyt długo i utrudniało wejście pasażerów do pojazdu. Taką argumentację należy uznać za próbę wykazania jakiegokolwiek powodu, który miałby uzasadniać brak wykonania podstawowego obowiązku kierującego pojazdem w przewozie regularnym osób. Taki argument w żadnej mierze nie może uzasadniać umowę przyjęcia opłaty za przewóz. Analogicznie należy traktować argument, zgodnie z którym skoro pasażerowie nie mieli odliczonych kwot za przejazd, to nie pobrano od nich opłaty. Niej jest także blokowaniem zatoki autobusowej zatrzymanie się na niej pojazdu przewożącego pasażerów celem umożliwienia pasażerom wysiadanie z pojazdu lub wsiadanie do pojazdu, a okoliczność, że z chwilą wsiadania do pojazdu pasażer uiszcza opłatę za przejazd nie stanowi blokowania zatoki autobusowej.

W ocenie Sądu niezasadnym jest zarzut skargi dotyczący braku odpowiedzialności przedsiębiorcy za zarzucone w sprawie naruszenie przepisów. Zarzut zgłoszony w skardze dotyczy braku wpływu skarżącego na powstanie naruszenia, a samo naruszenie zaistniało na skutek okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. Zarzut ten dotyczy w istocie domniemanego zaistnienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych pozwalających przedsiębiorcy (skarżącemu) na uwolnienie się od odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego osób.

Przesłanki egzoneracyjne zawarte zostały w art. 92c ustawy o transporcie drogowym, który to przepis zaostrzył odpowiedzialność przedsiębiorcy, który w celu uwolnienia się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów o jakim mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym musi wykazać łączne zaistnienie następujących przesłanek: a) braku wpływu przedsiębiorcy na powstanie naruszenia, b) zaistnienia naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Regulacja zawarta w art. 92c ustawy o transporcie drogowym odnosi się do wyjątkowych i nietypowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Wymieniony przepis wyraźnie statuuje odpowiedzialność obiektywną niezależną od winy, dlatego do uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarczy wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała dodatkowych.

Jak wyjaśnia to sam skarżący, przeprowadził on szkolenia z kierowcami pouczając ich o obowiązku pobrania opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu, a także przy wejściu do każdego pojazdu pod cennikiem znajduje się informacja o konieczności uiszczenia opłaty za przejazd przy wsiadaniu do pojazdu. Te okoliczności mają uzasadniać - w ocenie skarżącego – jego zwolnienie z ponoszenia odpowiedzialności. Takiego stanowiska Sąd nie podziela. W ocenie Sądu skarżący jako przedsiębiorca nie może skutecznie powoływać się na treść art. 92c ustawy o transporcie drogowym w sytuacji zaistniałej w tej sprawie, gdy to jego pracownik, działający w ramach powierzonych mu zadań, dopuszcza się naruszeń, za które ustawa - tak jak to miało w niniejszej sprawie - przewiduje nałożenie kary. Orzecznictwo sądów administracyjnych jest w tej materii jednolite, a Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni je podziela (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 716/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 738/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1016/11). Przyjęcie takiego stanowiska znajduje uzasadnienie także w świetle treści art. 10 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. (Dz. U. UE. L. Nr 102, poz. 1 z późn. zm.), zgodnie z którym przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.

Samym niewydaniem biletu za przejazd przed rozpoczęciem kursu może być zainteresowany tak kierowca jak i jego pracodawca, ponieważ obaj z tego tytułu mogą odnieść korzyść majątkową. W związku z tym także i przedsiębiorca wykonujący przewóz powinien podlegać karze za naruszenie tego obowiązku. Naruszenie obowiązku wydania pasażerowi potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd jest bardzo częstym naruszeniem obowiązku wynikającego z ustawy o transporcie drogowym, a tym samym nie sposób uznać, że takie naruszenie nie mogło być przewidziane przez podmiot wykonujący przewóz drogowy. W ocenie Sądu możliwość przewiezienia pasażera bez wydawania biletu jest jedną z częściej spotykanych uchybień.

Podmiot wykonujący przewóz drogowy może i jest zobowiązany do wdrożenia odpowiedniego systemu kontroli nad pracownikiem, zarówno bezpośredniego, jak i na odległość. W szczególności chodzi tu o takie działanie, jak zainstalowanie w pojeździe rejestratora wideo, a następnie poddawanie jego zapisów systematycznej analizie. Powyższy środek jest ogólnie dostępny i na tyle tani, że rejestratory instalowane są w prywatnych samochodach. Nie można również pominąć kontroli bezpośredniej, dokonywanej okresowo czy to przez innego pracownika, czy osobę zaangażowaną doraźnie. Zastosowanie któregoś z wymienionych rozwiązań nie daje pewności, że nie dojdzie do naruszenia obowiązku, lecz praktycznie w bardzo wysokim stopniu eliminuje możliwość jego wystąpienia. Tym samym podmiot wykonujący przewóz drogowy ma realną możliwość by zapobiec powstaniu naruszenia obowiązku w postaci braku wydania pasażerowi biletu za przejazd (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 548/13, opub. w LEX nr 1452963). Ponieważ żadne ze wskazanych okoliczności nie zostały dotychczas w sprawie przez przedsiębiorcę wykazane, zarzut niezastosowania przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 92c ustawy o transporcie drogowym nie mógł odnieść skutku.

Także i to, że skarżący jako pracodawca przeprowadził szkolenia związane z praca kierowców i ich obowiązkami nie może uzasadniać braku odpowiedzialności samego pracodawcy za swojego pracownika. Z akt sprawy nie wynika, czy te szkolenia akcentowały obowiązek wydawania biletu i czy sam pracodawca wyraźnie przewidział dla swoich pracowników realne skutki związane z niewydaniem biletu przez danego kierowcę, polegające np. na uznaniu takiego zdarzenia za ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych lub skutkujące znacznym ograniczeniem wynagradzania. To sam pracodawca 9skarżacy w tej sprawie) miał obowiązek wykazania, że podjął on wszelkie możliwe zabezpieczenia przed naruszaniem przez kierowców warunków przewozu, a mimo to w szczególnie zaistniałej sytuacji, nietypowej i niezdarzającej się, kierowca samowolnie naruszył określone warunki przewozu osób, którym pracodawca przy najdalej idącym zaangażowaniu nie mógł ani przewidzieć, ani zapobiec.

Także zarzut braku miarkowania wysokości kary, a tym samym i naruszenia zasady proporcjonalności, w tej sprawie nie jest zasadny. W ocenie Sądu wymierzona kara za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nie jest nadmiernie uciążliwa i spełnia przesłanki pozwalające na uznanie jej proporcjonalności w stosunku do naruszenia chronionego dobra. Takim dobrem jest ochrona interesów pasażerów, wobec których brak wydania biletu na odbywany przejazd znacząco ogranicza ich prawa związane z zawarcie umowy przewozu. Mogą oni mieć daleko idące problemy z wykazaniem, że rzeczywiście odbywali podróż danych środkiem komunikacji skoro nie będą w stanie wykazać przy pomocy biletu zawarcia umowy przewozu. Podany w skardze przykład oceny pod względem konstytucyjnej zasady proporcjonalności treści art. 88 ust. 1 i 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Okoliczność, że kara ta została ustalona w "sztywnej" wysokości nie stanowi jeszcze dostatecznego uzasadnienia naruszenia zasady proporcjonalności.

Wbrew stanowisku skarżącego, w tej sprawie organy nie naruszyły art. 42 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie dokonały wykładni rozszerzającej przepisów na niekorzyść przewoźnika i ukarania go wbrew gramatycznej wykładni przepisów.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych, które stały się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.