Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1777/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem(spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok o d d a l a s k a r g ę /-/K.Nikodem /-/Wł.Zygmont /-/G.Gorzan LF


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] Urząd Skarbowy określił M. S. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 w kwocie [...] zł, zaległość podatkową w wysokości [...] zł oraz odsetki na dzień wydania decyzji. Postępowanie zostało wszczęte po otrzymaniu informacji od niemieckich organów podatkowych, za pośrednictwem Ministerstwa Finansów - Departamentu Podatków Pośrednich, że M. S. zamieszkały w Niemczech, pracował w 1999 r. w Polsce na rzecz niemieckiego pracodawcy - firmy A , za którą otrzymał wynagrodzenie, które zgodnie z polsko - niemiecką umową o unikaniu podwójnego opodatkowania winno podlegać opodatkowaniu w Polsce . Po ustaleniu w toku postępowania, że M. S. nie opodatkował dochodów ze stosunku pracy również w Polsce, organ podatkowy wydał wskazaną decyzję.

Od decyzji Urzędu Skarbowego podatnik złożył odwołanie w dniu [...] czerwca 2002 r. w którym podnosi, że w 1999 r. przebywał w Polsce krócej niż 183 dni.

Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa uchyliła w całości decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ podatkowy II instancji, powołując się na umowę między Polską , a Republiką Federalną Niemiec z dnia 18.12.1972 r. w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodów i majątku (Dz.U. z 1975 nr 31 poz. 163 i 164, ze zm.) stwierdził, że sam fakt zwolnienia podatnika z opodatkowania w Niemczech, nie rodzi obowiązku podatkowego w Polsce. Umowa wskazuje, że wynagrodzenie, jakie podatnik osiągnął za pracę wykonywaną w Polsce od niemieckiego pracodawcy, może być opodatkowane w Niemczech, jeśli zostaną spełnione wszystkie warunki określone w art. 14 ust. 2 umowy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej wskazał, że kwestią wymagającą jednoznacznego wyjaśnienia ze strony organu podatkowego, jest ustalenie, czy M. S. w 1999 r. przebywał w Polsce nie mniej niż 183 dni.

Urząd Skarbowy przeprowadził ponownie postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie dni pobytu w Polsce, przeanalizowano dokumenty przedsiębiorstwa, w którym podatnik wykonywał pracę na rzecz niemieckich pracodawców i dokonano zestawienia dni pobytu w Polsce na podstawie dat uwidocznionych na dokumentach podpisanych przez podatnika. Nadto przyjęto również przedstawione przez podatnika, zestawienie dni pobytu w Polsce.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Urząd Skarbowy ponownie określił M. S. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 w kwocie [...] zł, zaległość podatkową w tej samej wysokości oraz odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji. Organ wskazał na przesłanki określone w art. 14 ust. 1 i 2 umowy między Polską , a Republiką Federalną Niemiec z dnia 18 grudnia 1972 r. w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodów i majątku (Dz.U. 1975 nr 31, poz. 163 i 164.). Zgodnie z tą umową ust.1 powołanego artykułu zawiera ogólną zasadę w zakresie opodatkowania pracy najemnej, zgodnie z którą dochód ten podlega opodatkowaniu w państwie, w którym praca jest rzeczywiście wykonywana. Zatem w przypadku M. S. miejscem opodatkowania byłaby Polska. Ale ustęp 2 zawiera wyjątek od zasady określonej w ust. 1 . Wynagrodzenia będzie opodatkowane w tym przypadku w Niemczech, jeśli osoba mająca miejsce zamieszkania w Niemczech przebywa w państwie, w którym wykonuje pracę nie dłużej niż 183 dni podczas danego roku podatkowego, wynagrodzenie jest wypłacane w przez osobę lub osobie, która nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w Polsce oraz wynagrodzenie nie jest ponoszone przez zakład, który posiada w Polsce osoba płacąca wynagrodzenie. Organ ustalił, że dwa ostatnie warunki są spełnione przez podatnika, kwestią wymagającą ustalenia był jedynie czas pobytu M. S. w Polsce w 1999 r.

M. S. wskazuje w toku postępowania, że w Polsce w 1999 r. przebywał 150 dni. Urząd Skarbowy analizując kwestię ilości dni pobytu w Polsce wziął pod uwagę pismo Ministerstwa Finansów - Departamentu Podatków Bezpośrednich nr [...], przedstawione przez podatnika rozliczenie kosztów podróży za 1999 r. i zestawienie dni pobytu w Polsce i w Niemczech w 1999 r., protokół z kontroli przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w spółce B z siedzibą w Ś. W., umowę o pracę zawartą pomiędzy M. S., a firmą A .

Organ stwierdził, że M. S. nierzetelnie dokonał zestawienia ilości dni pobytu w Polsce, wskazując na przypadki, kiedy podatnik oświadczył, że w określonym dniu był w Niemczech, a dokumenty świadczą, że w tym dniu przybywał w Polsce na delegacji. Zatem, zdaniem organu podatkowego, przedstawione dokumenty przez podatnika nie są wystarczającym dowodem na to, że przebywał w Polsce w 1999 r. krócej niż 183 dni. W tych okolicznościach organ uznał, że podatnik nie spełnił określonego w pkt a ust. 2 art. 14 cyt. warunku umowy, zatem wynagrodzenie podlega opodatkowaniu w Polsce.

Od tej decyzji podatnik złożył odwołanie do Izby Skarbowej, kwestionując ustalenia Urzędu Skarbowego dotyczące przyjęcia, że M. S. przebywał w Polsce dłużej niż 183 dni.

Izba Skarbowa, po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i uzupełnieniu materiału dowodowego wnioskowanego przez stronę, decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Urzędu Skarbowego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Urzędu Skarbowego, że materiał dowodowy zebrany w toku postępowania wskazuje, że M. S. w roku 1999 nie przebywał w Polsce krócej niż 183 dni. Organ podatkowy wskazał, że Urząd Skarbowy wykazał w postępowaniu, że podatnik przebywał w 1999 r. w Polsce dłużej niż 183 dni, przyjmując, że w dniach w których M. S. podpisywał dokumenty w Przedsiębiorstwie A przebywał w Polsce.

Decyzja Izby Skarbowej została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w skardze skarżący zarzuca naruszenie:

- prawa materialnego art. 14 ust 1 i ust. 2 umowy między Polską, a Republiką Federalną Niemiec w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku podpisanej w Warszawie dnia 18 grudnia 1972 r.,

- przepisów postępowania administracyjnego w sprawach podatkowych - art. 120, 121§ 1, 122, 187§ 1 , 191 oraz 210 §1 i §4 Ordynacji podatkowej.

W skardze podkreśla się ponownie, że skarżący zamieszkuje stale w Niemczech, gdzie ma rodzinę. Świadczy pracę na rzecz niemieckiego pracodawcy zarówno w Niemczech, jak i na terenie Polski. W delegacjach do Niemiec mógł wyłącznie uwzględnić podróż służbową na terenie Niemiec, natomiast każdorazowo podróżując do Niemiec zostawał na weekend oraz dłużej w domu w H.- B. M. Nadto kwestionuje zasadność przyjęcia, że w dacie widniejącej na dokumencie podpisanym w Polsce podatnik przebywał w tym kraju. Wskazuje bowiem, że podpisywał często dokumenty in blanco. Podatnik powołuje się na przedstawione zestawienie dni pobytu w Polsce i w Niemczech, z którego wynika, że przebywał w Polsce w 1999 r. łącznie 159 dni.

Strona nadto podnosi, że organ podatkowy nie wyjaśnił wszystkich okoliczności w sprawie, nie uwzględnił okoliczności na korzyść podatnika oraz nie wyjaśnił w sposób odpowiedni i przekonujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakie fakty uznał za udowodnione i na jakiej podstawie oraz z jakich przyczyn odmówił wiarygodności dowodom przeciwnym.

Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 97 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271, ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270).

Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy obowiązujące, a zatem przepisy ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Organy podatkowe słusznie wskazały w decyzjach, że fakt nieopodatkowania dochodu z wynagrodzenia za pracę w Niemczech, nie rodzi automatycznie obowiązku opodatkowania tego dochodu w Polsce. Wynagrodzenie, jakie podatnik osiągnął za pracę wykonywaną na terenie Polski na rzecz swojego niemieckiego pracodawcy, mogłoby być opodatkowane tylko w Niemczech, o ile spełnione zostałyby wszystkie warunki zawarte w art. 14 ust 2 umowy z dnia 18 grudnia 1972 r. w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodów i majątku (Dz.U. z 1975 r. nr 31 poz. 163 i 164, ze zm.).

Wyrazy określające, że dana kategoria dochodu "podlega opodatkowaniu tylko w umawiającym się państwie" skutkują tym, że drugie umawiające się państwo nie może opodatkować tej kategorii dochodu, nawet gdyby to pierwsze państwo w ogóle jej nie opodatkowało. W związku z tym, Izba Skarbowa w decyzji z dnia [...] uznała, że wobec oświadczenia strony, iż w 1999 r. M. S. przybywał w Polsce krócej niż 183 dni, kwestią wymagającą jednoznacznego wyjaśnienia ze strony organu podatkowego jest ustalenie okresu pobytu w Polsce i w Niemczech w 1999 r.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji I i II instancji, organy podatkowe, analizując kwestię ilości dni pobytu w Polsce, wzięły pod uwagę: pismo Ministerstwa Finansów Departamentu Podatków Bezpośrednich nr [...], przedstawione przez podatnika rozliczenie kosztów podróży za 1999 r. i zestawienie dni pobytu w Polsce i w Niemczech, protokół kontroli przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w dnia [...].2002 r. w firmie B sp. z o.o., umowy o pracę zawarte pomiędzy M. S. , a firmą A . Należy jednak zauważyć, że ani z pisma Ministerstwa Finansów ani z umowy o pracę nie wynika wprost, ile dni roku podatkowego M. S. przebywał w Polsce. Z umowy o pracę z firmą A wynika jedynie, że pracownik przejmuje zadania kierownika działu zbytu i serwisu na rzecz zakładu w Ś. W., czas pracy wynosi 40 godzin tygodniowo i kształtuje się poza tym zgodnie z regulacjami przyjętymi w firmie. Siedzibą służbową jest L. Organ podatkowy w celu ustalenia dni pobytu w Polsce mógł oprzeć się wyłącznie na materiale zebranym w toku kontroli w firmie A oraz na przedstawionych przez podatnika rozliczeniach kosztów podróży za 2000 r. i zestawieniach dni pobytu w Polsce.

W toku kontroli pracownicy Urzędu Skarbowego sprawdzili wszystkie dostępne dokumenty źródłowe za lata 1999 i 2000 r., na podstawie których sporządzili wykazy dowodów, na których widnieje podpis M. S. Pod uwagę wzięto przede wszystkim daty wystawienia dokumentów, takich jak: faktury sprzedaży i faktury zakupu, potwierdzone pieczęcią i datownikiem dowody bankowe oraz zawierane umowy handlowe i umowy o pracę.

Słusznie organy przyjęły, że w dniu podpisania dokumentu M. S. przebywał w Polsce, ponieważ dokument ze wskazaną datą i podpisem, stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie w danym dniu o określonej treści.

Poddano analizie zebrany materiał dowodowy przyjmując, że M. S. przebywał w Polsce w dniach, w których podpisywał dokumenty, w dniach, które sam wskazał oraz w dniach, w których przebywał na delegacji w Polsce. Z zestawienie tych dni wynika, że M. S. przebywał w Polsce w 1999 r. dłużej niż 183 dni. (k. [...] akt podatkowych).W toku postępowania podatkowego zebrano materiał dowodowy pozwalający na uznanie, że M. S. w 1999 r. podlegał opodatkowaniu w Polsce. Zarzut zawarty w skardze, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i nie uwzględnił okoliczności na korzyść podatnika należy uznać za bezpodstawny.

Organ dopuścił każdy dowód wskazany przez stronę, jak również z własnej inicjatywy zgromadził materiał dowodowy mający znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego.

Organy, w ocenie Sądu zebrały i w prawidłowy sposób oceniły zebrany materiał dowodowy.

Wyjaśnienia strony, potwierdzone przez świadka, że zdarzały się przypadki podpisywania dokumentów in blanco, nie są wystarczającym dowodem potwierdzającym okoliczność, że w danym dniu M. S. nie przebywał w Polsce.

Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu zarówno naruszenia prawa procesowego jak i materialnego i z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

/-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ G. Gorzan

LF