Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 543/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję tego samego organu
Powołane przepisy: article: Art. 54 par. 3, art. 56 , art. 145 par. 1 pkt 1  lit. c, art. 190, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: Art. 201  par. 1  pkt 2, art. 240 par. 1  pkt 11, art. 241 par. 2  pkt 2, art. 243  par. 1, par. 3, art. 245 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Bociąga Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w J na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2012 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 lipca 2016r.

Wyrokiem z dnia 2 lutego 2016r., sygn. akt II GSK 1315/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2013r., sygn. akt III SA/Kr 423/13 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W/w wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A sp. z o.o. w J na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 marca 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych. Uchylony wyrok WSA w Krakowie zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W związku z wnioskiem strony o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa małopolskiego, Dyrektor Izby Celnej, decyzją z dnia [...] 2010r. nr [...] umorzył postępowanie. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2010r. nr [...], która została następnie zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sąd ten w toku rozpoznania skargi, postanowieniem z dnia 15 września 2011r., sygn. akt III SA/Kr 726/10 zawiesił postępowanie z uwagi na skierowane do Trybunału Sprawiedliwości UE pytania prawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 262/10.

W dniu 24 października 2012r. do organu wpłynął wniosek A sp. z o.o. z siedzibą w J, w którym strona, w związku z publikacją w dniu 29 września 2012r. wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012r. sygn. sprawy: C-213/11, działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 i art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej wniosła o wznowienie postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa małopolskiego, zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2010r. W uzasadnieniu wniosku o wznowienie podniesiono, że wskazane orzeczenie TSUE dotyczy wykładni w zakresie charakteru zaskarżonych norm prawa krajowego, a konkretnie przepisów art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, w odniesieniu do dyrektywy 98/34/WE. Tym samym dotyczy udzielenia odpowiedzi przez TSUE na zapytanie skierowane przez polski sąd krajowy, czy przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gry, a w szczególności, które zakazują wydawania nowych zezwoleń, przedłużania zezwoleń lub zmiany lokalizacji prowadzonej działalności gier na automatach losowych poza kasynami gry, stanowią potencjalne przepisy techniczne w rozumieniu powołanej wyżej dyrektywy. TSUE wypowiedział się pozytywnie co do oceny technicznego charakteru wskazanej regulacji ustawy o grach hazardowych i przyznał "zaskarżonym" normom, a właściwie co do zasady przepisom ustawy o grach hazardowych, potencjalny charakter przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE. A sp. z o.o. podkreśliła, że skutkiem niedopełnienia obowiązku notyfikacji jest bezskuteczność takich przepisów technicznych, co oznacza, że nie można ich egzekwować i stosować w obrocie prawnym. W myśl dyrektywy 98/34/WE, sądy krajowe i jednostki administracji publicznej powinny zaniechać stosowania takich wewnętrznych przepisów technicznych, które nie zostały objęte procedurą notyfikacji.

Decyzją z dnia [...] 2012r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił wznowienia postępowania, którego domagała się Spółka. W ocenie organu poza pozytywnymi przesłankami do wznowienia postępowania, w postaci publikacji wyroku TSUE, terminem złożenia wniosku oraz tożsamością podmiotu będącego adresatem decyzji z dnia 6 maja 2010r., zaistniały również okoliczności stanowiące przeszkodę formalną uniemożliwiającą wznowienie postępowania. Zasadnicze znaczenie miał fakt zawieszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postępowania w związku ze skierowanym do Trybunału Sprawiedliwości UE pytaniem prawny, na które Trybunał odpowiedział powołanym wyrokiem z dnia 19 lipca 2012r. Wobec tego, że wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do organu w trakcie toczącego się postępowania sądowego organ powołując się na treści art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), uznał, że zachodziły podstawy do odmowy wszczęcia postępowania.

Odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej wniosła A sp. z o.o. z siedzibą w J, zarzucając jej naruszenie:

1. art. 240 § 1 i art. 241 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawną odmowę wznowienia postępowania, podczas gdy przepis ten obliguje organ do wznowienia postępowania na żądanie strony, nie pozostawiając mu w tym zakresie swobody wyboru, w każdym przypadku enumeratywnie wskazanym w art. 240 Ordynacji podatkowej, zaś strona w swoim wniosku o wznowienie postępowania szczegółowo oznaczyła podstawę prawną swojego żądania;

2. art. 240 § 1 i art. 241 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, że wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego stanowi przeszkodę dla wznowienia postępowania, podczas, gdy art. 240 § 1 i art. 241 Ordynacji podatkowej zawierają wyczerpujące wyliczenie przeszkód, skutkujących niedopuszczalnością postępowania, wśród których nie znajduje się jednoczesna zawisłość sprawy przed sądem administracyjnym ze skargi strony.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 4 marca 2013r. nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) w związku z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009r. nr 201, poz. 1540 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej w całości podzielił stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2012r. Odnosząc się zaś do zarzutu odwołania, że odmowa wznowienia postępowania zgodnie z wnioskiem strony może mieć miejsce wyłącznie w przypadku enumeratywnie stwierdzonych przesłanek niedopuszczalności tego wznowienia, wymienionych w art. 240 i art. 241 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że art. 240 i art. 241 Ordynacji podatkowej określają przesłanki do wznowienia postępowania a nie do odmowy takiego wznowienia. Dyrektor podkreślił jednak, że uregulowania związane z nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji administracyjnych nie ograniczają się wyłącznie do powołanych przez Spółkę art. 240 i art. 241 Ordynacji podatkowej, ponieważ konieczność poszanowania zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wymaga szerszej analizy, która obejmować powinna także te regulacje prawne, które umiejscowione zostały poza Ordynacją podatkową oraz uwzględnienia dorobku literatury przedmiotu jak i orzecznictwa sądowoadministracyjnego w zakresie możliwości wyjątkowego eliminowania rozstrzygnięć administracyjnych z obrotu prawnego. Stąd też, zdaniem Dyrektora, zasadnym było wzięcie pod uwagę art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego, w ocenie Dyrektora Izby Celnej, niedopuszczalne było wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania o wznowienie po wniesieniu skargi w tej samej sprawie do sądu administracyjnego.

Skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej wniosła A sp. z o.o. z siedzibą w J, domagając się jej uchylenia wraz decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:

1. art. 240 § 1 i art. 241 Ordynacji podatkowej, poprzez bezpodstawną odmowę wznowienia postępowania, podczas gdy przepis ten obliguje organ do wznowienia postępowania na żądanie strony, nie pozostawiając mu w tym zakresie swobody wyboru, w każdym przypadku enumeratywnie wskazanym w art. 240 Ordynacji podatkowej, zaś strona w swoim wniosku o wznowienie postępowania szczegółowo oznaczyła podstawę prawną swojego żądania.

2. art. 240 § 1 pkt 11 i art. 241 § 2 pkt 2 u Ordynacji podatkowej, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 nie ma wpływu na treść zapadłej decyzji ostatecznej, podczas gdy stwierdzić należy, że przedmiotem postępowania przed TSUE były przepisy ustawy o grach hazardowych, stanowiące podstawę prawną wydanej decyzji ostatecznej.

3. art. 1 pkt 4 w związku z art. 1 pkt 11 oraz w związku z art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE L 98.204.37 ze zm.), poprzez błędne zastosowanie wobec skarżącej art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, który powinien zostać uznany za bezskuteczny wobec niej w związku z brakiem jego notyfikacji jako przepisu technicznego, co potwierdzają Uwagi Komisji Europejskiej do sprawy zakończonej wyrokiem TSUE z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11.

Strona skarżąca podniosła, że w wyroku z dnia 19 lipca 2012r. TSUE co do zasady przesądził o charakterze przepisów z art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 oraz art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych jako "przepisów technicznych" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Strona skarżąca stwierdziła, że przyjęte przez TSUE kryteria oceny spornej regulacji z art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 oraz art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych są dla sądu krajowego wiążące i powodują, że "techniczny" charakter tejże regulacji oraz związana z brakiem jej notyfikacji bezskuteczność wydaje się nie pozostawiać wątpliwości. Zdaniem skarżącej Spółki, zadaniem sądu krajowego staje się przełożenie powyższych elementów wiążącej interpretacji TSUE na stan faktyczny sprawy i dokonanie subsumcji w oparciu o całość wykładni Trybunału, determinującej treść rozstrzygnięcia, w kierunku uznania spornej regulacji za "regulację techniczną". Strona skarżąca podniosła, że we wszystkich sprawach sądowoadministracyjnych, w których sporny jest "techniczny" charakter przepisów z art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 oraz art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, sąd winien zbadać pod katem spełnienia kryteriów "regulacji technicznej" nie tylko przepis prawa będący bezpośrednią podstawą skarżonej decyzji, lecz także uwzględnić całokształt związków normatywnych oraz faktycznych pomiędzy tymże przepisem, a innymi regulacjami prawnymi obowiązującymi w danej sferze gospodarczej. Tym bardziej jeżeli razem wywierają niepodzielny wpływ na daną dziedzinę życia gospodarczego objętą regulacją, odnosząc się do tego samego przedmiotu (zezwolenia), stanowiąc łącznie spójne unormowanie o charakterze zakazującym jego wydawania/zmiany/przedłużania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skargi, że organ bezpodstawnie przyjął, że wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 nie ma wpływu na treść zapadłej decyzji ostatecznej, organ II instancji stwierdził, że wszelkie rozważania na temat "techniczności" przepisów ustawy o grach hazardowych są przedwczesne, gdyż podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia była kwestia zawisłości przed sądem administracyjnym postępowania w sprawie umorzenia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych.

WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2013r., sygn. akt III SA/Kr 423/13 oddalił skargę Spółki A wskazując, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie reguluje wprost sytuacji, w której w toku postępowania sądowego zainicjowanego wniesieniem skargi na ostateczne rozstrzygnięcie organu administracji, strona domaga się weryfikacji tego rozstrzygnięcia w trybie jednego z postępowań nadzwyczajnych, mających na celu wyeliminowanie lub zmianę tego rozstrzygnięcia. Przepis art. 56 tej ustawy stanowi bowiem, że sąd jest zobligowany do zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy skarga do sądu wniesiona zastaje po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania. W ocenie WSA w Krakowie, w stanie faktycznym i prawnym sprawy kluczowym była odpowiedź na pytanie, czy w sytuacji wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, która wcześniej, przed wniesieniem tego wniosku została zaskarżona do sądu administracyjnego i postępowanie sądowe jest w toku, należy uznać niedopuszczalność równoległego toczenia się postępowań administracyjnego i sądowego. Zdaniem Sądu odpowiedź na to pytanie powinna być twierdząca, gdyż: zakaz dwutorowości postępowań w odniesieniu do tego samego przedmiotu jest uzasadniony ochroną autorytetu orzeczeń sądowych nie zezwalającego na dopuszczenie możliwości zajmowania się tą samą sprawą przez organ administracji; zakresem kontroli zgodności z prawem zaskarżonego do sądu aktu, sprawowanej przez sądy administracyjne, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze oraz skutkami orzeczeń wydanych przez sądy administracyjne. Wskazując na cel postępowania sądowoadministracyjnego oraz wynikające z art. 54 § 3 p.p.s.a. uprawnienie organu do uwzględnienia wywiedzionej od jego rozstrzygnięcia skargi, a także moment do którego organ może z uprawnienia tego skorzystać, Sąd za istotną uznał datę wniesienia skargi do sądu jako określającą organ właściwy do rozstrzygania sprawy. WSA w Krakowie zwrócił uwagę na możliwość bądź konieczność zawieszenia przez organ postępowania administracyjnego po jego wznowieniu, do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Stwierdził, że skoro sąd zobligowany jest do uwzględnienia z urzędu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i to niezależnie od tego, czy naruszenie to było przedmiotem zarzutu skargi, postępowanie takie byłoby niecelowe. W ocenie Sądu nieuzasadnione byłoby tamowanie postępowania administracyjnego poprzez jego zawieszenie, lecz z uwagi na istniejącą przeszkodę, postępowanie sądowe w toku, należało odmówić jego wszczęcia. Stwierdził również, że w przypadku toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego organy administracji nie mają uprawnienia w ramach wznowienia postępowania, do oceny zgodności z prawem decyzji będącej przedmiotem skargi do sądu.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A sp. z o.o. w J, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2016r., sygn. akt II GSK 1315/14 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Zdaniem NSA, zarówno stanowisko organu jak i Sądu I instancji są błędne w zakresie generalnego przyjęcia niedopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż prawu do skorzystania przez stronę postępowania administracyjnego z formy kontroli decyzji ostatecznej określonej w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez złożenie wniosku zamierzającego do uruchomienia postępowania mającego na celu wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, nie stoi na przeszkodzie prowadzona (tocząca się) kontrola sądowa tej decyzji i to bez względu na etap w jakim kontrola ta się znajduje. Nie było zatem przeszkód prawnych i faktycznych, aby w tej sprawie, wobec wystąpienia przez skarżącą Spółkę z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzja z dnia 6 maja 2010r., Dyrektor Izby Celnej wszczął postępowanie nadzwyczajne (wznowieniowe) zgodnie z art. 243 Ordynacji podatkowej. NSA stwierdził, że skoro okoliczność toczenia się postępowania kontrolującego tę decyzję przez sąd administracyjny nie jest przesłanką negatywną, wykluczającą możliwość wszczęcia postępowania w trybie określonym w art. 240 i następnych Ordynacji, to organ stwierdzając, że zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania, co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie miał podstaw do uznania, że postępowanie to nie mogło zostać wszczęte. W ocenie NSA w związku z wnioskiem o wznowienie postępowania organ jest uprawniony zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, jednakże po jego wszczęciu zobowiązany jest do jego zawieszenia do chwili prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego będącego konsekwencją kontroli decyzji i prowadzonego w związku z nią postępowania, którego wznowienia domaga się strona. Wynika to z analizy przepisów ustawy procesowej sądów administracyjnych, tj. z art. 54 § 3 i art. 56 p.p.s.a. NSA zwrócił przy tym uwagę, że wobec treści art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, pogląd organu i Sądu I instancji o braku podstaw do zainicjowania postępowania wznowieniowego prowadziłby do upływu terminu przewidzianego powołanym przepisem. Stan taki prowadziłby do nieuzasadnionego pozbawienia strony prawa do skorzystania z instytucji procesowej umożliwiającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji w związku z zaistnieniem przesłanki wznowieniowej, której Sąd nie mógłby usunąć. Za nieprawidłowy NSA uznał więc pogląd Sądu I instancji odnośnie niezasadnego tamowania postępowania administracyjnego poprzez jego zawieszenie, jak również pogląd, że z uwagi na istniejącą przeszkodę w postaci toczącego się postępowania sądowego, prawidłowa była odmowa wszczęcia postępowania wznowieniowego.

Za zasadne NSA uznał twierdzenia strony skarżącej, że organ w ramach badania jej wniosku wyszedł poza przedmiot rozpoznania wstępnego oraz że błędnie uznano okoliczność toczącej się sprawy w sądzie za nieusuwalną i bezwzględną przeszkodę procesową dla postępowania administracyjnego zainicjowanego jej wnioskiem o wznowienie. Stan sprawy w przedmiocie ostatecznej decyzji odnośnie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie miał bowiem wpływu na możliwość zainicjowania postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego tą decyzją, a jedynie mógł stanowić przeszkodę do prowadzenia postępowania nadzwyczajnego do czasu prawomocnego orzeczenia dotyczącego decyzji z dnia 6 maja 2010r. NSA wskazał, że organ dysponował w tym względzie odpowiednimi przepisami, którymi były przepisy Rozdziału 17 Ordynacji podatkowej oraz art. 201 tej ustawy, nie zaś - jak wywiódł organ i Sąd I instancji - przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i na ich podstawie - przy odpowiednim zastosowaniu - mógł rozstrzygnąć o dopuszczalności wznowienia postępowania oraz podjąć odpowiednie działania zamierzające do niewadliwego przeprowadzenia postępowania i jego zakończenia zgodnie z art. 245 Ordynacji podatkowej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 marca 2013r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] 2012r. nr [...], którą odmówiono wznowienia postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa małopolskiego, zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2010r.

Jako podstawę wznowienia postępowania we wniosku wskazano art. 240 § 1 pkt 11 i art. 241 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 z późn. zm., zwanej dalej O.p.). Wnioskująca Spółka powołała się przy tym na wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. Z kolei w myśl art. 241 § 2 pkt 2 O.p. wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 11 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, zaś odmowa wznowienia postępowania w drodze decyzji (art. 243 § 1 i § 3 O.p.).

W rozpoznawanej sprawie Dyrektor Izby Celnej błędnie przyjął, że nie jest możliwe wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy przed sądem administracyjnym toczy się już postępowanie ze skargi na tę decyzję ostateczną. Należy uznać, że prawu do skorzystania przez stronę postępowania administracyjnego ze wskazanej w art. 240 § 1 O.p. formy kontroli decyzji ostatecznej poprzez złożenie stosownego wniosku i uruchomienie postępowania zmierzającego do wznowienia postępowania nie stoi na przeszkodzie prowadzona kontrola tej decyzji przez sąd administracyjny, niezależnie od etapu na jakim znajduje się postępowanie sądowoadministracyjne. Ze względu na realizowaną przez sąd administracyjny kontrolę określonego rozstrzygnięcia, nie jest możliwe jedynie prowadzenie przez organ postępowania wznowieniowego i dlatego po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania winno ono zostać zawieszone aż do prawomocnego zakończenia kontroli sądowej. Powyższy pogląd jest wynikiem analizy treści art. 56 p.p.s.a. oraz art. 54 § 3 tej ustawy, z których to przepisów jednoznacznie wynika, iż organ może korygować ostateczne rozstrzygnięcie w dopuszczonych obowiązującymi przepisami formach, jednak wyłącznie do czasu złożenia skargi na to rozstrzygnięcie i podjęcia przez sąd jego kontroli. Zważywszy zatem na zakaz dwutorowości postępowania, ewentualne postępowanie nadzwyczajne może toczyć się dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Prowadzenie równolegle dwóch postępowań w jednej sprawie przez sąd i organ administracyjny jest niedopuszczalne. Taki pogląd jest przyjmowany w orzecznictwie (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2008r., sygn. akt I FSK 153/07, dostępny pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) i doktrynie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, wyd. 5, s. 204, Komentarze LexisNexis). Należy zatem uznać, że w rozpoznawanej sprawie, toczące się postępowanie sądowe mające na celu zbadanie legalności decyzji nie stoi na przeszkodzie uruchomieniu postępowania mającego na celu wznowienie postępowania w sprawie zakończonej kontrolowaną przez sąd decyzją, z zastrzeżeniem obowiązku zawieszenia postępowania nadzwyczajnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Przyjęcie odmiennego poglądu mogłoby doprowadzić do skutku w postaci upływu terminu do złożenia wniosku o wznowienie, pozbawiając stronę prawa skorzystania z instytucji procesowej umożliwiającej wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji w związku z zaistnieniem przesłanki wznowieniowej, której sąd mógłby nie usunąć.

Złożenie wniosku o wznowienie postępowania podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, w sytuacji oczywistego istnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 11 O.p., powinno było zatem skutkować wszczęciem postępowania wznowieniowego i zawieszeniem go na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. do czasu wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia. Należy też zaznaczyć, że już samo złożenie wniosku o wznowienie postępowania wszczyna wstępne postępowanie, prowadząc do oceny dopuszczalności wznowienia na zasadzie art. 243 § 1 lub 3 O.p. i w dalszej dopiero kolejności – w razie stwierdzenia, że wniosek oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia – do rozstrzygnięcia na zasadzie art. 245 § 1 pkt 1, pkt 2 lub pkt 3 O.p.

Nie było zatem przeszkód, aby Dyrektor Izby Celnej, wobec wystąpienia przez skarżącą Spółkę z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzja z dnia [...] 2010r., wszczął postępowanie wznowieniowe zgodnie z art. 243 Ordynacji podatkowej. Skoro bowiem okoliczność toczenia się postępowania kontrolującego tę decyzję przez sąd administracyjny nie jest przesłanką negatywną, wykluczającą możliwość wszczęcia postępowania w trybie określonym w art. 240 i następnych Ordynacji podatkowej, to organ stwierdzając, że zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania, nie miał podstaw do uznania, że postępowanie to nie mogło zostać wszczęte.

Uznając zatem, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, Sąd orzekł jak w pkt I wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. – jak w pkt II wyroku. Na koszty te składają się wpis sądowy (200 zł), opłata od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej (480 zł).

Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ winien uwzględnić wiążącą w tej sprawie ocenę prawną co do tego, że toczące się postępowanie sądowe dotyczące tej samej sprawy, co do której został złożony wniosek o wznowienie postępowania, nie było przesłanką negatywną wykluczającą możliwość wszczęcia postępowania w trybie określonym w art. 240 i następnych Ordynacji podatkowej.