Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 818/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 53 w zw. z art. 32, art. 47, art. 48 ust. 2, art. 56 ust.1b
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: art. 7, 77, 140
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski /spr./ Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2012r. przy udziale sprawy ze skarg Prokuratora Rejonowego we W, Stowarzyszenia "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2011r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia oddala skargi


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] uchyliło pkt 2 ppkt r), z) i al) decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, a także pkt 2 ppkt g) decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] 2011 r. nr [...], który otrzymał brzmienie "posadzkę w budynkach inwentarskich, w tym pod klatkami dla zwierząt, wykonać z betonu". Uchylono również pkt 2 ppkt t) decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] 2011 r. nr [...] i nadano mu brzmienie "prowadzić monitoring gospodarki odpadami zgodnie z przepisami ustawy o odpadach, o ile będą tego wymagały przepisy tej ustawy". W pozostałym zakresie decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] 2011 r. nr [...] utrzymano w mocy.

Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych:

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2008r. inwestor R. R. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy W. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie fermy norek o maksymalnej obsadzie [...] DJP na działkach nr ewid. [...], [...], [...],[...] w obrębie wsi R.

Decyzją z dnia [...] 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy W. określił, dla inwestora R. R., środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy norek o maksymalnej obsadzie [...] DJP w miejscowości R - działki nr geod. [...], [...], [...], [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ponieważ przedsięwzięcia polegające na chowie lub zwierząt w liczbie nie niższej niż 210 DJP zgodnie z § 2 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 257 póz. 2573 ze zm.) zaliczone zostały do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, na podstawie art. 53 w zw. art. 32 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm. – dalej jako: p.o.ś) podano do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie, danych dotyczących wniosku o wydanie decyzji oraz możliwości składania uwag i wniosków w terminie 21 dni. Jak wskazano, w określonym terminie A z siedzibą w S. przystąpiło do postępowania w charakterze strony postępowania oraz wniosło o wydanie decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań dla spornej inwestycji. Również sołtys sołectwa S., we wskazanym terminie przekazał listy z podpisami mieszkańców, którzy protestują przeciwko budowie fermy norek. W proteście mieszkańcy wyrazili obawy o wpływ przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi. Wskazali również, że już w chwili obecnej uciążliwość stanowią istniejące w pobliżu fermy norek, przy czym podkreślono szczególnie uciążliwości zapachowe, hałas nawołujących się zwierząt oraz ucieczki zwierząt z ferm. Mieszkańcy wnieśli także o przeprowadzenie otwartej dla społeczeństwa rozprawy administracyjnej. W toku postępowania warunki realizacji inwestycji uzgodnione zostały z Marszałkiem Województwa W. oraz Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w P.. Zarówno na postanowienie Marszałka Województwa, jak i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, strony postępowania złożyły zażalenia. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia z uwagi na wejście w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zgodnie z którą na postanowienie nie przysługuje zażalenie. Natomiast Główny Inspektor Sanitarny z uwagi na wejście w życie wskazanej ustawy, umorzył postępowanie odwoławcze. W następnej kolejności, w związku z informacją o bezpośrednim sąsiedztwie projektowanego obszaru NATURA 2000 - G. C. z planowaną inwestycją, wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia raportu o ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na planowany obszar NATURA 2000. Uzupełniony raport został przesłany do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. celem uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia pod względem oddziaływania na projektowany obszar Natura 2000. W odpowiedzi Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. uznał, że ze względu na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 G. C., nie przewiduje się negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na gatunki oraz siedliska, dla ochrony których wyznaczony został wskazany obszar Natura 2000. W toku postępowania A z siedzibą w S. przedstawiło sporządzoną pod kierunkiem mgr M. B. Ekspertyzę Środowiskową dotyczącą wpływu na środowisko obiektów norek w rejonie wsi R. Jak wskazał organ I instancji, przedstawiona ekspertyza uwzględnia oddziaływanie na środowisko trzech obiektów norek w rejonie wsi R.

Decyzją z dnia [...] 2009 r. znak [...] Burmistrz Miasta i Gminy W. odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia (k.178). Od tej decyzji odwołanie wniósł R. R.. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2009 r. znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (k.198). W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało, iż błędy proceduralne takie jak brak oceny wniosku mieszkańców o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, czy brak postanowienia o dopuszczeniu organizacji j do udziału w postępowaniu skutkować muszą uchyleniem decyzji. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż postanowienia uzgadniające mają większą doniosłość niż opinie, a organy wydając uzgodnienie przesądzają jednocześnie o tym czy i w jaki sposób dana inwestycja ma wpływ na środowisko. Na powyższą decyzję A złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., który wyrokiem z dnia 14 lipca 2010 r. o sygn. IV SA/Po 144/10 oddalił skargę . Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 30 sierpnia 2010 r.

W dniu [...] 2010 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej we W. na podstawie art. 183 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) zgłosił swój udział postępowaniu (k.199). W dniu [...] 2010 r. do akt sprawy wpłynęło pismo wraz z dokumentacją fotograficzną. W powyższym piśmie wyjaśniono, iż załączone zdjęcia przedstawiają kury - jak wyjaśniono - uduszone przez norkę amerykańską oraz wskazano, iż ucieczki norek z ferm są częste i stanowią zagrożenie dla rodzimych gatunków (k.211). Jednocześnie wniesiono o przeprowadzenie dowodu na okoliczność uciążliwości powodowanych przez już istniejące fermy norek. W związku z decyzją Kolegium, organ przystąpił do ponownego rozpatrzenia sprawy. W pierwszej kolejności organ zlecił sporządzenie opinii naukowej przez zespół specjalistów P. W. dotyczącej merytorycznej analizy i oceny Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz Ekspertyzy środowiskowej pod względem rzeczywistego wpływu przedsięwzięcia na środowisko. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że w powyższej opinii wskazano na szereg błędów i nieprawidłowości zarówno w Raporcie oddziaływania na środowisko, jak i ekspertyzie środowiskowej. Autorzy opinii naukowej zakwestionowali poprawność raportu oddziaływania na środowisko pod względem formalnym, gdyż kilkanaście aktów prawnych będących podstawą sporządzenia raportu w okresie opracowywania było uchylonych. Ponadto - jak podniósł Burmistrz Miasta i Gminy W. - wytknięto następujące błędy merytoryczne: pominięcie faktu istnienia innych źródeł emisji odorantów w już istniejących fermach norek, brak informacji o wartości stężenia amoniaku do tzw. tła, nieprawidłowy podział źródeł powierzchniowych na zastępcze źródła, punktowe, przyjęcie średniego wskaźnika emisji amoniaku bez podziału na okresy, przyjęcie, że analiza emisji i rozprzestrzeniania się amoniaku jest tożsama z analizą oddziaływania zapachowego brak informacji na temat źródeł ciepła zastosowanych na fermie, brak informacji o wpływie na stan czystości chemicznej i sanitarnej gruntu, brak uzasadnienia dla przyjętych wskaźników zużycia wody, brak informacji na temat procesu kompostowania odpadów, brak informacji o zabytkach prawnie chronionych. Autorzy opinii stwierdzili, że jakość oceny oddziaływania na środowisko projektowanego przedsięwzięcia przedstawionej w raporcie oddziaływania na środowisko mieści się w standardzie podobnych opracowań powstających w Polsce. W związku z ponownym rozpatrzeniem sprawy organ wykonując dyspozycję art. 48 ust. 2 p.o.ś. wystąpił do odpowiednich organów o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Burmistrz Miasta i Gminy W. wskazał, że w związku z wejściem w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199 poz. 1227) dotychczasowe kompetencje wojewodów, marszałków województw i dyrektorów urzędów morskich przejęli regionalni dyrektorzy ochrony środowiska, z wnioskiem o uzgodnienie wystąpiono do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P.. Organ podkreślił, że do wniosku o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań załączono przedstawiony przez inwestora Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, Ekspertyzę środowiskową dotyczącą wpływu na środowisko obiektów norek w rejonie wsi R sporządzoną na zlecenie A z siedzibą w S. oraz Ekspertyzę naukową dotyczącą merytorycznej analizy i oceny Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz ekspertyzy środowiskowej pod względem rzeczywistego wpływu przedsięwzięcia na środowisko sporządzoną przez zespół specjalistów P. W.. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. w dniu [...]2010 r. pozytywnie zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia, w tym w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. W uzasadnieniu wskazał, iż przy proponowanych rozwiązaniach oraz zachowaniu dbałości o higienę na fermie przedsięwzięcie nie będzie stanowiło zagrożenia dla zdrowia ludzi (k.293). Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. po otrzymaniu wniosku o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia wezwał inwestora do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w tym do odniesienia się do uwag zawartych w Opinii naukowej i Ekspertyzie środowiskowej (k.305). W odpowiedzi na wezwanie, inwestor odniósł się do wszystkich uwag zawartych w Opinii naukowej prof. dr hab. A. K.. Jak wskazał Burmistrz, inwestor zweryfikował akty prawne powołane w Raporcie, a ponadto zwrócił uwagę, iż Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie określa tła amoniaku, gdyż zgodnie z przepisami dla tego gazu tło ustala się w wysokości [...] % wartości odniesienia uśrednionej do roku. W uzupełnieniu Raportu zweryfikowano również minimalne obliczenia dotyczące emisji i wyznaczono [..] źródła zastępcze równomiernie rozmieszczone pokrywające cały obszar. Jak wskazano, z przedstawionych obliczeń wynika, iż stężenia maksymalne dotrzymują wartości dopuszczalnych określonych w przepisach. Ponadto inwestor wyjaśnił, iż posadzka w pomieszczeniach inwentarskich wykonana będzie z betonu zbrojonego, a pod klatkami z norkami na posadzce wyłożona będzie ok. [...] cm warstwa słomy. Przedstawiony został także bilans odchodów, sposób ich magazynowania oraz poddawania odzyskowi. Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia (k.332). Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał, iż przyjęte rozwiązania zapewnią minimalizację wpływu na środowisko, a realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska. W celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy, uzgodnienia stanowiska stron postępowania oraz zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu w oparciu o art. 32 ust. 2 p.o.ś. w związku z art. 89 kpa przeprowadzono otwartą dla społeczeństwa rozprawę administracyjną (k363). Jak wskazano, treść obwieszczenia o otwartej dla społeczeństwa rozprawie administracyjnej została zamieszczona na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy we W., tablicy ogłoszeń sołectwa S. oraz w biuletynie "B". Strony postępowania zostały wezwane na rozprawę zgodnie z art. 90 kpa. Rozprawa administracyjna została przeprowadzona w dniu [...] 2011 r. Z rozprawy został sporządzony pisemny protokół. W trakcie rozprawy strony podtrzymały dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie. Prokurator Prokuratury Rejonowej we W. wskazał, iż organ oprócz stanowiska organów uzgadniających należy wziąć pod uwagę również opinie społeczeństwa. Osoby biorące udział w rozprawie w ramach udziału społeczeństwa wskazywały również na ucieczki norek z fermy, szkodliwość inwestycji oraz spadek popytu na nieruchomości. Pełnomocnik zwróciła uwagę na zaniżenie przez inwestora zapotrzebowania na wodę, co - jak wskazano - przekłada się na ilość wytwarzanych ścieków. Ponadto, M. R. wskazał, iż może udokumentować ucieczki norek z już istniejących ferm, a pełnomocnik wniosła o sporządzenie protokołu z oględzin norki znalezionej [...] dni temu na terenie gospodarstwa M. R. Po zamknięciu rozprawy administracyjnej sporządzony został protokół z oględzin znalezionej norki wraz z dokumentacją fotograficzną. W dalszej kolejności organ wezwał inwestora do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących zużycia wody, wytwarzanych odchodów, monitoringu ilości norek oraz ewentualnej obudowy pomieszczeń hodowlanych, a także o podanie ilości hodowanych norek w istniejącej fermie w C.. W odpowiedzi inwestor wskazał, iż pobór wody odbywać się będzie z własnej studni a na potwierdzenie prawidłowości wykazanego zużycia wody przedstawił opinię dr hab. M. S. z w S.. Ponadto inwestor wyjaśnił, iż nie przewiduje znakowania ani specjalnego monitoringu zwierząt, a rozwiązanie technologiczne polegające na obudowie pomieszczeń hodowlanych nie jest rozwiązaniem nakazanym. Inwestor podkreślił, że planowana technologia inwestycji jest powszechnie stosowana w Polsce. Nadto podniósł, iż ilość hodowanych norek na fermie w C. stanowi tajemnicę handlową przedsiębiorstwa i nie ma znaczenia dla rozpatrywania wniosku w niniejszej sprawie. W dniu [...} 2011 r. organ zwrócił się do prof. dr hab. A. K. - autora opinii naukowej o udzielenie bardziej szczegółowych informacji odnośnie zastosowania obudowy hal do hodowli norek.

Wydając decyzję w dniu [...] 2010 r. Burmistrz Miasta i Gminy W. wskazał, że zgodnie z art. 46 ust. 1 p.o.ś, realizacja planowanego przedsięwzięcia, mogącego znacząco oddziaływać na środowisko (określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz.2573 ze zm.) jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Podkreślono, że w myśl art. 47 p.o.ś w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, dostępność do złóż kopalin; możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu. Wyjaśniono, że planowana inwestycja będzie polegać na budowie fermy norek na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] i [...] we wsi R, gmina W. w powiecie W., których właścicielem jest R. R.. W uzasadnieniu wskazano, że powierzchnia działek wynosi [...] ha, a dotychczasowy sposób zagospodarowania terenu stanowią grunty rolne. Podkreślono, że na terenie objętym inwestycją nie uchwalono obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazano też, że najbliższą zabudowę mieszkaniową w otoczeniu projektowanej fermy stanowią pojedyncze parterowe zabudowania siedliskowe wsi R, zlokalizowane w kierunku wschodnim. Organ wskazał też, że od strony zachodniej położone są tereny leśne, wskazane przez Wojewódzki Zespół Specjalistyczny jako proponowany obszar NATURA 2000 - "G. w C.". Od strony północnej teren projektowanej fermy graniczy pośrednio z polami uprawnymi. Od strony południowej obszar przeznaczony pod inwestycję graniczy bezpośrednio z lokalną drogą, a dalej z polami uprawnymi. W dalszej kolejności wskazano, że w odległości około [...] m od granicy terenu przedsięwzięcia znajduje się nieruchomość wpisana do rejestru zabytków, jednak realizacja inwestycji nie będzie się wiązała z negatywnym oddziaływaniem na ten zabytek. Przewidywana maksymalna wielkość to [...] sztuk norek stada podstawowego oraz ok. [...] sztuk młodych ("dzieci"). W projektowanej fermie będzie rozmieszczonych łącznie [...]pawilonów z klatkami dla zwierząt (w dwóch rzędach po [..] pawilonów w każdym rzędzie). W dalszej kolejności organ wskazał, że pawilony dla norek zostaną wykonane w konstrukcji drewnianej, zaś ażurowe klatki dla zwierząt z ocynkowanego drutu. Po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko oraz na podstawie zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego organ nałożył szereg warunków realizacji przedsięwzięcia biorąc pod uwagę minimalizację oddziaływania na środowisko. Stwierdzono, iż uciążliwość planowanego przedsięwzięcia w czasie budowy związana będzie z możliwością wystąpienia chwilowej, ograniczonej głównie do obszaru prowadzonych prac, wzmożonej emisji pyłów i gazów spowodowanej m.in. pracami ziemnymi i budowlanymi przy obiektach realizowanych, jak również emisją spalin z samochodów ciężarowych i maszyn budowlanych w granicach działek inwestycji. Ze względu na krótki okres inwestycyjny, nowoczesne technologie i odpowiednie zabezpieczenia nie wpłynie ona na znaczące zwiększenie poziomu zanieczyszczenia powietrza poza bezpośrednim rejonem prowadzonych prac. Ponadto wskazano, że planowane przedsięwzięcie zaopatrywane będzie w wodę z własnych studni. Woda dla potrzeb eksploatacji przedsięwzięcia zużywana będzie w szczególności do celów technologicznych (do pojenia zwierząt) oraz potrzeb socjalno - bytowych pracowników. Mając na uwadze minimalizację oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan i jakość wód nałożono na inwestora obowiązek m. in. zastosowania opomiarowania poboru wody ze studni, wykorzystywanej do funkcjonowania fermy. Wyjaśniono, że w wyniku działania przedmiotowej instalacji powstawały będą ścieki bytowe oraz przemysłowe z mycia pojemników na pokarm. Wskazano też, że powstające w czasie funkcjonowania obiektu ścieki socjalnobytowe odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego, a następnie zostaną przekazane na podstawie umowy uprawnionemu zewnętrznemu odbiorcy i przez niego dostarczone do oczyszczani, celem unieszkodliwienia. Ścieki powstające z mycia pojemników na pokarm odprowadzane będą do zbiornika bezodpływowego a następnie [...]% tych ścieków zwracana będzie z powrotem do przygotowywanego na zewnątrz fermy pokarmu a pozostałe ok. 20% rozdeszczowywane będzie na obornik na płycie obornikowej. W dalszej kolejności wskazano, że wody opadowe z terenu planowanej inwestycji będą odprowadzane powierzchniowo do w granicach własności inwestora. Burmistrz Miasta i Gminy W. wskazał, że w toku postępowania zarówno strony, jak i autorzy opinii naukowej wskazywali na brak udokumentowanego danymi uzasadnienia przyjęcia zaniżonego wskaźnika zużycia wody dla celów hodowlanych w stosunku do normy określonej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie przeciętnych norm zużycia wody (Dz.U. z 2002 nr 8 póz. 70). Jak wskazał jednak organ, w odpowiedzi na te zarzuty inwestor przedstawił opinię dr hab. M. S. z w S., z której wynika, iż dobowe zużycie wody z poideł przez samicę wynosi [...] dm³. W raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dobowe zapotrzebowanie na wodę przyjęto na poziomie [...]dm³/szt. Następnie podano, że wytwarzane w wyniku funkcjonowania przedsięwzięcia odpady, magazynowane będą w sposób uniemożliwiający zmieszanie różnych rodzajów odpadów w pojemnikach lub kontenerach ustawionych w wyznaczonym do tego celu miejscu, o utwardzonym podłożu, zabezpieczonym przed wpływem warunków atmosferycznych oraz przed dostępem osób trzecich. Wskazano, że po realizacji i uruchomieniu planowanego przedsięwzięcia, na przedmiotowej fermie, powstawać będą odchody zwierzęce, które będą magazynowane na płycie obornikowej wyposażonej w bezodpływowy zbiornik na odcieki. Jak wyjaśniono, powstające odcieki będą wykorzystywane do zraszania obornika. Odpad odchodów zwierzęcych poddawany będzie odzyskowi poprzez kompostowanie. Po przekompostowaniu na pryzmie kompostowej odchody będą wykorzystywane rolniczo wyłącznie na polach należących do inwestora. Wskazano, że ilość wytwarzanych odchodów przez norki została przez inwestora wyliczona na podstawie opinii prof. dr hab. A. K. z G. oraz opinii dr hab. M. S. z w S.. Podkreślono, że przeprowadzona w Raporcie analiza rozprzestrzeniania się hałasu emitowanego podczas fazy eksploatacji planowanego przedsięwzięcia wykazała, że przy zachowaniu określonych warunków nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu. Dodano, iż inwestor w celu ochrony przed hałasem m in. będzie wykonywał prace uciążliwe akustyczne wyłącznie w porze dnia (w godz. 6°° -22°°). W dalszej kolejności organ wskazał, że z Raportu wynika, że przedsięwzięcie spełni wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. W fazie eksploatacji ferma będzie źródłem emisji niezorganizowanej. Emisja ta według danych przedstawionych w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko nie spowoduje przekroczenia wartości odniesienia w powietrzu określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 05 grudnia 2002 roku w sprawie wartości odniesienia niektórych substancji w powietrzu. W następnej kolejności organ I instancji dodał, że w celu ograniczenia emisji amoniaku, na inwestora został nałożony obowiązek stosowania dodatków paszowych w okresie letnim (np. zawierających saponiny), które redukują emisję amoniaku z odchodów zwierząt, ograniczając tym samym emisję odorów. Wyjaśniono, że preparaty saponinowe mają pochodzenie naturalne, szybko ulegają biodegradacji i dzięki specyficznym właściwościom biorą udział w ograniczaniu emisji amoniaku pochodzącego z produkcji zwierzęcej. Ponadto, zobligowano inwestora do stosowania bezpośrednio do ściółki dodatków mikrobiologicznych lub mineralnych, które mają właściwości wodo- i gazochłonne. W celu uniknięcia potencjalnych ucieczek norek, inwestor został zobowiązany do otoczenia całej części hodowlanej płotem z materiału uniemożliwiającego wdrapywanie się zwierząt o wysokości co najmniej [...] m, dodatkowo wkopanym w ziemię na głębokość [...] m. Płot nakazano uwieńczyć tzw. elektrycznym pastuchem. Ponadto inwestor został zobowiązany do wykonania dodatkowego zewnętrznego ogrodzenia oddalonego o ok. [...] m od ogrodzenia wewnętrznego. Dodatkowo, jak wskazał organ, na terenie fermy winny być rozstawione klatki żywołowne. W celu prowadzenia monitoringu liczebności zwierząt w fermie oraz kontroli ucieczek norek z fermy organ nałożył na inwestora obowiązek wprowadzenia skutecznej metody oznakowania norek, np. tatuowania. W uzasadnieniu podkreślono, że niewątpliwie główną uciążliwością związaną z funkcjonowaniem fermy będzie oddziaływanie odorowe, na które - jak przyznał organ - wielokrotnie zwracały uwagę strony niniejszego postępowania, powołując się przy tym na już istniejące fermy norek w miejscowości C. i N.. Podkreślono jednak, że obecnie w Polsce brak jest norm określających maksymalny dopuszczalny poziom odorantów w powietrzu, a brak odniesień normatywnych uniemożliwia organowi nałożenie w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń. Ponadto wskazano, że Powiatowy Inspektor Sanitarny pozytywnie zaopiniował warunki w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych wskazując, iż ograniczanie uciążliwości zapachowych realizowane będzie poprzez ciągły nadzór nad utrzymaniem czystości i porządku w klatkach norek, systematyczne usuwanie odchodów spod klatek i dezynfekowanie przestrzeni pod klatkami. Podkreślono, że rozwiązaniem, które wpłynie na zredukowanie emisji substancji odorowych z fermy, będzie zastosowanie dodatków paszowych i ściółkowych, do czego zobowiązano inwestora niniejszą decyzją. W dalszej kolejności Burmistrz wskazał, że zgodnie z art. 56 ust. 1b u.o.ś właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględniając oprócz uzgodnień organów i ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko także wyniki postępowania przeprowadzonego z udziałem społeczeństwa. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że przy ustalaniu środowiskowych uwarunkowań określonych w niniejszej decyzji wnikliwie rozważono i uwzględniono wnioski i uwagi zgłoszone przez społeczeństwo. Zaznaczono też, że nakładając na inwestora obowiązki związane z realizacją inwestycji w szczególności uwzględniono uwagi związane z emisją odorów oraz ucieczkami norek z fermy. Jednocześnie podkreślono, iż odmowa wydania decyzji nie może być oparta wyłącznie na wystąpieniu protestów społeczności lokalnej co do realizacji danego przedsięwzięcia, powołując się w tym zakresie na stanowisko Ministerstwa Środowiska wyrażone w piśmie z dnia [...] 2007 roku, sprawa [...]. Burmistrz wyjaśnił, że zgodnie ze wskazaniem Kolegium zawartymi w decyzji uchylającej, organ ustalił strony postępowania w oparciu o art. 28 k.p.a, biorąc pod uwagę zakres oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Co do zarzutu braku postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, stwierdzono, iż jeżeli organ administracji nie wydał postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, jednakże przyjmował składane przez tę organizację oświadczenia, a także doręczał tej organizacji decyzje i postanowienia, fakty te należy uznać jako dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym. Wobec powyższego Burmistrz wskazał, iż A zgodnie z art. 33 p.o.ś. uczestniczyło w niniejszym postępowaniu na prawach strony. Powołując się na stanowisko Kolegium zawarte w uchylającej decyzji, wskazano również, iż uzgodnienia mają większą doniosłość niż opinie a organy wydając uzgodnienie przesadzają jednocześnie o tym czy i w jaki stopniu dana inwestycja ma wpływ na środowisko. Zatem w świetle powyższego uznano, iż organ wydający decyzję jest związany stanowiskiem organu uzgadniającego. Podkreślono, że z przedłożonych dokumentów dołączonych do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak również uzgodnień dokonanych z organami wymienionymi w art.48 ust. 2 p.o.ś. wynika, iż projektowana inwestycja nie spowoduje negatywnego oddziaływania na środowisko w miejscu funkcjonowania przedsięwzięcia oraz poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny. W takim przypadku - jak zauważył organ I instancji - rola organu wydającego decyzję sprowadza się wyłącznie do kontroli spełnienia wymagań określonych przepisami prawa. Podkreślono przy tym, że rolą oceny oddziaływania na środowisko jest zgromadzenie obiektywnych informacji o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i ostateczne ukształtowanie decyzji w taki sposób aby jej warunki pozwoliły na maksymalne zmniejszenie negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Uwzględniając wyniki uzgodnień, ustalenia zawarte w Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją z dnia [...] 2011 r. uznał, że przyjęte rozwiązania przyczynią się do minimalizacji wpływu przedsięwzięcia na środowisko i określił środowiskowe uwarunkowania dla wnioskowanej inwestycji (k.429 akt adm.)

W odwołaniu od powyższej decyzji R. R. wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej pkt 2 ppkt g), i), t), ab), ai) sentencji zaskarżonej decyzji (k.65 akt adm.). Również Pełnomocnik R. R. wniósł o uchylenie lub zmianę sentencji zaskarżonej decyzji w części dot. pkt 2 ppkt aa), af) i ai) (k. 60 akt adm.). A z siedzibą w S. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz art. 3 pkt 50 u.o.ś. (k.55 akt adm.) Prokurator Prokuratury Rejonowej we W. K. H. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 47 i art. 48 ust. 2 u.o.ś (k. 51 akt adm.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2011 r. uchyliło pkt 2 ppkt r), z) i al) zaskarżonej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W., a także pkt 2 ppkt g) tej decyzji, który otrzymał brzmienie "posadzkę w budynkach inwentarskich, w tym pod klatkami dla zwierząt, wykonać z betonu". Uchylono również pkt 2 ppkt t) zaskarżonej decyzji nadając mu nowe brzmienie, a w pozostałym zakresie decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. utrzymano w mocy (k. 102 akt adm.).

Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, iż zgodnie z przyjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny interpretacją przepisów kpa, za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia uznać należy tylko te osoby, których nieruchomości bezpośrednio przylegają do terenu, na którym ma być realizowane planowane przedsięwzięcie, przy czym bezpośrednie sąsiedztwo należy rozumieć szeroko a więc - właścicieli wszystkich nieruchomości, na które może oddziaływać planowane przedsięwzięcie. Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie prawidłowo, zgodnie z zasięgiem oddziaływania inwestycji określonym w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko, określono strony postępowania.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania wskazano, iż w decyzji organu I instancji, bezpodstawnie dwa razy, powtórzono te same wymagania względem inwestora. Organ wskazał, że pkt 2 ppkt b), c) i d) są tożsame z, odpowiednio, ppkt z), r) i al) sentencji zaskarżonej decyzji. Z uwagi na to koniecznym - w ocenie Kolegium - było wyeliminowanie powtórzonych zapisów, co znalazło wyraz w pkt 1 sentencji niniejszej decyzji.

W dalszej kolejności wskazano, że organ I instancji starał się zapewnić zgodnie z art.53 u.o.ś., udział społeczeństwa w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę treść art. 29 kpa oraz przepisy p.o.ś. organ I instancji prawidłowo - w ocenie organu odwoławczego - ustalił strony postępowania i prawidłowo zastosował przepis art. 49 kpa -informował strony o czynnościach podjętych w postępowaniu poprzez obwieszczenia.

Kolegium podkreśliło, że najistotniejsze znaczenie miał fakt lokalizacji przedmiotowej działki na terenie nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz fakt dokonania przez organ I instancji własnej analizy planowanego przedsięwzięcia, zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 14.07.2010 r., sygn. akt IV SA/Po 144/10. Wskazano, że zgoda na realizację inwestycji, została oparta na wynikach postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o którym mowa w art.46 ust.3, art.47 oraz ml.48 ust.1, art.55 p.o.ś. Organ II instancji wskazał, że analiza sporządzona zgodnie z art. 47 p.o.ś. jest częścią uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody. Podkreślono przy tym, że w niniejszym postępowaniu organ I instancji dokonał własnej analizy planowanego przedsięwzięcia, natomiast wyrażenie zgody na realizację przedsięwzięcia szkodliwego zostało oparte na konstrukcji uznania administracyjnego.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji składa się nie tylko z opisu przebiegu postępowania, ale także zawiera ocenę planowanej inwestycji, wpływ na stosunki społeczne oraz środowisko. Ocena ta - jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - oparta jest na analizach własnych, opiniach organów uzgadniających a także na Raporcie oddziaływania na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uznało, że prowadzone postępowanie zawiera pewne wady, które - jak podkreślono - można usunąć poprzez rozstrzygniecie co do istoty.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art.56 ust. 1b p.o.ś., organ wydający decyzję środowiskową, po wyrażeniu zgody na rozmieszczenie inwestycji, wyznacza środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia na podstawie: a) uzgodnień z organami, o których mowa w art.48 ust.2; b) ustaleń zawartych w Raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; c) wynikach postępowania z udziałem społeczeństwa. Jak podkreśliło Kolegium miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, jednakże organ orzekł w części poza dokonane uzgodnienia lub niedoprecyzował warunków dla inwestora.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego uwzględnienia postanowień uzgadniających planowaną inwestycję, Kolegium uznało, że uzgodnienia mają większą doniosłość niż opinie a organy wydając uzgodnienie przesądzają jednocześnie o tym czy i w jakim stopniu dana inwestycja ma wpływ na środowisko. W dalszej kolejności podkreślono, że w niniejszym postępowaniu, organ w żaden sposób nie mógł pominąć tych uzgodnień. Zwrócono uwagę, że gdyby uznać argumentację odwołania za słuszną, to w postępowaniu środowiskowym uzgodnienia organów tj. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, nie miałyby żadnego znaczenia. Tymczasem - jak podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - zgodnie z przepisami p.o.ś. oraz ustaw szczególnych, organy te dysponują, w zakresie swego działania, nie tylko wiedzą ale także kompetencjami, których nie posiada organ wydający decyzję środowiskową. Dlatego też - jak podkreślono - organ I instancji, jak również tutejsze Kolegium, musi ująć w swojej decyzji treść uzgodnień dokonanych przez właściwe organy. Wskazując w następnej kolejności na zarzuty dotyczące pkt 2 ppkt i), aa), af) sentencji zaskarżonej decyzji, wskazano, iż są one bezpodstawne. Zwrócono przy tym uwagę, że punkty te są identycznej treści, jak punkty 1, 11 i 16 postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...]11.2010 r. sygn. [...] oraz punkt 2 opinii Sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...]2011 r., sygn. [...]. Tym samym, w ocenie Kolegium organ I instancji był związany uzgodnieniami i nie mógł orzec inaczej. Podkreślono przy tym, że przyczyną zmiany pkt 2 ppkt g) i t) sentencji zaskarżonej decyzji jest fakt, iż w tym zakresie organ musiał kierować się uzgodnieniami organów, natomiast w żaden sposób z uzasadnienia decyzji, ani ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika potrzeba stosowania surowszych ograniczeń dla inwestora. Wskazano, że monitoring gospodarki odpadami musi być zawsze prowadzony o ile wymagają tego przepisy ustawy o odpadach, dlatego, ponieważ taki monitoring nie został dostatecznie sprecyzowany, Kolegium zmieniło w tym zakresie orzeczenie organu I instancji. W dalszej kolejności, rozpatrując zarzut dotyczący pkt 2 ppkt ab), ai) sentencji decyzji, Kolegium wskazało, iż organ I instancji prawidłowo uzasadnił swe stanowisko. Podkreślono, że prowadzenie monitoringu poboru wody ze studni ma na celu ustalenie, czy zużycie wody będzie zbieżne z danymi zawartymi w Raporcie i ekspertyzach czy też koniecznym będzie wprowadzenie dodatkowych obostrzeń dla inwestora.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia art. 7, 77 i 107 §3 kpa Kolegium wskazało, iż są one bezzasadne. Wyjaśniono, że organ I instancji słusznie oparł swoją decyzję o przepis art. 56 ust. 1 b u.o.ś. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że nie ulega żadnych wątpliwości, że przedmiotem inwestycji jest hodowla norki amerykańskiej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wskazano, że ponieważ wniosek o wydanie przedmiotowej decyzji wpłynął przed 15 listopada 2008 r. to przepis art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie będzie miał zastosowania na podst. art. 153 ust. 1 tej ustawy. Podkreślono, że oddziaływanie inwestycji na środowisko zostało określone w Raporcie o oddziaływaniu, który został zweryfikowany zarówno przez organy uzgadniające, jak i przez organ I instancji. Kolegium podzieliło ich stanowisko, i stwierdziło, że zasięg oddziaływania inwestycji nie będzie wpływał na środowisko, a szczególnie, wbrew twierdzeniom , nie wpłynie na pogorszenie jakości życia mieszkańców okolicznych miejscowości. W ocenie Kolegium, planowana inwestycja, w zakresie środowiskowym nie naruszy zasady zrównoważonego rozwoju, gdyż oddziaływanie tej inwestycji na środowisko będzie niewielkie a dodatkowo, wszelkie ryzyka np. ucieczki zwierząt, zostały zminimalizowane poprzez nałożenie obowiązków określonych w decyzji. Organ II instancji wyjaśnił, że po to nałożono na inwestora szereg obowiązków aby zminimalizować wpływ inwestycji na środowisko. Podkreślono przy tym, że sam sprzeciw społeczeństwa nie może być jedyną podstawą odmowy środowiskowej zgody na realizację inwestycji. Zaznaczono, że wpływ odoru z inwestycji na życie okolicznych mieszkańców został prawidłowo oceniony, a organ I instancji i organy uzgadniąjące określiły zasięg inwestycji i jej wpływ na środowisko.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2011 r. wniósł Prokurator Rejonowy we W. podnosząc zarzuty naruszenia art. 47 Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008r. Nr 25. poz. 150 z późniejszymi zmianami) - w brzmieniu sprzed 15 listopada 2008 roku polegającego na błędnym przyjęciu, iż planowana inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi, w tym okolicznych mieszkańców oraz na środowisko naturalne, a przede wszystkim na okoliczne tereny leśne i znajdujący się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji projektowany obszar NATURA 2000-G. C.. Wskazano również na naruszenie art. 48 ust.2 Prawo ochrony środowiska - w brzmieniu sprzed 15 listopada 2008 roku, polegające na błędnej interpretacji powyższego przepisu, sprowadzającej się do niezasadnego przyjęcia, iż organ wydający decyzję w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla określonego przedsięwzięcia jest bezwzględnie związany uzgodnieniami wymaganych przepisami organów. W dalszej kolejności podniesiono zarzut naruszenia art. 56 ust. 1b Prawo ochrony środowiska - w brzmieniu sprzed 15 listopada 2008 r. - polegającego na nieuwzględnieniu przy wydaniu decyzji organu I instancji wyników przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa, a w szczególności sprzeciwu społeczności lokalnej wobec planowanej inwestycji. Skargę Prokuratora Rejonowego we W. zarejestrowano pod sygnaturą IV SA/Po 818/11.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2011 r. wniosło również A z siedzibą w S.. W zarejestrowanej pod sygnaturą IV SA/Po 819/11 skardze podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 7, 77 oraz art. 140 kpa, polegający na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a w szczególności, jaka jest faktyczna ilość wody zużywanej na fermie norek o wielkości [...] DPJ oraz jaka jest ilość odchodów wytwarzanych przez zwierzęta, a także czy istnieje potrzeba oraz możliwość hermetyzacji pawilonów hodowlanych oraz dezodoryzacji powietrza z pomieszczeń hodowlanych poprzez jego biofiltrację. W dalszej kolejności zarzucono naruszenie przepisów postępowania - art. 75 §1 kpa polegające na nie dopuszczeniu dowodów z zeznań świadków H. P. i M. R., o co wnioskowała strona skarżąca w piśmie z dnia [..] 2010 r. W ocenie autora skargi naruszono również art. 3 pkt 50 Prawa ochrony środowiska, poprzez uznanie, że oddziaływanie przedsięwzięcia nie zakłóci zrównoważonego rozwoju okolic R. Ponadto wskazano na naruszenie art. 47 oraz art. 56 ust. 1a pkt 3 Prawa ochrony środowiska.

W odpowiedzi na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie.

Postanowieniem z dnia [..]2011 r. sygn. IV SA/Po 818/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. połączył sprawy o sygn. IV SA/Po 818/11 i IV SA/Po 819/11 w celu ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Uprzedzając zasadnicze rozważania w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności należy wskazać, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] 2011 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Uprzedzając dalsze rozważania wskazać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2008 r. (k.1, t. I). W dacie wszczęcia postępowania obowiązywały przepisy działu V i VI ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008r. Nr 25. poz. 150 ze zm.), regulujące zasady udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska i postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie, w życie weszły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.08.199.1227 – dalej ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku). Ustawa ta zawiera przepisy przejściowe, zastrzegające, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, przepisy dotychczasowe (art. 153 ust. 1). Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku weszła w życie w listopadzie 2008 r., a więc gdy postępowanie w niniejszej sprawie było już w toku. Stąd prawidłowo przyjęły orzekające w sprawie organy, iż zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe. Zważywszy na zmianę przepisów w toku postępowania wskazać należy, że planowana inwestycja zaliczona została do wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia z 09 kwietnia 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2004 Nr 257, poz. 2573 ze zm.). – które utraciły moc 15 listopada 2010 r. Niezależnie jednak od tego faktu, planowaną inwestycję zaliczyć należy również do wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia z 09 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 Nr 213, poz. 1397) – które weszły w życie z dniem 15 listopada 2010 r. Podkreślić przy tym należy, że w obu aktach wykonawczych przelicznik DJP– dla norek - jest ten sam, co oznacza, że 375DJP=150.000 sztuk x 0,0025 DJP.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej należało uwzględnić istotę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Uwzględnienia wymagał fakt, iż zgodnie z art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia się bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko i wymagany zakres monitoringu. Jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, właściwy organ winien uwzględnić ustalenia poczynione w toku postępowania, m.in. zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, bowiem konieczność uwzględnienia tych ustaleń wpływa w decydujący sposób na rodzaj i zakres wymagań dotyczących ochrony środowiska, które organ określa w tej decyzji jak również na rodzaj i zakres obowiązków, jakie organ może nałożyć na wnioskodawcę (por. wyrok NSA z 04 stycznia 2011 r., sygn. II OSK 2319/10). Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej prowadzi do wniosku, że odpowiadają one tym standardom. Zarówno, bowiem treść rozstrzygnięcia, jak i wymagania adresowane do inwestora znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ustaleń poczynionych przez organy nie sposób uznać za dowolne, jako dowolne, bowiem należy traktować ustalenia faktyczne nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym. Zarzut dowolności wykluczają natomiast - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. [...]ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), zgromadzonego, zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 kpa). Analiza zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji prowadzi do wniosku, że stan faktyczny sprawy został dokładnie wyjaśniony, a organy podjęły w toku postępowania wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy.

Dokonana natomiast ocena zasadności podniesionych w skargach zarzutów prowadzi do wniosku, iż są one nieusprawiedliwione.

W pierwszej kolejności za bezzasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 47 Prawo ochrony środowiska (w brzmieniu sprzed 15 listopada 2008 r.) poprzez błędne - w ocenie strony skarżącej - przyjęcie, iż planowana inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi, w tym okolicznych mieszkańców oraz na środowisko naturalne, przede wszystkim na okoliczne tereny leśne - znajdujący się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji projektowany obszar NATURA 2000-G. C..

Dokonując oceny zasadności tak sformułowanego zarzutu, przede wszystkim zwrócić należało uwagę na dwa elementy, tj. pierwszy – dotyczący wymogów formułowanych przez ustawodawcę w art. 47 Prawo ochrony środowiska (którego naruszenie zarzucono), oraz drugi – dotyczący istnienia po stronie organów prowadzących postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach, szczególnych obowiązków w zakresie oceny oddziaływania na – nie istniejący, ale projektowany dopiero – obszar Natura 2000.

W świetle powyższego wskazać należy, że stosownie do treści, znajdującego zastosowanie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, art. 47 Prawo ochrony środowiska w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi (a), dobra materialne (b), zabytki (c), wzajemne oddziaływanie między czynnikami (d), dostępność do złóż kopalin (e); a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu. Analiza akt sprawy pozwala przyjąć, że poczynione we wskazanym zakresie ustalenia organów (w tym, również dotyczące negatywnego wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi) znajdują oparcie w ustaleniach udokumentowanych w opisanych poniżej materiałach, tj.: postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] 2010 r. (k.332 in. akt. adm.), Opinii Sanitarnej z [...] 2010 r. (k.293 akt adm.); Opinii naukowej Wydziału Inżynierii Środowiska P. W. (lipiec 2010 r.), Uzupełnieniu Raportu (sporządzonego [..] 2010 r. na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska), który został przedłożony w celu dostosowania do wymogów i zastrzeżeń zawartych w Ekspertyzie Środowiskowej (sporządzonej na zlecenie A [...] z lutego 2009). W postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] 2010 r. (k.332 in. akt. adm.) – precyzyjnie odniesiono się do problemu wpływu inwestycji na warunki wodno-gruntowe (wskazano na stosowne zabezpieczenia przed ewentualnymi zanieczyszczeniami). Omówiono sposób postępowania z odpadami (również niebezpiecznymi) tak, aby inwestycja nie naruszała prawa w zakresie gospodarki odpadami. Po to aby ograniczyć emisję amoniaku do powietrza, inwestora zobowiązano m.in. do rozmieszczenia klatek z norkami w określony sposób, a także do stosowania dodatków paszowych. Przeprowadzono analizę oddziaływania akustycznego – za jedyne źródło hałasu uznając ruch pojazdów związanych z obsługą fermy. Natężenie ruchu określono jako małe. W celu ochrony terenów leśnych oraz z uwagi na sąsiedztwo – co należy podkreślić - jedynie potencjalnego, a więc w okresie prowadzenia postępowania – nieistniejacego jeszcze - obszaru Natura 2000 "G. C." zalecono wykonanie dodatkowego zabezpieczenia przed ucieczkami norek, tzw. elektrycznego pastucha. Wskazano przy tym gwarancje minimalizacji wpływu na środowisko omawianego przedsięwzięcia. Realizując wymogi określone w art. 47 Prawo ochrony środowiska uwzględniono Opinię Sanitarną z [...] 2010 r. (k.293 akt adm.) wskazującą, że funkcjonowanie fermy może powodować uciążliwości odorowe, które jednak nie są normowane w przepisach prawa polskiego. Stąd też wydając zaskarżoną decyzję szczególną uwagę zwrócono na nałożenie reżimu czystości i sposobu postępowania przy obsłudze zwierząt w celu wyeliminowania zagrożenia dla ludzi. Podkreślić należy szczególnie, że - w Opinii Sanitarnej wskazano, iż - przyjęcie rozwiązań proponowanych w Raporcie oddziaływania na środowisko, a także uwag przedstawionych w Opinii naukowej Wydziału Inżynierii Środowiska P. W., spowoduje że przedsięwzięcie - nie będzie stanowiło zagrożenia - dla zdrowia ludzi. Ustalenia organów znajdują również oparcie w treści Opinii naukowej – ([...] lipiec 2010) gdzie wskazano, jakie zagrożenie może stanowić dla środowiska realizacja przedsięwzięcia. Autor tego opracowania zakwestionował ustalenia Raportu jakoby oddziaływanie planowanego zamierzenia miało ograniczyć się do granic terenu inwestycji, a także wskazał na brak wyjaśnień, co do tego, jak wpływa na środowisko wodno-gruntowe proces czyszczenia i mycia klatek (s.21). Zwrócono uwagę na brak informacji na temat kompostowania obornika i rodzaju stosowanych preparatów mikrobiologicznych (s.22). Braki te zostały jednak usunięte w toku postępowania. W Uzupełnieniu Raportu (sporządzonym [...] 2010 r. na wezwanie RDOŚ) wyjaśniono, że klatki norek będą czyszczone na sucho i opalane palnikiem gazowym (s.6). Wskazano, że odpad odchodów zwierzęcych – 01 01 06 będzie poddawany odzyskowi metodą R3 – recykling i regeneracja substancji organicznych (...), a obornik będzie kompostowany przez okres 6 m-cy i wywożony 2 razy w roku na pola inwestora (s.11). Wykluczono, przy tym jakikolwiek wpływ inwestycji na ujęcia wód podziemnych. Wyjaśniono też, że w rozpoznawanym przypadku inwestycja nie będzie stanowiła zagrożenia dla cennych walorów przyrodniczych (s.16). Wskazano, że zaproponowany sposób zagospodarowania nie spowoduje ograniczeń w wykorzystaniu terenów sąsiednich (s. 17), a planowana inwestycja nie jest związana z ryzykiem powstania poważnej awarii przemysłowej (s. 18). Zagrożenia powierzchni w wyniku możliwego zanieczyszczenia w trakcie realizacji przedsięwzięcia określono jako małe i krótokookresowe (s. 18).

W świetle obszernej dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, uzupełnianej na żądanie organów, oraz wobec jej wyczerpującej treści nie sposób zgodzić się autorem skargi, jakoby zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą wydano z naruszeniem art. 47 Prawa ochrony środowiska, opierając się na błędnych ustaleniach, iż planowana inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi.

W uzasadnieniu skargi Prokurator przekonuje, iż immisje zapachowe będą miały wpływ na zdrowie. Autor skargi opiera swoje przekonanie na Opinii naukowej P. W. z lipca 2010 r. Odnosząc się do tego argumentu należy zauważyć, że Wnioski Końcowe tego dokumentu (s. 43) wskazują przede wszystkim na "brak odniesień normatywnych dotyczących emisji odorów". Wskazuje się na potrzebę ochrony przed nieprzyjemnymi zapachami. W ocenie autora opinii oddziaływanie zapachowe planowanego przedsięwzięcia pośrednio wpływa na zdrowie ludzi. Stwierdzenie to stanowi konkluzję rozważań niepopartych żadnymi konkretnymi badaniami. Autor Opinii wskazał, bowiem, że z informacji uzyskanych w Zespole A. R. w K. wynika, że w Polsce nie przeprowadzono jeszcze systematycznych badań w zakresie oddziaływania ferm norczych. Niezależnie od tego stwierdzenia wskazano, że najbardziej uciążliwe są substancje odorowe pochodzące z budynków inwentarskich, odchodów i zbiorników na odcieki. Wskazując na negatywne dla zdrowia ludzi skutki emisji odorów fermowych autor Opinii stwierdził, że negatywny wpływ odorów na zdrowie uzależniony jest od częstotliwości i czasu ekspozycji na działanie odorów, stopnia uciążliwości odorantów, warunków przestrzennych eksploatacji oraz uwarunkowań osobniczych (s. 27). Z treści wskazywanego przez Prokuratora dokumentu wynika zatem jedynie to, że - co do zasady - odory, w tym emitowane przez fermy norek –mogą - powodować zagrożenie dla zdrowia ludzi. Istnienie tego zagrożenia uzależnione jest – co jasno wskazano – od szeregu czynników, o istnieniu, których istnienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie podniesiono. Nie sposób zatem zgodzić się ze stanowiskiem Prokuratora, jakoby z treści wskazanego dokumentu wynikało, iż planowana inwestycja stanowić będzie zagrożenie dla zdrowia ludzkiego. Do wniosków takich nie uprawnia, bowiem wskazana Opinia. Natomiast twierdzeniom skarżącego przeczy Opinia Sanitarna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. [....] 2010 r., w której wskazano, że przyjęcie rozwiązań proponowanych w Raporcie oddziaływania na środowisko oraz do uwag przedstawionych w Opinii naukowej Wydziału Inżynierii Środowiska P. W., spowoduje, że przedsięwzięcie - nie będzie stanowiło zagrożenia - dla zdrowia ludzi (k.293 akt adm.). Stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. uwzględnia uwarunkowania, w jakich planowane zamierzenie inwestycyjne ma funkcjonować, a także odnosi się uwag zawartych w powołanej przez Prokuratora w skardze Opinii naukowej P. W. z lipca 2010 r.

Reasumując, prawidłowość ustaleń organów, w kontekście wymogów art. 47 Prawa ochrony środowiska nie może budzić uzasadnionych wątpliwości.

W następnej kolejności, odnieść się należy do zarzutu dotyczącego błędnej oceny organów co do związania stanowiskiem uzgodnieniowym. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, w tym zakresie, należało wskazać na dwie kwestie. Po pierwsze – przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Po drugie – należało zwrócić uwagę, że stanowisko zaprezentowane przez organy obu instancji znajduje swoje oparcie w całokształcie zebranego materiału dowodowego. Jednoznacznie, fakt ten wynika z treści uzasadnień zaskarżonych decyzji. Organy administracji publicznej posłużyły się wskazaniami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Inspektora Sanitarnego - co do rodzaju – nałożonych na inwestora czynności. Nie jest natomiast tak jak wywodzi autor skargi, iż z uwagi na charakter tych orzeczeń o treści rozstrzygnięć obu instancji przesądziła wyłącznie treść postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska czy Opinii Sanitarnej. Zwrócić, bowiem należy uwagę, że na poparcie swoich rozstrzygnięć organy obu instancji przywoływały kolejne ze sporządzanych sukcesywnie, w toku postępowania dokumentów, dostarczanych zarówno przez inwestora, jak i przez innych uczestników postępowania, a także sporządzoną na tej podstawie niezależną Opinię naukową.

Wskazać należy też, iż w myśl art. 48 ust. 2 Prawa ochrony środowiska przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia, ze wskazanymi ustawą organami. Wydane w niniejszej sprawie postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. oparte zostało na art. 48 ust. 2 Prawa ochrony środowiska. Uzgodnienie takie następuje na podstawie przesłanego wniosku o wydanie decyzji i raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Na ich podstawie organ uzgadniający, po rozważeniu wszelkich okoliczności dotyczących ochrony środowiska i zdrowia ludzi, określa warunki, na jakich dane przedsięwzięcie może być dopuszczone. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu formą prawną uzgodnień, o których mowa, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, powinno być postanowienie wydane w trybie art. 106 kpa. Stosownie do tego artykułu, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo zajęcia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zgodnie z ugruntowanym poglądem występującym w piśmiennictwie, stanowisko organu współdziałającego, z którym należy uzgodnić decyzję - jest wiążące - dla organu wiodącego (decydującego). Oznacza to, że organ wydający decyzję jest związany stanowiskiem organu współdziałającego i nie może we własnym zakresie dowolnie ocenić jego zasadności (A. Mucha, Uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska przy realizacji inwestycji, Samorząd Terytorialny 2004/4/55). Pogląd ten koresponduje ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 5 sędziów NSA z 15 lutego 1999 r., OPK 14/98. W świetle powyższego nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "w uzgodnieniu" wskazuje, że z mocy przepisu art. 48 ust. 2 Prawa ochrony środowiska stanowisko wyrażone przez organ współdziałający ma charakter wiążący (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r. sygn. II GSK 351/09). Zgodzić się trzeba ze składającym skargę Prokuratorem, że od wydanego w dniu 19 listopada 2010 r. przez Dyrektora Ochrony Środowiska w P. postanowienia nie służy na nie zażalenie (art. 153 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r.). Przyjmuje się jednak, że chociaż - uzgodnienia te mają charakter wiążący - dla organu rozstrzygającego sprawę to mogą być skarżone w odwołaniu od decyzji środowiskowej, (por. wyrok NSA z 1 marca 2011 r., sygn. II OSK 2263/10). Wiążący charakter uzgodnienia wydanego - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - na podstawie art. 106 kpa nie wyklucza, bowiem obowiązku dokonywania przez organ wydający decyzję innych ustaleń (por. wyrok NSA z 22.10.2004 r. sygn. OSK 915/04). I podkreślić należy, że orzekające w niniejszej sprawie organy nie wydały swoich rozstrzygnięć opierając się wyłącznie na treści postanowienia uzgodnieniowego, ale - niezależnie od wiążącego charakteru uzgodnienia wydanego [...] 2010 r. przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska – dokonywały samodzielnych ustaleń (i to w znacznym zakresie) na okoliczność zasadności złożonego przez R. R. wniosku, co w sposób rzetelny dokumentują obszerne akta administracyjne sprawy.

Nawiązując w tym miejscu do argumentacji A z/s S., zawartej w odwołaniu, podkreślić należy uwagę, że każdorazowo brać należy pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy, bowiem zgubne jest powoływanie się na kategoryczne sądy wyrażone w innych stanach faktycznych. Umknęło uwadze A z/s S., że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zastosowanie znajdują przepisy Prawa ochrony środowiska, bowiem już w trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie, w życie weszły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ustawa ta natomiast zawiera przepisy przejściowe, zastrzegające, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, przepisy dotychczasowe (art. 153 ust. 1). Tymczasem, powołane w odwołaniu orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wydane 13 kwietnia 2011 r., sygn. IV SA/Po 130/11 zapadło wskutek zaskarżenia decyzji wydanej w postępowaniu prowadzonym w trybie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Jak trafnie wywodzi autorka odwołania prezentowane przez organy orzekające w niniejszej sprawie stanowisko dotyczące wiążącego charakteru uzgodnienia, przyjęte zostało na gruncie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Nie może zatem budzić wątpliwości, że - w odniesieniu do uzgodnienia wydanego na podstawie przepisów Prawo ochrony środowiska – pogląd ten zachowuje swoją aktualność. A z uwagi na treść przepisów przejściowych ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zastosowanie znajdowały przepisy dotychczasowe, tj. Prawa ochrony środowiska. Stąd też prezentowane przez organy stanowisko - w okolicznościach rozpoznawanej sprawy - należało uznać za prawidłowe.

W następnej kolejności wskazać należy, że Prokurator zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 56 ust.1b Prawa ochrony środowiska - w brzmieniu sprzed 15 listopada 2008 r. – wskazując na brak uwzględnienia przy wydaniu decyzji organu I instancji wyników przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa, a w szczególności sprzeciwu społeczności lokalnej wobec planowanej inwestycji.

Uprzedzając jednak zasadnicze rozważania w tej kwestii zwrócić należy uwagę, że skarżące podniosło w skardze zarzut naruszenia przepisu "art. 56 ust. 1a pkt 3 Prawa ochrony środowiska". Tymczasem, przepis ust. 1a stanowi, iż przepisu art. 56 ust. 1 nie stosuje się do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi krajowej i - nie zawiera jednostki redakcyjnej - "pkt3". Należy zatem przyjąć, że intencją skarżącego również było podniesienie zarzutu naruszenia art. 51 ust.1b pkt 3 Prawa ochrony środowiska.

Stanowisko takie, w ocenie Sądu, uznać należy jednak za dowolne, gdyż nie znajduje ono oparcia w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że w toku postępowania administracyjnego przeprowadzono dowód z przedstawionej przez A w S. Ekspertyzy Środowiskowej (sporządzonej w lutym 2009 r.). Wyraźnym dowodem potwierdzającym, iż w toku postępowania administracyjnego uwzględniono stanowisko społeczności lokalnej jest fakt, iż w związku z rozbieżnością stanowiska wyrażonego w tej Ekspertyzie Środowiskowej ze stanowiskiem przedstawionym w Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, Burmistrz Miasta i Gminy W. wystąpił o sporządzenie niezależnej ekspertyzy do specjalistów z Wydziału Inżynierii Środowiska P. W., czego dowodzi pismo z dnia [...] 2010 r. (k. 247 akt adm.). Strony postępowania zostały zawiadomione o sporządzeniu Opinii naukowej i możliwości zapoznania się z nią (k. 273 akt adm.). W sporządzonej w lipcu 2010 r. Opinii naukowej (na, której ustalenia aktualnie powołuje się w skardze do tut. Sądu Prokurator) sformułowano uwagi, które następnie zostały uwzględnione przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P.. Organ ten pismem z dnia [...] 2010 r. nakazał inwestorowi uzupełnienie Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko – poprzez – "odniesienie się do wszystkich uwag zawartych zarówno w przedstawionej przez A w S. - Ekspertyzie Środowiskowej, jak i w Opinii naukowej z Wydziału Inżynierii Środowiska P. W. (k. 305 akt adm.). Inwestor z nałożonego na niego obowiązku wywiązał się przedstawiając sporządzone [...] 2010 r. Uzupełnienie Raportu. Dopiero dysponując wskazanymi dokumentami, i powołując się na nie, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. wydał postanowienie uzgadniające, a następnie Burmistrz Miasta i Gminy W. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Podkreślić należy, że w Uzupełnieniu Raportu przeanalizowana została m.in. kwesta sprzeciwu społeczności lokalnej wobec planowanej inwestycji. Wyniki tej analizy doprowadziły do konstatacji, iż sprzeciw społeczności lokalnej powodowany jest niewiedzą. Celem rozwiązania tej sytuacji inwestor zaproponował delegatom społeczności lokalnej, zapoznanie się z funkcjonowaniem fermy norek w C. (s. 19). Postępowanie przeprowadzone zostało również z poszanowaniem rygorów proceduralnych w omawianym zakresie. Obwieszczenie o rozprawie, która odbyła się [...] 2011 r. wywieszono w Urzędzie Miasta i Gminy we W. w okresie od [...] 2010 r. do [...] 2011 (k.348 akt adm.), w Sołectwie S. na okres od [...] 2010 r. (k. 349 akt adm.), a także w prasie "D" z [...] 2010 r. (k. 347 akt adm.), ponadto wezwanie na rozprawę wystosowano do wskazanych na k. 344 akt adm. osób, w tym r.pr. A. D. reprezentującej A w S.. W toku postępowania przeprowadzono rozprawę administracyjną z udziałem mieszkańców (k.363, k. 357 akt adm.), która odbyła się w dniu [...] 2011 r. Z rozprawy został sporządzony pisemny protokół. Osoby biorące udział w rozprawie w ramach udziału społeczeństwa wskazywały na ucieczki norek z fermy, szkodliwość inwestycji oraz spadek popytu na nieruchomości. Pełnomocnik zwróciła uwagę na zaniżenie przez inwestora zapotrzebowania na wodę, co - jak wskazano - przekłada się na ilość wytwarzanych ścieków. Prokurator Prokuratury Rejonowej we W. wskazał, iż organ oprócz stanowiska organów uzgadniających winien wziąć pod uwagę również opinie społeczeństwa. W odniesieniu do tych zarzutów zwrócić należy uwagę, że zostały one uwzględnione w treści decyzji I instancyjnej, w zakresie wynikających z niej obowiązków dotyczących monitoringu poboru wody, uwzględnienia potrzeby niwelowania odorów oraz otoczenia terenu inwestycji płotem odpowiadającym wymogom wskazanym w decyzji. W kwestii podnoszonych w toku postępowania ucieczek norek należy - stosownie do wyroku NSA zawartych w wyroku z 14 czerwca 2011 r., sygn. II OSK 1001/10 - odnieść się do przedłożonego przez inwestora Uzupełnienia Raportu, z treści którego wynika, że zapewnienie gwarancji zapobiegających ucieczkom norek leży przede wszystkim w interesie samego inwestora. Z przedmiotowego Uzupełnienia Raportu wynika jednoznaczne stwierdzenie, że projektowana ferma zostanie ogrodzona płotem o wysokości min. 1,8-2 m zapuszczonym w ę do około 0,70 m. Ponadto w tym samym dokumencie podniesiono, że realizacja powyższych zabezpieczeń spowoduje, że brak będzie istotnego wpływu tej projektowanej fermy na cenne walory przyrodnicze istniejące w otoczeniu projektowanej inwestycji. Niewątpliwie rezultatem aktywności społeczności lokalnej w toczącym się w rozpoznawanej sprawie postępowaniu jest nałożenia na inwestora obowiązków dotyczących wyposażenia klatek w zamek uniemożliwiający otwarcie klatek przez zwierzęta (pkt x), wykonania bram i furtek z gładkiego materiału, wyposażenia ich w mechanizmy samozamykające (pkt ad), uwieńczenia płotu tzw. "elektrycznym pastuchem (pkt ae), wykonania dodatkowego, zewnętrznego ogrodzenia z materiału uniemożliwiającego wdrapywanie się zwierząt (pkt af), rozstawienia klatek żywołownych (pkt ah). Zwrócić również należy uwagę, że z uwagi na podnoszoną przez społeczność lokalną uciążliwość zapachową inwestorowi nakazano zabezpieczyć środowisko gruntowo-wodne (pkt e), ograniczyć do minimum emisję do atmosfery substancji odorowych (pkt f) w okresie letnim stosować dodatki paszowe oraz dodatki mikrobiologiczne do ściółki (pkt q) oraz systematycznie usuwać odchody spod klatek (pkt i). Wreszcie podkreślić należy, że to właśnie z uwagi na zastrzeżenia społeczności lokalnej podjęto czynności na rzecz precyzyjnego ustalenia zapotrzebowania na wodę oraz ilości wytwarzanych przez norki odchodów, a w decyzji środowiskowej nakazano inwestorowi prowadzenie monitoringu poboru wody (pkt ab).

W tym miejscu (odnosząc się jednocześnie do zarzutu naruszenia przepisów postępowania - art. 7, 77 oraz art. 140 kpa) – wskazać należy, że ustalenia co do ilości wytwarzanych przez norki odchodów oraz ich zapotrzebowania na wodę zostały poczynione precyzyjnie. Autor skargi wskazuje na brak wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a w szczególności, jaka jest faktyczna ilość wody zużywanej na fermie norek o wielkości 375 DPJ oraz jaka jest ilość odchodów wytwarzanych przez zwierzęta, a także czy istnieje potrzeba oraz możliwość hermetyzacji pawilonów hodowlanych oraz dezodoryzacji powietrza z pomieszczeń hodowlanych poprzez jego biofiltrację.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zagadnienia ilość wody zużywanej na fermie norek o wielkości 375 DPJ wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skargi, okoliczność ta była badana w toku postępowania administracyjnego. W trakcie postępowania zakwestionowano prawidłowość określonego przez inwestora zapotrzebowania na wodę, określonego w oparciu o doświadczenia inwestora, który zajmuje się już hodowlą norek. Odpowiedź na te zastrzeżenia inwestor przedstawił w Uzupełnieniu raportu, w którym odpowiadając na zastrzeżenia zawarte w (sporządzonej na zlecenie A) Ekspertyzie Środowiskowej, podano dobowe zapotrzebowanie na wodę, przy założeniu maksymalnej obsady wynoszącej [..] sztuk norek (s. 3 i 4 Uzupełnienia Raportu). Prawidłowość tych ustaleń także była kwestionowana na dalszym etapie postępowania i w odpowiedzi na te zarzuty do akt sprawy złożono Opinię naukową dr hab. M. S. Specjalisty chowu i gospodarskich zwierząt futerkowych i Kierownika w S., sporządzoną [...] 2011 r. (k. 386 akt adm.) w której przedstawiono obliczenie zużycia wody przez norkę hodowlaną. W Opinii tej wyjaśniono, że przyjęcie postulowanych przez wartości zużycia na wodę, byłoby równoznaczne z przyjęciem założenia, że norka w ciągu doby zużywa 6-krotnie więcej wody niż sama waży, co - jak wyjaśniono - z punktu widzenia metabolizmu tego gatunku jest niemożliwe.

Odnosząc się w następnej kolejności do zagadnienia odchodów wytwarzanych na fermie norek, wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy, procedura ustaleń w tym zakresie przebiegała w podobny sposób, jak miało to miejsce w przypadku ustalania zużycia wody przez norki. Z tą tylko różnicą, że w odpowiedzi na te zarzuty do akt sprawy złożono - popartą przeprowadzonym doświadczeniem naukowym - Opinię dr hab. M. S. z [...] 2011 r. w sprawie ilości wytwarzanych odchodów na fermie norek (k. 387 akt adm.). Pomimo zawiadomienia w trybie art. 10 kpa, ustalenia te, przed wydaniem decyzji organu I instancji, jak również w odwołaniu i w skardze do sądu administracyjnego nie były przez żadną ze stron kwestionowane.

Nie sposób zatem podzielić stanowiska autora skargi, iż w toku postępowania nie ustalono jaka jest faktyczna ilość wody zużywanej na fermie norek o wielkości 375 DPJ oraz jaka jest ilość odchodów wytwarzanych przez zwierzęta. Ustalenia w tym zakresie zostały przeprowadzone, bowiem w sposób rzetelny. Przyczyn prezentowanego w skardze stanowiska, co do braku ustalenia faktycznej ilość wody zużywanej na fermie norek oraz braku ustalenia odchodów wytwarzanych przez zwierzęta upatrywać można w tym, iż – w sporządzonej na zlecenie A Ekspertyzie Środowiskowej – błędnie przyjęto wyliczenia dla [...] sztuk norek (s.24) , podczas gdy niniejsze postępowanie dotyczy [..]DJP, co przy przeliczniku dla norek ([...] sztuk, a więc niemal o połowę mniej niż przyjęto w Ekspertyzie.

Z kolei odnosząc się do braku ustaleń, co do tego czy istnieje potrzeba oraz możliwość hermetyzacji pawilonów hodowlanych oraz dezodoryzacji powietrza z pomieszczeń hodowlanych poprzez jego biofiltrację, wskazać należy, że organ II instancji odniósł się do możliwości jej zastosowania, a zatem nie sposób podzielić stanowiska strony skarżącej, co do tego, iż zabrakło oceny zastosowania tej możliwości. Podkreślić należy, że wbrew zarzutom skarżących, organy rozważały zasadność zastosowania wspomnianego rozwiązania. W tym celu ponownie zwrócono się do Wydziału Inżynierii Środowiska P. W.. W odpowiedzi na pismo Burmistrza wskazano jednak, że stosowanie tego rozwiązania nie jest spotykane w Polsce (k.400 akt adm.). Wskazać przy tym należy, że w decyzji nakazano inwestorowi na zastosowanie rozwiązań w celu zminimalizowania uciążliwości zapachowej fermy.

W dalszej kolejności za nieuzasadniony uznać należało zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 75 §1 kpa - polegający na niedopuszczeniu dowodów z zeznań świadków H. P. i M. R., o co wnioskowała strona skarżąca w piśmie z dnia 22 marca 2010 r.

Żądaniem wniosku z dnia [..] 2010 r. (k.211 akt adm.) objęto przesłuchanie H. P. i M. R. – na okoliczność uciążliwości, jaka wiąże się z działalnością istniejących w okolicach R ferm norek. Jak wynika, przy tym z treści złożonego wniosku uciążliwość ta, w szczególności wiąże się z ucieczkami norek, które następnie polują na zwierzęta wodne i lądowe. Odnosząc się do postawionego w skardze zarzutu zwrócić należy uwagę, że M. R. był obecny i zabierał głos podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...] 2011 r., wskazując, że jest w stanie udokumentować ucieczki norek z istniejących w okolicach ferm, na podstawie zdjęć (k. 360 akt adm.). Po zamknięciu rozprawy administracyjnej sporządzony został protokół z oględzin znalezionej norki, a do akt sprawy załączono dokumentację fotograficzną (k.366 i n. akt adm.). Do akt sprawy wraz z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu ze wskazanych świadków nadesłano również dokumentację fotograficzną, dotyczącą zdarzenia, które miało miejsce w lutym w 2010 r. w gospodarstwie H. P. (k. 207-210 akt adm.).

Odnosząc się zatem do wskazanego w skardze zarzutu wyjaśnić należy, że przez wzgląd na art. 78 § 1 kpa skuteczność prawna żądania strony w przedmiocie przeprowadzenia dowodu, uzależniona jest od spełnienia przesłanki, w myśl której przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a więc dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia. Tymczasem, po pierwsze – należy zwrócić uwagę, że żądanie przeprowadzenia dowodu, nie dotyczy okoliczności rozpoznawanej sprawy, tj. realizacji zamierzenia we wsi R, na dz. nr [...]. [...], [...], [...], ale funkcjonowania innych norczych ferm. Na tej tylko podstawie, nie można, a priori założyć, że pomimo rozwiązań, które mają znaleźć zastosowanie przy realizacji nowej fermy, ucieczki norek i wyrządzanie przez nie szkód będzie nieuniknione. Po drugie – zwrócić należy uwagę, że podnoszona przez autorkę skargi okoliczność została udokumentowana w aktach sprawy. Zauważyć, bowiem należy, że okolicznością, udowodnieniu której służyć miało przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków H. P. i M. R. była okoliczność "uciążliwości, jaka wiąże się z działalnością istniejących w okolicach R. ferm norek". Tymczasem, jak wynika z akt sprawy okoliczność ta została udokumentowana w protokole z rozprawy na której M. R. stawił się osobiście, i zabierał głos, w dokumentacji fotograficznej, protokole oględzin norki (k. 306), a także dokumentacji fotograficznej dotyczącej zdarzenia, które miało miejsce w gospodarstwie H. P. (k.207-210 akt adm.).Przez wzgląd, na podnoszone zarzuty dotyczące ucieczek norek na inwestora nałożono obowiązki określone w pkt. w-y, a także ae, af, ad, ah. Złożony [...] 2010 r. wniosek o przeprowadzenie dowodu ze świadków, dotyczy zatem okoliczności, które zostały w toku postępowania stwierdzone innymi dowodami. Wskazane okoliczności zostały udokumentowane w aktach sprawy i uwzględnione przez organy przy wydawaniu decyzji. Zgodzić się można natomiast, iż prawu strony do żądania przeprowadzenia dowodu odpowiada obowiązek organu do ustosunkowania się do tego żądania. Ewentualne uchybienia w tym zakresie rozpatrywać jednak należy z uwzględnieniem faktu, iż uchylenie decyzji z uwagi na naruszenie w niniejszej sprawie przepisów postępowania jest możliwe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. Oznacza to, że naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę uwzględnienia skargi przez Sąd jedynie wówczas, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem, uwzględniając okoliczności faktyczne – tej konkretnej – sprawy, stwierdzić należy, że naruszenie przepisów postępowania przez organy orzekające w niniejszej sprawie – w zakresie dotyczącym okoliczności uciążliwości, jaka wiąże się z działalnością istniejących w okolicach R ferm norek pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, bowiem okoliczność ta została ustalona i udokumentowana w aktach sprawy, a także uwzględniona przy wydawaniu decyzji.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 3 pkt 50 Prawo ochrony środowiska, poprzez uznanie, że oddziaływanie przedsięwzięcia nie zakłóci zrównoważonego rozwoju okolicy R. Warto wskazać, iż zrównoważony rozwój zdefiniowany został w art. 3 pkt 50 Prawa ochrony środowiska i stosownie do tego przepisu rozumie się przez to taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Podkreślić trzeba, że celem prowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko jest m.in. analiza sposobów zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, co znajduje odzwierciedlenie w treści stosownej decyzji. W tym celu uwzględnić należy zakazy wynikające z przepisów prawa, a także przeanalizować celowość wprowadzenia konkretnych ograniczeń, uwzględniając zasadę zrównoważonego rozwoju. Jak wynika z treści skargi, naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju upatruje się w fakcie określenia środowiskowych uwarunkowań dla nowej fermy, podczas gdy w miejscowościach N. i C. funkcjonują już fermy norek, a mieszkańcy wsi R skarżą się na dochodzące z nich uciążliwe odory. Tymczasem, podkreślić należy, że Prawo ochrony środowiska nie wprowadziło odpowiedniej normy dotyczącej ochrony powietrza przed zapachami. Zapachy, pomimo że mogą być uciążliwe nie mogą być badane, gdyż w polskim systemie prawnym nie obowiązują normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów (por. wyrok NSA z 2 lutego 2010 r., sygn. II OSK 223/09). Należy podkreślić, że zapach czy też odór jest substancją niemierzalną. W świetle obowiązujących przepisów, z samej tylko uciążliwości zapachowej i powodowanego nią sprzeciwu społeczności lokalnej, nie sposób wywodzić naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju. W Uzupełnieniu raportu stwierdzono, że nie zostaną przekroczone dopuszczalne maksymalne wielkości stężeń amoniaku. Zwrócić należy uwagę, że pomimo zawiadomienia w trybie art. 10 kpa, zaprezentowane w tym zakresie ustalenia Uzupełnienia Raportu, ani przed wydaniem decyzji organu I instancji, jak również w odwołaniu i w skardze do sądu administracyjnego nie były przez żadną ze stron kwestionowane.

Reasumując zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z poszanowaniem przepisów prawa. Rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdzono również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałoby wpływ na sposób załatwienia niniejszej sprawy. Podkreślenia, natomiast wymaga, że ewentualne uchylenie decyzji z uwagi na naruszenie w sprawie przepisów kpa jest możliwe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. Oznacza to, że naruszenie przepisów postępowania (a więc kpa) stanowi podstawę uwzględnienia skargi przez Sąd jedynie wówczas, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takich naruszeń Sąd nie dostrzega.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. Nr 2012 poz. 217) skarga została oddalona.

MZ