Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 265/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy, po wznowieniu postępowania, uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych obejmujących docieplenie i remont elewacji budynków usługowo-mieszkalnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent W. działając na podstawie art. 104 i art. 151 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 595 z późn. zm.) odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B., pozwolenia na wykonanie robót budowlanych obejmujących docieplenie i remont elewacji budynków usługowo-mieszkalnych przy ul. P. (dz. nr 102, 71 i 43/8, AM-35, obręb S.) z powodu braku przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadniając decyzję Prezydent W. wyjaśnił, że dnia 1 września 2014 r. do kancelarii Urzędu Miejskiego W. wpłynął wniosek Przedsiębiorstwa A. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą "B." sp.k. pozwolenia na budowę dla wykonania robót budowlanych obejmujących docieplenie i remont elewacji budynków usługowo-mieszkalnych przy ul. P. (działki nr 102, 71 i 43/8 AM 35, obręb S.). Jako przesłankę wznowienia postępowania wnioskodawca wskazał art.145 §1 pkt 4 kpa tj. fakt, że nie brał bez własnej winy udziału w przeprowadzonym postępowaniu, mimo iż powinien być uznany za stronę tego postępowania. Podanie zawierało równocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji.

Ponadto w jego treści przedstawiciel wnioskodawcy wyjaśnił, że Spółka jest właścicielem nieruchomości gruntowej, sąsiadującej z działką posadowienia budynku nr [...] przy ul. P. we W..

Powołał się też na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazano, że "sam fakt sąsiedztwa nieruchomości z nieruchomością zabudowaną dawał już jej właścicielowi czy wieczystemu użytkownikowi prawa strony bez względu na to czy nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego". Przedstawiciel wnioskującej Spółki zarzucił też, że przeprowadzenie remontu elewacji i ocieplenie ścian sąsiedniego budynku oddziaływać będzie na nieruchomość skarżącej spółki: wykonywanie robót budowlanych spowoduje bowiem zanieczyszczenie terenu stanowiącego jej własność a docieplenie spowoduje zwiększenie grubości ścian budynku przy ul. P. we W.co może spowodować zbliżenie się do nieruchomości spółki skarżącej, a w konsekwencji zmusi ją do przesunięcia swojej inwestycji o odległość związaną ze zwiększeniem grubości ścian istniejącego budynku. Wskazał ponadto, że oddziaływanie przedmiotowej inwestycji na nieruchomość spółki skarżącej obejmować będzie konieczność uwzględnienia zmian formy istniejącego budynku przy ul. P. [...]. Zmiana grubości ścian istniejącego budynku oraz remont jego - elewacji zdaniem przedstawiciela wnioskodawcy będą miały wpływ na przyszłe lokalizowanie budynku spółki tak aby spełniał on warunki planu miejscowego.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. Prezydent W. wznowił przedmiotowe postępowanie uznając, że wniosek został złożony w miesięcznym terminie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, natomiast postanowieniem Nr [...]z dnia [...] r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, wcześniej opisywanej, kwestionowanej przedmiotowym wnioskiem weryfikacyjnym.

W dalszej części uzasadnienia Prezydent W. wyjaśnił istotę postępowania wznowieniowego jako nadzwyczajnego trybu weryfikacyjnego, wskazując jednocześnie, że w przypadku przyjęcia jako podstawy wznowienia postępowania okoliczności uwzględnionej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa właściwy organ ocenia, czy podmiot wnoszący podanie mógł uczestniczyć w charakterze strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją ostateczną, przy czym status taki musi wynikać z obowiązujących przepisów prawa materialnego.

Organ orzekający wyjaśnił następnie w uzasadnieniu, że stosownie do art. 28 kpa "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Pojęcie interesu prawnego tożsame jest z pojęciem interesu chronionego konkretną normą prawa materialnego. Normą taką są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) wraz z przepisami wykonawczymi. Art. 28 ust. 2 tej ustawy będąc przepisem szczególnym w stosunku do artykułu 28 Kpa, ogranicza liczbę stron oraz ich związek z wydawaną decyzją o pozwoleniu na budowę. Według art.28 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis art.3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane stanowi z kolei, że obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Oznacza to, że w zależności od rodzaju inwestycji obszar jej oddziaływania może zamykać się w granicach działki objętej inwestycją lub obszar ten może wykraczać poza teren danej działki, obejmując tereny graniczące z terenem inwestycji lub też może obejmować nieruchomości położone dalej. Szczegółowe określenie podmiotów posiadających, poza inwestorem, legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów techniczno-budowlanych, a o naruszeniu uzasadnionych interesów strony można mówić wówczas, gdy nastąpiło naruszenie konkretnego przepisu prawnego.

Potencjalne oddziaływanie projektowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości należy rozpatrywać mając na uwadze przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz.690 z późniejszymi zmianami), przy czym pod uwagę brane jest rzeczywiste oddziaływanie inwestycji po realizacji, a nie czasowe niedogodności związane z wykonywaniem robót budowlanych w związku z toczącym się procesem inwestycyjnym.

Prezydent W. wskazał ponadto w uzasadnieniu, że projektowana inwestycja obejmuje docieplenie i remont elewacji budynków usługowo-mieszkalnych przy ul. P. w obrębie dz. nr 102, 71 i 43/8 AM-35 obręb S.. Projektowane roboty budowlane polegać będą na dociepleniu ściany tylnej i obu ścian bocznych budynków, odtworzeniu elementów wystroju fasady elewacji, wymianę stolarki na drewnianą oraz przywrócenie kolorystyki budynków. Zgodnie z opisem do projektu budowlanego, docieplenie obejmuje ścianę tylną i ściany boczne, i wykonane będzie z płyt styropianowych grubości 15 cm. Z zakresu docieplenia wyłączona została część bocznej ściany zachodniej, przyległa bezpośrednio do działki nr 74. Na odcinku tym nie są przewidziane do realizacji żadne roboty budowlane, tym samym nie ma mowy o żadnej ingerencji w teren stanowiący własność skarżącej spółki. Bez zmian w odniesieniu do stanu istniejącego pozostaje wielkość i usytuowanie otworów okiennych w budynku.

W ocenie organu orzekającego projektowana inwestycja nie oddziałuje, ani nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu przyległej działki nr 74, w znaczeniu art. 3 ust. 20 ustawy Prawo budowlane. Tym samym Przedsiębiorstwu A., jako właścicielowi działki nr 74 AM-35 obręb S., nie przysługuje status strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą B., pozwolenia na wykonanie robót budowlanych obejmujących docieplenie i remont elewacji budynków usługowo-mieszkalnych przy ul. P. (dz. nr 102, 71 i 43/8 AM-35 obręb S.).

Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez Przedsiębiorstwo A. W odwołaniu reprezentujący Spółkę pełnomocnik zarzucił organowi pierwszej instancji błędne ustalenie, że nie przysługuje jej status strony w postępowaniu o udzielenie przedmiotowego pozwolenia na budowę. Wskazał też, że nieruchomość należąca do odwołującej się Spółki bezpośrednio graniczy z nieruchomością objętą kwestionowaną decyzją, a ponadto zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymagają od Spółki "A." uwzględnienia doświetlenia budynku przy ul. P. przy zagospodarowywaniu jej nieruchomości.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda D. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał przebieg postępowania w sprawie, wskazał, że wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania uzależnione jest od zaistnienia przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji zawartej w przepisie art. 16 tej ustawy procesowej.

Następnie Wojewoda D. stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią jest ustalenie czy wnioskującej o wznowienie postępowania Spółce przysługuje status strony postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na dociepleniu i remoncie elewacji budynków usługowo – mieszkalnych przy ul. P. [...] we W. (działki nr 102, 71 i 43/8, AM-35, obręb S.).

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przywołał treść art. 28 kpa oraz 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej i wyjaśnił, że roboty budowlane, objęte kwestionowaną decyzją obejmują jedynie remont elewacji (uzupełnienie ubytków tyków i sztukaterii, malowanie, wymiana stolarki) oraz docieplenie elewacji dwóch budynków przy ul. P. [...]. Budynki te przylegają do siebie, ich elewacje północne - frontowe usytuowane są od strony ul. P., elewacje tylne to lewa południowe, osłoniętą elewację zachodnią posiada jedynie budynek nr [...] odsłoniętą (częściowo) elewację wschodnią-budynek nr [...].

Odwołująca się Spółka posiada tytuł prawny do nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr 74 AM 35, obręb S.. Działka ta jedynie niewielkim, północnym fragmentem wschodniej granicy sąsiaduje z działką zajmowaną przez budynek przy ul. P. [...]. Na tej części elewacji zachodniej projekt budowlany nie przewiduje prowadzenia żadnych robót budowlanych. Z tych względów – zdaniem organu odwoławczego - nie można mówić o jakimkolwiek oddziaływaniu zagospodarowania działki Spółki "A." ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo, ponieważ w tym bezpośrednim sąsiedztwie (przy granicy z działką skarżącej) robót budowlanych projekt nie przewiduje. Skarżąca na poparcie swojego stanowiska wskazuje na oddziaływanie inwestycji polegające na zanieczyszczeniu działki podczas wykonywania robót budowlanych. Należy zwrócić uwagę, że w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę ocenie podlega projekt budowlany, nie zaś to, czy wykonanie robót budowlanych spowoduje w ich trakcie uciążliwość dla właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Niedogodności, wymienione przez Spółkę "A." dotyczą etapu wykonywania samej inwestycji. Ten etap nie jest rozpatrywany w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę i nie ma wpływu na przyznanie poszczególnym podmiotom statusu strony.

Ustalenia obowiązującego planu miejscowego wymagające aby skarżąca uwzględniała przy zagospodarowywaniu swojej nieruchomości doświetlenie budynku przy ul. P. 89 nie stanową samodzielnej podstawy do uznania, że działka znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, polegającej na remoncie i ociepleniu elewacji tego budynku. Inwestycjami ta nie powoduje zmian w uwarunkowaniach, które trzeba wziąć pod uwagę przy doświetleniu tego budynku.

W ocenie Wojewody D. w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę dla przedmiotowej inwestycji odwołującej się Spółce nie przysługuje status strony. To z kolei prowadzi do konkluzji, że skoro nie była ona stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, to nie przysługuje jej również status strony w postępowaniu nadzwyczajnym w sprawie postępowania.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionowało Przedsiębiorstwo A. z siedzibą we W., reprezentowane przez Prezesa Zarządu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji:

I. Naruszenie prawa materialnego w postaci:

- art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez błędną zawężająca interpretację pojęcia obszaru oddziaływania i nie przyznania skarżącej przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę inwestycji zlokalizowanej w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, w sytuacji w której skarżąca powinna zostać uznana za stronę przedmiotowego postępowania, a to chociażby ze względu na taki fakt, że nieruchomość skarżącej graniczy bezpośrednio z nieruchomością objętą decyzją o pozwoleniu na budowę, a także przez fakt, że wykonywane prace oddziałują na nieruchomość skarżącej, w ten sposób, że wykorzystywany do dociepleń styropian zaśmiecał działkę należącą do skarżącej spółki;

II. Naruszenie prawa procesowego w postaci:

- art. 7 w zw. z art. 11 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 Kodeksu Postępowania Administracyjnego wyrażające się w nieodniesieniu się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, albowiem brak takiego odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkować powinno uchyleniem zaskarżonej decyzji.

III. Naruszenie prawa procesowego w postaci:

- art.151 §1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 tej ustawy, wyrażające się w odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. w sytuacji, w której strona nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została obszerna, szczegółowa argumentacja, w której wykorzystano poglądy prezentowane w judykaturze sądowoadministracyjnej.

Wojewoda D. w odpowiedzi na skargę doręczonej Sądowi w dniu 16 kwietnia 2014 r. wniósł o oddalenie skargi, wskazując m.in., że nierozpatrzenie zarzutów odwołania, odnoszących się do merytorycznych kwestii przedmiotowego pozwolenia na budowę spowodowany był formalnym charakterem rozstrzygnięcia, którym nie przyznano wnioskodawcy przymiotu strony postępowania, zakończonego ostateczną decyzją, wskazaną we wniosku wznowieniowym.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego do akt sprawy przedłożone zostało przez pełnomocnika skarżącej Spółki pismo procesowe oznaczone jako "pismo w sprawie" zawierające wniosek dowodowy wraz z uzasadnieniem i załącznikami w tym dokumentacją zdjęciową.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 27 maja 2015 r. pełnomocnik A. oświadczył, że popiera skargę i wnioski w niej zawarte, natomiast pełnomocnik B. Sp. k. – uczestnika postępowania – wniosła o oddalenie skargi i złożyła do akt sprawy załącznik do protokołu rozprawy, którego odpis doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270, poz. 1101), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżona czynność orzecznicza i czynność ją poprzedzająca podjęte zostały z uwzględnieniem przepisów regulujących jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikowania orzeczeń administracyjnych tj. wznowienia postępowania. Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego dotkniętego kwalifikowaną wadą o charakterze formalnym, a jego skuteczność uzależniona jest od wykazania zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w sposób taksatywny w przepisie art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., typowanej przez podmiot, który inicjuje czynności procesowe. Ustalenie tej okoliczności następuje w toku postępowania, którego przeprowadzenie musi być poprzedzone postanowieniem o wznowieniu postępowania wydanym na podstawie art. 149 § 1 k.p.a.

Inicjatywę w zakresie wszczęcia postępowania wznowieniowego ustawodawca - generalnie - przyznał organowi, który orzekał w sprawie oraz stronie postępowania, czyli podmiotowi legitymowanemu wg kryteriów wskazanych w art. 28 k.p.a. Zgodnie z poglądami doktryny uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania ma zatem każda jednostka, która twierdzi, że decyzja wydana w postępowaniu jurysdykcyjnym (zwykłym) dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, niezależnie od tego, czy umożliwiono jej uczestniczenie w tym postępowaniu w charakterze strony, czy też nie (por. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA, Komentarz, Warszawa 2006; M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Witkowska: Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe, i egzekucyjne, Warszawa 1996).

Podanie (wniosek) o wznowienie postępowania stanowi podstawę dla dokonania przez właściwy organ oceny w zakresie dopuszczalności wznowienia postępowania oraz zachowania ustawowego terminu do złożenia wniosku Ocenę tę organ formalizuje w orzeczeniu podjętym albo w trybie art. 149 § 1 k.p.a. (postanowienie o wznowieniu postępowania), albo w trybie art. 149 § 3 k.p.a. (postanowienie o odmowie wznowienia postępowania).

Podejmując orzeczenie o wznowieniu postępowania właściwy organ - jeżeli nie działa na zasadzie oficjalności - wypowiada się wyłącznie o dopuszczalności wznowienia postępowania w konkretnej sprawie administracyjnej - przy uwzględnieniu przesłanek podmiotowych i przedmiotowych - oraz o zachowaniu przez podmiot wnioskujący o wznowienie terminu do wystąpienia z tym żądaniem. Do treści takiego postanowienia nie można natomiast wprowadzić stwierdzeń, co do tego czy rzeczywiście wystąpiła przesłanka wznowieniowa oraz co do formalno- i materialnoprawnych skutków jej faktycznego zaistnienia.

Takie elementy postępowania wznowieniowego mogą być rozważane wyłącznie w postępowaniu przeprowadzonym po wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia, a przedstawione w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 k.p.a., niezależnie od sposobu załatwienia sprawy w przedmiocie wznowienia postępowania.

Z materiału sprawy, a także z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wynika w sposób jednoznaczny, że postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta W. z dnia [...]. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany o udzielającą B. pozwolenia na budowę dla wykonania robót budowlanych obejmujących docieplenie i remont elewacji budynków usługowo- mieszkalnych przy ul. P. (działka nr 102, 71 i 43/8, AM-35, obręb S., zostało wznowione na wniosek Przedsiębiorstwa A.

Wnioskodawca swoje żądanie, co do nadzwyczajnej weryfikacji wskazanej wcześniej decyzji wyprowadził z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, stanowiącym, że: "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu".

Organy właściwe instancyjnie uznały ten zarzut za nie uzasadniony, oceniając, że Przedsiębiorstwo A. nie spełnia kryteriów decydujących o uzyskaniu przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia B. pozwolenia na budowę dla wykonania opisanych wcześniej robót budowlanych.

Ocena tej kwestii dokonywana była przy zastosowaniu przywoływanych przez organy orzekające w postępowaniu instancyjnym w uzasadnieniach podjętych w tej sprawie decyzji, przepisów art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane.

Jej przeprowadzenie poprzedziło postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...], wydane na podstawie art. 149 kpa o wznowieniu na - żądanie Przedsiębiorstwa "A." S.A - postępowania w sprawie zakończonej decyzją poprzednio wskazywaną.

Należy też zwrócić uwagę, że postanowienie o wznowieniu postępowania – zgodnie z art. 149 § 2 kpa stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ustawodawca wymaga zatem, aby równolegle z postępowaniem co do przyczyn wznowienia przeprowadzone zostało postępowanie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Zdaniem Sądu organy orzekające w przedmiotowym postępowaniu weryfikacyjnym podporządkowały się temu wymogowi i prawidłowo przeprowadziły czynności procesowe w obu zakresach wskazanych w przywołanym powyżej przepisie kodeksowym.

Skierowane w rozpoznawanej sprawie przez Przedsiębiorstwo A. żądanie wznowienia postępowania wyprowadzone było z zarzutu niezawinionego przez Spółkę pozbawienia jej prawa udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą "B. sp. k." pozwolenia na budowę dla wykonania robót budowlanych obejmujących docieplenie i remont elewacji budynków usługowo-mieszkalnych przy ul. P. [...] we W..

W uznaniu organów właściwych instancyjnie, których powinnością było ustalenie, czy w opisanym powyżej postępowaniu jurysdykcyjnym wnioskującej Spółce przysługiwał przymiot strony, obowiązujące przepisy nie legitymują Spółki "A." do udziału w takim charakterze w tym postępowaniu. Zdaniem organów podjęte w sprawie czynności wyjaśniające nie wykazały, aby realizacja przedmiotowych robót budowlanych, zlokalizowanych na działkach oznaczonych numerami 102, 71 i 43/8 (AM-35, obręb S.) mogła spowodować jakiekolwiek ograniczenia w swobodnym zagospodarowaniu niezabudowanej działki skarżącej Spółki (oznaczonej numerem 74, AM-35, obręb S.), w szczególności utrudniając jej zamierzoną budowę budynkiem biurowym z częścią usługowo – handlową i garażem podziemnym.

W ocenie Sądu stanowisko przyjęte przez organy orzekające w postępowaniu instancyjnym zasługuje na akceptację.

Istotne bowiem jest, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę przymiot strony pozostaje w bezpośrednim związku z istnieniem interesu prawnego (lub obowiązku) określonego podmiotu. Postępowanie o pozwolenie na budowę pozostaje postepowaniem administracyjnym, w którym status strony przyznaje się uwzględniając konkretny indywidualny interes prawny, wynikający z przepisów prawa.

Pojęcie strony definiuje przepis art. 28 k.p.a. Stanowi on, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: - Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, ze inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć wnioskodawcy.

Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je. dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.

Koniecznymi cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie, znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 1998 r. sygn. akt II SA 1355/98: wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 marca 1999 r., sygn. akt I SA 1189/98).

Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mogącymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1550/07).

W ocenie Sądu przeprowadzone przez organ orzekający postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które organ przyjął, iż Skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w sprawie należy uznać za prawidłowe. Bezspornym jest, iż na gruncie niniejszej sprawy legitymację skarżącego ocenić należało w oparciu o art. 28 ust. 2 -Prawo budowlane, wcześniej powoływanej.

Przywołany przepis określa wprost strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, którym przysługuje interes prawny w sprawach tego rodzaju - nie przewidując przy tym wyjątków. Decyzja, której weryfikacji we wszczętym nadzwyczajnym postępowaniu domagała się skarżącą wydana została w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.

Należy mieć na względzie, iż artykuł 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis do art 28 k.p.a. Pojęcie zaś strony jakim posługuje się art. 28 k.p.a. oraz pozostałe przepisy kodeksu może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego.

Celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to wynikające z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości.

W świetle powołanego wyżej art 28 ust. 2 prawa budowlanego nie wystarczy przekonanie właściciela sąsiedniej nieruchomości, że ma on interes prawny uzasadniający udział jako strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. Tylko przepisy prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarzają określonemu podmiotowi legitymację procesową strony, który to - zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania - powinien ten interes wykazać. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99).

Organy administracji zasadnie przyjęły, że skarżąca nie wykazała w sprawie żadnej z przesłanek ograniczających zagospodarowanie terenu, a tym samym naruszenia prawem chronionego interesu. Objęte kwestionowanym w postępowaniu weryfikacyjnym roboty budowlane polegające na dociepleniu i remoncie elewacji budynków (poza ścianą stanowiącą część elewacji zachodniej budynku, usytuowaną od strony nieruchomości skarżącej) nie naruszają prawa własności i nie ograniczają możliwości korzystania z nieruchomości skarżącej zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Sam fakt, iż dany podmiot jest właścicielem nieruchomości znajdującej się na obszarze objętym jednym planem zagospodarowania przestrzennego, na którym ma być realizowana inwestycja nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego (vide: wyroki WS A w Warszawie z 18 listopada 2005 r., VII SA/Wa 786/05, LEX nr 198955, z 4 stycznia 2006 r., VII SA/Wa 935/05. LEX nr 196411). Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, aby kwestionowane roboty budowlane uniemożliwiały lub w jakikolwiek sposób utrudniały zagospodarowanie lub użytkowanie jej nieruchomości, nie potwierdzają tego również materiały zgromadzone w aktach sprawy.

Pozwolenie na budowę w wielu wypadkach musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej strony osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie zagrożone lub naruszone. Granice tych praw i interesów określają przepisy prawa budowlanego oraz innych aktów prawnych wydanych na podstawie i w wykonaniu przepisów tego prawa.

Natomiast samo położenie nieruchomości w sąsiedztwie planowanych robót budowlanych nie jest tożsame z użytym przez ustawodawcę sformułowaniem "znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu".

Zdaniem Sądu intencją ustawodawcy nie było też obejmowanie zakresem obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 2 - ustawy – Prawo budowlane każdego terenu, w którym mogą ujawnić się niedogodności czy uciążliwości spowodowane budową obiektu czy wykonywaniem innych robót budowlanych np. ocieplanie styropianem, z którym związany jest zarzut skargi, a które może stanowić wyłącznie tymczasowy, usuwalny skutek, pozostający bez wpływu na możliwość zagospodarowania, w tym zabudowy terenu. Jest to zresztą oddziaływanie faktyczne, pozbawione cech oddziaływania wprowadzającego ograniczenia prawne (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2182/11, Lex r 1340211, z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. art II OSK 1772/11, Lex nr 1270189).

W ocenie Sądu istotne też jest, że zakres ochrony właściciela nieruchomości sąsiedniej w procesie budowlanym formułuje przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej, wskazujący, że ochronie tej podlegają nie dowolnie oznaczone interesy osób trzecich, ale interesy uzasadnione tj. wynikające z konkretnych przepisów prawa, w których określony podmiot może wyprowadzić przysługujące mu uprawnienia lub ograniczające inwestora obowiązki. Właścicielowi nieruchomości przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowane roboty budowlane kolidowałyby z jego prawnie chronionym interesem poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Natomiast w przypadku, gdy inwestycja nie narusza tych przepisów i norm dotyczących budowy, nie dochodzi do naruszenia uzasadnionych interesów (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 718/13, Lex nr 1407375; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1045/12, Lex nr 1330213).

Zdaniem Sądu nie zasługiwały również na uwzględnienie zawarte w skardze zarzuty wyprowadzone z przepisów dotyczących bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu P. we W.. W ocenie Sądu konieczność dostosowania w projekcie budowlanym rozwiązań spełniających kryterium zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może być postrzegana jako forma ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, objętego zamierzeniem inwestycyjnym, ale jako ustawowy obowiązek projektanta i inwestora, warunkujący możliwość legalnego realizowania inwestycji.

Dodatkowo Sąd uznał też ze właściwe wyjaśnić, że podziela prezentowane w judykaturze administracyjnej stanowisko zgodnie z którym "jeżeli podstawą żądania wznowienia postępowania jest przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, to na podmiocie występującym z takim żądaniem spoczywa obowiązek wykazania, że służył mu przymiot strony w postępowaniu, którego dotyczy wniosek weryfikacyjny (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 14/12, Lex nr 113833; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 324/12, Lex nr 1356315).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy orzekające prawidło uznały, że w postępowaniu zakończonym kwestionowaną przez skarżącą Spółkę decyzją o pozwolenia na budowę, wcześniej opisywaną, nie zaistniała sytuacja wskazana w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa jako jedna z przesłanek nadzwyczajnej weryfikacji decyzji ostatecznej. Niespełnienie przez wnioskodawcę przesłanki wznowieniowej wykluczało możliwość wzruszenia decyzji wskazanej we wniosku weryfikacyjnym.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa – stosownie do przepisu art. 151 powoływanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.