Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1995/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 k.p.a., art. 77, art. 140
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 75i
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 207/11 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. P. na rzecz Ministra Sprawiedliwości kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką.

Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że w dniu 25 września 2010 r. M. P. przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, z którego uzyskał 99 punktów.

Na tej podstawie, uchwałą z dnia [...] września 2010 r. Komisja Kwalifikacyjna ustaliła, że M. P. uzyskał negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, ponieważ zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm.), dalej: Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy stwierdzając, że egzamin przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami Prawa o adwokaturze i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz.U. Nr 91, poz. 748 ze zm.).

Organ przypomniał, że kwestionowane przez skarżącego pytanie nr 87 brzmiało:

"Zgodnie z ustawą - Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie uregulowane tą ustawą może być wszczęte:

A. na wniosek każdej osoby mającej w tym interes prawny, a w wypadkach określonych w ustawie również z urzędu,

B. z urzędu lub na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie,

C. tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie".

Skarżący udzielił odpowiedzi "A", a organ stwierdził, że jedyną prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "C", a jej podstawę prawną stanowi art. 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze. zm.), dalej: Prawo upadłościowe i naprawcze, zgodnie z którym postępowanie uregulowane ustawą może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie.

Organ uznał, że skoro postępowanie to może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie, to nie może być wszczęte z urzędu i dlatego nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że odpowiedź "B" jest również prawidłowa. Dodatkowo wskazał, że wszystkie pytania testowe zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi wyłącznie jedna była poprawna. Tym samym test egzaminacyjny odpowiadał kryteriom z art. 75i Prawa o adwokaturze.

Sąd I instancji oddalając skargę uznał, że zakwestionowane przez skarżącego pytanie ma tylko jedną prawidłową odpowiedź, zostało sformułowane w sposób jednoznaczny i wynika jasno z przepisu, który winien być zdającemu znany.

Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego, że z konstrukcji tego pytania wynika, iż również odpowiedź "B" jest prawidłowa. Wbrew założeniom poczynionym przez skarżącego, w pytaniu 87 nie było istotnym to, czy postępowanie będzie wszczęte, jeżeli wystąpią okoliczności pozostające w alternatywie zwykłej. Istotą tego pytania było wskazanie odpowiedzi, że postępowanie uregulowane w prawie upadłościowym i naprawczym może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie. Tymczasem przyjęcie prawdziwości odpowiedzi "B" - wedle sposobu argumentowania skarżącego - oznaczałoby, że postępowanie może być wszczęte również z urzędu.

Posługując się "prawami logiki" według koncepcji przedstawionej w skardze (w systemie "zero-jedynkowym") uznać należałoby, że zdanie pochodzące z odpowiedzi "B" mogłoby być prawdziwe jedynie wówczas, gdyby prawdą było, że postępowanie może być wszczęte z urzędu. Tym samym argumenty odwołania oraz skargi prowadzą do nieusuwalnej sprzeczności, ponieważ postępowanie nie może być wszczęte z urzędu, zatem odpowiedź "B" jest oczywiście nieprawdziwa. W pytaniu nr 87 istotne jest to, która z trzech konkurencyjnych reguł (wyznaczonych przez połączenie pytania z odpowiedziami "A", "B", "C") jest zgodna z treścią normatywną ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Ponieważ w pytaniu zawarta została fraza ("Zgodnie z ustawą....".) zmierzająca do ustalenia, który wariant odpowiedzi jest zgodny z konkretną ustawą, to oczywistym jest, że tylko odpowiedź "C" jest prawidłową, bo zgodną z ustawą - Prawo upadłościowe i naprawcze.

Sąd uznał, że pytanie konkursowe zakwestionowane przez skarżącego oparte było na przepisach wchodzących w zakres egzaminu i zostało sformułowane w sposób poprawny, zgodnie z zaleceniem zawartym w dyspozycji art. 75i ust. 1 i 1a ustawy, zaś odpowiedź wskazana przez organ, jako właściwa, wynika z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu i była to wyłącznie jedyna poprawna odpowiedź.

M. P. zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., polegające na zaniechaniu uwzględnienia skargi pomimo faktu, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 75i Prawa o adwokaturze, polegającym na wadliwym przyjęciu, że pytanie nr 87 testu na aplikację adwokacką jest sformułowane w sposób poprawny.

Autor skargi kasacyjnej podał w uzasadnieniu, że w sytuacji wadliwego sformułowania pytania należy uznać, że niezależnie od udzielonej odpowiedzi, kandydat powinien uzyskać punkt za pytanie.

Skoro pytanie nie zostało ograniczone do jednego konkretnego przepisu ustawy, to do kryteriów mających służyć za podstawę odpowiedzi należy zaliczyć, poza art. 3 Prawa upadłościowego i naprawczego, także art. 7 oraz art. 20 tej ustawy. Z analizy wymienionych wyżej przepisów wynika, iż do wszczęcia postępowania upadłościowego lub naprawczego uprawnionych jest trzynaście różnych podmiotów. Z powyższego wynika, że ilość przepisów – zdań logicznych, na podstawie których odpowiadający ma udzielić prawidłowej odpowiedzi daje bardzo szerokie spektrum możliwych kombinacji.

W odpowiedzi B użyte zostało słowo "lub", które wyraża alternatywę zwykłą. Alternatywa ta jest fałszywa, gdy wszystkie zdania proste są fałszywe, a prawdziwa – gdy którekolwiek ze zdań prostych jest prawdziwe.

W ocenie kasatora Sąd I instancji nie odniósł się do argumentacji skarżącego, przypisując mu twierdzenia, których nie podnosił oraz takie, które są sprzeczne z zasadami logiki. Nie wyjaśnił też, dlaczego rozumowanie skarżącego jest błędne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wywołane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. H. Knysiak-Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 238 – 240; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2706/04; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 329/06).

Strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucając wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 75i Prawa o adwokaturze.

Z zarzutu skargi kasacyjnej oraz jego uzasadnienia wynika, że spór prawny w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii oceny prawidłowości/nieprawidłowści przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli wykładni i zastosowania (innymi słowy kontroli rekonstrukcji) przez organ administracji przepisów określających i ustanawiających prawne wymogi ustalania faktów, ich prawnej kwalifikacji oraz ustalenia ich konsekwencji prawnych, w prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze postępowaniu konkursowym, celem którego był nabór na aplikację adwokacką przeprowadzony w drodze egzaminu wstępnego, a w tym zakresie do ustalenia wyniku tego egzaminu wstępnego w odniesieniu do biorącego udział w tymże postępowaniu M. P.. Zasadniczą oś sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie stanowi kwestia oceny prawidłowości/nieprawidłowości przyjętego w niej przez Sąd I instancji stanowiska, że bez wpływu na ustalenie wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką pozostawała treść pytania nr 87 testu egzaminacyjnego, albowiem według WSA w W., pytanie to zostało zredagowane w sposób korespondujący ze standardem określonym w przepisie art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, tj. tak, że spośród trzech propozycji odpowiedzi na to pytanie, tylko jedna była prawidłowa, a mianowicie odpowiedź "C". Podważając prawidłowość tego stanowiska, strona skarżąca wywodzi zaś, że standard ten nie został zachowany, albowiem spośród trzech propozycji odpowiedzi na to pytanie, za prawdziwe uznać należy (należało) dwie, a mianowicie odpowiedź "B" i "C".

Odnosząc się do tak zarysowanej istoty sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie przypomnieć należy, że kwestionowane przez stronę skarżącą pytanie nr 87 testu egzaminacyjnego na aplikację adwokacką brzmiało następująco:

"Zgodnie z ustawą – Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie uregulowane tą ustawą może być wszczęte:

A. na wniosek każdej osoby mającej w tym interes prawny, a w wypadkach określonych w ustawie również z urzędu,

B. z urzędu lub na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie,

C. tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie."

Na tak postawione pytanie, skarżący udzielił, jako prawidłową, odpowiedź "A", podczas gdy, według organu – jak również i Sądu I instancji, który stanowisko to uznał za prawidłowe – odpowiedzią prawidłową jest odpowiedź "C", co wynika z przepisu art. 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, zgodnie z którym postępowanie uregulowane ustawą może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone ustawą. Podważając zasadność i prawidłowość tego stanowiska strona skarżąca podnosiła argument, że w sytuacji gdy uwzględnić, iż w propozycji odpowiedzi "B" użyte zostało słowo "lub", które wyraża alternatywę zwykłą, to alternatywa ta jest fałszywa, gdy wszystkie zdania proste są fałszywe, a jest prawdziwa, gdy którekolwiek ze zdań prostych jest prawdziwe. W związku z tym, wobec wadliwego sformułowania pytania należy uznać – jak argumentowała strona skarżąca - że niezależnie od udzielonej odpowiedzi, kandydat powinien uzyskać punkt za pytanie.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, sformułowany i uzasadniony we wskazany powyżej sposób zarzut skargi kasacyjnej nie może być uznany za skutecznie podważający prawidłowość stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a w konsekwencji za zarzut usprawiedliwiony. Strona skarżąca pomija bowiem szereg ważkich argumentów, z punktu widzenia których nie sposób uznać, że podnoszone przez nią racje są trafne i słuszne.

W punkcie wyjścia podkreślić należy, że jak wynika z przepisu art. 75 ust. 1 – 3 ustawy prawo o adwokaturze, nabór na aplikację adwokacką przeprowadza się w drodze egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, a aplikantem adwokackim może być osoba, która spełniając warunki określone w art. 65 pkt 1 - 3 tej ustawy uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego. Uzyskanie bowiem przez kandydata, pozytywnego wyniku z egzaminu wstępnego uprawnia go do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów adwokackich w ciągu 2 lat od dnia doręczenia uchwały o wyniku egzaminu wstępnego.

Z powyższego wynika, że formuła egzaminu przyjęta przy naborze na aplikację adwokacką nie jest celem samym w sobie, skoro to tylko pozytywny jego wynik rodzi dla kandydata określone ustawą skutki prawne. Zgodnie bowiem z przepisem art. 75a. ust. 3 przywołanej ustawy, egzamin wstępny polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego, a zakres tej wiedzy obejmuje: materialne i procesowe prawo karne, materialne i procesowe prawo wykroczeń, prawo karne skarbowe, materialne i procesowe prawo cywilne, prawo rodzinne i opiekuńcze, prawo gospodarcze, spółek prawa handlowego, prawo pracy i ubezpieczeń społecznych, materialne i procesowe praw administracyjne, postępowanie sądowoadministracyjne, prawo Unii Europejskiej, prawo konstytucyjne oraz prawo o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego, radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej.

Kryterium, w oparciu o które nabór ten, w formie egzaminu, jest przeprowadzany, jest więc wiedza z zakresu określonych ustawą dziedzin obowiązującego prawa.

Istotne jest przy tym, że szczegółowy materiał, z zakresu którego egzamin jest przeprowadzany, jest w określonym ustawą czasie, formie oraz trybie notyfikowany kandydatom na aplikantów adwokackich. Zgodnie bowiem z art. 75b ust. 6 ustawy Prawo o adwokaturze, nie później niż 90 dni przed terminem egzaminu wstępnego, przewodniczący zespołu do przygotowania pytań testowych, podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości oraz w Biuletynie Informacji Publicznej, ustalony przez zespół do przygotowania pytań testowych i zatwierdzony przez Ministra Sprawiedliwości wykaz tytułów aktów prawnych, według stanu prawnego obowiązującego w dniu ogłoszenia. Tak podany do wiadomości materiał zawierający wykaz aktów prawnych stanowi podstawę, spośród wybranych z nich, opracowania pytań testowych na egzamin wstępny.

Nie ulega wątpliwości, że wskazana zasada i tryb postępowania ma istotne znaczenie z punktu widzenia możliwości (efektywnego) przygotowania się do egzaminu przez kandydatów decydujących się na udział w naborze na aplikację adwokacką.

Z powyższego wynika, a ten aspekt zagadnienia strona wnosząca skargę kasacyjną zupełnie pomija w swojej argumentacji, że egzamin wstępny na aplikację adwokacką jest przede wszystkim sprawdzianem wiedzy z zakresu określonych ustawą dziedzin prawa, i to w zakresie uwzględniającym, co jest nie mniej istotne z punktu widzenia transparencji zasad i trybu przeprowadzania postępowania konkursowego, podany do wiadomości kandydatów wykaz tytułów konkretnych aktów prawnych stanowiących podstawę opracowania zadań testowych.

Egzamin wstępny na aplikację adwokacką polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, a pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów (art. 75i ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze). Standardem obowiązującym przy tego rodzaju formule egzaminacyjnej jest (powinno być) oczywiście i to, że jak akcentuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, stosowana reguła testu jednokrotnego wyboru wyklucza zamieszczanie w pytaniach propozycji odpowiedzi, z których więcej niż jedna jest prawidłowa. Pytania zawarte w teście muszą być bowiem sformułowane w sposób jasny, precyzyjny, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Nie można w nich zawierać również kwestii spornych w orzecznictwie i doktrynie, jeżeli udzielenie jednej prawidłowej odpowiedzi uzależnione jest od przyjęcia lub wskazania dodatkowych założeń albo odniesień.

Odnosząc się z perspektywy przepisu art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze oraz wskazanego powyżej standardu, któremu czynić powinny zadość prawidłowo zredagowane i zbudowane pytania egzaminacyjne, do oceny sposobu sformułowania pytania nr 87 oraz jego treści, brak jest podstaw, aby twierdzić, że konstrukcja tego pytania, w tym zwłaszcza propozycji odpowiedzi na nie, nie jest zgodna ze wskazanymi wzorcami normatywnymi.

Zarzucając brak tej zgodności strona skarżąca argumentuje, że w sytuacji, gdy odpowiedzią prawidłową na pytanie nr 87 - "Zgodnie z ustawą – Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie uregulowane tą ustawą może być wszczęte: A. na wniosek każdej osoby mającej w tym interes prawny, a w wypadkach określonych w ustawie również z urzędu, B. z urzędu lub na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie, C. tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie." – jest odpowiedź "C", to za prawidłową uznać należałoby również odpowiedź "B", a to z tego mianowicie powodu, że w pytaniu tym użyto słowa "lub". Wskazując, najogólniej rzecz ujmując na to, że słowo to stanowi równoważnik funktora alternatywy nierozłącznej, strona skarżąca argumentowała obrazując to przykładami podawanymi w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że "[...] alternatywa zwykła jest fałszywa tylko wtedy, gdy wszystkie zdania proste są fałszywe i prawdziwa, gdy którekolwiek ze zdań prostych jest prawdziwe." W konsekwencji tego rodzaju argumentacji autor skargi kasacyjnej wywiódł, że pytanie nr 87 testu egzaminacyjnego nie zostało skonstruowane w sposób zgodny z art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, albowiem wbrew wyrażonej na jego gruncie zasadzie umożliwia udzielenie dwóch - a nie jednej - odpowiedzi, z których każda jest (może być) prawidłowa.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, ani powyższe stanowisko, ani też wnioski formułowane na jego podstawie przez stronę skarżącą, nie mogą być uznane za prawidłowe.

Uwzględniając treść oraz konsekwencje obowiązywania przepisów art. 75a ust. 3 i 75b ust. 6 ustawy Prawo o adwokaturze stwierdzić należy, że poza sporem jest, iż pytanie egzaminacyjne nr 87 zmierzało do zweryfikowania (sprawdzenia) wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu znajomości regulacji zawartej w ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze. Wynika to jednoznacznie z treści i hipotezy tegoż pytania - "Zgodnie z ustawą – Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie uregulowane tą ustawą może być wszczęte: ... ". Ponadto, w ich obrębie, zespół do przygotowania pytań testowych zastosował podwójne zastrzeżenie (ograniczenie) operując zabiegiem polegającym na użyciu, następujących po sobie, zwrotów, a mianowicie "zgodnie z ustawą – Prawo upadłościowe i naprawcze" oraz "postępowanie uregulowane tą ustawą". Istota i cel tego pytania, zważywszy na towarzyszące mu propozycje odpowiedzi, były więc oczywiste, a jego zakres określony został w sposób jasny i precyzyjny. Również propozycje odpowiedzi na tak postawione pytanie, zostały sformułowane w jasny sposób i ponad wszelką wątpliwość nie zawierały w swej treści kwestii spornych, czy to w doktrynie, czy to w judykaturze. Nie tworzyły również sytuacji skutkującej koniecznością czynienia jakichkolwiek dodatkowych założeń, czy też odniesień, od których uzależnione było udzielenie prawidłowej odpowiedzi, w tym zwłaszcza "logicznych" założeń i odniesień, do których strona skarżąca odwołuje się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Chodziło po prostu o to, aby sprawdzić wiedzę kandydata na aplikanta adwokackiego w tym szczegółowym zakresie, który odnosił się do zasady, w oparciu o którą wszczynane jest postępowanie upadłościowe i naprawcze. Stanowiło to istotę omawianego pytania. W sytuacji więc, gdy z przepisu art. 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze - i do konstrukcji którego wprost odwołano się przy redagowaniu omawianego pytania - jednoznacznie wynika, że postępowanie uregulowane ustawą może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie, to przy wskazanej powyżej redakcji oraz konstrukcji pytania nr 87 nie może budzić żadnych wątpliwości, że propozycją prawidłowej odpowiedzi na to pytanie, była tylko i wyłącznie odpowiedź "C". Propozycja tezy przeciwnej, a mianowicie - jak wywodzi strona skarżąca - aby za prawidłową uznać również odpowiedź "B", jest wobec jednoznacznej treści przepisu art. 3 przywołanej ustawy nie do przyjęcia. Z regulacji obowiązującej na jego gruncie nie wynika bowiem, aby zasadzie trybu wnioskowego towarzyszyła równolegle zasada oficjalności.

Formułując krytyczną ocenę odnośnie do sposobu skonstruowania pytania nr 87 oraz jego treści, w tym zwłaszcza treści propozycji odpowiedzi na to pytanie, strona skarżąca pomija również i ten aspekt zagadnienia, który wiążąc się z powyżej już omówionym, wprost odnosi się do wskazanej powyżej istoty tegoż pytania. Chodzi mianowicie o to, że w treści hipotezy spornego pytania egzaminacyjnego, zespół do przygotowania pytań testowych, operował zwrotem "może", wprost odwołując się, gdy chodzi o sposób skonstruowania tegoż pytania, do redakcji przepisu art. 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze - "[...] może być wszczęte tylko [...]". W sytuacji wiec, gdy interpretacja tetyczna zwrotu "może" uwzględnia związek danego faktu (zachowania) z danymi normami nie może budzić żadnych wątpliwości, że istota omawianego pytania odnosiła się do sprawdzenia wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego w zakresie odnoszącym się do źródła i podstawy kompetencji do inicjowania postępowania uregulowanego wskazaną ustawą, zwłaszcza zaś trybu realizacji tej kompetencji oraz kategorii podmiotów, którym kompetencja ta, zgodnie z ustawą, przysługuje.

Zarzut skargi kasacyjnej formułowany wobec wyroku Sądu I instancji nie jest zasadny również i z tego powodu, że argumentacja która legła u jego podstaw opiera się na daleko idącym uproszeniu istoty zagadnienia, na którym się opiera. W tym względzie, strona skarżąca pomija między innymi to, że słowa "lub", stanowiącego spójnik międzyzdaniowy mowy potocznej używa się, jako przybliżonego równoważnika funktora alternatywy nierozłącznej. Pomija również i to, że pole jego zastosowania nie ogranicza się tylko i wyłącznie do roli funktora zdaniotwórczego od argumentów zdaniowych. Pełni ono bowiem również rolę funktora nazwotwórczego od argumentów nazwowych służąc budowaniu nazwy (kategorii) złożonej, której zakres obejmuje klasę składającą się z sumy klas składowych. Z tego więc również powodu, tj. gdy uwzględnić w tej mierze treść przepisu art. 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze i skonfrontować ją z propozycją odpowiedzi "B" na pytanie egzaminacyjne nr 87, argumenty skargi kasacyjnej, aby propozycję tej odpowiedzi, obok propozycji "C", również uznać za prawidłową, należy jednak zdecydowanie odrzucić.

Zdanie złożone, które według kryteriów proponowanych w skardze kasacyjnej strona skarżąca uznaje również za prawidłową odpowiedź na pytanie nr 87, a mianowicie, że "Zgodnie z ustawą – Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie uregulowane tą ustawą może być wszczęte z urzędu lub na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie", nie stanowi prawidłowego i prawdziwego opisu rzeczywistości determinowanej normatywną treścią przepisu art. 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

W świetle powyższego brak jest więc podstaw aby podważać prawidłowość stanowiska prezentowanego w zaskarżonym wyroku. Sąd I instancji zasadnie przyjął, że w pytaniu 87 testu egzaminacyjnego nie było istotnym to, czy postępowanie będzie wszczęte, jeżeli wystąpią okoliczności pozostające w alternatywie zwykłej. Istotą tego pytania było bowiem udzielenie odpowiedzi w oparciu o zasadę, o którą postępowanie upadłościowe i naprawcze jest wszczynane, a mianowicie, że może być ono wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie. Innymi słowy, w pytaniu nr 87 istotnym było, która z trzech konkurencyjnych reguł była zgodna z normatywną treścią ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.