Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 669/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 22 kwietnia 2016 r. nr[...] , Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Agencja dalej: "ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla powiatu [...] z siedzibą [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia 22 września 2015 r. nr[...] , sprostowaną postanowieniem z dnia 23 września 2015 r., którą ustalono J. B. (dalej: "Producent", "Skarżący") kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego na rok 2013 w wysokości[...] zł.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym.

W dniu 12 kwietnia 2013 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Producenta o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach PROW 2007-2013 na 2013 rok do upraw w pakiecie:

– 2 "rolnictwo ekologiczne" w wariancie 2.5 "uprawy warzywne, dla których zakończono okres przestawiania" na areale [...] ha (działki rolne C, D i E) na działkach ewidencyjnych nr: [...] ,

– 4 "ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami NATURA 2000" w wariancie 4.6 "półnaturalne łąki wilgotne" na areale [...] ha (działka rolna B) na ww. działce ewidencyjnej nr 83.

Decyzją z dnia 26 listopada 2013 r. nr [...] organ I instancji przyznał Producentowi płatności rolnośrodowiskowe na rok 2013 w łącznej kwocie [...] zł (przekazanej na konto Producenta 6 grudnia 2013 r.), w tym do upraw w wariantach:

– 2.5 do zatwierdzonego areału [...] ha w wysokości [...] zł (stawka płatności [...] zł/ha),

– 4.6 do zatwierdzonego areału [...] ha w wysokości [...] zł (stawka płatności [...] zł kosztów transakcyjnych za sporządzoną dokumentację przyrodniczą.

W decyzji tej wskazano, że Producent rozpoczął w dniu 15 marca 2013 r. 5-letni okres zobowiązania rolnośrodowiskowego, zaś niedotrzymanie zobowiązania spowoduje konieczność zwrotu otrzymanych środków zgodnie z § 39 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.; dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe").

W dniu 27 marca 2014 r. Producent złożył wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, deklarując w nim uprawy w wariantach: 2.5 na areale [...] ha na działkach rolnych C o areale [...] ha i D o areale [...] ha (działki ewidencyjne nr[...] ); 4.6 na areale [...] ha na działce rolnej B (działka ewidencyjna nr[...] ).

W dniach 26-27 sierpnia 2014 r. w gospodarstwie Producenta przeprowadzono kontrole w zakresie Programu Rolnośrodowiskowego i kwalifikowalności powierzchni. Producent został o nich poinformowany telefonicznie i w nich uczestniczył. Kontrola w zakresie Programu Rolnośrodowiskowego wykazała nieprawidłowości w uprawach warzywnych na działce rolnej C, w postaci braku uprawy marchwi i występowania ugoru z licznymi wieloletnimi chwastami. Do protokołu z czynności kontrolnych dla działki rolnej C wpisano kody nieprawidłowości DR 7 (nie stwierdzono deklarowanej uprawy rośliny) i E6 (prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby). Stan działek rolnych udokumentowano zdjęciami.

W dniu 5 września 2014 r. Producent złożył w Biurze Powiatowym ARiMR [...] pismo, w którym wniósł o przyjęcie pisma stwierdzającego wyschnięcie marchwi na większości działki ewidencyjnej nr[...] , oraz wskazał, że fakt ten zgłosił wcześniej pracownikowi ww. Biura Powiatowego.

Ponadto, po ww. kontrolach, Producent wniósł do ARiMR pisma, w których kwestionował wyniki kontroli, wskazując, że na całej działce rolnej C prowadził ekologiczną uprawę marchwi, jednakże ze względu na wystąpienie posuchy w miesiącach czerwiec-sierpień marchew zasiana późną porą (16 maja) nie wzeszła. Dopiero po opadach, które nastąpiły pod koniec sierpnia i we wrześniu, marchew odbiła i stanowiła 20% upraw na działce C. Producent we wrześniu zaczął już zbierać marchew z tej działki i planował wykopać jeszcze około 7 ton. Odnosząc się do zarzutu silnego zachwaszczenia działki C, Producent wyjaśnił, że ze względu na posuchę i brak wschodów ekologicznie uprawianej marchwi, odchwaszczenie działki C wykonuje dopiero we wrześniu. Producent, na potwierdzenie swojego stanowiska, dołączył liczne dokumenty oraz zdjęcia uprawianej marchwi.

Pismem z dnia 26 września 2014 r. inspektorzy terenowi ustosunkowali się do zarzutów Producenta i potwierdzili, że kontrola była przeprowadzona starannie, w obecności Producenta, który nie potrafił wskazać rzędów marchwi w uprawie na działce C. Inspektorzy potwierdzili, że działka rolna C była mocno zachwaszczona i tylko w miejscach wilgotnych oraz w pasie 2-3 metrów przy granicy działki występowały pojedyncze rośliny marchwi co kilkadziesiąt metrów, natomiast na powierzchni 90-95% nie było widać ani jednej marchwi.

W kolejnych pismach Producent wnioskował o przeprowadzenie dodatkowej kontroli na miejscu. W odpowiedzi Kierownik Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] poinformował Producenta, że wniesione przez niego zastrzeżenia są niezasadne, gdyż kontrola została przeprowadzona prawidłowo i ustaliła stan faktyczny na dzień kontroli, zaś wykonana dokumentacja zdjęciowa potwierdza opisany w raporcie stan faktyczny działek rolnych, wobec czego nie ma podstaw do przeprowadzenia ponownej inspekcji tych działek.

Pismem z dnia 18 lutego 2015 r. organ I instancji wezwał Producenta do złożenia wyjaśnień m.in. w zakresie: dlaczego pismem poinformował Jednostkę Certyfikującą COBICO (dalej: "JC") o wyschnięciu marchwi, zaś faktu tego nie zgłosił pisemnie do Biura Powiatowego ARiMR; kiedy Producent stwierdził, że plony marchwi będą niższe niż planowane, wskazania na załączniku graficznym miejsca wykonania zdjęć uprawy marchwi, które Producent złożył w ARiMR; złożenia dokumentów potwierdzających wystąpienie suszy w gospodarstwie, która spowodowała wyschnięcie marchwi.

Odpowiadając na wezwanie, w piśmie z 21 lutego 2015 r., Producent wyjaśnił, że suszę na polu stwierdził w dniu 23 sierpnia 2014 r. i od razu poinformował JC (pismem z tego samego dnia). Producent próbował poinformować o tej okoliczności ARiMR, lecz pracownik Biura Powiatowego nie przyjął pisma. Producent dołączył m.in. wymagany załącznik graficzny z zaznaczonym miejscem wykonania zdjęć, kopię stron rejestru działalności rolnośrodowiskowej oraz wydruk z raportu IUNG dla gminy [...] o wystąpieniu suszy w okresie od 1 czerwca 2014 r. do 31 lipca 2014 r. na potwierdzenie zdarzenia, które spowodowało wyschnięcie marchwi w gospodarstwie.

Na podstawie powyższych ustaleń, decyzją z dnia 14 kwietnia 2015 r. nr[...] , organ I instancji przyznał Producentowi płatność rolnośrodowiskową na rok 2014 w pomniejszonej wysokości, w łącznej kwocie [...] zł do zatwierdzonej powierzchni upraw w wariancie 4.6 oraz odmówił płatności w wariancie 2.5 ze względu na brak uprawy marchwi na działce rolnej C, co wpłynęło na przedeklarowanie powierzchni warzyw o ponad 50%, i nałożył sankcje wieloletnie. Producent nie wniósł odwołania od tej decyzji, wobec czego zyskała ona status ostatecznej.

Zawiadomieniem z dnia 19 czerwca 2015 r. organ I instancji poinformował Producenta o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności w Programie Rolnośrodowiskowym.

Pismem z dnia 27 lipca 2015 r. pełnomocnik Producenta podtrzymał stanowisko Producenta w sprawie prowadzonej uprawy marchwi i dokonanych kontroli w gospodarstwie oraz podniósł, że Producent leczy się w przychodni kardiologicznej na chorobę serca oraz w przychodni alergologicznej, pulmonologicznej i urologicznej, przez co przyjmuje dużo leków i nie jest w stanie kontynuować Programu Rolnośrodowiskowego. Na dowód dołączył zaświadczenie lekarskie od lekarza rodzinnego z 20 lipca 2015 r. o leczeniu kardiologicznym i pulmonologicznym od 2012r. i urologicznym od 2014 r.

Pismem z dnia 28 sierpnia 2015 r. pełnomocnik Producenta ponownie zakwestionował prowadzone postępowanie i ustaloną kwotę do zwrotu, podnosząc, że JC podczas swojej kontroli w gospodarstwie Producenta nie stwierdziła żadnych nieprawidłowości, zaś wyschnięcie marchwi nastąpiło na skutek suszy, tj. z przyczyn niezależnych od Producenta. Wniósł także o rozpatrzenie pism Producenta z dnia 21 lutego 2014 r., 13 września 2014 r. i 2 grudnia 2014 r., złożonych w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia 22 września 2015 r. organ I instancji

ustalił Producentowi kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości [...] zł.

Od decyzji organu I instancji Producent złożył odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: "organ odwoławczy"), domagając się uchylenia tej decyzji jako wydanej w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny.

Decyzją z dnia 22 kwietnia 2016 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy stwierdził,

że wypłacone nienależnie Producentowi środki publiczne w wariancie 2.5 za rok 2013 z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego pochodzą ze środków z funduszy Unii Europejskiej oraz ze środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie,

tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.; dalej: "ustawa o ARiMR").

Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że na podstawie decyzji z dnia 26 listopada 2013 r. Producent otrzymał płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w łącznej kwocie 48.[...] zł, która została przekazana w dniu 6 grudnia 2013 r. na rachunek bankowy Producenta. Tym samym Producent rozpoczął swoje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe od dnia 15 marca 2013 r. w pakiecie 2. w wariancie 2.5 oraz w pakiecie 4 w wariancie 4.6.

W 2014 r., podczas kontynuacji podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego, przeprowadzona kontrola w gospodarstwie Producenta wykazała, że Producent nie przestrzegał warunków i wymogów Programu Rolnośrodowiskowego dla pakietu 2 w wariancie 2.5, czego następstwem było rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia 14 kwietnia 2015 r.

W ocenie organu odwoławczego, z powyższego wynika, że Producent nie dotrzymał zobowiązania przestrzegania warunków uczestnictwa w Programie Rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. To zaś obliguje Producenta do zwrotu kwoty [...] zł pobranej za rok 2013 w wariancie 2.5.

Organ wskazał przy tym, że niewpłacenie powyższej kwoty w terminie 60 dni od daty doręczenia decyzji ustalającej tę kwotę, skutkuje naliczaniem od tej kwoty odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych (odsetki nalicza się od dnia następującego po upływie ww. terminu do dnia zwrotu nienależnie pobranej płatności).

Organ odwoławczy nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania. Stwierdził, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie

w sprawie, dokładnie wyjaśnił stan faktyczny i załatwił sprawę zgodnie z przepisami prawa oraz właściwie uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie. Organ I instancji prawidłowo ustalił, że Producent otrzymał płatności nienależne, albowiem uchybienie któremukolwiek z warunków lub wymogów przyznania płatności rolnośrodowiskowej

w kolejnym roku prowadzenia działalności rolnośrodowiskowej i niedotrzymanie zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, oznacza nieprawidłowe wypłacenie kwot pomocy, których zwrotu jako płatności nienależnej należy dochodzić w oparciu o przyjęte przez dane państwo procedury.

Organ odwoławczy podkreślił, że kontrola przeprowadzona w gospodarstwie Producenta była wykonana prawidłowo, ustalenia inspektorów terenowych potwierdza sporządzony w jej trakcie materiał zdjęciowy, Producent nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających wystąpienie suszy (dowodem takim nie może być dostarczony przez Producenta wydrukowany 22 lutego 2015 r. komentarz agrometeorologa – raport IUNG dla gminy [...] ), zaś jego zastrzeżenia odnośnie kontroli są bezzasadne.

Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty do zwrotu jest odrębnym postępowaniem niż postępowania w sprawie przyznania płatności i opiera się na postanowieniach zawartych w decyzjach kończących te postępowania. Wskazał także, że Producent nie odwołał się od decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi, a tym samym zgodził się na zawarte w niej ustalenia i rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 27 maja 2014 r. w gospodarstwie Producenta przez JC COBICO nie miały wpływu na ustalenia zawarte w decyzji z dnia 14 kwietnia 2015 r. oraz w niniejszym postępowaniu. Organ wskazał, że kontrole przeprowadzane przez JC mają inne cele, zakres i metodologię niż kontrole ARiMR. Skupiają się zasadniczo na spełnianiu wymogów prowadzenia gospodarstwa metodami ekologicznymi, a nie weryfikują prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów i warunków Programu Rolnośrodowiskowego, określonych w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym.

Organ odwoławczy podniósł, ze Producent dobrze zna zasady, warunki i wymogi 5-letniego Programu Rolnośrodowiskowego, które musi spełnić, aby otrzymywać co roku płatność rolnośrodowiskową i wywiązać się z podjętego zobowiązania, gdyż m.in. w 2012 r. zakończył realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w 2008 r. w ramach PROW 2007-2013. Organ za niezasadne uznał także twierdzenia Producenta, że z uwagi na stan zdrowia powinien on być zwolniony z obowiązku zwrotu ustalonej kwoty nienależnie pobranych płatności. Wskazał, że Producent leczy się na wskazane choroby od roku 2012, co uniemożliwia zakwalifikowanie ich jako siły wyższej skutkującej niemożnością realizacji przedsięwzięć Producenta, a ponadto – mimo leczenia się na choroby przewlekłe - Producent nadal aktywnie uczestniczy w unijnych programach pomocowych (Producent złożył wnioski, na podstawie których otrzymał decyzje o przyznaniu płatności bezpośrednich oraz z tytułu ONW na rok 2015).

Organ odwoławczy stwierdził także, że organ I instancji w swojej decyzji prawidłowo opisał podstawy ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, zbadał, czy wystąpiły przesłanki do odstąpienia od ustalenia należności, ze względu na ich przedawnienie uregulowane art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8 ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 65/2011"), i uznał, że w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności wskazujące na zastosowanie ww. przepisu i konieczność odstąpienia od ustalenia Producentowi kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2013 wymaganej do zwrotu. Wypłata Producentowi płatności nie nastąpiła bowiem w wyniku pomyłki organu, lecz w oparciu o deklaracje Producenta. Dopiero w 2014 r., podczas kontroli w gospodarstwie Producenta, wyszło na jaw, że Producent w wariancie 2.5 zmniejszył powierzchnię upraw.

Przywołując brzmienie § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L.2006.368.15 ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 1974/2006"), organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo przyjął, iż w gospodarstwie Producenta nie wystąpiły okoliczności nadzwyczajne lub siła wyższa. Wskazał, że wobec nieprzedstawienia przez Producenta żadnych dowodów na wystąpienie siły wyższej, nie ma możliwości zastosowania ww. przepisów i zwolnienia Producenta z obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności za 2013 r.

Organ odwoławczy, biorąc pod uwagę wielkość należności ustalonej w decyzji organu I instancji, stwierdził, że organ ten prawidłowo uznał, iż nie zaistniały w sprawie okoliczności umożliwiające odstąpienie od ustalenia nienależnie pobranych płatności przewidziane w art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.; dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich"), gdyż kwota ta przekracza równowartość 100 euro przeliczonych na złote (według odpowiednio ustalonego kursu euro).

Konkludując, organ odwoławczy wskazał, że kwota płatności rolnośrodowiskowej w wysokości [...] zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, którą rolnik zwraca powiększoną o odsetki. Jednocześnie jednak nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 65/2011.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] Producent wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 k.p.a., a polegające na niewyjaśnieniu wszelkich okoliczności sprawy z pominięciem słusznego interesu obywateli, niewłaściwym nie rozpatrzeniu całego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu, na poparcie stawianych zarzutów, Skarżący przedstawił argumentację analogiczną do przytoczonej w odwołaniu. W szczególności podniósł, że nie doszło do opisywanych w zaskarżonej decyzji zaniechań Producenta, gdyż kontrola JC COBICO nie wykazała żadnych nieprawidłowości, zaś kontrola z ARiMR była nieprawidłowa. Przy czym Skarżący starał się o powtórzenie kontroli, jednak ARiMR nie zgodziła się na wykonanie ponownej inspekcji w gospodarstwie. Skarżący zakwestionował twierdzenie organu, że nie prowadził produkcji rolniczej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i że nie zachował należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, gdyż udowodnił, że produkcję rolną prowadził prawidłowo. Ponadto Skarżący podniósł, że organ odwoławczy niezasadnie uznał, że w jego gospodarstwie nie wystąpiła susza, mająca wpływ na produkcję marchwi. Skarżący wskazał również, że ze względu na zły stan zdrowia nie był w stanie podjąć szeregu czynności, dlatego też powinien zostać zwolniony z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W dniu 14 października 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo sporządzone samodzielnie przez skarżącego, zatytułowane "Informacja dla sądu", w którym ponownie opisał dotychczasowy przebieg zdarzeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a). Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i zarazem obowiązek uwzględnić również okoliczności nie wskazane w skardze, ale mające wpływ na tę ocenę. Jednakże rozstrzygnięcie sprawy "w granicach danej sprawy" oznacza także, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Z uwagi na zakres zarzutów oraz argumentację przedstawioną w skardze, na wstępie podkreślić należy, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 613; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 29 ust. 1, 1a, 2 i 7 ustawy o ARiMR, decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w [...] z dnia 22 kwietnia 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą ustalono Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego.

Sąd oceniał zatem tylko działania organu administracyjnego podejmowane w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Inaczej mówiąc, kontrola sądowa ograniczała się do tych czynności, które podjęto od wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych należności, tj. od dnia zawiadomienia Skarżącego o tym postępowaniu (co nastąpiło zawiadomieniem z 19 czerwca 2015 r. o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności) do dnia wydania decyzji organu odwoławczego w dniu 22 kwietnia 2016 r. Przedmiotem oceny Sądu nie mogło być natomiast postępowanie, w wyniku którego Skarżącemu przyznano płatności rolnośrodowiskowe na 2014 r. w pomniejszonej wysokości z jednoczesnym nałożeniem sankcji wieloletnich. Postępowanie to było bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. Natomiast kontrolowane postępowanie jest już tylko następstwem stwierdzenia, że w 2014 r. Skarżący nie dotrzymał wymogów warunkujących przyznanie mu płatności na ten rok w pełnej wysokości, a jego przedmiotem było wyłącznie ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków pieniężnych. Skarżący nie mógł zatem skutecznie w niniejszym postępowaniu podnosić argumentów, mających na celu wykazanie wadliwości działania organów w sprawie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. Kwestia związana z prawidłowością przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnika w 2014 r., czy jej

– podnoszonej przez Skarżącego - sprzeczności z wynikami kontroli JC COBICO była poza kontrolą Sądu. Okoliczności przeprowadzenia tej kontroli, jak i stwierdzone w toku jej nieprawidłowości na dzień orzekania przez Sąd objęte zostały decyzją organu I instancji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. w pomniejszonej wysokości wraz z sankcjami wieloletnimi, która jest ostateczna. Skarżący (mimo niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia, przyznającego mu dopłaty w kwocie [...] zł i zawartych w decyzji informacji odnośnie negatywnych skutków w postaci sankcji oraz dochodzenia przez organ zwrotu płatności pobranych w latach wcześniejszych) nie złożył od niej odwołania. Wobec powyższego, zarzuty skargi odnoszące się do ww. kontroli były niezasadne, gdyż nie dotyczyły niniejszego przedmiotu postępowania sądowego.

Przeprowadzone w tak zakreślonych ramach badanie sprawy wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego, które uzasadniałoby jej uchylenie.

Uzasadniając powyższe, na wstępie wskazać należy, że płatności rolnośrodowiskowe zostały Skarżącemu przyznane na podstawie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Szczegółowe warunki i zasady udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania tej pomocy określone zostały w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym, wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 29 ust. 1 ww. ustawy.

I tak, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego: "Płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, (...);

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych (...) wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu".

Stosownie do § 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego: "Podstawowymi wymaganiami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, są:

1) wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

3) inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia".

Jak stanowi § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe zobowiązany jest do przestrzegania wymogów określonych dla danego pakietu i wariantu zapisanych w załączniku nr 3 do rozporządzenia, tj.:

– przeznaczenia plonu na pasze, do bezpośredniego spożycia przez ludzi, do przetwórstwa, do kompostowania lub przekazanie do innych gospodarstw rolnych,

– prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Z kolei, na podstawie art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, beneficjent zobowiązany jest do zwrotu nienależnie pobranej płatności, powiększonej o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Wyjątki w tym zakresie przewidziane zostały jedynie w okolicznościach określonych w ust. 3. Natomiast w myśl art. 18 ust. 1 tego rozporządzenia, pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono następujących obowiązków i kryteriów: a) w przypadku środków, o których mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) i (v) oraz lit. b) ppkt (v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 - odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub b) kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych. W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

Nie oznacza to jednak, że przepis ten może być stosowany w oderwaniu od ust. 2 tego artykułu, który stanowi, że "Państwo członkowskie odzyskuje wsparcie lub nie przyznaje go lub określa kwotę zmniejszenia pomocy, w szczególności na podstawie rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności. Rozmiar niezgodności zależy w szczególności od ciężaru skutków niezgodności, przy uwzględnieniu celów, którym miały służyć niespełnione kryteria. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji. To, czy niezgodność jest trwała, zależy w szczególności od długości okresu, w którym występują jej skutki, lub od możliwości wyeliminowania tych skutków za pomocą racjonalnych środków". Ponadto, jeżeli niezgodność wynika z nieprawidłowości popełnionych umyślnie, beneficjenta wyklucza się z danego środka zarówno na dany rok kalendarzowy, w którym stwierdzono niezgodność, jak i na następny rok kalendarzowy (art. 18 ust. 3 ww. rozporządzenia).

Zdaniem Sądu, na podstawie ww. rozporządzenia nr 65/2011 Państwa członkowskie mają możliwość odzyskania (zwrotu) pobranych przez rolnika płatności i uprawnione są do ustanowienia przepisów krajowych, szczegółowo regulujących tę kwestię.

Jak stanowi art. 28 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, "pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych (...)" (ust. 1), przy czym "pomocą i pomocą techniczną, pobranymi nienależnie, jest w szczególności pomoc wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem" (ust. 2 pkt 1). Przepis ten wskazuje zatem w sposób ogólny ("w szczególności") podstawę prawną orzekania przez organy ARiMR o zwrocie pobranych nienależnie płatności.

Szczegółowe podstawy (przyczyny) zwrotu takich płatności określają przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Jak stanowi § 39 ust. 1 tego rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Stosownie zaś do § 39 ust. 2, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik:

1) nie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana w ramach danego wariantu;

2) zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach danego wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 6 lub 8, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności przyznanej w ramach danego wariantu, która odpowiada procentowemu stosunkowi powierzchni obszaru objętego zmniejszeniem do powierzchni obszaru, na którym powinien być realizowany ten wariant.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Jak zaś stanowi art. 29 ust. 2 ustawy o ARiMR, właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.

Do należności, o których mowa w ust. 1 stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.), z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, wynosi 60 dni (art. 29 ust. 7 ww. ustawy).

W rozpoznawanej sprawie w wyniku przeprowadzonego postępowania zostało ustalone, że decyzją z dnia 26 listopada 2013 r. Skarżącemu przyznano płatności rolnośrodowiskowe na rok 2013 w łącznej kwocie .[...] zł, w tym do upraw w wariantach 2.5 (w wysokości [...] zł) i 4.6 (w wysokości[...] zł + [...] zł kosztów transakcyjnych za sporządzoną dokumentację przyrodniczą), stwierdzając, że Skarżący od dnia 15 marca 2013 r. rozpoczął swoje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe w pakiecie "rolnictwo ekologiczne" (w ww. wariantach), a niedotrzymanie zobowiązania spowoduje konieczność zwrotu otrzymanych środków - od początku programu, na zasadach określonych w § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

W kolejnym, 2014 r. Skarżący złożył wniosek kontynuacyjny, odnośnie którego w dniach 26-27 sierpnia 2014 r. w gospodarstwie Skarżącego – w jego obecności – została przeprowadzona kontrola na miejscu. W jej toku kontrolujący ustalili, że na działce rolnej C na powierzchni [...] ha deklarowanej w pakiecie 2, wariancie 2.5, nie jest realizowane nieprzerwanie zobowiązanie rolnośrodowiskowe zgodnie z wymienionymi wyżej wymogami i warunkami dla pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariantu 2.5 - Uprawy warzywne (dla których zakończono okres przestawiania). Na wskazanej działce Skarżący nie spełnił wymogu dotyczącego prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby (działka rolna C była silnie zachwaszczona, stwierdzono chwasty takie jak: wrotycz, krwawnik, rdest, perz, żółtlica, sporek, bylica, ostrożeń) oraz nie stwierdzono deklarowanej rośliny, tj. marchwi jadalnej, stwierdzono natomiast ugór, który nie znajduje się w załączniku nr 4 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego (pojedyncze sztuki marchwi stwierdzono głównie na brzegach działki rolnej, co kilka - kilkadziesiąt metrów).

Na podstawie powyższych ustaleń, których nie udało się podważyć Skarżącemu ani w ramach zgłoszonych zastrzeżeń do protokołu, ani w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, organ I instancji wydał decyzję z dnia 14 kwietnia 2015 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi.

Odnosząc przytoczony stan prawny do ustalonego przez organy ARiMR stanu faktycznego sprawy, uznać zatem należy, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo wskazał, że wypłacone nienależnie Skarżącemu środki publiczne za 2013 r. z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego pochodzą ze środków z funduszy Unii Europejskiej oraz ze środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR, oraz że wobec stwierdzenia w 2014 r. niedotrzymania przez Skarżącego zobowiązania przestrzegania warunków uczestnictwa w Programie Rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji, płatność przyznana roku 2013 w ramach pakietu 2 - wariantu 2.5 podlega odzyskaniu ramach procedury przewidzianej w art. 29 ustawy o ARiMR.

Sąd jako prawidłowe ocenił także stanowisko organu co do braku podstaw do zastosowania w sprawie § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 47 rozporządzenia nr 1974/2006, stanowiących, że wystąpienie jednej z kategorii siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności (np. długotrwałej niezdolności beneficjenta do wykonywania zawodu, katastrofy naturalnej poważnie dotykającej grunty gospodarstwa) oraz wykonanie przez rolnika - w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności - obowiązku pisemnego powiadomienia (wraz z dołączeniem stosownych dowodów) właściwego organu ARiMR, skutkuje odstąpieniem od domagania się całości lub części zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta. Sąd nie znalazł bowiem podstaw do przyjęcia że Skarżący wykazał, aby we właściwym czasie zgłosił organowi na piśmie i odpowiednio udokumentował fakt wystąpienia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności.

Jak trafnie wskazał organ, istotne jest bowiem nie tylko wystąpienie określonych wyjątkowych okoliczności ale co ważne Producent musi o tych okolicznościach we właściwym terminie powiadomić organ ARiMR, co jak wynika z ustaleń w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Pomimo zatem, że w prowadzonym przez siebie rejestrze działalności rolnośrodowiskowej zawarł zapis, iż w okresie od 18 czerwca 2014 r. do 10 sierpnia 2014 r. wystąpiła "posucha" (brak opadów), skutkująca niewzejściem plonów, to jednak w terminie 10 dni od ustania posuchy Skarżący nie zgłosił organowi ARiMR faktu jej wystąpienia. W dniu 23 sierpnia 2014 r. Skarżący wystosował pismo do JC COBICO w przedmiocie zmniejszenia oczekiwanego plonu marchwi a dopiero w dniu 5 września 2016 r. do organu ARiMR prośbę (cyt.) "o przyjęcie pisma stwierdzającego wyschnięcie marchwi na większości działki 62 obręb Słajsino. Bezspornie działania te zostały podjęte, jak wynika to z ustaleń organu po otrzymaniu zawiadomienia telefonicznego w dniu 22 sierpnia 2016 r. o terminie kontroli na miejscu.

Odnosząc się natomiast do wskazywanej przez Skarżącego okoliczności, jaką jest jego stan zdrowia, stwierdzić za organem należy, że w postępowaniu o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 Skarżący nie zgłaszał, że choruje na jakąkolwiek chorobę, która uniemożliwia mu prowadzenie gospodarstwa, czy utrudnia podejmowanie czynności (w tym także formalnych). Na okoliczność taką Skarżący powołał się dopiero w toku postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, wskazując, że leczy się w przychodni kardiologicznej oraz w przychodni alergologicznej, pulmonologicznej i urologicznej, przez co przyjmuje dużo leków i nie jest w stanie kontynuować Programu Rolnośrodowiskowego, oraz przedkładając zaświadczenie lekarskie od lekarza rodzinnego z dnia 20 lipca 2015 r. o leczeniu kardiologicznym i pulmonologicznym od 2012 r. i urologicznym od 2014 r. Powyższe, w ocenie Sądu, nie jest wystarczające do uznania wystąpienia przesłanki z art. 47 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1974/2006. Skarżący nie przedłożył bowiem żadnego dowodu na to, że jest (i był) niezdolny do samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Sam fakt długotrwałego leczenia (nawet stałego), bez poparcia dodatkowymi dowodami świadczącymi o stopniu zaawansowania i dokładnym przebiegu choroby, nie może bowiem automatycznie przesądzać o niezdolności do wykonywania określonych czynności. Zwrócić również należy uwagę, że - jak wskazano w zaskarżonej decyzji i czego Skarżący nie zakwestionował - Skarżący aktywnie uczestniczy w unijnych programach pomocowych bez względu na to, że leczy się na liczne choroby przewlekłe; mimo że chorował od 2012 r., nadal składał wnioski o dopłaty (w tym w 2013 r., 2014 r. i 2015 r.) i za 2015 rok otrzymał już decyzje o przyznaniu płatności bezpośrednich oraz z tytułu ONW.

W tym miejscu podkreślenia także wymaga, że we wnioskach o przyznanie płatności zarówno za rok 2013, jak i 2014 Skarżący zawarł oświadczenie, że znane są mu zasady i tryb realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, jak również, że jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z jego realizacji. Ponadto, zobowiązał się niezwłocznie informować na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. O okolicznościach tych Skarżący nie powiadomił jednak organu.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo również zweryfikował kwestię wystąpienia

w sprawie - określonych w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 oraz w art. 28a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich - przesłanek odstąpienia od ustalenia należności, z uwagi na ich przedawnienie albo wartość w przeliczeniu na euro.

W myśl art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011, obowiązek zwrotu kwoty nienależnie pobranej płatności wraz z odsetkami nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności nakazujące zastosowanie przywołanych powyżej przepisów 5 ust. 3. Niewątpliwe bowiem wypłata Skarżącemu nienależnej płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego nie nastąpiła w wyniku pomyłki organu, lecz została dokonana na podstawie danych wykazanych przez Skarżącego w złożonym w dniu 12 kwietnia 2013 r. wniosku. Dopiero kontrola przeprowadzona w sierpniu 2014 r. wykazała niezgodności pomiędzy danymi zadeklarowanym przez Producenta a stanem rzeczywistym.

Z kolei, jak stanowi art. 28a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.U.UE.L.2005.209.1 ze zm.) [któremu odpowiada obecnie art. 54 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013 - Dz.U.UE.L.2013.347.549] organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. nr 98, poz. 634 ze zm.), odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz.Urz.UE L 171 z 23.06.2006, str. 90, z późn. zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz.Urz.UE L 171 z 23.06.2006, str. 1, z późn. zm.).

W rozpoznawanej sprawie brak jest również podstaw do zastosowania

ww. art. 28a, albowiem kwoty obliczonej należności za 2013 r. w wysokości [...] zł w przeliczeniu na euro przekraczają kwotę 100 euro.

Biorąc powyższe pod uwagę, za słuszne uznać należało stwierdzenie przez organ odwoławczy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki umożliwiające odstąpienie od dochodzenia pobranych środków pieniężnych, wobec czego Skarżący zobowiązany jest do zwrotu otrzymanych płatności za 2013 r. w ww. wysokości, w terminie 60 dni od daty doręczenia mu decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności. Przekroczenie zaś tego terminu skutkować będzie koniecznością uiszczenia odsetek za zwłokę, liczonych jak od zaległości podatkowej.

Z przedstawionych powyżej względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia stanowiska skargi, dotyczącego wydania zaskarżonej decyzji na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego. W ocenie Sądu, organy obu instancji, działając na podstawie obowiązujących przepisów prawa krajowego i unijnego, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a kwestionowany w skardze zakres postępowania dowodowego i wyjaśniającego jest prawidłowy, zaś materiał dowodowy został zgromadzony i rozpoznany zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., tj. w sposób wszechstronny i kompletny. W sprawie organy przeprowadziły wszelkie uwzględniające specyfikę przedmiotu rozstrzygnięcia niezbędne i konieczne dla ustalenia (wyjaśnienia) istotnych okoliczności faktycznych czynności w sprawie. Zawarta przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena okoliczności sprawy została dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego sprawy, jest prawidłowa, logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym, zaś wywody – konsekwentne, jasne i zrozumiałe, co z kolei wyklucza przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, tj. naruszenie art. 80 k.p.a., zaś uzasadnienie tej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Przedstawiono w nim szczegółowo stan faktyczny, przepisy prawne, dokonano ich wykładni oraz podano motywy podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, w szczególności wyjaśniono dlaczego w sprawie nie zaistniały okoliczności wyłączające zwrot pobranej płatności. Natomiast fakt, że ostateczny wynik oceny organu jest niezgodny z oczekiwaniami Skarżącego nie może oznaczać, że zaskarżona decyzja jest wadliwa i to w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.