Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 423/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1, art. 154, art. 151, art. 286 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 149 par. 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. B. w przedmiocie wymierzenia kary grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Gdańsku z powodu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygnaturze akt III SAB/Gd 38/15 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 8 lipca 2015 r. A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie wznowienia postępowania. Skarżący wskazał, że domaga się odszkodowania i zadośćuczynienia w kwocie 10.000 zł twierdząc, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze od wielu lat rażąco nie dotrzymuje terminów, co jest wysoce szkodliwe i jawnie burzy zasady demokratycznego państwa prawa. Wskazywał, że wniosek o wznowienie postępowań złożył we właściwym terminie, ale do chwili wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postepowania nie otrzymał żadnego rozstrzygnięcia ani informacji w sprawie. Zwracał się także w tej sprawie do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Ministra Administracji i Cyfryzacji, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz komisji sejmowych.

W odpowiedzi na ww. skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej uwzględnienie w zakresie wyznaczenia terminu rozpoznania sprawy. Organ wyjaśnił, że w dniu 24 listopada 2014 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. przekazał mu podanie A. B. z dnia 12 listopada 2014 r. zawierające żądanie wznowienia wszelkich postępowań, które bezprawnie pozbawiły go prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13). Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt [...]. Skarżący natomiast podaniem z dnia 9 stycznia 2015 r. wezwał Kolegium do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie Kolegium wniosło o stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa albowiem jedyną jej przyczyną jest rozpoznawanie spraw według kolejności ich wpływu.

W konsekwencji wyrokiem z dnia 13 listopada 2015 r. (sygn. akt III SAB/Gd 38/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku: 1/ zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpoznania wniosku A. B. z dnia 12 listopada 2014 r. dotyczącego wznowienia postępowania i wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 21 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami spraw; 2/ stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz 3/ odrzucił wniosek skarżącego o odszkodowanie i zadośćuczynienie.

W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., że stan faktyczny nie pozostawiał wątpliwości, że Kolegium dopuściło się kwalifikowanej bezczynności, gdyż od momentu wpływu do organu wniosku o wznowienie postępowań upłynął prawie 1 rok, w ciągu którego organ nie podjął działania zmierzającego do nadania sprawie biegu, w szczególności nie podjął jakichkolwiek czynności mających na celu formalną ocenę zasadności samego wszczęcia "wznowieniowego" postępowania. Sąd nie dał wiary twierdzeniom organu, że uzasadnieniem dla tak długiego niepodejmowania jakichkolwiek działań mających na celu rozpoznanie wniosku skarżącego są okoliczności związane z trudną sytuacją kadrową Kolegium, ilością wpływających spraw czy też - sygnalizowane w związku z tym - trudności w powołaniu "nowych" składów orzekających. Z tych powodów Sąd stwierdził, że stwierdzona w sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Następnie, pismem z dnia 9 marca 2016 r. A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na niewykonanie wyżej opisanego wyroku, domagając się przy tym:

- wymierzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu na podstawie art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi grzywny w maksymalnej wysokości;

- przyznania na podstawie art. 154 § 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia;

- orzeczenia na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o tym, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pismem z dnia 3 marca 2016 r. wezwał organ do wykonania przedmiotowego wyroku. Niestety do dnia złożenia skargi Kolegium nie załatwiło sprawy zgodnie z wykładnią prawa zawartą w ww. wyroku, czym naruszyło administracyjną zasadę szybkości działania. Wskazał, że zgodnie z wykładnią sądów administracyjnych organ odwoławczy powinien wykonać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku niezwłocznie po jego otrzymaniu, ponieważ zawarta w nim ocena prawna dokonana przez Sąd była jednoznaczna. Organ tego dotychczas nie uczynił. W tej sytuacji skarga zawierająca żądanie wymierzenia organowi grzywny i przyznania skarżącemu sumy z tytułu niewykonania wyroku jest zasadna. Skarżący wskazał, że wymierzenie organowi administracji publicznej grzywny jest uzasadnione nawet, gdyby organ administracji publicznej wykonał wyrok sądu, a skarga o wymierzenie grzywny została wniesiona przed jego wykonaniem.

To samo – jak wskazał - tyczy się zasadności zasądzenia stosownej kwoty pieniężnej. Wyjaśnił, że niewykonany przez Kolegium wyrok dotyczy przywrócenia mu świadczenia pielęgnacyjnego i uzyskania godniejszych warunków życia. Wskazał, że "obecnie wegetuje na ZDO w wysokości 520 zł miesięcznie, które jest niekonstytucyjną formą oddania świadczenia pielęgnacyjnego, z pogwałceniem praw nabytych". Wobec czego uważa, że oczekując od 15 miesięcy na decyzje w sprawie wznowień postępowań jest "nieludzko traktowany" przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, co z kolei zasługuje na szczególne potępienie i surowe ukaranie, uwidocznione sumą mu przysądzoną, będącą formą częściowego zadośćuczynienia za blokowanie praw skarżącego i życie w biedzie z winy rażących działań Kolegium. Wskazał, że dehumanizacja musi być potępiana zawsze i przez każdego, a sama grzywna jest wyłącznie przekładaniem pieniędzy z jednej kasy Skarbu Państwa do drugiej, co nijak ma się do prawidłowego traktowania skarżącego jako pokrzywdzonego przez bezczynność organu w sprawie. Wskazał ponadto na zbieg bezczynności i przewlekłości postępowania, godzące wprost w jego byt i interes prawny. Z opisanych względów wymierzenie organowi grzywny i wypłata sum we wnioskowanej wysokości jest uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o:

1/ jej uwzględnienie w zakresie stwierdzenia niewykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2015 r. (sygn. akt II SAB/Gd 38/15) w oznaczonym w nim terminie oraz o odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny względnie o jej wymierzenie w możliwie najniższym możliwym wymiarze z uwagi na niewielki stopień zawinienia organu;

2/ stwierdzenie, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w niniejszej sprawie nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa;

3/ oddalenie wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania z tytułu niewykonania w terminie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2016 r. (sygn. akt III SAB/Gd 38/15) ponieważ nie poniósł on żadnych kosztów postępowania;

4/ oddalenie wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej z powodu jego oczywistej bezzasadności.

W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wskazując, że w dniu 24 listopada 2014 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. przekazał podanie A. B. z dnia 12 listopada 2014 r. zawierające żądanie wznowienia wszelkich postępowań, które bezprawnie pozbawiły go prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13). Niniejsza sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt [...].

Kolegium stwierdziło, że w lipcu 2015 r. wpłynęła skarga na bezczynność, która została rozpoznana wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2015 r. (sygn. akt III SAB/Gd 38/15), którym Sąd: 1/ zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpoznania wniosku A. B. z dnia 12 listopada 2014 r. dotyczącego wznowienia postępowania i wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 21 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami spraw; 2/ stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz 3/ odrzucił wniosek skarżącego o odszkodowanie i zadośćuczynienie.

Powyższy wyrok stał się prawomocny w dniu 29 grudnia 2015 r., natomiast akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia zostały zwrócone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 21 stycznia 2016 r. W celu wykonania zobowiązania sądu administracyjnego w dniu 25 stycznia 2016 r. został wyznaczony członek sprawozdawca, któremu przedstawiono całość oryginalnych akt sprawy.

Pismem z dnia 11 lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do A. B. z prośbą o sprecyzowanie inicjującego postępowanie wniosku z dnia 12 listopada 2014 r. o wznowienie dotyczących go postępowań w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego poprzez wskazanie konkretnych rozstrzygnięć, których on dotyczy.

W dniu 8 marca 2016 r. za pośrednictwem Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła adresowana do Prezesa Kolegium skarga A. B. z dnia 29 lutego 2016 r. na działanie tego organu i jego pracowników. W ocenie Kolegium to pismo nosi znamiona wezwania do wykonana wyroku, o którym mowa w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.). W treści pisma skarżący w żaden sposób nie odniósł się merytorycznie do wystąpienia Kolegium z dnia 11 lutego 2016 r. - nie wskazał bowiem rozstrzygnięć tego organu objętych wnioskiem o wznowienie postępowania.

W dniu 8 marca 2016 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęły ponadto (odrębną przesyłką poleconą) dwa inne pisma A. B. z dnia 3 marca 2016 r. Pierwsze z nich stanowiło wezwanie do natychmiastowego wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt III SAB/Gd 38/15. W treści drugiego pisma wnoszący zakwestionował zasadność pisma Kolegium z dnia 11 lutego 2016 r. wzywającego go do wskazania w jakich sprawach prowadzonych w przeszłości przez ten organ oczekuje wznowienia postępowania, wskazując jednakże oznaczenia rozstrzygnięć objętych wnioskiem.

Po zapoznaniu się z treścią wyjaśnień wnioskodawcy Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż przedmiot jego żądania stanowi wznowienie postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi postanowieniami Kolegium o sygn. akt: [...],[...],[...] i [...].

W związku z powyższym zostały zarejestrowane nowe sygnatury akt, pod którymi należało rozpoznać złożony wniosek (dotychczasowa: [...] oraz nowe: [...];[...] i [...]).

W dniu 9 marca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało 4 postanowienia w przedmiocie wniosku skarżącego o wznowienie postępowań dot. przyznania mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego:

1/ sygn. akt [...] - o wznowieniu postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 marca 2014 r. (sygn. akt [...]) o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 7 stycznia 2014 r. (nr [...]) o odmowie wszczęcia na wniosek A. B. postępowania w sprawie przewrócenia mu utraconego z dniem 30 czerwca 2013 r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

2/ sygn. akt [...] - o wznowieniu postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 marca 2014 r. (sygn. akt [...]) o uchyleniu w całości postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 7 stycznia 2014 r. (nr [...]) oraz o odmowie wszczęcia na wniosek A. B. wszystkich postępowań wszczętych po utracie przez wnioskodawcę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

3/ sygn. akt [...]- o wznowieniu postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2014 r. (sygn. akt [...]) o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 19 września 2013 r. (nr [...]) o odmowie wszczęcia na wniosek A. B. postępowania w sprawie przyznania mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym;

4/ [...] - o wznowieniu postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt [...]) o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 25 maja 2013 r. (nr [...]) o odmowie wszczęcia na wniosek A. B. postępowania w sprawie utraty przez niego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 30 czerwca 2013 r.

W dniu 18 marca 2016 r. - za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła skarga A. B. na niewykonanie przez Kolegium prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2015 r. (sygn. akt III SAB/Gd 38/15). W treści złożonej skargi skarżący wniósł o wymierzenie organowi administracji grzywny w maksymalnej kwocie przewidzianej przez prawo oraz o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty, o której mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarżący wniósł ponadto o stwierdzenie, że bezczynność Kolegium w zakresie wykonania opisanego powyżej wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania wynikających z niewykonania tego orzeczenia.

Mając powyższe na uwadze organ wyjaśnił, że orzekając po wznowieniu postępowania co do istoty sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 21 marca 2016 r. następujące postanowienia:

1/ sygn. akt [...] - o odmowie uchylenia ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 marca 2014 r. (sygn. akt [...]) o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 7 stycznia 2014 r. (nr [...]) o odmowie wszczęcia na wniosek A. B. postępowania w sprawie przywrócenia utraconego przez niego z dniem 30 czerwca 2013 r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

2/ sygn. akt [...] - o odmowie uchylenia ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 marca 2014 r. (sygn. akt [...]) o uchyleniu w całości postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 7 stycznia 2014 r. nr [...] oraz o odmowie wszczęcia na wniosek A. B. wszystkich postępowań wszczętych po utracie przez wnioskodawcę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

3/ sygn. akt [...] - o odmowie uchylenia ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2014 r. (sygn. akt [...]) o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 19 września 2013 r. (nr [...]) o odmowie wszczęcia na wniosek A. B. postępowania w sprawie przyznania mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym;

4/ sygn. akt [...] - o odmowie uchylenia ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt [...]) o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 25 maja 2013 r. (nr [...]) o odmowie wszczęcia na wniosek A. B. postępowania w sprawie utraty przez niego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 30 czerwca 2013 r.

Kolegium wyjaśniło, że 8 opisanych powyżej postanowień (z dnia 8 marca 2016 r. i z dnia 21 marca 2016 r.) zostało doręczonych bezpośrednio do rąk skarżącego w dniu 29 marca 2016 r. Po otrzymaniu opisanych wyżej postanowień, skarżący zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioski wpłynęły do Kolegium w dniu 5 kwietnia 2016 r. i zostały zarejestrowane pod sygn. akt: [...], [...], [...] i [...] i niezwłocznie skierowane do rozpoznania.

W dniu 12 kwietnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało 4 postanowienia o wyżej powołanych sygn. akt, w których orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonych postanowień Kolegium z dnia 21 marca 2016 r. (sygn. akt [...],[...],[...] i [...]). Postanowienia zostały wysłane w dniu 13 kwietnia 2016 r.

Mając na uwadze opisany w sprawie stan faktyczny Kolegium wyjasniło, że sprawa stanowiąca istotę wszczętych na wniosek A. B. postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych została ostatecznie załatwiona co do istoty, co oznacza, że prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2015 r. (sygn. akt III SAB/Gd 38/15) został wykonany.

Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że okoliczność ta nie zmienia faktu, iż wniesiona skarga jest uzasadniona co do zasady. W świetle powyżej przedstawionego stanu sprawy stwierdzić należy, że istotnie prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2015 r. nie został przez Kolegium wykonany w oznaczonym w nim terminie, stosownie bowiem do art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.

Niezależnie od powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o stwierdzenie, że bezczynność organu w zakresie realizacji prawomocnego wyroku sądu administracyjnego nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na niski stopień zawinienia organu. Uzasadniając w tym zakresie swoje stanowisko Kolegium po pierwsze stwierdziło, że niewykonanie prawomocnego wyroku w przedmiocie bezczynności organu w oznaczonym w nim terminie miało - jak Sądowi administracyjnemu wiadomo z urzędu - charakter jednostkowy a w niniejszej sprawie wynikło ze zbiegu szeregu niesprzyjających okoliczności. Kolegium zwróciło uwagę na trwającą w dniach 2-12 lutego 2016 r. i udokumentowaną w aktach osobowych chorobę członka sprawozdawcy, która zbiegła się z upływem terminu wyznaczonego przez Sąd administracyjny na załatwienie sprawy. Usprawiedliwiona absencja sprawozdawcy skutkowała przesunięciem terminu w jakim nastąpiło rozpoznanie sprawy. Pismem z dnia 11 lutego 2016 r. Kolegium wezwało wnioskodawcę do sprecyzowania złożonego wniosku o wznowienie postępowania pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Z powodu bardzo dużej ilości korespondencji wychodzącej oraz niewystarczającej obsady stanowiska zajmującego się w Kolegium jej wysyłką, zostało ono wysłane dopiero w dniu 23 lutego 2016 r., a następnie doręczone adresatowi w dniu 29 lutego 2016 r. Podanie precyzujące pierwotny wniosek (zarejestrowany pod sygn. akt [...]), mające zasadnicze znaczenie dla rozpoznania sprawy, zostało doręczone organowi administracji w dniu 8 marca 2016 r. i niezwłocznie przekazane członkowi sprawozdawcy. Postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania zapadły niezwłocznie na posiedzeniu składu orzekającego w dniu 9 marca 2016 r. i zostały wysłane w dniu 11 marca 2016 r. Z kolei postanowienia załatwiające sprawę co do istoty zapadły na posiedzeniu w dniu 21 marca 2016 r. i zostały wysłane następnego dnia (ich doręczenie nastąpiło łącznie z postanowieniami w przedmiocie wznowienia postępowania).

Skarżący złożył wnioski o ponowne rozpatrzenie spraw, które wpłynęły do Kolegium w dniu 5 kwietnia 2016 r. i zostały niezwłocznie przekazane do rozpoznania nowemu sprawozdawcy. Załatwienie spraw nastąpiło na posiedzeniu składu orzekającego odbytym w terminie tygodniowym od daty ich wpływu.

Ponadto, Kolegium wyjaśniło, że na skutek korespondencji otrzymanej w dniu 9 marca 2016 r. (w trakcie trwania zwolnienia lekarskiego członka sprawozdawcy) z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji powzięło wiedzę o możliwości przekroczenia przez organ terminu załatwienia sprawy zakreślonego w treści prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2015 r. (sygn. akt III SAB/Gd 38/15). Niezwłocznie po powrocie sprawozdawcy ze zwolnienia lekarskiego (które nastąpiło już po upływie terminu zakreślonego w wyroku) zostały podjęte czynności mające na celu załatwienie sprawy. Kolejne czynności w sprawie (za wyjątkiem opisanego powyżej opóźnienia w wysyłce pisma z dnia 11 lutego 2016 r.) były podejmowane już niezwłocznie. Złożone przez skarżącego wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zostały załatwione bezzwłocznie. W konsekwencji sprawa została ostatecznie załatwiona co do istoty w możliwie najkrótszym terminie.

W ocenie Kolegium na skutek konsekwencji opisanego wyżej stanu faktycznego sprawy zostały wyciągnięte wnioski na przyszłość w zakresie obsługi korespondencji z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku. Ponadto Kolegium podkreśliło, że do niewykonania w terminie prawomocnego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie bezczynności organu dochodziło na przestrzeni ostatnich lat tylko sporadycznie - sytuacje te miały charakter jednostkowy, dotyczyły zaledwie kilku przypadków i zawsze były podyktowane szczególnymi okolicznościami.

W świetle opisanych okoliczności sprawy Kolegium wniosło o uwzględnienie wniesionej skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2015 r. (sygn. akt III SAB/Gd 38/15) w oznaczonym w nim terminie w zakresie stwierdzenia tego faktu, natomiast o odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny względnie o jej wymierzenie w możliwie najniższym wymiarze z uwagi na niewielki stopień zawinienia organu.

Ponadto Kolegium wniosło o oddalenie jako oczywiście bezzasadnego wniosku o przyznanie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, ponieważ nie poniósł on w niniejszej sprawie żadnych kosztów. Kolegium wniosło także o oddalenie wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej na rzecz skarżącego, gdyż skarżący nie wskazał ani nie uprawdopodobnił powstania żadnych szkód lub krzywd uzasadniających przyznanie sumy pieniężnej mającej na celu w ich kompensację; w szczególności nie uprawdopodobnił powstania żadnej realnej szkody ani poniesienia strat moralnych czy pogorszenia stanu zdrowia fizycznego i psychicznego w związku z działalnością organu.

Kolegium zwróciło także uwagę, że tylko od 2010 r. A. B. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego łącznie 56 odwołań, zażaleń i wniosków dotyczących przyznania różnych świadczeń z pomocy społecznej (30 spraw), niewywiązywania się przez skarżącego z obowiązku alimentacyjnego oraz dotyczących przyznania świadczeń rodzinnych (łącznie 26 spraw rejestrowanych w ramach przedmiotu "świadczenia rodzinne i zaliczka alimentacyjna"), a na wydane przez Kolegium rozstrzygnięcia skarżący wniósł w lalach 2010-2016 łącznie 30 skarg do sądu administracyjnego.

Pismem z dnia 20 maja 2016 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani podstawą prawną.

Treść skargi nie budzi wątpliwości co do tego, iż została ona oparta na podstawie prawnej z art. 154 p.p.s.a. Stosownie do treści tego artykułu w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny (§ 1). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3). Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (§ 6). Uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 7).

Z powyższego wynika, że przesłanką skutecznego wniesienia skargi o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku jest wystąpienie do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku przed wniesieniem skargi do sądu.

Z kolei warunkiem wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie przez sąd, że organ pozostaje w bezczynności (lub przewlekłe prowadzi postępowanie) po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W doktrynie przyjmuje się, że w razie spełnienia warunków określonych w art. 154 § 1 p.p.s.a. sąd obowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę, chyba że wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy – art. 154 § 3 p.p.s.a. a contrario (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 432 i 434).

Zasadą jest, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (art. 286 § 1 i § 2 p.p.s.a.).

Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżący przed złożeniem skargi o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku, pismem z dnia 3 marca 2016 r. (data wpływu do SKO – 8.03.2016 r.) wezwał organ do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2015 r. (sygn. akt III SAB/Gd 38/15), wobec czego skarga jest dopuszczalna i brak było podstaw do jej odrzucenia.

Podkreślenia wymaga, że ww. wyrokiem Sąd zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpoznania wniosku A. B. z dnia 12 listopada 2014 r. dotyczącego wznowienia postępowania i wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 21 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami spraw, a ponadto sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także orzekł o odrzuceniu wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że Kolegium dopuściło się kwalifikowanej bezczynności, gdyż od momentu wpływu wniosku skarżącego z dnia 12 listopada 2014 r. o wznowienie postępowań organ nie podjął żadnych działań zmierzających do nadania biegu sprawie wywołanej rzeczonym wnioskiem; w szczególności organ nie podjął jakichkolwiek czynności mających na celu formalną ocenę zasadności samego wszczęcia "wznowieniowego" postępowania. Taka bowiem wstępna i pozytywna ocena zasadności wszczęcia (prowadzenia) tego postępowania jest warunkiem koniecznym "ponownego" rozpoznania danej sprawy w trybie wznowienia postępowania.

Tak jak zostało to już wskazane powyżej, skuteczne złożenie skargi na wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku sądu może nastąpić nie później niż do wykonania wyroku przez organ. Z tego też powodu istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy musi być z jednej strony ustalenie daty wykonania przez organ wyroku sądu a z drugiej ustalenie daty wniesienia skargi. Podkreślenia wymaga przy tym, że skargę zawierającą żądanie wymierzenia grzywny wnosi się za pośrednictwem organu, który nie wykonał wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność albo nie wydał aktu lub nie podjął czynności po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności (art. 54 § 1 p.p.s.a.), bowiem gdyby ustawodawca chciał wyznaczyć inny tryb wnoszenia skargi o wymierzenie grzywny, to nie nazywałby tego żądania skargą, tylko wnioskiem w rozumieniu art. 63 p.p.s.a. (zob. B. Dauter, op.cit., s. 432).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy dojść do wniosku, że skarżący wniósł niniejszą skargę w czasie, w którym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2015 r. (sygn. akt III SAB/Gd 38/15) został już wykonany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

W dniu 9 marca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało postanowienia orzekające o wznowieniu postępowań objętych wnioskiem skarżącego z dnia 12 listopada 2014 r., a zatem należy przyjąć, że w tym dniu Kolegium rozpoznało przedmiotowy wniosek skarżącego w zakresie wstępnej oceny, warunkującej zasadność wszczęcia postępowania w trybie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej uprzednio ostatecznym aktem administracyjnym (tutaj: ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 marca 2014 r., sygn. akt [...]; z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt [...]; z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt [...] oraz z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt [...]). Wyjaśnić w tym miejscu należy, że – wbrew twierdzeniom skarżącego – takie działanie organu oznacza wykonanie wyroku tut. Sądu z dnia 13 listopada 2015 r. (sygn. akt III SAB/Gd 38/15), gdyż w wyroku tym – zważywszy na specyfikę prowadzenia postępowania w trybie wznowienia postępowania – organ został zobowiązany do rozpoznania w terminie 21 dni od daty zwrotu akt sprawy wniosku skarżącego z dnia 12 listopada 2014 r. i wydania "odpowiedniego aktu administracyjnego", co nie tylko oznacza wydanie aktu kończącego "sprawę wznowieniową" (na podstawie art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego) lecz może także oznaczać przeprowadzenie przez organ (wstępnego) postępowania mającego na celu zbadanie przesłanek warunkujących możliwość wszczęcia postępowania wznowieniowego i podjęcia w tym zakresie postanowienia (na podstawie art. 149 § 1 albo § 3 Kodeksu postępowania admijistracyjnego).

Skoro zatem w dniu 9 marca 2016 r. wyrok tut. Sądu z dnia 13 listopada 2015 r. (sygn. akt III SAB/Gd 38/15) został wykonany na skutek rozpoznania wniosku skarżącego i wydania postanowień o wznowieniu postępowań, przeto uwzględnienie wniesionej przez skarżącego skargi możliwe byłoby tylko w przypadku ustalenia, że skarga została wniesiona przed dniem wykonania wyroku (czyli wydania postanowień z dnia 9 marca 2016 r.).

Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa skarga w dniu 9 marca 2016 r. została nadana na poczcie i zaadresowana do tut. Sądu, a zatem z naruszeniem art. 54 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W tej sytuacji tut. Sąd w dniu 16 marca 2016 r. przekazał skargę Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu celem zachowania ustawowego trybu i to właśnie ten dzień w opisanych okolicznościach należy przyjąć za dzień skutecznego złożenia skargi przez skarżącego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że w sytuacji, gdy uznane za skargę pismo, które zostało wniesione bezpośrednio do sądu, a zatem z naruszeniem trybu wskazanego w art. 54 § 1 p.p.s.a. nakazującego wnoszenie skarg za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, datą wniesienia przedmiotowej skargi jest data jej przesłania przez sąd organowi (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2882/13, LEX nr 1452162, por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 783/14, LEX nr 1460098).

W zaistniałej sytuacji należy więc stwierdzić, że złożona przez skarżącego na podstawie art. 154 p.p.s.a. skarga została wniesiona już po wykonaniu przez Kolegium wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2015 r. (sygn. akt III SAB/Gd 38/15), a zatem brak było podstaw do jej uwzględnienia.

W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.