Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 75/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 200,  art. 205,  art. 134 par. 1,  art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 4,  art. 148 par. 2,  art. 7,  art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. C., M. C., M. C., D. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w spawie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących M. C., M. C., M. C. oraz D. C. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], Nr [...], Wójt Gminy odmówił M.C., M.C., M.C. i D.C. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...], Nr [...], wydaną na rzecz Spółki A., ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami oraz parkingiem na terenie działki nr [...], przy ul. [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji stwierdził, iż wnioskodawcy nie wskazali swojego interesu prawnego, kwalifikującego ich do stron postępowania

w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] o warunkach zabudowy działki nr [...]. Organ podkreślił, iż wnioskodawcy jako współwłaściciele działki nr [...], nie graniczą z działką nr [...], a w przestrzeni miedzy tymi działkami znajduje się inna działka zabudowana, oddzielająca ich nieruchomość od działki nr [...]. Organ wskazał też, że zgodność planowanej inwestycji z przepisami Prawa budowlanego jest badana w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę,

a ponadto w ostatecznej decyzji z dnia [...] podano informację, iż zakres planowanej inwestycji ograniczają ustalenia tej decyzji oraz przepisy techniczno-budowlane.

Wnioskodawcy wnieśli zażalenie na ww. postanowienie, wnioskując o jego uchylenie w całości. Wskazali, że działka nr [...], której są współwłaścicielami, położona jest przy ul. [...] i znajduje się w obszarze bliskiego sąsiedztwa z działką nr [...], od której dzieli ich ulica [...], stanowiąca ciąg pieszo-jezdny oraz sąsiednie nieruchomości, co daje ok. 25 m odległości. Zdaniem M.C., M.C., M.C. i D.C., 23-metrowa wysokość planowanego obiektu i ustalone wskaźniki zabudowy w stosunku do powierzchni działki świadczą, iż obiekt ten będzie oddziaływać nie tylko na ich nieruchomość, ale i na wszystkie inne położone przy ul. [...] i w najbliższym otoczeniu: przesłoni nasłonecznienie od strony południowo-zachodniej, zwiększy ruch drogowy na ulicy [...] oraz odetnie od wiatrów południowo-zachodnich, co pozbawi ich strefy przewietrzeń budynków. Żalący się podnieśli, że w ich ocenie, w całej miejscowości [...] i na terenie całej gminy nie ma budynku, ani obiektu, o wysokości 23 m, zaś w sporządzonej analizie urbanistyczno-architektonicznej podano nieprawdziwe wysokości istniejących budynków. W podsumowaniu zażalenia podkreślili, że Starosta uznał ich za stronę w postępowaniu dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę na działce nr [...] i w postępowaniu dotyczącym zmiany tej decyzji. Ponadto żalący się podnieśli szereg innych zarzutów merytorycznych w odniesieniu do ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia

[...], Nr [...], wydanym na podstawie art.138 § 1 pkt 1

w związku z art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), zwanym dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu zażalenia M.C., M.C., M.C., D.C. na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ ustalił, że wnioskiem z dnia [...] M.C., M.C., M.C., D.C. zwrócili się do Wójta Gminy o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji o warunkach zabudowy Nr [...] dla działki nr [...] uzasadniając, iż przy jej wydawaniu organ pozbawił ich możliwości wypowiedzenia się w sprawie, nie uznając ich stroną tego postępowania. Wnioskodawcy wskazali, iż ustalone dla działki nr [...] warunki zabudowy znacznie odbiegają od istniejącej zabudowy w sąsiedztwie i najbliższego otoczenia, co stanowi naruszenie przepisów określonych w art.61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 5 ustawy Prawo budowlane.

Kolegium stwierdziło, że wznowienie postępowania stwarza możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną w art. 145 § 1 K.p.a., przy czym K.p.a. uzależnia tę możliwość od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych oraz braku w sprawie dwóch przesłanek negatywnych. Przesłanki pozytywne to: rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienie jednej z wyliczonych w art. 145 § 1 K.p.a. przesłanek wznowienia, zaś przesłanki negatywne (określone w art. 146 K.p.a.) to przesłanka terminu (§ 1), wystąpienie sytuacji, gdy treść rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania odpowiadałaby treści decyzji ostatecznej (§ 2).

Żalący się wskazali w zażaleniu, iż nie mieli możliwości wypowiedzenia się

w postępowaniu Wójta Gminy, zakończonym decyzją z dnia [...],

Nr [...], ustalającą warunki zabudowy działki nr [...], położonej

"w obszarze bliskiego sąsiedztwa" od ich nieruchomości, tj. działki nr [...]. Zdaniem organu, sytuacja ta dotyczy wady wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Zgodnie z przepisami art. 148 § 2 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się organu, który wydał decyzję, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Zatem bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie jest liczony od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji (w pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim - o czynność jej doręczenia). Zatem, według 148 § 2 K.p.a., nie wymaga się dopełnienia obowiązku doręczenia decyzji dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie, z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Kolegium stwierdziło, że rozpatrując niniejszą sprawę podjęło czynności dla zbadania, czy żalący się dochowali terminu do wniesienia, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., podania o wznowienie postępowania, opierając się na informacji zawartej w zażaleniu, iż Starosta Koszaliński uznał ich za stronę w postępowaniu zakończonym decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla zabudowy działki nr [...]. Akta sprawy przekazane przez organ I instancji zawierały, między innymi, wspomnianą decyzję Starosty, z dnia [...], Nr [...], wydaną na rzecz inwestora, tj. Spółki A., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem, na działce nr [...] przy ul. [...]. W rozdzielniku tej decyzji, pod poz.10 i 11 ujęto: D i M. C oraz M i M. C. Na stronie pierwszej ww. decyzji, wiersz 18 i 19 od dołu, znajduje się informacja o decyzji Wójta Gminy z dnia [...], Nr [...], ustalającej warunki zabudowy i o postanowieniu z dnia [...] (o sprostowaniu omyłki). Zdaniem Kolegium, oznacza to, że wraz z doręczeniem decyzji o pozwoleniu na budowę składający zażalenie dowiedzieli o wydanej przez Wójta Gminy decyzji ustalającej warunki zabudowy dla działki nr [...].

Kolegium uzupełniło materiał dowodowy o datę doręczenia wnioskującym

o wznowienie postępowania przez Starostę ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Z akt sprawy dotyczących ww. decyzji z dnia [...] o pozwoleniu na budowę, znajdujących się u Starosty, zdaniem Kolegium, wynika,

iż decyzja została doręczona w dniu [...], czego dowodem jest zwrotne poświadczenie odbioru zawarte w aktach sprawy.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 148 § 1 i 2 K.p.a. (o miesięcznym terminie, od dnia powzięcia wiadomości o decyzji, do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją), Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że M.C., M.C., M.C., D.C. posiadali możliwość wniesienia podania o wznowienie postępowania w ustawowym terminie, a termin ten upływał z dniem [...], tj. w okresie miesiąca od dnia następnego po dniu doręczenia im decyzji przez Starostę. Tym samym Kolegium stwierdziło, iż wniesienie w dniu [...] podania o wznowienie postępowania nastąpiło po przeszło dwuletnim okresie od dnia, gdy ww. dowiedzieli się o wydanej przez Wójta Gminy decyzji o warunkach zabudowy działki nr [...], a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 148 K.p.a.

Kolegium zwróciło także uwagę, iż wznowienie postępowania w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego miesięcznego terminu do złożenia wniosku, a następnie wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, byłoby dotknięte wadą nieważności, wyszczególnioną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 K.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny.

Jednocześnie Kolegium odniosło się do stanowiska organu I instancji zawartego w zaskarżonym postanowieniu, dotyczącego braku przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] ustalającą na rzecz Spółki A. warunki zabudowy działki nr [...], przy ul. [...]. Kolegium nie podzieliło tego stanowiska. Decyzja ustalająca warunki zabudowy jest decyzją, której tryb wydawania i treść zostały unormowane przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale postępowanie, w którym ona jest wydawana, podlega także regułom K.p.a. W postępowaniu prowadzącym do jej wydania, jako jego strony, uczestniczą właściciele sąsiednich nieruchomości, przy czym sąsiedztwo to nie zawsze należy rozumieć jako działki bezpośrednio przyległe do działki objętej inwestycją (taka jest linia orzecznictwa sądowoadministracyjnego w tym zakresie), co oznacza, że nie można wykluczyć udziału na prawach strony właścicieli nieruchomości leżących w pewnym oddaleniu, jeżeli tylko realizacja inwestycji powoduje naruszenie ich prawnie chronionych interesów, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem wnioskodawcy wznowienia wskazują, iż wysokość obiektu na działce nr [...] będzie miała wpływ na sposób użytkowania przez nich ich nieruchomości, np. przez ograniczenie nasłonecznienia. Jeżeli więc wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i zawiera stwierdzenie, że składający to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, a został w tym postępowaniu pominięty i na poparcie swych twierdzeń powołuje się na interes prawny, który jego zdaniem został naruszony, organ mając nawet wątpliwości co do przymiotu strony, na tym etapie nie może odmówić wznowienia. Należy więc wznowić postępowanie postanowieniem, a następnie dokonać merytorycznej oceny materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie i istnienia przesłanek z art. 145 § 1 K.p.a.

Kolegium podzieliło stanowisko M.C., M.C., M.C., D.C., iż organ I instancji zbyt pochopnie osądził o braku przez nich przymiotu strony. Z uwagi jednak na wykazanie, że jako strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, które bez własnej winy nie brały w nim udziału, ww. uchybili terminowi do wniesienia podania o jego wznowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez M.C., M.C., M.C., D.C., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności naruszenie art. 6 K.p.a. w związku z 148 § 2 K.p.a. w związku z art. 44 § 2 przez błędną wykładnie tych przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie.

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdzili, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że o decyzji Wójta Gminy dowiedzieli się

w dniu [...] z pisma Starosty Powiatowego kierowanego do inwestora Spółki A., które zatwierdzało projekt budowlany i udzieliło pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego.

Zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a., termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, w taki sposób by mogła zidentyfikować organ ją wydający oraz wskazać na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Pogląd ten jest podzielany także w orzecznictwie.

Skarżący podnieśli, że w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego

z 8 czerwca 2011, sygn. akt IIOSK 991/10 przyjęto, że "Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji nie musi nawet pochodzić od organu wydającego decyzję, może pochodzić także z innych źródeł, istotne jest, by wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie." Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny z siedzibą w Szczecinie w wyroku z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 1055/10 (Opubl. Legali), w którym stwierdził, że "termin do złożenia żądania wznowienia postępowania zaczyna bieg od dnia dowiedzenia się przez stronę w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja".

W ocenie skarżących, przyjąć należy, wbrew stanowisku SKO,

że w tym przypadku, skarżący nie dysponowali faktyczną wiedzą na temat decyzji Wójta Gminy z dnia [...], która pozwoliłaby rozeznać się w treści rozstrzygnięcia w tej sprawie.

Starostwo Powiatowe wystosowało do skarżących pismo o sygn. akt [...] z dnia [...] (załącznik nr 1) doręczone w dniu [...], w którym zawiadomiło o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę na działce [...] w [...], uznając ich za strony, działając w oparciu o te same przepisy prawa, z których korzysta Urząd Gminy. Strony na etapie wystąpienia przez inwestora o wydanie decyzji dotyczącej warunków zabudowy, mają prawo do wypowiedzenia się w sprawie, czego Urząd Gminy nie zapewnił im na tym etapie, czyli czynnego udziału w postępowaniu zgodnie z artykułem 10 K.p.a.

W dniu [...] skarżący złożyli wniosek o udostępnienie informacji publicznej (załącznik nr 2) dotyczącej warunków zabudowy nieruchomości [...], wydanych przez Urząd Gminy. Po zapoznaniu się z wyżej wymienionymi materiałami złożyli wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego warunków zabudowy. Skarżący uważają, że wniosek ten złożyli w terminie. Wydaną decyzją

o warunkach zabudowy Wójt Gmin naruszył ustawę z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r. Nr 80, poz. 717), w szczególności art. 61 pkt 1, gdyż w całej miejscowości i na terenie całej gminy nie ma budynku, ani obiektu o wysokości 23 m. W analizach funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wykonanych w celu ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w [...] dla działek, [...] podano nieprawdziwe wysokości budynków, znacznie zawyżając ich wysokości:

- budynek na działce kw [...] ma wysokość [...] m., a rzeczywiście ma [...] m

- budynek na działce kw [...] ma wysokość [...] m, a rzeczywiście ma [...] m.

- budynek na działce kw [...] ma wysokość [...] m, a rzeczywiście ma [...] m.

Podane wyżej prawidłowe wysokości ustalono w oparciu o opinię - OPERAT TECHNICZNY - sporządzony przez Spółkę C.

Zdaniem skarżących, istotnym jest również fakt, że pismo Starosty, na które powołuje się w uzasadnieniu Kolegium dotyczy zupełnie innego postępowania. Dotyczyło ono decyzji o pozwolenie na budowę, nie zaś decyzji określającej warunki zabudowy. Są to dwa różne postępowania.

Skarżący podnieśli także, że organ administracji publicznej przy wydawaniu decyzji o odmowie wszczęcia postępowania ze względu na niedochowanie terminu określonego w art. 148 § 2 K.p.a. powinien zbadać, czy naruszenie to jest niewątpliwe i nie budzące wątpliwości w świetle okoliczności sprawy. W przeciwnym przypadku, na podstawie art. 149 § 2 K.p.a. organ ten zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2011, II SA/Sz 786/10, opubl: Legalis).

Dodali, że jeśli zdaniem sądu, w tym przypadku uchybienie terminowi nie jest oczywiste, to celem ustalenia daty powzięcia informacji o decyzji Wójta Gminy

z dnia [...] winno być przeprowadzone postępowanie. Ponadto skarżący wytknęli wiele innych błędów w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] uczestnik postępowania Spółka A. wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Mając na uwadze zakres informacji zawartych w decyzji Starosty z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, bez wątpienia uznać należy, iż skarżący wraz z odebraniem decyzji Starosty, powzięli informację o decyzji Wójta Gminy w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

Bezsprzecznie więc uznać należy, że składając w dniu [...] wniosek

o wznowienie postępowania, skarżący nie dotrzymali ustawowego terminu wskazanego w art. 148 § 1 K.p.a.

Uczestnik wskazał, że skarżący w żadnym zakresie nie wykazali i nie udowodnili, że właściwą datą wyznaczającą początek miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest dzień [...]. Na uwagę zasługuje także fakt, że datę tą skarżący ujawnili wyłącznie w skardze i w żadnym zakresie nie wspomnieli o niej w samym wniosku o wznowienie postępowania. Jednakże, w ocenie uczestnika, przyjęcie, iż strony dowiedziały się o decyzji dopiero w dniu [...] uznać należy nie tylko za niedopuszczalne i nieudowodnione, ale wręcz nieprawdopodobne. Działania strony skarżącej wskazują na tendencję do dostosowania daty rzekomego uzyskania wiedzy o przedmiotowej decyzji do potrzeb złożenia wniosku o wznowienie postępowania, celem nieuzasadnionego wykazania zachowania ustawowego miesięcznego terminu do wdrożenia postępowania wznowieniowego.

Ponadto uczestnik podkreślił, że w wyroku z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. akt

II SA/Sz 935/12, również ze skargi tych samych skarżących na postanowienie SKO

w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał w ślad za orzecznictwem sądowym, że niezbędną w kontekście podstaw wznowienia postępowania wiedzę o wydaniu decyzji w przedmiocie warunków zabudowy osoba zainteresowana może uzyskać także z wydanej następczo decyzji o pozwoleniu na budowę.

W ocenie uczestnika, skarżący powzięli wiedzę o wydanej decyzji "w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania" wraz

z doręczeniem decyzji Starosty - w dniu [...], a więc złożyli wniosek

o wznowienie postępowania z przekroczeniem terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego, stanowiące nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ostatecznej i wprowadzające wyjątek od zasady trwałości tego rodzaju decyzji, obejmuje trzy fazy. Pierwsza faza postępowania to badanie dopuszczalności złożonego wniosku w przedmiocie wznowienia postępowania. W zależności od dokonanych ustaleń organ właściwy podejmuje rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją ostateczną bądź też odmowy wznowienia postępowania.

Postanowienie o wznowieniu postępowania skutkuje przejściem do drugiej fazy postępowania, mającej na celu przeprowadzenie przez właściwy organ ustaleń

w zakresie przyczyn wznowienia. Fazę trzecią stanowi etap rozstrzygania. W fazie wstępnej organ obowiązany jest dokonać ustaleń w zakresie podmiotowej

i przedmiotowej dopuszczalności złożonego wniosku o wznowienie postępowania oraz dochowania trybu jego wniesienia.

Skarżący wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy z dnia [...], nr [...], o warunkach zabudowy dla działki [...] w [...] uzasadnili, między innymi, okolicznością, iż w postępowaniu tym pozbawiono ich możliwości wypowiedzenia się, a tym samym pominięto ich jako strony postępowania. Powyższe wskazuje, że podstawą wznowienia, na której oparty został złożony przez skarżących wniosek, stanowiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. okoliczność, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W myśl art. 148 § 2 K.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Podstawową kwestią wymagającą zatem wyjaśnienia jest okoliczność zachowania przez skarżących miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, liczonego od dnia dowiedzenia się przez skarżących o decyzji Wójta Gminy z dnia [...], ustalającej na wniosek Spółki A. warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami oraz parkingiem podziemnym na terenie położonym w granicach działki nr [...], w miejscowości [...].

Zdaniem skarżących, wymóg "dowiedzenia się o decyzji", o którym mowa

w art. 148 § 2 K.p.a. odnosi się do okoliczności, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania, za które należy uznać takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie skarżących, w związku z powyższym, w rozpoznawanej sprawie nie uzyskali oni faktycznej wiedzy na temat decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy w dniu [...], lecz dopiero po udostępnieniu im decyzji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej w dniu [...].

Ustosunkowując się w powyższym zakresie do zarzutu skarżących wskazać należy, iż wbrew ich stanowisku w orzecznictwie sądowym uznaje się, że niezbędną,

w kontekście podstaw wznowienia postępowania, wiedzę o wydaniu decyzji

w przedmiocie warunków zabudowy osoba zainteresowana może uzyskać także

z wydanej następczo decyzji o pozwoleniu na budowę. Przyjmuje się bowiem, iż dla przyjęcia, iż strona "dowiedziała się o decyzji" wystarczające jest, by posiadała ona informacje o organie, który decyzję wydał oraz sposobie rozstrzygnięcia sprawy, lecz nie jest konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 października 2008 r., sygn. II SA/Kr 545/08 oraz z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. II SA/Kr 43/11, dostępne

w internecie - orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak podkreślił w jednym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny, termin jednego miesiąca określony w art. 148 § 2 K.p.a. należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie od dnia, w którym strona mogła zapoznać się z jej treścią, ponieważ po to termin ten został ustanowiony, aby osoba, która dowiedziała się o wydaniu decyzji w okresie biegu niniejszego terminu mogła zapoznać się z treścią danej decyzji i ewentualnie podjąć odpowiednie działania (wyrok z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. II OSK 361/09 dostępny w internecie).

W rozpatrywanej sprawie wyjaśnienia wymaga więc kwestia, czy ww. decyzja Starosty o pozwoleniu na budowę dotarła do wiadomości każdej ze skarżących stron, w taki sposób, że mogły one się zapoznać z jej treścią i na jej podstawie uzyskać miarodajną wiedzę o decyzji Wójta Gminy w przedmiocie warunków zabudowy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu stwierdziło, że Starosta uznał skarżących za strony

w postępowaniu zakończonym decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla zabudowy działki nr [...], co znalazło potwierdzenie w aktach sprawy, przekazanych przez organ I instancji (zawierały, między innymi, decyzję Starosty, z dnia [...], Nr [...], wydaną na rzecz inwestora, tj. Spółkę A., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem, na działce nr [...], przy ul. [...]). W rozdzielniku tej decyzji, pod poz.10 i 11 ujęto: D. i M. C. oraz M. i M. C.. Na stronie pierwszej ww. decyzji, wiersz 18 i 19 od dołu, znajduje się informacja o decyzji Wójta Gminy z dnia [...], Nr [...], ustalającej warunki zabudowy i o postanowieniu z dnia [...] (o sprostowaniu omyłki w tej decyzji). Zdaniem Kolegium, oznacza to, że wraz z doręczeniem decyzji o pozwoleniu na budowę ([...]), składający zażalenie, dowiedzieli się o wydanej przez Wójta Gminy decyzji ustalającej warunki zabudowy dla działki nr [...].

W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji o pozwoleniu na budowę (niepotwierdzona za zgodność z oryginałem), wskazująca na doręczenie decyzji jedynie M.C. (przesyłka zaadresowana jest wyłącznie do niego), brak jest natomiast jakichkolwiek ustaleń odnośnie do daty doręczenia tej decyzji pozostałym stronom.

Dodać należy, że stroną postępowania administracyjnego nie jest małżeństwo jako takie, lecz stronami są małżonkowie jako współwłaściciele nieruchomości, więc pisma należy doręczać każdemu z małżonków. W takiej sytuacji, za datę dowiedzenia się o wydanej decyzji można byłoby uznać datę doręczenia decyzji jednemu współmałżonkowi tylko wtedy, gdyby drugi współmałżonek oświadczył, że niezwłocznie po doręczeniu decyzji został poinformowany szczegółowo o treści decyzji, a także, iż decyzja ta została mu okazana.

Przyjęcie przez Kolegium daty doręczenia decyzji M.C. ([...]) za datę dowiedzenia się o wydanej decyzji o warunkach zabudowy działki [...] w [...], także przez pozostałe strony występujące z wnioskiem o wznowienie postępowania, było co najmniej przedwczesne, gdyż dokonane zostało z naruszeniem art.7 i 77 § 1 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe, sąd uznał za zasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, które naruszało przedstawione na wstępie zasady badania przymiotu strony postępowania

o wznowienie postępowania administracyjnego.

Ponowne rozpatrzenie wniosku stron o wznowienie postępowania winno nastąpić po uprzednim uzupełnieniu postępowania dowodowego w zakresie ustalenia daty dowiedzenia się przez wnioskodawców wznowienia postępowania administracyjnego o istnieniu decyzji w przedmiocie warunków zabudowy z dnia [...], a następnie badania dopuszczalności wniosku i w zależności od wyniku tego postępowania podjęcie dalszych działań – zgodnie z obowiązującymi przepisami i przy uwzględnieniu oceny prawnej i wskazań zawartych w niniejszym wyroku.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art.200 w zw. z art.205 ww. ustawy.