Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 35/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 14 marca 2007r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty O. z dnia [...] r. nr [...], II. określa , że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ) na rzecz adw. M. O. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) podwyższoną o kwotę 52, 80 zł (pięćdziesiąt dwa 80/100 ) stawki podatku od towaru i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności – łącznie kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/P. Miładowski MB


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta Powiatu w O. orzekł o obowiązku zwrotu przez H. N. nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 3.718,60 złotych. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że strona w dniu [...] października 2003 r. została zarejestrowana jako bezrobotna i w związku z tym, od dnia 10 października 2003 r. do dnia 31 marca 2004 r. pobierała świadczenie, pomimo, że nie spełniała warunków zarówno do uznania za osobę bezrobotną jak i do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Powołując się na brzmienie art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm., dalej upz) wskazano, że nienależnie pobrane świadczenie podlega zwrotowi w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

W odwołaniu od decyzji H. N. podkreśliła, że przyczyną niezrozumienia warunków rejestracji był najprawdopodobniej zły stan zdrowia, o czym świadczyć mają zaświadczenia wystawione przez psychologa klinicznego, które załączyła do poprzednich odwołań. Wskazała, że skoro o zawieszonej działalności gospodarczej poinformowała osobiście Powiatowy Urząd Pracy (dalej: PUP) nie można przyjąć, że próbowała to zataić. Podkreśliła, że nie może zwrócić świadczenia, ponieważ została bez środków do życia i wskazała, że o swojej sytuacji finansowej pisała już niejednokrotnie.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 145 §1 pkt 5 kpa postępowanie wznawia się jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Taką istotną dla sprawy nową okolicznością był fakt, że w dniu zgłoszenia w PUP strona posiadała zawieszoną działalność gospodarczą. Oceniono, że organ I instancji w trakcie postępowania trafnie ustalił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. F upz za bezrobotnego może być uznana osoba która m.in. nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Wskazano, że odwołująca podjęła prowadzenie działalności gospodarczej i prowadziła ją, jak wynika z zaświadczenia Urzędu Skarbowego w O. do dnia 31 października 2002 r. a od 01 listopada 2002 r. zawiesiła tę działalność. W związku z tym, że prawo do zasiłku jest ściśle związane ze spełnianiem warunków do uznania za osobę bezrobotną należy wskazać, że zasiłek dla bezrobotnych nie przysługuje osobie, która nie spełnia warunków uznania za bezrobotną. Ponadto zauważono, że w dniu zgłoszenia się w PUP strona została pouczona, iż bezrobotnym może być jedynie osoba, która nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do dnia wyrejestrowania tej działalności. Wskazano również, że nie można indywidualnie potraktować sprawy strony ponieważ przepisy ustawy o promocji zatrudnienia nie mają charakteru uznaniowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca zwróciła się o odstąpienie od żądania zwrotu kwoty 3718,60 złotych w szczególności podnosząc argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto wskazała, że z zawieszonej działalności gospodarczej nie miała żadnych dochodów a od miesiąca lutego 2003 r. jest pod stałą kontrolą lekarską i zażywa silne leki przeciwdepresyjne i nasenne.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty wymienione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą się ostać.

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarżąca została uznana za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku decyzją Starosty O. z dnia [...] r. nr [...] (k.1 akt administracyjnych). W wyniku wznowienia postępowania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta orzekł o uchyleniu w całości decyzji własnej z dnia [...] r. oraz odmówił przyznania skarżącej zarówno statusu osoby bezrobotnej jak i prawa do zasiłku. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] r. nr [...] (k. 33-35). Zatem wydana w niniejszej sprawie decyzja Starosty O. z dnia [...] r. nakazująca zwrócenie nienależnej kwoty pobranego zasiłku jest konsekwencją wcześniejszego uchylenia decyzji przyznającej prawo do zasiłku.

Sądowi z urzędu jest wiadomym, że pismem z dnia 21 września 2004 r. skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę na wyżej wspomnianą decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...], a sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą IV SA/Po 1305/04. Wyrokiem z dnia 18 maja 2006 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty O. z dnia [...] r. nr [...]. Wyrok stał się prawomocny z dniem 11 lipca 2006 r. Decyzja uchylająca decyzję o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej oraz przyznaniu prawa do zasiłku okazała się być decyzją wadliwą, a potwierdzony został status skarżącej jako osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku. Powyższe oznacza, że z obrotu prawnego została wyeliminowana podstawa do wydania decyzji nakazującej zwrócenie niesłusznie pobranego świadczenia.

W aktach sprawy znajdują się przesłane przez organ I instancji kopia decyzji Starosty O. z dnia [...] r. nr [...] umarzająca postępowanie w sprawie uznania skarżącej za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych oraz informacja dyrektora PUP w O., że przysłana decyzja stała się prawomocna (k. 80-82).

W niniejszej sprawie nie doszło do uchylenia decyzji "w sprawie uprawnień zasiłkowych". Skoro nie została uchylona decyzja z dnia [...] r. o uznaniu Skarżącej za bezrobotną i przyznaniu jej prawa do zasiłku to ta decyzja wciąż funkcjonuje w obrocie prawnym. Również z tego względu nie można uznać przyznanego Skarżącej zasiłku za nienależnie pobrany.

Z tych powodów uwzględniając okoliczności sprawy, na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Podstawę zasądzenia zwrotu kosztów pełnomocnikowi wyznaczonemu w ramach prawa pomocy stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. nr 163, poz. 1348 ze zm.) w szczególności §2 ust. 1 i 3 oraz §18 ust. 1 pkt 1 c.

/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski

MB