Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 299/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 118, art. 129 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. A sp. z o.o. we W. (zwana w dalszych wywodach uzasadnienia "stroną skarżącą") wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej we W. o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa dolnośląskiego.

Prowadząc postępowanie w sprawie wydania zezwolenia, Dyrektor Izby Skarbowej we W. wystąpił do wszystkich Dyrektorów Izb Skarbowych o udzielenie informacji na temat ewentualnych posiadanych przez spółkę zezwoleń w tym zakresie. Po uzyskaniu odpowiedzi negatywnych, organ administracji pismami z dnia [...] r. i z dnia [...] r. wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku i złożenia niezbędnych wyjaśnień. Strona skarżąca wykonała wezwania organu, jednakże w dniu [...] r. rozszerzyła złożony wniosek o kolejne lokale.

W związku z powstałymi wątpliwościami dotyczącymi środków przeznaczonych na objęcie udziałów w spółce przez jedną z osób wymienionych we wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w tym zakresie, zlecając jednocześnie naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego przeprowadzenie postępowania w sprawie weryfikacji źródła pochodzenia wskazanych środków. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – [...] zakończył wskazane postępowanie decyzja z dnia [...] r.

Kolejnymi pismami złożonymi w [...] r. spółka ponownie rozszerzyła złożony wniosek o kolejne lokale, w których planowała prowadzić działalność. Również w [...] r. strona skarżąca przedłożyła organowi nowe oznaczenie udziałów z określoną wartością, wraz z wnioskiem o dokonanie odpowiedniej zmiany w Krajowym Rejestrze Sądowym.

W związku ze zmianą zakresu złożonego wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej ponownie wezwał spółkę do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku, co strona skarżąca uczyniła pismem z dnia [...] r., jednocześnie modyfikując wniosek w zakresie lokalizacji siedmiu lokali.

W trakcie prowadzonego postępowania, organ administracyjny powziął szereg wątpliwości odnośnie lokali wskazanych we wniosku, w których spółka miała prowadzić działalność, wobec czego wezwał spółkę do przedstawienia odpowiednich tytułów prawnych do lokali i jednocześnie zobowiązał naczelników właściwych urzędów skarbowych, do zweryfikowania danych wskazanych we wniosku, dotyczących opisanych nieruchomości.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, strona skarżąca zrezygnowała z ubiegania się o zezwolenie w 35 spośród 52 wskazanych we wniosku lokali, jednocześnie po raz kolejny modyfikując wniosek w zakresie 5 dodatkowych miejsc wykonywania planowanej działalności.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. wyznaczył termin do zakończenia postępowania do dnia [...] r. i jednocześnie poinformował stronę, że dalsze zmiany wniosku mogą spowodować kolejne przedłużenie terminu jego rozpatrzenia.

W związku z wejściem w życie w dniu 31 października 2009 r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, która przeniosła dotychczasowe zadania organów podatkowych wynikające z ustawy o grach i zakładach wzajemnych na organy celne, wniosek spółki, wraz z zebranych materiałem dowodowym, przekazany został w dniu [...] r. Dyrektorowi Izby Celnej we W.

Organ ten podjął dalsze czynności wyjaśniające i w związku z tym wydłużył termin do zakończenia postępowania do dnia [...] r. Strona skarżąca natomiast po raz kolejny zmodyfikowała wniosek w zakresie lokali wnioskowanych jako punkty gier.

W związku z faktem, że w dniu 1 stycznia 2010 r. wszedł w życie przepis art. 118 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201,. poz. 1540), który mówi, iż do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1 stycznia 2010 r.) stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej, natomiast zgodnie z art. 129 ust. 1 wskazanej ustawy .postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (...) wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się Dyrektor Izby Celnej we W., po zapoznaniu strony z zebranym materiałem dowodowym, w dniu [...] r. umorzył postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa dolnośląskiego.

Po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009r. Nr 201, poz. 1540) a straciła moc ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004r. nr 4, poz. 27 ze zm.). Ustawa o grach hazardowych w art. 2 ust. 3 i 5 stanowi, iż grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości, a nadto, że grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych w tym komputerowych organizowana w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Jak wskazuje art. 4 ust, 1 pkt. 1 lit a przywołanej wyżej ustawy, gry na automatach mogą być urządzane wyłącznie w kasynach gry. Ustawodawca w ustawie o grach hazardowych nie przewidział natomiast, podobnie jak to miało miejsce w poprzednio obowiązującej ustawie, dopuszczalności prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach ani również prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach niskich wygranych.

W myśl art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń, udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Natomiast jak stanowił art. 36 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier urządzanych w salonie gier na automatach, a także w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udzielane były na okres 6 lat, z możliwością jego przedłużenia na kolejne 6 lat.

Ponadto zgodnie z art. 118 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1 stycznia 2010 r.) stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

Natomiast stosownie do brzmienia art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się.

Dyrektor uznał w świetle przytoczonych uregulowań żądanie strony co do uchylenia decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy ze bezzasadne.

Odnośnie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego oraz zasady bezpośredniego stosowania i bezpośredniej skuteczności przepisów prawa unijnego Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił w decyzji, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego, na mocy którego Polska stała się Państwem Członkowskim Wspólnoty Europejskiej, a więc na jej terytorium obowiązuje prawo wspólnotowe z całym jego dotychczasowym dorobkiem. Prawo to stanowi część krajowego porządku prawnego i w przypadku kolizji norm wspólnotowej i krajowej regulujących ten sam przedmiot, zgodnie z zasadami: bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności — regulacje prawne prawa wspólnotowego mają pierwszeństwo przed normami krajowymi, co wynika z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP.

Tak więc, wyjaśniał dalej organ, zasada nadrzędności prawa wspólnotowego miałaby zastosowanie w sprawie, w przypadku gdyby prawo krajowe nie uregulowało danego zagadnienia lub w przypadku gdyby zaistniała niezgodność prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Tymczasem, że od dnia 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa o grach hazardowych, która w sposób szczegółowy uregulowała zagadnienie gier w przepisach krajowych, które to uregulowania organy administracji obowiązane są bezwzględnie przestrzegać. Organ podkreślił również, że ustawa o grach hazardowych nie podlegała procedurze notyfikacji ponieważ nie zawiera przepisów technicznych. Dodatkowo, powołując się na orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, Dyrektor Izby Celnej podniósł, że organy Unii Europejskiej przychylnie odnoszą się do działań państw członkowskich, mających na celu wprowadzanie ograniczeń w stosunku do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie gier hazardowych.

Jednocześnie organ podkreślił, że jako organ podatkowy jest bezwzględnie związany przepisami ustawowymi, dopóki są one obowiązujące. W rozpoznawanej sprawie nie miał zatem możliwości uznania przepisu za niezgodny z Konstytucją i RP i odmówić jego stosowania.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, A sp. z o.o. we W. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, wnosząc o jego uchylenie. W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja Dyrektora Izby Celnej wydana zostało z naruszeniem:

I. W zakresie prawa europejskiego:

przepisów procedury, polegające w szczególności na wydaniu orzeczenia w oparciu o akt prawny (tj. ustawą z dnia 19.11.2009 roku o grach hazardowych), który na tle prawa Unii Europejskiej powinien zostać uznany przez Organ za nieobowiązujący i co skutkować powinno odmową jego zastosowania, a to przede wszystkim z uwagi na doniosłe uchybienie w procedurze prawotwórczej, brak realizacji obowiązku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, wynikającego w szczególności art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy nr 98/34,

fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej, uregulowanych w Traktacie z Lizbony tj. przepisów:

art. 34 TFUE (poprzednio art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską; dalej: TWE),

art. 49 TFUE (poprzednio art. 43 TWE),

art. 56 TFUE (poprzednio art. 49 TWE),

w związku z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego oraz zasadą bezpośredniego stosowania i bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego.

II. W zakresie prawa krajowego:

naruszenie art. 2 Konstytucji RP tj. zasady ochrony praw podmiotowych słusznie nabytych,

naruszenie art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 Konstytucji RP tj. zasady proporcjonalności sensu stricte,

naruszenie art. 2 i art. 61 Konstytucji RP tj. zasady zaufania obywateli do państwa prawa oraz obowiązku informacyjnego organów władzy publicznej,

naruszenie art. 7 Konstytucji RP tj. zasady legalizmu w zw. z art. 123 ust. 1 Konstytucji RP,

naruszenie art. 2 Konstytucji RP tj. zasady przyzwoitej legislacji,

poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, w której mieszczą się wskazane wyżej zasady szczegółowe,

6) także naruszenie art. 125 §1 Ordynacji podatkowej, to jest zasady szybkości postępowania poprzez celowe, umyślne odsuwanie wydania rozstrzygnięcia sprawy.

Dodatkowo strona skarżąca zawarła w skardze wniosek o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu (tzw. Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, zwanego dalej ETS) z pytaniem prejudycjalnym, którego zakres obejmie:

a. ustalenie istnienia obowiązku notyfikacyjnego obciążającego Rzeczpospolitą Polskę w związku z uchwaleniem ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz. U. 2009, Nr 201, poz. 1540);

b. ustalenie skutków prawnych wywodzonych z faktu uchybienia przez Rzeczpospolitą Polskę takiemu ewentualnie istniejącemu obowiązkowi notyfikacyjnemu, zwłaszcza w odniesieniu do ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych, w tym co do jej obowiązywania i skuteczności;

c. ustalenie zakresu obowiązków krajowej administracji publicznej, w tym celnej, w kierunku badania prawidłowości procesu legislacyjnego pod kątem jego zgodności z zasadami i przepisami prawa Unii Europejskiej oraz ustalenie obowiązków organu w przypadku ewentualnego stwierdzenia naruszenia tych zasad lub przepisów.

W uzasadnieniu zarzutów strona przywołała szereg wyroków Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i wywodziła, że rzeczą nie budzącą wątpliwości jest to, że Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 roku, spełniająca wskazane wyżej warunki, stanowi stosowane bezpośrednio źródło obowiązku notyfikacyjnego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a uprawnieniem strony jest powoływanie się na naruszenie owego obowiązku, który został, zdaniem strony, złamany podczas uchwalania ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych, w wyniku czego do obrotu prawnego wszedł akt prawny naruszający prawo Unii Europejskiej.

Uchybienie obowiązkowi notyfikacyjnemu w zakresie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych jest okolicznością powszechnie znaną i szeroko komentowaną, a efektem zaniechania w zakresie obowiązku notyfikacyjnego jest prowadzone obecnie przeciwko Rzeczpospolitej Polskiej postępowanie, wdrożone przez Komisję Europejską.

Do skargi strona dołączyła również trzy opinie prawne, potwierdzające słuszność jej stanowiska.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia [...] r., strona skarżąca uzupełniła zawarty w skardze wniosek o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym, podnosząc, że zakaz urządzania gier na automatach do gier poza kasynami, wynikający z nakazu niewydawania nowych zezwoleń, jak i nieprzedłużenia zezwoleń dotychczasowych, znacznie ograniczył handel automatami do gier, naruszając tym samym swobodny przepływ tego towaru na terenie Polski. Dodatkowo, pośrednio doprowadził do ograniczenia handlu wewnątrzwspólnotowego, bowiem znacznie spadła produkcja tych automatów. Zdaniem strony, zakaz urządzania gier na automatach do gier poza kasynami gry, stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczenia ilościowego, co oznacza, że jego wprowadzenie wymagało uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej.

W ocenie skarżącej również wiele przepisów ustawy o grach hazardowych ma charakter przepisów technicznych, jak np. art. 138 ust. 1 - zakaz przedłużania zezwoleń dotychczasowych, art. 135 ust. 2 - zakaz zmiany lokalizacji miejsca urządzania gier, w ramach dotychczasowych zezwoleń.

Strona zarzuciła również wskazuje, że okolicznością zwalniającą z obowiązku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych, także w zakresie gier, o których mowa w art. 3 tej ustawy, nie może być to, że stanowią one w znacznej mierze powtórzenie poprzedniej regulacji z ustawy o grach i zakładach wzajemnych (przyjętej i uchwalonej w okresie, kiedy Rzeczypospolita Polska nie była członkiem Unii Europejskiej, a tym samym i nie obowiązywał ją obowiązek notyfikacji). Jak podniesiono, podstawową konsekwencją braku notyfikacji aktu prawnego jest niemożność powoływania się (stosowania) przez organy administracji na przepisy takiego aktu (tzw. bezskuteczność przepisów). Powyższe oznaczałoby zatem, że brak notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych powinno skutkować odmową ich stosowania przez organy administracji celnej wobec operatorów gier na automatach o niskich wygranych oraz operatorów gier na automatach gier w salonach gier, w szczególności odmową stosowania przepisu art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, nakazującego umorzenie postępowania w sprawie wydania nowego zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych.

Dodatkowo strona wyjaśniła, że zawarty w skardze wniosek o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym, spowodowanym był faktem, że w jej ocenie nie wszystkie przepisy ustawy o grach hazardowych mają charakter przepisu technicznego, a tym samym konieczne wydaje się rozstrzygnięcie, czy skutki braku notyfikacji (bezskuteczność przepisów) rozciągają się także na te przepisy (nie mające charakteru przepisu technicznego), a tym samym na cały akt prawny.

Strona w omawianym piśmie procesowym (z dnia 22 września 2010 r.) rozszerzyła projekt pytania o kwestie:

mając na uwadze brak na poziomie Unii Europejskiej harmonizacji regulacji sektora gier rozrywkowych i hazardowych oraz w związku z ugruntowanym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie stosowania także do tej działalności fundamentalnej zasady "swobody przepływu towarów" przewidzianej w art. 34 TFUE – o dokonanie interpretacji powyżej przywołanej zasady traktatowej z art. 34 TFUE w celu ustalenia, czy wprowadzony do polskiego prawa krajowego w drodze ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540), całkowity zakaz urządzania gier na wszelkich automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 tej ustawy (a więc także na automatach, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej, ale automat ten ma charakter losowy) poza kasynami gry w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy, wyrażony w art. 6 ust. 1, art. 129 ust. 2 i art. 138 ust. 1 tej ustawy, stanowi środek o skutku równoważnym z ograniczeniem ilościowym, ograniczający swobodny przepływ towarów pomiędzy państwami członkowskimi, a tym samym narusza art. 34 TFUE;

mając na uwadze brak na poziomie Unii Europejskiej harmonizacji regulacji sektora gier rozrywkowych i hazardowych oraz w związku z ugruntowanym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie stosowania także do tej działalności fundamentalnej zasady "swobody przepływu usług" przewidzianej w art. 56 TFUE - o dokonanie interpretacji powyżej przywołanej zasady traktatowej z art. 56 TFUE w celu ustalenia, czy wprowadzony do polskiego prawa krajowego w drodze ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540), całkowity zakaz urządzania gier na wszelkich automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 tej ustawy (a więc także na automatach, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej, ale automat ten ma charakter losowy) poza kasynami gry w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy, wyrażony w art. 6 ust. 1, art. 129 ust. 2 i art. 138 ust. 1 tej ustawy, ogranicza swobodny przepływ usług wewnątrzunijny, a tym samym narusza art. 56 TFUE;

mając na uwadze brak na poziomie Unii Europejskiej harmonizacji regulacji sektora gier rozrywkowych i hazardowych oraz w związku z ugruntowanym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie stosowania także do tej działalności fundamentalnej zasady "swobody przedsiębiorczości" przewidzianej w art. 49 TFUE - o dokonanie interpretacji powyżej przywołanej zasady traktatowej z art. 49 TFUE w celu ustalenia, czy wprowadzony do polskiego prawa krajowego w drodze ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. (Dz.U. Nr 201, poz. 1540), całkowity zakaz urządzania gier na wszelkich automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 tej ustawy (a więc także na automatach, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej, ale automat ten ma charakter losowy) poza kasynami gry w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy, wyrażony w art. 6 ust. 1, art. 129 ust. 2 i art. 138 ust. 1 tej ustawy, ogranicza swobodę przedsiębiorczości wewnątrz Unii Europejskiej, a tym samym narusza art. 49 TFUE.

Na rozprawie w dniu [...] r., strony postępowania podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zajął w tej sprawie następujące stanowisko:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy celne.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, która dotknięta jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skarg na decyzje zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy).

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie mogła być uwzględniona.

Przystępując do rozpoznania skargi stwierdzić należy, że jak słusznie przyjęły organy celne, po dniu [...] r., niezałatwiony wniosek w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, podlegał rozpatrzeniu na podstawie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540). Zgodnie bowiem z art. 118 powołanej ustawy, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia jej w życie (tj. 1 stycznia 2010 r.) stosuje się przepisy tej ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

W rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie zezwolenia wpłynął do Dyrektora Izby Skarbowej w dniu [...] r. W związku z licznymi modyfikacjami wniosku dokonywanymi przez stronę oraz prowadzonym przez organy postępowaniem, wniosek ten nie został rozpoznany do dnia [...] r. prawidłowo zatem Dyrektor Izby Celnej we W. przyjął, że po tej dacie, dalsze postępowanie musi być prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r.,

Stosownie do art. 129 ust. 1 powołanej ustawy, postępowanie w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (...) wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się.

W takiej sytuacji Dyrektor Izby Celnej prawidłowo podjął w dniu [...] r. decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wydania zezwolenia. Przytoczony przepis art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie pozostawiał bowiem organom celnych innej możliwości zakończenia prowadzonych postępowań.

W tym kontekście za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut strony skarżącej, jakoby podjęte rozstrzygnięcie wydane zostało bez podstawy prawnej.

Odnośnie natomiast do podnoszonych przez stronę skarżącą nieprawidłowości związanych z naruszeniem przepisów procedury przy podejmowaniu ustawy o grach hazardowych, polegających na braku notyfikacji projektu, należy stwierdzić, iż Polska, jako państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej, jest zobowiązana, jak słusznie zauważyła skarżąca, do przestrzegania prawa wspólnotowego, w tym procedury notyfikacyjnej, przewidzianej dyrektywą nr 98/34/WE. Wspomniana dyrektywa wprowadza obowiązek notyfikowania przez państwa członkowskie do Komisji Europejskiej projektów aktów prawnych zawierających przepisy techniczne odnoszące się do produktów i usług społeczeństwa informacyjnego.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że pojęcie przepisu technicznego według postanowień dyrektywy 98/34/WE (art. 1.11) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz.U. Nr 239, poz. 2039 ze zm.) – § 2 pkt 3, ma bardzo szerokie znaczenie, obejmujące swym zakresem: specyfikacje techniczne (§ 2 pkt 2), inne wymagania (§ 2 pkt 3), przepisy dotyczące usług (§ 2 pkt 1), regulacje wprowadzające zakazy (§ 2 pkt 5 lit.d) oraz regulacje pośrednio ograniczające (§ 2 pkt 5 lit.e). Niemniej jednak, aby dany przepis mógł być uznany za przepis techniczny musi on dodatkowo odróżniać się od pozostałych przepisów pewnymi elementami. Przede wszystkim musi wystąpić element obligatoryjności, w postaci obowiązku, jako nieodłącznej właściwości przepisu technicznego, która odróżnia ten przepis od normy, z którą zgodność nie jest obowiązkowa. Istotne jest także to, jaki ma on wpływ na sprzedaż lub usługę produktu przemysłowego i rolniczego na terenie państwa członkowskiego lub jego zasadniczej części. Zatem nie każda norma dotycząca produktu lub usługi będzie podlegała procedurze notyfikacyjnej, a jedynie ta, która odpowiada wymogom stawianym przez dyrektywę 98/34/WE. Z definicji przepisu technicznego w zakresie usług wynika, iż procedurze notyfikacji podlegają wyłącznie normy regulujące usługi społeczeństwa informacyjnego. Zgodnie z art. 1.2 dyrektywy 98/34/WE oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia, za usługę w ramach społeczeństwa informacyjnego, uważa się usługę, która spełnia łącznie następujące warunki: jest świadczona za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną oraz na indywidualne żądanie odbiorcy usługi. Przy czym "na odległość", w rozumieniu powołanych przepisów, oznacza usługę świadczoną bez równoczesnej obecności stron, "drogą elektroniczną" oznacza, iż usługa jest przesyłana pierwotnie i otrzymywana w miejscu przeznaczenia za pomocą sprzętu elektronicznego do przetwarzania (włącznie z kompresją cyfrową) oraz przechowywania danych, i która jest całkowicie przesyłana, kierowana i otrzymywana za pomocą kabla, odbiornika radiowego, środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych, natomiast "na indywidualne żądanie odbiorcy usług" oznacza, że usługa świadczona jest poprzez przesyłanie danych na indywidualne żądanie. W tym znaczeniu gra na automatach o niskich wygranych nie spełnia dwóch z czterech podanych warunków, gdyż nie jest świadczona na odległość i nie jest świadczona drogą elektroniczną, a tym samym nie ma podstaw do stosowania do uregulowań z nią związanych procedury notyfikacyjnej, przewidzianej w powołanej dyrektywie. Potwierdza to także treść załącznika nr V pkt 1 lit.d) dyrektywy 98/34/ WE, w myśl którego udostępnienie gier elektronicznych w salonie przy fizycznej obecności użytkownika nie jest objęte przepisami art. 2 pkt 2 akapit drugi powołanej dyrektywy.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że wbrew stanowisku strony skarżącej, ustawa o grach hazardowych nie wymagała notyfikacji, a tym samym wskazany zarzut wydania decyzji na podstawie bezskutecznego przepisu jest niezasadny.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi dotyczącego niekonstytucyjności przepisów ustawy o grach hazardowych, należy stwierdzić, iż nie jest on również zasadny.

Zasada demokratycznego państwa prawnego, wyrażona w art. 2 Konstytucji RP, oraz wywodzona na jej podstawie zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i do stanowionego przez nie prawa oraz zasada ochrony praw nabytych i interesów w toku, nie wyklucza stanowienia regulacji ograniczających lub znoszących prawa podmiotowe, a jedynie nakazuje, aby legislacja została przeprowadzona z uwzględnieniem ustanowionego zakazu wstecznego działania prawa oraz nakazu przestrzegania reguł przyzwoitej legislacji, w tym przestrzeganie zasady dostatecznej określoności przepisów prawa, a także ustanawiania odpowiedniej vacatio legis. Uzasadnieniem naruszenia zasady ochrony praw nabytych może być bowiem potrzeba zapewnienia realizacji innej wartości istotnej dla systemu prawnego, choćby nie była ona wprost wyrażona w tekście przepisów konstytucyjnych. Nadto ustawodawca ma prawa dokonywać zmiany przepisów zgodnie z oczekiwaniami społecznymi. Ingerując w prawa nabyte prawodawca powinien jedynie umożliwić zainteresowanym dostosowanie się do nowej sytuacji i dokończenie przedsięwzięć podjętych na podstawie wcześniejszej regulacji, co powinno znaleźć wyraz w przepisach przejściowych, dostosowawczych i końcowych nowego aktu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie zarzut ten jest dodatkowo o tyle nieuzasadniony, że strona skarżąca nie była wcześniej posiadaczem zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach. Trudno zatem w tym wypadku w ogóle mówić o naruszeniu zasady ochrony praw nabytych, skoro strona prawem takim nie dysponowała. Co więcej, nie posiadała nawet żadnej ekspektatywy takiego prawa, samo bowiem złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia, nie gwarantuje wcale, że zostanie ono przez wnioskodawcę uzyskane. Natomiast zarzut naruszenia ochrony praw nabytych można rozpatrywać co najwyżej w odniesieniu do uprawnień wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej, jaką jest zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach i to w sytuacji, gdyby na posiadaczy takiego zezwolenia nałożony został nowy obowiązek i to z mocą wsteczną.

Omawiana nowa regulacja prawna nie zaskoczyła również jej adresatów, zawiera bowiem przepisy intertemporalne, zapewniające podmiotom prowadzącym reglamentowaną działalność w zakresie gier hazardowych, przejście z wcześniejszego stanu prawnego na nowy. Temu służą między innymi przytaczane przepisy art. 118 i 29 ustawy o grach hazardowych, należące do przepisów przejściowych (dostosowujących), a więc odnoszących się do stanów faktycznych powstałych pod rządami ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W tym kontekście stwierdzić należy, że również zarzut niekonstytucyjności przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. jest nieuzasadniony. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do zwrócenia się, w trybie art. 193 Konstytucji RP, do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, co do zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z Konstytucją RP.

Podobnie Sąd ocenił wniosek o wystąpienie z pytaniem prawnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu, co do zgodności ustawy o grach hazardowych z przepisami Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej tj. art. 34, art. 49 i art. 56. Przepisy na które wskazała strona w piśmie dnia [...] r., co do których w jej ocenie zachodzi wątpliwość w kwestii ich zgodności z przepisami Traktatu, tj. art. 129 i art. 139 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. nie są bowiem w ogóle związane z kwestią przepływu towarów, usług lub kapitału pomiędzy Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej, czy podejmowaniem działalności gospodarczej na terytorium innego Państwa Członkowskiego – nie występuje tu element transgraniczny.

W związku z powyższym, Sąd nie uznał aby koniecznym było zwrócenie się z pytaniem wstępnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Wobec braku przesłanek do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., ją oddalił.