Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3277/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 74, art. 87 ust. 1, art. 4 pkt 22 lit y), art. 28 ust. 1, art. 28a ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 4
journal: Dz.U. 1999 nr 90 poz 999
law: Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim.
article: art. 69 par. 2, art. 68, art. 76 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 74 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu osób autokarem i  autobusem
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 4 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) NR 11/98 z dnia 11 grudnia 1997 r. zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 684/92 w sprawie wspólnych zasad  międzynarodowego przewozu osób autokarem i autobusem
journal: Dz.U.UE.L 1996 nr 124 poz 1
law: Dyrektywa Rady 96/26/WE z dnia 29 kwietnia 1996 r. w sprawie dostępu do zawodu przewoźnika drogowego transportu rzeczy i przewoźnika  drogowego transportu osób oraz wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji,  mająca na celu ułatwienie tym przewoźnikom korzystania z prawa swobody przedsiębiorczości w dziedzinie transportu krajowego i  międzynarodowego.
article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...], L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: K.p.a.), art. 4 ust. 22 lit y), art. 28, art. 28a, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 19 listopada 2012 r., poz. 1265; dalej: u.t.d.), art. 5 ust. 1 lit. c w zw. z art. 6 ust. 1 umowy między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Republiki Łotewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Rydze dnia 1 lipca 1992 r. (M.P. Nr 46 z 2001 r., poz. 753), oraz lp. 3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania strony – S. z siedzibą na Łotwie, wniesionego przez pełnomocnika strony od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) z dnia [...] lipca 2013 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych, utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia.

Powyższe ustalono podczas kontroli drogowej pojazdu marki M. o numerze rejestracyjnym [...], kierowanego przez p. J. S.. Pojazdem wykonywano międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Polski do Kazachstanu w imieniu i na rzecz łotewskiego przedsiębiorcy S.. Kontrola drogowa miała miejsce na drodze krajowej nr [...] w C. w dniu [...] maja 2013 r. i została udokumentowana protokołem nr [...].

Skarżący w odwołaniu wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podnosi, iż kontrolowany przewóz był wykonywany faktycznie do Łotwy, a nie jak wynikało to z dokumentu CMR do Kazachstanu. Wskazuje, iż okazany podczas kontroli dokument CMR został wypełniony nieprawidłowo na skutek omyłki.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7, art. 77, art. 67, art. 68, art. 69, art. 107 Kpa oraz przepisu art. 28 ust. 1 i 2, art. 92a ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 i art. 28a ustawy o transporcie drogowym, art. 4 i 9 Konwencji CMR.

Organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. w aktualnym brzmieniu, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie.

Zgodnie z art. 92a ust. 6 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Konsekwencją powyższego jest treść lp. 3.1. załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych.

Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit y) u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.t.d. wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu.

Zgodnie z art. 28a ust. 1 ww. ustawy zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany.

W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust. 2). Kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.

Stosownie do art. 87 ust. 1 u.t.d. podczas przejazdu wykonywanego w ramach przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto w transporcie drogowym rzeczy - odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 umowy między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Republiki Łotewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych przewoźnicy każdej Umawiającej się Strony mogą wykonywać przewozy ładunków oraz wykonywać przejazdy w stanie próżnym:

a) między miejscem położonym na terytorium jednej Umawiającej się Strony a miejscem położonym na terytorium drugiej Umawiającej się Strony;

b) w tranzycie przez terytorium drugiej Umawiającej się Strony;

c) między miejscem położonym na terytorium jednej z Umawiających się Stron a miejscem położonym na terytorium państwa trzeciego i na odwrót.

Przewoźnicy jednej z Umawiających się Stron mają prawo zabierania ładunku powrotnego na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

W art. 6 ust. 1 powyższej umowy stwierdzono, iż z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 7, przewozy ładunków wymienionych w artykule 5 mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń, wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony.

Organ II instancji po analizie materiałów dowodowych zgromadzonych w danej sprawie zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli drogowej doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia. Przepis art. 87 ust. 1 pkt 3a jednoznacznie określa, jakie dokumenty podczas kontroli drogowej uprawnionego organu powinien posiadać i okazywać kontrolowany kierowca. Również treść ww. umowy potwierdza, iż zezwolenia i inne dokumenty, wymagane stosownie do jej postanowień oraz prawa wewnętrznego, powinny znajdować się w pojeździe i być okazywane na każde żądanie organów kontrolnych.

Organ przede wszystkim wskazał, iż przepis art. 4 pkt 19 u.t.d. stanowi, iż zezwoleniem zagranicznym jest dokument otrzymywany na podstawie umowy międzynarodowej od właściwego organu innego państwa lub organizacji międzynarodowej przez właściwy organ Rzeczypospolitej Polskiej przekazywany przewoźnikowi drogowemu i upoważniający go do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego, jednokrotnie lub wielokrotnie, do lub z terytorium państwa określonego w zezwoleniu lub tranzytem przez jego terytorium. Zezwoleniem na międzynarodowy transport drogowym rzeczy jest dokument przekazywany przewoźnikowi drogowemu i upoważniający go do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego. Zezwolenie upoważnia konkretnego przewoźnika do wykonywania przewozu drogowego do lub z terytorium państwa określonego w zezwoleniu. Zezwolenie ma charakter indywidualny. Stosownie do treści przepisu art. 1 ww. umowy postanowienia niniejszej umowy mają zastosowanie do przewozów podróżnych i ładunków, pochodzących z lub przeznaczonych na terytorium jednej Umawiającej się Strony, w tranzycie przez to terytorium oraz między państwem trzecim a terytorium drugiej Umawiającej się Strony i na odwrót, wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium jednej z Umawiających się Stron.

Cytowany wyżej przepis wprowadza rozróżnienie przewozów na przewozy:

- wykonywane między obu państwami;

- wykonywane w tranzycie przez terytoria umawiających się państw;

- do/z państwa trzecich, pojazdami zarejestrowanymi w Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższy podział znajduje odzwierciedlenie w treści zezwolenia, gdzie stosownie do rodzaju wykonywanego przewozu zaznacza się czy wykonywany przewóz ma charakter przewozu dwustronnego, przewozu tranzytowego czy też przewozu do/z kraju trzeciego.

Z tego też względu przewoźnik może wykonywać przewozy z terytorium państwa drugiej umawiającej się strony na terytorium trzeciego państwa oraz z terytorium trzeciego państwa na terytorium państwa jednej z umawiających się stron, jeżeli otrzyma specjalne zezwolenie wydane przez właściwe organy drugiej umawiającej się strony. Zatem należy stwierdzić, iż zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy do/z krajów trzecich ma charakter odrębny w stosunku do udzielanego zezwolenia na przewóz dwustronny, czy też przewóz tranzytowy.

W tym miejscu organ wyjaśnił, iż ww. umowa jest umową dwustronną zawartą pomiędzy dwiema umawiającymi się stronami, dwoma krajami: Rzeczypospolitą Polską i Republiką Łotewską. Krajem trzecim w stosunku do tej umowy, jest każdy kraj nie będący stroną tejże umowy. Tym samym zezwolenie kr - 3 (zezwolenie na przewóz drogowy rzeczy do/z krajów trzecich) - daje prawo do docelowego wywozu lub wwozu ładunku z/do kraju innego niż kraj rejestracji pojazdu. W przedmiotowym przypadku pojazdem zarejestrowanym na Łotwie dokonywano wywozu ładunku z Polski do Kazachstanu zgodnie z okazanym dokumentem CRM z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], a zatem przewoźnik zobowiązany był do posługiwania się zezwoleniem na przewóz drogowy rzeczy do/z kraju trzeciego, które ma charakter zezwolenia specjalnego.

Analiza okazanego podczas kontroli dokumentu CMR wykazuje, iż był to przewóz ładunku między kontrahentami - podmiotami nie mającymi siedziby w obu umawiających się państwach, tj. Polski i Rosji, a zatem niemożliwym jest uznanie za wystarczającej do wykonania przedmiotowego przewozu licencji wspólnotowej. Oznacza to, że do przewozu wykonywanego w dniu kontroli konieczne było zezwolenie na przewóz drogowy rzeczy do/z krajów trzecich.

Mając na uwadze powyższą regulację prawną oraz ustalenia dokonane przez organ I instancji, zaskarżoną decyzję należy uznać za wydaną zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Z okazanych podczas kontroli drogowej dokumentów wynika, że stroną umowy przedmiotowego przewozu jest łotewski przedsiębiorca S. Powyższe ustalono na podstawie listu przewozowego CMR z dnia [...] lipca 2012 r. W rubryce nr [...] wskazano ww. przewoźnika jako przewoźnika wykonującego transport drogowy. Stosownie do art. 9 Konwencji o Umowie Międzynarodowego Przewozu Drogowego Towarów (CMR) i protokół podpisania sporządzonej w Genewie dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r., Nr 49, poz. 238 ze zm.) list przewozowy CMR stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Ze wspomnianego dokumentu CMR (rubryka nr 3) wynika, że przewożony towar został załadowany w Polsce i był przewożony do Kazachstanu – L. Oznacza to, że do przewozu z dnia kontroli konieczne było zezwolenie na przewóz drogowy rzeczy do/z krajów trzecich. Takiego zezwolenia, które daje prawo do docelowego wywozu lub wwozu ładunku z/do kraju innego niż kraj rejestracji pojazdu, kontrolowany kierowca nie posiadał w pojeździe w chwili zatrzymania go do kontroli drogowej.

Organ odwoławczy wskazuje, iż argumentacja skarżącego podniesiona w odwołaniu zmierza jedynie do obejścia obowiązujących przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania wymaganego zezwolenia uprawniającego do wykonywania przewozu drogowego na terytorium RP. Wszystkie dokumenty powyżej opisane, a okazane przez kierowcę do kontroli wskazują, iż przedmiotowy ładunek został przewieziony z Polski do Kazachstanu, dlatego też organ odwoławczy nie daje wiary dokumentom (dokument CMR przedłożony w toku postępowania wyjaśniającego), okazanym przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego, albowiem zostały one sporządzone na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy podkreśla, że celem zasadniczym przeprowadzanych przez służby Inspekcji kontroli jest przestrzeganie przepisów w zakresie przewozów drogowych, w tym także międzynarodowego transportu drogowego, m.in. poprzez kontrolę dokumentów związanych z wykonywaniem tych przewozów (art. 48 i 50 pkt 1 i 2 u.t.d.). Należy zauważyć, iż podczas kontroli drogowej, gdzie prowadzącym pojazd jest zatrudniony przez przedsiębiorcę kierowca, to przez sam ten fakt skutkujący powierzeniem kierowcy pojazdu i czynności przewozu, jest on wyznaczony do realizowania obowiązków związanych z wykonywaną kontrolą. Dokumenty, które okazuje do kontroli lub wyjaśnienia, które składa w jej toku, muszą więc być traktowane jako dowody udostępnione przez osobę zastępującą kontrolowanego przedsiębiorcę. Na tle przywołanych wyżej przepisów stwierdzić należy, że szczególny charakter kontroli drogowej, wynika z jej istoty jako kontroli wykonywanej "na gorąco", czyli takiej, która nastawiona jest na wykrycie ewentualnych błędów przedsiębiorców realizujących swoje zadanie gospodarcze, a która docelowo służyć ma zapewnieniu wykonywania licencjonowanej działalności transportowej zgodnie z obowiązującym prawem, co odnosi się również do podmiotów z innych państw członkowskich Wspólnoty wykonujących przewozy drogowe. Obowiązek wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego realizowany podczas kontroli drogowych powinien opierać się przede wszystkim na dowodach z dokumentów zgromadzonych w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy stwierdza ponadto, iż zezwolenie [...] nr [...] przedłożone w terminie późniejszym niż chwila kontroli nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji organu pierwszej instancji. Organ kontrolny ocenił stan faktyczny i dokonał prawidłowego zastosowania przepisów u.t.d. Nałożona kara pieniężna zgodnie z lp. 3.1. załącznika nr 3 do ww. ustawy jest w pełni uzasadniona, dlatego też niemożliwym jest zmiana kwalifikacji prawnej stwierdzonego naruszenia. Organ odwoławczy wskazuje, iż kara pieniężna w wysokości 10.000 złotych nakładana jest na podstawie lp. 3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, z tytułu wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia, wobec czego "fizyczny" brak przedmiotowego zezwolenia w pojeździe podczas wykonywania przewozu drogowego, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości wskazanej w załączniku nr 3 do u.t.d. na podmiot wykonujący przewóz, czyli na przedsiębiorcę - przewoźnika, podejmującego się prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wykonywania transportu drogowego rzeczy.

W ocenie organu II instancji, brak jest podstaw do stwierdzenia, iż skarżący nie miał wpływu do powstania naruszenia, a tym samym umorzenia postępowania w sprawie. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 marca 2008 r. (sygn. akt VI SA/Wa 67/08) sytuacja taka mogłaby mieć miejsce, jeśli stwierdzone zostanie, że (przedsiębiorca) dołożył należytej staranności (uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać) organizując przewóz, a jedynie wskutek jakiś nadzwyczajnych "okoliczności" lub zdarzeń doszło do naruszenia". A zatem brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności. Należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie przedsiębiorca nie uwolnił się od odpowiedzialności, bowiem powinien on postępować zgodnie z powyżej wskazanymi przepisami prawa, a wyżej wskazana nieprawidłowość nie miałyby wtedy miejsca. Powyższe wskazuje, że przedsiębiorca miał wpływ na powstanie naruszenia, a zatem odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa. Niemniej podkreślić należy, że możliwość wyłączenia odpowiedzialności strony odnosi się wyłącznie do zdarzeń, które mogły nastąpić w sposób nieoczekiwany i nadzwyczajny. Natomiast analiza materiału dowodowego wykazała, iż takie zdarzenia w rozważanym przypadku nie miały miejsca. Bezspornym jest, iż taką okolicznością nie może być niewłaściwe postępowanie kierowcy, który zobowiązany był do okazania wypełnionego blankietu zezwolenia. Strona tym samym nie przytoczyła żadnych dowodów na zaistnienie zdarzeń lub okoliczności, których nie mogła przewidzieć, a które spowodowałyby popełnienie stwierdzonego naruszenia.

Organ II instancji stwierdza ponadto, iż organ I instancji nie naruszył zasad postępowania wynikających z K.p.a. W sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa. Organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do zaistniałego stanu faktycznego. Tym samym organ I instancji jako organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a tym bardziej nie naruszając fundamentalnej zasady działania organu administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa, o którym mowa w art. 2 Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 Kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ I instancji ocenił zaistniały stan faktyczny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona czym nie naruszył art. 80 Kpa. W tym miejscu należy przytoczyć orzeczenie NSA z dnia 4 lipca 2001 r. (I SA 301/00) "Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniósł w imieniu spółki S. z siedzibą w R. na Łotwie pełnomocnik, wnosząc o: - uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającej ją decyzji [...] WITD w K., w całości; względnie o - stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji z uwagi na fakt, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez oczywiste pozbawienie strony możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym nie zapewniając jej pomocy tłumacza; oraz - zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania, według norm prawem przewidzianych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. naruszenie art. 71 art. 77 § 1 K.p.a., polegające na nie wyjaśnieniu stanu faktycznego i wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie zebraniu i nie rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w wyniku czego błędnie ustalono, że miejscem przeznaczenia przewożonego ładunku jest Kazachstan;

2. przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 oraz art. 9, art. 10 § 1 i art. 79 § 2 K.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 10 grudnia 1948 r. poprzez nie poinformowanie zatrzymanego kierowcy samochodu narodowości łotewskiej w zrozumiałym dla niego języku o przyczynach zatrzymania i stawianych zarzutach przez co skarżąca nie mogła uczestniczyć w postępowaniu kontrolnym i została pozbawiona możliwości obrony;

3. przepisów prawa procesowego mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 75 § 1 w zw. z art. 67 § 1 i § 2 art. 68 § 1 i § 2 K.p.a. przez uznanie za dowód w sprawie protokołu kontrolnego, który nie opisywał faktycznego przebiegu czynności kontrolnych, nie wyjaśnienie w pełni w protokole kontroli, w jaki sposób i co ustalono w wyniku czynności kontrolnych, nie omówienie odmowy podpisania protokołu oraz naruszenie art. 69 § 2 K.p.a. przez brak przekładu zeznania złożonego do protokołu w języku obcym na język polski przez tłumacza przysięgłego;

4. przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 75 § 1 K.p.a. przez pominięcie dowodów zgłoszonych przez skarżącą;

5. przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 75 § 1 K.p.a. w zw. art. 4 i art. 9 ust. 1 Konwencji z dnia 19 maja 1956 r. o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i Protokołu podpisania, sporządzonych w Genewie 19 maja 1956 r.2 (dalej: "Konwencja CMR"), polegające na uznaniu przez organ administracji, że treść listu przewozowego CMR ma decydujące znaczenie dowodowe, co skutkowało odmówieniem mocy dowodowej innym dowodom przedstawionymi przez skarżącą;

6. przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 K.p.a. polegające na nie wskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów i dowodów, na których organ administracji się oparł oraz przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom zgłoszonym przez Skarżącą;

7. przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie art. 28 ust.1 i ust. 2 u.t.d. - polegające na błędnym przyjęciu, że wykonywany jest międzynarodowy transport drogowy rzeczy na terytorium Polski wymagający zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu;

8. przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie art. 92a ust.1 w związku z art. 87 ust. 1 pkt.3 i art. 28a u.t.d. - polegające na błędnym przyjęciu przez organ administracji, że doszło do naruszenia obowiązków przez podmiot wykonujący przewóz drogowy.

Skarżąca podnosi, że organ odwoławczy działając na podstawie i w granicach przepisów prawa procesowego, obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (77 § 1 K.p.a.). Z kolei zasada prawdy materialnej wskazana w art. 7 K.p.a. nakazuje organowi administracji z urzędu gromadzić, a następnie rozpatrzyć dowody istotne w sprawie. Wydanie prawidłowej decyzji przez GITD, stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 K.p.a., powinno być zatem poprzedzone wyczerpującym zebraniem dowodów, dokładnym ustaleniem stanu faktycznego istotnego w sprawie i dokonania jego analizy z punktu widzenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, czego w ocenie skarżącej GITD nie zrobił w przedmiotowej sprawie.

Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie postępowanie kontrolne zostało przeprowadzone w sposób wadliwy i wybiórczy, a poczynione w trakcie kontroli ustalenia budzą uzasadnione wątpliwości.

Mianowicie, podstawą do wydania decyzji WITD z dnia [...].07.2013 r. o nałożeniu kary, którą zaskarżoną decyzją GITD z dnia [...].09.2013 r. (nr. [...]) utrzymała w mocy, były ustalenia i materiał dowodowy zgromadzony podczas wykonywanych czynności kontrolnych, zawarte w protokole kontroli z dnia [...].05.2013 r. (nr [...]). Podczas kontroli kierowca kontrolowanego pojazdu – p. S. okazał wszystkie posiadane dokumenty dotyczące wszystkich transportowanych towarów. Jednak funkcjonariusze WITD dla celów postępowania kontrolnego wykonali dokumentację kserograficzną jedynie wybranych przez siebie dokumentów dotyczących jednego z przewożonych towarów - donic plastikowych zakupionych przez firmę L. z siedzibą w Kazachstanie od polskiej firmy I. sp. z o.o. w B. - tj. list przewozowy CMR z dnia [...].05.2013r. o nr [...], wywozowy dokument towarzyszący Ex o nr [...] oraz faktura VAT nr [...]. Tylko powołane wyżej dokumenty zostały wymienione w protokole kontroli z dnia [...].05.2013r. oraz w późniejszej decyzji WITD o nałożeniu kary pieniężnej. Podczas kontroli nie chciano przyjąć od kierowcy, ani skserować pozostałych okazanych dowodów, w szczególności:

- umowy przewozu nr [...] z dnia [...].04.2013r. zawartej przez Spółkę jako przewoźnika z firmą Z. w języku rosyjskim (w odwołaniu wniesionym przez skarżącą oraz wcześniejszych pismach wyjaśniających omyłkowo wskazano, że w.w. umowa przewozu została zawartą przez Spółkę z firmą I. sp. z o. o., a nie z firmą Z.)

- dokumentów przewozowych dotyczących pozostałych towarów należących do innych kontrahentów transportowanych na kontrolowanym pojeździe (m.in. detergenty czyszczące na rzecz spółki S. na Łotwie - CMR nr [...], hulajnogi, deskorolki i akcesoria na rzecz spółki E. na Łotwie - CMR nr [...]) wskazujących jako miejsce przeznaczenia towarów Łotwę.

W protokole kontroli również pominięto w.w. dokumenty.

Funkcjonariusze WITD nie dokonali weryfikacji wszystkich towarów znajdujących się w zatrzymanym pojeździe. Dokumenty, na które powołano się w protokole i wydanej później decyzjach - list przewozowy CMR o nr [...] i wywozowy dokument towarzyszący o nr [...], dotyczyły jedynie donic plastikowych zakupionych od polskiej firmy I. sp. z o.o. w B. przez firmę L. w Kazachstanie. Natomiast brak jest wzmianki na temat pozostałych towarów przewożonych w pojeździe, a zakupionych przez innych kontrahentów. Nie sprawdzono, czy na wszystkie towary w ogóle wystawiono dokumenty przewozowe. W ocenie skarżącej, takie zachowanie wskazuje na wybiórczy charakter kontroli dokonanej przez organ I instancji, nastawiony na uzyskanie określonego celu - nałożenia kary grzywny na Spółkę za przewóz donic.

Zatrzymanie pojazdu odbyło się bez udziału osoby, która wyjaśniłaby podstawy prawne i przyczyny zatrzymania w języku zrozumiałym dla zatrzymanego kierowcy. Kierowca - obywatel Łotwy nie władał językiem polskim w sposób pozwalający na zrozumienie prowadzonych czynności i ich znaczenia prawnego. Stanowi to naruszenie art. 5 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przewidującej obowiązek poinformowania zatrzymanego w zrozumiałym dla niego języku o przyczynach zatrzymania i stawianych zarzutach.

Również postępowanie kontrolne w przedmiotowej sprawie toczyło się w języku polskim. Z uwagi na opisane powyżej trudności w porozumiewaniu się, kontrola toczyło się de facto bez udziału kontrolowanego kierowcy, bez informowania go o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, o zgromadzonym materiale dowodowym. Przez powyższe działania Spółkę pozbawiono możliwości obrony, nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym i składania wyjaśnień, co stanowi naruszenie art. 9, art. 10 § 1 i art. 79 § 2 K.p.a. Potwierdza to wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 1999 r. (sygn. akt. V SA 89/99) cyt: "Postępowanie administracyjne, w którym bierze udział cudzoziemiec, winno się toczyć w języku, którym włada w sposób dostateczny dla przedstawienia faktów i okoliczności, które mogą stanowić o jego sytuacji prawnej."

Kierowca porozumiewał się z kontrolującymi funkcjonariuszami za pośrednictwem pracownika Spółki – p. A., która zna język polski i do której zadzwonił w trakcie kontroli. Przebiegało to w ten sposób, iż kierowca przez telefon mówił do Pani A. po łotewsku, a następnie p. A. również telefonicznie po polsku rozmawiała z funkcjonariuszami. Taki sposób przeprowadzenia kontroli sprzeczny jest z przepisami. Nadto faktu tego nie odnotowano w protokole kontroli.

W protokole zostały pominięte istotne dla sprawy okoliczności ustalone podczas kontroli. Mianowicie w protokole nie uwzględniono wyjaśnień kierowcy składanych w języku łotewskim za pośrednictwem pracownika Spółki – p. A., że nabywcą przewożonych donic była wprawdzie firma z Kazachstanu, ale miały być one transportowane przez Spółkę jedynie na Łotwę. Nie ma też tłumaczenia zeznań kierowcy na język polski wraz ze wskazaniem osoby adresu tłumacza, do czego WITD był zobowiązany na podstawie art. 69 § 2 K.p.a. Brak w ogóle jakichkolwiek adnotacji na temat nieznajomości języka polskiego przez kierowcę zatrzymanego pojazdu oraz, że wyjaśnienia kierowcy składane były w języku łotewskim. Brak również wzmianki na temat udziału pracownika Spółki – p. A., która de facto pełniła rolę tłumacza, tłumacząc pytania funkcjonariuszy WITD. W protokole nie omówiono również przyczyn odmowy złożenia podpisu przez kierowcę, tj. nieznajomości języka polskiego, do czego WITD był zobowiązany na podstawie art. 68 § 2 KPA.

Z uwagi na powyższe nieprawidłowości, w ocenie skarżącej, wartość dowodowa protokołu kontroli jest wątpliwa, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny ("WSA") w Warszawie w wyroku z dnia 12 lipca 2006 r. (sygn. akt. VI SA/Wa 1360/05) cyt.: "Wątpliwa jest wartość dowodowa protokołów z przesłuchania świadków - obywateli Ukrainy, jeżeli osoby te, nie znając języka polskiego, podpisują dokument w tym języku sporządzony.

Naruszone zostały także przepisy art. 67 § 1 i § 2 K.p.a., zgodnie z którym protokół powinien być sporządzany z każdej czynności postępowania mającej istotny znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności przesłuchania strony. Podkreśla to sam GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzając, że dokumenty, które okazuje podczas kontroli i wyjaśnienia, które składa w jej toku, muszą być traktowane jako dowody udostępnione przez osobę zastępującą kontrolowanego przedsiębiorcę.

Ze względu na niespełnienie przez protokół kontroli z dnia [...].05.2013 r. wymogów formalnych z art. 69 § 2, art. 68 § 1 i § 2 oraz art. 67 § 1 i § 2 K.p.a., został on sporządzony z naruszeniem przepisów prawa, i jako taki nie może być uznany za dowód w sprawie. Co potwierdza orzecznictwo sądów m.in. NSA w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. (sygn. akt. I OSK 1735/06) oraz w wyroku z dnia 28 kwietnia 2008 r. (sygn. akt. II GSK 50/08) oraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt. I SA/Wa 1285/04) cyt: "Protokół nieodpowiadający wymaganiom formalnym art. 68 § 1 k.p.a. nie może być podstawą ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych sprawy."

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podkreśla szczególny charakter kontroli drogowej, która wykonywana jest cyt: "na gorąco", i nastawiona na wykrycie ewentualnych błędów przedsiębiorców. Tym bardziej ze względu na ten wyjątkowy charakter postępowania kontrolnego, funkcjonariusze WITD powinni dołożyć należytej staranności by zostało one przeprowadzone prawidłowo, a sporządzony z kontroli protokół spełniał wymogi przewidziane przepisami prawa. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 maja 2008 r. (sygn. akt. VISA/Wa 432/08) zauważa, że cyt: "Ustawodawca przyjął założenie, iż wiarygodny materiał dowodowy w tak uproszczonym postępowaniu, jakim jest kontrola drogowa pojazdu, można zgromadzić jedynie w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych, co nakłada dużą odpowiedzialność na prowadzących postępowanie inspektorów transportu drogowego, by w trakcie dość krótkotrwałego, z reguły kilkudziesięciominutowego postępowania, ustalono wszelkie niezbędne okoliczności. Jednakowoż duża odpowiedzialność ciąży również na kontrolowanym, by w sposób czynny uczestniczył w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszał zastrzeżenia i uwagi, które następnie winny być wpisane do protokołu. Tylko w ten sposób można bowiem ustalić wiarygodny stan faktyczny, znajdujący odzwierciedlenie w protokole, a w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów, będący podstawą do sporządzenia decyzji administracyjnej."

Twierdzenia organu odwoławczego, iż cyt: "Wszystkie dokumenty powyżej opisane, a okazane przez kierowcę do kontroli wskazują, iż przedmiotowy ładunek został przewieziony z Polski do Kazachstanu", są całkowicie nieprawdziwe. Skarżąca zauważa, że zarówno z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z dnia [...].09.2013 r. (nr. [...]) - vide strona 4, jak i poprzedzającej ją decyzji WITD z dnia [...].07.2013 r. (nr WITD [...]), wynika, iż dokumentami będącymi podstawą ustalenia, iż miał miejsce międzynarodowy przewóz towarów, były wyłącznie list przewozowy CMR z dnia [...].05.2013 r. o nr [...] i wywozowy dokument towarzyszący Ex o nr [...], z których wynikało, że miejscem przeznaczenia przewożonych towarów w postaci donic plastikowych jest Kazachstan oraz faktura VAT nr [...]. Natomiast z treści okazanej podczas kontroli pojazdu umowy przewozu nr [...] z dnia [...].04.2013r. zawartej przez Spółkę jako przewoźnika z firmą Z. jednoznacznie wynika, że miejscem przeznaczenia donic jest siedziba spółki S. z, D. na Łotwie.

Zgodnie z art. 4 Konwencji CMR, list przewozowy CMR jest jedynie "dowodem zawarcia umowy przewozu". Brak, nieprawidłowość lub utrata listu przewozowego nie wpływa na istnienie ani na ważność umowy przewozu, która mimo to podlega przepisom niniejszej Konwencji. Co więcej, przepisy art. 9 ust. 1 w/w konwencji przewidują, że list przewozowy CMR stanowi dowód zawarcia umowy i jej warunków oraz przyjęcia towarów "w braku przeciwnego dowodu".

Z przytoczonych przepisów wynika wprost, że funkcja dowodowa listu przewozowego CMR ma znaczenie tylko "w braku przeciwnego dowodu". Jeżeli zatem strona przedłożyła inne dowody w takie jak: umowę przewozu lub dokumenty zlecenia usługi transportu, z których wynika miejsce odbioru towarów, sam list przewozowy CMR ma znaczenie wtórne. Tym samym w opisanym przypadku zgodnie z w.w. przepisami Konwencji CMR organy administracji powinny przede wszystkim dać wiarę treści umowy przewozu, która jednoznacznie wskazywała, że towary transportowane są na Łotwę.

Przypisując decydującą moc dowodową co do miejsca dostarczenia towarów, głównie treści listu przewozowego CMR o nr [...], z pominięciem umowy przewozu i pozostałych dokumentów przekazanych przez Spółkę, organ naruszył art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 4 i 9 ust.1 Konwencji CMR.

Powyższe stanowisko potwierdzają również najnowsze orzeczenia sądów administracyjnych m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2008 r. (sygn. akt. VI SA/Wa 263/08) oraz wyrok z dnia 21 marca 2005 r. (sygn. akt. VI SA/Wa 1100/04), w którym Sąd stwierdził, że cyt: "Dokonując analizy przepisów Konwencji stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 4 Konwencji CMR, list przewozowy jest dowodem zawarcia umowy przewozu. Brak, nieprawidłowość lub utrata listu przewozowego nie wpływa na istnienie ani na ważność umowy przewozu, która mimo to podlega przepisom tej Konwencji. Nieprawidłowości w sporządzeniu listu przewozowego nie powodują nieważności umowy przewozu ani nie uniemożliwiają traktowania jej jako podlegającej postanowieniom Konwencji.

Artykuł 6 Konwencji wymienia dane, które powinny lub mogą być zawarte w liście przewozowym, a art. 9 określa bliżej jego funkcję dowodową. Wynika z niego, że w braku przeciwnego dowodu, list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Jedną z podstawowych funkcji, jakie spełnia list przewozowy CMR, jest funkcja dowodowa, jednak osiąga ona swój pełny walor tylko "w braku przeciwnego dowodu".

W ocenie Sądu, strona skarżąca trafnie zarzuca, że organy niedostatecznie wyjaśniły, dlaczego uznały, że list przewozowy CMR numer [...] jest wyłącznym dowodem, iż miejscem dostarczenia towaru był K., skoro z przedłożonego przez stronę dowodu w postaci dokumentu zlecenia usługi z dnia [...] grudnia 2003 r. wynikało, że miejscem odbioru jest W. i P."

Skarżąca kwestionuje też treść faktury VAT nr [...], na którą również powołuje się WITD w uzasadnieniu decyzji o nałożeniu kary jako dowodu transportu zakupionego towaru do Kazachstanu. W ocenie Spółki w.w. faktura dokumentuje jedynie samo zawarcie transakcji nabycia towarów, a nie ich przewozu, co potwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 29 stycznia 2007 r. (sygn. akt. VI SA/Wa 5/06), cyt: "Faktura V'AT jest tylko dowodem zawartej transakcji i nie stanowi dowodu ostatecznego przeznaczenia odbioru towaru, które może być w każdej chwili zmienione przez odbiorcę".

Skarżąca podnosi, że wbrew twierdzeniom GITD dokumenty potwierdzające transport kontrolowanego towaru na Łotwę, tj. umowa przewozu, nie zostały okazane przez skarżącą w toku postępowania odwoławczego, ale znajdowały się w kontrolowanym pojeździe i zostały przedstawione kontrolującym funkcjonariuszom. Natomiast poprawiony dokument przewozowy CMR, zgodnie z którym towar jest przewożony na Łotwę przesłano organowi I instancji w e-mailu z dnia [...].05.2013 r. - 4 dni po kontroli, a oryginał przekazany WITD.

Wymienione dokumenty, m.in. umowa przewozu nr [...] z [...].04.2013 r. oraz listy przewozowe CMR nr [...] i CMR nr [...] zostały również przesłane WITD w piśmie wyjaśniającym z dnia [...].07.2013 r. wysłanym przez pełnomocnika Spółki. W decyzji o nałożeniu kary pieniężnej z [...].07.2013 r. brak jest wzmianki o w.w. piśmie, mimo iż zostało ono doręczone WITD w dniu [...].07.2013 r. - dwa dni przed wydaniem decyzji z dnia [...].07.2013r.

Odnosząc się do zakwestionowanych dokumentów przewozowych: CRM nr [...] i T. nr [...] z pieczątką i podpisem firmy S. - dokumenty te zostały przesłane skarżącej przez zleceniodawcę przewozu - firmę T. w późniejszym terminie - już po otrzymaniu decyzji WITD o nałożeniu kary. Opis i waga towaru w przedstawionych dokumentach - 13 palet plastikowych donic o masie 1 878 kg, odpowiada opisowi z tych towarów z dokumentów przewozowych, na które powołuje się organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, tj. listu przewozowego CMR o nr [...] i wywozowego dokumentu towarzyszącego EX o nr [...]. Ponadto na przesłanym w odwołaniu dokumencie CRM nr [...] widnieje nazwa i pieczątka firmy S., której adres siedziby – V., D., zostały wskazane jako miejsce przeznaczenia w.w. towarów w umowie przewozu nr. [...] z dnia [...].04.2013r. zawartą przez Spółkę z firmą Z.

Treść wymienionych dokumentów, na które powołuje się skarżąca, jest zatem logiczna i spójna z jej wcześniejszymi wyjaśnieniami, iż kontrolowane towary (donice) były przewożone przez Spółkę wyłącznie na Łotwę, skąd miały dalej być przetransportowane do Kazachstanu transportem kolejowym przez innego przewoźnika - łotewska firmę S.

Zgodnie z treścią przytoczonych w zaskarżonej decyzji przepisów art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei w myśl art. 107 § 3 K.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ przyjął za udowodnione oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Organ administracji musi zatem zająć stanowisko wobec całości przedstawionego materiału dowodowego oraz jasno uzasadnić swoją decyzję podając na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe, a inne nie. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydając decyzje. Brak jednego z elementów decyzji administracyjnej określonego w art. 107 § 1 k.p.a. stanowi o wadliwości takiej decyzji i jest podstawą do jej uchylenia.

Organ odwoławczy odmawiając wiarygodności przedstawionym przez Spółkę dowodom, w szczególności: poprawionemu dokumentowi CMR, umowie przewozu towarów z dnia [...].04.2013 r., później przesłanym dokumentom przewozowym potwierdzającym transport kolejowy towarów z Łotwy do Kazachstanu, powinien ten fakt dostatecznie wyjaśnić i uzasadnić w myśl art. 107 § 3 KPA. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast dlaczego organ II instancji odmówił wiarygodności przedstawionym przez skarżącą dowodom. W ocenie skarżącej, same twierdzenia organu odwoławczego, że "nie daje wiary dokumentom (dokument CRM przedłożony w toku postępowania wyjaśniającego), okazanym przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego, albowiem zostały one sporządzone na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego", są całkowicie bezpodstawne i nie poparte żadnymi argumentami oraz nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania. Jeżeli organ II instancji powziął jakiekolwiek wątpliwości co do prawdziwości dokumentów przedstawionych przez Spółkę, miał obowiązek z urzędu podjąć czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 KPA). Skarżąca wskazuje tu na przytoczony przez GITD w zaskarżonej decyzji wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 r. (I SA 301/00), zgodnie z którym, to organ administracji ma obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić a aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenia dla sprawy.

Skarżąca zarzuca organowi odwoławczemu, że w wydanej decyzji nie odniósł się do wszystkich przedstawionych przez nią zarzutów ani wskazanych dowodów.

Mianowicie, organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów, co do wybiórczego charakteru kontroli, tj. braku informacji i dokumentów przewozowych pozostałych towarów znajdujących się na zatrzymanym pojeździe.

Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów, iż zatrzymanie kierowcy i przeprowadzenie kontroli pojazdu obyło się z naruszeniem przepisów art. 5 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, braków i nieprawidłowości w protokole kontroli z dnia [...].05.2013r. (nr [...]), stanowiącym podstawę do wydania decyzji o nałożeniu kary, który został sporządzony z naruszeniem art. 68 § 1 i § 2 oraz art. 69 § 2 i art. 67 § 1 i § 2 KPA.

W zaskarżonej decyzji GITD nie odnosi się zakwestionowania przez Spółkę mocy dowodowej faktury VAT nr [...].

Z uwagi na powyższe w, ocenie skarżącej, naruszone zostały podstawowe zasady postępowania administracyjnego wskazane w art. 7 i art. 77 § 1, 75 § 1 oraz art. 107 § 3 KPA, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji GITD i poprzedzającej ją decyzji WITD.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy - GITD powołał się, podobnie jak organ I instancji - WITD we wcześniejszej decyzji o nałożeniu kary - na przepisy art. 4 pkt 19 i pkt 22 lit y, art. 28 ust. 1 i 2 art., 28a, 87 ust. 1 u.t.d. oraz art. 5 ust. 1 i 2 i art. 6 ust. 1 umowy między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Republiki Łotewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych, przewidujące wymóg posiadania odpowiedniego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. Skarżąca nie kwestionuje treści przywołanych przepisów, twierdzi jednak, że w opisanym przypadku przepisy te nie będą miały zastosowania. Ciężar udowodnienia, że miał miejsce taki przewóz bez wymaganego zezwolenia spoczywał na organie administracji, gdyż organ z tego faktu wywodzi obowiązek zapłaty przez skarżącego kary pieniężnej. W ocenie skarżącej, zarówno organ II instancji, jak i organ I instancji, nie wykazały dostatecznie w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że w przedmiotowej sprawie miał miejsce międzynarodowy przewóz towarów wymagający odpowiedniego zezwolenia zgodnie z przepisami art. 28 ust. 1 i 2, art. 28a, art. 87 ust. 1 pkt.3 lit a u.t.d.. Tym samym niesłusznie zastosował art. 92a ust.1 w/w/ ustawy.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi.

Wskazał, że w wyniku kontroli drogowej [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia.

Strona pismem z dnia [...] lipca 2013 r. wniosła od ww. decyzji odwołanie. GITD po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] września 2013 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Strona pismem z dnia [...] października 2013 r. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 67 § 1 i § 2, art. 68 § 1 i § 2, art. 75§ 1, art. 77 § 1, art. 79 § 2, art. 107 § 3 k.p.a.; naruszenie art. 5 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowiek i Podstawowych Wolności z dnia 10 grudnia 2013 r.; naruszenie art. 28 ust. 1, ust. 2; art. 28a; art. 87 ust. 1 pkt 3; art. 92a ust. 1 u.t.d. W konsekwencji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji względnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa.

Podtrzymując na użytek niniejszej odpowiedzi na skargę stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz biorąc pod uwagę treść skargi, organ wyjaśnił, iż naruszenie z lp. 3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym sankcjonuje wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia. W dniu kontroli, tj. [...] maja 2013 r. kierowca okazał dokument CRM z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], który wskazywał, iż dokonywano wywozu ładunku z Polski do Kazachstanu. Tym niemniej kierowca nie okazał stosownego zezwolenia mimo, że przewoźnik zobowiązany był do posługiwania się zezwoleniem na przewóz drogowy rzeczy do/z kraju trzeciego, które ma charakter zezwolenia specjalnego.

Organ ponownie wyjaśnia, że okazanych podczas kontroli drogowej dokumentów, wynika, że stroną umowy przedmiotowego przewozu jest łotewski przedsiębiorca S. Powyższe ustalono na podstawie listu przewozowego CMR z dnia [...] lipca 2012 r. W rubryce nr 16 wskazano ww. przewoźnika jako przewoźnika wykonującego transport drogowy. Stosownie do art. 9 Konwencji o Umowie Międzynarodowego Przewozu Drogowego Towarów (CMR) i protokół podpisania sporządzonej w Genewie dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r., Nr 49, poz. 238 ze zm.) list przewozowy CMR stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Ze wspomnianego dokumentu CMR (rubryka nr 3) wynika, że przewożony towar został załadowany w Polsce i był przewożony do Kazachstanu - L. Oznacza to, że do przewozu z dnia kontroli konieczne było zezwolenie na przewóz drogowy rzeczy do/z krajów trzecich. Takiego zezwolenia, które daje prawo do docelowego wywozu lub wwozu ładunku z/do kraju innego niż kraj rejestracji pojazdu, kontrolowany kierowca nie posiadał w pojeździe w chwili zatrzymania go do kontroli drogowej.

Organ jeszcze raz podkreśla, że z lp. 3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, z tytułu wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia, wobec czego "fizyczny" brak przedmiotowego zezwolenia w pojeździe podczas wykonywania przewozu drogowego, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości wskazanej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym na podmiot wykonujący przewóz, czyli na przedsiębiorcę - przewoźnika, podejmującego się prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wykonywania transportu drogowego rzeczy.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, iż kontrolowany kierowca nie władał językiem polskim, co stanowiło naruszenie przepisów art. 9, art. 10 § 1, art. 79 § 2 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowiek i Podstawowych Wolności z dnia 10 grudnia 2013 r., GITD podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1707/12, wskazał: ,Należy także podkreślić, iż stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) język polski jest językiem urzędowym konstytucyjnych organów państwa, terenowych organów administracji publicznej, instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych oraz organów, instytucji i urzędów podległych organom ww. wymienionym, powołanych w celu realizacji zadań tych organów. Zgodnie natomiast z art. 5 ww. ustawy podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej, a wszystkie oświadczenia składane organom, o których mowa w art. 4, muszą być również składane w języku polskim. Organ kontrolny nie jest więc zobowiązany do powoływania tłumacza podczas wykonywanej kontroli drogowej. Należy podnieść w tym miejscu, że byłoby to faktycznie niemożliwe. Trudno jest bowiem przewidzieć z jakiego kraju będzie pochodził podmiot, poddany zatrzymaniu i kontroli drogowej. Inspektorzy Transportu Drogowego stwierdzają naruszenia przepisów regulujących problematykę transportu drogowego w państwach Unii Europejskiej. Nieznajomość języka polskiego nie może więc być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą naruszenie prawa."

Dokonując analizy pozostałych merytorycznych argumentów skarżącej podniesionych w niniejszej skardze należy stwierdzić, iż na użytek niniejszej odpowiedzi na skargę pozostaje aktualne stanowisko organu odwoławczego szeroko, precyzyjnie i dokładnie wyrażone w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie, GITD ponownie uznał, iż organy I i II instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, a kara pieniężna za powyższe naruszenie została wymierzona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r., którą po rozpatrzeniu odwołania strony – S. z siedzibą na Łotwie, wniesionego przez pełnomocnika strony od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych, utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Zaskarżonej decyzji zarzucono w skardze naruszenie przede wszystkim przepisów postępowania (prawa procesowego), mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w szczególności art. 71, art. 77 § 1 K.p.a., polegające na nie wyjaśnieniu stanu faktycznego i wszystkich istotnych okoliczności sprawy; art. 7 oraz art. 9, art. 10 § 1 i art. 79 § 2 K.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 10 grudnia 1948 r. poprzez nie poinformowanie zatrzymanego kierowcy samochodu narodowości łotewskiej w zrozumiałym dla niego języku o przyczynach zatrzymania i stawianych zarzutach; art. 75 § 1 w zw. z art. 67 § 1 i § 2 art. 68 § 1 i § 2 K.p.a. przez uznanie za dowód w sprawie protokołu kontrolnego, który nie opisywał faktycznego przebiegu czynności kontrolnych; art. 75 § 1 K.p.a. przez pominięcie dowodów zgłoszonych przez skarżącą; art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 75 § 1 K.p.a. w zw. art. 4 i art. 9 ust. 1 Konwencji z dnia 19 maja 1956 r. o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i Protokołu podpisania, sporządzonych w Genewie 19 maja 1956 r.2, polegające na uznaniu przez organ administracji, że treść listu przewozowego CMR ma decydujące znaczenie dowodowe; art. 107 § 3 K.p.a. polegające na nie wskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów i dowodów, na których organ administracji się oparł oraz przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom zgłoszonym przez skarżącą.

Nadto w skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust.1 i ust. 2 u.t.d. - polegające na błędnym przyjęciu, że wykonywany jest międzynarodowy transport drogowy rzeczy na terytorium Polski wymagający zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, a także art. 92a ust.1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt.3 i art. 28a u.t.d. - polegające na błędnym przyjęciu przez organ administracji, że doszło do naruszenia obowiązków przez podmiot wykonujący przewóz drogowy.

Inaczej mówiąc, w ocenie skarżącej Spółki postępowanie w rozpatrywanej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wadliwy, z naruszeniem przepisów regulujących głównie zasady ustalania stanu faktycznego oraz naruszenia hierarchii i wagi dowodów, sporządzania protokołu, jak i nie zapewnienia kierowcy kontrolowanego pojazdu możliwości tłumaczenia na język polski/łotewski. W zakresie prawa materialnego w skardze zarzucono niewłaściwe zakwalifikowanie dokonywanego przewozu (art. 28 ust.1 i ust. 2 u.t.d. w zw. z art. 87 ust. 1 pkt.3 i art. 28a u.t.d.).

Przede wszystkim należy zauważyć, że podstawę nałożenia kary na przedsiębiorcę łotewskiego stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 19 listopada 2012 r., poz. 1265). W komentarzach (por. m.in. R. Stachowska, stan prawny na dzień 10.06.2012) podkreśla się, że ustawa ta oceniana jest jako "kompleksowa regulacja", sięgająca swoim zakresem znacznie dalej niż uchylone nią wcześniejsze akty prawne. Ustawa o transporcie drogowym reguluje bowiem zagadnienia związane z dostępem do zawodu przewoźnika drogowego i dostępem do rynku, wdrażając tym samym do prawa polskiego część acquis communautaire. Przepisy ustawy o transporcie drogowym wypełniły lukę w prawie krajowym i w okresie przedakcesyjnym były oceniane jako realizacja założeń Polskiego Stanowiska Negocjacyjnego w obszarze "Polityka Transportowa" i Priorytetu 9 Narodowego Programu Przygotowania do Członkostwa (NPPC 2000). Ustawą o transporcie drogowym zostały bowiem wdrożone do prawa krajowego następujące akty prawa wspólnotowego:

1) rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu osób autokarem i autobusem (Dz. Urz. WE L 74 z 20.03.1992, s. 1 z późn. zm.);

2) rozporządzenie Rady (WE) nr 11/98 z dnia 11 grudnia 1997 r. zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 684/92 w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu osób autokarem i autobusem (Dz. Urz. WE L 4 z 08.01.1998, s. 1 z późn. zm.);

3) dyrektywa Rady 96/26/WE z dnia 29 kwietnia 1996 r. w sprawie dostępu do zawodu przewoźnika drogowego transportu rzeczy i przewoźnika drogowego transportu osób oraz wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji, mająca na celu ułatwienie tym przewoźnikom korzystania z prawa swobody przedsiębiorczości w dziedzinie transportu krajowego i międzynarodowego (Dz. Urz. WE L 124 z 23.05.1996, s. 1 z późn. zm.);

4) dyrektywa Rady 98/76/WE z dnia 1 października 1998 r. zmieniająca dyrektywę 96/26/WE w sprawie dostępu do zawodu przewoźnika drogowego transportu rzeczy i przewoźnika drogowego transportu osób oraz wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji, mająca na celu ułatwienie im korzystania z prawa swobody przedsiębiorczości w dziedzinie transportu krajowego i międzynarodowego (Dz. Urz. WE L 277 z 14.10.1998, s. 17);

5) dyrektywa Rady 76/914/EWG z dnia 16 grudnia 1976 r. w sprawie minimalnego poziomu wyszkolenia kierowców w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 357 z 29.12.1976, s. 36);

6) dyrektywa 1999/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe (Dz. Urz. WE L 187 z 20.07.1999, s. 42 z późn. zm.);

7) dyrektywa Rady 88/599/EWG z dnia 23 listopada 1988 r. w sprawie standardowych procedur sprawdzających przy wykonaniu rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 325 z 29.11.1988, s. 55 z późn. zm.);

8) rozporządzenie Rady (EWG) nr 4060/89 z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie zniesienia kontroli przeprowadzanych na granicach Państw Członkowskich w dziedzinie transportu drogowego i żeglugi śródlądowej (Dz. Urz. WE L 390 z 30.12.1989, s. 18 z późn. zm.);

9) rozporządzenie Rady (EWG) nr 3912/92 z dnia 17 grudnia 1992 r. w sprawie kontroli przeprowadzanych we Wspólnocie w dziedzinie transportu drogowego i żeglugi śródlądowej z uwzględnieniem środków transportu zarejestrowanych lub dopuszczonych do ruchu w państwie trzecim (Dz. Urz. WE L 395 z 31.12.1992, s. 6);

10) rozporządzenie Rady (EWG) nr 3916/90 z dnia 21 grudnia 1990 r. w sprawie środków podejmowanych w przypadku sytuacji kryzysowej na rynku drogowego transportu rzeczy (Dz. Urz. WE L 375 z 31.12.1990, s. 10);

11) dyrektywa Rady nr 106/92 EWG z dnia 7 grudnia 1992 r. w sprawie stworzenia wspólnych zasad dla pewnych rodzajów kombinowanych przewozów towarów pomiędzy Państwami Członkowskimi (Dz. Urz. WE L 368 z 17.12.1992, s. 38);

12) dyrektywa 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie minimalnych warunków wykonania rozporządzeń Rady (EWG) nr 3820/85 i nr 3821/85 dotyczących przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym oraz uchylająca dyrektywę Rady 88/599/WE (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, s. 35 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 74 u.t.d., podstawą ustalenia stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie był protokół kontroli. Kontrola drogowa miała miejsce na drodze krajowej nr [...] w Częstochowie w dniu [...] maja 2013 r. i została udokumentowana protokołem nr [...].

Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego kontrolujący odnotowuje w protokole kontroli i podaje jej przyczynę (ust. 2). Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 4).

Pełnomocnik skarżącej Spółki podniósł, że w protokole nie ma tłumaczenia zeznań kierowcy, składanych w języku łotewskim, na język polski, wzmianki o sposobie tłumaczenia przez pracownika Spółki – p. A., która de facto pełniła rolę tłumacza, tłumacząc (przez telefon) pytania funkcjonariuszy WITD i wyjaśnienia kierowcy. Nadto w protokole nie omówiono przyczyn odmowy złożenia podpisu przez kierowcę, tj. nieznajomości języka polskiego, do czego WITD był zobowiązany.

Z uwagi na powyższe nieprawidłowości, w ocenie skarżącej, wartość dowodowa protokołu kontroli jest wątpliwa.

Sąd nie podziela tej oceny wartości dowodowej protokołu. Nie widzi też możliwości protokółowania zeznań kierowcy (i odpowiedzi) dokonywanych przez telefon przez nieznaną osobę, występującą w nieokreślonym charakterze.

Nie omówienie przyczyn odmowy podpisania protokołu przez kierowcę (choć jednoznacznie stwierdzono, że kierowca odmówił podpisania protokołu) stanowi niewątpliwie błąd – i to zarówno w świetle art. 74 ust. 2 u.t.d., jak i art. 68 § 2 K.p.a. Nie jest to jednak błąd istotny, mogący mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż przyczyna była oczywista – brak znajomości języka polskiego (co przyznał wprost pełnomocnik skarżącej).

Nie przeszkadzało to jednak, by kierowca, nie znający języka polskiego, dokonał na dokumencie protokołu stosowną wzmiankę w języku ojczystym. Nie było też przeszkód, by kierowca składając podpis poczynił adnotacje co do braku zrozumienia dokonanych ustaleń czy wyraził inne zastrzeżenia do kontroli - także w swoim języku ojczystym (tak: wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1707/1, LEX nr 1451547). W tym samym wyroku WSA stwierdzono również, że:

"2. Organ kontrolny nie jest zobowiązany do powoływania tłumacza podczas wykonywanej kontroli drogowej.

3. Nieznajomość języka polskiego nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą naruszenie prawa."

Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela też ocenę zawartą w wyroku WSA w Warszawie z dnia 11.02.2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1791/10, LEX nr 1126742), że "Gdy kierowca nie rozumie znaczenia dokonywanej przez siebie czynności bądź nie zgadza się w jakimkolwiek zakresie z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli, powinien odmówić podpisania protokołu bądź sporządzić stosowną adnotację w języku ojczystym. Późniejsze kwestionowanie czynności kontrolnych, a co za tym idzie ustaleń zawartych w protokole z tego powodu, że kierowca nie znał języka polskiego, pozostaje w sprzeczności z tym protokołem, gdy kierowca nie dokonał żadnych adnotacji, co do braku zrozumienia dokonanych ustaleń bądź innych zastrzeżeń do sporządzonego protokołu kontroli."

Jak zatem widać, w orzecznictwie sądów administracyjnych w kwestii odmowy podpisu protokołu kontroli przez kierowcę z powodu nieznajomości języka polskiego podkreśla się jednak istnienie po stronie kierowcy w takiej sytuacji całego szeregu możliwych zachowań, które mogą mieć istotne znaczenie w toku dalszego postępowania.

Sąd podziela również, za organem odwoławczym, stanowisko WSA, który w wyroku z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1707/12, wskazał: ,Należy także podkreślić, iż stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) język polski jest językiem urzędowym konstytucyjnych organów państwa, terenowych organów administracji publicznej, instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych oraz organów, instytucji i urzędów podległych organom ww. wymienionym, powołanych w celu realizacji zadań tych organów. Zgodnie natomiast z art. 5 ww. ustawy podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej, a wszystkie oświadczenia składane organom, o których mowa w art. 4, muszą być również składane w języku polskim. Organ kontrolny nie jest więc zobowiązany do powoływania tłumacza podczas wykonywanej kontroli drogowej. Należy podnieść w tym miejscu, że byłoby to faktycznie niemożliwe. Trudno jest bowiem przewidzieć z jakiego kraju będzie pochodził podmiot, poddany zatrzymaniu i kontroli drogowej. Inspektorzy Transportu Drogowego stwierdzają naruszenia przepisów regulujących problematykę transportu drogowego w państwach Unii Europejskiej. Nieznajomość języka polskiego nie może więc być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą naruszenie prawa."

Jednocześnie należy podkreślić, że [...] WITD w piśmie zawiadamiającym stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego (z dnia [...] maja 2013 r.) wezwał stronę – na podstawie odpowiednich przepisów K.p.a. - do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w kraju. Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik taki w osobie r. pr. R. S. z P., został już przez skarżącą Spółkę ustanowiony w dniu [...] stycznia 2011 r. Tak więc w dniu kontroli miała już ustanowionego w Polsce pełnomocnika. I to właśnie z tym pełnomocnikiem kierowca zatrzymanego pojazdu powinien szukać kontaktu.

Trzeba też zauważyć, że w decyzji organu I instancji – [...] WITD znajduje się (str. 2 decyzji) następujący passus: "Ponadto kierowca podczas kontroli doskonale zrozumiał polecenia, okazując wszystkie wymagane dokumenty, dlatego też bezzasadnym jest twierdzenie, że kierowca nie posługując się językiem polskim omyłkowo wręczył kontrolującymlist CMR z błędnie oznaczonym miejscem odbioru towaru."

W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 10 grudnia 1948 r. jest, w ocenie Sądu, chybiony.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się także, że "Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny, a nie stan prawny. W konsekwencji powinien on czynić zadość wymogom określonym w art. 68 k.p.a. Jako zaś dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe i w ich zakresie działania, stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Będąc w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, w zakresie odnoszącym się do jego treści nie może zawierać żadnych wątpliwości."(por. wyrok NSA z 11.10.2011 r., sygn. akt II GSK 1003/10, LEX nr 1244435). Podobnie stwierdza się w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1478/10, ONSAiWSA 1(58) 2014), zgodnie z którym "Protokół kontroli drogowej, o jakim mowa w art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (...) powinien czynić zadość wymaganiom określonym w art. 68 K.p.a. i – jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 tego Kodeksu – stanowić dowód stanu faktycznego ustalonego w tym dokumencie."

W ocenie Sądu w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę sporządzony w dniu [...] maja 2013 r. protokół kontroli nr [...] spełnia powyższe wymagania.

Na podstawie wyników kontroli organ I instancji, tj. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. ustalił, że:

- pojazdem marki M. zarejestrowanym na Łotwie pod numerem rejestracyjnym [...],

- wykonywany był transport towarów - donic plastikowych zakupionych przez firmę L. z siedzibą w Kazachstanie od polskiej firmy I. sp. z o.o. z siedzibą w B.,

- w imieniu i na rzecz łotewskiego przedsiębiorcy S.,

- o czym świadczyły przedstawione dokumenty, tj. list przewozowy CMR z dnia [...].05.2013 r. o nr [...], wywozowy dokument towarzyszący Ex o nr [...] oraz faktura VAT nr [...].

W ocenie organów oby instancji, zgodnie z okazanymi w czasie kontroli dokumentami, miał miejsce wywóz wywozu ładunku z Polski do Kazachstanu. Oznacza to, że do przewozu wykonywanego w dniu kontroli konieczne było zezwolenie specjalne na przewóz drogowy rzeczy do/z krajów trzecich. Takiego zezwolenia, które daje prawo do docelowego wywozu lub wwozu ładunku z/do kraju innego niż kraj rejestracji pojazdu, kontrolowany kierowca nie posiadał w pojeździe w chwili zatrzymania go do kontroli drogowej.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powołał się najpierw na przepis art. 4 pkt 22 lit y) u.t.d., zgodnie z którym obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.t.d. wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu.

Zgodnie z art. 28a ust. 1 ww. ustawy zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany.

W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust. 2). Kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.

Również stosownie do art. 87 ust. 1 u.t.d. podczas przejazdu wykonywanego w ramach przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego (...) jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto w transporcie drogowym rzeczy - odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym.

Organ odwoławczy dokonał też analizy postanowień umowy między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Republiki Łotewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych; z umowy tej nie wynika, by w przypadku wywozu rzeczy z/do krajów trzecich zbędne było zezwolenie specjalne.

Jednocześnie organ odwoławczy nie dał wiary, iż skarżąca nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

W tym stanie rzeczy w związku z naruszeniem lp. 3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia, [...] WITD nałożył na skarżącą karę w kwocie 10.000 zł, którą GITD utrzymał w mocy.

Podstawowy zarzut strony skarżącej sprowadza się do stwierdzenia, że kontrolowany przewóz był wykonywany faktycznie na Łotwę, a nie - jak wynikało to z dokumentu CMR - do Kazachstanu. Okazany podczas kontroli dokument CMR został bowiem wypełniony nieprawidłowo na skutek omyłki. Ma o tym m.in. świadczyć fakt, że podczas kontroli nie chciano przyjąć od kierowcy, ani skserować pozostałych okazanych dowodów, w szczególności:

- umowy przewozu nr [...] z dnia [...].04.2013r. zawartej przez Spółkę jako przewoźnika z firmą Z. w języku rosyjskim (w odwołaniu wniesionym przez skarżącą oraz wcześniejszych pismach wyjaśniających omyłkowo wskazano, że w/w umowa przewozu została zawartą przez Spółkę z firmą I. sp. z o. o., a nie z firmą Z.)

- dokumentów przewozowych dotyczących pozostałych towarów należących do innych kontrahentów transportowanych na kontrolowanym pojeździe (m.in. detergenty czyszczące na rzecz spółki S. na Łotwie - CMR nr [...], hulajnogi, deskorolki i akcesoria na rzecz spółki E. na Łotwie - CMR nr [...]) wskazujących jako miejsce przeznaczenia towarów Łotwę.

W protokole kontroli pominięto również powołane wyżej dokumenty.

Jak podniosła skarżąca Spółka, funkcjonariusze WITD nie dokonali w rezultacie weryfikacji wszystkich towarów znajdujących się w zatrzymanym pojeździe. Dokumenty, na które powołano się w protokole i wydanej później decyzjach, dotyczyły jedynie donic plastikowych zakupionych od polskiej firmy I. sp. z o.o. w B. przez firmę L. w Kazachstanie. Natomiast brak jest wzmianki na temat pozostałych towarów przewożonych w pojeździe, a zakupionych przez innych kontrahentów. Nie sprawdzono, czy na wszystkie towary w ogóle wystawiono dokumenty przewozowe. W ocenie skarżącej, takie zachowanie wskazuje na wybiórczy charakter kontroli dokonanej przez organ I instancji, nastawiony na uzyskanie określonego celu - nałożenia kary grzywny na Spółkę za przewóz donic.

Sąd pozwala sobie zauważyć, że pozostałe towary były przewożone na Łotwę, a więc mieściły się w ramach zawartej umowy międzynarodowej między Polską i Łotwą.

Nadto w protokole nie uwzględniono wyjaśnień kierowcy składanych w języku łotewskim za pośrednictwem pracownika Spółki – p. A., że nabywcą przewożonych donic była wprawdzie firma z Kazachstanu, ale miały być one transportowane przez Spółkę jedynie na Łotwę. Nie ma też tłumaczenia zeznań kierowcy na język polski wraz ze wskazaniem osoby adresu tłumacza, do czego WITD był zobowiązany na podstawie art. 69 § 2 K.p.a.

W ocenie Sądu, kierujący pojazdem nie przedstawił żadnych dowodów na to, że przynajmniej część przewożonych towarów (donice) nie miała być transportowana do Kazachstanu.

Kontrola drogowa w rozpatrywanej sprawie miała miejsce dnia [...] maja 2013 r. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania wysłano do strony następnego dnia, tj. [...] maja 2013 r. Decyzję o nałożeniu kary pieniężnej organ I instancji – [...] WITD wydał [...] lipca 2013 r. W okresie od [...] maja do [...] lipca 2013 r. trwało postępowanie wyjaśniające, w którym aktywnie uczestniczył polski pełnomocnik Spółki. Jednocześnie strona łotewska przedstawiła szereg dokumentów, w szczególności: poprawiony dokument CMR (który przesłano organowi I instancji w e-mailu z dnia [...].05.2013 r. - 4 dni po kontroli, a oryginał przekazano WITD), umowę przewozu towarów z dnia [...].04.2013 r., później przesłane dokumenty przewozowe potwierdzające transport kolejowy towarów z Łotwy do Kazachstanu.

Odnosząc się do zakwestionowanych dokumentów przewozowych: CRM nr [...] i T. nr [...] z pieczątką i podpisem firmy S. - dokumenty te zostały przesłane skarżącej przez zleceniodawcę przewozu - firmę T. w późniejszym terminie - już po otrzymaniu decyzji WITD o nałożeniu kary. Opis i waga towaru w przedstawionych dokumentach - 13 palet plastikowych donic o masie 1 878 kg, odpowiada opisowi z tych towarów z dokumentów przewozowych, na które powołuje się organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, tj. listu przewozowego CMR o nr [...] i wywozowego dokumentu towarzyszącego EX o nr [...]. Ponadto na przesłanym w odwołaniu dokumencie CRM nr [...] widnieje nazwa i pieczątka firmy S., której adres siedziby – V., D., zostały wskazane jako miejsce przeznaczenia w.w. towarów w umowie przewozu nr. [...] z dnia [...].04.2013r. zawartą przez Spółkę z firmą Z..

Nadto skarżąca zarzuciła, że funkcjonariusze WITD dla celów postępowania kontrolnego wykonali dokumentację kserograficzną jedynie wybranych przez siebie dokumentów dotyczących jednego z przewożonych towarów - donic plastikowych zakupionych przez firmę L. z siedzibą w Kazachstanie od polskiej firmy I. sp. z o.o. w B. - tj. list przewozowy CMR z dnia [...].05.2013r. o nr [...], wywozowy dokument towarzyszący Ex o nr [...] oraz faktura VAT nr [...].

Skarżąca uważa, że zgodnie z przepisami Konwencji z dnia 19 maja 1956 r. o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i Protokołu podpisania, sporządzonych w Genewie 19 maja 1956 r.2 (dalej: "Konwencja CMR"), organy Inspekcji Transportu Drogowego popełniły błąd polegający na uznaniu przez organ administracji, że treść listu przewozowego CMR ma decydujące znaczenie dowodowe, co skutkowało odmówieniem mocy dowodowej innym dowodom przedstawionymi przez skarżącą.

Jednakże trzeba przypomnieć skarżącej jej własne stwierdzenie, że przepisy art. 9 ust. 1 w/w konwencji przewidują, że list przewozowy CMR stanowi dowód zawarcia umowy i jej warunków oraz przyjęcia towarów "w braku przeciwnego dowodu". Otóż, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie ten brak miał niewątpliwie miejsce.

Dlatego też Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że argumentacja skarżącego podniesiona w odwołaniu zmierza jedynie do obejścia obowiązujących przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania wymaganego zezwolenia uprawniającego do wykonywania przewozu drogowego na terytorium RP. Wszystkie dokumenty powyżej opisane, a okazane przez kierowcę do kontroli wskazują, iż przedmiotowy ładunek został przewieziony z Polski do Kazachstanu, dlatego też organ odwoławczy nie daje wiary dokumentom (dokument CMR przedłożony w toku postępowania wyjaśniającego), okazanym przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego, albowiem zostały one sporządzone na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego.

Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, że zezwolenie EKMT nr [...] przedłożone w terminie późniejszym niż chwila kontroli nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji organu pierwszej instancji. Organ kontrolny ocenił stan faktyczny i dokonał prawidłowego zastosowania przepisów u.t.d. Nałożona kara pieniężna zgodnie z lp. 3.1. załącznika nr 3 do ww. ustawy jest w pełni uzasadniona, dlatego też niemożliwym jest zmiana kwalifikacji prawnej stwierdzonego naruszenia. Organ odwoławczy wskazał, iż kara pieniężna w wysokości 10.000 złotych nakładana jest na podstawie lp. 3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, z tytułu wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia, wobec czego "fizyczny" brak przedmiotowego zezwolenia w pojeździe podczas wykonywania przewozu drogowego, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości wskazanej w załączniku nr 3 do u.t.d. na podmiot wykonujący przewóz, czyli na przedsiębiorcę - przewoźnika, podejmującego się prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wykonywania transportu drogowego rzeczy.

W konsekwencji Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli drogowej doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia.

Wniosek taki sformułowano w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, w którym Sąd nie dopatrzył się naruszeń mogących miećistotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.