Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1541/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą decyzję tego samego organu
Powołane przepisy: article: art. 28 ust 1 i 2, art.28 ust 3a
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1541/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Grażyna Firek, Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 r., sprawy ze skargi D.O., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 22 lipca 2014 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, na ubezpieczenia, -uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 22 lipca 2014r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 maja 2014r. o nr [...], którą odmówiono skarżącej D. O.umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 3.305,61 zł oraz odmówił umorzenia należności za pracowników w części finansowanej przez płatnika na ubezpieczenia społeczne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 43.256,55 zł. Ponadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie w zakresie umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz umarzył częściowo postępowanie w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za pracowników w części finansowanej przez płatnika.

Jak wynika z uzasadnień zaskarżonych decyzji skarżąca w dniu 3 kwietnia 2014r. złożyła wniosek o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wniosek umotywowała tym, że od dnia 5 kwietnia 2012r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej z powodów zdrowotnych. Skarżąca leczy się z powodu raka brodawkowatego tarczycy, zespołu Sjogrena, osteoporozy posterydowej oraz choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Mąż skarżącej nie pracuje i opiekuje się skarżącą. Skarżąca utrzymuje się z emerytury, jednak jej świadczenie jest obciążone egzekucją. Zdaniem skarżącej jej sytuacja nosi cechy wyjątkowości z uwagi na wiek, stan zdrowia, stan majątkowy oraz brak szans na powiększenie swoich dochodów.

W toku postepowania organy ustaliły, że skarżąca prowadząc działalność gospodarczą w okresie od 2 listopada 2001r. do 5 kwietnia 2012r. pomimo ciążącego na niej obowiązku nie płaciła należnych składek na ubezpieczenie. Względem skarżącej doszło do zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej skierowanej do jej świadczenia emerytalnego. Skarżąca osiąga dochód z tytułu świadczenia emerytalnego w kwocie 2 705,74 zł netto, z czego dokonywane są potrącenia w kwocie 823,28 zł, po potrąceniu do wypłaty pozostaje kwota 1 882,46 zł netto. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, który nie pracuje, gdyż opiekuje się skarżącą. Koszty związane z utrzymaniem zostały określone na kwotę 981,95 zł miesięcznie plus 750 zł miesięcznie na lekarstwa. Zgodnie z zeznaniem podatkowym PIT-37 za 2013 rok skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 46.870,43 zł. Skarżąca posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. H. o pow. 61,42 m2. Na wyżej wymienionej nieruchomości ustanowiona jest hipoteka w kwocie 636.599,71 zł na rzecz Getin Bank S.A. Skarżąca jest właścicielem samochodu osobowego Skoda Favorit 1.3 z 1991r.

Ponadto skarżąca posiada zobowiązania publicznoprawne z tytułu zaległych

podatków w kwocie 33.696,20 zł. oraz zobowiązania cywilnoprawne z tytułu kredytów w kwocie 818.004,30 zł oraz 333.620,46 zł, a także zobowiązania w instytucjach w wysokości 15.000,00 zł.

Skarżąca leczy się z powodu raka brodawkowatego tarczycy, zespołu Sjogrena, osteoporozy posterydowej, choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, przepukliny rozworu przełykowego i przewlekłego zapalenia błony śluzowej żołądka oraz fibromialgii. Ponadto była operowana z powodu złamań osteoporotycznych trzonów kręgów piersiowych. Skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej.

Decyzją z dnia 30 maja 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącej umorzenia wnioskowanych zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż jej przypadek spełnia wszystkie wskazane w przepisach indywidualne przesłanki umorzenia. Aktualnie wraz z niepracującym mężem, utrzymują się jedynie z emerytury skarżącej.

Skarżąca zarzuciła organowi błędną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz podniosła, że stan zdrowia uniemożliwia zarówno skarżącej jak i jej mężowi podejmowanie pracy zarobkowej. Skarżąca zarzuciła, iż analiza materiału dowodowego odbyła się pobieżnie bez dogłębnej analizy jej możliwości finansowych, a także z pominięciem ważnego aspektu czyli dalszej egzystencji skarżącej oraz jej rodziny.

Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy wydaną decyzję przywołaną wyżej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołując treść art. 28 ust. 3 i art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych uznano, że w przypadku skarżącej nie zachodzi całkowita nieściągalność składek jak i szczególne okoliczności umorzenia w przypadku niestwierdzenia całkowitej nieściągalności zatem nie zaistniały przesłanki umorzenia określone w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ nie kwestionował trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącej jednak doszedł do przekonania, że nie może ona stanowić okoliczności przemawiającej za umorzeniem należności, bowiem płatnik pobiera świadczenie emerytalne, które jest wypłacane regularnie i niezależnie od stanu jej zdrowia. Zakład podkreślił, że może umorzyć należności w sytuacji przewlekłej choroby zobowiązanej lub członka jej rodziny, tylko w przypadku, gdy choroba pozbawia zobowiązaną możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, a taka okoliczność nie zachodzi. Biorąc pod uwagę liczne zobowiązania skarżącej wskazano, że posiadanie innych zobowiązań pieniężnych nie może stanowić wystarczającej przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek, bowiem prowadziłoby to do uprzywilejowania innych wierzycieli kosztem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, natomiast należności składkowe ZUS, jak również należności podatkowe jako należności publicznoprawne podlegają szczególnej ochronie. Podniesiono, że wydając rozstrzygnięcie wzięto pod uwagę zarówno słuszny interes strony, jak i interes społeczny, który ostatecznie zaważył na treści rozstrzygnięcia.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

W skardze podniosła, że w jej przypadku zachodzi przesłanka umorzenia albowiem z uwagi na jej stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić przedmiotowych należności albowiem pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niej i jej rodziny. Skarżąca uznała argumentację organu za sprzeczną i wzajemnie się wykluczającą. Skarżąca podniosła też, że organ nie uwzględnił jej ważnego interesu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy przepisu §1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016).

Art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 §1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia.

Mając powyższe na uwadze, a także okoliczność, że zgodnie z art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, a skarga jest zasadna.

Ocenie w niniejszej sprawie podlegała trafność decyzji organu o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Rozpoznając niniejszą sprawę należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Jak wynika z ust. 3 tego przepisu, całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję albo gdy 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Powyższe wyliczenie stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności.

Z powołanej treści przepisu art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, że należności z tytułu składek mogą być umarzane, na jego podstawie, wyłącznie w wymienionych w ust. 3 wypadkach całkowitej nieściągalności. Co do zasady, sytuacja życiowa i rodzinna dłużnika nie ma zatem żadnego znaczenia przy podejmowaniu decyzji o umorzeniu na podstawie art. 28 ust. 1, 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidziano możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustanawia wyjątek od powyższej reguły i przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Wyjątek ten jest ustawowo ograniczony do jednej tylko grupy zobowiązanych i jednej kategorii zadłużenia tj. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Chodzi o składki na ubezpieczenie społeczne małych przedsiębiorców, którzy sami płacą składki za swoje ubezpieczenie i są jednocześnie płatnikami i ubezpieczonymi. To właśnie te należności tej grupy dłużników mogą być umarzane mimo braku całkowitej nieściągalności, z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej, czyli z uwagi na konieczność ochrony małych i słabych ekonomicznie podmiotów gospodarczych.

Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Wskazanymi w tym akcie przesłankami umożliwiającymi umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny (w tej części przepis podlega wykładni ścisłej, tj. ani rozszerzającej ani zawężającej, zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extendandae). Wypełniając upoważnienie ustawowe, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wskazał przykładowe stany faktyczne, w których może nastąpić umorzenia zaległości. Zgodnie z tym rozporządzeniem, możliwość umorzenia należności istnieje np.: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności oraz w razie 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Sąd zwraca uwagę, że wyliczenie to nie stanowi zamkniętego katalogu przypadków uzasadniających umorzenie zaległości z innej przyczyny niż całkowita nieściągalność, a jedynie przykładowe wskazanie różnych kategorii stanów faktycznych, które z całą pewnością mieszczą się w tej przesłance.

Zgodnie z regulacją przewidzianą w powołanych przepisach decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy.

Rola Sądu administracyjnego w przypadku kontroli takich decyzji uznaniowych jest ograniczona i w istocie sprowadza się do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowo-wyjaśniającego i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2001r. sygn. akt: I SA/Ka 498/00, PP z 2001r. Nr 45, s. 14; jak również Ordynacja podatkowa 2005r. Komentarz Mastalski, B. Adamiak, Wrocław 2005, s. 308.) Problematyka uznania administracyjnego została szeroko omówiona w dotychczasowym orzecznictwie. Powszechnie panuje zgoda co do tego, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru.

To oznacza, że organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym, obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał, będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Szczególnie trzeba o tym pamiętać wtedy, kiedy organ ma pozbawić obywatela pewnych praw, nałożyć na niego obowiązek, ewentualnie tak, jak w przypadku rozpoznawanej sprawy, ma odmówić obywatelowi możliwości skorzystania z prawem przewidzianych uprawnień (por. wyrok NSA z 20 marca 2007r., sygn. akt: II GSK 345/06).

Przenosząc powyższe spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie możliwość umorzenia zadłużenia skarżącej rozpatrywana była na podstawie przepisów przywołanego wyżej rozporządzenia albowiem w sprawie nie zaistniał stan całkowitej nieściągalności.

Jak niewadliwie ustalił Zakład Ubezpieczeń Społecznych skarżąca poza emeryturą i spółdzielczym prawem własnościowym do lokalu, który zamieszkuje, (obciążonym hipoteką w kwocie 636.599,71 zł na rzecz Getin Bank S.A. względem którego wszczęto już egzekucję) nie posiada żadnego majątku, z którego można by prowadzić egzekucję. Ponadto posiada zobowiązania na rzecz innych podmiotów na kwotę przekraczającą milion złotych. Utrzymuje siebie i męża z emerytury w wysokości 2 705,74 zł netto. Z tego dokonywane są potrącenia na kwotę 823,28 zł oraz dokonywane wydatki związane z mieszkaniem (czynsz, prąd gaz) na kwotę 863,05 zł oraz ok. 750 zł miesięcznie z tytułu kosztów leczenia. Prosty rachunek wskazuje, że skarżącej, po pokryciu ww. kosztów pozostaje kwota 269,41 zł. Z kwoty tej skarżąca musi pokryć koszty wyżywienia dwóch osób, środków czystości czy ewentualnej odzieży, czego organ orzekający nie wziął pod uwagę.

Co więcej, o ile organ pierwszej instancji dość enigmatycznie stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w § 3 cyt. rozporządzenia to organ drugiej instancji w ogóle nie rozpatrzył sytuacji skarżącej w kontekście spełnienia przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia. Organ odniósł się jedynie do kwestii spełnienia przez skarżącą przesłanki z § 3 pkt 3 cyt. rozporządzenia jednakże i tu zdaniem Sądu zabrakło wystarczającego rozważenia i uzasadnienia czy dochód, jaki skarżąca uzyskuje z tytułu otrzymywanej emerytury przy jej stanie zdrowia i sytuacji w jakiej się znajduje (w tym egzekucja skierowana do nieruchomości) umożliwia opłacenie należności.

Sąd podziela stanowisko ZUS, iż umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu na znikome źródło dochodów, stan zdrowia i inne względy społeczne jest realnie niemożliwe wywiązywanie się przez płatnika z zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych". Stanowiska tego organ nie odniósł w żaden sposób do sytuacji skarżącej, to jest kobiety w wieku 63 lat, o poważnych udokumentowanych chorobach, a więc osoby, której wiek i stan zdrowia czynią uzasadnionym przypuszczenie, iż nie ma możliwości uzyskania dodatkowych, obok emerytury, dochodów i że sytuacja ta nie ulegnie poprawie. Organy obu instancji skupiły się jedynie na fakcie, że skarżąca posiada stałe źródło utrzymania, nie odnosząc w pełni jej potrzeb związanych ze złym stanem zdrowia do wysokości otrzymywanego świadczenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że w dalszym ciągu organ zobowiązany jest do przeanalizowania sytuacji skarżącej w aspekcie przesłanek dotyczących możliwości umorzenia zaległych składek. Jak już wyżej podkreślano, organ winien jest ocenić, a czego nie uczynił, czy istnieją realne (wykonalne) możliwości zaspokojenia przez skarżącą zaległych należności z tytułu składek.

Jak już wyżej wspomniano decyzja w przedmiocie umorzenia zadłużenia wobec ZUS z tytułu składek jest decyzją uznaniową, sam fakt spełnienia przesłanki daje Zakładowi możliwość umorzenia zadłużenia, nie stwarza jednak takiego obowiązku. Sąd podkreśla jednak, że wydając decyzję w przedmiocie umorzenia należności organ orzekający winien wziąć pod uwagę fakt, że ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności po spełnieniu określonych przesłanek, odmowa umorzenia nie może więc być traktowana jako zasada postępowania przy rozstrzyganiu tego typu spraw. Takie rozumowanie byłoby sprzeczne ze społeczną funkcją instytucji prawnej możliwości umorzenia zadłużenia posiadanego wobec ZUS.

Sąd na marginesie jedynie wskazuje, że w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1574/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2014 r. uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za II kwartał 2012 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. Co prawda ww. orzeczenie zapadło na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej nie mniej jednak zostało wydane na podstawie tożsamego stanu faktycznego jak w niniejszej sprawie.

Rozpoznając sprawę ponownie Prezes ZUS weźmie pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko Sądu oraz fakt, że przepisy art. 28 ust. 3a cyt. ustawy oraz przepisy rozporządzenia ustanowione zostały w celu udzielenia pomocy (poprzez umorzenie zadłużenia) osobom znajdującym się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, a z taką sytuacją niewątpliwie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 8 i 11 kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem przesłanki, którymi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie, nie są jasne ani przekonujące. Organ dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, nie dokonał jednak jego prawidłowej oceny, zarówno w zakresie możliwości spłaty zadłużenia w dacie orzekania jak i w dalszej perspektywie czasowej, a także w zakresie skutków jakie pociągnęłaby dla skarżącej spłata zadłużenia, czym naruszył przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.