Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1303/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1, art. 104, art. 117, art. 131
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: [...] nr [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Urząd Patentowy RP, działając w trybie postępowania spornego, na podstawie art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 oraz art. 117 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej: p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Zawieszka zapachowa" nr Rp-[...].

W uzasadnieniu przypomniano, że dnia [...] sierpnia 2011 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek J. Ltd. z siedzibą w [...],[...] (dalej wnioskodawca, uczestnik postępowania) o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Zawieszka zapachowa" nr Rp-[...] udzielonego dnia [...] października 2009 r. na rzecz I. G. (dalej skarżąca, uprawniona) prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "A." w [...] z pierwszeństwem od dnia [...] lipca 2009 r.

Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca podał przepisy art. 102 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 1, art. 104, a także art. 117 ust. 2 p.w.p., podnosząc brak spełnienia przez przedmiotowy wzór ustawowych przesłanek nowości i indywidualnego charakteru w dacie jego zgłoszenia do rejestracji, a także okoliczność, że wykorzystywanie spornego wzoru narusza prawa majątkowe wnioskodawcy do znaków towarowych z wcześniejszym pierwszeństwem, tj. do dwóch międzynarodowych znaków towarowych o numerach IR-[...] (pierwszeństwo od dnia [...] grudnia 1993 r.) i IR- [...] (pierwszeństwo od dnia [...] marca 2003 r.) oraz do dwóch wspólnotowych Znaków Towarowych o numerach CTM-[...] (pierwszeństwo od dnia [...] grudnia 1998 r.) i CTM-[...] (pierwszeństwo od dnia [...] maja 2005 r.), przy czym wnioskodawca przedłożył wyciągi z baz internetowych WIPO i OHIM dotyczące tych znaków towarowych wraz z tłumaczeniami przysięgłymi na język polski.

Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z posiadania praw wyłącznych do ww. czterech znaków towarowych, prawa te są naruszane poprzez korzystanie przez uprawnionego ze spornego wzoru przemysłowego. Powołał się na wyrok NSA z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt II GSK 92/07, zgodnie z którym podmiot żądający unieważnienia prawa wyłącznego ma interes prawny, jeżeli jego prawa osobiste lub majątkowe są lub mogą być naruszone wykonywaniem prawa z rejestracji. Ponadto wskazał, że przedmiotowe prawo z rejestracji ogranicza swobodę gospodarczą wnioskodawcy stojąc na przeszkodzie wprowadzaniu do obrotu gospodarczego produktów o cechach zbliżonych do spornego wzoru przemysłowego, który został zarejestrowany wbrew ustawowym warunkom wymaganym do rejestracji.

Na okoliczność swojej wieloletniej działalności w zakresie produkcji i dystrybucji odświeżaczy powietrza, a zwłaszcza samochodowych zawieszek zapachowych w kształcie choinki wnioskodawca przedłożył:

- wydruki ze stron internetowych dotyczące historii działalności wnioskodawcy w ww. zakresie (obcojęzyczne z tłumaczeniem),

- przykładowe użycie odświeżaczy powietrza w publikacjach naukowych, filmach i reklamach telewizyjnych (obcojęzyczne z tłumaczeniem),

- materiały prasowe i reklamowe dotyczące odświeżaczy powietrza wnioskodawcy z lat 2001- 2010 ( częściowo obcojęzyczne z tłumaczeniem),

- raport z badania rynku (obcojęzyczny z tłumaczeniem) wraz z oświadczeniem dotyczącym stosowanych w badaniu zdjęć,

- materiały dotyczące dystrybucji towarów wnioskodawcy przez firmę A. Sp. z o.o. obejmujące wydruki internetowe, publikacje, fakturę sprzedaży i oświadczenie dyrektora tej spółki.

Na okoliczność wprowadzania do obrotu towarów wytwarzanych według spornego wzoru przemysłowego i konkurencji między stronami w tym zakresie wnioskodawca przedłożył:

- informacje ze strony internetowej uprawnionego,

- fotografię produktu wytworzonego według spornego wzoru przemysłowego,

- potwierdzenia zakupu produktu wytworzonego według spornego wzoru przemysłowego w sieciach R. i A.,

- korespondencję między stronami.

Na okoliczność szerokiego zakresu swobody twórczej w zakresie kształtu zawieszki zapachowej wnioskodawca przedłożył przykładowe wizerunki dostępnych i oferowanych wzorów zawieszek zapachowych.

Wnioskodawca powołał się także na orzecznictwo sądów wspólnotowych oraz OHIM w zakresie ryzyka powstania konfuzji w zestawieniu znaków towarowych wnioskodawcy oraz innych oznaczeń, przy czym przedłożył stosowne zestawienie orzeczeń oraz pełny tekst orzeczenia ETS z dnia 7 września 2006 r. Przedłożył także wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] marca 2008 r., sygn. akt [...], zmieniający wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., sygn. akt [...], w którym Sąd Apelacyjny zakazał uprawnionemu używania zawieszek zapachowych o kształcie choinki uznając, że uprawniony bezprawnie używa podobnego do zarejestrowanego przez wnioskodawcę znaku towarowego dla odświeżaczy powietrza w postaci choinki.

W odpowiedzi uprawniona wniosła o oddalenie wniosku o unieważnienie spornego prawa. Podniosła, że w odróżnieniu od znaków wnioskodawcy, istotą spornego wzoru jest kształt prostokąta z nacięciami oraz z oryginalnymi ażurowymi wcięciami, które dają oryginalny efekt refleksów światła, a więc w świetle znaków wnioskodawcy jest on nowy i charakteryzuje się indywidualnym charakterem. Zawieszki zapachowe w kształcie choinki stanowią na rynku typowy produkt, przy czym kształt choinki stosowany przez wnioskodawcę stanowi jeden z gotowych symboli graficznych dostępnych w Internecie.

Na poparcie swoich twierdzeń uprawniona przedłożyła do akt sprawy:

- przykłady odświeżaczy produkcji stron (niedatowanych),

- zdjęcia z punktów sprzedaży odświeżaczy i innych towarów (niedatowane),

- wydruki internetowe dotyczące graficznego poszukiwania haseł: "drzewo", "choinka", "tree" i "christmas tree" oraz "fir tree", "christmas tree", "pine tree" "gadżety do samochodu", "ozdoby choinkowe",

- wydruki ze stron internetowych dotyczące wytwarzanych w Polsce zawieszek zapachowych oraz dotyczące kształtów wytwarzanych w Polsce zawieszek zapachowych,

- amerykańskie dokumenty patentowe dotyczące kształtu "choinki" (nadesłane po zamknięciu rozprawy),

- dokument sprzeciwu wobec rejestracji znaku wspólnotowego CTM-[...],

- wizerunki choinek wraz z kopiami faktur ich zakupu,

- wyroki przedłożone przez wnioskodawcę SO w [...] z dnia [...] grudnia 2007r., sygn. akt [...], SA w [...] z dnia [...] marca 2008r., sygn. akt [...]),

- znalezione w Internecie przykłady realizacji różnych produktów w postaci choinek.

Ponadto uprawniona podniosła, iż należący do wnioskodawcy patent amerykański nr US [...] wygasł; skutkuje to ogólną dostępnością przedmiotu ochrony, w tym postaci zawieszki ujawnionego na Fig. 1 tego patentu. Do akt przedłożył ten patent wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski.

Kolegium Orzekające na wniosek uprawnionej przeprowadziło dowód z przesłuchania świadków P. K. i K. S. na okoliczność zwyczajów w branży papierowych odświeżaczy powietrza oraz obecności na rynku wielu wzorów odświeżaczy powietrza.

Uzasadniając wspomnianą na wstępie decyzję organ wskazał, że stosownie do przepisów art. 89 ust. 1 w zw. z art.117 ust. 1 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, w trybie postępowania spornego (art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p).

W ocenie organu, wnioskodawca wykazał interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Interes prawny wynika z posiadania przez wnioskodawcę praw wyłącznych do czterech znaków towarowych z wcześniejszym pierwszeństwem, tj. dwóch międzynarodowych znaków towarowych IR-[...] i IR- [...] oraz do dwóch wspólnotowych znaków towarowych o numerach CTM-[...] i CTM-[...], które to prawa są naruszane poprzez korzystanie przez uprawnioną ze spornego wzoru przemysłowego. Interes prawny wnioskodawcy znajduje oparcie między innymi w artykule 9 ust. 1 rozporządzenia Rady WE nr 207/2009 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, który przyznaje właścicielowi wspólnotowego znaku towarowego wyłączne prawa do tego znaku, w tym do zakazywania wszelkim stronom trzecim, które nie posiadają jego zgody, używania w obrocie handlowym oznaczenia identycznego lub podobnego przeznaczonego do oznaczania identycznych lub podobnych towarów. Interes prawny uzasadnia także to, że wnioskodawca jest producentem i dystrybutorem zawieszek zapachowych, a prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego ogranicza jego działalność gospodarczą w zakresie produkcji i dystrybucji zawieszek w Polsce, a strony są konkurentami w zakresie produkcji zawieszek zapachowych.

Definicja wzoru przemysłowego zawarta w art. 102 ust. 1 p.w.p. stanowi, iż "wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację".

Przedmiotem porównania rejestracji wzorów przemysłowych są postacie ich wytworów, przy czym przepisy p.w.p. nie wymagają, aby zgłoszenie wzoru przemysłowego zawierało zastrzeżenia. Organ przypomniał, że zgodnie z dokumentacją rejestrową sporny wzór przemysłowy posiada następujące cechy istotne:

"ma kształt zewnętrzny zbliżony do prostokąta w ośmiu odmianach z zaokrąglonymi narożnikami. W siedmiu odmianach narożniki na poziomych i pionowych krawędziach mają wykonane minimalne wzdłużne podcięcia natomiast na końcach podcięć na pionowych krawędziach tych narożników usytuowane są minimalne wcięcia o kształcie zbliżonym do dwóch łuków. Wewnątrz prostokątów we wszystkich odmianach wycięte są trzy szczeliny, których łączny kształt tworzy zarys drzewka."

W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że pojęcie postaci, o której mowa w art. 102 ust. 1 p.w.p. jest tożsame z wyglądem zewnętrznym nadawanym wytworom. Ważną wskazówkę interpretacyjną stanowią w tym względzie przepisy Unii Europejskiej, w szczególności dyrektywy 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, zgodnie z którą przedmiotem ochrony wzoru nie mogą być części, które są "niedostępne dla oka". Wobec powyższego, zdaniem organu, przedmiotem oceny w niniejszej sprawie mogą być tylko te cechy wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku. Dlatego też organ uznał za słuszny zarzut rejestracji spornego wzoru przemysłowego z naruszeniem art. 117 ust. 2 p.w.p. który stanowi, że podstawą do unieważnienia prawa z rejestracji może być również stwierdzenie, że wykorzystanie wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich.

Zdaniem UP, wykorzystywanie spornego wzoru przemysłowego narusza prawa majątkowe wnioskodawcy do znaków towarowych z wcześniejszym pierwszeństwem, tzn. międzynarodowych znaków towarowych o numerach IR-[...] i IR-[...] oraz dwóch wspólnotowych znaków towarowych o numerach CTM-[...] i CTM-[...]. Z przedłożonych przez wnioskodawcę wyciągów z baz internetowych WIPO i OHIM dotyczących ww. znaków wynika, że wszystkie cztery stanowią identyczny, charakterystyczny zarys choinki (ustawionej na podstawie o kształcie prostokąta) i są przeznaczone do towarów w klasach 5 (znaki wspólnotowe) oraz 6 i 8 (znaki z rejestracji międzynarodowej). Porównanie ww. znaków przeciwstawionych ze spornym wzorem przemysłowym wykazuje, że znajdujące się we wzorze trzy szczeliny, których łączny kształt tworzy zarys drzewka (wycięte wewnątrz prostokątów we wszystkich odmianach spornego wzoru), odwzorowują dokładnie identyczny, charakterystyczny zarys choinki stanowiący jedyny element wyróżniający przeciwstawionych znaków towarowych wnioskodawcy.

Wobec powyższego, zdaniem organu, uprawniony bezprawnie wykorzystuje w spornym wzorze znaki towarowe wnioskodawcy poprzez zastosowanie w tym wzorze charakterystycznego dla ww. znaków zarysu choinki, z przeznaczeniem do zawieszki zapachowej. Organ wskazał, że jego stanowisko jest zgodne ze stanowiskiem SA w [...] z dnia [...] marca 2008r., sygn. akt [...], który w wyroku zmieniającym wyrok SO w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., sygn. akt [...], zakazał uprawnionemu używania zawieszek zapachowych o kształcie choinki uznając, że uprawniony bezprawnie używa podobnego do zarejestrowanych na rzecz wnioskodawcy wspólnotowych znaków towarowych dla odświeżaczy powietrza w postaci choinki.

W ocenie organu, materiały przedłożone przez uprawnionego obejmujące:

- wydruki internetowe dotyczące graficznego poszukiwania haseł: "drzewo", "choinka", "tree" i "christmas tree" oraz "fir tree", "christmas tree", "pine tree" "gadżety do samochodu", "ozdoby choinkowe"

- wydruki ze stron internetowych dotyczące wytwarzanych w Polsce zawieszek zapachowych, oraz dotyczące kształtów wytwarzanych w Polsce zawieszek zapachowych,

- wizerunki choinek wraz z kopiami faktur ich zakupu,

- znalezione w Internecie przykłady realizacji różnych produktów w postaci choinek,

oraz zeznania świadków P. K. i K. S. wskazują na dużą różnorodność figuratywnego przedstawienia choinki, także w zawieszkach zapachowych, w tym dalece odbiegającego od wizerunku choinki występującego w przeciwstawionych znakach wnioskodawcy. Podobnie świadczą o tym przedłożone przez uprawnionego amerykańskie dokumenty patentowe dotyczące kształtu "choinki", już po zamknięciu rozprawy.

Organ wskazał, że stanowisko uprawnionej dotyczące ogólnej dostępności przedmiotu ochrony wobec wygaśnięcia patentu amerykańskiego US [...], jest w zasadzie słuszne, ale pod warunkiem, iż jego wykorzystanie nie narusza innych praw wyłącznych będących w mocy. Natomiast fakt, iż kształt choinki stosowany przez wnioskodawcę stanowi jeden z gotowych symboli graficznych dostępnych w Internecie nie stanowi o możliwości bezprawnego wykorzystywania tego symbolu do celów komercyjnych.

Urząd Patentowy zauważył, iż przykłady odświeżaczy produkcji stron postępowania oraz zdjęcia z punktów sprzedaży odświeżaczy i innych towarów, jako materiały niedatowane nie mogły posłużyć jako dowody na stwierdzenie wskazywanych okoliczności przy ocenie zdolności rejestrowej spornego wzoru w postaci zarejestrowanej, w dniu jego zgłoszenia do rejestracji. Na odmienną ocenę zdolności rejestrowej spornego wzoru nie mógł wpłynąć wspomniany wyrok SO w [...], gdyż został on zmieniony przez wyrok SA w [...].

Wobec tego, że art. 117 ust. 2 p.w.p. stanowi samodzielną podstawę do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego UP uznał za bezcelowe rozpatrywanie pozostałych zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę, tj. zarzutów braku nowości i braku indywidualnego charakteru spornego wzoru.

Podczas rozprawy w dniu [...] stycznia 2013 r. organ oddalił wnioski uprawnionej o odroczenie rozprawy celem złożenia skargi kasacyjnej od wyroku SA w [...] oraz o przeprowadzenie dowodu z zeznań twórcy na okoliczność zwyczajów w branży papierowych odświeżaczy powietrza w momencie projektowania spornego wzoru jako bezzasadne.

Skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- przepisów prawa procesowego art. 7, 8, 77, 80, 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p

- przepisów prawa materialnego art. 117 ust. 2, art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p.

W ocenie skarżącej, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego oraz ocenę materiału dowodowego, także z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Decyzja nie zawiera jednoznacznego stanowiska co do stanu faktycznego, stanowiącego podstawę decyzji, w szczególności stan faktyczny nie został przedstawiony w sposób spójny oraz kompleksowy. Urząd Patentowy nie wskazał jednoznacznie co z czym porównywał, nie przeprowadził, a w konsekwencji nie uzasadnił analizy podobieństwa wykorzystywanego wzoru przemysłowego i znaków towarowych uczestnika postępowania. Trudno ustalić jaka metodyka/przesłanki były podstawą dokonywanego porównania. Nie została wskazana, będąca podstawą porównywania "postać/produkt wykorzystująca wzór przemysłowy uprawnionego". Skarżąca wskazała, że błędnie na stronie [...] decyzji stwierdzono, iż uprawniony zastosował w swoim wzorze charakterystyczny dla znaków wnioskodawcy zarys choinki. Ustalenie to jest sprzeczne ze stanem faktycznym i ustaleniami poczynionymi przez Urząd Patentowy na tej samej stronie uzasadnienia decyzji lecz powyżej.

Zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja nie ustosunkowuje się do jej zarzutów i nie podaje przyczyn, z powodu których argumentom uprawnionego odmówiono wiarygodności. Organ nie wskazał, dlaczego i jakie dowody wnioskodawcy uznano za wiarygodne, które to były wielokrotnie przez nią kwestionowane (w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. str. [...], w odpowiedzi na wniosek o unieważnienie z dnia [...] listopada 2011 r. str. [...], badania P.). Skarżąca zauważyła, że mimo braku ustosunkowania się do zarzutów, organ przedłożone dowody przywołał w decyzji.

Skarżąca podała, że przedstawiła - w odróżnieniu od wnioskodawcy -materiał fotograficzny ze wskazaniem miejsca zrobienia zdjęć oraz dat, dlatego też decyzja zawiera nieprawdziwe stwierdzenie, iż materiały uprawnionego były niedatowane (str. [...] decyzji). Podniosła, że organ pominął ten aspekt w odniesieniu do materiałów wnioskodawcy, mimo wskazywana na powyższe braki. Ponadto w decyzji błędnie wskazano okoliczności, na które były powołane i przeprowadzone zeznania świadków. Skarżąca w swych pismach (m. in. z dnia [...] stycznia 2012 r.) wskazała okoliczność postrzegania wzoru uprawnionego, a Urząd Patentowy zakres ten zniekształcił. Błędnie ustalony stan faktyczny wynika również z powoływania w zaskarżonej decyzji (str. [...]) orzeczeń tzn. wyroku SA w [...] z dnia [...] marca 2008 r. sygn. akt [...] oraz wyroku SO w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r, sygn. Akt [...] dotyczących innego powództwa, innego przedmiotu ochrony, innego czasookresu. Sprawy te bowiem toczyły się przeciwko B. B. prowadzącemu działalność gospodarcza pod nazwą B. Natomiast organ wielokrotnie powoływał się na ww. wyroki twierdząc, iż Sąd tymi wyrokami zakazał skarżącej używania zawieszek zapachowych o kształcie choinki. Zdaniem skarżącej, przywołanie ww. wyroków uznanych przez organ za kluczowe dowody w sprawie a których skarżąca nigdy jako dowód nie wskazywała, jest niezrozumiałe i niezasadne.

Ponadto UP nie dokonał oceny całościowej zebranego materiału dowodowego, w tym pominął całkowicie produkty uprawnionego, pomimo zgodności z fotografiami złożonymi przez wnioskodawcę i nie kwestionowaniu przedmiotowych dowodów. Kolejne, sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i stanem faktycznym, jest stwierdzenie organu na stronie [...] decyzji, iż uczestnik postępowania jest producentem i dystrybutorem zawieszek zapachowych w Polsce, a strony są konkurentami w zakresie produkcji zawieszek zapachowych. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, iż prowadzi działalność konkurencyjną w Polsce, a nawet to przyznał.

Zdaniem skarżącej, decyzja nie ustosunkowuje się do dowodów i nie zawiera oceny ich wiarygodności bądź też wiarygodności tej odmawia, lecz również nie łączy ze sobą materiału dowodowego, pomija analizę dowodów na wskazane w odniesieniu do nich okoliczności. Ustalenia faktyczne są niejednoznaczne, wręcz błędne. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych. Dopiero pełne ustalenie stanu faktycznego daje podstawę do przyjęcia, że wynikająca z art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów nie została przekroczona (wyrok WSA w Warszawie z 27 lipca 2012 r. sygn. akt. II SA/Wa 953/12).

Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 K.p.a. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tzn. opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ (z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa), na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy (z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które zgodnie z art. 76 §1 k.p.a. mają szczególną moc dowodową). Organ może odmówić wiary określonym dowodom po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny. Nadto rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logik ( wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29.03.2012 r. sygn. Akt IV SA/Po 1236/11).

Specyfika sporu dodatkowo, zdaniem skarżącej, wymaga również uwzględnienia utrwalonej metodyki dot. porównywania przedmiotów ochrony, oceny należnego im zakresu, określonych przesłanek, oceny wzorów ich nowości, indywidualnego charakteru. Skutkiem pominięcia ww. wymogów było de facto przyznanie wyłączności na pomysł czy źródło inspiracji, co jest niedopuszczalne.

Skarżąca stwierdziła, że ciężar dowodu spoczywał w postępowaniu o unieważnienie na wnioskodawcy, a ona kwestionowała dowody przedłożone przez wnioskodawcę, uzasadniając oraz przedstawiając dowody na poparcie swoich tez, co zostało pominięte przez organ. Takie automatycznie uznanie twierdzeń drugiej strony stoi w sprzeczności również z art. 8 K.p.a. i wyrażoną w nim zasadą pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. Urząd unieważnił udzielone uprawnionemu wcześniej prawo z rejestracji nie wyjaśniając swoich motywów oraz nie wskazując dlaczego odmówił racji podnoszonym przez uprawnionego tezom oraz dowodom.

Wobec powyższego, organ nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., nie zebrał, nie rozpatrzył oraz nie ocenił całego materiału dowodowego, przez co naruszył art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., nie dążył do prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), a sposób prowadzonego postępowania nie był zgodny z art. 8 K.p.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego skarżąca przypomniała, iż jako podstawę zaskarżonej decyzji organ przywołał art. 117 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p., art. 117 ust. 2 p.w.p. oraz art. 98 kpc w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. Jednakże w uzasadnieniu dokonał błędnej wykładni ww. przepisów oraz błędnie je zastosował, w tym również nie zastosował, pominął art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 117 ust. 1 p.wp. Poza odniesieniem się do interesu prawnego wnioskodawcy (czego skarżąca nie kwestionowała i nie kwestionuje) organ nie odniósł się do pozostałych przesłanek powołanej przez siebie podstawy prawnej decyzji, tj. iż wnioskodawca musi wykazać, iż nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania prawa z rejestracji. Organ jedynie ograniczył się do wskazania, że art. 117 ust. 2 p.w.p. stanowi samodzielną podstawę do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego i bezcelowe jest rozpatrywanie zarzutu braku nowości i braku indywidualnego charakteru spornego wzoru w świetle przedłożonych materiałów. W ocenie skarżącej, pominięcie rozpatrywania pozostałych zarzutów, pomimo nie cofnięcia ich przez wnioskodawcę należy uznać za nieuzasadnione. Ponadto organ nie wskazał jaką metodykę zastosował stwierdzając, że "wykorzystanie wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich". Na stronie [...] decyzji organ dokonał porównania ww. znaków przeciwstawionych ze spornym wzorem, jednakże z porównania tego nie wynika, jakimi przesłankami kierował, co było po stronie uprawnionego podstawą porównywania jako "wykorzystywanie wzoru przemysłowego". Zdaniem skarżącej, z zaskarżonej decyzji pośrednio wynika, że organ nie uwzględnił w ogóle, iż postacią porównywaną powinna być "postać - produkt, wykorzystująca wzór przemysłowy", nie zaś sam jego jeden element. Stwierdzenie organu, iż "(...) uprawniony bezprawnie wykorzystuje w spornym wzorze znaki towarowe wnioskodawcy poprzez zastosowanie w tym wzorze charakterystycznego dla tych znaków zarysu choinki z przeznaczeniem na zawieszki zapachowe", oparte jest na błędnym ustaleniu faktycznym - zarysy choinek nie są identyczne. Skarżąca podkreśliła, iż ustalenia Urzędu są niejasne nie tylko co do przyjętej bądź nie przez organ metodyki (wykładni i zastosowania przepisu), lecz również są sprzeczne wzajemnie ze sobą. Urząd dostrzega prawidłowo cechę szczelin, charakterystyczną dla wzoru uprawnionego i ją potwierdza (str. [...]). Zauważa również kształt znaków przeciwstawionych uczestnika postępowania - "wszystkie cztery znaki stanowią identyczny, charakterystyczny zarys choinki (ustawionej na podstawie o kształcie prostokąta)". Dalej jednak bez wskazania przesłanek oraz ich uzasadnienia, uznaje ich identyczność pomimo oczywistej odmienności, potwierdzonej również w zebranym materiale dowodowym.

Wzór uprawnionego nie inkorporuje choinek wg znaków, jest nowy i posiada indywidualny charakter co wykazano w zebranym materiale dowodowym. Gdyby organ dokonał oceny przesłanki nowości zgodnie z utrwaloną w tym zakresie metodyką (art. 103 p.wp.), nie mógłby dojść do wniosku, iż wzór jest identyczny z wcześniej ujawnionym wzorem. Analogicznie dokonując prawidłowej, zgodnej z metodyką oceny indywidualnego charakteru wzoru (art. 104 p.w.p.) Urząd nie mógłby stwierdzić, iż wzór tegoż charakteru jest pozbawiony. Ponadto organ nie skorzystał z utrwalonej metodyki dot. oceny wzorów przemysłowych czy też znaków towarowych, pominąwszy je nie określił dlaczego, ani jakimi innymi kryteriami się posługuje.

Urząd Patentowy nie dokonał ustaleń zgodnie z art. 117 ust. 2 p.w.p., a posłużył się niedopuszczalnym uproszczeniem w dokonanej ocenie, przyznając ochronę nie na konkretne prawo majątkowe, a na pomysł, co w konsekwencji skutkowało unieważnieniem wzoru przemysłowego uprawnionej. Skarżąca powołała się na wyroki Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którymi wyłączność nie może jednak dotyczyć pomysłu ani źródła inspiracji. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. Akt IV CSK 23/12 stwierdza, iż" Wyłączność nie może dotyczyć pomysłu ani źródła inspiracji. W tym zakresie bowiem panuje wolność rynku, idei i zakaz ograniczania konkurencji. Ochroną prawną nie jest objęty pomysł, ani jego źródło, tylko materializacja w postaci zarejestrowanego oznaczonego znaku towarowego. Dopuszczenie w restrykcyjnym reżimie tak szeroko pojętej ochrony znaków towarowych oznaczałoby ponadto pośrednie zawłaszczanie praw należących do domeny publicznej." Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 2324/11 z dnia 10 lipca 2012 r. na str. 30 wyraźnie stwierdza: "W szczególności istotnym mankamentem zaskarżonego wyroku, podzielającego stanowisko UPRP, jest wywiedzenie podobieństwa przeciwstawianych znaków towarowych jedynie z samego faktu użycia w tych znakach, w ich płaszczyźnie wizualnej, elementu drzewka, bez próby dokonania oceny, czy różna prezentacja, a w tym rodzaj i kształt drzewka, użyta w omawianych znakach, pozwala na przyjęcia podobieństwa tych znaków. W rezultacie Urząd Patentowy RP, a w ślad za nim Sąd pierwszej instancji, zaakceptowali monopolizację (wyłączność) użycia przez spółkę jej znaku towarowym samej idei elementu drzewa. Na tak rozumiana wyłączność i jej ochronę brak jest przyzwolenia w obowiązującym prawie".

Organ stwierdził, że ogólna dostępności przedmiotu ochrony z uwagi na wygaśnięcia patentu amerykańskiego jest możliwa pod warunkiem, iż jego wykorzystanie nie narusza innych prawy wyłącznych będących w mocy. Jednakże, w ocenie skarżącej, aspektu tego Urząd przy ocenie należnej ochrony wnikającej z praw majątkowych nie uwzględnia, nawet nie poddaje pod rozważania zakres należnej ochrony wskazanych praw majątkowych.

Skarżąca podkreśliła, że organ dokonał błędnej wykładni oraz zastosowania wskazanych przez siebie przepisów prawa materialnego. Decyzja uniemożliwia zapoznanie się z tokiem rozumowania Urzędu Patentowego, przyjętą metodyką oraz przesłankami, a także całościowo ustalonym stanem faktycznym, będącym podstawą dokonywanej oceny. Decyzja w tym zakresie nie spełnia wymogów prawa procesowego, jest wadliwa również w zakresie kosztów postępowania, bowiem stwierdzono w niej, iż pełnomocnikiem wnioskodawcy był rzecznik patentowy, co jest nieprawdą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Odnosząc się do nieuzasadnionego pominięcia zarzutu braku nowości i indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego pomimo niewycofania ich przez wnioskodawcę, zaznaczył, że naruszenie praw majątkowych (art. 117 ust. 2 p.w.p.) stanowi samoistna podstawę unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, co znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (wyrok WSA z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 710/08). Organ wskazał, że skarżąca nie wyjaśniła na czym konkretnie polegała błędna wykładnia przepisu art. 117 ust. 2 p.w.p. ani nie przedstawiła prawidłowej wg. niej wykładni przepisu. Organ stwierdził, że w zaskarżonej decyzji uwzględnił to, w jakiej postaci chroniony jest sporny wzór przemysłowy i porównał go z czterema przeciwstawionymi mu przez wnioskodawcę znakami towarowymi, uznając że uprawniony bezprawnie wykorzystuje w spornym wzorze znaki towarowe należące wnioskodawcy poprzez wykorzystanie w nich charakterystycznego znaku choinek stanowiących jedyny element wyróżniający tych znaków. Prawidłowość powyższej oceny znajduje potwierdzenie w prawomocnym wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...], którym to Sąd zakazał skarżącej działań stanowiących naruszenie praw z rejestracji znaków towarowych o nr CTM-[...] i [...] polegających m.in. na używaniu w obrocie handlowym do oznaczania oferowanych i wprowadzanych do obrotu odświeżaczy powietrza, w tym w ramach importu i eksportu, oznaczeń zawierających element graficzny choinki stanowiący jeden z elementów przedmiotowego wzoru przemysłowego oraz nadawaniu odświeżaczom powietrza kształtu choinki stanowiącej jeden z elementów tego wzoru przemysłowego, uznając tym samym, że skarżąca bezprawnie używa w spornym wzorze przemysłowym elementu graficznego w postaci choinki podobnego do zarejestrowanych na rzecz wnioskodawcy wspólnotowych znaków towarowych.

Zdaniem Urzędu Patentowego, całkowicie niezasadny jest także zarzut posłużenia się niedopuszczalnym uproszczeniem w dokonanej ocenie, przyznając ochronę nie na konkretne prawo majątkowe, a na pomysł, co w konsekwencji skutkowało unieważnieniem wzoru przemysłowego uprawnionego. Wszystkie cztery znaki towarowe wnioskodawcy stanowią identyczny, charakterystyczny zarys choinki (ustawionej na podstawie o kształcie prostokąta). Z całokształtu materiału dowodowego, w tym także przedłożonego przez samą skarżącą wynika, że istnieje wiele różnych sposobów figuratywnego przedstawienia choinki, także w zawieszkach zapachowych odbiegających od wizerunku choinki stanowiącej znaki towarowe wnioskodawcy. Tymczasem skarżąca zastosował w spornym wzorze przemysłowym charakterystyczny dla porównywanych znaków wnioskodawcy zarys choinki, naruszając tym samym jego prawa majątkowe wynikające z rejestracji tych znaków towarowych. Zdaniem organu, nie sposób uznać, że unieważniając prawo z rejestracji spornego wzoru Urząd przyznał, jak twierdzi skarżąca ochronę na pomysł, a nie na konkretne prawo majątkowe.

W ocenie Urzędu Patentowego, niezasadne są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 77, 80, 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p. Bowiem organ dokładnie zbadał przedmiotową sprawę, uzasadnienie objaśnia tok myślenia organu, zawiera oba podstawowe jego elementy, a mianowicie uzasadnienie prawne, które wskazuje przepisy mające zastosowaniowe w sprawie oraz uzasadnienie faktyczne zawierające wskazanie faktów, na których oparł się Urząd Patentowy. Zarzucając Urzędowi Patentowemu naruszenie ww. przepisów postępowania m.in. poprzez nie ustosunkowanie do zarzutów uprawnionej odnośnie materiałów dowodowych złożonych przez wnioskodawcę, błędne wskazanie okoliczności na jakie skarżąca wnioskowała o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków, nieprawdziwe stwierdzenie, że materiały skarżącej były niedatowane oraz błędne wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wyrokiem z dnia [...] marca 2008 r., sygn. akt [...] zmieniając wyrok SO w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., sygn. akt [...] SA w [...] zakazał uprawnionemu używania zawieszek zapachowych o kształcie choinki, skarżąca nie wykazała aby uchybienia te mogły wpłynąć na wynik sprawy, tj. odmienne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy w oparciu o art. 117 ust. 2 p.w.p. Organ wskazał, że wnioskodawcy jako stronie wygrywającej, zgodnie z art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. przysługiwał zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego pomimo błędnego stwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że był on reprezentowany przez rzecznika patentowego, a nie radcę prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2013 r., którą na wniosek J. Ltd. z siedzibą w [...],[...], unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Zawieszka zapachowa" nr Rp-[...], udzielonego dnia [...] października 2009 r. na rzecz I. G. (dalej skarżąca, uprawniona) prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "A." w [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, 8, 77, 80, 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p, a także przepisów prawa materialnego art. 117 ust. 2, art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p.

Należy przy tym przypomnieć, że wnioskodawca jako podstawę prawną swojego żądania podał przepisy art. 102 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 1, art. 104, a także art. 117 ust. 2 p.w.p., podnosząc brak spełnienia przez przedmiotowy wzór ustawowych przesłanek nowości i indywidualnego charakteru w dacie jego zgłoszenia do rejestracji, a także okoliczność, że wykorzystywanie spornego wzoru narusza prawa majątkowe wnioskodawcy do znaków towarowych z wcześniejszym pierwszeństwem.

Urząd Patentowy stwierdził, że art. 117 ust. 2 p.w.p. stanowi samodzielną podstawę do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Wobec tego uznał za bezcelowe rozpatrywanie pozostałych zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę, tj. zarzutów braku nowości i braku indywidualnego charakteru spornego wzoru

Należy przypomnieć, że zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 710/08, LEX nr 520232, "Urząd Patentowy RP jest właściwy do rozstrzygnięcia żądania unieważnienia prawa z rejestracji w każdym przypadku. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca w świetle art. 117 ust. 2 p.w.p. unieważnienie prawa należy zatem do wyłącznej właściwości Urzędu Patentowego RP działającego w trybie spornym."

W ocenie skarżącej, pominięcie rozpatrywania pozostałych zarzutów, pomimo nie cofnięcia ich przez wnioskodawcę było nieuzasadnione.

Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z posiadania praw wyłącznych do ww. czterech znaków towarowych, prawa te są naruszane poprzez korzystanie przez uprawnionego ze spornego wzoru przemysłowego. Według wnioskodawcy, ma on interes prawny upoważniający go do żądania unieważnienia prawa gdyż jego prawa osobiste lub majątkowe są lub mogą być naruszone wykonywaniem prawa z rejestracji. Ponadto wskazał, że przedmiotowe prawo z rejestracji ogranicza jego swobodę gospodarczą, stojąc na przeszkodzie wprowadzaniu do obrotu gospodarczego produktów o cechach zbliżonych do spornego wzoru przemysłowego, który został zarejestrowany wbrew ustawowym warunkom wymaganym do rejestracji.

Jak stwierdziła skarżąca (uprawniona), nie kwestionowała ona i nie kwestionuje interesu prawnego wnioskodawcy.

Tak wywodzony interes prawny wnioskodawcy potwierdza również orzecznictwo sądów administracyjnych. W szczególności instruktywne znaczenie ma w tej kwestii wyrok NSA z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt II GSK 183/07, ONSAiWSA 2009/1/12, w myśl którego "Sam fakt uzyskania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, gdy inny producent wprowadził wcześniej na rynek produkt o cechach podobnych do zarejestrowanego wzoru przemysłowego, stanowi wystarczającą przesłankę do uznania interesu prawnego tego producenta w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru, stosownie do art. 117 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (....)".

Ja już wskazano, wnioskodawca jako podstawę swojego żądania wskazał przepisy art. 102 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 1, art. 104, a także art. 117 ust. 2 p.w.p., podnosząc brak spełnienia przez przedmiotowy wzór ustawowych przesłanek nowości i indywidualnego charakteru w dacie jego zgłoszenia do rejestracji, a także okoliczność, że wykorzystywanie spornego wzoru narusza prawa majątkowe wnioskodawcy do znaków towarowych z wcześniejszym pierwszeństwem.

Przypomnieć tu trzeba, że zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p. wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.

Natomiast wytworem jest każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych (ust. 2). Za wytwór uważa się także:

1) przedmiot składający się z wielu wymienialnych części składowych umożliwiających jego rozłożenie i ponowne złożenie (wytwór złożony);

2) część składową, jeżeli po jej włączeniu do wytworu złożonego pozostaje widoczna w trakcie jego zwykłego używania, przez które rozumie się każde używanie, z wyłączeniem konserwacji, obsługi lub naprawy;

3) część składową, jeżeli może być przedmiotem samodzielnego obrotu (ust. 3).

Z kolei zgodnie z ust. 4 powołanego przepisu, w przypadku wzoru stosowanego lub zawartego w części składowej wytworu złożonego, w rozumieniu ust. 3 pkt 1, ocena nowości i indywidualnego charakteru dotyczy tylko jego widocznych cech.

Zgodnie zaś z art. 104 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.

Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu, przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru, która, w ocenie wnioskodawcy, w przypadku zawieszek zapachowych jest szeroka i nie zmusza do nawiązywania do spornego wzoru wnioskodawcy (tj. kształtu choinki). Na dowód tego szerokiego zakresu swobody twórczej w zakresie kształtu zawieszki zapachowej wnioskodawca przedłożył przykładowe wizerunki dostępnych i oferowanych wzorów zawieszek zapachowych.

Należy przy tym zauważyć, że Urząd Patentowy nie twierdzi w zaskarżonej decyzji, że sporny wzór jest identyczny z wzorem wnioskodawcy, raczej podkreśla, że sporny wzór stanowi naśladownictwo chronionych wzorów wnioskodawcy.

W literaturze przedmiotu (por. red. U. Promińska, Prawo własności przemysłowej, wyd.II, Difin, Warszawa 2005, str. 184) uważa się, że jest to sytuacja znacznie trudniejsza niż wówczas, gdy wzór jest identyczny z innym wzorem.

"Ogólnie przyjmuje się, że naśladownictwo – zgodnie z potocznym znaczeniem tego słowa – zakłada decydujący wpływ prototypu, w wyniku czego między porównywanymi wzorami musi występować podobieństwo. W związku z czym powszechnie przyjmuje się zasadę, iż istnienie naśladownictwa stwierdza się na podstawie istnienia podobieństw, a nie na podstawie różnic między porównywanymi wzorami. Jednak sam fakt istnienia podobieństw nie wystarcza do stwierdzenia, że mamy w konkretnym przypadku do czynienia z naśladownictwem, które stanowi bezprawną ingerencję w sferę cudzej wyłączności.

Pewną normatywną wskazówkę, w jakim przypadku mamy do czynienia z naśladownictwem wzoru przemysłowego, które stanowi naruszenie prawa z rejestracji, zawiera ust. 4 art. 105. W myśl tego postanowienia prawo z rejestracji wzoru obejmuje każdy wzór, który nie wywołuje odmiennego wrażenia na zorientowanym użytkowniku. W świetle tego postanowienia o tym, czy nastąpiło naruszenie prawa z rejestracji, decyduje kryterium indywidualnego charakteru wzoru. Kryterium to stanowi – jak już o tym była mowa – przesłankę zdolności rejestrowej wzoru (por. art. 104), wyznaczając zarazem granice przyznanej wyłączności. Korzystanie bowiem z wzoru, który nie wywołuje na zorientowanym użytkowniku odmiennego wrażenia niż wzór chroniony, stanowi naruszenie prawa z rejestracji. Oznacza to, że ochroną płynącą z rejestracji są objęte również wzory podobne do wzoru zarejestrowanego w stopniu takim, że nawet na zorientowanym użytkowniku nie wywołują odmiennego wrażenia."

Zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę, Urząd Patentowy – w ocenie Sądu - poświęcił wystarczającą uwagę kryterium indywidualnego charakteru wzoru, wskazując na wyraźne naśladownictwo widoczne w przypadku wzoru uprawnionej (m.in.:"Z całokształtu materiału dowodowego, w tym także przedłożonego przez samą skarżącą wynika, że istnieje wiele różnych sposobów figuratywnego przedstawienia choinki, także w zawieszkach zapachowych odbiegających od wizerunku choinki stanowiącej znaki towarowe wnioskodawcy. Tymczasem skarżąca zastosował w spornym wzorze przemysłowym charakterystyczny dla porównywanych znaków wnioskodawcy zarys choinki, naruszając tym samym jego prawa majątkowe wynikające z rejestracji tych znaków towarowych.").

W ocenie Sądu, który podziela tutaj również ocenę Urzędu Patentowego, podstawowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma jednak przepis art. 117 p.w.p. Ma on następujące brzmienie:

"Art. 117. 1. Do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przepisy art. 89 stosuje się odpowiednio.

2. Podstawą do unieważnienia prawa z rejestracji może być również stwierdzenie, że wykorzystywanie wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich."

Przepis ust. 1 powołanego artykułu odwołuje się do treści art. 89 p.w.p., w myśl którego "patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu (art. 89. ust. 1 p.w.p.).

Ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, o których mowa w art. 89.ust. 1 p.w.p., określa art. 24 p.w.p. , w myśl którego patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. W związku z czym w literaturze (por. A. Kisielewicz, op.cit. str. 28) podkreśla się , że wynalazek musi spełniać cztery następujące kryteria:

- być rozwiązaniem o charakterze technicznym,

- nowości,

- poziomu wynalazczego,

- nadawać się do przemysłowego zastosowania.

W literaturze przedmiotu (por. m.in. red. P. Kostański, Prawo własności przemysłowej. Komentarz., Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2010, str. 628 i n.) podkreśla się – właśnie na tle wykładni art. 117 p.w.p. – że zgodnie z art. 89 p.w.p. stosowanym do unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego odpowiednio w związku z art. 117 p.w.p. unieważnienie tego prawa może nastąpić w przypadku, gdy zostanie wykazane, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymaganego uzyskania wzoru przemysłowego.

Jednocześnie – zgodnie z powołaną tutaj wykładnią – unieważnienie może być orzeczone również wówczas, gdy wykonywanie wzoru narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich, np. projektant wykorzystał we worze w sposób sprzeczny z prawem oznaczenie odróżniające chronione prawem wspólnotowym lub krajowym lub utwór chroniony prawem autorskim lub zarejestrowano wzór przemysłowy, który obejmuje wcześniej zarejestrowany wzór przemysłowy.

Po myśli powołanego Komentarza...(do art. 131 p.w.p., str. 674), prawa osobiste to w szczególności dobra osobiste wskazane przykładowo a art. 23 K.c.; na gruncie tego przepisu może chodzić o cześć, nazwisko, pseudonim, wizerunek (chroniony również na podstawie art. 81 Prawa autorskiego), twórczość naukową, artystyczną i racjonalizatorską. Ponadto, zaliczyć tu należy osobiste prawa autorskie i prawo do firmy.

Z kolei prawa majątkowe osób trzecich to prawa mające wartość majątkową, w tym roszczenia pieniężne. Na gruncie omawianego przepisu wchodzą w grę takie prawa jak np. prawo do wynagrodzenia twórcy oznaczenia, prawo do korzystania i rozporządzania oznaczeniem na określonych polach eksploatacji (...)

Zasadnicza rola tych praw występuje w szczególności na etapie postępowania o unieważnienie prawa ochronnego, bowiem osoba trzecia, której prawa osobiste lub majątkowe zostały naruszone, ma interes prawny w wykazaniu, że nie zostały na etapie rejestracji prawa spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania przyznanego zgłaszającemu prawa ochronnego. Zauważyć należy, że to UPRP musi dojść do wniosku, że oznaczenie (przyznane prawo) narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich, a samo subiektywne przekonanie osoby trzeciej o naruszeniu jej praw przez oznaczenie (prawo z rejestracji) jest bez znaczenia, chyba że osoba trzecia dysponuje prawomocnym wyrokiem potwierdzającym, że oznaczenie (przyznane prawo) narusza jej praw a majątkowe lub osobiste, bowiem orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również organy państwowe i organy administracji publicznej.

Samo naruszenie interesu prawnego osoby trzeciej, nie stanowiące jednocześnie naruszenia jej praw osobistych lub majątkowych, nie może być jednocześnie podstawą do unieważnienia prawa ochronnego.

Sąd podziela ocenę Urzędu Patentowego RP, że art. 117 ust. 2 p.w.p. stanowi samodzielną podstawę do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, co wynika wręcz z jego brzmienia ("2. Podstawą do unieważnienia prawa z rejestracji może być również stwierdzenie, że wykorzystywanie wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich.") – przy czym w rozpatrywanej sprawie ma miejsce zarówno naruszenie interesu prawnego strony skarżącej, jak i naruszenie jej praw osobistych lub majątkowych.

W ocenie Sądu, Urząd Patentowy trafnie ustalił, że wzory przemysłowe strony skarżącej zostały zgłoszone z oczywistym pierwszeństwem, interes prawny skarżącej jednoznacznie wynika z posiadania przez nią praw wyłącznych do czterech znaków towarowych z wcześniejszym pierwszeństwem, tj. dwóch międzynarodowych znaków towarowych IR-[...] i IR- [...] oraz do dwóch wspólnotowych znaków towarowych o numerach CTM-[...] i CTM-[...], a wykorzystywanie spornego wzoru narusza prawa majątkowe wnioskodawcy do znaków towarowych z wcześniejszym pierwszeństwem.

Natomiast za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut strony uprawnionej, iż Urząd Patentowy nie dokonał rozpatrzenia pozostałych zarzutów skarżącej, tj. zarzutów naruszenia przepisy art. 102 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 1, art. 104 p.w.p.- pomimo nie cofnięcia ich przez wnioskodawcę.

W ocenie Sądu UP poświęcił tym zarzutom wystarczającą ilość uwagi, dochodząc w tym zakresie do właściwych, zgodnych z przepisami p.w.p. konkluzji.

Odnosząc się do zarzutu związanego z ciężarem dowody w rozpatrywanej sprawie, który w ocenie skarżącej w postępowaniu o unieważnienie spoczywał wyłącznie na wnioskodawcy, podczas gdy rolą uprawnionej było kwestionowanie dowodów przedłożone przez wnioskodawcę, należy stwierdzić, że takie rozłożenie ciężaru dowodu nie jest w całości akceptowalne. Z jednej strony, zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 9 lutego 2007, sygn. akt II GSK 114/06, LEX nr 321321, stwierdza się, że:

"1. W świetle art. 102 ust. 2 p.w.p., nie wystarczy uznanie, iż w swoich wiodących cechach postaciowych wzór przemysłowy nawiązuje do wcześniejszych wzorów użytkowych uprawnionego.

2. Postępowanie o unieważnienie prawa z rejestracji toczy się w trybie spornym i do wnioskodawcy należy przedstawienie w tym postępowaniu zarzutów, twierdzeń i poparcie ich dowodami."

Jednocześnie, w myśl wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1147/06, LEX nr 264387, stwierdza się, że: "W sprawach o unieważnienie prawa z rejestracji to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu braku nowości wzoru przemysłowego. Jednak kontradyktoryjność zakłada aktywność dowodową obu stron i na uprawnionym także spoczywa ciężar wykazania, że dowody przedstawione przez wnioskodawcę nie są wiarygodne lub przydatne do wykazania dowodzonej nimi okoliczności."

Sąd nie dopatrzył się również, by w sprawie został błędnie ustalony stan faktyczny, a w decyzji nie ustosunkowano się do dowodów i nie zawiera ona oceny ich wiarygodności bądź też wiarygodności tej odmawia, lecz również nie łączy ze sobą materiału dowodowego, pomija analizę dowodów na wskazane w odniesieniu do nich okoliczności, tzn. w rozpatrywanej sprawie zawiera naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 77, 80, 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p, - przynajmniej w stopniu, w którym mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności

W tym stanie rzeczy należało podzielić ocenę Urzędu Patentowego, że bezcelowe było rozpatrywanie pozostałych zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę, tj. zarzutów braku nowości i braku indywidualnego charakteru spornego wzoru.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.