Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 490/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: Art. 5  ust. 3  w zw. z art. 3  ust. 3 pkt 6
journal: Dz.U. 2002 nr 199 poz 1673
law: Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Janusz Kasprzycki Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Budowlanego [...] Spółka z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 4 września 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia 7 kwietnia 2015 r., znak: [...] o stwierdzeniu u Z. C. choroby zawodowej – choroby skóry – alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, wymienionej w pozycji 18/1 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. nr 212 poz. 1263 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Powyższa decyzja organu II instancji jest po raz kolejny przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wobec dwukrotnego wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroków uchylających wydane w niniejszej sprawie wyroki Sądu I instancji i została poprzedzona następującymi okolicznościami:

Z. C. od 2009 r. do 2011 r. zatrudniony był w dwóch firmach - w okresie od 1 września do 18 października 2009 r. w Firmie Budowlanej "B" P. B., T i w okresie od 25 stycznia 2011 r. do 30 kwietnia 2011 r. na umowę zlecenie w Przedsiębiorstwie Budowlanym A z siedzibą w K na stanowiskach pracownika budowlanego i murarza, gdzie podczas wykonywanych czynności miał kontakt z czynnikami alergizującymi - cementem, piaskiem, wapnem, tynkami akrylowymi, styropianem, klejami budowlanymi, płytami kartonowo - gipsowymi i zaprawą murarską.

Z. C. był badany w Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu 12 lipca 2011 r. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...], znak: [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej – choroby skóry pochodzenia zawodowego pod nazwą "alergiczne kontaktowe zapalenie skóry" z poz. 18/1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia Ośrodek Medycyny Pracy podał, że biorąc pod uwagę badania dermatologiczne, w których stwierdzono zmiany skórne o typowej dla schorzenia morfologii i lokalizacji; testy skórne z alergenami zawodowymi (dodatnie testy kontaktowe z chromem i zaprawą murarską) i analizę wywiadu środowiskowego (udokumentowany kontakt zawodowy z testowanymi alergenami - zaprawą murarską) istnieją podstawy do przyjęcia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rozpoznaną chorobę a pracą zawodową.

I.

Mając powyższe ustalenia odnośnie narażenia zawodowego i powyższe orzeczenie lekarskie Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał w dniu [...] 2011 r. decyzję Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej podkreślając, że u Z. C. nie stwierdzono choroby zawodowej – choroby skóry: alergicznego kontaktowego zapalenia skóry wymienionej w poz. 18/1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.

Po rozpatrzeniu odwołania Z. C. od wydanej w dniu [...] 2011 r. decyzji Nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2012 r. Nr [...] uchylił powyższą decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego i stwierdził u Z. C. chorobę zawodową pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że Z. C. zatrudniony był m.in. od 01.09.2009 r. do 18.10.2009 r. w Firmie Budowlanej B P. B., a od 25.01.2011 r. do 30.04.2011 r. w Przedsiębiorstwie Budowlanym A z siedzibą w K. Podczas wykonywanych tam czynności zawodowych Z. C. pracował w kontakcie z czynnikami alergizującymi. Mając na względzie to, że Z. C. wykonywał w wymienionych wyżej zakładach pracę w warunkach narażenia na działanie czynników alergizujących oraz treść orzeczenia lekarskiego Nr [...], znak: [...] z dnia 12 lipca 2011 r. wydanego przez Ośrodek Medycyny Pracy organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie zaszła ewidentna omyłka przy wydawaniu decyzji przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego i z tego względu - uznając, że istnieją podstawy do przyjęcia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rozpoznaną chorobę a pracą zawodową - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził u Z. C. chorobę zawodową pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.

W wyniku skargi Przedsiębiorstwa Budowlanego A z siedzibą w K sprawa stała się przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. do sygn. akt III SA/Kr 382/12 Z. C. przyznał, że miał zarejestrowaną działalność gospodarczą w branży budowlanej, ale nikt go o to nie pytał. Podał, że pomimo zarejestrowania takiej działalności, której do tej pory nie wyrejestrował, nigdy jej nie prowadził, a jedynie w 2007 r. zgłosił zawieszenie tej działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 382/12 uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą stwierdzając w uzasadnieniu, że organy obu instancji naruszyły art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.), w szczególności nie przeprowadziły dokładnego postępowania wyjaśniającego polegającego choćby na przyjęciu oświadczenia od uczestnika o przebiegu jego pracy zawodowej, o prowadzeniu własnej działalności gospodarczej, o właścicielu firmy "C" i o rodzaju czynności wykonywanych w tej firmie. Tymczasem do organów należało ustalenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że ujawniona choroba została spowodowana warunkami pracy. Sąd wskazał, że w sprawie należało wyjaśnić, z jakich względów uczestnik nie ujawnił faktu prowadzenia działalności gospodarczej (czy tylko jej zarejestrowania) mając na względzie to, że w sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej w branży budowlanej to on był pracodawcą, na którym ciążył obowiązek zapewnienia właściwych warunków pracy nie zagrażających zdrowiu i życiu. Sąd zwrócił uwagę, że organ odwoławczy oparł swe orzeczenie w zasadzie wyłącznie na orzeczeniu lekarskim z dnia 12 lipca 2011 r., które z uwagi na lakoniczność uzasadnienia i brak w aktach jakichkolwiek dokumentów wskazujących na wyniki przeprowadzonych badań, nie poddawało się weryfikacji. W szczególności wyjaśnienia wymagało, czy ujawniona choroba "bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy", a to z uwagi na krótki okres pracy (niekwestionowane 29 dni roboczych) uczestnika w charakterze murarza u strony skarżącej i jednocześnie wykonywanie półtora roku wcześniej pracy także w charakterze murarza w innej firmie, gdzie objawy takiej choroby nie ujawniły się. Organy – naruszając art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wyjaśniły dlaczego oparły się na wymienionym wyżej orzeczeniu lekarskim przy jednoczesnym ustaleniu narażenia zawodowego w bardzo krótkim okresie. Zdaniem Sądu, organy administracyjne, jak i lekarz orzecznik nie dysponowały pełnym rozeznaniem co do przebiegu pracy zawodowej i występującego lub niewystępującego narażenia zawodowego u uczestnika.

II.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, prowadząc postępowanie po wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 382/12, uzupełnił dane dotyczące przebiegu zatrudnienia i dokumentację dotyczącą narażenia zawodowego Z. C. Zebrał dokumentację dotyczącą miejsc i okresów jego zatrudnienia oraz dokumentację dotyczącą prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Wystąpił też do Ośrodka Medycyny Pracy z wnioskiem o weryfikację wydanego orzeczenia lekarskiego i uwzględnienie faktu zatrudnienia Z. C. we wcześniejszych zakładach pracy, co do których jednostka orzecznicza nie posiadała wiedzy. W wyniku tego wystąpienia Ośrodek Medycyny Pracy w piśmie z dnia 9 października 2013 r. stwierdził, że dodatkowe dane o zatrudnieniu we wcześniejszych zakładach pracy pozostają bez wpływu na treść wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej pod postacią alergicznego kontaktowe zapalenia skóry. Postępowanie diagnostyczno-orzecznicze przeprowadzone w jednostce orzeczniczej I stopnia w okresie od 21 marca do 12 lipca 2011 r. dało bowiem podstawę do rozpoznania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry po uwzględnieniu obrazu klinicznego choroby i wykonanych testów skórnych, w tym testów z alergenami zawodowymi (zaprawa murarska dostarczona z ówczesnego zakładu pracy, w którym pracownik był zatrudniony od 25 stycznia 2011 r.). Dalej jednostka orzecznicza podała, że biorąc pod uwagę powyższe wystąpienie zmian skórnych w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budowlanym A z siedzibą w K oraz potwierdzoną alergię kontaktową na alergen zawodowy (zaprawa murarska z ówczesnego zakładu pracy), uznano związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy stwierdzaną chorobą, a narażeniem zawodowym. Nie ma zatem podstaw do zmiany treści orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 12 lipca 2011 r. Mając powyższe ustalenia na względzie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał w dniu [...] 2013 r. decyzję nr [...] o stwierdzeniu u Z. C. choroby zawodowej pod postacią choroby skóry - alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, wymienionej w poz. 18/1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych.

Po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Budowlanego A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z siedzibą w K, Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji wydał decyzję przedwcześnie, nie dopełniając obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a więc bez zachowania przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 K.p.a. W związku z powyższym organ II instancji nakazał, aby rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji ustalił jednoznacznie czy Przedsiębiorstwo Budowlane A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z siedzibą w K jest stroną postępowania, dokonał wnikliwej oceny narażenia zawodowego na czynniki alergizujące (nie tylko ekspozycji na zaprawy murarskie) we wszystkich zakładach pracy, w których Z. C. był zatrudniony, przesłał do OMP uzyskane dane o narażeniu na czynniki alergizujące na stanowiskach pracy Z. C. z prośbą o ich uwzględnienie i ewentualną weryfikację wydanego wcześniej orzeczenia lekarskiego, uwzględnił wszystkie wskazówki zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 382/12.

III.

W dniu [...] 2015 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu u Z. C. choroby zawodowej pod postacią choroby skóry - alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Zdaniem organu I instancji, zebrany materiał dowodowy, a w szczególności wystawione przez OMP orzeczenie lekarskie nr [...] oraz formularz oceny narażenia zawodowego, w którym potwierdzono wykonywanie pracy w kontakcie z czynnikami alergizującymi, dały podstawę do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Organ I instancji wskazał, że w okresie dwóch lat wstecz od podjęcia diagnostyki w kierunku choroby zawodowej Z. C. zatrudniony był w Firmie Budowlanej B P. B., gdzie pracował w kontakcie z czynnikami alergizującymi wskazanymi w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 16 listopada 2011 r. i z dnia 22 stycznia 2015 r. oraz wykonywał pracę w Przedsiębiorstwie Budowlanym A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z siedzibą w K również w kontakcie z czynnikami alergizującymi, co wynika z karty oceny narażenia zawodowego z dnia 5 grudnia 2014 r. Organ I instancji uznał zatem zaistnienie związku przyczynowo-skutkowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy.

W odwołaniu od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego Przedsiębiorstwo Budowlane A Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K wniosło o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzji organu I instancji odwołująca Spółka zarzuciła naruszenie:

1. art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie, że Z. C. nabył chorobę zawodową pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry podczas świadczenia usług u odwołującego pomimo, że usługi były faktycznie wykonywane tylko przez 29 dni roboczych;

2. art. 8 ust. 2 a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez uznanie, że za pracownika na gruncie ubezpieczeń społecznych uważa się także osobę, która świadczy usługi na podstawie umowy zlecenia, mimo, że istnieje dodatkowy wymóg, aby był on równocześnie w stosunku pracy;

3. art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieprzeprowadzenie dokładnego wyjaśnienia sprawy poprzez brak szczegółowego ustalenia, czy jest możliwe aby Z. C. nabył chorobę zawodową w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry podczas wykonywania usług u odwołującego pomimo, że usługi były świadczone faktycznie tylko przez 29 dni;

4. art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, poprzez brak szczegółowego ustalenia, czy jest możliwe aby Z. C. nabył chorobę zawodową w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry podczas świadczenia usług u odwołującego pomimo, że usługi były świadczone faktycznie tylko przez 29 dni;

5. art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia, dlaczego mimo, że Z. C. świadczył faktycznie usługi u odwołującego tylko 29 dni, jest wysokie prawdopodobieństwo, że nabawił się alergicznego kontaktowego zapalenia skóry;

6. § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez błędną ocenę narażenia zawodowego Z. C. skutkującą błędnym rozstrzygnięciem, że Z. C. nabył chorobę zawodową pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry podczas wykonywania usług u odwołującego pomimo, że Z. C. świadczył faktycznie usługi u odwołującego tylko 29 dni.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymując w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2015 r., w ślad za ustaleniami organu I instancji, w wymienionej na wstępie decyzji z dnia 4 września 2015 r. nr [...] ustalił, że Z. C. nie miał kontaktu z czynnikami alergizującymi (zaprawą murarską)będąc zatrudniony w następujących zakładach pracy:

1. FHU "M", M (zakład zlikwidowany) od 3 listopada 2003 r. do 30 września 2004 r. na stanowisku bufetowego;

2. "C", M (zakład zlikwidowany) od 22 listopada 2005 r. do 24 lutego 2008 r. prowadził własną działalność gospodarczą;

3. P" Sp. z o.o. w K od 1 czerwca 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. pracował na umowę – zlecenie i do wykonywanych czynności należały prace związane z klejeniem gablot wystawowych z tektury z zastosowaniem kleju biurowego;

4. "ST", J (zakład zlikwidowany) od 1 lipca 2007 r. do 13 sierpnia 2007 r. na stanowisku pracownika fizycznego, gdzie w zakres obowiązków wchodziło rozkładanie tytoniu na taśmę produkcyjną;

5. Usługi Transportowe R. G., W, W, od 1 września do 30 grudnia 2008 r., na stanowisku mechanik – obsługa myjni. Czynności wykonywane na zajmowanym stanowisku: mycie samochodów, sprzątanie, mycie autobusów na myjni bezdotykowej, bez stosowania środków chemicznych;

6. P Sp. z o.o. w N od 9 stycznia 2009 r. do 31 marca 2009 r., na stanowisku pracownika myjni, gdzie do wykonywanych czynności należało: mycie samochodów, sprzątanie, mycie autobusów na myjni bezdotykowej.

Organ ustalił, że dopiero w kolejnych dwóch zakładach pracy Z. C. podczas wykonywania czynności zawodowych miał kontakt z czynnikami alergizującymi (zaprawą murarską), pracując w:

7. Firmie Budowlanej "B" P. B., T od 1 września do 18 października 2009 r., na stanowisku pracownika budowlanego robót wykończeniowych - czynniki alergizujące to cement, piasek, wapno, tynki akrylowe, styropian, kleje budowlane, płyty kartonowo - gipsowe;

8. Przedsiębiorstwie Budowlanym A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z siedzibą w K od 25 stycznia 2011 r. do 30 kwietnia 2011 r. (umowa - zlecenie) na stanowisku murarza - czynniki alergizujące to zaprawa murarska.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził także, że rozpoznanie choroby zawodowej przez właściwą jednostkę orzeczniczą oraz ocena narażenia zawodowego, zważywszy na treść § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, stanowiły podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż rozpoznana choroba pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym z warunkami pracy (alergen w postaci zaprawy murarskiej). Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazuje szerszą definicję pracownika niż art. 2 Kodeksu pracy. Tym samym organ nie zgodził się z poglądem odwołującego się przedsiębiorstwa, że zastosowanie art. 8 ust 2a tej ustawy mogło mieć miejsce tylko wówczas, gdy dana osoba równocześnie była zatrudniona na podstawie umowy o pracę i świadczyła usługi na podstawie umowy zlecania. Zdaniem organu, sam fakt świadczenia pracy przez krótki okres w kontakcie z czynnikami alergizującymi, nie wykluczał faktu zachorowania na opisaną chorobę, gdyż w przypadku chorób wywołanych działaniem czynników alergizujących wielkość i długość okresu ekspozycji na te czynniki nie ma znaczenia. Zatem, nawet tylko 29 dniowy okres wykonywania pracy w ekspozycji na czynniki alergizujące mógł spowodować wystąpienie schorzenia. W ocenie organu II instancji, zgromadzony materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wnikliwy i wyczerpujący, a odwołanie nie wniosło żadnych nowych faktów, które mogłyby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy.

W skardze na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego Przedsiębiorstwo Budowlane A Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K wniosło o jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 2351 Kodeksu pracy poprzez stwierdzenie, że uczestnik nabył wymienioną wyżej chorobę podczas wykonywania umowy zlecenia, pomimo, że nie był on pracownikiem, a usługi były wykonywane faktycznie tylko przez 29 dni roboczych;

2. art. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych poprzez stwierdzenie, że uczestnik nabył chorobę zawodową podczas świadczenia usług u skarżącej, pomimo że umowa zlecenia była faktycznie wykonywana tylko przez 29 dni roboczych;

3. art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że osoba która ma zawartą jedynie umowę zlecenia i nie jest równocześnie w stosunku pracy może być uznana za pracownika na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych mimo, że nie wynikało to z treści tego przepisu;

4. art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy skutkującego błędnym rozstrzygnięciem, że uczestnik nabył chorobę zawodową w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry podczas świadczenia usług u skarżącej, pomimo że umowa zlecenia wykonywana była faktycznie tylko przez 29 dni roboczych;

5. art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, skutkującego błędnym rozstrzygnięciem, iż uczestnik nabył w/w chorobę zawodową podczas świadczenia usług u skarżącej, pomimo że umowa zlecenia wykonywana była faktycznie tylko przez 29 dni roboczych;

6. § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez błędną ocenę narażenia zawodowego skutkującego błędnym rozstrzygnięciem, że uczestnik nabył chorobę zawodową podczas świadczenia usług u skarżącej, pomimo że umowa zlecenia wykonywana była faktycznie tylko przez 29 dni roboczych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że wykładnia przepisu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dokonana przez organ II instancji była błędna. Uznanie bowiem, że wymóg równoczesnego pozostawania w stosunku pracy dotyczył jedynie osób, które zawarły umowę o dzieło nie miało żadnych racjonalnych podstaw. Na poparcie zajętego stanowiska strona skarżąca przywołała orzecznictwo sądowe, w tym między innymi wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II UK 442/13 i z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt III UK 155/12. W konkluzji skarżąca stwierdziła, że organ II instancji błędnie uznał, "że chorobę zawodową można nabyć u podmiotu, z którym dana osoba zwarła jedynie umowę zlecenia". Ponadto, zdaniem skarżącego przedsiębiorstwa, w sprawie miał również znaczenie fakt, że uczestnik świadczył usługi dla skarżącej zaledwie 29 dni roboczych, zatem trudno uznać, że po takim okresie można nabawić się choroby zawodowej.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1500/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę i uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował obowiązujące w tej sprawie przepisy prawa oraz prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy. Zdaniem Sądu, w sprawie bez znaczenia jest fakt, iż Z. C. wykonywał pracę w firmie skarżącej na umowę zlecenia, podobnie bez znaczenia jest fakt, iż u skarżącej pracował stosunkowo krótko (przepisy prawa nie różnicują długości okresu zatrudnienie w tym zakresie). Istotne natomiast są okoliczności, że Z. C. pracował w Firmie Budowlanej "B" P. B. w T w okresie od 1 września do 18 października 2009 r., na stanowisku pracownika budowlanego robót wykończeniowych oraz firmie Przedsiębiorstwo Budowlane A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z siedzibą w K w okresie od 25 stycznia do 30 kwietnia 2011 r. (umowa - zlecenie) na stanowisku murarza, gdzie w obu firmach podczas wykonywanych czynności miał kontakt z czynnikami alergizującymi (zaprawą murarską), co było przyczyną powstania u niego choroby zawodowej - alergicznego kontaktowego zapalenie skóry.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Budowlanego A Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1551/16 uchylił wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1500/15 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadniony był zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302). Uzasadnienie wyroku nie zawierało bowiem oceny prawnej zarzutów zawartych w skardze, a dotyczących zagadnienia kwalifikacji uczestnika jako pracownika i w konsekwencji stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie art. 2351 Kodeksu pracy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie wyjaśnił merytorycznie przyczyn, dla których uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące przepisów: art. 2351 Kodeksu pracy, art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1376 z późn. zm.) oraz art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 z późn. zm.). Ponadto, w uzasadnieniu wyroku całkowicie pominięto konsekwencje procesowe jakie wynikały z wydanego wcześniej w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 382/12. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązkiem Sądu I instancji było zweryfikowanie tych podstawowych kwestii, którymi zajęły się organy w kontrolowanych decyzjach. Skoro bowiem zagadnieniem spornym było to, czy przepisy o chorobach zawodowych znajdowały zastosowanie do uczestnika, który wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia, to obowiązkiem Sądu była merytoryczna ocena stanowiska zajętego w tym zakresie przez organy obu instancji oraz zarzutów skargi sformułowanych w tym przedmiocie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nie wypowiedział się również co do wykładni art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który stał się przedmiotem rozbieżnych interpretacji dokonanej przez organy i skarżącą. Ponadto Sąd, w sposób niedopuszczalny - w świetle art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - stwierdził, że w sprawie nie miał znaczenia czas pracy uczestnika w przedsiębiorstwie skarżącej, gdyż pozostawało to w sprzeczności z oceną i wskazaniami zawartymi w poprzednim wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc, że wymienione braki uzasadnienia zaskarżonego wyroku uniemożliwiły w konsekwencji merytoryczne rozpoznanie zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej.

IV.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wyrokiem z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 825/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 września 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] 2015 r. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywołał treść art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i podkreślił, że orzekający w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na naruszenie art. 153 tej ustawy poprzez pominięcie skutków wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 382/12. Odnosząc się do wykładni i zastosowania przepisów art. 2351 Kodeksu pracy i § 6 ust. 1 oraz § 8 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, Sąd I instancji zwrócił uwagę, że wymienione wyżej przepisy dotyczą chorób zawodowych powstałych wyłącznie podczas wykonywania obowiązków w ramach stosunku pracy. Powołany natomiast przez organy art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych rozszerza wprawdzie stosowanie statusu pracownika na inne umowy cywilnoprawne, ale pod warunkiem, że osoba ta "(...) umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy". Sąd stwierdził, że jak wynika z ustaleń organu I instancji, strona skarżąca została wskazana jako pracodawca, co sprzeczne jest z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i w istocie wynika z błędnej interpretacji art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zdaniem Sądu, bezspornie uczestnik na rzecz strony skarżącej wykonywał wyłącznie umowę zlecenia. Organy nie ustaliły również, aby faktycznym beneficjentem wykonywanych usług była osoba trzecia, z którą łączyła uczestnika zawarta w tym samym czasie umowa o pracę. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że rozszerzenie statusu pracownika dotyczy dwóch sytuacji. Pierwszą jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z wymienionych w art. 8 ust. 2a umów prawa cywilnego przez osobę, która umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy. Drugą jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z tych umów przez osobę, która wymienioną umowę zawarła z osobą trzecią, jednakże w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 marca 2018 r. sygn. akt III AUa 851/17). Sąd stwierdził więc, że skoro uczestnik świadczył na rzecz skarżącej usługi w ramach zawartej umowy zlecenia, to nie można było zastosować w jego przypadku ani art. 2351 Kodeksu pracy, ani § 6 ust. 1 oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Wykładnię tych przepisów organy winny uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Wobec uznania za zasadny zarzutu naruszenia art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi jest bezprzedmiotowe.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 639/19 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 825/18 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wprawdzie Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jednak wyciągnął na tej podstawie wadliwe wnioski prowadzące do - co najmniej przedwczesnego - uwzględnienia skargi, bez odniesienia się do istoty sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 8 ust. 2a wymienionej wyżej ustawy zawiera definicję "pracownika" sformułowaną na potrzeby regulacji zawartych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Omawiany przepis nie miał jednak zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż bezspornie uczestnik zawarł z Przedsiębiorstwem Budowlanym A Spółka z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K wyłącznie umowę zlecenia, nie pozostając z nią w stosunku pracy. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał jednak rację skarżącemu kasacyjnie, że przy ustalaniu zakresu stosowania art. 2351 K.p., zawierającego ustawową definicję choroby zawodowej, a co za tym idzie także przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, koniecznym jest sięgnięcie do innych aktów prawnych, stanowiących regulacje o charakterze systemowym. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przepisy Kodeksu pracy nie dają wprost odpowiedzi na pytanie, czy osoba wykonująca pracę wyłącznie na podstawie umowy zlecenia, tak jak w kontrolowanym przypadku, objęta jest dyspozycją art. 2351 i nast. K.p. Chodzi zatem o przeanalizowanie nie tylko treści art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń, do czego ograniczył swoje rozważania Sąd I instancji, ale również o odniesienie się do innych przepisów ustawowych, zawierających rozwiązania o charakterze systemowym w zakresie szeroko rozumianego prawa pracy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zawierającego ustawową definicję zleceniobiorcy (jako osoby wykonującej pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia) w powiązaniu z art. 12 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 4 tej ustawy wynika, że umowa zlecenia jako podstawa prawna świadczenia pracy na rzecz zleceniodawcy stanowi samodzielny tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym, przy czym poczynając od 1 lutego 2011 r. (a więc w czasie trwania umowy zlecenia zawartej pomiędzy spółką A a Z. C.) zleceniobiorcy obowiązkowo podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu, przez które ustawa rozumie ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązek podlegania, bądź niepodlegania tego rodzaju ubezpieczeniom przez zleceniobiorców nie może przesądzać kwestii związanych z zastosowaniem do nich regulacji prawnych dotyczących chorób zawodowych, jednak powołane wyżej przepisy wskazują, jak szeroko polski ustawodawca określił krąg osób pozostających w stosunku zatrudnienia. Nadto Naczelny Sad Administracyjny powołał się na pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt II PK 372/12, że zatrudnienie w polskim prawodawstwie rozumiane jest szeroko, ze względu na różne formy świadczenia pracy i zarobkowania. Innymi słowy, w systemie prawa akceptuje się ich dopuszczalność i równorzędność, a stosunek pracy z art. 22 § 1 K.p. należy rozumieć jako część szerszego pojęcia zatrudnienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, odwołanie się przez Sąd I instancji wyłącznie do jednego przepisu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie dawało podstaw do przyjęcia tezy, że w stosunku do osób wykonujących pracę w ramach umowy zlecenia nie mają zastosowania przepisy dotyczące stwierdzania chorób zawodowych. O tym, że osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia nie są pozbawione ochrony przewidzianej w przepisach o chorobach zawodowych, zawartych w Kodeksie pracy i w rozporządzeniu świadczą bowiem również regulacje ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, których w ogóle nie dostrzegł Sąd I instancji i nie ocenił, czy mają one zastosowanie w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z art. 5 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 3 pkt 6 tej ustawy, w sprawach zgłaszania i stwierdzania chorób zawodowych do ubezpieczonych, wykonujących pracę m.in. na podstawie umowy zlecenia, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy, przy czym za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w art. 2351 Kodeksu pracy (art. 4 ustawy). Z tych względów NSA uznał, że zaprezentowany w zaskarżonym wyroku pogląd o nieobjęciu definicją "pracownika", zawartą w art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, osób wykonujących pracę wyłącznie na podstawie umowy zlecenia, aczkolwiek co do samej zasady słuszny, nie mógł zostać uznany za wystarczający do zaakceptowania przyjętego przez WSA wniosku, że wobec zleceniobiorcy (w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy) nie stosuje się przepisów Kodeksu pracy i rozporządzenia, dotyczących chorób zawodowych. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że konsekwencją opisanego wyżej, wadliwego stanowiska Sądu I instancji było odstąpienie od przeprowadzenia szerszych rozważań w zakresie zastosowania przepisów dotyczących chorób zawodowych w stanie faktycznym sprawy i nierozpoznanie jej istoty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd zwraca uwagę na to, że kontrola Sądu decyzji wydanych w niniejszej sprawie odbywa się po raz kolejny. Oznacza to, że Sąd orzekający w chwili obecnej jest związany oceną prawną i wskazaniami wydanymi w kilku już orzeczeniach:

- w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 382/12,

- w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1551/16 oraz

- w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 639/19,

albowiem art. 153 p.p.s.a stanowi:

"Art. 153. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia."

Tak więc przy obecnym rozpoznaniu sprawy Sąd miał na względzie już dokonaną ocenę prawną i wskazania wyrażone w poprzednio wydanych orzeczeniach. Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest nieuzasadniona.

Na wstępie należy podnieść, że intencje strony skarżącej kwestionujące zarówno możliwość powstania u Z. C. choroby zawodowej w wyniku krótkiego okresu pracy u skarżącej, jak i kwestionującej swoją odpowiedzialność – bycie stroną tego postępowania - wobec zatrudnienia Z. C. jedynie na zasadzie umowy zlecenia, wydają się być zrozumiałe, zwłaszcza w kontekście nie ujawnienia przez skarżącego w toku pierwszego postępowania administracyjnego faktu zarejestrowania przez niego własnej działalności gospodarczej w branży budowlanej. Strona skarżąca, przy uznaniu, że jako pracodawca nie dość zabezpieczyła swego pracownika przed powstaniem u niego choroby zawodowej, obawia się związanych z tym obciążeń finansowych, jak choćby uiszczania wyższej składki ubezpieczeniowej. Przy niekwestionowanej okoliczności przepracowania przez Z. C. u strony skarżącej zaledwie 29 dni, skutki stwierdzenia u Z. C. choroby zawodowej w związku z jego pracą u skarżącej w narażeniu zawodowym skarżąca odbiera jako chęć wykorzystania jej przez Z. C. do uzyskania przez niego świadczeń związanych z ustaleniem choroby zawodowej.

Zdaniem Sądu, zasadności powyższych obaw strony skarżącej nie można wykluczyć, jednakże w świetle zebranego w sposób wyczerpujący w niniejszej sprawie materiału dowodowego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 września 2015 r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji o stwierdzeniu u Z. C. choroby zawodowej – choroby skóry – alergicznego kontaktowego zapalenie skóry, wymienionej w pozycji 18/1 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, są zgodne z prawem.

Organy administracyjne ustaliły, że Z. C. od 2005 r. miał zarejestrowaną własną działalność gospodarczą związaną z prowadzeniem robót budowlanych, nie mniej brak podstaw do tego, aby uznać, że działalność ta była rzeczywiście prowadzona, a nie sprowadziła się jedynie do jej zarejestrowania, co konsekwentnie stwierdza sam Z. C. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, brak ujawnienia rejestracji takiej działalności w postępowaniu administracyjnym w sprawie choroby zawodowej istotnie nie ma znaczenia, gdyż celem ujawnienia wszystkich miejsc pracy jest ustalenie stron postępowania – zakładów, w których Z. C. faktycznie pracował i w których ewentualnie istniało narażenie zawodowe mogące spowodować powstanie ujawnionej u niego choroby.

Sąd zauważa, że w wyniku przeprowadzenia ponownego postępowania po wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 382/12 organy administracyjne uzupełniły dane dotyczące przebiegu zatrudnienia i dokumentację dotyczącą narażenia zawodowego Z. C. łącznie z dokumentację dotyczącą miejsc i okresów jego zatrudnienia oraz prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Powoduje to stwierdzenie Sądu, iż przebieg zatrudnienia Z. C. został ustalony w sposób kompletny.

Organy dokonały też weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego i uwzględnienie faktu zatrudnienia Z. C. we wcześniejszych zakładach pracy, co do których jednostka orzecznicza nie posiadała wiedzy. Ośrodek Medycyny Pracy w wyniku tej weryfikacji wyjaśnił, że postępowanie diagnostyczno-orzecznicze przeprowadzone w jednostce orzeczniczej I stopnia w okresie od 21 marca do 12 lipca 2011 r. dało jednoznaczną podstawę do rozpoznania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry po uwzględnieniu obrazu klinicznego choroby i wykonanych testów skórnych, w tym testów z alergenami zawodowymi, albowiem biorąc pod uwagę ujawnione wystąpienie zmian skórnych w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budowlanym A Spółka z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K oraz potwierdzoną alergię kontaktową na alergen zawodowy (zaprawa murarska z ówczesnego zakładu pracy), uznano w sposób nie budzący wątpliwości związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy stwierdzaną chorobą, a narażeniem zawodowym. Z tego względu Ośrodek Medycyny Pracy nie znalazł podstaw do zmiany treści orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 12 lipca 2011 r. Podkreślono też, że dla ujawnienia się tej choroby nie ma znaczenia ani krótki okres pracy Z. C. w tym zakładzie, ani to, że Z. C. mógł pracować w innych zakładach i w podobnych warunkach dłużej bez ujawnienia się tam tej choroby.

Zdaniem Sądu, powyższe wyjaśnienia skutkują stwierdzeniem, że rację mają organy administracyjne uznając jako bezsporny związek ujawnionej choroby z narażeniem zawodowym, czyli spowodowanie u Z. C. choroby skóry – alergicznego kontaktowego zapalenie skóry, wymienionej w pozycji 18/1 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, w tym wypadku zaprawy murarskiej, z którą Z. C. miał bezsporny kontakt w Przedsiębiorstwie Budowlanym A Spółka z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K.

Kolejnym problemem występującym w sprawie jest ustalenie, czy strona skarżąca - Przedsiębiorstwo Budowlane A Spółka z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K - w ogóle powinna być stroną postępowania w sprawie choroby zawodowej Z. C., skoro nie był on pracownikiem tego przedsiębiorstwa zatrudnionym na umowę o pracę, a był zatrudniony jedynie na umowę zlecenie.

Zdaniem Sądu, strona skarżące jest strona niniejszego postępowania, albowiem osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia nie są pozbawione ochrony przewidzianej w przepisach o chorobach zawodowych, zawartych w Kodeksie pracy i w rozporządzeniu. Świadczą o tym regulacje ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1205), które mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd zwraca uwagę w szczególności na treść art. 5 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 3 pkt 6 tej ustawy, które stanowią:

"Art. 5. 3. W sprawach zgłaszania i stwierdzania chorób zawodowych do ubezpieczonych wymienionych w art. 3 ust. 3 stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy."

"Art. 3. 3. Za wypadek przy pracy uważa się również nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas:

6) wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia;

Z treści przytoczonych wyżej przepisów ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych wynika więc, że do wykonującego umowę zlecenia Z. C. w przypadku stwierdzenia choroby zawodowej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy, a tym samym Sąd stwierdza, że strona skarżąca - Przedsiębiorstwo Budowlane A Spółka z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K - jest stroną postępowania w niniejszej sprawie.

Jednocześnie należy podkreślić, że w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, w sprawie dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej nie jest konieczne ustalenie, u którego pracodawcy wykonywanie pracy spowodowało powstanie choroby zawodowej, albowiem z § 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia wynika, iż organ administracji wydaje jedynie decyzję o stwierdzeniu bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd zaznacza, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się jedynie, w jakich zakładach pracy występowało narażenie zawodowe, czyli czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy albo sposób wykonywania pracy, mogące bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodować jedną z chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych, a nie ustala się tego, czy narażenie zawodowe w określonym zakładzie pracy niewątpliwie było przyczyną powstania choroby zawodowej.

Sąd zwraca uwagę na to, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502) Kodeks pracy (K.p.) oraz wydane na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 tej ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) wraz z załącznikiem do tego rozporządzenia stanowiącym wykaz chorób zawodowych określające - oprócz wykazu chorób zawodowych - okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym; sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych; podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych, a także wskazujące instytut medycyny pracy, do którego pracodawca przesyła stosowne zawiadomienie oraz termin, w którym ma ono być przesłane. W szczególności art. 235¹ K.p. stanowi:

"Art. 2351. Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Zdaniem Sądu, wymienione wyżej przepisy Kodeksu pracy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych wraz z załącznikiem stanowiącym wykaz chorób zawodowych są aktami prawnymi bezwzględnie obowiązującymi i brak jest podstaw do stosowania jakichkolwiek odstępstw od wyrażanych w nich zasad. Wymieniony wyżej załącznik zawiera ściśle określony wykaz chorób zawodowych i w pozycji 18/1 wymienia "choroby skóry – alergiczne kontaktowe zapalenie skóry". Taką chorobę uprawnieni do orzekania o chorobie zawodowej lekarze rozpoznali u Z. C., co nie jest przedmiotem sporu. Wobec ustalenia przez organy administracyjne wykonywania przez Z. C. pracy w narażeniu zawodowym (w Firmie Budowlanej "B" P. B. w T w okresie od 1 września do 18 października 2009 r., na stanowisku pracownika budowlanego robót wykończeniowych oraz firmie Przedsiębiorstwo Budowlane A Spółka z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K w okresie od 25 stycznia do 30 kwietnia 2011 na stanowisku murarza), bowiem podczas wykonywanych czynności miał kontakt z czynnikami alergizującymi (m.in. zaprawą murarską), zdaniem Sądu, organy administracyjne prawidłowo ustaliły istnienie związku przyczynowo-skutkowego występowaniem narażenia zawodowego w środowisku pracy a ujawnioną u Z. C. chorobą zawodową, opierając się na orzeczeniu uprawnionych lekarzy orzeczników, o których mowa w § 5 ust. 1 omawianego rozporządzenia. Z kolei, zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia:

"§ 6. 1. Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego."

Teść przytoczonego wyżej § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oznacza, że uprawniony lekarz orzecznik stwierdza wystąpienie lub brak u osoby badanej schorzenia opisanego w wykazie chorób zawodowych mając na względzie wykonywanie pracy przez osobę badaną w konkretnym narażeniu zawodowym, przy czym wiedza lekarzy o pracy osoby badanej w konkretnym narażeniu zawodowym służy medycznemu rozpoznaniu choroby i ustaleniu związku ujawnionego klinicznego obrazu choroby z wykonywaną pracą w warunkach narażenia zawodowego. Tym samym – zdaniem Sądu – konkretne schorzenie i jego związek z narażeniem na konkretne czynniki szkodliwe występujące w miejscu pracy w sensie medycznym ustala lekarz orzecznik.

Skoro dokumentacja przebiegu zatrudnienia Z. C. oraz ocena narażenia zawodowego wskazują na jego pracę w warunkach narażenia na czynniki alergizujące, to tym samym przesądza to stwierdzenie, że Z. C. pracował w warunkach narażenia zawodowego.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że organy administracyjne wypełniły zalecenia zawarte w wyroku z dnia 17 stycznia 2013 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 382/12.

Zdaniem Sądu, w niniejszym postępowaniu zostały też zrealizowane wskazówki i zalecenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1551/16 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 639/19.

W oparciu o powyższe Sąd uznał, że organy administracyjne nie naruszyły przepisów prawa, a zatem Sąd - nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w wyroku.