Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 633/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-07-21 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie Sądu
Powołane przepisy: article: art. 61 § 1, 3 i 4, art. 195 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia spółki A na odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier bez zezwolenia postanawia 1. uchylić postanowienie z dnia 4 lipca 2014r., sygn. akt II SA/Ol 633/14 o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. WSA/post.1-sentencja postanowienia


UZASADNIENIE

Spółka A w skardze wniesionej na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier bez zezwolenia, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Dyrektora Izby Celnej, a na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku przez organ, Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd.

W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skutkował będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu gospodarczego skarżącej i wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Skarżąca wskazała na znaczną wysokość kary pieniężnej nałożonej na Spółkę, która jest bardzo dotkliwa i może spowodować - w przypadku wykonania decyzji - istotną szkodę w majątku skarżącej, której następstwa mogą być w zasadzie nieodwracalne. Skarżąca podkreśliła dalej, że obecnie wobec Spółki toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kar (wymieniono 21 spraw z podaniem wysokości kar możliwych do nałożenia). Wywiedziono we wniosku, że kara w wysokości 89.812,00 zł. aczkolwiek już sama w sobie będzie dla Spółki dotkliwa, to mając na uwadze powyższe toczące się przeciwko Spółce postępowania oraz wysokości grożących kar, tym bardziej, traktując je zbiorczo wraz ze wszystkimi innymi karami wymierzonymi dotychczas w sprawach wskazanych w zestawieniu, przyczyni się do wyrządzenia znacznej szkody, jak również przyczyni się do powstania trudnych, czy wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków. Zapłata powyższych kwot spowoduje załamanie się sytuacji finansowej Spółki, wykluczając tym samym jej byt jako podmiotu gospodarczego. Ma to zwłaszcza znaczenie, biorąc pod uwagę, że działalność w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych stanowi główne źródło dochodów Spółki.

We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zwrócono również uwagę, że niebawem wygasną posiadane przez Spółkę zezwolenia na urządzanie gier, minie bowiem 6-letni okres, na jaki zostały one wydane. Na chwilę obecną Spółka nie ma możliwości ich przedłużenia, gdyż wnioski o przedłużenie zezwoleń spotykają się z odmową organów. Powyższa sytuacja jeszcze wyraźniej wskazuje, że wymierzona przez organ celny kara pieniężna jest dla Spółki dotkliwa i jako taka w znaczący sposób wpłynie na pogorszenie jej sytuacji finansowej do tego stopnia, że Spółka nie będzie w stanie funkcjonować jako podmiot gospodarczy.

Postanowieniem z dnia 4 lipca 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Olsztynie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że skarżąca nie zobrazowała w żadnej mierze jaki wpływ będzie miało wykonanie decyzji na działalność Spółki jako całości. Nie wskazano w uzasadnieniu wniosku żadnych danych potwierdzających ogólną kondycję finansową Spółki, ani nie nadesłano żadnych dokumentów finansowych na poparcie tego elementu wniosku. Nie ma więc możliwości stwierdzenia, czy wykonanie decyzji spowoduje dla Spółki znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Nie wiadomo również na jakim etapie są postępowania toczące się przeciwko skarżącej i jak ewentualne wymierzone Spółce kary wpłyną na jej kondycję finansową. Wyjaśniono, że rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Chociaż w art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie skarżącego, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia Spółce znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki.

W zażaleniu na to postanowienie Spółka wniosła o jego zmianę na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. w związku z przedłożeniem do akt sprawy dokumentów wskazujących na sytuację finansową Spółki oraz na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody oraz trudnych do lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków, jakie może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy, które łącznie wskazują na zasadność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Do zażalenia załączono sprawozdanie finansowe za 2013 r., bilans zysków i strat za 2013 r., sprawozdanie Zarządu Spółki z działalności Spółki za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r., 33 decyzje o udzieleniu zezwoleń i koncesji, 35 decyzji o nałożeniu kar pieniężnych, pierwsze strony wniesionych odwołań od tych decyzji.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że decyzje nakładające kary z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia są rażąco nieprawidłowe, gdyż zezwolenia zostały cofnięte jedynie decyzjami nieostatecznymi, wydanymi w I instancji, od których Spółka wniosła odwołania, nierozpatrzone do tej pory. Zdaniem skarżącej działała w oparciu o obowiązujący akt prawny. Podkreślono, że obecnie wymierzonych zostało skarżącej z tego samego powodu 35 kar przez różne organy celne, w łącznej kwocie 14.464.401,00 zł, co stanowi sumę, której zapłata wykraczałaby poza możliwości płatnicze Spółki w realiach gospodarczej kondycji wyznaczanej przedmiotem jej działalności. Wyjaśniono, że choć 2013 rok zakończył się zyskiem w wysokości 5.911.500,12 zł, to należy uwzględnić pogarszającą się stale kondycję finansową Spółki, dla której najważniejszym segmentem działalności gospodarczej są gry na automatach o niskich wygranych (79%) oraz gry na automatach w salonach gier (18%), natomiast pozostała działalność w zakresie kasyn gry stanowi wartość marginalną (2,5%). Strona nie prowadzi w zasadzie innej niż wymienione wyżej działalności gospodarczej. W świetle powyższego decydujące znaczenie dla określenia stanu finansowego Spółki ma to, iż w latach 2014-1015 nastąpi wygaśnięcie wszystkich zezwoleń na punkty gier na automatach o niskich wygranych oraz na salony gier na automatach (upłynie 6-letni okres ich ważności), co spowoduje regres w kondycji finansowej Strony, której pozostanie jedynie marginalny obecnie segment kasynowy, wskutek ustawowych ograniczeń niezdolny do generowania występujących do tej pory przychodów. Argumentowano, że już w 2013r. nastąpił blisko 11 % spadek przychodów netto w porównaniu z 2012r., czego główna przyczyna było wygasanie zezwoleń. Tym samym sytuacja finansowa Spółki nie jest stabilna i nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa za rzekomy brak zezwolenia, może prowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności. Jest to w szczególności istotne na tle ilości postępowań

w przedmiocie kar pieniężnych, wymierzonych bez wyjątku w sprawach analogicznych, gdzie zarzuca się brak zezwolenia, po jego nieostatecznym cofnięciu w I instancji. Oceniając stan finansowy Spółki i dokonując prognozy jej sytuacji majątkowej po wykonaniu zaskarżonej decyzji, trzeba również uwzględnić pozostałe grożące Spółce kary finansowe w analogicznych postępowaniach, z których wszystkie znajdują się już na etapie odwoławczym, a zatem odwołania mogą być rozpoznane oraz utrzymane

w mocy równolegle do wykonania zaskarżonej decyzji. Podniesiono ponadto, że wykonanie jakiejkolwiek kary pieniężnej z tytułu rzekomego "braku zezwolenia" może spowodować, że skarżąca, pragnąc uchronić się przed ponownym niesłusznym ukaraniem za dalsze okresy, w ogóle przestanie gospodarczo wykorzystywać posiadane wciąż, a cofnięte decyzją nieostateczną zezwolenie, co doprowadzi - wskutek jego wygaśnięcia - do nieodwracalnych skutków w postaci trwałej utraty możliwości prowadzenia działalności, która po zakończeniu postępowania o cofnięcie będzie niemożliwa do powetowania. Odstąpienie od działalności w ramach nieostatecznie cofniętych zezwoleń będzie zaś powodować utratę przychodów osiąganych z ich tytułu, utratę sieci punktów, jak również potrzebę dokonania natychmiastowej i przedwczesnej redukcji zatrudnienia.

Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodów na przedstawione okoliczności z załączonych dokumentów obrazujących stan finansowy Spółki oraz perspektywy jego pogorszenia w sytuacji wymierzenia grożących jej kar pieniężnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje:

Zażalenie jest oczywiście uzasadnione, co uprawniało Sąd do skorzystania

w niniejszej sprawie z instytucji tzw. autokontroli zaskarżonego postanowienia bez przesyłania akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie może je uchylić i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo (art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a.

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

Załączone do niniejszego zażalenia dokumenty, jak również wyjaśnienia strony, pozwoliły na ocenę jej sytuacji finansowej. Zdaniem Sądu przesłane dokumenty uprawdopodobniły wystąpienie w sprawie przesłanki określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżoną do Sądu decyzją nałożono na skarżącą karę pieniężną w kwocie 89.812,00 złotych. Jednocześnie poddane kontroli tutejszego Sądu są dwie decyzje nakładające na skarżącą kary pieniężne w łącznej wysokości 432.306,00 złotych. Poza tym aktualnie wymierzono skarżącej z tego samego tytułu kary na łączną kwotę 14.464.401,00 zł. Biorąc natomiast pod uwagę wynik finansowy Spółki za 2013 r. oraz fakt, że główne jej źródło dochodu opiera się na zezwoleniach na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, można przyjąć, że bezpośrednim skutkiem natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji (w połączeniu z innymi karami) będzie wzrost strat ekonomicznych przedsiębiorstwa, zaś ich następstwem będzie ograniczenie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, utrata płynności finansowej przedsiębiorstwa lub zwolnienie pracowników.

Sąd uwzględnił, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpatrzenia skargi zmusza de fakto Spółkę do wycofania z eksploatacji automatów objętych cofniętym nieostatecznie zezwoleniem. W takiej sytuacji zaś zastosowanie znajdzie art. 23 c pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), który stanowi wprost, że podmiot eksploatujący zarejestrowany automat jest obowiązany informować pisemnie naczelnika urzędu celnego o zawieszeniu lub wycofaniu z eksploatacji automatu w terminie 7 dni od dokonania tej czynności. Również § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów

z dnia 9 marca 2012r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012r. poz. 312) wymaga poinformowania właściwego miejscowo naczelnika urzędu celnego o zawieszeniu lub wycofaniu

z eksploatacji automatu lub urządzenia do gier. Wycofanie z eksploatacji automatu skutkuje zaś wygaśnięciem rejestracji (§ 12 tego rozporządzenia), co uniemożliwia jego późniejsze wykorzystanie.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Dlatego uchylił własne postanowienie z dnia 4 lipca 2014r., sygn. akt II SA/Ol 633/14 (pkt 1 sentencji postanowienia) i na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji (pkt 2 sentencji postanowienia)