Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 1828/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący s. WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie: s. del.NSA Andrzej Kuba AsesorWSA Andrzej Wieczorek Protokolant Kinga Płociak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2004r. sprawy ze skargi "C." Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2002r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia znaku towarowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] września 1998r. Urząd Patentowy RP dokonał rejestracji znaku towarowego słownego [...] na rzecz firmy L. spółka z o.o. z pierwszeństwem od [...] września 1994r. dla towarów w klasie 1 i 2 – kleje, kleje techniczne, kleje uszczelniające, kleje wypełniające, kity, preparaty zabezpieczające przed rdzą przetwory owocowo warzywne. Znak zarejestrowano za numerem [...]. Umową z dnia [...] kwietnia 1999r. firma L. spółka z o.o. przeniosła prawa z rejestracji znaku towarowego [...] na firmę H. S.A. Wniosek o przepisanie znaku na firmę H. został złożony [...] stycznia 2001r., a postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001r. Urząd Patentowy przepisał znak [...] na firmę H. S.A.

Pozwem w sprawie [...] H. wystąpiła do Sądu Okręgowego w W. przeciwko firmie "C." Sp. z o.o. w Ł. o zaniechanie czynów nieuczciwej konkurencji i zaniechanie używania znaku towarowego. Postanowieniem z dnia [...] października 2000r. Sąd Apelacyjny w W. zabezpieczył powództwo przez zakazanie pozwanemu na czas trwania procesu wprowadzania do obrotu towarów w opakowaniach oznaczonych nazwą będącą liczbą, a także zajęcie u pozwanego oraz w przedsiębiorstwach związanych z pozwanym opakowań i materiałów informacyjno-reklamowych oznaczonych znakiem składającym się z trzech cyfr, bądź znakiem podobnym w zapisie graficznym.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2000r. firma "C." sp. z o.o. wystąpiła do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie prawa z rejestracji nr [...] na znak towarowy [...] zarejestrowanego wówczas na L. sp. z o.o. Wnioskodawczyni powoływała się na art. 29 w związku z art. 4 p.1 i 2 oraz art. 7 p.1 i 2 ustawy o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 z 1985r. poz. 17/. W uzasadnieniu wywodziła, że znak słowny stanowiący zespół trzech cyfr nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, umożliwiających identyfikowanie towaru i powiązanie go ze źródłem pochodzenia. Powołała się na stanowisko zajęte w tej kwestii przez Urząd Patentowy w wydanej przez niego broszurze pt. Metodyka Zdolności Rejestrowej Znaków Towarowych" Warszawa 1994r. iż "Cyfra jako taka lub szereg cyfr tworzących liczbę nie może być zarejestrowana bez przedstawienia określonej formy graficznej. Jako znak słowny możliwe byłoby zgłoszenie przedstawiające znak w postaci wyrazów określających daną cyfrę lub liczbę". Wnioskodawczyni podniosła również, że sama używa dla oznaczenia klejów kombinacji liter i cyfr, które są nośnikami informacji o produkcie / mocy kleju i rodzaju gwintu/ natomiast dobór cyfr używanych w kwestionowanym znaku jest chaotyczny i pozbawiony logicznego uzasadnienia.

Decyzją z dnia [...] marca 2002r. nr [...] Urząd Patentowy RP Wydział Spraw Spornych powołując się na art. 4 i 7 ustawy o znakach towarowych z 31 stycznia 1985r. w związku z art.315 ust.3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r.Prawo własności przemysłowej /Dz.U. 49 z 2000r. poz. 508/ oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust.2 ustawy Prawo własności przemysłowej oddalił wniosek i przyznał firmie H. S.A. od "C." sp. z o.o. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania .

W uzasadnieniu Urząd Patentowy wyjaśnił, że nietrafny jest zarzut uczestnika dotyczący braku interesu prawnego wnioskodawcy do wniesienia wniosku o unieważnienie znaku. Udokumentowanie toczącego się, z powództwa uczestnika przeciwko wnioskodawcy, procesu o zakaz używania znaku składającego się z trzech cyfr i zapadłe w tym postępowaniu postanowienie o zabezpieczeniu wystarczająco uzasadniają interes prawny do wniesienie wniosku o unieważnienie znaku [...]. Urząd uznał też za nietrafny zarzut wnioskodawcy o nieskuteczności przeniesienia praw do znaku z firmy L. na firmę H.. Urząd wyjaśnił, że podmiotowy zakres prawa z rejestracji wynika z wpisu do rejestru i w postępowaniu spornym Urząd nie bada prawidłowości dokumentów będących podstawą tego wpisu. Urząd rozważył kwestię spełniania przez znak [...] wymogów z art. 4 p.1 i 2 i art. 7 p.1 i 2 ustawy o znakach towarowych i podkreślił, że znakiem towarowym może być znak nadający się do odróżnienia towarów i usług określonego przedsiębiorstwa, a w szczególności może to być wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma plastyczna, metoda lub inny sygnał dźwiękowy bądź zestawienie tych elementów. Urząd podkreślił, że sformułowanie "w szczególności" wskazuje na otwarty i przykładowy charakter katalogu. Znakiem może więc być każde postrzegane zmysłowo oznaczenie pozwalające zindywidualizować towar na rynku wśród towarów tego samego rodzaju pochodzących z innego źródła. Zdaniem organu ochrona obejmuje tylko chroniony zestaw cyfr w zarejestrowanej postaci. Z materiału dowodowego wynika, że znak [...] nie ma żadnego znaczenia informacyjnego w rozumieniu art.7 p.2 ustawy o znakach towarowych, a cyfry zostały dobrane przypadkowo i oznaczają wyłącznie utworzoną przez nie liczbę, a więc w stosunku do danego towaru mają znaczenie odróżniające. O kosztach Urząd orzekł opierając się na art. 98 k.p.c. i przyznał je od "przegrywającego" na rzecz "wygrywającego" postępowanie, w wysokości określonej Uchwałą Krajowej Rady Rzeczników Patentowych z 6 września 2000r. w sprawie wytycznych minimalnych stawek rzeczników patentowych.

Wnioskodawca "C." sp. z o.o. wniósł skargę do NSA na decyzję Urzędu Patentowego. Zarzucał naruszenie art. 4 p.1 i p.2 oraz art. 7 p.1 i p. 2 ustawy o znakach towarowych. W uzasadnieniu podnosił, że używane przez niego oznaczenia różnią się od oznaczeń uczestnika, mają znaczenie informacyjne, mają też wyróżniającą szatę graficzną z wyeksponowanym logo firmy "C." a mimo to Sąd Apelacyjny wskazanym wyżej postanowieniem zabezpieczającym zakazał ich używania. Podnosił też, że sam układ trzech cyfr, bez szaty graficznej, nie ma znamion odróżniających i prowadzi do pewnym rodzajem oznaczeń przez jeden podmiot, co prowadzi do utrudnień w obrocie gospodarczym, monopolizacji i niszczenia dorobku konkurencji.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie. Podniósł, że bezpodstawne jest twierdzenie iż znak słowny składający się z pojedynczych cyfr pozbawiony jest zdolności rejestrowej , gdyż nie zawiera cech, które utkwiłyby w świadomości przeciętnego odbiorcy pozwalając zindywidualizować na rynku towar oznaczony takim znakiem. Urząd wskazał, że jest wiele znaków cyfrowych na rynku krajowym i zagranicznym, a L. stosuje znaki cyfrowe od wielu lat. Skarżąca nie wykazała, że znak [...] zawiera jakiekolwiek dane informacyjne, które dyskwalifikowałyby go jako znak odróżniający, przeciwnie sama podniosła, że zestaw cyfr zarejestrowany na rzecz uczestniczki nic nie znaczy i jest dobrany przypadkowo. To właśnie, zdaniem Urzędu, stanowi o spełnianiu przez znak jego funkcji odróżniającej.

Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawa podlega obecnie rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 315 ust. 3 prawa własności przemysłowej prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego. Ocena zdolności ochronnej spornego znaku podlega więc przepisom ustawy o znakach towarowych.

W świetle wskazanych przepisów skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o znakach towarowych znakiem towarowym może być każdy znak, który nadaje się do odróżniania towarów. Katalog oznaczeń zawarty art. 4 p. 2 jest niewyczerpujący. Należało więc rozważyć, czy nie wymieniona w tym katalogu liczba jako specyficzna kombinacja ściśle określonych, co najmniej trzech cyfr, nie spełniająca żadnych funkcji informacyjnych o cechach towaru, może stanowić znak abstrakcyjny nadający się do odróżniania towarów. Na pytanie to należy odpowiedzieć twierdząco. Zasadniczo, jeżeli nie ma zakazu używania określonych znaków w charakterze znaku towarowego, to używanie ich jest dopuszczalne, o ile spełniają funkcje odróżniające. Nie ma zakazu używania cyfr, tworzących jednostkową kombinację – liczbę, w charakterze znaku towarowego. Wobec tego, jeżeli liczba ta, jako znak towarowy, spełnia funkcje odróżniające, brak podstaw do uznania, że jej zarejestrowanie jest niedopuszczalne. Znak towarowy stanowić musi byt samodzielny, niezależny od towaru, zaś po nałożeniu go na towar ma odróżniać ten towar od innych i pozwalać na trwałe powiązanie towarów opatrzonych znakiem z określonym wytwórcą – właścicielem znaku. Liczba, która nie informuje o żadnych cechach towaru, ani o jego jakości, liczbie, ilości, masie, cenie, staje się znakiem abstrakcyjnym, który ma znamiona wyróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Znak taki pozwala na powiązanie towaru z wytwórcą, który stale opatruje towary tą właśnie liczbą. Należy uznać, że o ile cyfra należy do domeny publicznej i musi być dostępna dla wszystkich uczestników obrotu gospodarczego, o tyle określona liczba, składająca się z przynajmniej trzech cyfr może być zastrzeżona jako znak towarowy. Dobór i kolejność cyfr składających się na liczbę, o ile nic nie oznacza, zależy tylko od fantazji uprawnionego ze znaku, stanowi więc charakterystyczny znak i może stać się wyróżnikiem towarów.

Należy zaznaczyć, że znakiem towarowym spełniającym warunki ustawowe może stać się konkretna liczba, nie zaś sam pomysł użycia trzech cyfr lub pomysł opatrywania towarów liczbą zaczynającą się od określonej cyfry. Cyfry - w ogólności i liczby z nich zbudowane – w ogólności, należą do domeny publicznej, wyłączone z tej domeny publicznej do użytku podmiotu uprawnionego mogą być wyłącznie konkretne liczby, a uprawnienie z liczbowego znaku towarowego w żadnym razie nie może być interpretowane rozszerzająco.

Ze wskazanych wyżej względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 39 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji .