Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 510/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 5 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. S. kwotę 817 (osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] września 2016 r., po rozpatrzeniu zgłoszenia skarżącego A. S. dotyczącego zamiaru wykonania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, polegających na budowie podziemnego rurociągu melioracji szczegółowej Dn [...] do pól uprawnych deszczowanych w terenie pasa dróg wewnętrznych własności Gminy dz. [...],[...] i [...],[...] obr Ł., dz. [...],[...],[...],[...] obr. K. W., dz. [...] obr. W. wł. Skarbu Państwa dz. nr [...] wł. C. G., na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 2) i 4) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 290 ze zm. – dalej p.b.), wniósł sprzeciw do przedmiotowego zamierzenia.

W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazał, że roboty budowlane objęte zgłoszeniem mogą spowodować pogorszenie stanu środowiska lub wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Organ I instancji stwierdził, że w treści zgłoszenia brak jest jakichkolwiek rozwiązań technicznych oraz analizy wpływu inwestycji na otoczenie. Stwierdził braki zgłoszenia wynikające z art. 30 ust. 5c pb. Nadto wskazał, iż wydając decyzję w trybie art. 30 ust. 7 pb, nie ma obowiązku uzasadniania i udowadniania rodzaju i zakresu zagrożenia związanego z wykonaniem zgłaszanych robót,

W odwołaniu złożonym przez skarżącego od powyższej decyzji, wniósł o jej uchylenie i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Skarżący podniósł, że nie nastąpi pogorszenia stanu środowiska, ponieważ rurociąg jest szczelny i wykonany z materiału PE łączony poprzez zgrzewanie, umieszczony w ziemi na głębokość 120 cm (poniżej strefy przemarzania). Dodał, że posiada zgodę właścicieli terenu. Argumentował, że

Przeprowadził rozmowy z sąsiadami, których powiadomi o terminie przeprowadzenia rozgraniczenia własności i do chwili obecnej nie otrzymał żadnej skargi ani pisma wskazującego na możliwości wystąpienia jakichkolwiek ograniczeń lub uciążliwości od sąsiadów.

Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Swoje rozstrzygnięcie oparł o następujące ustalenia i rozważania:

Organ I instancji nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę winien wykazać, że zamierzone roboty budowlane mogą spowodować potencjalne zagrożenie wymienionych w powołanym przepisie dóbr, czego nie uczynił i nie podjął nawet najmniejszej próby wykazania, iż zamierzone roboty budowlane mogą spowodować potencjalne zagrożenie dóbr.

Ponieważ, jak słusznie wskazał organ I instancji, zgłoszenie obarczone było brakami w zakresie rozwiązań technicznych, Wojewoda postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., nałożył na Inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania. Organ wziął pod rozwagę złożone przez Inwestora uzupełnienie dokumentacji.

Stosownie do dyspozycji przepisu art. 28 ust. 1 pb, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady przewidziane zostały m.in. w art. 29 pb. Stosownie do treści art. 29 ust. 2 pkt 9 pb, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu i przebudowie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych.

Zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r., (Dz. U. z 2016 r., poz. 1250 z późn. zm.) Prawo wodne, zwanej dalej: "pw", melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz na ochronie użytków rolnych przed powodziami.

Stosownie do treści art. 73 ust. 1 pw, do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się rurociągi o średnicy poniżej 0,6 m, jeżeli służą celom, o którym mowa w art. 70 ust. 1.

Inwestor w odpowiedzi na postanowienie niniejszego organu z dnia [...] grudnia 2016 r., przedłożył zgłoszenie z dnia [...] stycznia 2017 r., w którym to wskazał, iż "zamierza wykonać roboty polegające na budowie podziemnego rurociągu do transportu wody melioracyjnej o średnicy 160 mm biegnącego od ujęcia wody do pól uprawnych...". Nadto w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r., wskazał, iż do rurociągu podłączone zostanie urządzenie szpulowe, deszczujące uprawy polowe. Urządzenie zasilane będzie z istniejącego ujęcia wody należącego do inwestora. Na podstawie powyższego należy stwierdzić, iż wolą Inwestora jest zgłoszenie zamiaru wybudowania rurociągu do transportu wody.

Ponieważ wolą inwestora jest wybudowanie rurociągu w celu transportu wody i nie służy on osuszaniu gleby, nie można zakwalifikować przedmiotowej inwestycji do melioracji wodnych szczegółowych ze względu na brak spełnienia wymogów z art. 70 ust. 1 pw. Dlatego też uwzględniając art. 29 ust. 2 pkt 9 pb, należy przyjąć, iż budowa rurociągu, niezakwalifikowanego do melioracji wodnych szczegółowych, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 2 pkt 1 pw, przepisy ustawy dotyczące urządzeń wodnych, a zatem odnoszące się do wymogu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, stosuje się odpowiednio do urządzeń melioracji wodnych niezaliczonych do urządzeń wodnych. Na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 ww. ustaw, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód. Szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w tym m.in. pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych lub podziemnych, czy piętrzenie oraz retencjonowanie śródlądowych wód powierzchniowych (art. 37 pw). Jednocześnie na podstawie art. 31 ust. 4 pkt 1 pw, przepisy tej ustawy dotyczące korzystania z wód stosuje się odpowiednio do nawadniania lub odwadniania gruntów.

Na podstawie wyżej powołanych przepisów, niniejszy organ, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., nałożył na Inwestora obowiązek załączenia, wydanego przez właściwy organ pozwolenia wodnoprawnego bądź pisma właściwego organu stwierdzającego, iż w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane.

W odpowiedzi Inwestor przedłożył pismo Starosty z dnia [...] stycznia 2017 r., z którego wynika, iż "na wykonanie urządzenia służącego jedynie do przesyłu wody od ujęcia do deszczowni nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne". Należy jednak zwrócić szczególna uwagę na zawarte w przedmiotowym piśmie wskazanie Starosty, iż "w przypadku gdy inwestycja dotyczy wykonania przyłącza, służącego wyłącznie do transportu wody od ujęcia do urządzenia deszczującego, urządzenie to w myśl ustawy nie stanowi urządzenia wodnego". Z uwagi na to, że zawarte w ww. piśmie pojęcie przyłącza, które definiuje art. 2 ust. 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r., o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. (Dz. U z 2017 r., poz. 328 t.j.) nie jest tożsame z pojęciem rurociągu, które definiuje art. 3 ust. 3a pb, nie można uznać pisma Starosty z dnia [...] stycznia 2017 r., za skuteczne uzupełnienie zgłoszenia

Analogicznie przedstawia się sytuacja w przedmiocie zawartego w postanowieniu niniejszego organu z dnia [...] grudnia 2016 r., obowiązku dostarczenia przez Inwestora decyzji właściwego organu o środowiskowych uwarunkowaniach lub pisma właściwego organu stwierdzającego, że w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji decyzja taka nie jest wymagana. Zgodnie bowiem z art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r., o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz., 353 z późn. zm.), zwanej dalej: "u.u.i.ś., wydanie decyzji środowiskowej następuje przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego na regulacje wód, na wykonanie urządzeń wodnych (...) w ramach szczególnego korzystania z wód - wydanych na podstawie pw. Zgodnie natomiast z przepisem § 3 ust. 1 pkt 88 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz., 71 t.j.) gospodarowanie wodą w rolnictwie polegające na melioracji (w przypadkach wyszczególnionych w tym przepisie), zakwalifikowane zostało, jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Z przedłożonego przez Inwestora pisma Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2017 r., wynika, iż nie jest wymagane wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie przyłącza wody służącej do podlewania upraw polowych przy pomocy szpulowego urządzenia deszczującego. Jednakże z treści pisma Wójta Gminy nie wynika, aby brak obowiązku sporządzenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczył również budowy rurociągu.

Stosownie do treści art. 33 ust. 1 pb, pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego.

Z pisma skarżącego z dnia [...] stycznia 2017 r., wynika, iż rurociąg będzie zasilany z istniejącego ujęcia wody należącego do inwestora, jednakże z załączonej mapy nie wynika, aby rurociągi posiadały podłączenie do jakiegokolwiek ujęcia wody. Nadto rurociągi nie mogą samodzielnie funkcjonować zgodnie ze swoim przeznaczeniem, dlatego też zgłoszenie nadal pozostaje niekompletne.

Inwestor nie uzupełnił również pkt 1 postanowienia niniejszego organu z dnia [...] grudnia 2016 r., w przedmiocie określenia powierzchni i rodzaju gruntów, które mają zostać objęte melioracja szczegółową, jak też pkt 3 w zakresie prawidłowego wypełnienia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w części D.2. poprzez niewskazanie adresów zamieszkania (siedziby) właścicieli działek z przyporządkowaniem właściciela do danej działki.

W świetle powyższego, tutejszy organ nie mógł przyjąć zgłoszenia zarówno z uwagi na nieuzupełnione przez inwestora braki (art. 30 ust. 5c pb), jak i z uwagi na charakter inwestycji. Rurociąg służący transportowi wody jest budowlą, na której wykonanie konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że rura ma służyć do transportu wody. Skoro zaś przedmiotowy rurociąg nie służy celom określonym w art. 70 ust. 1 Prawa wodnego, a doprowadzaniu wody, to nie może być uznany za urządzenie melioracji wodnych szczegółowych i do jego realizacji wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. W związku z tym, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 pb, utrzymano w mocy sprzeciw.

W skardze złożonej do Sądu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 28 ust. 1 pb, poprzez błędne przyjęcie, że skarżący był zobowiązany uzyskać pozwolenie na budowę,

- art. 29 ust. 2 pkt 9 pb, poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, iż skarżący nie może rozpocząć prac budowlanych tylko na podstawie zgłoszenia,

- art. 7 i 77 kpa, poprzez naruszenie obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności poprzez niewyjaśnienie, jaki jest charakter przedsięwzięcia, i co dokładnie skarżący będzie budował,

- art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy organ I instancji naruszył przepisy postępowania w taki sposób, że należało wydać decyzję kasatoryjną,

- art. 138 §1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie było podstaw do wydania decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję,

- naruszenie art. 2 w zakresie definicji przyłącza wodociągowego, urządzeń wodociągowych i sieci poprzez błędne przyjęcie, iż rurociąg, który skarżący zamierza wybudować, winien być oceniany z punktu widzenia ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że całkowicie inna argumentacja organu II instancji kwestionująca, a wręcz przecząca stanowisku organu I instancji, pozbawiała skarżącego prawa do międzyinstancyjnej kontroli decyzji administracyjnej w toku postępowania administracyjnego.

Podniesiono, że na str. 3 uzasadnienia decyzji sformułowano stanowisko, że wolą inwestora jest zgłoszenie zamiaru wybudowania rurociągu do transportu wody. Wniosek taki Wojewoda wyprowadził z okoliczności, iż początkowo w zgłoszeniu z dnia 6 września 2016 roku inwestor zgłosił zamiar "wykonania podziemnego rurociągu melioracji szczegółowej Dn [...] do pól uprawnych deszczowanych". Natomiast odpowiadając na postanowienie skarżący określił, że zamierza wykonać roboty polegające na budowie podziemnego rurociągu do transportu wody melioracyjnej o średnicy 160 mm, biegnącego od ujęcia wody do pól uprawnych.

Wskazano, że Wojewoda odwołując się do pojęcia "rurociąg", a w dalszej kolejności do ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, wyprowadził wniosek, że pismo Starosty z dnia [...] stycznia 2017 roku nie jest adekwatne do przedsięwzięcia, które zamierza on wykonywać. W ocenie skarżącego pismo Starosty jak najbardziej jest adekwatne do przedsięwzięcia, które skarżący zamierza wykonać, a wniosek Wojewody jest błędny i jest wynikiem jedynie zagadnień terminologicznych pojęcia rurociąg, urządzenie itp.

Argumentowano, że ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków, na którą powołuje się Wojewoda, w żadnym miejscu nie posługuje się pojęciem "rurociąg". Zna natomiast pojęcie "przyłącze wodociągowe". Zarzucono, że wbrew temu, co twierdzi Wojewoda, nawet gdyby chcieć zastosować ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, to przewód, który zamierza wybudować skarżący, można byłoby zakwalifikować jako przyłącze wodociągowe, a nie jako sieć. Podniesiono, że organ II instancji nie zadał sobie trudu, aby zbadać okoliczność, iż sieć jest przewodem znajdującym się w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Sporny przewód w żadnym razie nie będzie w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, a jego posiadaczem będzie wyłącznie skarżący. Przewód ten służy zresztą wyłącznie skarżącemu do wykorzystania tego przewodu jako deszczowni. Wywodzono, że sporny przewód nie jest siecią wodociągową w rozumieniu ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Mógłby on być co najwyżej przyłączem wodociągowym, a na wybudowanie przyłącza wodociągowego nie jest konieczne uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ani też pozwolenia wodnoprawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono przepisom postępowania, jak i prawa materialnego, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygania przez organy administracji architektoniczno-budowlanej niniejszej sprawy stanowiły przepisy art. 30 ust. 6 pk1 oraz art. 30 ust. 5 c, pb.

Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 pb, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 ust. 1 p.b. ustawodawca wskazał budowę jakich obiektów zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w ustępie 2 określił wykonywanie jakich robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę, w tym polegających na wykonywaniu i przebudowie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych (pkt 9).

W myśl przepisu art. 30 ust. 1 pkt 2 p.b., w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 9 pb, (a więc, wykonywanie i przebudowa urządzeń melioracji wodnych szczegółowych) wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4.

W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami (ust.2). Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Właściwy organ, w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (ust. 5).

Zgodnie z przepisem ust. 5c art. 30 p.b., w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 5c, przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 5 (ust. 5d).

Właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli (ust. 6):

1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;

2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy;

3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje.

W myśl ust. 7 art. 30 pb, właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować:

1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;

2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;

3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych;

4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Istotne w rozpoznawanej sprawie są przepisy rozdziału 3 pw, dotyczące melioracji wodnych. Zgodnie z przepisem art. 70 ust. 1 ww. ustawy, melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz na ochronie użytków rolnych przed powodziami. Urządzenia melioracji wodnych dzielą się na podstawowe i szczegółowe, w zależności od ich funkcji i parametrów (ust. 2).

Do urządzeń melioracji wodnych podstawowych zalicza się (art. 71 ust. 1 p.w.):

1) budowle piętrzące, budowle upustowe oraz obiekty służące do ujmowania wód,

2) stopnie wodne, zbiorniki wodne,

3) kanały, wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie,

4) rurociągi o średnicy co najmniej 0,6 m,

5) budowle regulacyjne oraz przeciwpowodziowe,

6) stacje pomp, z wyjątkiem stacji wykorzystywanych do nawodnień ciśnieniowych

- jeżeli służą celom, o których mowa w art. 70 ust. 1.

Z kolei do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się (art. 73 ust. 1):

1) rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie,

1a) drenowania,

2) rurociągi o średnicy poniżej 0,6 m,

3) stacje pomp do nawodnień ciśnieniowych,

4) ziemne stawy rybne,

4a) groble na obszarach nawadnianych,

5) systemy nawodnień grawitacyjnych i ciśnieniowych

- jeżeli służą celom, o których mowa w art. 70 ust. 1.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy ustalił, że zgłoszenie dotyczy "rurociągu do transportu wody" (s. 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Tymczasem w zgłoszeniu z dnia [...] września 2016 r. wskazano, że chodzi o "podziemny rurociąg melioracji szczegółowej Dn [...] do pól uprawnych deszczowanych wnioskodawcy...", a w uzupełniającym piśmie inwestora z dnia [...] stycznia 2017 r., wskazano, że "do rurociągu podłączone zostanie urządzenie szpulowe, deszczujące uprawy polowe", a urządzenie zasilane będzie z istniejącego ujęcia wody należącego do inwestora.

Uznając, że objęta zgłoszeniem inwestycja nie stanowi urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 9 pb, organ pominął, opisaną przez inwestora jego funkcję nawadniającą pola uprawne, skupiając się jedynie na tym, że rurociąg transportujący wodę nie będzie służył osuszaniu gleby i dlatego nie spełnia wymogu art. 70 ust. 1 pw. Organ nie wziął pod uwagę okoliczności, że urządzenia melioracji wodnych służą ochronie gruntów nie tylko przed powodzią, ale również regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy, co wiążę się bezpośrednio ze wskazywaną przez zgłaszającego funkcją ochrony gruntów ornych przed suszą.

W przypadku urządzeń melioracji szczegółowej funkcją ich jest indywidualne oddziaływanie na grunty właścicieli przez ich nawadnianie lub odwadnianie i kształtowanie struktury agrarnej gleby (zob. Mirosław Kałużny, Komentarz do art.70 ustawy - Prawo wodne, System Informacji Prawnej, LEX). Potwierdzeniem okoliczności, że funkcja nawadniająca mieści się w definicji melioracji wodnych szczegółowych jest zaliczenie do nich wprost przez ustawodawcę systemów nawodnień grawitacyjnych i ciśnieniowych w art. 73 ust. 1 pkt 5 pw. Trudno przyjąć, że nawodnienia grawitacyjne pełniłyby równocześnie funkcję osuszającą. Poprzez utożsamienie zgłoszonego urządzenia jedynie z rurociągiem, organ nie rozważał zagadnienia, czy spełnia ono definicję systemu nawodnień grawitacyjnych i ciśnieniowych (art. 73 ust. 1 pkt 5 pw).

Wobec powyższego, niezakwalifikowanie zgłoszonej inwestycji do urządzeń melioracji wodnej szczegółowych, wynikało z niepełnego określenia zgłoszonej inwestycji, jako jedynie rurociągu do transportu wody z pominięciem jego funkcji nawadniającej pola uprawne, a po drugie z braku dokonania analizy przepisów art. 70 ust. 1 w zw. z art. 73ust. 1 pkt 2 oraz pkt 5 pw.

Następnym uchybieniem organu było naruszenie art. 7 oraz art. 8 § 1 k.p.a. Należy bowiem zauważyć, że organ odwoławczy uznając konieczność uzyskania pozwolenia na budowę zgłoszonego urządzenia i prowadząc jednocześnie postępowanie w kierunku usunięcia braków zgłoszenia używał nawet wobec inwestora sformułowań określających zgłoszone urządzenie, jako urządzenie melioracji wodnej szczegółowych, czym mógł utwierdzić go w założeniu, że brak jest potrzeby wykazania takiego właśnie charakteru inwestycji, co mogło mieć istotny wpływ na ograniczenie inicjatywy dowodowej strony, a tym samym na wynik postępowania. Jakkolwiek skarżący nie wykazał wpływu na wynika sprawy tego uchybienia, jednak uczyniło ono argumentację organu wyraźnie niespójną i niekonsekwentną.

Przy podjętych przez organ odwoławczy działaniach ukierunkowanych na usunięcie braków zgłoszenia organ w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2016 r., zobowiązał inwestora m.in. do załączenia wydanego przez właściwy organ pozwolenia wodnoprawne bądź pisma właściwego organu stwierdzające, że w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane. W załączonym przez inwestora piśmie Starosty z [...] stycznia 2017 r. stwierdzono, że, cyt: "Odpowiadając na pismo z [...] stycznia 2017 r., informuję, że zgodnie z art. 122ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r., Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz.469, z późn. zm) pozwolenie wodnoprawne wymagane jest na wykonanie urządzeń wodnych. W przypadku, gdy inwestycja dotyczy wykonania przyłącza, służącego wyłącznie do transportu wody od ujęcia do urządzenia deszczującego, urządzenie to w myśl ustawy, nie stanowi urządzenia wodnego.

W takim przypadku pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia służącego jedynie do przesyłu wody od ujęcia do deszczowni nie jest wymagane."

Powyższe pismo organ odwoławczy zinterpretował w ten sposób, że nie dotyczy ono zgłoszonej inwestycji, lecz bliżej nieokreślonego "przyłącza wodociągowego" w rozumieniu art. 2 ust. 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r., o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę", co oznacza, że inwestor nie uzupełnił w sposób prawidłowy zgłoszenia.

Powyższa interpretacja ww. pisma została dokonana w ocenie Sądu w sposób wadliwy. Trzeba zauważyć, że w ww. piśmie, Starosta w odniesieniu do zgłoszonego zamierzenia inwestycyjnego użył końcowo sformułowania "urządzenie", które opisał jako "służącego jedynie do przesyłu wody od ujęcia do deszczowni". Tak nazwa (urządzenie), jak i opisana funkcja zamierzenia inwestycyjnego (przesył wody od ujęcia do deszczowni) odpowiada opisanemu w zgłoszeniu i jego uzupełnieniu, urządzeniu. Starosta w ww. piśmie użył co prawda również obok wyrazu "urządzenie" również wyraz "przyłącze", ale z tego faktu, organ odwoławczy nie miał prawa wyciągnąć wniosków, które przedstawił. Starosta używając wyrazu "przyłącze", opisał jego charakter, określając, że chodzi o przyłącze służące wyłącznie do transportu wody od ujęcia do urządzenia deszczującego. Nie ma więc wątpliwości, że opisano funkcję, która została przedstawiona w zgłoszeniu. Nie można było jednak uznać, że Starosta używając sformułowania "przyłącze", opisał "przyłącze wodociągowe" w rozumieniu art. 2 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Przemawiają za tym trzy zasadnicze powody. Po pierwsze, opisana przez Starostę funkcja urządzenia, nie odpowiada pojęciu "przyłącza wodociągowego" w rozumieniu art. 2 ust. 6 ww. ustawy, albowiem to ostatnie pojęcie nie ma funkcji transportowania wody. Po drugie, Starosta w swym piśmie z [...] stycznia 2017 r., powołał się na ustawę z dnia 18 lipca 2001 r., Prawo wodne, które nie zawiera definicji, ani "przyłącza", ani "przyłącza wodociągowego". Skoro więc w piśmie tym, pojęcie "przyłącze" wraz z jasno opisaną jego funkcją, zostało użyte na gruncie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r., Prawo wodne, to niedopuszczalne było odczytywanie tego pojęcia na gruncie zupełnie innej ustawy, tj. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, która w omawianym piśmie nie została wymieniona. Po trzecie, Starosta w ww. piśmie użył sformułowania "przyłącze", opisując następnie jego funkcję, tymczasem organ utożsamia to wyrażenie z wyrażeniem składającym się z dwóch słów, tj. z "przyłączem wodociągowym", dodając w sposób nieuprawniony do słowa "przyłącze" wyraz "wodociągowe" i wchodząc w sposób nieuprawniony na grunt pojęciowy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, która nie zna pojęcia "przyłącza", a definiuje pojęcia: "przyłącza kanalizacyjnego", "przyłącza wodociągowego" oraz "sieci". Zgodzić należy się ze skarżącym, iż zawężenie nazewnictwa użytego przez Starostę w omawianym piśmie, jedynie do aparatu pojęciowego ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, musiałoby doprowadzić do skutków przeciwnych niż te, które przyjął organ odwoławczy, albowiem na gruncie wskazanego aparatu pojęciowego, przewód, który zamierza wybudować skarżący, nie mógłby zostać określony, jako sieć, albowiem z jej definicji wynika, że jest ona przewodem znajdującym się w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Sporny przewód w żadnym razie nie będzie w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, a. jego posiadaczem będzie wyłącznie skarżący.

Ubocznie można tylko dodać, że zazwyczaj posługiwanie się pojęciem "przyłącza wodociągowego" bez wykazania położenia zaworu za wodomierzem głównym, nie może określić jakiejkolwiek okoliczności faktycznej, wobec brzmienia definicji pojęcia "przyłącza wodociągowego", co zaznacza się na marginesie sprawy, albowiem pojęcie to w sprawie organ wadliwie zastosował.

Wszystko to sprawia, że organ odwoławczy w sposób niezasadny zakwestionował omawiane pismo Starosty, jako dokument, świadczący o niewykonaniu przez skarżącego nałożonego na niego obowiązku w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2016 r.

W postanowieniu tym nałożono również na skarżącego obowiązek określenia powierzchni i rodzaj gruntów, które mają zostać objęte melioracją szczegółową, jak również zobowiązano stronę do przedłożenia decyzji właściwego organu o środowiskowych uwarunkowaniach bądź pisma właściwego organu stwierdzającego, że w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest wymagana.

Skarżący w wykonaniu nałożonego na niego obowiązku, przedstawił pismo Wójta Gminy z [...] stycznia 2017 r., w którym stwierdzono, że dla wskazanej przez skarżącego inwestycji, polegającej na budowie przyłącza wody służącej do podlewania upraw polowych przy pomocy szpulowego urządzenia deszczującego, na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.u.i.ś. oraz § 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wskazana inwestycja nie znajduje się w katalogu przedsięwzięć w ww. rozporządzeniu, w związku z czym na podst. ww. przepisów dla realizacji wskazanego przedsięwzięcia nie jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Tymczasem organ odwoławczy uznał, że z powyższego pisma nie wynika zbędność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na brak użycia określenia "rurociąg".

Jak już stwierdzono to we wcześniejszych rozważaniach, użyte słowo "przyłącze wody" nie oznacza, że chodzi o pojęcie "przyłącza wodociągowego" w rozumieniu art. 2 ust. 6 pw. Użyte przez Wójta sformułowanie "przyłącze wody" zostało dookreślone poprzez wskazanie jego charakteru, który określa w sposób dostatecznie jasny funkcję zgłoszonego urządzenia. Pomijając już jednak prawidłowość interpretacji powyższego pisma, dokonanej przez organ odwoławczy, która budzi wątpliwości, ważniejszym jednak jest, czy istniały podstawy do zobowiązania skarżącego do przedłożenia ww. pisma. By móc rozstrzygnąć to zagadnienie organ odwoławczy powinien wykazać że istniały materialnoprawne podstawy do tego, czego nie wskazują przedstawione przez niego przepisy, w szczególności z art. 72 ust. 1 pkt 6 u.u.i.ś., który stanowi o tym, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem: pozwolenia wodnoprawnego na regulację wód, pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, wydawanych na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Skoro więc organ nie wykazał, że zgłoszona inwestycja wymaga pozwolenia wodnoprawnego, o czym wskazano już wyżej, w świetle powyższego przepisu nie sposób wywieźć obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie powyższej regulacji.

Co się zaś tyczy obowiązku uzyskania takiej decyzji w oparciu o § 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to należy stwierdzić, że § 3 pkt 88 tego aktu wskazuje, kiedy zachodzi omawiana konieczność w stosunku do objęcia terenów melioracją. Przepis ten stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć gospodarowanie wodą w rolnictwie polegające na:

a) melioracji łąk, pastwisk lub nieużytków,

b) melioracji terenów znajdujących się na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, innej niż wymieniona w lit. a,

c) melioracji na obszarze nie mniejszym niż 2 ha, innej niż wymieniona w lit. a oraz b, jeżeli:

– w odległości nie większej niż 1 km od granicy projektowanego obszaru meliorowanego w ciągu ostatnich 5 lat zmeliorowano obszar o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha oraz

– łączna powierzchnia projektowanego obszaru meliorowanego oraz obszaru zmeliorowanego w ciągu ostatnich 5 lat wyniesie nie mniej niż 5 ha,

d) melioracji na obszarze nie mniejszym niż 5 ha, innej niż wymieniona w lit. a-c,

e) realizacji zbiorników wodnych lub stawów, o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha na terenach gruntów innych niż orne znajdujących się na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,

f) realizacji stawów o głębokości nie mniejszej niż 3 m, innej niż wymieniona w lit. e.

W świetle powyższego uregulowania istotnym więc jest nie tylko powierzchnia objęta melioracją szczegółową, ale też szereg innych okoliczności wynikających wprost z powyższego przepisu. Jeżeli więc organ odwoławczy w oparciu o powyższy przepis chciał samodzielnie – bez stosownego postanowienia organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanego w oparciu o art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. - przesądzić o obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej, to winien był zobowiązać stronę do określenia nie tylko powierzchni obszaru objętego melioracją, ale też szeregu innych istotnych z punktu widzenia tego przepisu okoliczności, czego nie dopełnił. Dlatego też zobowiązanie określenia danych zawarte w postanowieniu z [...] grudnia 2016 r. nie było pełne, a więc nie było prawidłowe, a skoro tak strona nie może ponosić negatywnych skutków niepełnego jego wykonania, albowiem jego wykonanie zgodnie z treścią wezwania nie wykazałoby potrzeby uzyskania decyzji środowiskowej.

Wreszcie należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, nie nastąpiła sytuacja, polegająca na niewskazaniu przez skarżącego adresów zamieszkania (siedziby) właścicieli działek z przyporządkowaniem właściciela do danej działki w części D. 2 oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Strona zawarła w tej części oświadczenia konieczne dane pismem odręcznym. Natomiast w sytuacji niemożności ich pełnego odczytania, organ miał możliwość zobowiązania strony do wyjaśnienia budzących wątpliwości danych.

Odnosząc się do zarzutu skargi w zakresie naruszenia art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy organ I instancji naruszył przepisy postępowania w taki sposób, że należało wydać decyzję kasatoryjną, należało uznać, że zarzut ten nie jest zasadny. Organ I instancji rozstrzygnął sprawę na podst. art. 30 ust. 7 pb, zaś organ odwoławczy prawidłowo kwestionując to rozstrzygnięcie, uznał, że zachodzą przesłanki do zastosowania art. 30 ust. 6 pkt 1 pb. Należy jednak ocenić, że utrzymując w mocy decyzje organu I instancji, organ odwoławczy orzekł w tym zakresie zasadnie. Zmiana kwalifikacji prawnej przez organ odwoławczy nie stanowiła jednak wbrew wywodom skargi przesłanki przemawiającej za uchyleniem decyzji organu I instancji. W przypadku jej uchylenia upłynąłby termin do wniesienia sprzeciwu i zachodziłaby obawa, że mogłoby dojść do naruszenia prawa w sytuacji, kiedy zamierzenie inwestycyjne wymagałoby wniesienia sprzeciwu, co na obecnym etapie postępowania nie zostało jeszcze przesądzone (vide: wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., sygn.. akt II OSK 1940/13 oraz wyrok NSA z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2377/15).

Reasumując, należy stwierdzić, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do rozstrzygnięcia zasadności wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia inwestora i dlatego też z uwagi na naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego, jak też art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa, zaszły przesłanki do uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c, p.p.s.a. zaskarżonej decyzji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ zastosuje się do przedstawionych powyżej wskazań i określi precyzyjnie charakter zgłoszonego zamierzenia inwestycyjnego, rozstrzygając, czy zgłoszone urządzenie zalicza się do urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, przyjmując przy tym, że spełnienie przez nie funkcji nawadniających w sposób wystarczający, kwalifikuje je do tego rodzaju urządzenia. Ponadto organ rozstrzygnie zagadnienie konieczności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, mając na względzie, że wiążące w tym względzie nie będzie żądane od strony pismo, lecz wydane w trybie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. postanowienie organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Mając na względzie powyższe, na podst. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c, p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podst. art. 200, 205 w zw. z art. 206 p.p.s.a.