Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1125/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 30 kwietnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 2059/17 w sprawie ze skargi F.B. na decyzję Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 2059/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi F.B. na decyzję Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 18 sierpnia 2017 r. nr [...] (pkt 1); zasądził od Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego F.B. kwotę 200 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

F.B. wnioskiem z dnia 24 lutego 2014 r. zwrócił się do Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa o udzielenie informacji publicznej w zakresie m.in. udostępnienia orzeczenia Trybunału Arbitrażowego wydanego w sprawie [...] przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w którym wyrok opisuje historię proceduralną postępowania arbitrażowego od momentu wniesienia notyfikacji o zaistnieniu sporu do dnia wydania wyroku z dnia 9 lipca 2010 r.

Prezes Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (dalej w skrócie "Prezes Prokuratorii Generalnej SP") decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej w skrócie "u.d.i.p."), odmówił wnioskodawcy udostępnienia kopii orzeczenia wydanego przez Trybunał Arbitrażowy z dnia 9 lipca 2010 r. w sprawie [...] przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie pkt 3 – 4 (s. 3 – 13), pkt 7 częściowo (s. 14, s. 15, s. 18 – 19). Organ przyjął, mając na względzie ogólne zasady poufności postępowania arbitrażowego wyrażone w art. 32 ust. 5 reguł arbitrażowych Komisji Narodów Zjednoczonych do Spraw Międzynarodowego Prawa Handlowego, przyjętych przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych na mocy uchwały 31/98 z dnia 15 grudnia 1976 r., iż w sprawie konieczne stało się zapewnienie ochrony informacji dotyczących tajemnic przedsiębiorstwa [...] udostępnionych w toku toczącego się postępowania arbitrażowego. Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że poszczególne fragmenty orzeczenia, albo stanowią samodzielnie tajemnicę przedsiębiorstwa [...], albo też mogą prowadzić do ujawnienia informacji poufnych [...] i w związku z tym nie powinny być udostępnione jakiejkolwiek osobie trzeciej bez naruszenia tajemnicy wskazanego przedsiębiorstwa.

Następnie Prezes Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu wniosku F.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi F.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1305/14 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, że powołana przez Prezesa Prokuratorii Generalnej SP samoistna przesłanka "poufności" orzeczenia arbitrażowego może stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej. Z samej istoty instytucji arbitrażu gospodarczego nie sposób wywieść podstaw do ograniczania stosowania prawa krajowego, zwłaszcza prawa gwarantowanego konstytucyjnie, jakim jest dostęp do informacji publicznej. Ograniczenie tego prawa może nastąpić m.in. ze względu na określoną w ustawach ochronę prawa podmiotów gospodarczych. Analiza przepisów regulujących arbitraż pomiędzy inwestorem a państwem także nie daje podstaw do przyznawania prymatu tych przepisów przed przepisami u.d.i.p. W niniejszej sprawie odmowa udostępniania informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy, która nawet nie została zastrzeżona poufnością przez [...], jest prawnie wadliwa. Spełnienie przesłanek formalnych z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j.: Dz. U. 2003 Nr 153, poz. 1503 ze zm.) jest niewystarczające dla usankcjonowania ograniczenia dostępu do informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Prezes Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w wydanych w sprawie decyzjach przywołał niezwykle ogólną, zdawkową, lakoniczną i w konsekwencji noszącą znamiona arbitralności argumentację, świadczącą – jego zdaniem – o spełnieniu przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorstwa. Powoduje to, że zaskarżona decyzja wymyka się spod kontroli sądowej i stąd też Sąd nie jest w stanie zweryfikować w ochronie jakich dóbr (informacji technicznej, technologicznej, organizacji, innej posiadającej wartość gospodarczą) organ upatruje potrzebę wyłączenia z jawności wnioskowanych fragmentów wyroku trybunału arbitrażowego.

Na skutek wniesienia przez Prezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa od powyższego wyroku skargi kasacyjnej sprawę rozpoznawał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1522/15 skargę kasacyjną oddalił. W uzasadnieniu wyroku podał, iż nie ma podstaw do twierdzenia, że każda informacja objęta sporem w arbitrażu inwestycyjnym spełnia przesłanki zachowania informacji w poufności z uwagi na jego istotę. Odmowa może dotyczyć tylko tych informacji i w tym zakresie, w jakim są objęte zamanifestowaną wolą objęcia ich poufnością przez przedsiębiorcę i mają charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie wartość gospodarczą, której zasadność ochrony przeważa nad prawem dostępu do informacji wyrażonym w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Ocena tego rodzaju informacji powinna być dokonana i przedstawiona w uzasadnieniu decyzji w sposób umożliwiający kontrolę stanowiska organu przez sąd administracyjny. Nie można też tracić z pola widzenia, że w niniejszej sprawie żądanie wniosku odnosi się do orzeczenia wydanego w arbitrażu inwestycyjnym, a zatem takiego, w którym stroną sporu jest państwo. Wobec tego spór nie ma charakteru wyłącznie prywatnego. W tym kontekście wskazać wypada, że Rzeczypospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli i władzę zwierzchnią w niej sprawuje Naród (art. 1 i 4 ust. 1 Konstytucji), zatem jego członkowie mają prawo do wiedzy o treści rozstrzygnięć odnoszących się do Rzeczypospolitej Polskiej. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że organ nie wykazał spełnienia przesłanki podmiotowej i przedmiotowej z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, uzasadniającej odmowę udostępnienia informacji publicznej określonej w decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.).

Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (dalej jako Prezes Prokuratorii Generalnej RP) decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 3 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 38 ust. 1 i art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r., poz. 2261) w zw. z art. 1 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 u.d.i.p., odmówił udzielenia informacji publicznej w zakresie obejmującym udostępnienie kopii orzeczenia wydanego przez Trybunał Arbitrażowy z dnia 9 lipca 2010 r. w sprawie [...] przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu decyzji podał, że z dniem 1 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 grudnia o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2261). Ustawa ta wprowadza m.in. pojęcie tajemnicy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (rozdział IV) obejmującej czynności Prokuratorii Generalnej związane z wykonywaniem zastępstwa, wydawaniem opinii, sporządzaniem raportów, analiz i stanowisk, udziałem w negocjacjach i mediacjach oraz w postępowaniach przed organami międzynarodowymi, a także informacje i dokumenty stanowiące podstawę dokonania takich czynności (art. 38 ust. 1). Do zachowania tajemnicy Prokuratorii obowiązani są m.in. członkowie kierownictwa PGRP (art. 39 ust. 1 pkt 1), radcowie (art. 39 ust. 1 pkt 2), czy inni pracownicy zatrudnieni w Prokuratorii Generalnej.

Zgodnie z art. 122 pkt 1 tej ustawy zadania Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa przejmuje Prokuratoria Generalna RP, tym samym to Prezes Prokuratorii Generalnej RP był obowiązany ukończyć postępowanie wszczęte wnioskiem skierowanym przez F.B. z dnia 24 lutego 2014 r. do Prezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Wobec braku odmiennych przepisów przejściowych winny w sprawie mieć zastosowanie przepisy ustawy nowej.

Skoro zatem zapadłe w sprawie wyroki sądów administracyjnych powinny zostać uznane za dokumenty stanowiące podstawę dokonywania czynności Prokuratorii Generalnej (wcześniej Skarbu Państwa, a obecnie Rzeczypospolitej Polskiej), to tym samym podlegają one ochronie jako tajemnica Prokuratorii Generalnej i jako takie nie mogą zostać udostępnione w trybie u.d.i.p. przez Prokuratorię Generalną RP (jej organy czy pracowników).

Organ dodał, że obowiązków związanych z ochroną tajemnicy Prokuratorii (w istocie tożsamych z tajemnicą zawodowa adwokatów czy radców prawnych) nie mają podmioty reprezentujące Skarb Państwa, które są zastępowane w postępowaniach sądowych czy arbitrażowych przez Prokuratorię Generalną.

Następnie Prezes Prokuratorii Generalnej RP po rozpatrzeniu wniosku F.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wyrok arbitrażowy, będący przedmiotem wniosku F.B., powinien zostać uznany za dokument stanowiący podstawę dokonywania czynności Prokuratorii Generalnej przed organami międzynarodowymi. Podlega on zatem ochronie jako tajemnica Prokuratorii Generalnej i jako taki nie może zostać udostępniony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej przez Prokuratorię Generalną RP (jej organy czy pracowników). Ponadto zauważył, że Prokuratoria Generalna nie jest objęta obowiązkiem udostępnienia wyroku arbitrażowego po zakończeniu postępowania. Przepis art. 38 ust. 2 ustawy o Prokuratorii Generalnej stanowi, że dokumenty sporządzone w związku z czynnościami, o których mowa w ust. 1, przez Prokuratorię Generalną, podmiot reprezentujący Skarb Państwa, organ lub osobę zastępowaną mogą być udostępnione przez właściwą jednostkę albo osobę prawną po zakończeniu sprawy. Przez właściwą jednostkę, o której mowa w ww. przepisie, należy rozumieć podmiot reprezentujący Rzeczypospolitą Polską w toku postępowania arbitrażowego. W projekcie ustawy o Prokuratorii Generalnej RP (druk sejmowy nr 1055) wyjaśniono: "(...) podlegać ochronie będą informacje pozyskane przez Prokuratorię Generalną w trakcie przygotowywania lub wykonywania zastępstwa zarówno w Prokuratorii Generalnej, jak i podmioty zastępowane (tak stationes fisci jak i pozostałych) zgodnie z art. 38 ust. 2 i 3. Udostępnianie informacji publicznej przez podmioty zastępowane będzie następować w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc ewentualna nadinterpretacja podstaw do odmowy udostępnienia informacji podlegać będzie kontroli sądów administracyjnych. Projektowany przepis wskazujący, że udostępnianie informacji odbywać się będzie w ramach działalności podmiotów zastępowanych, nie zaś Prokuratorii Generalnej (wynika to z brzmienia art. 38 ust. 2 i 5 oraz art. 39 ust. 1) doprowadzi do pełnej równowagi pomiędzy położeniem prawnym profesjonalnych pełnomocników procesowych a Prokuratorią Generalną. Prokuratoria Generalna (jej władze, radcowie, pozostali pracownicy, członkowie Kolegium czy Sądu Polubownego) obowiązani będą do zachowania tajemnicy Prokuratorii (art. 39 ust. 1), zaś obowiązek zachowania tych informacji w tajemnicy obciążać będzie ich również po ustaniu zatrudnienia czy sprawowania funkcji".

Powyższa decyzja Prezesa Prokuratorii Generalnej RP z dnia [...] października 2017 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi F.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 18 sierpnia 2017 r. zarzucił naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 10 oraz art. 13 u.d.i.p., poprzez brak zastosowania oraz nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej we wniosku skarżącego z dnia 24 lutego 2014 r.;

2) art. 38 ust. 1 oraz art. 28 ust. 2 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez zastosowanie pomimo braku podstawy prawnej do ich zastosowania do wniosku złożonego przed wejściem w życie wskazanej ustawy, względnie poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej we wniosku o udostępnienie informacji publicznej;

3) art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 22 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej;

4) art. 8 K.p.a., poprzez całkowite zignorowanie przez organ wyroków sądów administracyjnych wydanych w sprawie, tj. WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1305/14 oraz NSA z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt l OSK 1522/15;

5) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), poprzez całkowite zignorowanie przez organ ww. wyroków sądów administracyjnych wydanych w sprawie.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji Prezesa Prokuratorii Generalnej RP i wykonanie czynności związanych z prawidłowym rozpatrzeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z przepisami u.d.i.p. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od Prezesa Prokuratorii Generalnej RP.

W uzasadnieniu skargi podał, że wnioskowany wyrok zapadł w postępowaniu arbitrażowym, w którym pozwanym była Rzeczypospolita Polska, której obywatele mają prawo do wiedzy o treści rozstrzygnięć odnoszących się do Rzeczypospolitej Polskiej. Postępowanie arbitrażowe zostało prawomocnie zakończone. Ustawa o Prokuratorii Generalnej RP nie wskazuje, aby tajemnica Prokuratorii Generalnej miała zastosowanie do wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonego przed jej wejściem w życie (wniosek został złożony w dniu 24 lutego 2014 r., a ustawa o Prokuratorii Generalnej weszła w życie w dniu 1 stycznia 2017 r.). Przepis art. 38 ust. 1 tej ustawy, swoim zakresem przedmiotowym obejmuje wyłącznie "czynności" organu oraz informacje i dokumenty stanowiące podstawę dokonania czynności organu. Przedmiotowy wyrok nie był "czynnością" organu lub dokumentem stanowiącym podstawę dokonania czynności organu, został bowiem wydany przez trybunał arbitrażowy (sąd polubowny) po zamknięciu rozprawy i po zakończeniu wszystkich czynności podejmowanych przez organ. O ile zatem pisma procesowe stron postępowania, analizy prawne, opinie i inne dokumenty składane w toku postępowania można uznać za objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej, o tyle wyrok zapadły w postępowaniu arbitrażowym (lub analogicznie przed sądem powszechnym) nie jest objęły tajemnicą Prokuratorii Generalnej. W konsekwencji skarżący stwierdził, że brak jest podstawy prawnej do odmowy udostępnienia wnioskowanego wyroku. Skoro przepisy ustawy o Prokuratorii Generalnej RP w zakresie tajemnicy Prokuratorii Generalnej są "kodyfikacją" dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie dostępu do informacji publicznej, to organ powinien uwzględnić dotychczasowe stanowisko sądów administracyjnych w odniesieniu do udostępniania informacji publicznej w postaci wyroków sądów polubownych (trybunałów arbitrażowych).

Prezes Prokuratorii Generalnej RP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku powołał treść art. 153 P.p.s.a. i wyjaśnił zawarte w nim pojęcie oceny prawnej. Jednocześnie podał, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracyjnym i na sądach, to jednak jest on wyłączony w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2719/16, publ. LEX nr 2571938).

Wskazał, że z treści art. 135 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, ustawa, z wyjątkami określonymi w tym przepisie, weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Przepis art. 122 tej ustawy stanowi , że z dniem 1 stycznia 2017 r. zadania Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa przejęła Prokuratoria Generalna RP. Przepisy przejściowe i dostosowujące, określone w Rozdziale 12 ustawy, zawierają przepisy intertemporalne regulujące materię: wstąpienia w ogół praw i obowiązków Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z dniem wejścia w życie ustawy, w szczególności dotyczących mienia Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, wierzytelności i zobowiązań Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, a także umów i porozumień, zawartych przez Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa; rozliczenia kosztów zastępstwa procesowego zasądzonych lub przyznanych na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, zasad kontynuowania czynności zastępstwa procesowego wykonywanych przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa; stosowania dotychczasowych przepisów do spraw przekazanych przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa do prowadzenia właściwym jednostkom organizacyjnym Skarbu Państwa przed dniem wejścia w życie ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawodawca w powołanej ustawie nie określił przepisów przejściowych regulujących zasady rozstrzygania innych postępowań prowadzonych przez Prezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, a niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, w tym postępowań prowadzonych na podstawie przepisów u.d.i.p. Wobec tego powstaje wątpliwość, czy przepisy nowej ustawy mogą być stosowane do spraw niezakończonych do dnia wejścia w życia tych przepisów.

Sąd pierwszej instancji podał, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 1/06 (publ. ONSA i WSA 2006, z. 3, poz. 71) zaznaczył, iż nie ulega wątpliwości, że każda nowa ustawa, a w szczególności ustawa, która wprowadza zmiany w innych ustawach, zgodnie z wymogami przyzwoitej legislacji, powinna zawierać przepisy przejściowe i dostosowujące, aby nie zaskakiwać zainteresowanych nowymi regulacjami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 1993 r. K 9/92 - OTK 1993 nr 1 poz. 6 i z dnia 24 maja 1994 r. K 1/94 - OTK 1994 nr 1 poz. 10). Przepisy przejściowe (intertemporalne) powinny też prowadzić do tego, aby obciążenia związane ze zmianą prawa były proporcjonalnie rozkładane na adresatów norm prawa dotychczasowego i adresatów nowych norm prawnych. Decyzja o zmianie prawa nie powinna być decyzją arbitralną prawodawcy a przepisy przejściowe powinny łagodzić uciążliwe zmiany obowiązującego prawa (S. Wronkowska, Zmiany w systemie prawnym. Z zagadnień techniki i polityki legislacyjnej, Państwo i Prawo 1991 nr 8 str. 3 i nast.).

W sytuacji, gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. W tym zakresie prezentowany jest też pogląd, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie (uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r. FPK 11/97 - ONSA 1998 Nr 1 poz. 10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. SK 39/03 – publ. OTK ZU 2004 nr 5/A, poz. 40). Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych przez ustawodawcę lub też w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia w procesie stosowania prawa, polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze – zasady bezpośredniego działania prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie – zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie – zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r. P 9/04 - OTK 2005 nr 1/A poz. 9 odsyłający w uzasadnieniu do: J. Mikołajewicz, Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, str. 62).

W przypadku, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły, mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy.

Do pozytywnych aspektów bezpośredniego działania ustawy nowej najczęściej zalicza się to, że w stosunku do wszystkich podmiotów mają zastosowanie te same nowe przepisy prawa, które przynajmniej z założenia, powinny lepiej odzwierciedlać aktualne stosunki prawne. Ponadto, przepisy nowej ustawy są wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później niż wola ustawodawcy, której wyrazem była ustawa wcześniejsza (P. Tuleja, Konstytucyjne podstawy prawa intertemporalnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego – Kwartalnik Prawa Prywatnego 1997 z. 1).

To jednak, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy, charakteru przepisów podlegających zmianie, biorąc jednocześnie pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady.

Na bezpośrednie działanie ustawy nowej, do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie, powinien zdecydować się ustawodawca tylko w sytuacji, gdy za tym przemawia ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego K 9/92 - OTK 1993 cz. I str. 69 i nast., K 14/92 - OTK 1993 cz. II str. 328 i nast.). Poza tym, bezpośrednie działanie prawa nowego, chociaż wygodne dla ustawodawcy z punktu widzenia porządku prawnego, w praktyce niesie liczne zagrożenia w postaci naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa, zasady ochrony praw nabytych, czy też zasady nieretroakcji prawa, które to zasady wynikają z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP).

Przyjęte przez ustawodawcę ustalenia w zakresie przepisów intertemporalnych, czy też przyjęte przez organ w drodze wykładni reguły intertemporalne w przypadku braku regulacji ustawowych, nie mogą naruszać podstawowych zasad konstytucyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny w dalszej części powołanej wyżej uchwały stwierdził, że w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej jednak trwają dalej – po wejściu w życie nowej ustawy.

Z naruszeniem zakazu retroaktywności mamy do czynienia wówczas, gdy do czynów, stanów rzeczy lub zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, stosujemy te nowe przepisy. O retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów.

Z retrospektywnością prawa mamy zaś do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 1986 r. U 5/86 - OTK 1986 poz. 1 i z dnia 28 maja 1986 r. U 1/86 - OTK 1986 poz. 2; E. Łętowska, Polityczne aspekty prawa intertemporalnego, [w:] Państwo, prawo, obywatel, Wrocław 1989, str. 355).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w analizowanym przypadku mamy do czynienia ze sprawą otwartą, która nie znalazła jeszcze swego zakończenia, (stosunkiem prawnym nieuregulowanym, w toku), należy zatem przyznać prymat zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej. W wymiarze praktycznym oznacza to, że w niniejszej sprawie organ nie był związany oceną prawną wyrażoną w powołanych na wstępie wyrokach sądowoadministracyjnych (sygn. akt II SA/Wa 1305/14 i I OSK 1522/15), albowiem zmianie uległ stan prawny sprawy – weszła w życie powołana ustawa wprowadzająca w Rozdziale "Tajemnicę Prokuratorii Generalnej", na której przepisy, co do zasady, organ Prokuratorii Generalnej mógł się powołać. Z tego względu nie sposób podzielić zarzutów skargi zarzucających organowi naruszenie art. 8 K.p.a. i art. 153 P.p.s.a.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, inną natomiast kwestią pozostaje, czy w niniejszej sprawie Prezes Prokuratorii Generalnej prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 38 ustawy o Prokuratorii Generalnej RP, odmawiając skarżącemu udostępnienia wnioskowanego orzeczenia arbitrażowego z powołaniem się na tajemnicę Prokuratorii Generalnej.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej RP, czynności Prokuratorii Generalnej związane z wykonywaniem zastępstwa, wydawaniem opinii, sporządzaniem raportów, analiz i stanowisk, udziałem w negocjacjach i mediacjach oraz w postępowaniach przed organami międzynarodowymi, a także informacje i dokumenty stanowiące podstawę dokonania takich czynności są objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej. Ustęp 2 powołanego artykułu stanowi, że dokumenty sporządzone w związku z czynnościami, o których mowa w ust. 1, przez Prokuratorię Generalną, podmiot reprezentujący Skarb Państwa, organ lub osobę zastępowaną mogą być udostępnione przez właściwą jednostkę albo osobę prawną po zakończeniu sprawy. W przypadku gdy dokumenty zakończonej sprawy są związane z inną sprawą prowadzoną przez Prokuratorię Generalną, podmiot reprezentujący Skarb Państwa, organ lub osobę zastępowaną mogą być one udostępnione po zakończeniu tej sprawy (ust. 3).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że podejmując próbę ustalenia intencji przyświecających ustawodawcy wprowadzającemu instytucję "tajemnicy Prokuratorii Generalnej" należy sięgnąć do uzasadnienia projektu ustawy o Prokuratorii Generalnej RP (Druk sejmowy VIII.1055 – pkt IV Tajemnica Prokuratorii Generalnej). Autor uzasadnienia projektu wskazał: "(...) Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej jako instytucjonalny pełnomocnik procesowy występować będzie przed sądami powszechnymi na jednakowych zasadach co inni pełnomocnicy profesjonalni. W oczywisty sposób "równość broni" będącą podstawą kontradyktoryjnego postępowania w sprawach cywilnych zaburza sytuacja, w której jeden z pełnomocników obowiązany jest ujawniać wszelkie informacje (w tym dotyczące kontaktów z klientem), drugi zaś informacje te utrzymuje w tajemnicy. W praktyce funkcjonowania Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa pojawiały się wnioski o udostępnienie dokumentów pochodzących od stationes fisci, a kierowanych do Prokuratorii Generalnej dotyczących np. stanowiska reprezentowanego organu, czy także pism (opinii) prawnych Prokuratorii Generalnej kierowanych do stationes fisci, a zawierających ocenę szans procesowych i wskazujących na mocne i słabe strony popieranego przed sądem powszechnym stanowiska procesowego. Udostępnienie tego rodzaju dokumentów musiałoby powodować znaczne trudności w skutecznej obronie interesów Skarbu Państwa w postępowaniu sądowym. (...) W konsekwencji ww. wątpliwości oraz praktyki sądów administracyjnych za zasadne należy uznać zapisanie w projekcie ustawy wniosków płynących z ukształtowanego orzecznictwa i swoista "kodyfikacja" rozwiązań przyjętych dla zapobieżenia problemom związanych z potencjalną "nierównością broni" w postępowaniach cywilnoprawnych, w których zastępstwo wykonuje Prokuratoria Generalna. Tym samym należy uznać, że podlegać ochronie będą informacje pozyskane przez Prokuratorię Generalną w trakcie przygotowywania lub wykonywania zastępstwa zarówno w Prokuratorii Generalnej, jak i podmioty zastępowane (tak stationes fisci jak i pozostałe) zgodnie z art. 38 ust. 2 i 3. Udostępnianie informacji publicznej przez podmioty zastępowane będzie następować w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc ewentualna nadinterpretacja podstaw do odmowy udostępnienia informacji podlegać będzie kontroli sądów administracyjnych".

Sąd pierwszej instancji uznał, że wykładnia uwzględniająca ratio legis art. 38 ust. 1 powołanej ustawy nakazuje przyjąć, iż wskazanej powyższej tajemnicy zawodowej podlegać powinny informacje i dokumenty pozyskane lub wytworzone w trakcie przygotowywania lub wykonywania zastępstwa przez Prokuratorię Generalną. Będą to w szczególności dokumenty obrazujące wykonywanie zastępstwa, opinie, raporty, analizy i stanowiska, utrwalające przebieg negocjacji i mediacji w postępowaniach, a także informacje i dokumenty stanowiące podstawę dokonania takich czynności. Chodzi tu zatem o wyłączenie z jawności tych wszystkich istotnych z punktu widzenia procesowego i interesu strony czynności podejmowanych przez pełnomocnika Skarbu Państwa, które mają doprowadzić do uzyskania korzystnego dla państwowej jednostki organizacyjnej orzeczenia kończącego postępowanie prowadzone przed sądami, trybunałami i organami orzekającymi w stosunkach międzynarodowych. Wydanie orzeczenia kończącego postępowanie, finalizuje etap aktywnego postępowania, w którym strony przedstawiały swoje racje aby uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie. Konieczność zapewnienia stronom postępowania cywilnego tzw. "równości broni" traci rację bytu z momentem rozstrzygnięcia sporu, czy zawarcia ugody.

Najistotniejszą cechą arbitrażu jest to, że państwo na mocy powszechnie obowiązującego przepisu prawa zrównuje orzeczenia arbitrażowe z wyrokiem sądu państwowego. W praktyce oznacza to, że po uzyskaniu klauzuli wykonalności, orzeczenie arbitrażowe traktowane jest jak wyrok sądu państwowego (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1305/14), W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że treść wyroku sądu jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyrok sądowy jest bowiem rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podzielił zaprezentowany przez skarżącego w skardze pogląd, że art. 38 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej RP swoim zakresem przedmiotowym obejmuje wyłącznie "czynności" organu oraz informacje i dokumenty stanowiące podstawę podjęcia takich czynności, zaś orzeczenie wydane przez trybunał arbitrażowy nie jest czynnością podejmowaną przez Prokuratorię Generalną organu, lecz orzeczeniem podejmowanym po zamknięciu rozprawy i po zakończeniu wszystkich czynności podejmowanych przez organ. Także art. 38 ust. 2 powołanej ustawy, posługując się pojęciem "dokumentu sporządzonego (...) przez Prokuratorię Generalną", zakreśla przesłankę przedmiotową tej regulacji w odniesieniu do ściśle określonej kategorii dokumentów, do których bez wątpienia nie należą orzeczenia trybunału arbitrażowego.

Reasumując, Sąd pierwszej instancji przyjął, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z prawomocnym orzeczeniem Trybunału Arbitrażowego z dnia 9 lipca 2010 r. rozstrzygającym sprawę, której stroną była Rzeczypospolita Polska, nie zaś czynnościami, informacjami i dokumentami Prokuratorii Generalnej, o których mowa w art. 38 ustawy o Prokuratorii Generalnej RP. Zatem zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 38 ustawy o Prokuratorii Generalnej RP, co obliguje Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Prezes Prokuratorii Generalnej RP, rozpoznając ponownie sprawę, będzie obowiązany przyjąć, iż przedmiotowe orzeczenie arbitrażowe nie podlega ochronie prawnej przynależnej tajemnicy Prokuratorii Generalnej RP.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2016r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r., poz. 2261), poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) art. 39 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

3) art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1764, ze zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi F.B. w trybie art. 188 P.p.s.a., poprzez jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w trybie art. 185 § 1 P.p.s.a. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.

Podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawidłowo zastosował art. 5 ust. 1 u.d.i.p., gdyż uznał, że nie jest możliwe ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na prawnie chronioną tajemnicę Prokuratorii Generalnej RP, o której mowa w art. 38 i art. 39 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie autora skargi kasacyjnej, w przypadku tajemnicy Prokuratorii Generalnej RP dostęp do informacji publicznej został przez ustawodawcę ograniczony. Przedmiotową tajemnicę uznał on bowiem za tajemnicę prawnie chronioną (podobnie jak w przypadku tajemnicy adwokackiej czy tajemnicy radcowskiej). Tajemnicą tą objęte są zarówno czynności Prokuratorii Generalnej RP związane z wykonywaniem zastępstwa, w tym w postępowaniach przed organami międzynarodowymi, jak i informacje i dokumenty stanowiące podstawę dokonania takich czynności przez Prokuratorię Generalną RP, a także dokumenty zakończonej sprawy, ale związanej z inną sprawą prowadzoną przez Prokuratorię.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że zakres tajemnicy Prokuratorii Generalnej RP obejmuje jedynie czynności dokonywane przez Prokuratorię oraz informacje i dokumenty stanowiące podstawę takich czynności, a wyrok arbitrażowy nie jest ani czynnością organu, ani dokumentem lub informacją stanowiącą podstawę takich czynności, prowadzi do wniosku, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 38 ust. 1 cyt. ustawy i nieprawidłowo zastosował ten przepis. Nie wziął pod uwagę, że ujawnienie informacji objętych tajemnicą Prokuratorii Generalnej RP może nastąpić jedynie w trybie przewidzianym w art. 38 ust. 2 tej ustawy, z zastrzeżeniem art. 38 ust. 3, a zatem po zakończeniu sprawy i jedynie przez podmiot reprezentujący Skarb Państwa, o ile dokument związany z zakończoną sprawą nie jest związany z inna sprawą prowadzoną przez Prokuratorię Generalną. Pouczenie w tej sprawie zostało zawarte w decyzji wydanej przez organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Konsekwencją błędnej wykładni oraz nieprawidłowego zastosowania art. 38 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej było przyjęcie przez ten Sąd, że również przepis art. 39 ust. 1 tej ustawy, wskazujący krąg podmiotów zobligowanych do zachowania tajemnicy Prokuratorii Generalnej, nie może być podstawą do odmowy udzielania informacji publicznej. Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że skoro wyrok arbitrażowy, jako dokument stanowiący podstawę czynności dokonywanych przez Prokuratorię Generalną RP, jest objęty tajemnicą Prokuratorii Generalnej RP, to Prezes Prokuratorii Generalnej RP jest zobligowany do przestrzegania tej tajemnicy.

F.B. we wniesionej osobiście odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł m.in. o jej oddalenie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz nieprzeprowadzanie rozprawy. Ustosunkowując się do zarzutów podanych w skardze kasacyjnej stwierdził, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W niniejszej sprawie istota podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznał, że orzeczenie arbitrażowe, którego udostępnienia domaga się F.B., nie podlega ochronie prawnej przynależnej tajemnicy Prokuratorii Generalnej RP, o której mowa w art. 38 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie organ nie był związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1305/14 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1522/15, gdyż przy kolejnym rozpoznawaniu sprawy zmianie uległ jej stan prawny, a mianowicie weszła w życie ustawa z dnia 15 grudnia o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2261), wprowadzająca instytucję "tajemnicy Prokuratorii Generalnej", na której przepisy – co do zasady – organ Prokuratorii Generalnej mógł się powołać.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie wykładni art. 38 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., na podstawie którego w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Prezes Prokuratorii Generalnej RP nie mógł odmówić udostępnienia F.B. wnioskowanej przez niego informacji publicznej, powołując się na tajemnicę Prokuratorii Generalnej RP.

Wskazać należy, iż art. 38 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej definiuje zakres tajemnicy Prokuratorii Generalnej RP, stanowiąc, że czynności Prokuratorii Generalnej RP związane z wykonywaniem zastępstwa, wydawaniem opinii, sporządzaniem raportów, analiz i stanowisk, udziałem w negocjacjach i mediacjach oraz w postępowaniach przed organami międzynarodowymi, a także informacje i dokumenty stanowiące podstawę dokonania takich czynności są objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej RP. Z tego przepisu w sposób nienasuwający wątpliwości wynika, że tajemnicą objęte są tylko informacje i dokumenty stanowiące podstawę czynności dokonanych przez Prokuratorię Generalną RP związanych z wykonywaniem zastępstwa przed organem międzynarodowym. Natomiast wyrok sądu arbitrażowego (organu międzynarodowego) nie jest czynnością Prokuratorii Generalnej RP i z tego powodu informacja i dokument w postaci wyroku sądu arbitrażowego nie są objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej RP (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 3285/18).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo zauważył, iż z uzasadnienia do projektu ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (druk sejmowy nr 1055) wynika, że tajemnicę Prokuratorii Generalnej RP, zawartą w art. 38 ust. 1 tej ustawy, przyjęto przede wszystkim dla zapobieżenia problemom związanym z potencjalną "nierównością broni" w postępowaniach sądowych, w których zastępstwo wykonuje Prokuratoria Generalna. Tajemnica ta obejmuje zatem tylko czynności w trakcie toczących się postępowań, natomiast nie obejmuje samych orzeczeń kończących te postępowania, gdyż dla upublicznienia takiego orzeczenia nie ma już znaczenia przesłanka zapewnienia Prokuratorii Generalnej RP "równości broni". W takim przypadku będą miały zastosowanie zasady ogólne udostępniania informacji publicznej wynikające z przepisów u.d.i.p.

Podać należy, iż wprawdzie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor trafnie wskazał, że skoro celem ustawodawcy było zapewnienie "równości broni" w toczących się postępowaniach, to wyrok arbitrażowy, który jest przedmiotem skargi do zagranicznego sądu powszechnego i który jest dokumentem będącym podstawą czynności dokonywanych przez Prokuratorię Generalną RP, pozwala na zachowanie takiej równości broni jedynie przy objęciu go ochroną wynikającą z tajemnicy Prokuratorii Generalnej RP, przynajmniej do czasu zakończenia tego postępowania post – arbitrażowego. Prezes Prokuratorii Generalnej RP nie powołał się jednak na żadne postępowanie post – arbitrażowe związane z orzeczeniem Trybunału Arbitrażowego wydanego w sprawie [...] LCC przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, które jest przedmiotem zainteresowania w tej konkretnej sprawie. Ogólne powołanie się na hipotetyczną możliwość postępowania w tym zakresie przed sądem zagranicznym nie mogło zatem odnieść oczekiwanego przez autora skargi kasacyjnej skutku. Skarżący kasacyjnie nie powołał żadnej innej sprawy prowadzonej przez Prokuratorię Generalną RP, z którą w/w orzeczenie byłoby związane, o czym stanowi art. 38 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jak również nie zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenia tego przepisu i z tego powodu w rozpoznawanej sprawie ta kwestia nie podlega rozważeniu przez Sąd drugiej instancji.

Reasumując stwierdzić należy, że skoro żądana przez F.B. informacja nie jest objęta tajemnicą określoną art. 38 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, to nie ma również – z tego powodu – zastosowania w tej sprawie ograniczenie dostępu do informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Zarzuty naruszenia w/w przepisów są zatem niezasadne.

Wobec powyższego chybiony jest także zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż skoro przedmiotowe orzeczenie arbitrażowe nie jest objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej RP, to Prezes Prokuratorii Generalnej RP nie był obowiązany do jej zachowania.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku F.B. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić należy, iż zwrot kosztów postępowania kasacyjnego związany ze sporządzeniem i wniesieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną dotyczy wyłącznie przypadku, w którym tego rodzaju pismo sporządził profesjonalny pełnomocnik (adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy – art. 175 P.p.s.a.) oraz wniósł je w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej (art. 179 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną sporządził osobiście F.B., zatem pismo to nie mogło stanowić podstawy do zwrotu na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.