Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 238/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy: article: art. 18 ust.2 pkt 8, pkt 15,, art. 40 ust.1, art. 41 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 506
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 6k ust.1, ust.2, ust. 2a, ust. 3, art. 6j ust. 1 pkt 1, ust. 3,art. 5k ust. 1 pkt 2, ust. 2a pkt 5, ust. 3,
journal: Dz.U. 2018 poz 1454
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 października 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jędrzejowie na uchwałę Rady Gminy W. z dnia 29 października 2019 r. NR XIV/99/2019 w sprawie wyboru metod ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności stwierdza nieważność uchwały Rady Gminy W. z dnia 29 października 2019 r. NR XIV/99/2019 w części obejmującej § 3.


UZASADNIENIE

Rada Gminy Wodzisław w uchwale z 29 października 2019 r. NR XIV/99/2019 w sprawie wyboru metod ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8 i pkt 15 i art. 40 ust. 1,

art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 506 ze zm., dalej: "u.s.g.") oraz art. 6k ust. 1, ust. 2, ust. 2a, ust. 3 oraz art. 6j ust. 1 pkt 1, ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości

i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2010, dalej: "u.c.p.g.") ustaliła w

§ 3 ust. 1 miesięczne stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – zbieranymi selektywnie - odbieranymi od właścicieli nieruchomości niezamieszkanych, na których powstają odpady komunalne:

1) za pojemnik lub worek, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych, na terenie nieruchomości o pojemności 120 l – w wysokości 16 zł,

2) za pojemnik lub worek, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych, na terenie nieruchomości o pojemności – 240 l – w wysokości 32 zł,

3) za pojemnik lub worek, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych, na terenie nieruchomości o pojemności – 1100 l – w wysokości 54 zł,

4) za pojemnik KP 7 o pojemności 7 m3 – w wysokości 333 zł.

W § 3 ust. 2 ustalono podwyższone miesięczne stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, od właścicieli nieruchomości niezamieszkanych, jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny:

1) za pojemnik lub worek, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych, na terenie nieruchomości o pojemności 120 l – w wysokości 48 zł,

2) za pojemnik lub worek, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych, na terenie nieruchomości o pojemności – 240 l – w wysokości 96 zł,

3) za pojemnik lub worek, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych, na terenie nieruchomości o pojemności – 1100 l – w wysokości 162 zł,

4) za pojemnik KP 7 o pojemności 7 m3 – w wysokości 999 zł.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą uchwałę w zakresie § 3 wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej w Jędrzejowie. Wnosząc o uchylenie uchwały w zakresie § 3, zarzucił istotne naruszenie przepisu prawa materialnego zawartego w art. 6j ust. 3 w zw. z art. 5k ust. 1 pkt 2, ust. 2a

pkt 5 i ust. 3 u.c.p.g. poprzez to, że przyjęte w niej stawki opłaty za pojemniki z odpadami komunalnymi powstałymi na nieruchomościach, na których nie zamieszkują mieszkańcy, przekraczają stawki maksymalne określone w ww. ustawie.

W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, że z regulacji zawartej w u.c.p.g., która obowiązywała w dacie przyjęcia zaskarżonej uchwały wynika, że w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Z kolei, zgodnie z art. 6k ust. 1 pkt 2 ww. ustawy rada gminy, w drodze uchwały, ustali stawkę opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości. Natomiast zgodnie z art. 6k ust. 2a pkt 5 u.c.p.g. rada gminy ustala stawki opłat w wysokości nie wyższej niż maksymalne stawki opłat, które za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny wynoszą za miesiąc - w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 3 ww. ustawy - 3,2% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za pojemnik o pojemności 1100 litrów lub 1% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za worek o pojemności 120 litrów, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości. Za pojemniki lub worki o mniejszej lub większej pojemności stawki opłat ustala się w wysokości proporcjonalnej do ich pojemności.

W konsekwencji powyższego stawka opłaty za pojemnik o pojemności 1100 litrów wynosić może maksymalnie 54,18 zł, natomiast stawka opłaty za worek o pojemności 120 litrów może wynosić maksymalnie 16,93 zł, przy uwzględnieniu, iż przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę ogółem w 2018 r. wyniósł 1693 zł.

Jak wynika z ww. regulacji, stawki opłat za pojemniki i worki o mniejszej lub większej pojemności ustala się w wysokości proporcjonalnej do ich pojemności. Zatem stawki od pojemników o innej pojemności wynikające z proporcjonalnego przeliczenia stawki 54,18 zł za 1.100 litrów wyniosą maksymalnie 0,04925 zł za jeden litr pojemności pojemnika. W przypadku stawki za worek o innej pojemności, stawka za jeden litr pojemności worka wyniesie maksymalnie 0,14108 zł.

Tymczasem w § 3 badanej uchwały Rada Gminy Wodzisław ustaliła stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi bez uwzględnienia wymogu proporcjonalności stawek do pojemności pojemników - w szczególności dotyczy to pojemników o pojemności 120 litrów i 240 litrów. Kwotowe stawki opłat określone w

§ 3 badanej uchwały zostały więc ustalone w wysokościach wyższych, niż maksymalne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że biorąc pod uwagę przepisy art. 6j ust. 3 i art. 6 ust. 2a u.c.p.g. oraz fakt, że zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 27 marca 2019 r. przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę ogółem w 2018 r. wynosił 1693 zł, maksymalna stawka opłat za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny wynosi za miesiąc:

- w przypadku pojemnika o pojemności 1100 litrów: 1693*3,2% = 54,18 zł,

- w przypadku pojemnika o pojemności 120 litrów: 1693*1% = 16,93 zł,

- w przypadku pojemnika o pojemności 240 litrów:

- przy założeniu, że stawka maksymalna za 1I wynosi 0,1411 zł 240*0,1411=

33,86 zł,

- przy założeniu, że stawka maksymalna za 1I wynosi 0,04925 zł 240*0,04925=

11,82 zł,

- w przypadku pojemnika o pojemności 7 m3 = 7000 litrów:

- przy założeniu, że stawka maksymalna za 1I wynosi 0,1411 zł 7000*0,1411=

987,58 zł,

- przy założeniu, że stawka maksymalna za 1I wynosi 0,04925 zł 7000*0,04925= 344,75 zł.

Z uwagi na to, że stawka za 1I pojemności jest różna, w proporcji do stawki za pojemnik o pojemności 1100 litrów lub 120 litrów, stawki maksymalne podano w dwóch wariantach.

Stawki opłat za odpady nie zbierane i odbierane w sposób selektywny zostały podwyższone trzykrotnie w stosunku do opłat za odpady komunalne zbierane selektywnie. Jest to zgodne z przepisem art. 6k ust. 3 u.c.p.g.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Skarga w przedmiotowej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Przedmiotową uchwałą Rada Gminy Wodzisław - powołując się na przepisy art. 18 ust. 2 pkt 8, pkt 15 i art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 u.s.g. oraz art. 6k ust. 1, ust. 2, ust. 2a, ust. 3 oraz art. 6j ust. 1 pkt 1, ust. 3 u.c.p.g. – dokonała wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy. W

§ 3 ust. 1 ustaliła miesięczne stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – zbieranymi selektywnie - odbieranymi od właścicieli nieruchomości niezamieszkanych, na których powstają odpady komunalne oraz w ust. 2 ustaliła podwyższone miesięczne stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, od właścicieli nieruchomości niezamieszkanych, jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny.

Rada Gminy Wodzisław podjęła badaną uchwałę w dniu 29 października

2019 r., czyli po wejściu w życie ustawy nowelizującej z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579) co oznacza, że ustalając stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi prawidłowo stosowała przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały.

W ocenie Sądu kwestionowane w skardze zapisy zawarte w § 3 ust. 1 i ust. 2 badanej uchwały są niezgodne z upoważnieniem ustawowym wynikającym z

art. 6j ust. 3 w zw. z art. 6k ust. 2a pkt 5 u.c.p.g. Z pierwszej regulacji wynika, że w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. Z kolei, zgodnie z

art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., rada gminy, w drodze uchwały ustali stawkę opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości. Natomiast zgodnie z art. 6k ust. 2a pkt 5 tej ustawy, rada gminy ustala stawki opłat w wysokości nie wyższej niż maksymalne stawki opłat, które za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny wynoszą za miesiąc - w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 3 - 3,2% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za pojemnik o pojemności 1100 litrów lub 1% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za worek o pojemności 120 litrów, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości; za pojemniki lub worki o mniejszej lub większej pojemności stawki opłat ustala się w wysokości proporcjonalnej do ich pojemności. Stosownie do art. 6k ust. 3 u.c.p.g., rada gminy określa stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, w wysokości nie niższej niż dwukrotna wysokość i nie wyższej niż czterokrotna wysokość stawki ustalonej na podstawie u.c.p.g.

W § 3 ust. 1 przedmiotowej uchwały ustalono jednolitą stawkę opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, jeżeli właściciel nieruchomości, o której mowa w ust. 1 wypełnia obowiązek zbierania i odbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny: 1) za pojemnik lub worek o pojemności 120 l w wysokości 16 zł,

2) za pojemnik lub worek o pojemności 240 l w wysokości 32 zł, 3) za pojemnik lub worek o pojemności 1100 l w wysokości 54 zł, 4) za pojemnik KP 7 o pojemności 7 m3 w wysokości 333 zł.

W § 3 ust. 2 uchwały ustalono jednolitą stawkę podwyższoną opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, jeżeli właściciel nieruchomości, o której mowa w ust. 1 nie wypełnia obowiązku zbierania i odbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny: 1) za pojemnik lub worek o pojemności 120 l w wysokości

48 zł, 2) za pojemnik lub worek o pojemności 240 l w wysokości 96 zł, 3) za pojemnik lub worek o pojemności 1100 l w wysokości 162 zł, 4) za pojemnik KP 7 o pojemności 7 m3 w wysokości 999 zł.

Zważywszy na wyżej wskazane przepisy u.c.p.g. stawki opłat za odpady powinny być ustalane oddzielnie za pojemniki i oddzielnie za worki w wysokościach nie przekraczających stawki maksymalnej - przy uwzględnieniu, że za pojemniki

i worki stawki opłat ustala się w wysokości proporcjonalnej do ich pojemności oraz do odpowiedniego procentu przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem. W przepisie art. 6k ust. 2a pkt 5 u.c.p.g. wskazano bowiem jednoznacznie, że stawka opłat wynosi ona 3,2 % dochodu za pojemnik 1100 litrów lub 1 % za worek o pojemności 120 litrów. Wypełniając zatem ustawowy obowiązek Rada Gminy Wodzisław była zobligowana ustalić stawki opłat oddzielnie za pojemnik i oddzielnie za worek o określonych pojemnościach, przy zachowaniu proporcji do ich pojemności. W ocenie Sądu, Rada Gminy Wodzisław nie ma upoważnienia do określenia jednolitej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za pojemniki lub worki o określonej pojemności, tak jak postanowiła w § 3 uchwały. W związku z tym, stawki opłaty ustalone w § 3 uchwały dla wskazanych tam pojemników lub worków zostały ustalone z istotnym naruszeniem art. 6k ust. 2a pkt 5 u.c.p.g. Jednocześnie Rada Gminy była zobligowana do przedstawienia w treści uchwały bądź w jej uzasadnieniu matematycznego wyliczenia ustalonych stawek opłat za odpady komunalne z podaniem obowiązującego w 2019 r. wielkości przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego, powołując przy tym właściwe obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Powyższych elementów zabrakło w treści i w uzasadnieniu zaskarżonej części uchwały. Dodać bowiem należy, że badana uchwała w rozumieniu art. 40 ust. 1 u.s.g. jest aktem prawa miejscowego o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, adresowanym do ogółu podmiotów. Takie przepisy wymagają wyższych standardów jednoznaczności

i określoności. W związku z tym postanowienia uchwały powinny być spójne, precyzyjne i czytelne, aby nie budziły wątpliwości interpretacyjnych, a regulacje w niej zawarte powinny w sposób pełny i kompleksowy wyczerpywać delegacje nałożone przez ustawodawcę przy ustalaniu stawek opłat za odpady komunalne.

Skarga zawiera samodzielne wyliczenie stawek opłaty za pojemnik o pojemności 1100 litrów, która może wynosić maksymalnie 54,18 zł oraz stawkę opłaty za worek o pojemności 120 litrów, która może wynosić maksymalnie 16,93 zł, przy uwzględnieniu, że przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę ogółem w 2018 r. wyniósł 1693 zł. Przedstawia także wyliczenie stawki od pojemników o innej pojemności wynikające z proporcjonalnego przeliczenia stawki 54,18 zł za 1100 litrów, które wyniosą maksymalnie 0,04925 zł za jeden litr pojemności pojemnika oraz stawki za worek o innej pojemności, stawka za jeden litr pojemności worka wyniesie maksymalnie 0,14108 zł.

Zaprezentowany w skardze sposób wyliczenia poszczególnych stawek opłat dodatkowo potwierdza zasadność postawionego Radzie Gminy Wodzisław w zakresie § 3 uchwały zarzutu istotnego naruszenia przepisu prawa materialnego zawartego w art. 6j ust. 3 w zw. z art. 5k ust. 1 pkt 2, ust. 2a pkt 5 i ust. 3 u.c.p.g. - poprzez to, że przyjęte w niej stawki opłaty za pojemniki lub worki z odpadami komunalnymi powstałymi na nieruchomościach, na których nie zamieszkują mieszkańcy, zostały ustalone niezgodnie z treścią ww przepisów. Skoro w § 3 badanej uchwały Rada Gminy Wodzisław ustaliła jednolite stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zamiast oddzielne dla pojemników

i oddzielne dla worków oraz bez uwzględnienia wymogu proporcjonalności stawek w zależności od pojemności pojemników i worków, a także bez podania przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem, to kwotowe stawki opłat określone w § 3 uchwały zostały więc ustalone w sposób budzący poważne wątpliwości czy w wysokościach nie wyższych, niż maksymalne.

W świetle powyższego Sąd stwierdza, że zapisy zawarte w § 3 badanej uchwały w sposób istotny naruszają art. 6j ust. 3, art. 6k ust. 1 pkt 2, ust. 2a pkt 5

i ust. 3 u.c.p.g., ponieważ Rada Gminy Wodzisław nie mogła uregulować sposobu ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odmiennie, niż to wynika z ustawy. Realizując kompetencję prawodawczą organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu ustawowym.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona uchwała w części obejmującej § 3 w istotny sposób narusza prawo i na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.