Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 966/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2, art. 71a par. 9, art. 71b
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2020 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec W. G. (dalej jako: "zobowiązany" lub "skarżący") na podstawie własnego tytułu wykonawczego z [...] października 2016 r., nr [...], obejmującego zobowiązanie pieniężne w łącznej kwocie [...]zł. Wskazany tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], określającego wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności pieniężnej - W. G., kwoty [...]zł wynikającej z zawiadomienia z [...] września 2015 r., nr [...], o zajęciu wierzytelności pieniężnej przysługującej Spóła A. z o.o. z siedzibą w [...].

W toku czynności egzekucyjnych organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] października 2016 r. dokonał zajęcia wierzytelności zobowiązanego z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku Spółdzielczym w [...]. Zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu [...] listopada 2016 r.

Pismem z [...] lutego 2019 r. zobowiązany wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o umorzenie ww. postępowania egzekucyjnego.

W argumentacji wniosku zobowiązany podniósł, że roszczenia Spółki A Sp. z o.o. z tytułu sprzedaży nieruchomości, którą dokumentuje faktura z [...] czerwca 2015 r., nr [...], uległy przedawnieniu. Jako podstawę prawną przedawnienia podał art. 554 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 ze zm. - w skrócie: "k.c."), ewentualnie art. 118 tej ustawy. W przekonaniu zobowiązanego w momencie, w którym dojdzie do przedawnienia zobowiązania trzeciodłużnika w trakcie postępowania egzekucyjnego, spełnia się przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z [...] marca 2019 r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania z powyższego wniosku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia zobowiązanego, postanowieniem z [...] maja 2019 r., nr [...], uchylił powyższe postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z [...] lipca 2019 r., nr [...], na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. - w skrócie: "u.p.e.a."), odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2016 r.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że zobowiązany bezpodstawnie uchylał się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej zawiadomieniem z [...] września 2015 r., nr [...], wierzytelności pieniężnej i bez zgody organu egzekucyjnego, po dokonanym zajęciu, wypłacił zobowiązanej Spółce A. z o.o. należności wynikające z faktury z [...] czerwca 2015 r., nr [...], w wysokości [...] zł. Powyższe skutkowało wydaniem, na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a., postanowienia z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], którym określono wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności pieniężnej kwoty wynikającej z zawiadomienia o zajęciu wierzytelności nr [...]

W ocenie organu, argumentacja zobowiązanego dotycząca przedawnienia się roszczeń Spółce A z o.o. z tytułu sprzedaży nieruchomości udokumentowanej fakturą z [...] czerwca 2015 r., nr [...], nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że kwestię przedawnienia roszczeń zobowiązany mógł podnosić po dokonaniu przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności pieniężnych z tytułu sprzedaży nieruchomości. Zaznaczono przy tym, że po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., do wynikających z tego orzeczenia należności dłużnika zajętej wierzytelności pieniężnej nie mają już zastosowania przepisy k.c., albowiem stosunek łączący wierzyciela i zobowiązanego z organem egzekucyjnym ma charakter publicznoprawny. Wskazano, że wierzytelność pieniężna Spółki A. z o.o., udokumentowana fakturą nr [...], była wymagalna w dniu jej zajęcia. Ponadto organ I instancji zaznaczył, że obowiązek zobowiązanego, jako dłużnika zajętej wierzytelności pieniężnej, jest ściśle związany z obowiązkiem spółki Spółki A. W przypadku gdy dojdzie do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec "głównego" zobowiązanego, nie będzie można kontynuować postępowania egzekucyjnego skierowanego do majątku dłużnika zajętej wierzytelności pieniężnej.

W zażaleniu z [...] lipca 2019 r. zobowiązany wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organowi I instancji zarzucił naruszenie art. 2 § 3, art. 3 § 1, art. 59 § 1, art. 71a, art. 71b i art. 168c u.p.e.a.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] października 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy zaznaczył, że rozpoznanie wniosku trzeciodłużnika (zobowiązanego) o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2016 r., nr [...], wydanego w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego Spółki A. z o.o., w pierwszej kolejności wymaga zbadania, czy główne zobowiązanie nie przedawniło się lub nie zostało wykonane. W tym kontekście organ II instancji wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], działając jako organ egzekucyjny, w dniu [...] września 2015 r., zawiadomieniem z [...] września 2015 r., nr [...], zajął u zobowiązanego inną wierzytelność pieniężną należną spółce Spółce A Wskazane zawiadomienie dotyczyło tytułów wykonawczych wystawionych wobec Spółki A. z o.o. o nr: [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], obejmujących zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r. oraz zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za 2014 r. W związku ze skutecznym zastosowaniem w dniu [...] września 2015 r. środka egzekucyjnego w postaci zajęcia innych wierzytelności pieniężnych u zobowiązanego, 5-letni termin przedawnienia ww. zobowiązań podatkowych spółki [...] został przerwany i zaczął biec na nowo od dnia [...] września 2015 r. Ponadto ustalono, że ww. zobowiązania podatkowe spółki [...] nie zostały uregulowane. Z uwagi na powyższe organ II instancji stwierdził, że zasadne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2016 r., nr [...]

Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego toczy się w trybie przepisów u.p.e.a., a kwoty uzyskane w postępowaniu egzekucyjnym skierowanym do majątku dłużnika zajętej wierzytelności zaliczane są na poczet należności podmiotu zobowiązanego, o którym mowa w art. 1a pkt 20 u.p.e.a. (czyli w niniejszej sprawie spółki [...]

Odnosząc się do wniosku zobowiązanego organ II instancji zwrócił uwagę, że sama możliwość wystawienia tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi zajętej wierzytelności nie oznacza, że dochodzi do wszczęcia odrębnego postępowania egzekucyjnego. W takim przypadku tytuł wykonawczy umożliwia organowi egzekucyjnemu ściągnięcie z majątku dłużnika zajętej wierzytelności kwoty wierzytelności określonej w postanowieniu o wysokości nieprzekazanej kwoty, ale w dalszym ciągu na poczet egzekwowanego dotychczas obowiązku "zasadniczego" zobowiązanego, który to obowiązek był (jest nadal) przedmiotem trwającego postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że egzekwowanym od dłużnika zajętej wierzytelności obowiązkiem, nie jest wierzytelność cywilnoprawna zobowiązanej spółki [...], lecz jej podatkowe zobowiązanie względem Skarbu Państwa. W konsekwencji dopiero przedawnienie tego zobowiązania będzie skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika zajętej wierzytelności. W art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. mowa jest bowiem o wygaśnięciu (w tym wskutek przedawnienia) egzekwowanego obowiązku. Organ II instancji podkreślił, że dłużnik zajętej wierzytelności występuje w dwóch różnych stosunkach prawnych: z organem egzekucyjnym łączy go stosunek administracyjnoprawny, natomiast z zobowiązanym - stosunek cywilnoprawny.

W konkluzji poczynionych rozważań organ odwoławczy wskazał, że z ostatecznego postanowienia z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], określającego wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności kwoty, wynika, że zobowiązany w dniach od [...] października 2015 r. do [...] grudnia 2015 r., tj. po zajęciu wierzytelności przez organ egzekucyjny, przekazał na jej poczet kwotę [...]zł spółce [...]. Oznacza to, że przysługująca zobowiązanemu od dłużnika zajętej wierzytelności należność wygasła wskutek zapłaty. Nie mogła zatem, po tym fakcie, wygasnąć wskutek przedawnienia.

W skardze z [...] listopada 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie powyższego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 2 § 3, art. 3 § 1, art. 59 § 1, art. 71a, art. 71b i art. 168c u.p.e.a. poprzez uznanie, że:

- po wydaniu postanowienia z art. 71a § 9 u.p.e.a. nie mają już zastosowania przepisy k.c., a stosunek łączący zobowiązanego z organem egzekucyjnym ma charakter publicznoprawny i dłużnik zajętej wierzytelności może być zobowiązanym w rozumieniu u.p.e.a.,

- organ I instancji nie powinien umorzyć postępowania,

- zajęta wierzytelność wygasła wskutek zapłaty, a więc nie może wygasnąć wskutek przedawnienia, podczas gdy przepisy u.p.e.a. mają zastosowanie jedynie w zakresie egzekucji obowiązku wynikającego z zajętej wierzytelności, a z kolei k.c. nadal określa możliwość przedawnienia wierzytelności, do czego doszło w sprawie,

- teoria o sposobie wygasania zobowiązań na gruncie o.p. nie może być przenoszona na grunt cywilnoprawny.

W odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Administracji Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a").

W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii odmowy umorzenia prowadzonego wobec skarżącego, jako dłużnika zajętej wierzytelności, postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2016 r., nr [...], wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], obejmującego zobowiązanie pieniężne skarżącego w łącznej kwocie [...]zł.

Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Celem tej instytucji jest zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza więc, że nie jest realizowany jego cel. Zaznaczyć także należy, że umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi jego dalsze prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne lub fakultatywne. W pierwszym przypadku musi się ziścić którakolwiek z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Przesłanki do fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały natomiast określone w art. 59 § 2 u.p.e.a. W myśl tego przepisu postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Podkreślić przy tym należy, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zatem zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.

Skarżący zarzuca organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 59 § 1 u.p.e.a. bez wskazania konkretnego punktu tej jednostki redakcyjnej. Jednakże z treści uzasadnienia skargi, jak i z wcześniejszej argumentacji zawartej we wniosku o umorzenie postępowania oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji należy przyjąć, że przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego skarżący upatruje przede wszystkim w przedawnieniu egzekwowanej od niego wierzytelności należnej spółce [...] z tytułu sprzedaży nieruchomości udokumentowanej fakturą z [...] czerwca 2015 r., nr [...]

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Podkreślenia wymaga, że pojęcie "obowiązku", o którym mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a odnosi się do obowiązku, który legł u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Innymi słowy chodzi tu o obowiązek istniejący, wymagalny i jednocześnie, którego niewykonanie przez zobowiązanego doprowadziło do uruchomienia postępowania zmierzającego do jego wyegzekwowania na drodze przymusu administracyjnego (por. wyrok WSA w Krakowie z 2 października 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 884/19 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek podatkowy jest "wymagalny" w znaczeniu wynikającym z treści art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tak długo, jak długo istnieją podstawy prawne jego dochodzenia. Składają się na nie zarówno orzeczenie, z którego wynika wysokość zobowiązania (decyzja ostateczna) oraz wydany w oparciu o to orzeczenie tytuł wykonawczy (por. wyrok NSA z 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1641/13).

W rozpoznawanej sprawie egzekwowanym obowiązkiem są zobowiązania podatkowe Spółi A. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r. oraz w podatku od towarów i usług za 2014 r. Bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań podatkowych został przerwany [...] września 2015 r., na podstawie zawiadomienia z [...] września 2015 r., nr [...], na skutek zastosowania skutecznego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia innych wierzytelności pieniężnych u skarżącego, i biegnie na nowo od dnia [...] września 2015 r. Ponadto organy ustaliły, że do dnia wydania zaskarżonych postanowień, ww. zobowiązania podatkowe Spółki A z o.o. nie zostały uregulowane. Uwzględniając te okoliczności należy stwierdzić, że organ egzekucyjny jest uprawniony do prowadzenia egzekucji wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2016 r., nr [...], obejmującego zobowiązanie pieniężne skarżącego w łącznej kwocie [...]zł.

Szczególnego podkreślenia wymaga, że egzekucja jest prowadzona wobec skarżącego, jako dłużnika zajętej wierzytelności. Została ona wszczęta na podstawie tytułu wykonawczego Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] października 2016 r., nr [...], obejmującego zobowiązanie pieniężne skarżącego w łącznej kwocie [...]zł. Wskazany tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], określającego wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności pieniężnej kwoty [...]zł wynikającej z zawiadomienia z [...] września 2015 r., nr [...], o zajęciu wierzytelności pieniężnej przysługującej Spółki A Sp. z o.o. Zaznaczyć należy, że tytuł wykonawczy z [...] października 2016 r. został wystawiony wobec dłużnika zajętej wierzytelności w szczególnym trybie na podstawie art. 71b w zw. z art. 71a § 9 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 71b u.p.e.a., jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Innymi słowy uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn faktycznych będzie stanowiło podstawę do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3576/16). Przy czym, nie ma znaczenia, czy należności wynikające z zajętej wierzytelności zostały wypłacone zobowiązanemu. Istotne znaczenie ma jedynie fakt, że dłużnik zajętej wierzytelności nie przekazał tych należności organowi egzekucyjnemu oraz nie wskazał na żadną okoliczność prawną, która umożliwiłaby mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (por. wyrok WSA w Poznaniu z 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/Po 340/14).

Zwrócić należy także uwagę, że postanowienie wydawane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi konsekwencję dokonanego uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jego dłużnika i stwierdzenia, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Celem tego postępowania, które zostało poprzedzone czynnościami kontrolnymi, o których mowa w art. 71a § 1-7 u.p.e.a., jest jedynie ustalenie okoliczności, czy dłużnik zajętej wierzytelności nie uchylił się od przekazania tej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, który dokonał jej zajęcia. W przypadku stwierdzenia zaistnienia tych okoliczności, poprzez wydanie postanowienia w oparciu o art. 71a § 9 u.p.e.a. następuje konkretyzacja obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu. Przepis ten stanowi podstawę prawną do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności albo części tej wierzytelności. Odpowiedzialność z tego tytułu może być realizowana wobec dłużnika zajętej wierzytelności także w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, a podstawą wystawienia tytułu wykonawczego w tym zakresie jest właśnie postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. A zatem, postanowienie wydawane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi konsekwencję dokonanego uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jego dłużnika i stwierdzenia, iż dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1255/15).

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. i wystawienie tytułu wykonawczego opisanego w art. 71b u.p.e.a. nie wszczyna "nowego" postępowania egzekucyjnego, lecz "nową" egzekucję. Egzekucja wszczęta na podstawie takiego tytułu egzekucyjnego poprowadzona jest w ramach "dotychczasowego" postępowania, w toku którego doszło do zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jego dłużnika, przy czym wierzycielem (podmiotem uprawnionym do żądania wykonania tego obowiązku) jest organ egzekucyjny, który dokonał zajęcia, zaś zobowiązanym (osobą, która nie wykonała obowiązku) dłużnik, u którego takiego zajęcia dokonano. Jest rzeczą oczywistą, że obowiązek dłużnika zajętej wierzytelności wynikający z wystawionego wobec niego tytułu wykonawczego jest nierozerwalnie związany z egzekwowanym obowiązkiem, na poczet którego dokonano zajęcia (por. wyrok WSA w Olsztynie z 23 października 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 584/19).

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że egzekucja z majątku skarżącego (dłużnika zajętej wierzytelności) jest prowadzona w ramach dotychczasowego postępowania egzekucyjnego (prowadzonego wobec "głównego" zobowiązanego, czyli spółki [...] i jest jego kontynuacją. Wystawiony na podstawie art. 71b u.p.e.a. tytuł wykonawczy z [...] października 2016 r., nr [...], umożliwia organowi egzekucyjnemu ściągnięcie z majątku skarżącego, jako dłużnika zajętej wierzytelności, kwoty wierzytelności do wysokości określonej w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], czyli do wysokości [...] zł. Co istotne, kwota ta jest egzekwowana na poczet obowiązku "zasadniczego" (zobowiązań podatkowych spółki [...] w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r. i w podatku od towarów i usług za 2014 r.), który pozostaje nadal przedmiotem trwającego postępowania egzekucyjnego (prowadzonego wobec spółki [...]. W tym miejscu Sąd jeszcze raz podkreśla, że obowiązki dłużnika zajętej wierzytelności (skarżącego) są nierozerwalnie związane z egzekwowanym poprzez zajęcie wierzytelności obowiązkiem i istnieje ścisła zależność między postępowaniem w stosunku do zobowiązanego w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a. (dłużnika "głównego" - spółki [...] i czynnościami podejmowanymi wobec dłużnika zajętej wierzytelności (skarżącego).

W konkluzji powyższych rozważań należy stwierdzić, że prawidłowo organy wskazały, że po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. nie mają zastosowania w sprawie przepisy k.c., a skarżącego, jako dłużnika zajętej wierzytelności, łączy z organem egzekucyjnym wyłącznie stosunek publicznoprawny (konkretnie administracyjnoprawny), a nie cywilnoprawny.

Abstrahując od powyższego, za trafne należy także uznać wskazanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że z ostatecznego postanowienia z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], określającego wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności kwoty, wynika, że skarżący w dniach od [...] października 2015 r. do [...] grudnia 2015 r., tj. po zajęciu wierzytelności przez organ egzekucyjny, przekazał na jej poczet kwotę [...]zł spółce [...]. Z okoliczności tej organ odwoławczy zasadnie wywiódł, że przysługująca spółce [...] od skarżącego należność z tytułu sprzedaży nieruchomości udokumentowanej fakturą z [...] czerwca 2015 r. wygasła wskutek zapłaty. Nie mogła zatem, po tym fakcie wygasnąć wskutek przedawnienia.

Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym za prawidłowe uznał stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. warunkująca umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarówno w toku postępowania egzekucyjnego, jak i w skardze, nie wykazał żadnej z okoliczności określonych w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., w tym wygaśnięcia obowiązku wskutek przedawnienia. Tym samym bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 2 § 3, art. 3 § 1, art. 59 § 1, art. 71a, art. 71b i art. 168c u.p.e.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.