Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 60/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2, art. 40 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: par. 20 ust. 3
journal: Dz.U. 1996 nr 16 poz 82
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji  Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji.
journal: Dz.U. 2006 nr 155 poz 1109
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych  w celu złagodzenia skutków suszy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wydanej z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] Nr [...] odmawiającej przyznania odwołującemu się zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte suszą w 2006 roku, w ramach realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109). Stosownie do § 2 tego rozporządzenia pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli:

1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy;

2) w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82 ze zm.). Wynoszą średnio powyżej 30 %.

Średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym ustala kierownik ośrodka pomocy społecznej na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę (§ 4 pkt 2).

Jak wynika z powyższego, podstawą przyznania zasiłku jest szacunek szkód w uprawach rolnych dokonany przez komisję wojewódzką i tylko w oparciu o jej protokół kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkody jaka wystąpiła w gospodarstwie danego rolnika.

W rozpatrywanej sprawie bez wątpliwości pozostaje fakt, iż w gminie , w miesiącu czerwcu i lipcu 2006r. wystąpiła susza. Wynika to m.in. z protokołu Komisji powołanej zarządzeniem Wojewody spisanego w dniu 18 sierpnia 2006r. w sprawie oszacowania strat w uprawach, spowodowanych klęską suszy. Z załącznika do tego protokołu wynika również, iż A. S. poniósł szkody w swoich uprawach w wyniku suszy. Uszkodzeniu uległy następujące uprawy:

pszenica ozima o pow. 2, 10 ha - 35 % uszkodzenia

jęczmień jary o pow. 1,15 ha - 35 % uszkodzenia

pszenżyto ozime o pow. 1 ha - 35 % uszkodzenia.

Jak wynika z powyższego uszkodzeniu uległo 1,49 ha upraw. Powierzchnia jego całego gospodarstwa rojnego wynosi natomiast 5,68 ha. W związku z tym średnia wysokość szkód w gospodarstwie odwołującego się wynosić 26,23 % i jest niższa niż 30 %.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że wprawdzie szkody oszacowane przez Komisję nie pokrywają się ze szkodami podanymi przez stronę w oświadczeniu z dnia 10 sierpnia 2006r. złożonym dla celów uzyskania kredytu preferencyjnego przeznaczonego na wznowienie produkcji, jednakże najeży mieć na uwadze, że organ I instancji dokonuje ustalenia średniej wysokości szkód w danym gospodarstwie na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę, a nie na podstawie oświadczenia rolnika, złożonego zresztą dla innych celów. Innymi słowy, to protokół Komisji Wojewódzkiej jest podstawą postępowania administracyjnego prowadzonego przez Ośrodek Pomocy Społecznej i organ ten nie ma uprawnień do jego weryfikacji , ani tez uznaniowego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym, ani organ I instancji ani organ odwoławczy nie mają uprawnień pozwalających na uwzględnienie innych szkód w uprawach rolnych, niż te, które znalazły się w załączniku do protokołu Komisji Wojewódzkiej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie nie sprecyzowanej co do wniosków, A. S. podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzucił, że nie było żadnej komisji, która oszacowałaby straty na polach. Plony z pól skarżącego były około 50% mniejsze niż w poprzednim roku.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawach zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy ma charakter szczególny. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. Nr 155, poz. 1109) ograniczają możliwość postępowania dowodowego w tych sprawach i ograniczają je do sprowadzenia procentowo ustalonych przez komisję powołaną przez Wojewodę, szkód w poszczególnych uprawach do średniej w stosunku do ogólnej powierzchni upraw w poszczególnych gospodarstwach.

W § 3 ust. 2 rozporządzenia wyraźnie stwierdzono, że w tych sprawach nie przeprowadza się wywiadu środowiskowego. Ustalony w rozporządzeniu tryb przyznawania zasiłków wyklucza jakiekolwiek postępowanie organu pomocy społecznej w celu ustalenia rozmiaru szkód. Organ pomocy społecznej nie jest uprawniony do weryfikowania ustaleń komisji, lecz ma obowiązek przyjęcia danych zawartych w protokole komisji. Rozporządzenie nie przewidywało innej formy dokumentowania szkód niż wniosek rolnika i protokół komisji. Oświadczenia składane przez rolników o rozmiarach szkód nie są wymagane przepisami rozporządzenia i stanowią tylko techniczne ułatwienie dla ustalenia średniego procentu szkód, o którym mowa w § 2 pkt 2 rozporządzenia. W świetle tego przepisu nie mogą mieć one mocy dowodowej w zakresie procentowej wysokości szkód, gdyż rolnicy mogli w nich wykazać dowolną, subiektywną wysokość szkody. Znaczenie dowodowe tych oświadczeń, sprowadza się tylko do ustalenia powierzchni upraw dotkniętych suszą. Pominięcie w oświadczeniu jakiejś uprawy nie uzasadnia uwzględnienia tej uprawy przy ustaleniu średniego procentu szkód z powodu braku możliwości weryfikacji oświadczenia ze względu na upływ czasu, jaki upłynął od prac komisji i zbioru plonów do chwili orzekania w sprawach zasiłków, a tym samym zatarcie przez przyrodę wszelkich danych pozwalających na taką weryfikację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej pozostawania w zgodności z przepisami prawa, do czego na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny jest uprawniony – stwierdzić należy, że kontrolowane rozstrzygnięcie prawa nie narusza.

Realizując przewidziany w art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) rządowy program pomocy społecznej mający na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia – Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. Nr 155, poz. 1109).

Rozporządzenie to określa warunki pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte suszą w 2006 r.

W świetle zapisów wskazanego rozporządzenia, pomoc udzielana jest jednorazowo w formie zasiłku celowego, udzielanego na zasadach określonych w art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej.

Po wszczęciu postępowania na wniosek osoby zainteresowanej kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym, na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz.U. Nr 16, poz. 82 ze zm.), przekazanego przez Wojewodę za pośrednictwem wójta.

Pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy i jeśli w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, wynoszą średnio powyżej 30%.

Skarżący A. S. złożył w dniu 14 września 2006 r. wniosek o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą 2006r.

Z protokołu Komisji Wojewódzkiej spisanego 18 sierpnia 2006 r. w sprawie szacowania strat w uprawach spowodowanych klęską suszy, która wystąpiła w czerwcu i lipcu 2006 r. na terenie Gminy wynika (pkt 116 załącznika), że w gospodarstwie A. S. o powierzchni 5,68 ha użytków rolnych stwierdzono straty plonów wynoszące 35% na obszarze 1,15 ha obsianym jęczmieniem jarym, na obszarze 2,10 ha obsianym pszenicą ozimą i na obszarze 1 ha obsianym pszenżytem ozimym.

W protokole zawarto zapis, że powyższe ustalenia poczyniono po analizie protokołu Komisji Gminnej z dnia 16 sierpnia 2006 r. oraz lustracji uszkodzonych plantacji przeprowadzonej 18 sierpnia 2006 r.

W świetle powyższych dowodów za prawidłowe należy uznać ustalenie zaskarżonej decyzji, że w gospodarstwie rolnym skarżącego o pow. 5,68 ha użytków rolnych – średnia wysokość szkód wynikających z protokołu sporządzanego przez Komisję powołaną przez Wojewodę – nie przekracza 30%.

Skarżący nie spełnia zatem warunków do przyznania mu pomocy w formie zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że dotyczą one w istocie treści protokołu sporządzonego przez Wojewódzką Komisję właściwą do szacowania szkód w uprawach stanowiącego podstawę do orzekania przez organ pomocy społecznej, co wynika z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy.

Protokół ten nie podlega weryfikacji przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, lecz stanowi podstawę do ustalenia średniej wysokości szkód w danym gospodarstwie rolnym. W tym względzie Sąd podziela przytoczone wyżej wywody zawarte w odpowiedzi na skargę na temat szczególnego charakteru postępowania w sprawach zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy.

Ubocznie należy zauważyć, że skarżący składając wniosek o przyznanie zasiłku celowego w dniu 14 września 2006 r. sam powołał się na oszacowanie szkód, dokonane przez Komisję powołaną przez Wojewodę.

Z tych względów i na podstawie art. 151 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

kg