Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 839/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4  pkt 15  art. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 205 poz 1203
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Danuta Kania Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego – oddala skargę –


UZASADNIENIE

U Z A S D N I E N I E

Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 3 w związku z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203), po rozpoznaniu wniosku G. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 11 stycznia 2013 r. G. D. wystąpił o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu w czasie pełnienia służby w działaniach poza granicami państwa. Do wniosku załączył:

1) zaświadczenie z dnia [...] listopada 2012 r. wydane przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] w G.,

2) zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego z dnia [...] listopada 2012 r., zgodnie z którym zainteresowany nie figuruje w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego,

3) poświadczony notarialnie odpis protokołu powypadkowego nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., sporządzonego przez Jednostkę Wojskową nr [...] w [...],

4) poświadczony notarialnie odpis orzeczenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w E. w sprawie ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu,

5) poświadczony notarialnie odpis decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w O. w sprawie przyznania jednorazowego odszkodowania,

6) pismo nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, za którym została przesłana potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia dokumentacji odszkodowawczej.

Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1K.p.a., art. 3 w związku z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa, odmówił przyznania G. D. statusu weterana poszkodowanego.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawca złożył wszystkie wymagane ustawowo dokumenty. Z dokumentów tych, w tym protokołu powypadkowego nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. sporządzonego przez Jednostkę Wojskową nr [...] w [...] wynika, że G. D. uległ wypadkowi, pełniąc służbę w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...]. W dniu [...] kwietnia 2009 r. podczas załadunku bagaży do śmigłowca w bazie [...] poczuł silny ból w okolicy [...]. Następstwem wypadku było zaostrzenie u wnioskodawcy przewlekłego zespołu bólowego [...] u osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi [...],[...] oraz przebytym leczeniem operacyjnym przestrzeni [...]. Trwały uszczerbek na zdrowiu spowodowany opisanym zdarzeniem wyniósł 7%. Z tytułu uszczerbku na zdrowiu zostało przyznane ww. odszkodowanie.

Uwzględniając powyższe fakty, organ stwierdził, że pomimo złożenia wymaganych dokumentów, wnioskodawca nie spełnił wszystkich przesłanek koniecznych do przyznania statusu weterana poszkodowanego określonych w ustawie, tj. przesłanek wskazanych w art. 4 pkt 15 ustawy. Opisane zdarzenie z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie zaistniało bowiem ani w wyniku działań podejmowanych w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, ani w wyniku innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza. Nie był on również wynikiem zamachu lub innego bezprawnego działania skierowanego przeciwko wnioskodawcy.

Organ zaznaczył przy tym, iż fakt zaistnienia wypadku nie stanowi samoistnej przesłanki do przyznania statusu weterana poszkodowanego, albowiem zdarzenie to musi powstać w ściśle określonych w ustawie okolicznościach. Potwierdza to definicja "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa", która została wprowadzona do ustawy o weteranach działań poza granicami państwa w celu odróżnienia "wypadku" określonego w art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 z poźn. zm.) od wypadku związanego z działaniami poza granicami państwa podejmowanymi bezpośrednio w realizacji celów, dla których misja została powołana. Stąd też nie każdy "wypadek" jest wypadkiem uprawniającym do uzyskania statusu weterana poszkodowanego.

Na poparcie powyższego stanowiska organ powołał się obszernie na orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W złożonym do Ministra Obrony Narodowej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy G. D. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i wniósł o jej zmianę oraz przyznanie statusu weterana poszkodowanego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a w szczególności naruszenie art. 3 w zw. z art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, poprzez uznanie, że wypadku, który zdarzył się w dniu [...] kwietnia 2009 r. podczas pobytu na misji, nie sposób jest uznać za wypadek, o którym mowa w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy, pomimo tego, że do wypadku doszło przy tzw. wykonywaniu innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań podczas służby poza granicami kraju, a tym samym wadliwym odmówieniu nadania statusu weterana poszkodowanego w działaniach poza granicami państwa.

Ponadto zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 14 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie przez organ zawiadomienia z urzędu wnioskodawcy o zakończeniu analizy zebranych w sprawie dowodów oraz umożliwienia zapoznania się z opinią organu w zakresie przesłanek faktycznych i prawnych do wydania decyzji, przynajmniej na siedem dni, przed planowanym terminem jej wydania. Zarzucił także naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a., poprzez całkowite pominięcie w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazania faktów, które organ uznał za nieudowodnione oraz przyczyn, z powodu których dowodom tym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w zakresie, w którym stwierdził, że okoliczności zaistnienia wypadku z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie sposób uznać za takie, o których mowa w art. 4 pkt 15 ustawy, a tym samym pozbawienie zainteresowanego poznania motywów, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji administracyjnej, przez co decyzja ta w zasadzie nie poddaje się kontroli.

Minister Obrony Narodowej, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 3 w związku z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego.

Organ za niezasadne uznał zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego. Podkreślił przy tym, że przedmiotową sprawę rozpatrywał w oparciu o całościowy materiał dowodowy, przed wydaniem decyzji kierował się zasadą prawdy obiektywnej wynikającą z art. 7 K.p.a., a rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło po wszechstronnym i dogłębnym zbadaniu materiału dowodowego oraz rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Nadto w zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśniono przyczyny i podstawy rozstrzygnięcia.

Za niezasadny organ uznał także zarzut dotyczący naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków, podnosząc, że zarzut taki może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Organ otrzymał natomiast wszystkie dokumenty, o których mowa w art. 8 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa i na ich podstawie, po wnikliwym zapoznaniu się z ich treścią, wydał decyzję o odmowie przyznania statusu weterana poszkodowanego. Zainteresowany nie domagał się natomiast od organu zapoznania się z aktami sprawy administracyjnej przed wydaniem decyzji.

Organ zwrócił uwagę, że w dokumentacji odszkodowawczej, przesłanej przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w O. znajduje się między innymi protokół przesłuchania zainteresowanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., z którego wynika, że wypadek nastąpił podczas rotującej się zmiany do kraju podczas załadunku bagaży do śmigłowca. Kolejnym dokumentem jest także protokół przesłuchania świadka z dnia [...] kwietnia 2009 r., który wskazuje, że cyt. "podczas załadunku bagaży do śmigłowca podający mi bagaż [...] G. D. puścił nagle worek i złapał się za tył pleców. Powiedział, że coś mu strzeliło w plecach i poczuł silny ból". Przyczyną wypadku, jak wskazuje protokół powypadkowy nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., było zdarzenie losowe. G. D. w dniu [...] lipca 2009 r. otrzymał ww. protokół powypadkowy, co potwierdził własnoręcznym podpisem, do którego to protokołu nie wniósł żadnych zastrzeżeń.

Organ, powołując się na powyższe ustalenia podtrzymał stanowisko, że przedmiotowy wypadek z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie mieści się w definicji "wypadku" określonego w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, a jest "zwykłym" wypadkiem, który nie ma bezpośredniego związku z działaniami prowadzonymi w celu wykonywania zadań, dla których powołano i wysłano PKW.

Wolą ustawodawcy było bowiem przyznanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem działań stricte bojowych lub w wyniku działań skierowanych przeciwko nim, przy założeniu że działania te mają bezpośredni związek z wykonywaniem zadań, dla wypełnienia których została powołana misja. Samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakiejkolwiek przyczyny, pozostającej bez związku z realizacją celów misji, nie może natomiast skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego.

Organ zaznaczył jednocześnie, że ustawodawca zagwarantował odpowiednią ochronę osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku, który nie mieści się w definicji art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, ustawą o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w szczególności art. 3 w zw. z art. 4 pkt 15 lit. c ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa, poprzez uznanie, że wypadek, który zdarzył się w dniu [...] kwietnia 2009 r. podczas udziału skarżącego w misji poza granicami kraju – tj. [...], nie sposób jest uznać za wypadek, o którym mowa w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy – tj. przy wykonywaniu innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań podczas służby poza granicami kraju, a tym samym wadliwym odmówieniu nadania G. D. statusu weterana poszkodowanego w działaniach poza granicami państwa, pomimo tego, że jego udział w misji poza granicami kraju nastąpił na podstawie skierowania wyższych przełożonych, a doznany uszczerbek na zdrowiu nastąpił na skutek wypadku zaistniałego podczas wykonywania zadań i obowiązków służbowych poza granicami – tj. na polecenie wyższych przełożonych (załadunek bagaży do śmigłowca), z tytułu którego skarżącemu przyznano świadczenia odszkodowawcze, a tym samym zaistniałe w okolicznościach niebudzących wątpliwości, że wypadek ten należało zaliczyć do pozostającego w związku z wykonywaniem czynności mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa państwa, a także określonych w akcie tworzenia kontyngentu.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zobowiązanie organu do przekazania do Sądu całości akt postępowania administracyjnego, wystosowanie zobowiązania z ramienia Sądu do Ministra Obrony Narodowej lub Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych w Warszawie do dostarczenia do Sądu kopii (odpisu) rozkazu o skierowaniu skarżącego na misję oraz kopii (odpisów) dokumentów związanych z tworzeniem aktu kontyngentu wojskowego [...] w okresie, w którym to skierowany został skarżący, jako istotnych w sprawie dowodów, od których analizy zależy wyjaśnienie wątpliwości mających znaczenie w przedmiotowej sprawie oraz zaliczenie ich na poczet materiału dowodowego i przeprowadzenie w sprawie na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu sakrgi pełnomocnik podkreślił, że skarżący został skierowany na misję poza granicami kraju na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz.U. Nr 162, poz. 1117 oraz z 2004 r. Nr 210, poz. 2135). Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 10 października 2008 r. wydał postanowienie o przedłużeniu okresu użycia Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Islamskiej Republice Afganistanu (M.P. Nr 76, poz. 675).

W dniu 10 kwietnia 2009 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wydał kolejne postanowienie zmieniające postanowienie o przedłużeniu okresu użycia Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Islamskiej Republice Afganistanu (M.P. 2009 nr 22, poz. 278).

W powyższych postanowieniach znalazły się zapisy, z których wynika, że żołnierze skierowani do PKW [...] wykonywali tam czynności mające na celu zapewnianie bezpieczeństwa tego państwa, a także, że czynności zlecane im przez dowódcę kontyngentu wojskowego lub/i ich bezpośrednich przełożonych, były czynnościami wykonywanymi w związku z innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza określonych w akcie tworzenia kontyngentu wojskowego.

Wypadek, który zaistniał w dniu [...] kwietnia 2009 r., nie był zaś zdarzeniem losowym, potknięciem się, czy też przewróceniem w czasie wolnym od zajęć służbowych (przykładowo gra w siatkówkę, czy też inne zajęcia, w których biorą udział żołnierze kontyngentu w wolnym od wykonywania czynności służbowych czasie), lecz wypadek ten zaistniał podczas wykonywania czynności ściśle związanych z elementami działań wojennych, za które należy uznać załadunek i rozładunek śmigłowca. Jest to typowa czynność zaopatrzeniowa, której nie sposób przypisać kwalifikacji innej, aniżeli tej, o której mowa w 4 pkt 15 lit. c ustawy.

Pełnomocnik zwrócił jednocześnie uwagę, że w druku sejmowym nr 3754 z dnia 20 grudnia 2010 r. dotyczącym rozpatrzenia projektu ustawy – jako jeden z celów, który przyświecał wnioskodawcom, a z założenia oparty na art. 19 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej było objęcie szczególną opieką weteranów misji poza granicami kraju, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu w wyniku pełnienia służby oraz wykonywania pracy w misjach zagranicznych.

Przytaczając definicję "weterana poszkodowanego" z art. 3 ustawy pełnomocnik wskazał, iż wydane wobec skarżącego decyzje – nie mogą pozostać w obrocie prawnym, ponieważ naruszałyby słuszny interes prawny skarżącego, a także pozostawałyby w sprzeczności z przepisami prawa materialnego regulującymi kwestie weteranów. Podniósł też, że przywołane przez organ wyroki Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego w Warszawie nie sposób przełożyć na niniejszą sprawę, bowiem każdy z nich dotyczy całkowicie odrębnego stanu faktycznego.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2013 r. nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203) weteranem działań poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem", może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach: 1) misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub zapewniania bezpieczeństwa państwa, nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni; 2) grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, łącznie przez okres nie krótszy niż 60 dni.

Natomiast, stosownie do art. 3 ww. ustawy, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem poszkodowanym", może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący w okresie od dnia [...] listopada 2008 r. do dnia [...] kwietnia 2009 r. uczestniczył w działaniach poza granicami państwa w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...].

Niesporne jest też, że w dniu [...] kwietnia 2009 r. w bazie [...] w [...] uległ wypadkowi. Okoliczności wypadku opisane w protokole powypadkowym nr [...] z dnia [...] maj 2009 r. wskazują, iż w dniu [...] kwietnia 2009 r. około godz. 11.00 podczas załadunku bagaży do śmigłowca w bazie [...] pokrzywdzony poczuł silny ból w okolicy [...]. Następstwem wypadku było zaostrzenie u wnioskodawcy przewlekłego zespołu bólowego [...] u osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi [...],[...] oraz przebytym leczeniem operacyjnym przestrzeni [...], skutkujące trwałym 7 % uszczerbkiem na zdrowiu.

Między stronami sporna jest natomiast kwalifikacja wskazanego wypadku i określenie, czy mieści się on w definicji wypadków pozostających w związku z działaniami poza granicami państwa. Ustalenie tej okoliczności ma bowiem wpływ na uzyskanie, bądź też nie, przez skarżącego statusu weterana poszkodowanego.

Zgodnie z art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, przez wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa należy rozumieć zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z:

a) działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń,

b) zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa,

c) innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań:

– przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,

– określonych w akcie utworzenia kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, w skierowaniu do wykonywania zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub w skierowaniu do wykonywania zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa.

Przepis ten wskazuje zatem, że wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa, to zdarzenie nagłe i zewnętrzne, powodujące uszczerbek na zdrowiu, jeżeli zaistniało ono w sytuacjach wskazanych w tym przepisie. Podkreślenia wymaga, że definicja "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa" została wprowadzona do ustawy w celu odróżnienia tego wypadku od wypadku określonego w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.). Niewątpliwie wypadek, określony w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa, ma postać kwalifikowaną w stosunku do wypadku, o którym mowa w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r.

Strony niniejszego postępowania różnią się co do rozumienia zwrotu "innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza". Zatem dla zrozumienia tego pojęcia należy dokonać jego wykładni, aby zrozumieć je zgodnie z treścią nadaną mu przez prawodawcę (por. M. Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki". Warszawa 2008, Wydawnictwo LexisNexis, str. 61 i nast.).

Wykładnia prawa dokonywana jest wedle utrwalonych reguł i kryteriów. Jakkolwiek przyjęło się dawać pierwszeństwo wykładni językowej, to coraz częściej stosuje się także pozostałe sposoby interpretacji lub wspólny wynik kilku spośród nich. W praktyce dominuje wykładnia stanowiąca kompilację różnych sposobów, niesprzecznych ze sobą, wśród których wykładnia językowa jest wzmacniana pozostałymi, szczególnie, gdy reguły językowe nie doprowadziły do uzyskania jednoznaczności interpretacyjnej danego zwrotu (tamże).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1685/11 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślił, że prymat wykładni gramatycznej można zachować tylko w odniesieniu do przepisów sformułowanych w sposób niebudzący wątpliwości z punktu widzenia potocznie i powszechnie stosowanego języka oraz tylko wówczas, gdy ten sposób wykładni daje wynik niekolidujący z wynikami innych metod. Zatem tylko wówczas poprzestanie na językowym ich wyłożeniu byłoby uzasadnione, bo wtedy znaczenie przepisów na gruncie językowym byłoby dla wszystkich jednoznaczne.

W niniejszej sprawie stan taki jednak nie zachodzi, ponieważ pojawiły się różne wersje rozumienia omawianego zwrotu. Dlatego też, dla ustalenia jego sensu i znaczenia, należy odwołać się do innych metod wykładni, w tym wykładni celowościowej cytowanego przepisu. Wskazówką przy dokonywaniu tego procesu może być uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa, w którym podkreślono, że projekt szanuje normę, wynikającą z art. 19 Konstytucji, nakazującą zagwarantowanie stosownych uprawnień weteranom walk o niepodległość. Stąd też, zakłada przyznanie uprawnień dla weteranów poszkodowanych w wyniku działań bojowych bądź działań skierowanych przeciwko tym weteranom. Weterani ci z narażeniem zdrowia, a bardzo często również życia, wypełniali i wypełniają nadal postawione przed nimi zadania poza granicami państwa, tak, aby pomóc w utrzymaniu pokoju na świecie, którego stabilność jest gwarantem pokoju dla Rzeczypospolitej Polskiej. Przewidziane w projekcie uprawnienia, choć częściowo różne z uprawnieniami przysługującymi weteranom walk o niepodległość, nie podważają konstytucyjnej zasady ich szczególnego traktowania.

Odnosząc się natomiast do art. 3 ustawy, w uzasadnieniu projektu wyjaśniono, że o status weterana poszkodowanego będzie mogła ubiegać się osoba, która brała udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa i doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadania lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których osoba została poszkodowana w wyniku np. wybuchu miny pułapki lub zachorowała na chorobę, występującą tylko w rejonie działania misji czy kontyngentu (np. choroby tropikalne). Nie przewiduje się możliwości nadania statusu weterana poszkodowanego osobie ewakuowanej do kraju z innych powodów medycznych, niezwiązanych z wypadkiem lub chorobą nabytą w rejonie działania poza granicami państwa (por. uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa – Sejm RP VI kadencji, nr druku 3754).

Z powyższego wynika, że wolą ustawodawcy było przyznanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem działań stricte bojowych lub w wyniku działań skierowanych przeciwko nim, przy założeniu, że działania te mają bezpośredni związek z wykonywaniem zadań, dla wypełnienia których została powołana misja. Samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakiejkolwiek przyczyny, pozostającej bez związku z realizacją celów misji, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego.

Z uzasadnienia projektu ustawy jednoznacznie wynika, że ustawodawca dążył do wyróżnienia i docenienia osób, które narażają swoje życie i zdrowie, mając bezpośredni kontakt z wydarzeniami i sytuacjami, do których nie dochodzi w warunkach pokojowych i które w wyniku tych wydarzeń i sytuacji doznają uszczerbku na zdrowiu. Dlatego też szersze określenie podmiotów uprawnionych do przyznania przedmiotowego statusu doprowadziłoby do zmiany charakteru tego uprawnienia - na równi traktowano by osoby podejmujące działania bojowe, czy też osoby, których te działania dotykają, bądź np. chorujące na choroby występujące tylko w rejonie działania misji czy kontyngentu, które znalazły się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia oraz osoby, które co prawda biorą udział w działaniach poza granicami państwa, jednak w chwili wypadku pozostają poza zagrożeniami wiążącymi się z charakterem misji.

Należy dodatkowo zaznaczyć, że ustawodawca zagwarantował odpowiednią ochronę osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku, który nie mieści się w definicji z art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, ww. ustawą o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. Skarżący otrzymał jednorazowe odszkodowanie pieniężne w związku z uszczerbkiem na zdrowiu pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej (decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.).

Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że wypadek, któremu uległ skarżący, nie mieści się w definicji wypadku z art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy. Skarżący nie działał bowiem w sytuacji bezpośredniego zagrożenia, związanego z realizacją zadań Polskiego Kontyngentu Wojskowego, stąd też, w ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił, że status weterana poszkodowanego mu nie przysługuje. Organ zasadnie uznał, iż opisany w protokole powypadkowym wypadek, to wypadek, który nie ma bezpośredniego związku z działaniami prowadzonymi w celu wykonania zadań, dla których powołano i wysłano PKW.

Reasumując, Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 4 pkt 15 lit. c tiret 1 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, jak również prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego sprawy pod tę normę prawną, co czyni zarzuty skargi nieuzasadnionymi.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.