Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 804/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 119
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 33
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Wiesław Kuśnierz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2017r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 8 czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione -skargę oddala-


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżonym postanowieniem z 8 czerwca 2017r. znak:[...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., po rozpatrzeniu zażalenia J. M. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. z 19 kwietnia 2017r. uznające zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z 22 marca 2017r. nr od [...] do nr [...] za nieuzasadnione, działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U z 2016r. poz. 23 ze zm. dalej-k.p.a) w zw z art. 17, art. 18, art. 33, art. 34, art. 23§4 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2016r. poz. 599 ze zm. dalej-u.p.e.a.)-utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Organ egzekucyjny (Dyrektor Oddziału ZUS w C.) prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego J. M. na podstawie własnych tytułów wykonawczych z 22 marca 2017r. nr od [...] do [...] obejmujących nieopłacone przez płatnika składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 16.181,70 zł. Tytuły wykonawcze doręczono zobowiązanemu w dniu 24 marca 2017r.

Zobowiązany złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podnosząc: przedawnienie obowiązku (art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a.), brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia o którym mowa w art. 15§1 u.p.e.a. (art. 33§1 pkt 7 u.p.e.a.). Organ w związku ze złożonymi zarzutami, postanowieniem z 7 kwietnia 2017r. zawiesił postępowanie egzekucyjne.

Postanowieniem z 19 kwietnia 2017r. uznano zarzuty za nieuzasadnione. W zażaleniu na to postanowienie, zobowiązany wskazał, że doszło do przedawnienia obowiązku.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wskazał, że Dyrektor Oddziału ZUS w C. jest organem egzekucyjnym w ramach ZUS Oddział w C. będącego wierzycielem toteż wydanie odrębnego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela nie było konieczne w świetle uchwały NSA z 25 czerwca 2007r. sygn. akt: I FPS 4/06.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia obowiązku (art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a.)., co do którego wypowiada się wierzyciel, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania podlegania danym ubezpieczeniom przez płatnika składek. Podstawą wystawienia tytułów wykonawczych była prawomocna decyzja z 28 kwietnia 2014r. nr [...] zobowiązująca zobowiązanego do zapłaty należnych składek. W przedmiotowej sprawie toczyło się postępowanie przed [...] Oddziałem Wojewódzkim FUZ, WSA w [...], NSA, Sądem okręgowym w K. i Sądem Apelacyjnym, powodując zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia został zawieszony od 6 października 2010r. do 5 października 2012r., od 7 marca 2014r. do 15 grudnia 2016r. i od 24 marca 2017r. Łączny okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia obejmuje 1746 dni. Licząc 10 lat i 1746 dni od terminu płatności danej składki, bez wszczęcia postępowania egzekucyjnego, składki przedawniłyby się w dniu 22 kwietnia 2018r. Organ nie miał obowiązku uprzedniego doręczenia upomnienia. Złożenie natomiast wniosku o umorzenie należności nie ma wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne.

II.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. złożył J. M. zarzucając niezgodność postanowienia z prawem m.in.:

-z przepisami ustawy z 17 czerwca 1966r. prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zwłaszcza art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że w ramach zarzutów składanych w trakcie postępowania egzekucyjnego w administracji nie bada się m.in. przedawnienia obowiązku podlegającego egzekucji,

-z art. 24 ust. 4 , ust. 5e ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez jego niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie w tej sprawie polegające na przyjęciu, że nie nastąpiło przedawnienie składek a także zastosowanie w tej sprawie polegające na przyjęciu, że nie nastąpiło przedawnienie składek a także zastosowanie art. 24 ust. 5f tej ustawy w sytuacji gdy przepis ten stosuje się do składek na ubezpieczenie społeczne a ta sprawa dotyczy składek na ubezpieczenie zdrowotne,

-nieuwzględnienie wszystkich okoliczności tej sprawy i błędne przyjęcie, że tocząca się obecnie sprawa o umorzenie zaległości wobec ZUS-sprawa nr [...] nie ma żadnego znaczenia w związku z prowadzoną egzekucją,

-błędne ustalenia co do faktów dotyczących okoliczności powodujących przerwanie biegu przedawnienia składek,

-z przepisem art. 107§3 k.p.a. w zw z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewyjaśnienie z jakich przyczyn nie odniesiono się do szczegółowych zarzutów dotyczących niewłaściwego zastosowania przepisów prawa w zakresie przedawnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Wskazując na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie zarzutów lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ.

Uzasadniając skargę jej autor podniósł, że w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia obowiązku a prowadzone postępowanie w sprawie umorzenia składek ZUS ma wpływ na toczące się postępowanie w tej sprawie.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2017r. poz. 1369 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. jest prawidłowe.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły natomiast przepisy ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Stosownie do treści art. 26§1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26§4 u.p.e.a.). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułów wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26§5 pkt 1 - 2 u.p.e.a.).

W myśl art. 27§1 pkt 9 i pkt 12 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera między innymi pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; oraz datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku.

Zgodnie z treścią art. 33§1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15§1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Wskazane w powyżej powołanym przepisie art. 33§1 pkt 1-10 u.p.e.a. zarzuty stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, których rola sprowadza się przede wszystkim do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności. Przy czym prawo do ich wniesienia może być wykorzystane wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to jest w terminie 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, o czym poucza się zobowiązanego, stosownie do wymogu , o którym mowa w art. 27§1 pkt 9 u.p.e.a. Ponadto wyłączne prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przesądza o tym, że organ nie ma obowiązku badać z urzędu, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów, niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego (por. wyrok WSA w Szczecinie z 4 listopada 2015r.sygn.akt: I SA/Sz 256/15; wyrok WSA w Warszawie z 19 września 2007r.sygn.akt: III SA/Wa 1151/07- www.cbois.nsa.gov.pl).

Stosownie do treści art. 34§1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33§1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33§1 pkt 8 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33§1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2§1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż jak wynika z uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2007r.,sygn. akt: I FPS 4/06 (publ. www.cbois.nsa.gov.pl) wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 u.p.e.a., w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci – naczelnika urzędu skarbowego, który jest jednocześnie organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe.

Natomiast zgodnie z treścią art. 34§1a u.p.e.a. jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że istota problemu prawnego w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do kwestii, według których przepisów oceniać należy bieg przedawnienia nieuiszczonych przez skarżącą składek ZUS i czy w konsekwencji - zasadne jest twierdzenie skarżącego, że przedawnienie nastąpiło, a więc postępowanie egzekucyjne powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 59§1 pkt 2 w zw z art. 33 pkt 1 u.p.e.a.

Analizując opisaną kwestię należy w pierwszej kolejności przedstawić zmiany stanu prawnego dotyczącego przedawnienia należności z tytułu składek ZUS. W rozpoznawanej sprawie analiza obejmuje akty prawne, w okresie obowiązywania których przypada egzekucja składek nieuiszczonych przez skarżącego. Sprawa dotyczy składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca 2003r. do września 2010r. (kwestia podlegania skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej została przesądzona w wyroku z 18 kwietnia 2013r. sygn. akt: II GSK 192/12).

Od 1 stycznia 1999r. kwestię przedawnienia ustawodawca uregulował w art. 24 ust.4 u.s.u.s. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 5 u.s.u.s. bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Stosownie natomiast do art. 24 ust. 6 u.s.u.s. bieg przedawnienia terminów określonych w ust. 4 i 5 ulegał zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy.

Od 1 stycznia 2003r. ustawą z 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) dokonano zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawa zmieniająca nie zawierała wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych odnośnie do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. Przyjmuje się, że upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do 31 grudnia 2002r.-5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed 1 stycznia 2003r. (data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed 1 stycznia 2003 r. ulega 10-letniemu przedawnieniu (zob. uchwały SN: z 2 lipca 2008r., sygn. akt: II UZP 5/08, Lex nr 396253, oraz z 8 lipca 2008r., sygn. akt: I UZP 4/08, Lex nr 396249; ponadto zob. wyrok NSA z 30 lipca 2009r., sygn. akt: II GSK 1102/08, Lex nr 552737).

Do nieprzedawnionych do 31 grudnia 2002 r. należności stosuje się nie tylko nowy, wydłużony, termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać zaś należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia (tak: NSA w wyroku z 30 września 2009r.,sygn. akt: II GSK 72/09, Lex nr 597062 oraz SN w wyroku z 6 kwietnia 2011r., sygn. akt: II UK 313/10- publ. OSNP 2012/9-10/126).

Mocą powołanej ustawy z 18 grudnia 2002r. został także zmieniony art. 24 ust. 5, który otrzymał brzmienie: "nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia." Dodano także do art. 24 ust. 5a-5d. Przepis art. 24 ust. 5b-z dniem 1 lipca 2004r.-uległ dalszej nowelizacji na podstawie art. 10 pkt 10 lit. b. ustawy z 20 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 121, poz. 1264). Na podstawie tej samej nowelizacji po ust. 5d do art. 24 dodano także ust. 5e.

W oparciu o art. 1 pkt 1 lit. b-c ustawy z 28 kwietnia 2011r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 138, poz. 808), po ust. 5e omawianego przepisu dodano ust. 5f, zaś ust. 6 otrzymał nowe brzmienie. Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od 1 stycznia 2012r.

Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od 1 stycznia 2012r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy z 16 września 2011r., stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (zob. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 27 czerwca 2013r., sygn. akt: III AUa 1656/12, Lex nr 1350353). Art. 93 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. 2015r., poz. 581 ze zm.) stanowi, że składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz należności z tytułu składek za zwłokę nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.

Co istotne, zgodnie z art. 93 ust. 2 należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis ten nie uległ już zmianie do chwili obecnej. Przy żadnej z omówionych powyżej nowelizacji ustawodawca nie zawarł przepisów intertemporalnych, które dotyczyłyby przedawnienia. Tym samy obowiązują w tym zakresie te same reguły, co do składek na ubezpieczenie społeczne przedstawione powyżej.

Godzi się odnotować, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego ustawodawca może dowolnie regulować kwestię przedawnienia roszczeń, w tym wydłużać terminy przedawnienia. Nie wpływa to w żaden sposób na wysokość zobowiązania, gdyż nadal zobowiązanie dłużnika jest w stałej wysokości. Nie istnieje także po stroni osób zobowiązanych do zapłaty składek żadne "prawo do przedawniania", które jako prawo nabyte dłużnika podlegałoby ochronie. W związku z tym skoro w trakcie biegu terminu przedawnienia następuje jego wydłużenie przez ustawodawcę, należy stosować nowe przepisy, to jest nowy termin przedawnienia. Nie dochodzi w takim przypadku do działania prawa wstecz, gdyż zobowiązanie do zapłaty należności jest nadal to samo. Jak wskazano w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 czerwca 2011r., w sprawie sygn. akt: P 26/10 (publ. OTK-A 2011/5/43), na gruncie prawa publicznego i wynikających zeń ciężarów i świadczeń publicznych, do których stosuje się art. 84 Konstytucji RP, nie ma konstytucyjnych przeszkód, by ustawodawca modyfikował zasady przedawniania zobowiązań, a nawet wydłużał pierwotnie ustalone terminy, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie może to odnosić się do zobowiązań już wygasłych na podstawie przepisów dotychczas obowiązujących. Innymi słowy, dopóki zobowiązanie skutecznie nie wygasło, dopóty prawodawca władny jest określić nową, nawet dłuższą, barierę czasową wymagalności świadczenia. Taka modyfikacja nie stanowi niedopuszczalnej ingerencji w prawa nabyte, chronione przez art. 2 Konstytucji RP. Stanowisko to, co do zasady zostało podtrzymane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17 lipca 2012r., w sprawie sygn. akt: P 30/11 (publ. OTK-A 2012/7/81), w którym podkreślono z powołaniem się na dotychczasowe orzecznictwo, że z treści przepisów dotyczących przedawnienia nie można wyprowadzać konstytucyjnego prawa do przedawnienia, czy choćby ekspektatywy takiego prawa, gdyż przedawnienie nie jest podmiotowym prawem konstytucyjnym.

Także z uwagi na przepisy intertemporalne zawarte w art. 27 ust. 1 i 2 ustawy deregulacyjnej z 16 września 2011r. brak jest podstaw do stosowania pięcioletniego terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społecznego, liczonego od dnia, w którym stały się one wymagalne. Na mocy art. 11 pkt 1 lit. a ustawy deregulacyjnej z 16 września 2011r. przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. od 1 stycznia 2012r. otrzymał brzmienie zgodnie z którym termin przedawnienia został przez ustawodawcę ponownie skrócony do 5 lat, licząc od dnia, w którym należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne stały się wymagalne. Ponieważ bieg przedawnienia spornych należności składkowych rozpoczął się przed 1 stycznia 2012r., dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie ma art. 27 ustawy deregulacyjnej z 16 września 2011r. Zgodnie z jego ust. 1 do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od 1 stycznia 2012r. Według zatem zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012r. (wedle starych zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednakże bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012r. Z kolei wyjątek od tej zasady przewidziany został w art. 27 ust. 2 ustawy deregulacyjnej z 16 września 2011r., stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Powołana regulacja oznacza, że wybór odpowiedniego terminu przedawnienia pięcioletniego (liczonego od 1 stycznia 2012r.) lub dziesięcioletniego (liczonego od daty wymagalności składki) - zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej. Ustawodawca przyjął w tym względzie nakaz posługiwania się regułą kolizyjną lex benignior, zgodnie z którą należy stosować ustawę względniejszą w stosunku do biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, do zapłaty których zobowiązany jest określony podmiot.

W niekwestionowanym stanie faktycznym ustalono zaś, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne obejmowały okres od czerwca 2003r. do września 2010r., a ponadto w zgodzie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. został on zawieszony w następujących okresach: od 6 października 2010r. do 5 października 2012r., od 7 marca 2014r. do 15 grudnia 2016r. i od 24 marca 2017r. Łączny okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia obejmuje 1746 dni. Licząc 10 lat i 1746 dni od terminu płatności danej składki, bez wszczęcia postępowania egzekucyjnego, składki przedawniłyby się w dniu 22 kwietnia 2018r.

Mając na względzie powyższe rozważania prawne Sąd podzielił stanowisko Organu odwoławczego, że w rozpoznawanej sprawie należności pieniężne objęte tytułami wykonawczymi, nie przedawniły się i są wymagalne. Przedmiotowe tytuły wykonawcze obejmują należności pieniężne z tytułu nieopłaconych składek na: ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca 2003r. do września 2010r. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 23 marca 2017r.

W świetle przedstawionej powyżej argumentacji uznać należało, że zarzuty skargi są bezzasadne, a stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu przez Dyrektora Izby Skarbowej nie narusza prawa. Skoro bowiem nie nastąpiło przedawnienie egzekwowanych od skarżącej składek to zarzut podniesiony na podstawie art.33 pkt 1 u.p.e.a. należało uznać za niezasadny.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz.1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji.