Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 813/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak–Owczarczak Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. ze skargi A.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu adw. A.G. kwotę [...] ([...])zł i kwotę [...] ([...]) tytułem stawki 22% VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu. /-/I. Kucznerowicz /-/D.Rzyminiak – Owczarczak /-/P.Miładowski MB


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z [...] lipca 2006r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. przyznał na podstawie art. 8, art. 39 ust. 1 i ust. 2 i art. 45 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: u.p.s.) A.G. zasiłek celowy na obuwie i odzież w wysokości [...] zł. Organ uznał, że trudna sytuacja materialno – bytowa i zdrowotna uzasadniając pomoc w formie zasiłku celowego.

Odwołując się od powyższej decyzji, skarżący wskazał, że przyznana kwota jest niewystarczająca na zakup obuwia i odzieży sportowej niezbędnej do rehabilitacji. Ponadto skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów dopłaty do zakupu obuwia i odzieży.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2006r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powołując się na art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, uznał, że zasiłek celowy w wysokości [...] zł został przeznaczony na dofinansowanie, a więc na pokrycie części zgłoszonych potrzeb. Nadto organ wskazał, że ze względu na ograniczone możliwości finansowe gminy, pomoc została przyznana tylko na częściowe zaspokojenie potrzeb skarżącego. Oprócz powyższego ustalono, że udział w zabiegach rehabilitacyjnych nie jest uzależniony od posiadania odzieży i obuwia sportowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podtrzymał swoje stanowisko.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie były przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zasady ogólne wskazanej ustawy, wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s. stanowią, że świadczenia pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jak wynika z powyższych przepisów pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym.

W niniejszej sprawie przedmiotem jest świadczenie pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego, który zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s. może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, albo osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego – w myśl art. 40 ust. 1 u.p.s.

Jak wynika z powołanych przepisów, wysokość przyznanego świadczenia zależy od uznania organu rozstrzygającego sprawę ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 maja 2005 r., I SA/Wa 448/04, LEX nr 166677). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, uznanie organu doznaje ograniczeń w świetle brzmienia art. 7 kpa. Zgodnie z powołanym przepisem, organ winien załatwiać sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z tej przyczyny organ – działając w ramach uznania – winien przeprowadzić wnikliwe postępowanie zmierzające do oceny stwierdzonego stanu faktycznego. Taka konstrukcja nie wyklucza możliwości odmowy przyznania świadczenia ( wyrok NSA z dnia 18 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 25/98, LEX nr 44078), jednakże nakłada na organ obowiązek każdorazowego precyzyjnego wskazania przesłanek odmowy udzielenia świadczenia. Również przyznanie świadczenia w takiej, a nie innej wysokości, obliguje organ do podania uzasadnienia prawnego i faktycznego podjętego rozstrzygnięcia. Konieczność taka związana jest z jednej strony z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą przekonywania (art. 11 kpa), z drugiej zaś z koniecznością umożliwienia Sądowi przeprowadzenia kontroli legalności.

W notatce służbowej z dnia [...] lipca 2006r. organ przedstawił zestawienie posiadanych środków budżetowych i liczbę złożonych wniosków o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Z powyższego wynika, że organ nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają przy tym charakter subsydiarny, czyli uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Powyższe oznacza, iż osoby wnioskujące o przyznanie pomocy zobligowane są w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swych problemów, a dopiero gdy nie są w stanie tego dokonać, pomoc społeczna może zostać przyznana. Wyznacznikami przyznania lub odmowy przyznania zasiłku celowego są więc: sytuacja materialna Wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, możliwości finansowe organu pomocy społecznej i potrzeby innych osób znajdujących się zasięgu jego działania.

Ponadto z odpowiedzi na skargę wniesioną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wynika, że skarżący jest objęty stałym wsparciem ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, a w okresie od [...] stycznia 2006r. do [...] lipca 2006r. udzielona została mu pomoc w kwocie [...] zł. Jak wynika więc z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, właściwe organy administracji publicznej wspierają skarżącego w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia mu życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Przed tutejszym Sądem zawisłe są także inne sprawy A.G., z akt tych spraw wynika, że skarżący otrzymuje świadczenia pomocy społecznej, przy czym nie oznacza to że udzielane są one przez odpowiednie organy w wysokości wnioskowanej przez skarżącego.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie zasiłku celowego powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek przyznania zasiłku, organ może orzec o odmowie jego przyznania. Trudna sytuacja bytowa występująca po stronie skarżącego podlega zestawieniu z możliwościami budżetowymi organu przyznającego zasiłek celowy. Wobec czego udzielenie skarżącemu zasiłku w wysokości go satysfakcjonującej możliwe jest dopiero po zweryfikowaniu stanu finansów przeznaczonych na pokrycie tego rodzaju świadczeń (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 lutego 2006r., sygn. akt I SA/Wa 1825/05, publ.: LEX nr 194040 ).

Skarżący we wniosku o przyznanie zasiłku celowego nie wskazał kwoty o jaką się ubiega, ani nie wykazał straty i jej wysokości w rozumieniu art. 40 ust. 1 u.p.s. wobec czego stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego.

Uzasadnienia rozstrzygnięć obu instancji nie w pełni odpowiadają wymogom stawianym przez art. 107 § 3 k.p.a., organy bowiem w uzasadnieniach decyzji nie wskazały precyzyjnie faktycznego stanu funduszy przeznaczonych na świadczenia pomocy społecznej oraz nie przedstawiły liczby wniosków, które zostały rozstrzygnięte pozytywnie i na podstawie których udzielono pomocy innym uprawnionym. Wskazane dane znajdują odbicie dopiero w innych dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy niniejszej i sprawy sygn. akt IV SA/Po 814/06.

Stąd też Sąd uznał, że uzasadnienia decyzji mimo że naruszają przepis art. 107 § 3 k.p.a., to jednak nie jest to takie naruszenie przepisów procesowych, które miałoby wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), a co za tym idzie nie skutkuje koniecznością eliminacji tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.

Ustosunkowując się z kolei do twierdzeń skarżącego, że wskazana suma jest niewystarczająca na pokrycie jego potrzeb, Sąd wskazuje, że przyznana w ramach decyzji uznaniowej kwota zasiłku celowego zgodnie z powołanymi powyżej wywodami, nie musi w całości zaspokajać potrzeby skarżącego. Organy prawidłowo wskazały, że przyznane świadczenie celowe może stanowić jedynie dofinansowanie, stanowiąc jedynie część wnioskowanych środków.

Zgodnie z doświadczeniem życiowym przyznana skarżącemu kwota może stanowić nie tylko dofinansowanie, ale wystarczy również na zakup nowego obuwia sportowego. Z powszechnie dostępnych informacji handlowych (vide: http://sklep.limex.bazafirm.pl ) wynika, że kwota [...] zł jest wystarczająca dla pokrycia niezbędnej potrzeby zakupu obuwia do celów rehabilitacyjnych. Skarżący w innych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem był ponadto informowany przez organy administracji publicznej o możliwości nieodpłatnego zaopatrzenia się w odzież noclegowniach.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach orzeczono jak w punkcie 2 zgodnie z art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002r., nr 163, poz. 1348 ze zm.).

/-/ I. Kucznerowicz /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski

MB