Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1184/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 631  Wytwarzanie i obrót bronią i materiałami wybuchowymi
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 2
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 7 ust. 1 pkt 5, art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1961 nr 6 poz. 43
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych.
Teza: 1. Art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stanowi samodzielną podstawę prowadzącą do wzruszenia decyzji ostatecznej. Organ podejmujący rozstrzygnięcie w tym trybie jest związany treścią żądania skarżącego, przy czym wyłączona jest możliwość wybiórczego uwzględnienia skargi.

2. Decyzja wydana na podstawie art. 38 ust. 2 powołanej ustawy powinna rozstrzygać o losach zaskarżonej decyzji i w miarę potrzeb także decyzji organu I instancji.

TEZY

1. Art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stanowi samodzielną podstawę prowadzącą do wzruszenia decyzji ostatecznej. Organ podejmujący rozstrzygnięcie w tym trybie jest związany treścią żądania skarżącego, przy czym wyłączona jest możliwość wybiórczego uwzględnienia skargi.

2. Decyzja wydana na podstawie art. 38 ust. 2 powołanej ustawy powinna rozstrzygać o losach zaskarżonej decyzji i w miarę potrzeb także decyzji organu I instancji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Bogdana Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 22 lutego 1999 r. uzupełnioną decyzją z dnia 31 marca 1999 r. (...) w przedmiocie uwzględnienia w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA skargi na ostateczną decyzję dotyczącą cofnięcia pozwolenia na broń palna krótką - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją z dnia 21 września 1998 r. (...) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rz. z dnia 12 sierpnia 1998 r. w przedmiocie cofnięcia Bogdanowi Z. pozwolenia na broń palną krótką. Na decyzję tę została wniesiona przez Bogdana Z. skarga do Sądu administracyjnego, w której wnosił o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 11 ust. 1 W związku z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych /Dz.U. nr 6 poz. 43 ze zm./ przez przyjęcie, że wystąpiły w stosunku do skarżącego okoliczności uzasadniające cofnięcie pozwolenia oraz przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3 i art. 138 par. 1 pkt 1 i par. 2 Kpa, przy czym naruszenie ostatnio powołanych przepisów polegało na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo naruszenia w tej decyzji przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w związku z koniecznością uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.

Po przesłaniu skargi do Komendanta Głównego Policji - Komendant decyzją z dnia 22 lutego 1999 r. (...), wydaną na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił w całości własną decyzję z dnia 21 września 1998 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia 12 sierpnia 1998 r. w przedmiocie cofnięcia Bogdanowi Z. pozwolenia na broń palna krótką W uzasadnieniu przytoczono zawarte w skardze na decyzję z dnia 21 września 1998 r. zarzuty i podzielono pogląd, iż w sprawie doszło do naruszenia szeregu przepisów postępowania, a w konsekwencji także do naruszenia powołanych przepisów prawa materialnego.

Pismem z dnia 5 marca 1999 r. Bogdan Z. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o uzupełnienie decyzji z dnia 22 lutego 1999 r. lub o jej wykładnię. W szczególności skarżący wnosił o uzupełnienie wymienionej decyzji przez orzeczenie o zwrocie pozwolenia na broń lub umorzenie postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia, bądź też, na podstawie art. 113 par. 2 Kpa o wyjaśnienie wątpliwości, które decyzja te nasuwa, a w szczególności .wskazanie czy jest ona równoznaczna ze zwrotem pozwolenia na broń palną krótką, czy umorzeniem postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. W uzasadnieniu podano, że decyzja z dnia 22 lutego 1999 r., wbrew twierdzeniom organu, nie spełnia w całości żądań skarżącego, a w szczególności decyzja ta nie zawiera rozstrzygnięcia zarówno co do bytu decyzji organu I instancji, jak też dalszego toku postępowania administracyjnego, a co najważniejsze nie zawiera rozstrzygnięcia o istocie sprawy.

Bogdan Z. niejako uprzedzając bieg wypadków, wyraził pogląd, iż w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA nie jest możliwe ani przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ani orzeczenie przez organ odwoławczy o ponownym cofnięciu pozwolenia, ani też wydanie w tym przedmiocie odrębnej decyzji i powołał się w tym zakresie na szereg orzeczeń NSA. M.in. wnioskodawca powołał się na wyrok z dnia 14 listopada 1997 r. I SA/Lu 1319/96 dotyczący możliwości w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji i podał, że nie zawarł w skardze wniosku o przekazanie sprawy organowi I instancji, kwestionował bowiem głównie błędność orzeczenia co do istoty sprawy. Brak w skardze wniosku o orzeczenie co do istoty sprawy wynikał z charakteru skargi kierowanej do sądu administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy Komendant Główny Policji decyzją z dnia 31 marca 1999 r. uzupełnił decyzję własną z dnia 22 lutego 1999 r., w ten sposób, że uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzji tej brak jest w aktach sprawy.

Na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 22 lutego 1999 r. uzupełnioną decyzją z dnia 31 marca 1999 r., w części dotyczącej tylko tej ostatniej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Bogdan Z., zarzucając, iż została wydana z naruszeniem art. 38 ust. 2 ustawy o NSA i art. 111 par. 1 Kpa przez wydanie decyzji uzupełniającej o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu w celu uzupełnienia decyzji z dnia 22 lutego 1999 r. zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 5 marca 1999 r. W uzasadnieniu zarzucono, że decyzja z dnia 31 marca 1999 r. nie spełnia żądań skarżącego nie tylko w całości ale nawet w części, ponadto, jak podano, skarżący nigdy nie składał wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji. Wobec powyższego uzupełnienie takie potraktować trzeba jako rażąco zniekształcające pierwotną decyzję Komendanta z dnia 22 lutego 1999 r., a więc nie jako jej uzupełnienie lecz w istocie rzeczy jej zmianę. Ponadto ponownie powołano się na orzecznictwo NSA. W konkluzji podano, że wobec tego, iż intencją skarżącego było odzyskanie pozwolenia na broń palną, a nie ponowne rozpatrywanie sprawy w toku instancji, wniesiono o uchylenie jedynie decyzji uzupełniającej z dnia 31 marca 1999 r. i o wydanie organowi odwoławczemu wiążących wskazań co do treści merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie przy uwzględnieniu obecnego stanu sprawy, niemożności przekazania sprawy do rozpoznania organowi I instancji i obowiązku spełnienia żądań skarżącego w całości.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, gdyż w sprawie zaistniały przesłanki co do cofnięcia pozwolenia na broń palną krótką. Na żądanie Sądu nadesłano brakujące dokumenty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należało przypomnieć, że zgodnie z art. 21 i art. 22 ustawy o NSA Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej i może zaskarżoną decyzję /inny akt administracyjny/ uchylić lub stwierdzić jej nieważność jeżeli w istotny sposób narusza ona przepisy obowiązujące w dacie jej wydania. Uprawnienia Sądu administracyjnego mają w zasadzie charakter kasacyjny, a nie reformatoryjny. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania sprawy zamiast organów administracyjnych przez np. wydawanie tym organom wiążących poleceń co do dalszego trybu postępowania.

Zgodnie natomiast z art. 30 ustawy o NSA ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie /danej sprawie/ ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Jeżeli np. Sąd nie orzeka co do istoty sprawy lecz ze względu na istotne uchybienia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję, to w takiej sytuacji organ związany jest wyłącznie wskazaniami co do uzupełnienia postępowania. Powołany w decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 22 lutego 1999 r. art. 38 ust. 2 ustawy o NSA stanowi samodzielną podstawę prowadzącą do wzruszenia decyzji ostatecznej.

Organ podejmując rozstrzygnięcie w tym trybie jest związany treścią żądania skarżącego, przy czym wyłączona jest możliwość wybiórczego uwzględniania skargi nie jest też dopuszczalne wydanie w tym trybie decyzji kasacyjnej, chyba że takie było żądanie strony. Art. 38 ust. 2 ustawy o NSA nie określa ani przesłanek do skorzystania z możliwości w nim zawartych, ani też prawnych form, w jakich ma nastąpić przewidziane w tym przepisie "uwzględnienie skargi w całości". W każdym razie nie jest możliwe aby rozstrzygnięcie ograniczało się do stwierdzenia o "uwzględnieniu skargi". Decyzja wydana na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA powinna rozstrzygać o losach zaskarżonej decyzji i w miarę potrzeby także decyzji organu I instancji. Decyzja z dnia 22 lutego 1999 r. rozstrzygnięcia takiego nie zawierała. Słusznie więc skarżący zwrócił się o jej uzupełnienie co do rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 par. 1 Kpa, przy czym podstawą kompletności rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji było żądanie skargi z dnia 4 listopada 1998 r. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 21 września 1998 r., a nie treść późniejszego wniosku o uzupełnienie decyzji z dnia 22 lutego 1999 r.

W petitum tej skargi znalazło się następujące sformułowanie, iż skarżący zaskarża decyzję z dnia 21 września 1998 r. zarzucając naruszenie przepisów postępowania (...) - art. 138 par. 1 pkt 1 i par. 2 Kpa polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo naruszenia w tej decyzji przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w związku z koniecznością uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Z powołanego sformułowania w sposób jednoznaczny wynika, że intencją skarżącego, wbrew jego późniejszym twierdzeniom, było doprowadzenie do ponownego rozpoznania jego sprawy przez organ I instancji, a nie orzeczenie co do istoty sprawy. W tych warunkach skoro żądane przez skarżącego orzeczenie kasacyjne zostało wydane, to należało uznać, że skarga w całości została uwzględniona, a skoro tak to zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o NSA należało orzec, jak w sentencji.