Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 325/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 24, 24a
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: Art. 220
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 325/19 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Janusz Bociąga, Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka, WSA Barbara Pasternak (spr.), , Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2019 r., przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Śródmieście Wschód Tomasza Waszczuka, sprawy ze skargi A. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 11 stycznia 2019 r. n [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku A. O., decyzją z dnia 22 sierpnia 2018 r. ([...]) wydaną na podstawie art. 7d pkt. 1, art. 20, art. 22 ust. 1 i 2, art. 24 ust. 2c, art. 24a ust. 12 ustawy z dnia Starosta orzekł o odmowie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2017. 2101) Starosta orzekł o odmowie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków obrębu S w zakresie aktualizacji granicy działki [...] z działką [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. O. podnosząc, że w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla przedmiotowych nieruchomości przedstawiono, że działka nr [...] w S (na której stoi budynek mieszkalny 114) "przecięta" jest (przez środek) działką o nr [...], stanowiącą podobno rzekome koryto potoku Ż. Tak określony przebieg działki nr [...] uwidoczniony został w ewidencji gruntów w trakcie modernizacji przeprowadzonej w 2010 r. Podniesiono, że jest to oczywiste przekłamanie, gdyż działka - potok biegła i biegnie w zupełnie innym miejscu.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia 11 stycznia 2019 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa, art., 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne utrzymał w mocy decyzję Starosty W.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy :

Podstawę aktualizacji stanowić miał wniosek A. O. z 15 marca 2018 r. o "dokonanie z urzędu zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków prowadzoną dla miejscowości S w zakresie niżej wskazanych działek". Z dalszej treści wniosku wynika, że A. O. żąda zmiany przebiegu granicy między działkami nr [...] i nr [...] położonymi w S. Mimo żądania dokonania zmiany przedmiotowej tzn. przebiegu ww. granicy zainteresowana nie przedłożyła opracowania geodezyjnego przejętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które jest niezbędne w przypadku aktualizacji danych przedmiotowych.

W świetle przepisów art. 24 ust. 2a pkt 2 i ust. 2b ustawy, Starosta słusznie uznał, iż ww. wniosek winien być rozpatrzony w drodze postępowania administracyjnego. Nałożyło to na organ obowiązek stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - dalej kpa, a w szczególności art. 7, 77 i 80 oraz obowiązek dokładnego zebrania dowodów i wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy.

Organ wskazał, że przebieg granic działek ewidencyjnych zgodnie z § 36 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011r. wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wyjątkiem od powyższego jest rozwiązanie przewidziane w § 37, § 38, § 39 ww. rozporządzenia, dopuszczające, aby w przypadku braku dokumentacji wymienionej w §36 lub gdy zawarte w niej dane nie są wiarygodne, pozyskiwać dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Zatem tylko w przypadku zaistnienia wymienionych przesłanek, tj. braku dokumentacji lub niewiarygodności zawartych w niej danych, wykonawca może dokonać ustalenia przebiegu granic działek w trybie przepisów dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Przeprowadzona modernizacja operatu ewidencyjnego, o której wspomina skarżąca w odwołaniu od decyzji, obejmowała swym zakresem ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnie z przepisami § 37 - §39 rozporządzenia.

W toku postępowania ustalono, że operat ewidencyjny dla obrębu S założono w latach 60-tych XX w., na podstawie obowiązujących wówczas przepisów dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz. 32) oraz zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów (Monitor Polski Nr 11, poz. 98 z dnia 25 marca 1969 r.). Operat ten został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. Należy nadmienić, iż przed założeniem ww. operatu dla tego terenu prowadzona była mapa katastralna w skali 1:2880, powstała w 1904 r. (karta 178 akt). W zasobie Powiatowego Ośrodka Geodezyjnego i Kartograficznego znajduje się również mokrodruk z 1844 r. (karta 110 akt). W 2010 r. Starosta przeprowadził modernizację ewidencji gruntów dla jednostki S, która miała na celu:

- przetworzenie map ewidencji gruntów w skali 1:2880 i 1:5000 z postaci analogowej do postaci cyfrowej,

- założenie ewidencji budynków i lokali,

- uzupełnienie i ujednolicenie zakresu informacyjnego części opisowej ewidencji gruntów i budynków zapewniającego dostosowanie do obowiązujących przepisów oraz

- utworzenie kompletnej numerycznej mapy ewidencji gruntów i budynków zgodnej z częścią opisową.

Informacja Nr [...] Starosty z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w obrębach: D, L, Ł, S, S, Z i D - O w jednostce ewidencyjnej S ukazała się w Dzienniku Urzędowym Województwa z 7 marca 2011 r. (Dz.Urz.2011.102.813). Każdy czyjego interesu prawnego dotyczyły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym mógł składać zarzuty do tych danych. Operat z przeprowadzonej modernizacji przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...]. Ówcześni właściciele działek objętych niniejszym postępowaniem nie skorzystali z przysługującego im prawa zgłoszenia zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym. Dopiero pismem z 15 marca 2018 r. A. O. wniosła o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków czyli o dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

W aktach sprawy zgromadzono szereg dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości, w tym kopie:

- mokrodruku z 1844 r. (karta 110 akt),

- mapy w skali 1:2880 z 1904 r. (karta 59 akt),

- mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 (karta 60 akt),

- mapy sytuacyjnej sporządzonej 4.12.1985r. L.ks. rob [...] (karta 69 akt) będącej integralną częścią operatu [...] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 2.04.1986r. Operat ten został wykonany w celu poszerzenia drogi (działka nr [...]). Operatem tym działki nr [...] i nr [...], będące własnością J. R. zostały podzielone na: [...] o pow. 0,0011 ha (na poszerzenie drogi) i [...] o pow. 0,0382 ha oraz [...] o pow. 0,0065 ha (na poszerzenie drogi) oraz [...] o pow. 0,0739 ha,

- mapy z projektem podziału nieruchomości wykonanym również na poszerzenie ww. drogi wraz ze szkicem polowym (karty 75-76 akt). Operat z powyższej pracy geodezyjnej został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 23.11.2006 r. za nr [...]. Operat nie dotyczył bezpośrednio przedmiotowej nieruchomości ale na szkicu oraz mapie został przedstawiony przebieg działki nr [...] (potok "Ż"),

- dokumentacji z modernizacji operatu ewidencyjnego [...] (karty 78-82) wraz ze szkicem polowym,

- mapy zasadniczej [...] (karta 83 akt),

- mapy złożonej przy księdze wieczystej KW Nr [...] (karty 213-214 akt),

- map złożonych przy księdze wieczystej KW Nr [...] (karty 215-218 akt)

oraz

- fotografię mapy znajdującej się w aktach sprawy o zasiedzenie [...] (karta 152 akt), która jest kopią mapy ewidencyjnej w skali l :2880 obowiązującą do marca 2011 r.

- nakładkę obowiązującej mapy ewidencyjnej przeskalowanej do skali 1:2880 nałożonej na mapę katastralną z 1904r. (karta 178 akt).

Z analizy i porównania map zgromadzonych w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że przebieg granic działki nr [...] nie uległ zmianie od czasu powstania pierwszej mapy dla tego terenu do chwili obecnej.

Podnoszone przez A. O. zarzuty dotyczą usytuowania budynku nr [...].

Budynek ten został ujawniony na mapie ewidencyjnej w 2010 r. w trakcie zmiany nośnika mapy i przejścia z mapy w formie analogowej na mapę cyfrową. Z porównania mapy ewidencyjnej z mapą zamieszczoną na stronie geoportal.gov.pl nie stwierdzono istotnego błędu naniesienia budynku nr [...] na mapę ewidencyjną. Z porównania map ewidencyjnych z sytuacją w terenie (karta 15 akt) oraz z mapą zasadniczą wynika, że koryto potoku "Ż" zostało przesunięte w kierunku wschodnim. Nie posiada ono prawidłowego odzwierciedlenia na mapie ewidencyjnej - w postaci odrębnej działki ewidencyjnej, o czym stanowi przepis § 9 ust. 3a ww. rozporządzenia. Na mapie wykazana jest bowiem nadal działka nr [...] stanowiąca własność Skarbu Państwa we władaniu Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, obj. KW Nr [...], która dawniej stanowiła koryto potoku Ż. Nie oznacza to jednak, że wraz ze zmianą przebiegu koryta tego potoku uległ zmianie stan prawny działki nr [...]. Ze szkicu polowego (karta 82 akt) wykonanego w ramach prac modernizacyjnych bezsprzecznie wynika, iż budynek nr [...] został posadowiony na trzech działkach: nr [...] - będącej we współwłasności A. R. w 2/4 cz. oraz A. O. w 1A cz. (KW Nr [...]), nr [...] - będącej własnością Skarbu Państwa we władaniu Zarządu Melioracji i urządzeń Wodnych (KW Nr [...]) oraz nr [...] - będącej własnością D. K. (KW Nr [...]).

Do chwili modernizacji operatu ewidencyjnego powyższy fakt nie był uwidoczniony w ewidencji gruntów i budynków, gdyż na dotychczasowych mapach w skali 1:2880 nie były naniesione wszystkie istniejące budynki, w tym budynek nr [...]. Należy podkreślić, iż to, że część budynku nr [...] usytuowana jest na działkach stanowiących własność innych podmiotów nie jest wynikiem nieprawidłowo wykonanej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, gdyż (o czym powyżej) działka stanowiąca koryto potoku została ujawniona na mapach już na przełomie XIX i XX wieku, czyli dziesiątki lat przed budową budynku nr [...]. Należy również podkreślić, iż przebieg granic ww. działek wykazany obecnie w zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków jest zgodny z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

W niniejszej sprawie Skarżąca winna dążyć do uregulowania stanu prawnego gruntu, na którym został wybudowany budynek nr [...]. Można to uczynić jedynie w postępowaniu cywilnym na wniosek osób zainteresowanych. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, w korespondencji prowadzonej z A. O., jednoznacznie przedstawiło stanowisko w sprawie ustalenia linii brzegowej potoku "Ż". Zgodnie z art. 220 ustawy Prawo wodne w przypadku śródlądowych wód płynących linię brzegu ustala, w drodze decyzji, na wniosek podmiotu mającego interes prawny lub faktyczny minister właściwy do spraw gospodarki wodnej. Podstawę ustalenia linii brzegu stanowi dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych. Dokumentacja do ustalenia linii brzegowej przygotowywana przez geodetę zgodnie z art. 220 ustawy Prawo wodne powinna zawierać oprócz projektu rozgraniczenia, dokumenty przeznaczone do ujawnienia zmian w ewidencji gruntów (w tym wykaz zmian użytku Wp) i w księgach wieczystych. Przez wydanie decyzji o ustaleniu linii brzegu, możliwe będzie precyzyjne wykazanie zasięgu własności z jednoznacznym potwierdzeniem praw właścicielskich powstałych z mocy prawa. Pozwoli to na synchronizację stanu faktyczno-prawnego ze stanem ewidencyjno-prawnym, m. in. w zakresie katastru wodnego, dla którego źródłem informacji są dane z ewidencji gruntów.

Zgodnie z obowiązującym przepisem § 85 rozporządzenia, aktualizacji danych przedmiotowych organ dokonuje na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, spełniającej wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz zawierać wykaz zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w § 46 ust. 3.

Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że podniesione przez A. O. w odwołaniu zarzuty nie mogą być rozstrzygnięte przez organy administracji państwowej. Nabycie przez skarżącą części działek nr [...] i nr [...] może się odbyć wyłącznie w postępowaniu cywilnym. Natomiast zasięg prawa własności działki nr [...] można stwierdzić w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym przez Wójta Gminy S na wniosek właściciela nieruchomości przyległych.

Organy prowadzące ewidencję nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu. Stąd poprzez żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji nie można dochodzić ani udowodnić swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wyraźnie odróżniają regulacje powiązane z ewidencją gruntów i budynków (art.20-26) od problematyki rozgraniczenia nieruchomości (art. 29-39). Ewidencja gruntów i budynków pełniąc funkcje informacyjno - techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani też nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie aktualne stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. W postępowaniu ewidencyjnym nie ustala się zasięgu własności nieruchomości a jedynie odtwarza ustalony wcześniej przebieg granic dla nieruchomości na podstawie materiałów źródłowych. Rozgraniczenie nieruchomości służy natomiast ustaleniu przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzeniu odpowiednich dokumentów. Sprawą o rozgraniczenie jest sprawa, w której przyczyną konfliktu i istotą sporu jest przebieg granic nieruchomości wyznaczających i określających wprost ich powierzchnie.

Starosta W w swoim postępowaniu nie naruszył zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a zwłaszcza przepisów art. 7, art. 77, 80 kpa mających istotny wpływ na wynik sprawy. Przy rozpatrywaniu sprawy organ I instancji kierował się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy oraz art. 77 §1 kpa., który stanowi, iż organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia sprawy. Natomiast obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego polega na dokładnym zapoznaniu się z tym materiałem, ustosunkowaniu się do zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Wykonanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego winno odbywać się z uwzględnieniem norm wynikających z przepisów prawa o charakterze proceduralnym.

Na powyższą decyzję A. O. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Zarzuciła, że organ odwoławczy pisząc o prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji nie dostrzegł oczywistego absurdu sytuacji, że środkiem domu biegnie ponoć działka stanowiąca koryto potoku. Sam przy tym jednak przyznał, że koryto potoku nie posiada prawidłowego odzwierciedlenia na mapie ewidencyjnej w postaci odrębnej działki, o czym stanowi § 9 ust. 3a rozporządzenia. Skoro tak, to całe rozstrzygnięcie spornej decyzji nie jest poprawne.

Skarżąca zakwestionowała także rozważania organu odnośnie zastosowania w sprawie art. 220 prawa wodnego. Przepis ten dotyczy bowiem ustalenia linii brzegowej, podczas gdy na przedmiotowej działce nie ma i nigdy nie było żadnej wody (stoi na niej dom). Nie sposób więc ustalać linię brzegową potoku, który nie istnieje (którego w ogóle nie ma) lub znajduje się na działkach nie stanowiących własności skarżącej.

Wyjaśniła, że w sprawie nie chodzi o prawo do działek, tylko o odzwierciedlenie przebiegu potoku. Prawo skarżącej do przedmiotowych działek (na której stoi dom) zostało m.in. ustalone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział I Cywilnych z dnia 1 grudnia 2011 r. (sygn. akt [...]). Postanowieniem tym stwierdzone zostało zasiedzenie przez J. R. i A. R. działek położonych w S o nr [...], [...], [...] i [...]. Jak wynika z sentencji wskazanego postanowienia, działki te zabudowane są budynkiem mieszkalnym nr [...] (obręb [...] S).

Według skarżącej wadliwy wpis w ewidencji gruntów jest wynikiem wadliwego działania organu administracji, który wadliwie odzwierciedlił przebieg potoku w ewidencji. Organ, który błąd popełnił, powinien z własnej inicjatywy (z urzędu) wyprostować stan ewidencyjny.

W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2018.2107 t.j.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treścią art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j. ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Orzekanie - w myśl art.135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.

Kontrolując zaskarżoną decyzję stosownie do powyższych zasad, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż decyzja ta nie narusza prawa.

Na wstępie wskazania wymaga, że przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasady dotyczące aktualizacji danych ewidencyjnych oraz podstaw i zasad wymiany tych danych ewidencyjnych tj. ich aktualizacji, znajdują oparcie w prawidłowo powołanych przez organ przepisach art. 24 ust. 2a pkt. 1 oraz ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2017.2101 ze zm.), dalej pgik. Zbędne jest więc ponowne przytaczanie treści powyższych przepisów, a także prawidłowych wskazań organu co do istoty postępowania ewidencyjnego, które ma charakter wyłącznie informacyjny, służy bowiem ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Wskazać dodatkowo jedynie należy, że świetle przepisów § 12, 44 pkt 2 i 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2016.1034 t.j.), dalej rozporządzenie egib, będącego aktem wykonawczym do pgik, do zadań Starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy: utrzymywanie w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Regulując zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych, przepisy rozporządzenia posługują się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być przy tym oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonywanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności; wyrok NSA z 29 września 2011 r., I OSK 1596/10, Lex 1069442). Stąd dokonywane wpisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny, a organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające.

Prawidłowo też uznały organy, że treścią i istotą żądania skarżącej skierowanego do organu I instancji (pisma skarżącej z dnia 2 i 12 lutego 2016 r. oraz z dnia 15 marca 2018 r. , wpł. do organu 21.03.2018 r., k. 2, 4, 109 akt adm.) było wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu na mapie ewidencyjnej granicy działki ew. nr [...] z działką ew. nr [...] stanowiącą koryto dawnego potoku Ż. Istotę sporu w sprawie stanowi więc stan wynikający z treści aktualnej mapy ewidencyjnej, wskazującej, iż działka nr [...], na której usytuowany jest budynek mieszkalny nr [...] "przecięta" jest działką nr [...]. Oczywiste jest więc, że aktualny stan faktyczny na gruncie jest odmienny od zobrazowanego na tej mapie. Skarżąca kwestionowała tym samym treść mapy ewidencyjnej ustaloną w wyniku przeprowadzonej w 2010 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla jednostki S. Skarżąca powoływała się także na treść prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z dnia 1. 12. 2011 r. , sygn. akt [...], zgodnie z którym J. R. i A. R. nabyli przez zasiedzenie udział po ½ części każdy z nich we własności nieruchomości położonej w S, składającej się z działek o numerach [...], [...], [...], [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym oznaczonym nr. 114, wpisanej do rejestru gruntów, nr. jedn. rej. [...] obr. [...] – S, dla której nie urządzono zbioru dokumentów ani nie założono księgi wieczystej z dniem 1 stycznia 2003 r. (k. 111 akt adm.).

Aktualnie skarżąca jest współwłaścicielką w ½ części działki ew. nr [...], drugą współwłaścicielką w ½ części jest A. R. (odpis z Kw nr [...], wypis z rejestru gruntów z dnia 14.06.2018, akt notarialny- umowa darowizny z dnia 5.12.2013 r, Rep. A Nr [...] – k. 114-116, 159, 160-163 akt adm.). Działka ta jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, rok zakończenia budowy 1934 (wypis z rej. gruntów k. 159). Natomiast jak wynika z odpisu z Kw nr [...] (k. 169), oraz wypisu z rejestru gruntów dla działki nr [...], (k. 164), działka ta jest własnością Skarbu Państwa i stanowi teren zabudowy mieszkaniowej – 0,0073 ha oraz wód płynących – 0,0096 ha (wypis z rej. gruntów k. 164).

Rozpatrując wniosek skarżącej organ zgromadził dostępną w jego zasobach dokumentację dotyczącą powyższej nieruchomości, oraz przebiegu potoku Ż, począwszy od mokrodruku z 1844 r. poprzez mapę z 1904 r., mapę ewidencyjną w skali 1:2880, operat wykonany w celu podziału drogi, którym działki nr [...] i [...] zostały podzielone na działki [...], [...], [...] i [...], mapy z projektem podziału wykonanym również w celu poszerzenia drogi, która co prawda nie dotyczył podziału nieruchomości objętej ww. postanowieniem ale na której został przedstawiony przebieg potoku Ż (także na szkicu), dokumentację z modernizacji operatu ewidencyjnego [...] wraz ze szkicem polowym, mapę zasadniczą, mapy złożone przy księgach wieczystych Kw nr [...] i Kw nr [...], fotografię mapy złożoną do akt sprawy o zasiedzenie, nakładkę aktualnej mapy ewidencyjnej na mapę katastralną z 1904 r. Szczegółowy spis i opis powyższych dokumentów zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie kart akt sprawy administracyjnej. Sąd stwierdza że odpowiada on zawartości tych akt. (k. 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

Dokumentacja powyższa została poddana analizie z uwzględnieniem żądania skarżącej oraz przepisów ustawy pgik i rozporządzenia egib. Na podstawie bowiem przepisów tych aktów prawnych orzekają organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków. Dokonana przez organy analiza dostępnej dokumentacji doprowadziła organy do następujących wniosków : po pierwsze przebieg granicy działki nr [...] tj. koryta potoku na dostępnych mapach nie uległ zmianie od czasu powstania pierwszej mapy do chwili obecnej – działka stanowiąca koryto potoku została ujawniona na mapach już na przełomie XIX i XX wieku, po drugie – budynek nr [...] został naniesiony na mapę w sposób prawidłowy w trakcie przeprowadzonej modernizacji ewidencji w 2010 r. i potrzecie - istotnie, koryto potoku Ż nie posiada aktualnie prawidłowego odzwierciedlenia na mapie ewidencyjnej w postaci odrębnej działki ewidencyjnej – wbrew treści § 9 ust. 3a rozporządzenia egib. Ten ostatni wniosek poparty został nadto porównaniem map ewidencyjnych z aktualną sytuacją w terenie. Zgodnie natomiast z treścią § 9 ust. 3a rozporządzenia: "Grunt zajęty przez ciek naturalny stanowi odrębną działkę ewidencyjną w granicach linii brzegu, niezależnie od tego, czy wody w tym cieku płyną korytem naturalnym czy korytem uregulowanym odkrytym lub zakrytym". Powyższe ustalenia Sąd uznał za prawidłowe, w szczególności jeżeli chodzi o faktyczny przebieg potoku w terenie, co jest kwestią kluczową w sprawie. Organy dokonały powyższej analizy pod kątem możliwości uwzględnienia wniosku skarżącej, tj. przeanalizowały dostępną dokumentację stanowiącą zasób organu prowadzącego ewidencję, skoro skarżąca żądała naniesienia żądanej zmiany z urzędu. Zasadności żądania skarżącej i zarzutów skargi nie sposób oceniać w niniejszej sprawie bez uwzględnienia faktu, że : 1. aktualna mapa ewidencyjna powstała w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków i jak twierdzi skarżąca na skutek błędu wówczas popełnionego, 2. wbrew twierdzeniom skargi żądanie dotyczyło zmiany przebiegu granicy gruntu zajętego przez wody płynące w taki sposób aby odzwierciedlało aktualne jego położenie i w rezultacie aby z mapy ewidencyjnej nie wynikało, iż grunt pod potokiem przebiega przez działkę skarżącej, pod budynkiem mieszkalnym. Ustalenia i twierdzenia organu są w tej kwestii prawidłowe.

Postanowienia art. 24a ust. 6, 7 i 9 pgik regulują terminy zgłaszania uwag do danych zawartych w projekcie operatu opisowo - kartograficznego i zarzutów do operatu, oraz sposób i formę załatwiania przez organ prowadzący modernizację uwag i zarzutów. Zgodnie z ust. 2. art. 24a pgik starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 3). Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (ust.4). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Obejmuje on m.in. wyłożenie do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, na okres 15 dni roboczych, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4), ze stosowną informacją o terminie i miejscu wyłożenia oraz prawo zgłaszania uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego przez każdego czyjego interesu prawnego one dotyczą, w okresie wyłożenia projektu do wglądu (ust. 6). Uwagi te rozpatruje upoważniony pracownik organu, rozstrzyga o ich przyjęciu lub odrzuceniu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Zgodnie z art. 24a ust. 8 pgik po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej. Wówczas też każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji zgłaszać zarzuty do tych danych (art. 24a ust. 9 pgik).

Sposobem załatwienia uwag do projektu operatu modernizacji gruntów i budynków jest udzielenie przez organ informacji o sposobie ich rozpatrzenia oraz uczynienie w protokole wzmianki o treści uwag i sposobie ich rozpatrzenia- ust. 7, natomiast o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji - ust. 10

Natomiast zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków - ust. 12. Mają zatem wówczas zastosowanie ogólne zasady aktualizacji danych ewidencyjnych przewidziane w art. 24 ust. 2a pgik. Mając na względzie powyższe uregulowania, organy nie miały podstaw aby żądanie skarżącej i zgłoszone zarzuty traktować jako środki prowadzące do zmiany danych dotyczących faktycznego przebiegu potoku "Ż" z urzędu, nawet w przypadku popełnienia błędu w trakcie przeprowadzonej modernizacji ewidencji. Jak również wynika z akt administracyjnych, w trakcie prowadzonej modernizacji współwłaścicielka działki [...] A. R. potwierdziła położenie budynku na działkach [...], [...], [...] (k. 78 akt adm.). Skoro w trakcie prowadzonej modernizacji nie miało miejsca zgłoszenia uwag ani zarzutów, to obecnie brak podstaw aby jak chce tego skarżąca organy z urzędu mogły dokonać "naprawienia błędów popełnionych w jej toku" z pominięciem treści art. 24a ust. 12 pgik. Nie było też przedmiotem kontrolowanego postępowania dochodzenie przyczyn, dla których współwłaścicielka działki nr [...] złożyła takiej treści oświadczenie o położeniu budynku mieszkalnego nr [...]. Nie jest także przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego dokonywanie kontroli prawidłowości przeprowadzonej w 2010 r. modernizacji obrębu S, ale kontrola legalności zaskarżonej decyzji, tj. czy odmowa uwzględnienia wniosku skarżącej nie narusza prawa.

Najistotniejszą kwestią w sprawie jest prawidłowo wskazana przez organ przyczyna, dla której – pomimo istniejącego błędu w przedstawieniu na mapie ewidencyjnej prawidłowego przebiegu potoku "Ż" - organy nie mogły uczynić zadość żądaniu skarżącej. Stwierdzić należy, że i w tym zakresie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Rozwiązanie powyższej kwestii wykracza poza przedmiot regulacji ustawy pgik i nie leży w obecnym stanie sprawy w kompetencjach organów ewidencyjnych. Jak wynika z wyżej już powołanego przepisu § 9 ust. 3a rozporządzenia egib, grunt zajęty przez ciek naturalny stanowi odrębną działkę ewidencyjną w granicach linii brzegu (....). Jest okolicznością niesporna, ze rzeczywisty bieg potoku nie pokrywa się z wykazaną na mapie działką pokrytą wodą (śródlądowa woda płynąca - art. .... P.w.). Zatem granice działki ewidencyjnej – stanowiącej grunt zajęty przez ciek naturalny stanowią granice linii brzegu. Jak twierdzi skarżąca, potok nie przebiega w żadnym zakresie przez działkę stanowiąca jej własność. Zatem dla prawidłowego zobrazowania na mapie ewidencyjnej przebiegu potoku - odmiennego niż wynika to z aktualnej mapy ewidencyjnej oraz całości dokumentacji pozostającej w zasobach organu, konieczne jest ustalenie aktualnej linii brzegu potoku. Kwestię tę regulują przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. 2018.2268), dalej p.w. Jak wynika z art. 220 ust. 5 p.w. "Linię brzegu ustala, w drodze decyzji, na wniosek podmiotu mającego interes prawny lub faktyczny:

1) właściwy terenowy organ administracji morskiej - dla morskich wód wewnętrznych oraz wód morza terytorialnego;

2) minister właściwy do spraw gospodarki wodnej - dla śródlądowych wód płynących.

Stosownie do ust. 6 tego przepisu "Podstawę ustalenia linii brzegu stanowi dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, który zawiera dokumentację wskazaną w pkt. 1 i 2 tego ustępu. Projekt rozgraniczenia gruntów, o którym mowa w ust. 6, sporządza osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, o których mowa w art. 43 pkt 1, 2 lub 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (art. 220 ust. 8). W dalszej części przepis art. 220 p.w. określa procedurę doręczenia lub ujawnienia decyzji w sprawie ustalenia linii brzegu (ust. 8, 9, 10, 11). Jak wynika z powyższego przepisu, organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest legitymowany do złożenia wniosku o ustalenie linii brzegu, wniosek taki może bowiem złożyć jedynie podmiot mający interes prawny lub faktyczny, dostarczając jednocześnie projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych o której mowa w art. 220 ust. 6 p.w. Stosownie do art. 220 ust. 20 p.w., decyzja o ustaleniu linii brzegu stanowi podstawę do dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do art. 200 p.w, oraz przepisów art. 29-38 pgik regulujących administracyjne postepowanie o rozgraniczenie nieruchomości, decyzja w przedmiocie ustalenia linii brzegu wydawana na podstawie art. 200 p.w. służy co do zasady zainicjowaniu procesu zmian własnościowych spowodowanych zmianą koryta cieku wodnego. Nie jest ona wszak decyzją o rozgraniczeniu nieruchomości ale decyzją o ustaleniu linii brzegu czyli swoistym "rozgraniczeniu" gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych. Decyzja taka ma stanowić jedynie dowód konieczny do innych rozstrzygnięć sądowych i administracyjnych a postępowanie zakończone jej wydaniem nie rodzi skutków rozgraniczenia nieruchomości ponieważ nie kształtuje stanu prawnego. Stanowi ona wyłącznie odzwierciedlenie aktualnego stanu pokrycia gruntów wodami a organ ustalający w drodze decyzji linię brzegu nie jest uprawniony do ustalania stanu prawnego nieruchomości (por. wyroki NSA z dnia 18 września 2018 r., II OSK 1279/16, Lex nr 2571967, z dnia 13 grudnia 2018 r., II OSK 452/18, Lex nr 2690326).

Dlatego też w kontrolowanej sprawie organy, nie dysponując ostateczną decyzją o ustaleniu linii brzegowej potoku Ż oraz wydanymi w jej następstwie jakimikolwiek orzeczeniami wykazującymi prawo własności skarżącej do wykazanej na mapie ewidencyjnej działki nr [...] stanowiącej aktualnie własność Skarbu Państwa prawidłowo uznały, że wniosek skarżącej o dokonanie aktualizacji przez wyeliminowanie z treści mapy ewidencyjnej tej części ww. działki, która umiejscowiona jest w granicach nieruchomości skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzuty skargi nie mogły więc zostać uwzględnione. Sąd nie stwierdził także innych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.