Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 202/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 11 oraz art. 107
journal: Dz.U. 2018 poz 169
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant ref. staż. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2018 roku; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 1037 (tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 202/19

Uzasadnienie

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzja z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej "Kpa"), art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481), art. 4, art. 11 oraz art. 107 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (tekst jedn. Dz. U z 2018 r., poz. 169 ze zm.), przepisów 1.4.1.1, 1.4.2.2.1, 4.1.1.1, 4.1.1.3, 6.1.1.3, 6.1.1.4, 6.1.3, 6.1.3.1, 6.1.5.4.3, załącznika A i B do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1119) oraz lp. 4.1 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] o nałożeniu na T. Sp. z o.o. z siedzibą w K., zwaną także "stroną", "skarżącą", karę pieniężną w wysokości 3000 (słownie: trzy tysiące) złotych.

Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2018 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości K., w trakcie której zatrzymano samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym[...], którym kierował Pan P. P. Ustalono, iż przedmiotowym pojazdem wykonywano przewóz w sztykach przesyłki następujących towarów niebezpiecznych:

1) [...], I grupy pakowania, w ilości 25 kg;

2) [...] MATERIAŁ ŻRĄCY CIEKŁY I.N.O., III grupy pakowania, w ilości 237 kg.

Nadawcą ww. towaru niebezpiecznego była strona niniejszego postępowania. Ustalenia kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., który kierowca podpisał bez wnoszenia uwag.

Po przeprowadzeniu postepowania wyjaśniającego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3000 (słownie: trzy tysiące) złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło zapakowanie, nadanie, załadunek lub przewóz towarów niebezpiecznych w opakowaniu, które nie spełnia wymagań odpowiednio ADR, RID lub ADN odrębnie dla każdego numeru UN lub rodzaju opakowania, tj. naruszenie, o którym mowa w lp. 4,1 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 169 ze zm.).

Od powyżej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, w którym zaskarżyła przedmiotową decyzję w całości oraz wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania oraz z ostrożności procesowej, o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła nadto naruszenie art. 8, art. 10, art. 15, art. 77 Kpa oraz art. 59 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych w zw. z art. 6.1.3.1 lit. (f) umowy ADR, polegające zarówno na ich błędnej wykładni, jak i niewłaściwym zastosowaniu. Podkreśliła, że organ I instancji rażąco naruszył przepisy prawa procesowego bowiem wydał on decyzję bez zapoznania się, z nadanym w terminie na poczcie, pismem strony z dnia [...] lipca 2018 r. Ponadto, odniesienie się do tego pisma przez organ odwoławczy będzie stanowiło naruszenie, wyrażonej w art. 15 Kpa, zasady dwuinstancyjności. Wskazała również, że Chiny nie są stroną umowy Konwencji Wiedeńskiej, która została ratyfikowana przez Republikę Chin (Tajwan). W związku z tym w jej ocenie należy uwzględnić oznaczenie przyjęte przez to państwo oraz odnieść się do innych aktów prawnych o charakterze międzynarodowym, wskazujących znaki państw należących do ONZ. Skarżąca podkreśliła, że skrót "CN" dla oznaczenia Chin potwierdza praktyka organów Chin, tj. Inspekcji Wwozowo - Wywozowej i Kwarantanny Chińskiej Republiki Ludowej oraz stanowisko kierownika Biura Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu w S. Jej zdaniem określenie "CN" jest także używane dla oznaczenia Chin, m.in. przez agendę Narodów Zjednoczonych zajmująca się lokalizacją transportu i handlu - UN/LOCODE, czy też przez Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Powietrznych (IATA). Wyjaśniła, że [...] w piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r. odwołuje się do przepisów Konwencji Wiedeńskiej, której Chiny nie są stroną, a przy tym wskazuje na skrót "CHN", który nie wynika, ani z Konwencji Wiedeńskiej, ani z Konwencji Genewskiej. Do odwołania tego dołączyła potwierdzenie nadana przesyłki, wydruk wiadomości SMS oraz wydruki ze strony United Nations Treaty Collection.

Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie wskazał na brzmienie przepisów art. 189a § 2 kpa oraz art. 107 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Organ wyjaśnił, że w oparciu o wskazane przepisy nie ma możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d kpa w, związku z art. 189a § 2 pkt 1 kpa. nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Uznał również, że w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 189e oraz f kpa, bowiem kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o przewozie towarów niebezpiecznych w art. 109 tej ustawy. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 a § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IV a kpa.

Przechodząc do analizy przepisów prawa materialnego organ wskazał, że zgodnie z treścią przepisu art. 107 ust. 1, ust. 2, ust. 4 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych, który narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 10 000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Kary pieniężne nakłada, w drodze decyzji administracyjnej wojewódzki inspektor transportu drogowego. W myśl art. 4 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, w sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą do przewozu towarów niebezpiecznych, w tym do środków transportu i urządzeń transportowych, stosuje się odpowiednio ADR, RID lub ADN.

Stosownie do art. 11 ww. ustawy, obowiązki uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określają odpowiednio ADR, RID lub ADN oraz przepisy ustawy. Organ podkreślił również, że Chińska Republika Ludowa nie jest strona umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR). W myśl przepisu 1.4.1.1 umowy ADR, uczestnicy przewozu towarów niebezpiecznych powinni podejmować środki bezpieczeństwa odpowiednie do natury i zakresu dających się przewidzieć zagrożeń, w celu zapobieżenia szkodom i urazom oraz, jeżeli jest to wskazane, w celu zminimalizowania ich skutków. Uczestnicy przewozu powinni, w każdym przypadku, stosować się do odpowiednich wymagań ADR. Organ wskazał na brzmienie przepisu 1.4.2.1.1 umowy ADR określającego obowiązki nadawcy towarów niebezpiecznych, który ma dostarczyć do przewozu tylko takie przesyłki, które spełniają wymagania ADR. Z kolei przepis 4.1.1.1 umowy ADR określa wymogi stawiane na sposobie ich pakowania. Organ przedstawił również treść przepisów 4.1.1.3, 6.1.1.3, 6.1.1.4, 6.1.5.4.3, 6.1.3.1 umowy ADR i wyjaśnił, że konsekwencją tych przepisów jest treść lp. 4.1 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, który przewóz towarów niebezpiecznych w opakowaniu, które nie spełnia wymagań odpowiednio ADR, RID lub ADN, odrębnie dla każdego numeru UN lub rodzaju opakowania, sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 3000 złotych.

Rozpoznając przedmiotową sprawę, Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności poświadczonego tłumaczenia z języka chińskiego formularza wyników ekspertyzy dotyczącej zastosowania opakowań do transportu eksportowanych towarów niebezpiecznych, wynika jednoznacznie, że kontrolowane opakowanie, zawierające oznaczenie: [...] podlegało badaniu przeprowadzonemu przez Inspekcję Wwozowo-Wywozową i Kwarantanny Chińskiej Republiki Ludowej. Jednakże Chińska Republika Ludowa nie jest stroną umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR). W związku z tym państwo to, w rozumieniu umowy ADR, nie mogło upoważnić żadnego podmiotu, w tym Inspekcji Wwozowo-Wywozowej i Kwarantanny Chińskiej Republiki Ludowej, do badań opakowań transportowych przeznaczonych do przewozu towarów niebezpiecznych, pod względem ich zgodności z wymaganiami tej umowy. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie przyjąć należało, iż kontrolowane opakowanie nie podlegało certyfikacji zgodnej z umową ADR. Doszło zatem niewątpliwie do naruszenia polegającego na przewozie towarów niebezpiecznych w opakowaniu, które nie spełnia wymagań odpowiednio ADR, RID lub ADN.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, w którym wskazano, że organ I instancji rażąco naruszył przepisy prawa procesowego bowiem wydał on decyzję bez zapoznania się, z nadanym w terminie na poczcie, pismem strony z dnia [...] lipca 2018 r., organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 15 Kpa, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określona w art. 15 Kpa polega zaś na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Organowi odwoławczemu ustawodawca przyznał możliwość uchylenia orzeczenia organu I instancji i w to miejsce wydania własnego orzeczenia (reformacyjnego) i to zarówno w części, jak i w całości. Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych uznał, że w granicach własnej kompetencji do orzekania w ramach dwuinstancyjności postępowania administracyjnego może usunąć wadliwości orzeczenia pierwszoinstancyjnego. Dlatego też Główny Inspektor Transportu Drogowego odniósł się do pisma pełnomocnika strony z dnia [...] lipca 2018 r. w decyzji odwoławczej. Organ uznał, ze w przedmiotowym przypadku, de facto, bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy znak opakowania, jako znak państwa zawierał "RC", czy "CN". Istotne jest jedynie, że Chiny, nie są stroną Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r., ergo nie posiadają jednostki upoważnionej do badania opakowań zgodnie z umową ADR. Użyte w przedmiotowym przypadku opakowanie nie podlegało zatem badaniu przeprowadzonemu przez uprawniony podmiot zgodnie z umową ADR. Organ odwoławczy podkreślił również, że w ww. opakowaniu przewożony był towar niebezpieczny [...], I grupy pakowania, tj. towar niebezpieczny o właściwościach trujących stwarzający duże zagrożenie (I grupa pakowania - najwyższe natężenie stwarzanego zagrożenia). W przedmiotowym przypadku szczególnie istotne było zatem, aby opakowanie dawało gwarancję zabezpieczenia ładunku przed jego wydostaniem się na zewnątrz. Takie zdarzenie mogłoby bowiem stanowić bardzo poważne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz środowiska naturalnego. Ponadto państwa nie będące stronami umowy ADR, mogą uczestniczyć w obrocie towarami niebezpiecznymi na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych krajów - stron umowy ADR. Niemniej jednak muszą się one wówczas stosować do wymogów tej umowy, w tym do tych, które dotyczą konstrukcji i badań opakowań. W takim przypadku, do przewozu towarów niebezpiecznych mogą być użyte opakowania poddane badaniom i zatwierdzone przez uprawniony organ jednego z państw - stron umowy ADR.

Odnosząc się z kolei do wniosku o wystąpienie do podmiotów: GACC i AQSIQ z prośbą o wydanie zaświadczenia potwierdzającego stosowanie przez Chiny, na dzień kontroli, skrótu "CN" na określenie kraju pochodzenia towarów i ich opakowań, organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W rozpatrywanym przypadku, w ocenie organu, bez znaczenia pozostaje okoliczność, jaki znak państwa powinno zawierać kontrolowane opakowanie. W ocenie organu odwoławczego przeprowadzenie ww. dowodu nie ujawniłoby więc nowych istotnych okoliczności w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy uznał również, że w przeprowadzonym postępowaniu, organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 Kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Zaskarżona decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 Kpa.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie znajdował zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec. Przywołując orzecznictwo sadów administracyjnych organ uznał, że to na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne Ponadto jakkolwiek bowiem organ administracji jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału, to jednak strona nie jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. W przedmiotowym przypadku strona nie wskazała żadnych okoliczności, które w jego ocenie uzasadniałyby zastosowanie art. 109 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z przytoczonym już powyżej przepisem 1.4.2.1.1 lit (c) umowy ADR, nadawca powinien używać wyłącznie opakowań, DPPL oraz cystern (pojazdów-cystern, cystern odejmowalnych, pojazdów-baterii, MEGC, cystern przenośnych i kontenerów-cystern), które są dopuszczone i odpowiednie do przewozu danych materiałów oraz posiadają znaki wymagane przez ADR. Tym samym sprawdzenie opakowań, w których mają zostać nadane towary niebezpieczne, stanowi jeden z podstawowych obowiązków nadawcy. W przedmiotowym przypadku zaś, do ustalenia, że użyte do przewozu towaru niebezpiecznego UN 2630 opakowanie nie odpowiadało warunkom umowy ADR, wystarczające było przeprowadzenie zwykłych oględzin ładunku. Strona nie przeprowadziła jednak tych czynności, a to świadczyło o tym, że nie dochowała ona należytej staranności wymaganej od niej jako od uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że pod pojęciem naruszenia na które uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie miał wpływu trzeba rozumieć tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Okoliczności i zdarzenia tylko i wyłącznie o takim właśnie charakterze, są tymi, których w rozumieniu przywołanego przepisu, uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie może przewidzieć i nie ma na nie wpływu.

Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła naruszenie :

1. przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez GITD wyczerpującego postępowania dowodowego i zaniechanie zebrania materiału dowodowego na okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z żądaniem Skarżącej, tj. na okoliczność czy skrót "CN" stanowi prawidłowe oznaczenie Chin jako kraju eksportującego towary niebezpieczne;

2. przepisu postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 15 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek merytorycznego odniesienia się przez GITD do twierdzeń organu I instancji – [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WiTD"), które to twierdzenia stanowiły meritum decyzji z dnia [...] lipca 2018 roku, sygn. [...] (dalej: "Decyzja WITD"), co skutkowało naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania;

3. przepisu prawa materialnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 34 Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów z dnia 23 maja 1969 roku (Dz. U. z dnia 2 listopada 1990 roku) (dalej: ..Konwencja Traktatowa") poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i w konsekwencji przyjęcie, że państwa niebędące stronami Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 roku (dalej: "Umowa ADR"), w tym Chiny, muszą stosować się do wymogów Umowy ADR; czego konsekwencją jest: naruszenie

4. przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 4,11 oraz 107 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 roku o przewozie towarów niebezpiecznych w zw. z art. 1.4.1.1,1.4.2.2.1, 4.1.1.1, 4.1.1.3, 6.1.1.3, 6.1.1.4, 6.1.3, 6.1.3.1, 6.1.5.4.3 Umowy ADR oraz l.p. 4.1. załącznika do u.p.t.n. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 5 lipca 2018 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw - poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że z przepisów tych wynika, iż kontrola przewożonego towaru i jego certyfikacji może być przeprowadzona wyłącznie przez jednostkę państwa będącego stroną Umowy ADR, a w konsekwencji, że WITD był uprawniony do nałożenia na Skarżącą kary administracyjnej za rzekome zapakowanie i nadanie oraz przewóz towaru niebezpiecznego, tj. seleninu baru oznaczonego [...] w opakowaniu, które nie spełnia wymagań Umowy ADR;

5. przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 36 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: "TfUE") i wynikającej z tego przepisu zasady wzajemnego uznania standardów - poprzez niedozwoloną i bezzasadną ponowną weryfikację dopuszczalności wprowadzenia towaru do obrotu na terytorium Unii Europejskiej pomimo tego, iż towar został skontrolowany (także pod kątem prawidłowości oznaczenia opakowania i jego certyfikacji dokonanej przez państwo pochodzenia czyli Chiny) i dopuszczony do obrotu przez odpowiednie organy Królestwa Belgii.

Mając na uwadze stawiane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., p. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej z tym, że kontrola ta w myśl § 2 w/w. artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada zaskarżoną decyzję, postanowienie, akt bądź inną czynność z zakresu administracji publicznej mając na uwadze obowiązujące w dacie ich wydania przepisy postępowania oraz prawa materialnego, nie kieruje się natomiast przy orzekaniu wzglęgami słuszności bądź też zasadami współżycia społecznego.

Niezależnie od powyższego sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. p. 1302 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a.).

Mając powyższe kryteria na uwadze sąd uznał, że skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana w mocy decyzja z [...] lipca 2018 roku naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Zaskarżoną decyzją utrzymana została w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2018 roku nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości 3000 złotych za zapakowanie, nadanie, załadunek lub przewóz towarów niebezpiecznych w opakowaniu, które nie spełniły wymagań ADR odrębnie dla każdego numeru UN lub rodzaju opakowania. Organ I instancji jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia wskazał art. 107 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych oraz l.p.4.1 załącznika do tej ustawy. Według jego oceny naruszenie przez skarżącą obowiązków wynikających z przepisów umowy ADR polegało na nieprawidłowym oznakowaniu przewożonego towaru poprzez umieszczenie na opakowaniu znaku wyróżniającego niespełniającego wymogów umowy ADR. Kwestią rozważaną zatem przez organ I instancji był sposób oznaczenia kraju pochodzenia towaru. Za stwierdzone w tym zakresie uchybienie na skarżącą została nałożona kara pieniężna w wysokości 3000 zł.

Rozpoznający odwołanie strony Główny Inspektor Transportu Drogowego nie odniósł się merytorycznie do tych okoliczności zaś jego argumentacja przyjęła bowiem inny kierunek albowiem organ ten uznał, że Chińska Republika Ludowa nie jest stroną umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) a zatem nie mogła upoważnić żadnego podmiotu, w tym Inspekcji Wwozowo – Wywozowej i Kwarantanny Chińskiej Republiki Ludowej do badań opakowań transportowych przeznaczonych do przewozu towarów niebezpiecznych pod względem ich zgodności z wymaganiami tej umowy. Zdaniem organu II instancji w unijnej sprawie należy przyjąć, że kontrolowane opakowanie nie podlegało certyfikacji zgodnej z umową ADR.

W tym stanie rzeczy należy zgodzić się z zarzutem skarżącej, że w niniejszej sprawie doszło niewątpliwie do naruszenia art. 15 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem organ odwoławczy nie odniósł się do stanowiska organu I instancji, naruszając w ten sposób sformułowaną w w/w przepisie zasadę dwuinstancyjności. Należy również podkreślić, że sprawa prawidłowego oznakowania kraju pochodzenia towaru nie została w sprawie wyjaśniona albowiem organy obu instancji nie uwzględniły wniosków dowodowych zawartych w piśmie z dnia [...] lipca 2018 roku zaś Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił się całkowicie od wyjaśnienia tego problemu co pozbawiło skarżącą zarówno prawa do uzyskania merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia zapadłego przed organem I instancji w ramach realizacji zasady dwuinstancyjności. Zasadny jest zatem podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się zaś do stanowiska zajętego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, iż skarżąca nie uzyskała na opakowaniu certyfikacji uprawnionego organu jednego z państw – stron umowy ADR Sąd podzielił słuszność zarzutu skarżącej, że organ dopuścił się naruszenia art. 34 Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów z dnia 23 maja 1969 roku (Dz. U. z 2 listopada 1990 roku) albowiem uznał, że Chińska Republika Ludowa, która nie jest stroną umowy ADR musi stosować się do przepisów tej umowy. W stosunku do każdej umowy międzynarodowej wszystkie państwa można podzielić na dwie kategorie: na jej strony oraz państwa nie będące stronami danej umowy, czyli na tzw. państwa trzecie. Według Konwencji Wiedeńskiej termin "strona" oznacza państwo, które wyraziło zgodę na związanie się traktatem i dla którego traktat wszedł w życie (art. 2 ust. 1 lit. g).

Jest ogólną zasadą, że umowa międzynarodowa obowiązuje i tworzy określone prawa i obowiązki jedynie dla jej stron. Zasada ta ujmowania jest w łacińską maksymą pacta tertiis nec nocet nec prosunt. Jest to wydane z podstawowymi zasadami prawa międzynarodowego – suwerennością i równością państw. Żadnemu państwu nie można bez jego zgody narzucić żadnych zasad postępowania i żadnych zobowiązań. Zasadę tę potwierdza art. 34 Konwencji Wiedeńskiej. Dla państw trzecich umowa jest res alios acta i jako taka nie wiąże ich. Dodatkowo należy podkreślić, że nałożenie na państwa trzecie obowiązku w umowie międzynarodowej zgodnie z art. 35 Konwencji Wiedeńskiej wymaga zgody państwa trzeciego. W tym stanie rzeczy wbrew twierdzeniom organu, skoro Chińska Republika Ludowa nie jest stroną ADR umowa ta nie stanowiła dla tego państwa źródła obowiązków. Sam fakt współuczestnictwa przez Chiny w obrocie handlowym z państwami – stronami umowy ADR nie czyni ich automatycznie podmiotem podległym regulacjom tej umowy. Poza tym umowa ADR nie wprowadza postanowień w rozumieniu przepisu art. 35 Konwencji Traktatowej, których uchybienie w realiach niniejszej sprawy powodowałyby sankcje w postaci nałożenia kary pieniężnej.

Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że Organ II instancji nie zbadał i nie rozważył należycie okoliczności, że towar w kwestionowanym opakowaniu został nabyty przez spółkę z grupy T. (T. z siedzibą w Belgii) od producenta czyli V. Co limited i zgłoszony do agencji celnej w Belgii zgodnie z listem przewozowym. Towar został zatem dopuszczony do obrotu na terytorium Unii Europejskiej wraz z certyfikowanym przez właściwy, wyspecjalizowany organ kraju jego pochodzenia opakowaniem.

Towar został następnie nabyty przez skarżącą w celu jego dalszej odsprzedaży. W tym stanie rzeczy, jak słusznie wywodzi skarga, zakwestionowanie dopuszczalności jego przewozu na terytorium Polski naruszałoby zasadę swobody przepływu towarów uregulowaną w art. 36 TFUE. Skoro bowiem wyspecjalizowane organy Królestwa Belgii dopuściły do obrotu towar w takim opakowaniu to kwestia ta nie może być przedmiotem analogicznego, kolejnego badania przez organy innych państw członkowskich Unii Europejskiej.

Z powyższych wywodów wobec naruszenia przepisów kpa oraz prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ppsa orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i utrzymanej ją w mocy decyzji organu I instancji. O kosztach postępowania sąd orzekł w myśl art. 200 ppsa.

Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie dowodowe odnośnie prawidłowości oznakowania kraju, z którego pochodził towar, jak również wykorzystując uwagi Sądu wypowie się co do prawidłowości certyfikacji opakowania towaru przez upoważnione do tego organy miejsca pochodzenia tego towaru, a następnie podejmie stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.