Wyrok NSA, sygn. akt I SA 352/90
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1990-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Powołane przepisy: article: art. 208
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Uregulowanie zawarte w art. 208 Kpa wyłącza możliwość orzekania o zwrocie kosztów na rzecz innych stron procesu sądowego niż strona skarżąca i od innego podmiotu niż organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję ostateczną.

TEZY

Uregulowanie zawarte w art. 208 Kpa wyłącza możliwość orzekania o zwrocie kosztów na rzecz innych stron procesu sądowego niż strona skarżąca i od innego podmiotu niż organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję ostateczną.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Jadwigi C. na decyzję Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Komunalnej Urzędu Wojewódzkiego w S. w przedmiocie przekwaterowania do lokalu zamiennego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 14 sierpnia 1989 r. Antoni M. zażądał od organu administracji przekwaterowania Jadwigi C. do lokalu zamiennego na zasadzie art. 34 prawa lokalowego. Podał, że wskazany lokal zamienny, znajdujący się w oficynie na tej samej nieruchomości, jest lokalem samodzielnym.

Z akt sprawy wynika, że Antoni M. jest współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej, położonej w S. przy ul. S. nr 7, i właścicielem jednego z dwóch lokali mieszkalnych, znajdujących się w budynku na tej nieruchomości. Część lokalu stanowiącego jego własność zajmuje Jadwiga C. z córką.

Wniosek ten został uwzględniony przez Kierownika Wydziału Lokalowego Urzędu Miejskiego w S., który decyzją nr L. 8174/2/13/87/76a/88/89 z dnia 10 października 1989 r. orzekł o przekwaterowaniu dwuosobowej rodziny Jadwigi C. z lokalu nr 1a do lokalu w oficynie przy ul. S. nr 7 w S. Podał, że przydzielony lokal składa się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni mieszkalnej 32,20 m2, a użytkowej - 45,70 m2, jest lokalem samodzielnym i odpowiada warunkom przewidzianym w art. 6 prawa lokalowego, a także zapewnia korzystanie przez Jadwigę C. z dodatkowej powierzchni mieszkalnej, do czego ma uprawnienia. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165/.

W odwołaniu od tej decyzji Jadwiga C. domagała się jej uchylenia, ponieważ Antoni M. mieszka w odrębnym lokalu, a zatem art. 34 prawa lokalowego nie ma w sprawie zastosowania. Proponowany jej lokal zamienny znajduje się nie w budynku mieszkalnym, lecz w budynku gospodarczym, przystosowanym wprawdzie kiedyś do zamieszkania, ale nie odpowiada warunkom ustalonym w art. 6 prawa lokalowego. Nie ma w ogóle izolacji cieplnej i przeciwwilgociowej pod podłogą, jest zawilgocony i pozbawiony ogrzewania. Ponadto decyzja pomija kwestię kosztów przeprowadzki.

W dniu 20 listopada 1989 r. organ odwoławczy dokonał oględzin lokalu zamiennego z udziałem stron. W protokole stwierdzono, że stan lokalu nie nasuwa zastrzeżeń; protokołu nie podpisała Jadwiga C.

Decyzją nr OSGK IV 8174/18/89 z dnia 28 listopada 1989 r. Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Komunalnej Urzędu Wojewódzkiego w S. orzekł o utrzymaniu powyższej decyzji organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu swej decyzji podał, że współwłaściciele budynku zajmują piętro oraz na parterze pokój i kuchnię. Drugie mieszkanie na parterze, składające się z 2 pokoi i kuchni, o powierzchni 53,1 m2 zajmuje wraz z córką na podstawie decyzji o przydziale Jadwiga C. Współwłaściciele wystąpili o jej przekwaterowanie do lokalu zamiennego przez nich wskazanego; postępowanie wykazało, że odpowiada on warunkom ustawy i stwarza nawet lepsze warunki niż lokal dotychczasowy.

Powyższą decyzję ostateczną Jadwiga C. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, akcentując, że Antoni M. mieszka w innym niż ona lokalu, a jej zaproponowano mieszkanie w budynku gospodarczym i bez możliwości ogrzewania. Poprzedni najemca tego mieszkania musiał wykonywać wszystkie prace konserwacyjne i remontowe na własny koszt, ponieważ właściciele nie interesowali się tymi sprawami. Jej na takie wydatki nie stać, a przy tym stan jej zdrowia wymaga innych warunków. Jej zdaniem, Antoni M. nie jest właścicielem lokalu przez nią zajmowanego, lecz jego współwłaścicielem, a zatem art. 34 prawa lokalowego był zastosowany niewłaściwie. Protokołu z oględzin lokalu zamiennego nie podpisała, ponieważ nie przyjęto jej uwag. Uważa przy tym, że ocena stanu tego lokalu była powierzchowna i nieobiektywna.

Organ odwoławczy uznał argumentację skargi i na podstawie art. 200 par. 2 Kpa uchylił swą decyzję z dnia 28 listopada 1989 r. /decyzja nr OSGT.IV.8174/18/90 z dnia 22 stycznia 1990 r./, nie orzekając jednak merytorycznie. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 30 czerwca 1988 r. NS 1104/87 lokal mieszkalny zajmowany przez Jadwigę C. stanowi współwłasność Aurelii Marianny M., Anny Barbary M. i Antoniego M. Ujawnienie tego faktu oznaczało, że "z nieruchomości stanowiącej niepodzielną fizycznie współwłasność brak jest podstaw do przekwaterowania w świetle art. 34 prawa lokalowego", który dotyczy lokali stanowiących odrębne nieruchomości.

Tę ostatnią decyzję zaskarżył Antoni M., stwierdzając, że jest on właścicielem wyodrębnionego lokalu w budynku przy ul. S. nr 7 i w tym właśnie lokalu część zajmuje Jadwiga C. Skargę tę organ II instancji potraktował jak wniosek o wznowienie postępowania i postanowieniem z dnia 13 lutego 1990 na zasadzie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr OSGT IV. 8174/18/90 z powodu ujawnienia dokumentu określającego stan własności lokalu, po czym w dniu 22 lutego 1990 r. orzekł na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z dnia 10 października 1989 nr L. 8174/2/13/87/76a/88/89. W uzasadnieniu wskazał na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 20 listopada 1989 r. w sprawie I NG 866/89, zgodnie z którym dokonano działu spadku po Antonim Lucjanie M. W wyniku działu ustanowiono odrębną własność dwóch lokali mieszkalnych, przyznając lokal czteropokojowy na parterze Antoniemu M. Część tego lokalu zajmuje Jadwiga C., a zatem zastosowanie art. 34 prawa lokalowego było zgodne z prawem i ze stwierdzonym stanem faktycznym. Jadwidze C. proponowano także inne lokale zamienne, propozycje te jednak nie zostały przyjęte. Postanowiono więc podtrzymać decyzję pierwotną.

Decyzję wydaną w wyniku wznowionego postępowania zaskarżyła Jadwiga C. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołując się na argumentację swej poprzedniej skargi, której organ nie nadał biegu.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, powtarzając przebieg sprawy i wskazując, że Jadwiga C. nie wyraziła zgody także na inne proponowane jej lokale zamienne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ustalenie przez organy administracji na podstawie orzeczeń sądów powszechnych, że Antoni M. jest właścicielem lokalu mieszkalnego, którego część zajmuje Jadwiga C., oznaczało, że sprawa kwalifikowała się do rozpatrzenia na gruncie art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165/.

Przepis ten nakłada na właściwy organ obowiązek przekwaterowania najemcy do lokalu zamiennego, jeżeli właściciel lokalu zajmowanego przez najemcę dostarcza lokal zamienny. Wobec takiego uregulowania ustawowego, rzeczą organu administracji jest jedynie ustalenie, czy dostarczony lokal zamienny spełnia warunki określone w art. 6 prawa lokalowego. W tym zakresie nie można organom orzekającym zarzucić naruszenia prawa przez nienależytą staranność przy prowadzeniu postępowania i ocenie materiału dowodowego. Stan dostarczonego lokalu zamiennego został oceniony przez biegłego, nie będącego pracownikiem organu, a także przez komisję dokonującą oględzin lokalu zamiennego z udziałem skarżącej. Żadna z tych ocen nie potwierdziła zarzutów Jadwigi C., a trzeba uwzględnić, że oględzin dokonywano późną jesienią /listopad/, a więc w okresie, w którym zjawisko zawilgocenia powinno być łatwe do ustalenia.

Skarga zawierała dwa podstawowe zarzuty: pierwszy, że Jadwiga C. mieszka w innym lokalu niż będący własnością Antoniego M. /ewentualnie zarzut wariantowy, że Antoni M. nie jest właścicielem, lecz współwłaścicielem lokalu częściowo zajmowanego przez Jadwigę C./, oraz drugi, dotyczący nieodpowiedniego stanu lokalu zamiennego. Oba te zarzuty nie znalazły potwierdzenia w postępowaniu dowodowym, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się naruszeń prawa w zakresie nie objętym skargą. To nakazywało uznać skargę za nieuzasadnioną i oddalić ją w myśl art. 207 par. 5 Kpa.

Należy wskazać, że w okolicznościach sprawy organy administracji nie były uprawnione do orzekania o kosztach przekwaterowania. Są to rozliczenia cywilnoprawne między stronami.

Wobec zgłoszenia na rozprawie przez pełnomocnika Antoniego M. wniosku o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa sądowego Naczelny Sąd Administracyjny uważa za stosowne przypomnieć, że uregulowanie zawarte w art. 208 Kpa uznawane jest za wyczerpujące, co oznacza wyłączenie możliwości orzekania o zwrocie kosztów na rzecz innych stron procesu sądowego niż strona skarżąca i od innego podmiotu niż organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję ostateczną.

Sąd nie uznał za uchybienie istotne dla sprawy, że skargę Antoniego M. na decyzję z dnia 22 stycznia 1990 r. /wydaną w trybie art. 200 Kpa/ organ II instancji potraktował jak wniosek o wznowienie postępowania, zamiast nadać jej bieg przewidziany w art. 200 par. 2 Kpa. Mimo bowiem tego uchybienia rozstrzygnięcie sprawy zostało ocenione przez Sąd, zgodnie z intencją stron.