Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 343/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy [...] sprawy ze skargi M. S. oraz R. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w I. z dnia [...] maja 2015r. nr [...] 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, solidarnie na rzecz skarżących, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącym M. i R. S. rozbiórkę (demontaż) samowolnie wykonanych robót budowlanych tj. pomieszczenia kotłowni wydzielonego z korytarza stanowiącego część wspólną budynku oraz kotła na paliwo stałe i wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania służących do ogrzewania mieszkania nr [...] w jednorodzinnym budynku mieszkalnym na nieruchomości przy ul. W. [...] w T. G.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżących odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części odnoszącej się do sentencji decyzji poprzez zastąpienie wyrażenia: "pp. M. i R. S. nakazuje rozbiórkę (demontaż) samowolnie wykonanych robót budowlanych tj. pomieszczenia kotłowni wydzielonego z korytarza stanowiącego część wspólną budynku oraz kotła na paliwo stałe i wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania służących do ogrzewania mieszkania nr [...] w jednorodzinnym budynku mieszkalnym na nieruchomości przy ul. W. [...] w T. G." na następujące: "pp. M. i R. S. nakazuje rozbiórkę (demontaż) samowolnie wykonanego pomieszczenia kotłowni wydzielonego z korytarza stanowiącego część wspólną budynku, poprzez rozbiórkę ściany działowej (wraz z drzwiami) o długości 2,00 m postawionej w celu wydzielenia ze wspólnego korytarza kotłowni, oraz kotła na paliwo stałe i wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania służących do ogrzewania mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym na nieruchomości przy ul. W. [...] w T. G.". W pozostałej zaś części WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Po rozpatrzeniu skargi M. S. i R. S. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 6 lipca 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że z porównania treści sentencji decyzji organu I instancji oraz pkt 1 decyzji organu odwoławczego wynika, że w punkcie 1 swojej decyzji organu odwoławczy uchylił w całości rozstrzygnięcie zawarte w (całej) sentencji organu I instancji i w tym zakresie orzekł co do istotny sprawy. Pomimo to organ odwoławczy w pkt 1 swojej decyzji twierdzi, że uchyla i rozstrzyga jedynie "w części", dodatkowo wskazując, że owa część odnosi się "do sentencji". Sąd wskazał w związku z tym, że nie może ostać się w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, z której treści nie wynika jasno zakres obowiązku, który został orzeczony tj. nie wiadomo, czy i jakie jeszcze dodatkowe obowiązki nakłada pozostała część decyzji organu I instancji, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy, skoro tych obowiązków nie określono w sentencji decyzji organu I instancji, a jednocześnie nie można ich wywodzić z uzasadnienia decyzji organu I instancji. Ponadto Sąd zwrócił uwagę na naruszenie przez WINB zasady dwuinstancyjności. Jak zwrócił bowiem uwagę Sąd, organ odwoławczy w kwestionowanej decyzji nie czynił własnych ustaleń, a jedynie zrelacjonował tok sprawy, ustalenia organu I instancji i jego rozstrzygnięcia oraz ocenia zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. i nakazał M. i R. S. rozbiórkę (demontaż) samowolnie wykonanego pomieszczenia kotłowni wydzielonego z korytarza stanowiącego część wspólną budynku, poprzez rozbiórkę ściany działowej (wraz z drzwiami) o długości 2 m, postawionej w celu wydzielenia ze wspólnego korytarza kotłowni, oraz kotła na paliwo stałe i wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania służących do ogrzewania mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym na nieruchomości przy ul. W. [...] w T. G. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy przebudowy części wspólnej budynku mieszkalnego poprzez wydzielenie z korytarza pomieszczenia kotłowni, w celu ogrzania mieszkania nr [...], w którym zamontowano grzejniki. Na wykonanie powyższych robót inwestorzy nie posiadali pozwolenia na budowę, wymaganego art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. W tej sytuacji organ nadzoru I instancji zobligowany był do przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego w zw. z art. 51 ust. 7 tej. ustawy. Organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu naprawczym koniecznym jest ustalenie czy inwestor posiada prawo do nieruchomości na cele budowlane w świetle art. 4 Prawa budowlanego. Następnie podniósł, że w niniejszej sprawie inwestorom nie udało się porozumieć z współwłaścicielką nieruchomości M. S.-E., która cofnęła uprzednio udzieloną zgodę na obecność pienne centralnego ogrzewania w korytarzu. Brak powyższej zgody, uniemożliwiał, w ocenie organu odwoławczego dalsze prowadzenie postępowania. Organ II instancji dodał, że inwestorzy nie poczynili do tej pory starań o uzyskanie ewentualnej zgody zastępczej Sądu na legalizacje przedmiotowych robót.

Organ II instancji wyjaśnił, że uchylając decyzję PINB i orzekając o istocie sprawy miał na celu uściślenie zakresu nakazanego obowiązku rozbiórki.

Odnosząc się do zarzutów skarżących, organ odwoławczy wskazał, że PINB ustalił inwestora samowolnie wykonanych robót, objętych niniejszym postępowaniem m.in. na podstawie operatu inwentaryzacyjnego sporządzonego w listopadzie 2001 r. Wyjaśnił też, że zgoda udzielona skarżącym na wykonanie kotłowni prze ówczesnego właściciela nieruchomości – Gminę, nie zwalniała z obowiązku uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast, jeśli chodzi o zgodę na legalizację rzeczonej kotłowni, organ wskazał, że wymagana jest zgoda współwłaściciela budynku na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję M. S. i R. S. zarzucili jej naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 28 § 1 przez niewłaściwe zastosowanie i art. 29 § 1 pkt 27 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że do wybudowania ścianki działowej i instalacji z piecem CO niezbędne jest pozwolenie na budowę, podczas gdy z art. 29 cyt. ustawy jednoznacznie wynika, że budowa przedmiotowej instalacji, jak również ściany działowej jest zwolniona zarówno z potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę, jak również, zgodnie z dyspozycją art. 30 ustawy, zgłoszenia budowy;

b) art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 i art. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie dysponowali prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w chwili dokonywania budowy instalacji cieplnej, podczas gdy, z pism Gminy, znajdujących się w aktach sprawy, jednoznacznie wynika, że skarżący posiadali zgodę właściciela - Gminy, na wybudowanie instalacji cieplnej;

c) art. 61 kc i 88 kc w zw. Z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że skarżący utracili prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy cofnięcie zgody przez jednego z współwłaścicieli nieruchomości wspólnej, było niezgodne z prawem, gdyż M. S.-E. uchyliła się od zgody, już po upływie terminu, w jakim takie uchylenie mogłoby być skuteczne;

d) art. 51 § 1 i 50 § 1 w zw. z art. 50 § 7 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że istniała choć jedna przesłanka opisana w art. 50 § 1 ustawy, podczas, gdy skarżący nie musieli uzyskiwać pozwolenia na budowę, zgłosić budowy, a budowa nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, bądź zagrożenia środowiska.

Skarżący wskazali także na naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie dysponują tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością do celów budowlanych, co skutkowało wydaniem przedmiotowej decyzji, zobowiązującej skarżących do dokonania rozbiórki. W ocenie skarżących doszło również do naruszenia art. 7 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez brak prawidłowego doręczenia decyzji M. S.-E., której pełnomocnik zmarł przed wydaniem decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do treści skargi, organ wskazał, że przepis art. 29 ust 1 pkt 27 Prawa budowlanego nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotowe postępowanie wszczęto w 2013 r. i nie zakończono go do dnia 1 stycznia 2017r., a więc w świetle treści art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców, w sprawie mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Organ odwoławczy wskazał, że nie poinformowano go o śmierci pełnomocnika M. S.-E., a w aktach sprawy znajduje się nieodebrana przez pełnomocnika przesyłka zawierająca kwestionowaną decyzję z informacją o powtórnej awizacji. Odnosząc się do zarzutu kwalifikacji robót objętych nakazem rozbiórki, organ wyjaśnił, że postępowanie dotyczyło dokonanej przebudowy części wspólnej budynku mieszkalnego, tj. korytarza poprzez wydzielenie z niego pomieszczenia kotłowni, w który zamontowany został kocioł na paliwo stałe oraz wymiennik do podgrzewania wody, w celu ogrzewania mieszkania nr [...], w którym to lokalu zamontowano grzejniki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepisy 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Wskazany wyżej przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy dotyczy sytuacji, w której organ nadzoru budowlanego nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych.

Wskazać należy w tym miejscu, że bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie można wydać decyzji o nakazie rozbiórki obiektu lub jego części. Nakaz rozbiórki obiektu lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów ustawy prawo budowlane, rodzącą nieodwracalne lub trudne do odwrócenia skutki. Dlatego nie można nadużywać przepisów art. 48 ustawy, jak też mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy, czy stosować go w sytuacjach, kiedy nie do końca jest jasny i jednoznaczny stan faktyczny danej sprawy.

Konieczność dokonania wyczerpujących ustaleń w sprawie przed rozstrzygnięciem sprawy wynika z przepisów art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), zwanej dalej K.p.a. Na mocy tych że przepisów na organy administracji nałożono obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Dodać również trzeba, że wszelkie niejasności występujące w sprawie nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony, a ustanowiona w art. 80 K.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 K.p.a. - i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Ostatnio przywołanych przepis wyraźnie też nakazuje, by organ wskazał w uzasadnieniu decyzji fakty uznane za udowodnione i dowody, na których się oparto, ale również przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Tylko tak przeprowadzone postępowanie stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 K.p.a.). Ponadto organ winien prowadzić postępowanie w taki sposób, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej - art. 8 K.p.a., co w przypadku organu odwoławczego koresponduje z wynikającą z art. 15 K.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania. Z zasady tej wynika obowiązek organu odwoławczego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Odnotować też trzeba, że uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem decyzji mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że przedmiotowe postępowanie dotyczy rozbiórki (demontażu) pomieszczenia kotłowni w budynku mieszkalnym na nieruchomości przy ul. W. [...] w T. G. Jak wynika z ustaleń organu I instancji, na które powoływał się następnie organ odwoławczy: "w przedmiotowym budynku mieszkalny, w celu ogrzania lokalu mieszkalnego nr [...] wykonano w 1996 r. instalację centralnego ogrzewania na wspólnym korytarzu – zamontowano kocioł na paliwo stałe oraz wymiennik do podgrzewania wody, a w mieszkaniu zamontowano grzejniki. Pomieszczenie kotłowni wydzielone zostało za pomocą ścianek działowych ze wspólnego korytarza". Dokumentem, na którym oparły się organy obu instancji, dokonując ustaleń w sprawie, był operat inwentaryzacyjny, sporządzony w listopadzie 2001 r., z którego wynika, że lokal nr [...] wyposażony był już w tym czasie w piece oraz, założone przez lokatora, instalacje wodno-kanalizacyjne i c.o. etażowe.

Odnosząc się do powyższych ustaleń organów, stwierdzić należy, że wspomniany dokument niewątpliwie potwierdza ustalenia organu, co do faktu wykonania przez stronę skarżącą – ówczesnych lokatorów lokalu nr [...], instalacji centralnego ogrzewania. Zwrócić trzeba jednak uwagę, że zarówno część tekstowa operatu inwentaryzacyjnego, jak i cześć graficzna w postaci rysunków inwentaryzacyjnych budynku (rzut parteru), wskazywać by mogły, że w tym czasie nie doszło jeszcze do wydzielenia pomieszczenia kotłowni z korytarza. Na rysunku tym widać bowiem jedynie, że korytarz budynku podzielony jest na dwa odcinki, przedzielone ścianą z drzwiami – z jednej część korytarza wyjście prowadzi na podwórze, z drugiej zaś od strony drogi. Na załączonym do protokołu kontroli z dnia [...] października 2013 r. rysunku inwentaryzacyjnym, naniesiono zmiany, zaznaczając flamastrem pomieszczenie kotłowni, wydzielone w części korytarza z wejściem od strony drogi. Powyższa dokumentacja rodzi, w związku z tym, wątpliwości czy do budowy instalacji centralnego ogrzewania z kotłem na paliwo stałe doszło w tym samym czasie, co do wydzielenia pomieszczenia kotłowni i czy można uznać, że mamy do czynienia z jedną inwestycją, czy też z dwoma odrębnymi.

Organy obu instancji skupiając się na kwestiach związany z realizacją instalacji centralnego ogrzewania, nie dokonały ustaleń dotyczących wydzielenia wspomnianego pomieszczenia kotłowni, przyjmując z góry, że wykonano je w ramach tych samych robót budowlanych, na co nie wskazuje dotychczas zebrany materiał dowodowy. Jak już bowiem wyżej podniesiono, przywołany przez organy obu instancji operat inwentaryzacyjny sugerować może, że prace budowlane dotyczące instalacji centralnego ogrzewania i wydzielenia pomieszczenia kotłowni miały miejsce w różnym czasie. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że nawet gdyby na podstawie materiału dowodowego można by jednoznacznie ustalić, że do wyodrębnienia kotłowni doszło później niż do budowy instalacji c.o. (na co jednak nie pozwala szczątkowa dokumentacja w sprawie) nie oznacza to, że można by tym samym przesądzić, iż mamy do czynienia z dwoma inwestycjami. W takiej sytuacji należało by bowiem rozważyć również, czy, mimo wszystko, nie mamy do czynienia z jedną inwestycją, realizowaną etapami.

Zdaniem Sądu wyjaśnienie czy wszystkie omawiane prace budowlane wykonano w ramach jednej inwestycji, mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Gdyby bowiem okazało się, że do wydzielenia pomieszczenia kotłowni doszło w późniejszym okresie, w wyniku odrębnych prac budowlanych, organ I instancji musiałby, mając na uwadze charakter wykonanych prac, ustalić czy każda z tych inwestycji wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a co za tym idzie czy będzie miał do każdej z nich zastosowanie przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Organy obu instancji nie sprostały w niniejszej sprawie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy – tj. ustalenia rodzaju, charakteru i przebiegu robót budowlanych, wykonanych przez inwestorów, prowadzących do powstania pomieszczenia kotłowni i stosownie do poczynionych ustaleń, dokonania oceny tychże robót pod kątem możliwości zakwalifikowania tych robót do któryś z wymienionych w przepisach art. 29-31 Prawa budowlanego. Dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy mogło być podstawą do przeprowadzenia ewentualnego postępowania naprawczego (lub postępowań naprawczych).

Stwierdzone powyżej uchybienia pozwalają stwierdzić tym samym, że prowadząc postępowanie wyjaśniające w tej sprawie organ odwoławczy nie dołożył starań, aby w sposób należyty zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Braki w zakresie ustaleń faktycznych organu nie pozwalają jednoczenie na ocenę prawidłowości zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego.

Dodać w tym miejscu należy, że stwierdzone uchybienia, polegające na brakach w dokładnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, uniemożliwiają merytoryczne rozpoznanie sprawy przez Sąd i odniesienie się do zarzutów strony skarżącej wskazujących w szczególności na błędną kwalifikację wykonanych prac budowlanych. Sądy administracyjne nie prowadzą postępowania dowodowego i nie czynią samodzielnych ustaleń stanu faktycznego. Przepis art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozumieć jako rozwiązanie wyjątkowe, które w żadnym razie nie może prowadzić do zastępowania przez Sąd organu w prowadzeniu postępowania dowodowego in meriti. To bowiem organy administracji, a nie Sąd, mają obowiązek dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Sąd takich kompetencji nie ma. Sprawuje bowiem jedynie kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, nie ustala natomiast za organy stanu faktycznego sprawy. W sytuacji, gdy zachodzi potrzeba dokonania takich ustaleń, sąd uchyla decyzję i wskazuje organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2005 r., sygn. I FSK 28/05, Baza Orzeczeń LEX nr 172996).

Kwestią, na którą należało zwrócić uwagę badając legalność zaskarżonej decyzji była również prawidłowość sformułowania przez organ odwoławczy sentencji rozstrzygnięcia.

WINB wydając w niniejszej sprawie decyzję reformatoryjną, uzasadnił to nieprecyzyjnym określeniem przedmiotu rozbiórki. Organ I instancji nakazał rozbiórkę (demontaż) samowolnie wykonanych robót budowlanych tj. pomieszczenia kotłowni wydzielonego z korytarza, stanowiącego część wspólna budynku oraz kotła na paliwo stałe i wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania służących do ogrzewania mieszkania nr [...] w przedmiotowym budynku. WINB, uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając merytorycznie w sprawie, nakazał skarżącym rozbiórkę (demontaż) samowolnie wykonanego pomieszczenia kotłowni wydzielonego z korytarza stanowiącego część wspólną budynku, poprzez rozbiórkę ściany działowej (wraz z drzwiami) o długości 2 m, postawionej w celu wydzielenia ze wspólnego korytarza kotłowni, oraz kotła na paliwo stałe i wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania, służących do ogrzewania mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym na nieruchomości przy ul. W. [...] w T. G.

W ocenie Sądu zarówno sentencja decyzji organu I, jak i II instancji w niedostateczny sposób precyzują przedmiot nakazanej rozbiórki (demontażu). Wprawdzie organ II instancji w sposób dokładniejszy określił w sentencji rozstrzygnięcia inwestycję objętą przedmiotowy postępowaniem, jednakże w dalszym ciągu sformułowanie sentencji decyzji w zakresie rozbiórki ściany działowej są na tyle nieprecyzyjne, że uwzględniając także brak ustaleń w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, zachodzą uzasadnione wątpliwości, czy kwestionowana decyzja nadawałaby się do skutecznej egzekucji – czyli co do jej wykonalności. Należy bowiem zwrócić uwagę, że z przedłożonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że pomieszczenie kotłowni ma dwie ściany działowe (wraz z drzwiami) o długości 2 m, wydzielające pomieszczenie kotłowni ze wspólnego korytarza. Domniemywać można, że organ II instancji miał na myśli, ścianę działową, której nie ujęto w operacie inwentaryzacyjnym z 2001 r., jednakże sformułowania w decyzji o rozbiórce obiektu powinny być na tyle precyzyjne by uniknąć jakichkolwiek niejasności. Podkreślić należy, że precyzyjne i niebudzące żadnych wątpliwości określenie w sentencji decyzji administracyjnej nałożonego obowiązku jest konieczne nie tylko z uwagi na wymogi pewności i bezpieczeństwa obrotu prawnego i art. 7 k.p.a. ale również z tego powodu, że organ administracyjny ma obowiązek sprawdzenia wykonania nałożonego obowiązku przez osobę zobowiązaną, a w razie braku dobrowolnego wykonania, spowodowania jego wykonania w drodze egzekucji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (500 zł - wpis sądowy, 17 zł - opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa oraz 480 zł wynagrodzenia adwokata - zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800)

Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji, uzupełni materiał dowodowy w sprawie, w sposób umożliwiający ustalenie czy wszystkie roboty budowlane, w efekcie, których doszło do powstania pomieszczenia kotłowni wykonane zostały w ramach jednej inwestycji, a następnie w zależności od dokonanych ustaleń, biorąc pod uwagę charakter (rodzaj) wykonanych robót budowlanych oceni, czy zachodzą przesłanki do zastosowania trybu procedury naprawczej, uregulowanej w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane.