Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 913/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.144 ust.1 , art. 147  ust.1
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Magda Froncisz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. P. kwotę [...]zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Z. decyzją z dnia 22 czerwca 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 143, art. 144, art. 145, art. 146, art. 148 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 § 1 i art. 107 K.p.a. w związku z § 3 Uchwały Rady Gminy Z. Nr [...] z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie ustalenia stawek procentowych opłaty adiacenckiej, opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] poz. 4142 z dnia 28 sierpnia 2007 r. ustalił dla M. P. - K. opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w obrębie B., składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] wskutek stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do gminnej sieci kanalizacyjnej w wysokości: [...] zł. oraz zobowiązał wyżej wymienioną do uiszczenia opłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu stanie się ostateczna. W uzasadnieniu organ wskazał, że Gmina Z. zrealizowała projekt kanalizacji sanitarnej pt: "Kanalizacja sanitarna w ul. [...] w miejscowości B., [...] i M. na dz. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości B. obręb 0002, gmina Z. oraz przyłącz kanalizacji sanitarnej na dz. [...] w miejscowości B. obręb 0003, gmina Z.". Datą stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości składającej się z działki nr [...] o pow. 0,4084 ha, obręb B., gmina Z. do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej jest dzień 23.07.2015 r. Pismem z dnia 25.01.2016 r. organ zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego, określającego wzrost wartości m.in. nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] - obręb B., gm. Z. spowodowany stworzeniem warunków do podłączenia w/w nieruchomości do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej. Wartość nieruchomości położonej w obrębie B., składającej się z działki nr [...] z uwzględnieniem uzbrojenia w kanalizację sanitarną została oszacowana na kwotę [...]zł, natomiast bez uwzględnienia uzbrojenia w kanalizację sanitarną na kwotę [...]zł, w związku z czym wzrost wartości nieruchomości wyniósł [...] zł. Wycena została sporządzona wg stanu nieruchomości na dzień 23.07.2015 r. oraz poziom cen na marzec 2016r. Oszacowane wartości rynkowe nie uwzględniają części składowych gruntu. W § 3 Uchwały Rady Gminy Z. Nr [...] z dnia 21 czerwca 2007 r. określono stawkę procentową opłaty, o której mowa w art. 146 ustawy o gospodarce nieruchomościami w wysokości 32% wzrostu, wartości nieruchomości, co z kwoty [...]zł, daje [...] zł. Organ wskazał, że w świetle art. 144 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, właściciele uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. W dziale II księgi wieczystej nr [...] [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla K. - [...] w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych jako właściciel nieruchomości składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] - obręb B., gm. Z. widnieje M. P. - K., w udziale [...]. W ocenie Wójta operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z normą prawną zawarta w § 56 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Operat zawiera wszystkie składniki wymienione w § 56 w/w przepisu. Zgodnie z jego treścią w operacie szacunkowym przedstawia się sposób dokonania wyceny nieruchomości, w tym: określenia przedmiotu i zakresu wyceny; określenia celu wyceny; podstawę formalną wyceny nieruchomości oraz źródła danych o nieruchomości; ustalenia dat istotnych dla określenia wartości nieruchomości; opis stanu nieruchomości; wskazanie przeznaczenia wycenianej nieruchomości; analizę i charakterystykę rynku nieruchomości w zakresie dotyczącym celu i sposobu wyceny; wskazanie rodzaju określonej wartości, wyboru podejścia, metody i techniki szacowania; przedstawienie obliczeń wartości nieruchomości oraz wyniku wyceny wraz z uzasadnieniem. Rzeczoznawca wykazała wpływ kanalizacji sanitarnej na wartość nieruchomości. Nie budzą wątpliwości źródła danych merytorycznych, na podstawie których biegła dokonała wyceny. W operacie szacunkowym rzeczoznawca majątkowy zaznaczyła, iż z przeprowadzonej analizy transakcji dla obszaru gminy Z. wynika, iż zauważalny jest wpływ kanalizacji sanitarnej na wartość działek budowlanych. Ze strony 12 operatu szacunkowego wynika, że rzeczoznawca majątkowy analizowała rynek nieruchomości gruntowych niezabudowanych sprzedawanych w całości jako przedmiot prawa własności z obszaru gminy Z.. Okres badania cen został przyjęty w okresie od lipca 2014-2015 r. Zastosowane podejście porównawcze i metoda korygowania ceny średniej zdaniem Wójta zostały przyjęte prawidłowo. Po przeanalizowaniu operatu szacunkowego sporządzonego jako dowód w niniejszej sprawie, organ uznał, iż istotnie nastąpił wzrost wartości nieruchomości składającej się z działki nr [...] obręb B. wskutek stworzenia warunków do podłączenia w/w nieruchomości do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej. Na mocy Uchwały Rady Gminy Z. Nr [...] z dnia 20 listopada 2005r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze gminy Z. nr [...] w granicach administracyjnych miejscowości B., opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...]. poz. 540 z dnia 22 lutego 2006r., oraz Uchwały Rady Gminy Z. Nr [...] z dnia 18 listopada 2005r w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze gminy Z. nr [...] w granicach administracyjnych miejscowości B. rejon [...] pomoc, opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. 67 z dnia 12 stycznia 2006 r. nieruchomość składająca się z działki nr [...], znalazła się w terenie oznaczonym symbolem MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i ZS - teren zieleni strefowej. Zgodnie z § 3 Uchwały Rady Gminy Z. Nr [...] z dnia 21 czerwca 2007 r. opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej budową urządzeń infrastruktury technicznej ustalona została w wysokości 32% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Wartość prawa własności nieruchomości położonej w obrębie B., gmina Z. -działki nr [...] została określona w operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 11.03.2016 r. przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej na kwotę [...]zł, a po ich wybudowaniu na kwotę [...]zł. w związku z czym wzrost wartości nieruchomości wynosi [...] zł (cztery tysiące sześćset pięćdziesiąt sześć złotych). Wycena sporządzona została według poziomu cen na marzec 2016 r. Oszacowane wartości rynkowe nie uwzględniają części składowych gruntu. Odnosząc się do uwag strony organ wskazał, że przy wycenie wartości nieruchomości dla celów opłaty adiacenckiej, nie bierze się pod uwagę części składowych nieruchomości (a więc domów i innych budynków i budowli). Przy określaniu wartości nieruchomości do celów ustalenia opłaty adiacenckiej nie ma znaczenia ile i jakie budynki zlokalizowane są na danej nieruchomości. W związku z powyższym twierdzenie Strony, iż opłata adiacencka winna być ustalana w dopiero po wybudowaniu na nieruchomości budynku jest bezzasadne.

Od tej decyzji odwołanie złożyła M. P. – [...] zarzucając naruszenie art. 7, art.9, art.10 i art. 36 K.p.a. oraz art. 147 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odwołująca się podniosła, że została pozbawiona możliwości złożenia wniosku o rozłożenie opłaty na raty roczne płatne w okresie 10 lat, jako, że organ l instancji jej o tym nie poinformował w toku postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że rzeczoznawca opisała lokalizację nieruchomości wycenianej (miejscowość [...] w gminie Z.), jej otoczenie i sąsiedztwo ( tereny niezagospodarowane, niezabudowane a w oddaleniu zabudowa jednorodzinna, w pobliżu brak rozbudowanej infrastruktury usługowej, dojazd do nieruchomości drogą nieurządzoną) oraz cechy charakterystyczne (kształt nieruchomości zbliżony do wydłużonego prostokąta, szerokość ok 15 m długość ok 244m, ograniczone możliwości rozwoju ze względu na kształt, działka w strefie oddziaływania słupów wysokiego napięcia, nieruchomość lekko pochyła, służebność przesyła dotycząca gazociągu), dostępność do urządzeń infrastruktury technicznej: gaz, kanalizacja, woda, a także jej przeznaczenie planistyczne - w przeważającej części (88%) tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - symbol planu [...], w pozostałej części tereny zieleni strefowej -symbol planu [...] Następnie rzeczoznawca dokonała analizy i charakterystyki rynku nieruchomości gruntowych o przeznaczeniu porównywalnym do przeznaczenia nieruchomości wycenianej, zlokalizowanych w gminie Z. w obrębach Z., [...], [...] Utworzyła zbiory kilkunastu transakcji nieruchomości bez kanalizacji ( k. 17) oraz z kanalizacją (k.23) z rynku lokalnego ([...], [...], [...] z lat 2014 - 2015, o przeznaczeniu mieszkaniowym, mieszkaniowe - usługowym i mieszkaniowe - usługowo - komunikacyjnym, oraz mieszkaniowe -rolnym o powierzchniach od 810m2 - 3413 m2 ( nieruchomości bez kanalizacji) oraz od 800 m2 do 2700 m2 (nieruchomości z kanalizacją). Rzeczoznawca obliczyła cenę średnią nieruchomości porównawczych, wyróżniła nieruchomości o cenie maksymalnej i minimalnej oraz obliczyła na tej podstawie współczynniki korygujące. Następnie scharakteryzowała nieruchomości o cenie maksymalnej i minimalnej, z poszczególnych zbiorów transakcji, za pomocą przyjętych cech rynkowych (k.21 i 27). W końcu, rzeczoznawca dokonała szacunku wartości nieruchomości wycenianej, poprzez korektę ceny średniej, przy zastosowaniu w stosunku do poszczególnych cech tej nieruchomości, współczynników korygujących ( k.22, k.28). Różnice w cechach nieruchomości rzeczoznawca korygowała za pomocą współczynników korygujących. W ten sposób, rzeczoznawca ustaliła wartość prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położonej w obrębie B. na kwoty: [...] zł - jako wartość nieruchomości sprzed realizacji kanalizacji sanitarnej oraz [...] zł - jako wartość nieruchomości po realizacji kanalizacji sanitarnej. Organ przyznał, że strona skarżąca ma rację w zakresie zarzutu, iż organ I instancji nie poinformował strony o możliwości rozłożenia opłaty adiacenkiej na raty, w toku postępowania, a przed wydaniem decyzji w sprawie. Skoro rozłożenie opłaty na raty, zgodnie z brzmieniem przepisu art. 147 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nastąpić ma w decyzji o ustaleniu opłaty, wniosek w tym przedmiocie musi zostać złożony jeszcze przed jej wydaniem - o czym organ administracji publicznej powinien stronę stosownie powiadomić realizując zasadę informowania stron sformułowaną wart. 9 K.p.a. (zob m.in. wyrok NSA l OSK [...] z dnia 5 marca 2015 r.). Powyższe uchybienie nie ma jednak znaczenia w kontekście prawidłowości naliczenia samej opłaty adiacenckiej. W dalszym ciągu bowiem istnieje możliwość zastosowania przedmiotowej ulgi - poprzez zastosowanie instytucji zmiany decyzji ustalającej opłatę adiacencką, po uzyskaniu przez nią waloru ostateczności, na zasadzie art. 155 K.p.a. Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio (zob. m.in. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 2013 r. II SA/Po [...]).

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. P. – [...] zarzucając naruszenie art. 7, art. 9, art. 10 i art. 36 K.p.a. oraz art. 147 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca podniosła, że została pozbawiona możliwości złożenia wniosku o rozłożenie opłaty na raty roczne płatne w okresie 10 lat, jako, że organ l instancji jej o tym nie poinformował w toku postępowania. W konkluzji wniesiono o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentacje użytą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji o ustaleniu stawki opłaty adiacenckiej nałożonej na skarżącą. Co jest niesporne, organ I instancji nie poinformował skarżącej o możliwości rozłożenia tej opłaty na raty i w decyzji nałożył obowiązek uiszczenia jej (opłaty) jednorazowo, w całości. Rozpoznając odwołanie, w którym zarzucono miedzy innymi to, iż brak pouczenia o uprawnieniu do wnioskowania o rozłożenie opłaty na raty, pozbawił skarżącą tego uprawnienia, organ odwoławczy uznał, że tą wadliwość można konwalidować poprzez wydanie decyzji w trybie art 155 K.p.a. Stanowisko organu jest rażąco wadliwe.

Wskazać na wstępie należy, że przepis art. 155 K.p.a. który stanowi, iż decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio – nie jest środkiem prawnym służącym do konwalidowania decyzji wadliwych – wydanych z naruszeniem prawa. Środkiem tym jest art. 138 § 1 pkt 2 oraz § 2 K.p.a. Rozpoznając odwołanie od decyzji wadliwej, organ II instancji powinien zastosowań narzędzia jakie dają mu te przepisy tj. bądź orzec reformacyjnie bądź kasatoryjnie Reformacyjnie organ powinien orzekać jeżeli uznał by, że wniosek o rozłożenie na raty strona złożyła w odwołaniu. Sąd zwraca uwagę, iż przepisy nie wymagją żadnej szczególnej formy co do wniosku strony o rozłożenie opłaty na raty. Wniosek taki może się przejawiać, jako wyrażenie woli artykułowane w jakiejkolwiek formie, także w pismach procesowych kwestionujących prawidłowość postępowania organów administracji, których zaniechanie doprowadziło do nieskorzystania z przysługującego stronie prawa a w efekcie do wydania decyzji wadliwej. Organ odwoławczy władny jest wzywać stronę o doprecyzowanie wniosku i jego uzasadnienie, samo zaś rozłożenie opłaty na raty mogło być treścią wyrzeczenia organu odwoławczego. Organ II instancji mógł też orzec kasatoryjnie, jeżeli by stanął na stanowisku, że formalny wniosek strona powinna złożyć w postępowaniu przez organem instancji. Ponieważ jednakże organ odwoławczy nie orzekł w żaden z wyżej wskazanych sposobów, zbędne są rozważania na temat, który sposób załatwienia sprawy jest prawidłowy.

Przytoczyć też można argumentacje przedstawioną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r., i nie do pogodzenia z zasadą ekonomiki postępowania jest pozostawianie bez rozpoznania w sprawie o ustalenie opłaty adiacenckiej wniosku o rozłożenie na raty i odsyłanie właściciela nieruchomości opłatą tą obciążonego do innego postępowania, aby uzyskał rozstrzygnięcie, które stosownie do art. 147 u.g.n. powinno nastąpić w decyzji ustalającej opłatę (tak samo wyrok WSA w Rzeszowie II SA/Rz [...]). W uzasadnieniu tego wyroku tj. WSA w Kielcach z dnia 11 kwietnia 2013 r, sąd wskazuje, iż "skoro z odwołania wynikało, że K. Z. chciała złożyć wniosek o rozłożenie na raty, niedopuszczalne było w takiej sytuacji odsyłanie ją do kolejnego postępowania, zwłaszcza gdy organ odwoławczy wiedział, że z naruszeniem art. 9 k.p.a. organ I instancji nie pouczył skarżącej o możliwości złożenia wniosku o rozłożenie opłaty na raty, a co więcej, w odwołaniu miał zgłoszony zarzut, że skarżąca została pozbawiona możliwości złożenia takiego wniosku przed Wójtem. Obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było w takiej sytuacji wyjaśnienie, czy K. Z. składa wniosek o rozłożenie na raty i wezwanie jej do ewentualnego sprecyzowania tego wniosku".

Niewątpliwie decyzja organu II instancji była wadliwa gdyż utrzymała w mocy wadliwie wydaną decyzję organu I instancji. Wadliwość ta (przed organem I instancji) przejawiła się naruszeniem zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, w stopniu który mógł wpłynąć na treść orzeczenia.

Zgodnie z art. 144 ust 1. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 z późn. zm. (dalej; ustawa). właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Z kolei przepis art. 145 ust 1 ustawy stanowi, iż wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Opłata adiacencka może być, na wniosek właściciela nieruchomości, rozłożona na raty roczne płatne w okresie do 10 lat. Warunki rozłożenia na raty określa się w decyzji o ustaleniu opłaty. Należność gminy z tego tytułu podlega zabezpieczeniu, w tym przez ustanowienie hipoteki. Decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej (art. 147 ust 1 ustawy).

Zgodnie z regułami określonymi w wyżej przytoczonych przepisach, opłata traktowana jako uczestnictwo w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej (opłata adiacencka) może być nałożona na właściciela nieruchomości po stworzeniu mu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Właściciel nieruchomości, na którego opłatę taką nałożono, ma uprawnienie do wnioskowania o rozłożeniu mu opłaty na raty. Wniosek strony (właściciela nieruchomości w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie o ustalenie opłaty) jest wymagany do tego by opłata mogła być w decyzji rozłożona na raty - organ nie może tu działać z urzędu. Samo zaś rozłożenie opłaty na raty – warunki tego rozłożenia, są częścią decyzji w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej.

Prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia na stronę opłaty adiacenckiej, organ administracji winien kierować się ogólnymi regułami, jakie rządzą procedurą administracyjną. W szczególności, mając świadomość reguł o których mowa wyżej tj. że opłata adiacencką może być rozłożona na raty jedynie w decyzji o jej nałożeniu i tylko na wniosek strony, organ winien mieć na względzie, że zgodnie a art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2015 r. I OSK [...] wydanym w analogicznym stanie faktycznym tj. nałożenia opłaty adiacenckiej bez pouczenia strony o możliwości rozłożenia jej na raty – "w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 9 k.p.a. nakładał na organ I instancji obowiązek pouczenia strony o możliwości złożenia wniosku o rozłożenie opłaty adiacenckiej na raty. Mogło to nastąpić w zawiadomieniu informującym stronę o wszczęciu postępowania, lub też w innej formie. Należy zgodzić się z Kolegium, że takie pouczenie nie stanowi elementu decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty. Jeżeli jednak strona posiada uprawnienie do złożenia wniosku na podstawie art. 147 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a obowiązkiem organu stosownie do art. 9 k.p.a. jest pouczanie strony o przysługujących jej prawach, to organ I instancji miał obowiązek poinformowania strony przed wydaniem decyzji ustalającej opłatę o możliwości rozłożenia opłaty na raty, czego jednak nie uczynił i którego to uchybienia po stronie organu I instancji nie dopatrzyło się Kolegium".

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela stanowisko zaprezentowane wyżej. Pouczenie strony przez organ o możliwości ubiegania się o rozłożenie opłaty adiacenckiej na raty jest obowiązkiem organu a samo rozłożenie tej opłaty na raty (warunki tego rozłożenia) nie jest czynnością materialno-techniczną ale stanowi treść decyzji administracyjnej. W konsekwencji brak pouczenia, skutkuje wadliwością postępowania mogącą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i jako takie powinno być z obrotu prawnego wyeliminowane.

Sytuacja taka nastąpiła w niniejszej sprawie. Na skutek zaniechań organów obu instancji (niezastosowanie się do reguł o których mowa w art. 9 K.p.a.) doszło do wydania decyzji niepełnej. Złożenie przez skarżącą wniosku o rozłożenie opłaty adiacenckiej na raty mogło bowiem skutkować wydaniem decyzji o innej treści, uwzględniającej żądanie skarżącej.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ wezwie skarżącą o sprecyzowanie wniosku o rozłożenie opłaty adiacenckiej na raty oraz uzasadnienie wniosku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 lutego 2008 r. III SA/Po [...]) i rozstrzygnie o nałożeniu opłaty adiacenckiej rozpoznając jednocześnie wniosek o rozłożenie tej opłaty na raty.

Mając na uwadze powyższe, sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a.