Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 954/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137, art. 216 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie : Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 czerwca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości po wznowieniu postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia 8 listopada 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku P. B., oraz A. S. orzekł o uchyleniu ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 23 grudnia 2013 r. orzekającej o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 0,0120 ha, nr [...] o pow. 0,0163 ha, nr [...] o pow. 0,0059 ha i nr [...] o pow. 0,0135 ha, w obr. [...] m. K., w granicach przejętych (wywłaszczonych) na rzecz Skarbu Państwa parcel katastralnych: l. kat. [...] oraz l. kat. [...] b. gm. kat. [...] na rzecz A. S. oraz o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 0,0120 ha, nr [...] o pow. 0,0163 ha, nr [...] o pow. 0,0059 ha i nr [...] o pow. 0,0135 ha, poł. w obr. [...] m. K., w granicach przejętych (wywłaszczonych) na rzecz Skarbu Państwa parcel katastralnych: l. kat. [...] oraz l. kat. [...]

b. gm. kat. [...] na rzecz: P. B. i A. S.. W uzasadnieniu organ podkreślił, że ostateczną decyzją z dnia 23 grudnia 2013 r. Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] pół. w obr. [...] m. K. na rzecz A. S.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż pomimo wezwania stron do uzupełnienia materiału dowodowego o oświadczenie o przyłączeniu się do postępowania P. B., nie złożył on oświadczenia w stosownym terminie. Z uwagi na okoliczność, iż w ówczesnym stanie prawnym w świetle art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami brak zgody wszystkich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości, bądź ich spadkobierców na jej zwrot stanowił negatywną przesłankę orzeczenia o zwrocie nieruchomości, Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości. Pismem z dnia 25 lutego 2014 r. P. B. wniósł o wznowienie przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu powołano się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. okoliczność, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ I instancji postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2014 r. wznowił przedmiotowe postępowanie. Decyzją z dnia 31 marca 2016 r. Starosta [...] orzekł o uchyleniu ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 23 grudnia 2013 r. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzja z dnia 16 sierpnia 2016 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, celem zapewnienia wszystkim uprawnionym podmiotom czynnego udziału w postępowaniu. Starosta [...] rozpoznając ponownie sprawę stwierdził, że ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż zawnioskowana do zwrotu nieruchomość, oznaczona uprzednio jako parcele katastralne: l. kat. [...] oraz l. kat. [...] b. gm. kat. [...] została przejęta (nabyta) na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia 18 grudnia 1965 r. wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach, wymienionej w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Działki nr [...] o pow. 120 m2 i nr [...] o pow. 163 m2, obr. [...] m. K., obj. księgą wieczystą nr [...] stanowią własność Gminy Miejskiej [...]. Działka nr [...] o pow. 194 m2 obr. [...] m. K., objęta jest księgą wieczystą nr [...] i także stanowi własność Gminy Miejskiej [...]. Niemniej jednak podział działki nr [...] na działki: nr [...] o pow. 59 m2 i nr [...] o pow. 135 m2 obr. [...] m. K. nie został ujawniony w ww. księdze wieczystej. Stosownie do postanowień przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłankami zwrotu nieruchomości są po pierwsze - wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców z wnioskiem o zwrot; po drugie - objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonej (lub jej części) tj. nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia za odszkodowaniem, jak również nabytej w oparciu o przepisy ustaw enumeratywnie wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami; po trzecie - zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w rozumieniu przepisu art. 137 ustawy, który formułuje definicję legalną stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Aby nieruchomość mogła zostać zwrócona, wszystkie wyżej wymienione przesłanki muszą zaistnieć łącznie.

Dokonane w sprawie ustalenia dowodzą, iż obecnie osobami uprawnionymi do domagania się zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działki: nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...], poł. w obr. [...] m. K., w granicach przejętych (wywłaszczonych) na rzecz Skarbu Państwa parcel katastralnych: l. kat. [...] i l.kat. [...] b. gm. kat. [...] są: P. B. oraz A. S., którzy skorzystali z przysługującego im uprawnienia. Z kolei przejęcie ww. nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiła na mocy decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia 18 grudnia 1965 r., w oparciu o przepisy ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach, wymienionej w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dla ustalenia czy i trzecia przesłanka zwrotu została spełniona, należało w prowadzonym postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dokonać oceny zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia określonego w ww. decyzji w świetle wskazanego wyżej przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przedmiotowej sprawie z decyzji z dnia 18 grudnia 1965 r., jak również z załączonego do niej zestawienia parcel gruntowych przechodzących na rzecz Skarbu Państwa wynika, iż parcele katastralne: l. kat. [...], l. kat. [...], 1. kat. [...] oraz l. kat. [...] ,b. gmina kat. [...] zostały przeznaczone pod zieleniec, w ramach zagospodarowania osiedla domków jednorodzinnych "[...]" w K..

Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia lotnicze przedstawiają przedmiotowy teren w latach: 1970, 1975, 1982, 1993, 1998 oraz 2003. Z uwagi na fakt, iż w zasobach Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. nie znajdują się zdjęcia z lat wcześniejszych, które mogłyby obrazować sposób zagospodarowania nieruchomości objętej wnioskiem w dacie wywłaszczenia, organ prowadzący niniejsze postępowanie uznał za zasadne powołanie się na zdjęcie satelitarne przedmiotowego terenu z 1965 r., znajdujące się na ogólnodostępnej stronie Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta K.. Z punktu widzenia toczącego się postępowania najistotniejsze jest zdjęcie z roku 1965, tj. z okresu przejęcia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oraz fotografia z 1970 r. Na fotografii z 1965 r. widać, iż teren znajdujący się pomiędzy zabudowaniami zlokalizowanymi przy ul. O. i ul. R. obejmujący zawnioskowaną do zwrotu nieruchomość stanowi ogólnodostępny teren zielony. Z kolei zdjęcie z 1970 r. przedstawia wybudowane wolnostojące domy (obecnie są to zabudowania przy ul. R. [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] oraz ul. G. [...] i [...]). Natomiast działki: nr [...], nr [...] nr [...] oraz nr [...] stanowią teren zielony. Na marginesie wskazać należy, iż posadowienie wspomnianych budynków wynikało z obowiązku, jaki na właścicieli działek położonych na terenach budownictwa jednorodzinnego nakładał przepis art. 27 ust. 1 ustawy z 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach, który stanowił, iż właściciele działek położonych na terenach budownictwa jednorodzinnego obowiązani są do ich zabudowania w terminach ustalonych w szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego. Kolejne zdjęcia z lat późniejszych, tj., z 1975 r. 1982 r., 1993 r. oraz 2003 r. pokazują rozbudowujące się osiedle domków jednorodzinnych "[...]". Z uwagi na to, iż pomiędzy datą wywłaszczenia a pierwszym zdjęciem nadesłanym z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, tj. z roku 1970 jest pięcioletnia przerwa, szczególnie istotne w toczącym się postępowaniu są zeznania świadków, którzy posiadają wiedzę na temat zagospodarowania przedmiotowego terenu. A. H. zeznał, iż posiada wiedzę na temat przedmiotowej nieruchomości z uwagi na to, iż przebywał wielokrotnie na tym terenie. Świadek wskazał, iż jest architektem i prowadził konsultacje w sprawie budowy budynku położonego obecnie przy ul. R. [...] w okresie od 1966 do 1972 roku. Z kolei na pytanie dotyczące zagospodarowania zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości świadek zeznał, iż ma wiedzę jedynie w odniesieniu do lat 1966 - 1972. A. H. wskazał, iż w tym okresie na przedmiotowej nieruchomości znajdował się ogólnodostępny, zadbany teren zielony porośnięty trawą oraz kilkoma krzewami. Teren był użytkowany rekreacyjnie przez studentów oraz okolicznych mieszkańców. Studenci uczyli się na nim oraz opalali. Na opisywanym terenie przebywały również osoby starsze. Z kolei przed datą wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość była również terenem ogólnodostępnym. Ponadto świadek stwierdził, iż nie ma dokładnej informacji na temat daty ogrodzenia nieruchomości, będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Zaznaczył jedynie, iż podczas jego ostatniej wizyty, prawdopodobnie w roku 1973 ogrodzeń nie było. Z kolei S. W. zeznał, iż posiada wiedzę na temat przedmiotowego terenu z uwagi na to, iż z końcem lat 60-tych do roku 1972 mieszkał na miasteczku studenckim w bloku nr [...], znajdującym się w pobliżu przedmiotowych działek, a następnie mieszkał na ul. T. [...] w hotelu asystenckim [...]. Świadek wskazał, iż chodził do prof. K. mieszkającego na ul. C. przechodząc przez działki znajdujące się pomiędzy domem prof. T. i prof. B. , wzdłuż obecnej działki nr [...], gdyż ul. 'A." w tamtym czasie jeszcze nie istniała. Odnosząc się do zagospodarowania zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości świadek podkreślił, iż pamięta jedynie zagospodarowanie działek: nr [...] oraz nr [...], pół. w obr. [...] m. K., a mianowicie pod koniec lat 60-tych powstał dom prof. T. . Pomiędzy wspomnianym domem a budynkiem sąsiednim znajdowała się ścieżka, a przed samym budynkiem był teren zielony, jednolity z działką nr [...], gdyż nie było jeszcze ul. "A.". Droga powstała w połowie lat 70-tych i wtedy też zostało wykonane ogrodzenie. Podsumowując, należy wskazać, iż zeznania świadków są spójne oraz szczegółowe. Ponadto odpowiadają one temu, co można zobaczyć na zdjęciu z roku 1970, a mianowicie nieogrodzony, ogólnodostępny teren zielony przed budynkami przy obecnej ul. "A.". W dniu [...] października 2014 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna połączona z oględzinami nieruchomości. W pierwszej kolejności ustalono w terenie położenie nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] oraz nr [...], poł. w obr. [...] m. K.. Przedmiotowa nieruchomość ma kształt sześciokąta, a granice: północna, zachodnia oraz wschodnia stanowią fragment ogrodzenia metalowego i metalowo -betonowego z bramami wjazdowymi. Granica południowa przebiega w części po ścianie północnej budynku mieszkalnego położonego przy ul. "A." a, a w części równoległe do ściany północnej budynku mieszkalnego położonego przy ul. "A." b w odległości ok. 2 metrów Odnosząc się natomiast do zagospodarowania opisywanej nieruchomości należy wskazać, iż stanowi ona fragment urządzonych ogrodów przydomowych posesji przy ul. "A." a i b, porośniętych koszona trawą, drzewami oraz krzewami. Wspomniane posesje oddzielone są od siebie ogrodzeniem metalowym na podmurówce. Na działce nr [...] znajduje się betonowy wjazd do garażu (w zachodniej części), natomiast na działce nr [...] znajduje się fragment chodnika z kostki brukowej (zachodnia oraz wschodnia część działki, wzdłuż jej granicy) stanowiącego dojście oraz wjazd do garażu. Z kolei nieruchomość oznaczona jako działki: nr [...] oraz nr [...], poł. w obr. [...] m. K., ma kształt zbliżony do prostokąta. Granice: północna oraz wschodnia stanowią fragment ogrodzenia metalowego z bramą wjazdową. Natomiast granica zachodnia przebiega równolegle do granicy północnej w odległości ok. 5 metrów. Zawnioskowana do zwrotu nieruchomość stanowi fragment zagospodarowanego ogrodu przydomowego posesji położonej przy ul. "A." c. Przedmiotowa nieruchomość zagospodarowana jest jako teren zielony porośnięty trawą, drzewami, krzewami oraz kwiatami wraz z betonowym wjazdem na posesję. Z treści pisma Urzędu Miasta K. z dnia 27 sierpnia 2014 r. wynika, iż działka nr [...] objęta jest umową dzierżawy z dnia [...] sierpnia 2014 r. zawartą z A. M. na czas nieoznaczony, z przeznaczeniem na zieleń osiedlową, działka nr [...] objęta jest umową dzierżawy z dnia [...] marca 2009 r. zawartą z A. T. oraz z P. T. na czas nieoznaczony, z przeznaczeniem na zieleń przydomową oraz drogę dojazdową. Natomiast działki: nr [...] oraz nr [...], są bezumownie użytkowane. Ze zgromadzonych materiałów wynika, że na nieruchomości objętej roszczeniem o zwrot w latach 60-tych i 70- tych ubiegłego wieku została posadowiona infrastruktura techniczna służąca mieszkańcom osiedla [...]. Zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody przedstawione powyżej wskazują, iż na przedmiotowym terenie w terminach wskazanych w art. 137 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami zrealizowano cel, na który przedmiotowa nieruchomość została przejęta, a mianowicie ogólnodostępny zieleniec, który został zaplanowany w ramach zagospodarowania osiedla mieszkaniowego "[...]". Zeznania świadków, jak również pozyskane do akt sprawy zdjęcie lotnicze z 1970 r. wskazują, iż nieruchomość, będąca przedmiotem niniejszego postępowania była wykorzystywana rekreacyjnie i stanowiła ogólnodostępną przestrzeń. Tak określony sposób zagospodarowania nieruchomości jest zgodny z potocznym rozumieniem pojęcia zieleniec. Poczynione wyżej ustalenia wskazują na fakt, iż wywłaszczona nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z przeznaczeniem określonym w decyzji z dnia 18 grudnia 1965 r.

Od tej decyzji odwołanie złożył P. B. zarzucając jej, iż w uzasadnieniu decyzji Starosta [...] podał, że spełnione zostały przesłanki wznowienia postępowania, a w szczególności z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., albowiem P. B. jako strona niniejszego postępowania bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Odnośnie zaś merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy Starosta [...] podał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia przyjęcie, że działki objęte wnioskiem zagospodarowane zostały na ceł wskazany w decyzji wywłaszczeniowej, a zatem nie została spełniona jedna z trzech przesłanek niezbędnych do orzeczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Ponadto odwołujący wskazał, iż jak wynika z decyzji wywłaszczeniowej, przedmiotowe działki przeznaczone były pod zieleniec, w ramach osiedla domków jednorodzinnych "[...]" w K.. Starosta [...] pozyskał do akt przedmiotowej sprawy zdjęcia lotnicze terenów objętych wnioskiem o zwrot, wykonane w latach 1970, 1975, 1982, 1993 i 1998. Ponadto organ powołał się na zdjęcia satelitarne z 1965 r. W oparciu o powyższą dokumentację fotograficzną, a przede wszystkim zdjęcie z 1965 i 1970 roku organ, uznał, że przedmiotowy teren został zagospodarowany jako teren zielony ogólnodostępny. Zdaniem odwołującego takie ustalenie jest błędne, gdyż jakość ww. zdjęć nie daje jakiejkolwiek możliwości rozpoznania, czy te tereny, stanowiące obecne działki objęte wnioskiem, były wówczas ogrodzone czy nie, a tylko brak ogrodzenia mógłby świadczyć o tym, iż był to teren ogólnodostępny. Jak podnosi odwołujący wbrew twierdzeniom organu, fakt że działki objęte wnioskiem byty wykorzystywane od samego początku jako działki dojazdowe do domów, znajdujących się na działkach sąsiednich wyklucza przeznaczenie tych działek pod zieleńce. Nie mogły być terenami ogólnodostępnymi i przeznaczonymi pod rekreację, wykorzystywane w części, jako droga dojazdowa do posesji. Działki objęte wnioskiem w niniejszej sprawie od początku stanowiły funkcjonalnie cześć nieruchomości sąsiednich, na których usytuowane były domy mieszkalne i wykorzystywane były jako prywatne ogródki przydomowe. Nie były to zatem tereny przeznaczone na ogólnodostępną rekreację, a tylko w takim wypadku można by mówić o uznaniu danego terenu za zieleniec.

Wojewoda decyzją z dnia 7 czerwca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżona decyzję Starosty [...] z dnia 8 listopada 2016 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że przesłanką wznowienia postępowania prowadzonego przez organ I instancji i zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 23 grudnia 2013 r., było ustalenie, iż P. B. jako strona postępowania zakończonego ww. decyzją nie brał w nim udziału nie ze swojej winy, a wskutek błędnego skierowania przez organ I instancji pisma z dnia 18 października 2013 r. wzywającego P. B. do złożenia oświadczenia o przyłączeniu się do postępowania zwrotowego w przedmiotowej sprawie, na adres, pod którym P. B. wówczas nie przebywał, co spowodowało, iż pismo to (jako pierwsze w sprawie) nie mogło zostać odebrane przez adresata. Na poparcie zaprezentowanego twierdzenia przedstawiono zaświadczenie Dyrektora Instytutu [...] Uniwersytetu [...] w K. z dnia 3 lutego 2014 r., w którym to wskazano, iż P. B. w okresie od dnia [...] października 2013 r. do dnia [...] czerwca 2014 r. udzielono urlopu naukowego na wyjazd służbowy za granicę. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt dochowania terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a., bowiem jak wynika z akt przedmiotowej sprawy P. B. o przedmiotowej decyzji dowiedział się dnia 3 lutego 2014 r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony 25 lutego 2014 r. Organ wskazał, że niewątpliwie w przedmiotowej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Po pierwsze, z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpiły uprawnione do tego osoby, którymi w przedmiotowej sprawie są - w myśl art. 136 ust. 3 u.g.n. są obecnie - A. S. i P. B., co potwierdzają zgromadzone w aktach organu I instancji, stosowne dokumenty. Po drugie zaś, nabycie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło na podstawie decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia 18 grudnia 1965 r. wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domków jednorodzinnych w miastach i osiedlach. W dniu wywłaszczenia stanowiła ona współwłasność K. B. w 1 /2 części i A. S. w [...] części. Z kolei legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu ustawodawca sformułował w art. 137 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1/ pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2/ pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zgodnie z decyzją z dnia 18 grudnia 1965 r. jak również z załączonego do niej zestawienia parcel gruntowych przechodzących na rzecz Skarbu Państwa wynika, iż parcele katastralne: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] oraz l. kat. [...] b. gm. kat. [...] zostały przeznaczone pod "zieleniec", w ramach zagospodarowania osiedla domków jednorodzinnych "[...]" w K.. Pomimo usilnych poszukiwań organowi I instancji nie udało się odnaleźć żadnej dokumentacji planowanego zagospodarowania osiedla domków jednorodzinnych "[...]". W celu ustalenia sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości po wywłaszczeniu do akt przedmiotowej sprawy pozyskano z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęć lotniczych przedmiotowego terenu, wykonanych w 1970,1975, 1982, 1993, 1998 oraz 2003 r. Z uwagi na brak w ww. zasobie zdjęć wykonanych w dacie wywłaszczenia, czyli w 1965 r. organ I instancji do akt sprawy pozyskał ze strony internetowej Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta K. zdjęcie satelitarne przedmiotowego terenu wykonane w 1965 r. Na powyższym zdjęciu satelitarnym z 1965 r. przedstawiony jest teren znajdujący się pomiędzy zabudowaniami zlokalizowanymi na ul. O. i ul. R. , obejmujący zawnioskowaną do zwrotu nieruchomość, stanowiący ogólnodostępny teren zielony. Z kolei zdjęcie lotnicze wykonane w 1970 r. przedstawia wybudowane, wolnostojące domy (obecnie są to zabudowania przy ul. "A." a b, [...], [...], [...], [...], [...] i c oraz ul. G. [...] i [...]). Natomiast działki: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] stanowią teren zielony. Kolejne zdjęcia lotnicze przedmiotowego terenu wykonane w 1975 r., 1982 r., 1993 r., 1998 r. oraz 2003 r. pokazują rozbudowujące się osiedle domków jednorodzinnych "[...]". Z uwagi na fakt, iż pomiędzy datą wywłaszczenia a pierwszym zdjęciem lotniczym wykonanym w 1970 r. jest 5 letnia przerwa, organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka A. H. oraz S. W. na okoliczność sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. A. H. zeznał, iż posiada wiedzę na temat przedmiotowej nieruchomości z uwagi na to, iż przebywał wielokrotnie na tym terenie. Świadek wskazał, iż jest architektem i prowadził konsultacje w sprawie budowy budynku położonego obecnie przy ul. "A." a w okresie od 1966 r. do 1972 r. Z kolei na pytanie dotyczące zagospodarowania zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości świadek zeznał, iż ma wiedzę jedynie w odniesieniu do lat 1966-1972. A. H. wskazał, iż w tym okresie na przedmiotowej nieruchomości znajdował się ogólnodostępny, zadbany teren zielony porośnięty trawą oraz kilkoma krzewami. Teren był użytkowany rekreacyjnie przez studentów oraz okolicznych mieszkańców. Studenci uczyli się na nim oraz opalali. Na opisywanym terenie przebywały również osoby starsze. Ponadto świadek stwierdził, iż nie ma dokładnej informacji na temat daty ogrodzenia nieruchomości, będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Zaznaczył jedynie, iż podczas jego ostatniej wizyty, prawdopodobnie w roku 1973, ogrodzeń nie było. Z kolei S. W. zeznał, iż posiada wiedzę na temat przedmiotowego terenu z uwagi na to, iż z końcem lat 60-tych do roku 1972 mieszkał w "miasteczku studenckim" w bloku nr [...] znajdującym się w pobliżu przedmiotowych działek, a następnie mieszkał na ul. T. - w hotelu asystenckim [...]. Świadek wskazał, iż chodził do prof. K. mieszkającego na ul. C. , przechodząc przez działki znajdujące się pomiędzy domem prof. T. i prof. B. , wzdłuż obecnej działki nr [...], gdyż ul. "A." w tamtym czasie jeszcze nie istniała. Odnosząc się do zagospodarowania zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości świadek podkreślił, iż pamięta jedynie zagospodarowanie działek: nr [...] oraz [...], pół. obecnie w obr. [...] m. K., a mianowicie pod koniec lat 60-tych powstał dom prof. T. . Pomiędzy wspomnianym domem a budynkiem sąsiednim znajdowała się ścieżka, a przed samym budynkiem był teren zielony, jednolity z działką nr [...], gdyż nie było jeszcze ul. "A.". Droga powstała w połowie lat 70-tych i wtedy też zostało wykonane ogrodzenie. Ponadto w dniu [...] października 2014 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna połączona z oględzinami nieruchomości. W pierwszej kolejności ustalono w terenie położenie nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] oraz nr [...], pół. w obr. [...] m. K.. Przedmiotowa nieruchomość ma kształt sześciokąta, a granice: północna, zachodnia oraz wschodnia stanowią fragment ogrodzenia metalowego i metalowo-betonowego z bramami wjazdowymi. Granica południowa przebiega w części po ścianie północnej budynku mieszkalnego, położonego przy ul. "A." a a w części równolegle do ściany północnej budynku mieszkalnego, położonego przy ul. "A." b - w odległości ok. 2 metrów. Odnosząc się natomiast do zagospodarowania opisywanej nieruchomości należy wskazać, iż stanowi ona fragment urządzonych ogrodów przydomowych posesji przy ul. "A." a i b, porośniętych koszoną trawą, drzewami oraz krzewami. Wspomniane posesje oddzielone są od siebie ogrodzeniem metalowym na podmurówce. Na działce nr [...] znajduje się betonowy wjazd do garażu (w zachodniej części), natomiast na działce nr [...] znajduje się fragment chodnika z kostki brukowej (zachodnia oraz wschodnia część działki, wzdłuż jej granicy) stanowiącego dojście oraz wjazd do garażu. Z kolei nieruchomość oznaczona jako działki: nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...] m. K., ma kształt zbliżony do prostokąta. Granice: północna oraz wschodnia stanowią fragment ogrodzenia metalowego z bramą wjazdową. Natomiast granica zachodnia przebiega równolegle do granicy wschodniej, w odległości ok. 45 metrów, a granica południowa przebiega równolegle do granicy północnej w odległości ok. 5 metrów. Zawnioskowana do zwrotu nieruchomość stanowi fragment zagospodarowanego ogrodu przydomowego posesji położonej przy ul. "A." c. Przedmiotowa nieruchomość zagospodarowana jest jako teren zielony porośnięty trawą, drzewami, krzewami oraz kwiatami wraz z betonowym wjazdem na posesję. Z uwagi na zebrany w sprawie materiał dowodowy na okoliczność zagospodarowania przedmiotowego terenu (m.in. zdjęcia lotnicze, zeznania świadków) organ I instancji uznał, że kwestie te nie budzi wątpliwości, uzasadniających przychylenie się do wniosku o przesłuchanie strony niniejszego postępowania, czyli P. B.. Organ odwoławczy podzielił powyższy pogląd wyrażony przez organ I instancji brakiem potrzeby przesłuchania strony postępowania w osobie P. B.. Tym samym podniesiony w odwołaniu zarzut nieuzasadnionej odmowy Starosty [...] przeprowadzenia ww. dowodu należało uznać za niezasługujący na uwzględnienie. Natomiast z zeznań A. L. wynika, iż zna położenie zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości od 1970 r., gdyż wtedy wprowadziła się do mieszkania przy ul. C. [...], a przez wskazany teren przeprowadzała dzieci do przedszkola i chodziła do pracy. Ponadto świadek wskazała, w odpowiedzi na pytanie pracownika organu I instancji dotyczące zagospodarowania nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot w latach 1965-1975, iż w 1970 r. widziała zagrodzony teren przy ul. "A." a i b, zaś na temat budynku przy ul. "A." c nie posiada wiedzy. Z kolei w odpowiedzi na pytanie dotyczące daty posadowienia ogrodzeń na zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości, świadek zeznała, iż przy ul. "A." nr a i b widoczne było ogrodzenie od 1970 r., natomiast nie posiada wiedzy na temat budynku przy ul. "A." c. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji na podstawie pisma [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o., [...] w K. z dnia 11 sierpnia 2008 r. znak [...] ustalił, iż przez działki: nr [...] i nr [...] obr. [...] m. K. przebiegają przyłącza gazowe 0 15, a przez działkę nr [...], obr. [...] m. K. - 0 20 stal - do budynków przy ul. "A.". Ponadto w ww. piśmie wskazuje się, iż wspomniane przyłącza zostały wybudowane w 1974 r. dla potrzeb osiedla profesorów [...]. Z kolei na podstawie pisma [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w K. ustalono, iż na działkach: nr [...] i nr [...] obr. [...] m. K. znajduje się przyłącze kanalizacyjne do budynku przy ul. "A." c ([...]) oraz wewnętrzna instalacja wodociągowa poza eksploatacją MPWiK S.A. Natomiast na działkach nr [...] i nr [...] obr. [...] m. K. znajdują się przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne do budynków przy ul. "A." a i b ([...]). Z powyższego wynika, iż na przedmiotowej nieruchomości, w latach 60-tych i 70-tych XX wieku została posadowiona infrastruktura techniczna, służąca mieszkańcom osiedla [...], które stanowiło główny cel przejęcia m.in. przedmiotowej nieruchomości. Odnosząc się z kolei do zarzutu, iż jakość zdjęcia satelitarnego pochodzącego z 1965 r., jak i również zdjęcia lotniczego wykonanego w 1970 r., nie pozwala na rozpoznanie, czy w dacie ich wykonania (w szczególności zdjęcia z 1970 r.) przedmiotowy teren był ogrodzony czy też nie, Wojewoda podzielił pogląd wyrażony przez organ I instancji, iż ww. zdjęcia są na tyle dobrej jakości, iż pozwalają na stwierdzenie, iż przedmiotowy teren w dacie ich wykonania nie był ogrodzony, co prowadzi do wniosku, że przedmiotowa nieruchomość była powszechnie dostępna. Fakt ten znajduje potwierdzenie w opinii dr. inż. A. W. pt. "Analiza archiwalnych zdjęć lotniczych z okolicy działek [...] i [...], obręb [...]".

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. B. zarzucając naruszenie:

1/ art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, że przesłanki zwrotu nieruchomości w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione z uwagi na to, że nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu;

2/ art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego i w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń stanu faktycznego, a w szczególności ustalenie, że nieruchomości objęte wnioskiem zostały zagospodarowane z celem decyzji wywłaszczeniowej;

3/ art. 86 K.p.a. poprzez odmowę przesłuchania strony, mimo wystąpienia ku temu wszelkich przesłanek;

4/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z dnia 8 listopada 2016 r. w sytuacji, gdy prawidłowym było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o zwrocie nieruchomości.

W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości. Według organów administracji, cel wywłaszczenia został zrealizowany a zatem nieruchomość nie stała się zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona. Nieruchomość ta została przejęta na rzecz Skarbu Państwowa w 1965 r. pod budowę osiedla domów jednorodzinnych "[...]". Według ustaleń organów, działki będące przedmiotem niniejszego postępowania były przeznczone pod "zieleniec’. Po dokonaniu wywłaszczenia, co ustalono w oparciu o zdjęcia lotnicze i zeznania świadków, działki te stanowiły tereny zielone, ogólnodostępne (nieogrodzone). Aktualnie jest to także teren zielony (nieogólnodostępny) stanowiący część osiedla [...]. Skarżący kwestionuje prawidłowość ustalań dokonanych przez organ. Jego zdaniem jakość zdjęć lotniczych w oparciu o które organ poczynił ustalenia, jest niewystarczająca do wykazania, że teren będący przedmiotem żądania zwrotu miał charakter ogólnodostępny, a zatem, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Zdaniem sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z dyspozycją art. 136 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 z późn. zm. (dalej; u.g.n.). poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Przepis art. 137 ust 1 ustawy stanowi natomiast, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Z kolei art. 216 ust 1 u.g.n. przesądza, iż przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie (...) ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 138, z 1961 r. poz. 47 i 159 oraz z 1972 r. poz. 192) (...).

Przedmiotem postępowania jest nieruchomość wywłaszczona w oparciu o przepisy w/w aktu tj. ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach. Żądanie zwrotu tej nieruchomości zostało złożone przez osobę uprawnioną – spadkobiercę byłego właściciela. Organy przeprowadziły zatem prawidłowo postępowanie zmierzające wykazania czy żądanie zwrotu tej nieruchomości jest zasadne tj. do ustalenia czy cel wywłaszczenia został (nie został) zrealizowany.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2014 r. P 38/11 orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Orzeczenie to na nowo zdefiniowało pojęcie zbędności na cel wywłaszczenia nieruchomości wywłaszczonych przed 27 maja 1990 r. Jeżeli bowiem cel wywłaszczenia został zrealizowany po upływie terminów, o których mowa w art. 137 ust 1 u.g.n., ale przed datą 22 września 2004 r., brak podstaw by uznać, iż nieruchomość stałą się zbędna na cel wywłaszczenia, a co za tym idzie że żądanie jej zwrotu było uprawnione.

Skarżący kwestionuje prawidłowość ustaleń, jakich dokonały organy w zakresie stwierdzenia, że nastąpiła realizacja celu wywłaszczenia, w zasadzie nie polemizując z ustaleniami co było tym celem.

Tytułem wstępu wskazać należy, iż przedmiotowa sprawa dotyczy przejęcia własności nieruchomości (wywłaszczenia) jakie dokonało się w latach 50-tych ubiegłego wieku, wywłaszczenia które dokonane było w zupełnie innym porządku prawnym niż porządek aktualnie obowiązujący. Obecnie wywłaszczenie to akt indywidualny z jasno określonym celem publicznym, na jaki ma być ono dokonane i polega na pozbawieniu albo ograniczeniu prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. W przeszłości wywłaszczenie (przejęcie na własność) było często aktem zbiorowym - skierowanym do wielu podmiotów a cel, na jaki wywłaszczenia (odjęcia własności) dokonywano, określany był przeważnie w bardzo ogólnikowy sposób. Jak stanowi w art. 216 ust 2 u.g.n. - przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych, między innymi na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. Odpowiedzenie stosowanie przepisu dopuszcza pewne modyfikacje, jeżeli nie co do samego brzmienia normy prawnej wywodzonej z danego przepisu to z pewnością do określenia szczegółowości kwestii normowanych tym przepisem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 marca 2013 r. II SA/Ke 119/13). Jak mowa wyżej, w przeszłości akt wywłaszczenia nie odpowiadał aktualnie obowiązującym standardom. Nie można w ocenie sądu do stanów faktycznych zaistniałych w innym porządku prawnym stosować wprost aktualnych uregulowań w zakresie takich pojęć jak cel wywłaszczenia. Interpretacja tego pojęcia (cel wywłaszczenia) musi uwzględniać fakt, że w dacie dokonania wywłaszczenia, z którym to wiąże się niniejsze postępowanie i co wynikało z ówcześnie obowiązujących przepisów i praktyki, cel wywłaszczenia nie musiał być precyzyjnie określony a podmioty przejmujące własność nieruchomości nie były ograniczone czasowo w realizacji tego celu. Często kwestie - co konkretnie miało być realizowane na danym obszarze wywłaszczonym, określane było już po wywłaszczeniu w planach realizacyjnych, które zresztą (także legalnie) były zmieniane bądź korygowane.

W ocenie sądu, jeżeli ustalono, iż celem wywłaszczenia miała być budowa osiedla domów jednorodzinnych, organ nie musiał ustalać czy wywłaszczona działka miała podlegać jakiemuś szczególnemu, konkretnemu zagospodarowaniu. Wystarcza ustalenie, iż wywłaszczony teren został zagospodarowany jako fragment tego osiedla czy to pod zabudowę, czy pod infrastrukturę techniczną czy pod tereny zielone. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2016 r. w przypadku realizacji takiej inwestycji jak osiedle mieszkaniowe, o wykorzystaniu na cel wywłaszczenia świadczy nie tylko zabudowanie budynkami mieszkaniowymi, ale także wszelkimi innymi obiektami, które są potrzebne dla osiedla. O wykorzystaniu na cel wywłaszczenia może także świadczyć inne niż zabudowa zagospodarowanie, w tym pozostawienie terenów zielonych. W przypadku realizacji dużej inwestycji na poszczególnych etapach może dochodzić do zmian w projektach zagospodarowania poszczególnych części terenu, stanowiących o realizacji osiedla (tak samo w wyroku NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r. I OSK 1519/14). Poglądy wyżej przytoczonych orzeczeniach sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela..

Mając na względzie fakt, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano w okresie, kiedy przepisy nie wymagały od organów administracji uszczegółowienia celu, na jaki dana nieruchomość była wywłaszczana czy przejmowana, a także z uwagi na charakter tych aktów, które nie dotyczyły jednej konkretnej ale kilku, kilkudziesięciu czy jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - kilkunastu nieruchomości wskazać należy, iż ustalenie że nieruchomość wywłaszczona była na cel budowy osiedla "[...]" oznacza, iż celem wywłaszczenia było zainwestowanie różnego rodzaju na które to zainwestowanie składa się budowa osiedla tj. budowa domów ale też urządzeń infrastruktury towarzyszącej takiej zabudowie jak drogi, chodniki, parkingi czy tereny zielone. Stwierdzenie, że do takiego zainwestowania doszło pozwala organowi uznać, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany. Organ nie musi ustalać, co konkretnie na danym obszarze miało powstać, bo jak mowa wyżej, w dacie wywłaszczenia takie wymogi tj. uszczegółowienie rodzaju zainwestowania na danej, wywłaszczanej działce, nie obowiązywały. Często dokonanie takiego ustalenia jest wręcz niemożliwe, bo w dacie dokonania wywłaszczenia takiego uszczegółowienia faktycznie nie poczyniono. Wskazać też należy, że zbędnym wydaje się też ustalanie - w jaki sposób uszczegółowiono kwestię zainwestowania na danym obszarze w okresie późniejszym np. w planie realizacyjnym, gdyż dotyczy to zdarzeń następczych po wywłaszczeniu (odjęciu własności). W ocenie sądu pojęcie "cel wywłaszczenia" odnosić należy do czasu poprzedzającego dokonanie tego aktu (zamiar organu wywłaszczającego) oraz czasu, kiedy czynność ta (wywłaszczenie) była dokonana. Cel wywłaszczenia nie mógł być określany po dokonaniu tej czynności - musiał być formułowany (ustalany) przed jej dokonaniem i oznajmiony także w zakresie jego konkretyzacji w dacie w jakiej wywłaszczenia dokonywano i w stosunku do osób które wywłaszczano. Późniejsze zdarzenia nie mogą celu wywłaszczenia określać.

W niniejszej sprawie organy ustaliły, że celem wywłaszczenia (przejęcia własności) miała być realizacja na tym terenie osiedla domów jednorodzinnych "[...]". Według ustaleń organów obu instancji, przedmiotowe działki miały być przeznczone pod zieleniec. Jak ustaliły organy i co w ocenie sądu nie budzi wątpliwości, po przejęciu tych nieruchomości stanowiły one teren zielony, wchodzący w skład realizowanego sukcesywnie na przestrzeni lat osiedla "[...]". Także obecnie są to tereny zielone, z wbudowanymi instalacjami gazowymi i kanalizacyjnymi dla obsługi osiedla "[...]". Zdaniem sądu nie ma żadnego znaczenia czy pierwotnie, po wywłaszczeniu tereny te były ogólnodostępne czy ogrodzone. Pojęcie "zieleniec" nie jest tożsame z pojęciem "ogólnodostępny teren zielony". Zieleniec oznacza fragment terenu w mieście, obsiany trawą, obsadzony kwiatami, drzewami i krzewami (por. Słownik Języka Polskiego PWN) a nie miejski teren ogólnodostępny jak park czy skwer.

W ocenie sądu samo ustalenie, że celem odjęcia własności miała być realizacja osiedla "[...]", bez uszczegółowiania jaki miał być rodzaj zainwestowania na tych konkretnych działkach, tj. że miał być to zieleniec, była wystarczająca do wykazania, że w czasie do 27 maja 1990 r. cel wywłaszczenia (odjęcia własności) został zrealizowany. Tereny te bowiem stanowią fragment zrealizowanego przed 27 maja 1990 r. osiedla "[...]". Zwrócić należy uwagę i podkreślić, że przepisy w oparciu o które przejęcia własności na rzecz Skarbu Państwa dokonano tj. przepisy ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach, nie operowały pojęciem "cel wywłaszczenia" ani też pojęciem "wywłaszczenie". W oparciu o te przepisy dokonywano przejęcia własności nieruchomości określanych jako tereny budownictwa jednorodzinnego na podstawie uchwał prezydiów rad narodowych. Na podstawie tej ustawy, w decyzjach zatwierdzających plan sytuacyjny podziału nieruchomości oraz stwierdzających przejęcie własności nieruchomości, nie było obowiązku wskazania celu na jaki dana nieruchomość a w zasadzie zespół nieruchomości był przejmowany. Cel ten (cel wywłaszczenia) wynikał ogólnie z celu w jakom decyzja była wydawana tj. celu realizacji konkretnego osiedla domów jednorodzinnych. Jeżeli nawet z zachowanych dokumentów czy nawet z załączników decyzji wynika, jakie miało być wstępne przeznaczenie przejmowanych nieruchomości to nie można uznać, iż zagospodarowanie konkretnych nieruchomości w inny sposób niż wynikało to z wstępnych założeń, ale zgodnie z ogólnie zakreślonym celem - stanowiącym realizację budowy osiedla domów jednorodzinnych, nie jest realizacją celu wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 u.g.n. Jak mowa wyżej przepis ten winien być stosowany odpowiednio do przepisów aktów już nieobowiązujących a które to akty w inny sposób i w oparciu o inne standardy normowały zasady przejęć własności nieruchomości na zasadach wywłaszczenia. Skoro ustawa o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach nie nakazywała wskazywania celu wywłaszczenia (odjęcia własności) i wprowadzała mechanizm zbiorowego przejmowania nieruchomości na cel budowy osiedli domów jednorodzinnych, realizacji celu wywłaszczenia należy zawsze upatrywać budowie osiedla domów jednorodzinnych jako takiego a nie realizacji poszczególnych elementów składowych tego osiedla. Jak mowa wyżej, decyzja o przejęciu własności w oparciu o ustawę o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (podobnie jak innych aktów prawnych z tego okresu) nie determinowała określenia szczegółowego zagospodarowania przejmowanych trenów. Nawet przy wstępnym założeniu co do przeznaczenia przejmowanych terenów, nie było prawnych przeciwwskazań by wstępne plany korygować lub zmieniać w ramach tego samego przedsięwzięcia tj. budowy osiedla domów jednorodzinnych. O braku realizacji celu wywłaszczenia w tym przypadku można mówić jedynie wtedy gdy na przejętym terenie nie zostało wybudowane osiedle domów jednorodzinnych tj. sytuacji, kiedy takie osiedle w ogóle nie zostało zrealizowane albo zostało zrealizowane ale nie na nieruchomości przejętej (objętej żądaniem zwrotu) tj. w sytuacji, kiedy nieruchomość ta nie stanowiła elementu osiedla a więc zabudowy, infrastruktury technicznej czy terenów zielonych służących mieszkańcom osiedla.

W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Objęte żądaniem zwrotu nieruchomości przed 27 maja 1990 r. stanowiły (i stanowią) fragment osiedla domów jednorodzinnych "[...]". Były to tereny zielone, po których ma przebieg infrastruktura techniczna osiedla – kanalizacyjna i gazowa. Żądanie zwrotu tej nieruchomości było zatem bezzasadne.

Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.