Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1983/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr) Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "B." A. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 671/13 w sprawie ze skargi I. J. – Sz. Spółki jawnej z siedzibą w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 lipca 2012 r., nr Sp. . w przedmiocie sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2) zasądza od I.J. – Sz. Spółki jawnej z siedzibą w S. na rzecz "B." A. Spółki z o.o. w W. 950 (słownie: dziewięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt II VI SA/Wa 671/13, wydanym w sprawie ze skargi I. J. Sz. Sp. j. z siedzibą w S. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 3 lipca 2012 r. Sp. . w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, uchylono zaskarżoną decyzję.

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Decyzją z dnia 27 kwietnia 2009 r. Urząd Patentowy udzielił na rzecz B. A. Spółka z o.o. w W. (dalej uprawniona z prawa ochronnego) prawo ochronne na znak towarowy słowno-graficzny "Apteka Na Zdrowie Z sercem i troską blisko Ciebie". Decyzja ta została opublikowana w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" nr . z dnia 31 grudnia 2009 r.

Znak ten został przeznaczony do oznaczania następujących towarów i usług: środki do czyszczenia, polerowania, szorowania i ścierania, mydła, mydła lecznicze; środki perfumeryjne, perfumy; olejki eteryczne, olejki kosmetyczne; kosmetyki; płyny do pielęgnacji włosów, środki do czyszczenia zębów; woda toaletowa z klasy 3 klasyfikacji nicejskiej; produkty farmaceutyczne, leki, materiały dentystyczne, środki sanitarne do celów medycznych, substancje dietetyczne do celów leczniczych, zioła lecznicze lub o działaniu leczniczym, materiały i higieniczne opatrunkowe z klasy 5 klasyfikacji nicejskiej; papier, tektura i wyroby z tych materiałów; materiały introligatorskie, fotograficzne, piśmienne, materiały szkoleniowe, materiały instruktażowe, materiały z tworzyw sztucznych do pakownia z klasy 16 klasyfikacji nicejskiej; usługi w zakresie prowadzenia apteki, usługi w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej, usługi w zakresie reklamy z klasy 35 klasyfikacji nicejskiej; usługi medyczne i weterynaryjne, porady aptekarskie, kliniki medyczne, usługi pomocy medycznej, salony piękności, sanatoria z klasy 44 klasyfikacji nicejskiej.

W dniu 17 marca 2010 r. I. J. Sz. Sp. j. z siedzibą w S., zwana dalej "skarżącą", na powołaną wyżej decyzję wniosła sprzeciw w trybie przepisu art. 246 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej p.w.p.).

W myśl art. 246 ust. 1 p.w.p., każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa. Stosownie do ust. 2, podstawę sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji.

Jako podstawę prawną sprzeciwu skarżąca wskazała naruszenie przez decyzję udzielającą prawa ochronnego na omawiany znak towarowy przepisów art. 129 ust. 1 pkt 1, art. 131 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, art. 131 ust. 2 pkt 1, art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 p.w.p.

Zgodnie z art.129 ust. 1 pkt 1 p.w.p., nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które nie mogą być znakiem towarowym.

W świetle art. 131 ust. 1 p.w.p., nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia: 1) których używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich; 2) które są sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami; 3) które ze swojej istoty mogą wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, właściwości lub, z uwzględnieniem ust. 3, pochodzenia geograficznego towaru.

Stosownie do art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p., nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, jeżeli: zostały zgłoszone w złej wierze do Urzędu Patentowego w celu uzyskania ochrony.

W myśl art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 p.w.p., nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy: 2) identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym; 3) identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego zarejestrowanego lub zgłoszonego z wcześniejszym pierwszeństwem do rejestracji (o ile znak taki zostanie zarejestrowany) na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli mogłoby to przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego. Przepis ten stosuje się odpowiednio do znaku powszechnie znanego.

Według skarżącej sporny znak towarowy został zgłoszony w złej wierze, z wykorzystaniem elementów lub nawiązania do powszechnie znanych na rynku farmaceutycznym znaków towarowych charakterystycznych dla sieci aptecznych tj. "APTEKA Z SERCEM" (Z-.i Z-.), "Apteki dbam o zdrowie" (Z-., R-., R-. itd.) i "Apteka blisko Ciebie" (R-. i R-.). Ponadto, jak wskazała, omawiany znak towarowy zawiera elementy wszystkich ww. znaków towarowych. Wykaz towarów i usług ww. znaków towarowych jest bardzo zbliżony, wręcz prawie pokrywający się ze spornym znakiem.

W piśmie z dnia 18 marca 2011 r. skarżąca podniosła również, że omawiany znak towarowy narusza prawo ochronne do wcześniej zgłoszonego znaku towarowego "Apteka bliska sercu" R-.

W kolejnym piśmie z dnia 28 września 2011 r. , jak zarzuciła skarżąca, sporny znak towarowy narusza także przepisy art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 3 lipca 2012 r. Sp..Urząd Patentowy oddalił sprzeciw, nie dopatrując się zasadności zarzutów skarżącej co do naruszenia przez sporną rejestrację przepisów wskazanych w sprzeciwie.

Ponadto, co podkreślił Urząd Patentowy, wskazany przez wnoszącą sprzeciw znak towarowy "apteka bliska sercu" R-. nie może być w sprawie brany pod uwagę z uwagi na jego przeciwstawienie spornemu znakowi uczynione dopiero w piśmie z dnia 18 marca 2011 r., a więc po upływie terminu 6 miesięcy, o którym mowa w przepisie art. 246 ust. 1 p.w.p. Odnosi się to również do podniesionych przez nią w piśmie z dnia 28 września 2011 r. zarzutów naruszenia przez sporną rejestrację przepisów art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., czego przedtem nie uczyniono w sprzeciwie.

Rozpoznając skargę wniesioną przez wnoszącą sprzeciw skarżącą na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., jak już wskazano na wstępie, uchylił tę decyzję.

W ocenie Sądu pierwszej instancji odmowa rozpoznania przez organ zarzutów podniesionych przez skarżącą we wspomnianych pismach z dnia 18 marca 2011 r. i z dnia 28 września 2011 r. uzasadnia zarzut naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a.

Uzasadniając powyższe stanowisko, jak podniósł Sąd pierwszej instancji, z chwilą podniesienia zarzutu przez podmiot uprawniony, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym (art. 247 ust. 2 p.w.p.), w którym stosuje się przepisy art. 2551 – 25511 p.w.p. odpowiednio do spraw, o których mowa w art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. (unieważnienie patentu, prawa ochronnego, albo prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny). To oznacza, że wnoszący sprzeciw został zwolniony od spełnienia wymogów formalnych, jakie przewidziane zostały dla wniosku w postępowaniu spornym. Wobec braku precyzyjności pojęcia "okoliczności uzasadniających żądanie", w rozumieniu przepisu art. 246 ust. 2 p.w.p., przyjąć należy i nie ma takich przeszkód ustawowych, aby w trakcie postępowania spornego powoływać nowe okoliczności, a także dowody na ich poparcie, mogące skutkować także na jeszcze inną podstawę prawną żądania. Ani z ustawy prawo własności przemysłowej, ani też przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, mających zastosowanie w takich sprawach, nie wynika, aby wnoszący sprzeciw nie mógł zmieniać (modyfikować) swojego wniosku wszczynającego postępowanie sporne, po wszczęciu tego postępowania. Co więcej, ze względu na istotę postępowania spornego, zakładającego niejako większą aktywność stron w tym postępowaniu, w porównaniu ze zwykłym postępowaniem administracyjnym, należałoby takie działanie wnioskodawcy uznać za całkowicie zrozumiałe i dopuszczalne (por. wyrok NSA z 20 lipca 2011 r. II GSK 647/10 Lex nr 1083332). Zatem, każde ochronne prawo wskazane w sprzeciwie, jak i jego uzupełnienie, stanowi odrębną okoliczność do zbadania dla Urzędu Patentowego, w odniesieniu do wskazanej podstawy prawnej. Rozszerzenie argumentacji sprzeciwu o nową podstawę prawną, nawet po upływie 6 miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa, jest dopuszczalne i zasługuje na rozpatrzenie przez Urząd Patentowy.

Uprawniona z prawa ochronnego wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej "p.p.s.a."), a mianowicie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 246 p.w.p. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie musiała w ustawowym terminie 6 miesięcy na wniesienie sprzeciwu wskazywać na okoliczności uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 246 p.w.p. poprzez przyjęcie, że było dopuszczalne wskazanie przez skarżącą wcześniejszego prawa na uzasadnienie sprzeciwu, po upływie ustawowego terminu 6 miesięcy na wniesienie sprzeciwu;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 246 p.w.p. poprzez przyjęcie, że skarżąca mogła powoływać się na wcześniejsze prawo podmiotowe, pomimo że nie legitymowała się tym prawem podmiotowym i nie była upoważniona do podejmowania działań prawnych na podstawie tego prawa;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 246 p.w.p. poprzez zaniechanie zbadania, czy wskazywane przez Sąd pierwszej instancji uchybienie Urzędu Patentowego, polegające na odmowie uwzględnienia znaku "apteka bliska sercu" (R-.), powołanego przez skarżącą po upływie ustawowego terminu 6 miesięcy na wniesienie sprzeciwu, mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez uznanie, że Urząd Patentowy nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy.

Jak podnosi skarga kasacyjna stanowisko Sądu pierwszej instancji w sposób nieuprawniony zaciera różnicę pomiędzy instytucją sprzeciwu (art. 246 p.w.p.), a instytucją unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy (art. 164 p.w.p.).

Sąd pierwszej instancji, co zarzuca skarga kasacyjna, uchylając zaskarżoną decyzję z powodu braku uwzględnienia przez Urząd Patentowy zgłoszonego w piśmie z dnia 18 marca 2011 r. przeciwstawionego znaku "Apteka bliska sercu" (R-.), nie wziął pod uwagę, że prawo do tego znaku nie przysługuje skarżącej, lecz O. . Spółka Akcyjna z siedzibą w W..

Ponadto zastosowana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 246 p.w.p. pozostaje w kolizji z regulacjami obowiązującymi na gruncie rozporządzenia Rady (WE) z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U.UE.L.2009.78.1).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu.

W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Skarga kasacyjna, jak już wspomniano, oparta jest na zarzucie naruszenia przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Analizując prawidłowość dokonanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń, które kwestionuje skarga kasacyjna, należy to czynić, przynajmniej w pierwszej kolejności, przez pryzmat przepisów prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie.

Skarga kasacyjna trafnie czyni Sądowi pierwszej instancji zarzut zatarcia różnic między instytucją sprzeciwu (art. 246 p.w.p.) a instytucją unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy (art. 164 p.w.p.), co doprowadziło Sąd pierwszej instancji do błędnej konkluzji, dopuszczającej możliwość rozszerzenia przez wnioskodawcę podstaw faktycznych i prawnych sprzeciwu po upływie terminu sześciu miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, podczas gdy taka możliwość jest niedopuszczalna, o czym dalej.

Nie do końca trafna jest, odnosząca się do sprzeciwu, argumentacja Sądu pierwszej instancji, że z chwilą podniesienia przez podmiot uprawniony zarzutu bezzasadności sprzeciwu sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym, w którym stosuje się przepisy art. 2551 – 25511 p.w.p., a tym samym nie ma przeszkód do rozszerzania przez wnoszącego sprzeciw podstawy faktycznej i prawnej sprzeciwu po upływie 6 miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa. Powołane przez Sąd pierwszej instancji przepisy art. 2551 – 25511 p.w.p. nie mają w pełnym zakresie zastosowania do postępowania toczącego się w następstwie wniesionego sprzeciwu. Wskazuje na to wyraźnie przepis art. 2551 p.w.p. w związku z art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. W myśl art. 2551 p.w.p. postępowanie sporne w sprawach, o których mowa w art. 255 ust. 1 pkt 1-8, wszczyna się na pisemny wniosek. Zgodnie zaś z art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p., Urząd Patentowy - w trybie postępowania spornego - rozstrzyga sprawy o unieważnienie patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny. Innymi słowy, przepis art. 2551 p.w.p. odróżnia instytucję unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy (art. 164 p.w.p.) od instytucji sprzeciwu (art. 246 p.w.p.), który opiera się na odrębnych zasadach, gdzie na plan pierwszy sprowadza się wymóg jego wniesienia i ostatecznego sprecyzowania pod względem faktycznym i prawnym w terminie sześciu miesięcy, bez potrzeby wykazywania przez wnioskodawcę interesu prawnego (art. 246 ust. 1 p.w.p.). Wspomniany termin sześciu miesięcy jest terminem prawa materialnego i z tego względu jest nieprzywracalny. Zakreśla granice czasowe dla ostatecznego sprecyzowania sprzeciwu pod względem faktycznym i prawnym, bez możliwości ich rozszerzenia po upływie tego terminu.

Przepis art. 246 p.w.p. nadaje sprzeciwowi charakter skargi actio popularis, nie nakładając na wnioskodawcę szczególnych wymogów formalnych, jakim winien odpowiadać ten środek procesowy. Nie mniej, mając na uwadze treść przepisu art. 255 ust. 4 p.w.p., w myśl którego Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę, minimalnym wymogiem formalnym sprzeciwu jest wskazanie w sprzeciwie przepisu prawa, który został naruszony przez Urząd Patentowy w decyzji przyznającej uprawnionemu określone prawo. Również, zważywszy na uruchomienie przez sprzeciw formalnego postępowania o charakterze prawno-procesowym, nie sposób byłoby założyć, aby ten środek zaskarżenia miałby być zwolniony od wymogu wskazania podstaw prawnych, na jakich jest oparty. W przeciwnym razie postępowanie sprzeciwowe w dużej mierze zatraciłoby charakter postępowania kontradyktoryjnego, jako toczącego się pomiędzy dwoma podmiotami przed Urzędem Patentowym, występującym w swym założeniu w roli bezstronnego organu. Gdyby tutaj dopuścić brak wskazania w sprzeciwie przepisu prawa, stanowiącego materialnoprawną podstawę późniejszej decyzji Urzędu Patentowego, organ ten musiałby znaleźć taką podstawę. Wówczas postawiony byłby w roli pomocnika strony wnoszącej sprzeciw, zatracając tym samym charakter bezstronnego organu. Nie sposób byłoby się zgodzić z taką rolą Urzędu Patentowego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, na powinność wskazania w sprzeciwie podstawy materialnoprawnej, na jakiej jest on jest oparty, wskazuje ustawodawstwo unijne, a w szczególności art. 40 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wspólnotowego znaku towarowego. Zgodnie z tym przepisem, każda osoba fizyczna lub prawna oraz każda grupa lub organ reprezentujący wytwórców, producentów, usługodawców, handlowców lub konsumentów może, po opublikowaniu zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego, złożyć do Urzędu uwagi na piśmie, wyjaśniając w szczególności, na mocy których podstaw z art. 7 znak towarowy nie może być zarejestrowany z urzędu. Podmioty te nie są stronami w postępowaniu przez Urzędem. Ubocznie można tutaj zauważyć, w kontekście drugiego zarzutu skargi kasacyjnej, o czym dalej, zakres przedmiotowy zarzutów sprzeciwu został zasadniczo ograniczony do wskazania bezwzględnych podstaw odmowy rejestracji (art. 7), nie zaś do względnych podstaw odmowy rejestracji znaku towarowego (art. 8).

Powyższe prowadzi do wniosku, iż wymogiem formalnym sprzeciwu jest wskazanie w nim podstawy prawnej, na jakiej jest on oparty. Mając zaś na uwadze sześciomiesięczny termin na jego wniesienie, po upływie tego terminu nie jest już dopuszczalne rozszerzenie zakresu sprzeciwu, tak pod względem podstaw prawnych, jak i podstaw faktycznych.

Nie jest także argumentem przemawiającym za dopuszczalnością rozszerzenia przez wnioskodawcę podstawy faktycznej i prawnej sprzeciwu po upływie wspomnianego sześciomiesięcznego terminu przepis art. 2556 ust. 2 pkt 3 p.w.p., w myśl którego protokół z rozprawy powinien zawierać czynności stron, w szczególności ugodę, uznanie żądania, wycofanie, zmianę, rozszerzenie lub ograniczenie wniosku. Przepis ten bowiem wyraźnie odnosi się do środka procesowego wnioskodawcy, jakim jest wniosek o wszczęcie postępowania (art. 2551 p.w.p.), nie zaś sprzeciw, o którym mowa w art. 246 p.w.p. Co do zasady przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do postępowania wszczętego w następstwie sprzeciwu, jednakże z wyłączeniem możliwości zmiany lub rozszerzenia sprzeciwu po upływie wspomnianego sześciomiesięcznego terminu, gdyż dopuszczenie takiej możliwości byłoby nie do pogodzenia z przepisem art. 246 ust. 1 p.w.p.

Natomiast nie ma wspomnianych ograniczeń czasowych w sytuacji skorzystania przez wnioskodawcę z konkurencyjnego środka procesowego ukierunkowanego na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, jakim jest wniosek, o którym mowa w przepisie art. 164 p.w.p.

Z powyższych względów stanowisko Sądu pierwszej instancji, dopuszczające możliwość rozszerzenia przez wnioskodawcę podstawy faktycznej i prawnej sprzeciwu po upływie wspomnianego sześciomiesięcznego terminu w istotnym stopniu, wbrew intencjom ustawodawcy, zatarłoby różnicę pomiędzy sprzeciwem (art. 246 p.w.p.), a wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy (art. 164 p.w.p.).

Stanowisko Sądu pierwszej instancji, dopuszczające możliwość zmiany podstawy faktycznej i prawnej sprzeciwu po upływie sześciomiesięcznego terminu od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, nie jest również zgodne, jak to trafnie wywodzi skarga kasacyjna, z ustawodawstwem unijnym, na którym wzorowana jest ustawa Prawo własności przemysłowej. Można tutaj wskazać przepisy zasady 17 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2868/95 z dnia 13 grudnia 1995 r. wykonujące rozporządzenie Rady (WE) nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U.UE.L.1995.303.1), obowiązującego w dacie wejścia w życie ustawy Prawo własności przemysłowej. W myśl zasady 17 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli sprzeciw nie został wniesiony w terminie na wniesienie sprzeciwu lub w przypadku, gdy sprzeciw nie wskazuje jasno zgłoszenia, przeciw któremu sprzeciw jest wnoszony, lub wcześniejszego znaku, lub wcześniejszego prawa, na podstawie którego sprzeciw jest wnoszony zgodnie z zasadą 15 ust. 2 lit. a) i b) lub nie są podane podstawy wniesienia sprzeciwu zgodnie z zasadą 15 ust. 2 lit. c), Urząd odrzuca sprzeciw z powodu jego niedopuszczalności, chyba że braki zostały usunięte przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu. Zatem, w świetle tych przepisów, sprzeciw musi być ostatecznie sprecyzowany, w zgodności z obowiązującymi przepisami, do czasu upływu obowiązującego terminu na jego wniesienie.

Reasumując. Nie jest skuteczne rozszerzenie przez wnioskodawcę podstawy faktycznej i prawnej sprzeciwu wniesionego do Urzędu Patentowego, w trybie przepisu art. 246 ust. 1 p.w.p., po upływie 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie nie podzielił odmiennego w tej mierze stanowiska wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 647/10.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutu skargi kasacyjnej, dotyczącego kwestii dopuszczalności powoływania się przez wnoszącego sprzeciw na wcześniejsze prawo ochronne do znaku towarowego, które jemu nie przysługuje, lub w odniesieniu do którego nie jest upoważniony do podejmowania działań prawnych, nawiązując do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonego w wyroku z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2297/10 Urząd Patentowy dopuścił taką możliwość. Jednakże ostatecznie okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż znak towarowy "Apteka bliska sercu" R-., stanowiący własność Organizacji Polskich Dystrybutorów Farmaceutycznych Spółka Akcyjna w Warszawie, wskazany został przez skarżącą dopiero w piśmie z dnia 18 marca 2011 r., a więc po upływie terminu 6 miesięcy, o którym mowa w art. 246 ust. 1 p.w.p.

Odnosząc się do powyższej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko prezentowane w skardze kasacyjnej, że w sprzeciwie od decyzji Urzędu Patentowego udzielającej prawo ochronne na znak towarowy wnioskodawca nie może skutecznie przeciwstawić cudzego znaku towarowego. W przeciwnym razie doszłoby do nieuprawnionego zalegalizowania postępowania administracyjnego toczącego się bez udziału podmiotu uprawnionego do takiego znaku, któremu z tej racji przysługiwałby przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Ponadto, czego nie można wykluczyć, potencjalnie szkodliwe mogłoby być wyrażanie stanowiska przez Urząd Patentowy w sprawie znaku towarowego należącego do uprawnionego podmiotu, nie biorącego udziału w postępowaniu spornym.

Stanowisko uprawnionej zawarte w skardze kasacyjnej w omawianej kwestii, które podziela Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie, zgodne jest także z ustawodawstwem unijnym na gruncie wspomnianego rozporządzenia w sprawie wspólnotowego znaku towarowego. I tak m.in. w świetle art. 8 ust. 1 rozporządzenia nie rejestruje się znaku towarowego w wyniku sprzeciwu właściciela wcześniejszego znaku towarowego. Ponadto, o czym była już mowa, stosownie do przepisu art. 40 ust. 1 rozporządzenia zarzuty objęte sprzeciwem zasadniczo odnoszą się do podstaw wskazanych w art. 7, a zatem do bezwzględnych podstaw odmowy rejestracji. Innymi słowy sprzeciwu nie można opierać na względnych podstawach odmowy rejestracji znaku towarowego, o których mowa w art. 8 rozporządzenia. Tym bardziej nie wchodziłoby w grę przeciwstawianie znakowi towarowemu objętemu sprzeciwem znaku towarowego, w odniesieniu do którego wnoszący sprzeciw nie jest podmiotem uprawnionym. Przyjmując prowspólnotową wykładnię ustawy Prawo własności przemysłowej, gdyż ustawa ta powinna być zharmonizowana z ustawodawstwem unijnym, w sprzeciwie, o którym mowa w art. 246 p.w.p., powinny być zasadniczo wskazane bezwzględne podstawy odmowy rejestracji znaku towarowego, które w pierwszej kolejności są wymienione w art. 129 p.w.p. W żadnym zaś przypadku w sprzeciwie nie ma miejsca dla powoływania znaku towarowego nie należącego do podmiotu wnoszącego sprzeciw.

Z powyższych względów w postępowaniu spornym toczącym się przed Urzędem Patentowym nie jest dopuszczalne przeciwstawienie znakowi towarowemu objętemu sprzeciwem, o którym mowa w art. 246 p.w.p., znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem, nie należącego do wnoszącego sprzeciw lub w odniesieniu do którego podmiot ten nie jest upoważniony do podejmowania działań prawnych.

Z uwagi na zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, że w sprawie nie doszło do naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (art. 185 p.p.s.a.), a to w celu rozpoznania skargi.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.