Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1268/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 17 ust. 1  i ust. 1b
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: Art. 145 par. 1  pkt 1  lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2020 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 października 2019 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania C. K. (dalej skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] 2019 r. znak [...] odmawiającą przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku koniecznością sprawowania opieką nad matką C. C.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym.

Decyzją z dnia [...] 2019 r., organ I instancji odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku koniecznością sprawowania opieką nad matką, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ ustalił, że matka skarżącej, ur. [...] 1933 r., legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 3 października 2010 r., jednak zdaniem organu nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, zaś ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od lipca 2010 r.

W odwołaniu skarżąca powołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, w którym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z Konstytucją i wniosła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 października 2019 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że skarżąca nie spełniła przesłanek w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Kolegium wskazało, że skarżąca w dniu 3 kwietnia 2019 r. zwróciła się do organu z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieka nad matka legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przyznanym jej na stałe. W orzeczeniu tym wskazano, że daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić i na tej podstawie organ I instancji odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia. Matka skarżącej jest wdową, a skarżąca nie podejmuje zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Ponadto skarżąca nie posiada prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej i innych świadczeń (...). Dodatkowo wnosząc o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 3 kwietnia 2019 r. skarżąca zrezygnowała z pobierania zasiłku dla opiekuna od dnia 1 kwietnia 2019 r., co zostało potwierdzone decyzja organu I instancji z dnia [...] 2019 r. Z przeprowadzonych rodzinnych wywiadów środowiskowych wynika, że matka skarżącej pozostaje w stałym leczeniu, jest osoba starszą, schorowaną, która wymaga pomocy i opieki drugiej osoby. Opiekę ta w należyty sposób sprawuje skarżąca, u której matka mieszka, mając do dyspozycji pokój z łazienką.

Odnosząc się do powołanego przez skarżąca wyroku TK, Kolegium wskazywało, że decyzje w tej kwestii zależą od spełnienia przesłanek ustawowych i inne czynniki nie mogą wpływać na rozstrzygnięcie. Ponieważ wyrok TK nie spowodował derogacji powołanego przepisu, to przepis ten nadal obowiązuje. Pomimo obowiązku nałożonego na ustawodawcę w kwestii zmiany przepisu, zmiana ta nie została dokonana. W ocenie Kolegium adresatem orzeczenia jest organ prawodawczy, a nie organ administracyjny.

Zdaniem Kolegium skarżąca nie spełniła podstawowej przesłanki uprawniającej ja do przyznania przedmiotowego świadczenia, tj. nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, a niepodejmowaniem przez opiekuna pracy w gospodarstwie rolnym albo innego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze godzin. Okolicznością bezsporną jest, że matka skarżącej jest osobą niepełnosprawną od lipca 2010 r., zaś skarżąca wcześniej pobierała świadczenie opiekuńcze na matkę. Przy czym, jak podkreśliło Kolegium zasiłek dla opiekuna i świadczenie pielęgnacyjne, to dwa różne świadczenia, wymagające przeprowadzenia pełnego postępowania administracyjnego.

Zdaniem Kolegium, skarżąca w ramach sprawowanej opieki nad matką wykonuje następujące czynności: pomaga jej w codziennej toalecie, (mycie, czesanie), przygotowuje posiłki, motywuje do wstawania, przeprowadza masaż nóg, podaje lekarstwa, organizuje wizyty lekarskie. Matka skarżącej jest po udarze, porusza się samodzielnie, jednak ma kłopoty z pamięcią.

W opinii Kolegium powyższe czynności związane ze sprawowaną opieką są to czynności które wykonują osoby pracujące i jednocześnie prowadzące dom. Pranie, sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów nie należą do czynności, które uniemożliwiałyby podjęcie pracy zawodowej, choćby w ograniczonym zakresie. Tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy, skarżąca wykonywała prace związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, które z natury rzeczy cechują się pewna okresowością i zmiennym natężeniem, gdyż skarżąca prowadzi gospodarstwo zasiewowe.

Kolegium podkreśliło również, że wspólnie ze skarżąca mieszka mąż, który pracuje zawodowo oraz w gospodarstwie rolnym a także dwie młodsze córki, które uczą się w szkołach ponadgimnazjalnych. Ponadto skarżąca posiada rodzeństwo (trzy siostry i jeden brat), które także jest obciążone obowiązkiem alimentacyjnym wobec matki. Wg. oświadczeń złożonych przez rodzeństwo skarżącej, nie są oni w stanie zając się matką, ponieważ pracują zawodowo, jednak zdaniem Kolegium obowiązku tego nie muszą spełniać osobiści, ponieważ mogą zrobić to w formie składki na sfinansowanie osoby do opieki dla matki. Brak jest także podstaw, aby z ciążącego obowiązku alimentacyjnego zwalniać dzieci skarżącej, które mieszkają w domu i mogą sprawować opiekę nad babcią, gdy przebywają w domu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 K.p.a. polegające na dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami logiki, wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a to poprzez ustalenie, iż brak jest związku przyczynowo skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą aktywności zawodowej a sprawowaną opieką nad matką, jak również poprzez ustalenie, że zakres sprawowanej opieki nie uniemożliwia jej podjęcia pracy,

2. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 K.p.a., poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, nie zawarcie w treści decyzji uzasadnienia faktycznego oraz prawnego, brak należytego, jasnego i przekonującego uzasadnienia rozstrzygnięcia, które zamiast na faktach i dowodach, co do okoliczności istotnych dla sprawy opiera się na nieuzasadnionych domniemaniach i założeniach,

3. naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów bez należytego rozważenia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego,

4. naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że w sprawie nie wystąpił związek przyczynowo skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką pobierała od 2010 r. Na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w miejsce utraconego świadczenia pielęgnacyjnego przyznano jej bezterminowo zasiłek dla opiekuna. Natomiast od 1 kwietnia 2019 r. skarżąca składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jednocześnie zrezygnowała z pobierania zasiłku dla opiekuna. Skarżąca podziela stanowisko Kolegium, że obecne postepowanie inicjuje nowe postepowanie, jednak jej zdaniem przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w 2010 i 2019 r. były identyczne, a stan zdrowia jej matki, z roku na rok się pogorsza. Matka nie tylko jest całkowicie niezdolna do pracy. Orzeczeniem Lekarza Orzecznika KRUS z dnia 15 października 2019 r. została uznana za trwale, całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji. Matka jest osobą w znacznej mierze leżącą i wymaga opieki przez całą dobę. Zatem organy błędnie ustaliły, że obowiązki opiekuńcze skarżącej sprowadzają się jedynie do "prania, sprzątania, robienia zakupów"

Nadto jej dwie córki A. i A. legitymują się orzeczeniami o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz zostały uznane za całkowicie niezdolne do pracy i nie mogą jej pomóc w opiece nad matką. Podobnie jak mąż, który pracuje i jest jedynym żywicielem rodziny.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko z zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369, dalej "P.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia a także uchylenia decyzji jej poprzedzającej.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowił przepis art. 17 ust. 1 i ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2017. 1952), dalej jako ustawa. Przepis art. 17 ust. 1 ww. ustawy, w dacie rozstrzygania przez organ I instancji stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności;

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W przedmiotowej sprawie wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką złożyła jej córka, a więc osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 3 sierpnia 2010 r., przy czym, jak słusznie wskazały organy, nie da się ustalić okresu powstania niepełnosprawności. Nie ulega jednak wątpliwości, że matka skarżącej po przebytym udarze wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby.

Na tej podstawie, decyzją z dnia [...] 2010 r., Burmistrz przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub inne pracy zarobowej w związku z opieką nad matką bezterminowo, od dnia 16 lipca 2010 r.

Następnie, w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, od 1 lipca 2013 r. decyzją z dnia [...] 2014 r., Burmistrz przyznał skarżącej zasiłek dla opiekuna na matkę, który skarżąc pobierała do dnia 31 marca 2019 r. W dniu 1 kwietnia 2019 r. skarżąc złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę i jednocześnie zrezygnowała z pobierania zasiłku dla opiekuna.

Podstawę odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego zdaniem organu I instancji stanowiło nie spełnienie przesłanek z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności fakt, że niepełnosprawność matki skarżącej nie powstała w okresie wskazanym w powołanym powyżej przepisie.

Natomiast zdaniem Kolegium podstawową przeszkodą przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest to, że nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawna matką, a niepodejmowaniem pracy przez skarżącą, chociażby w niepełnym wymiarze godzin.

Kolegium podkreśliło, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie dochodu i ubezpieczenia społecznego osobie, która sama nie może sobie tego zapewnić (zaprzestając wykonywania pracy lub jej nie podejmując), gdyż musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim stopniu, który uniemożliwia jej zadbanie o własne potrzeby. Fakt, że ustawodawca w powołanym art. 17 ust. 1 ustawy nie poprzestał na uwarunkowaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie od tego, czy osoba wymagająca opieki legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, ale również od konieczności rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez opiekuna w celu sprawowania opieki, jest zrozumiały z tego względu, iż sytuacja zdrowotna osób legitymujących się znacznym stopniem niepełnosprawności jest różna. Tak więc w grupie tej są osoby, które z uwagi na stan zdrowia wymagają stałej, czy też natychmiastowej pomocy opiekuna, który musi wykonywać pilne, niecierpiące zwłoki czynności, a są też osoby, które nie potrzebują stałej opieki, ale będąc niezdolne do całodobowej samodzielnej egzystencji są w stanie samodzielnie funkcjonować kilka godzin dziennie umożliwiając opiekunom zarobkowanie. W przypadku tych osób czynności związane z opieką mogą być wykonywane po zakończeniu pracy przez opiekuna. Musi zatem istnieć związek przyczynowy pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, a niepodejmowaniem przez opiekuna zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo pracy w gospodarstwie rolnym. Kolegium wskazało, że skarżąca w ramach sprawowanej opieki pomaga matce w codziennej toalecie, przygotowuje posiłki, motywuje ją do wstania, przeprowadza masaż nóg, podaje lekarstwa, organizuje wizyty lekarskie. Zdaniem Kolegium taki zakres sprawowanej opieki nie daje podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ mogą je wykonywać także osoby pracujące. Zatem skarżąca mogłaby podjąć pracę i jednocześnie zajmować się matką, zwłaszcza, gdyby do opieki włączyło się pozostałe rodzeństwo skarżącej, oraz młodsze dzieci skarżącej, które mieszkają w domu i po szkole pomogłyby w opiece nad babcią.

Sąd nie podzielił stanowiska Kolegium. Przede wszystkim podkreślić należy, że już w trakcie wywiadu przeprowadzonego w dniu 12 kwietnia 2019 r., organ ustalił, że matka skarżącej jest niezdolna do samodzielnej egzystencji (k. 15 akt administracyjnych) i wymaga całodobowej opieki. Kolejny kwestionariusz rodzinny z dnia 10 lipca 2019 r., potwierdził, że skarżąca opiekuje się matką przez całą dobę, w sposób ciągły, co uniemożliwia jej podjęcie pracy. Również wywiad z 3 września 2019 r., potwierdził, że matka skarżącej wymaga całodobowej opieki, ponieważ z trudem radzi sobie ona z chodzeniem przez zawroty głowy, zapomina się, przez co zdarza jej się włączyć gaz lub zostawić odkręconą wodę, zapomina, że zażyła lekarstwa, nocą często nie śpi i trzeba nad nią czuwać. Opiekę tą sprawuje skarżąca. Stan zdrowia matki skarżącej stale się pogarsza, co potwierdza orzeczenie Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z dnia 15 października 2019 r., z którego wynika, że matka skarżącej jest niezdolna do samodzielnej egzystencji od dnia 4 września 2019 r.

Zatem Kolegium wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu bezpodstawnie ustaliło, że skarżąca w ramach sprawowanej opieki jedynie pomaga matce w codziennej toalecie, przygotowuje posiłki, przeprowadza masaż nóg, podaje lekarstwa, organizuje wizyty lekarskie. W konsekwencji niezasadnym jest również twierdzenie, że nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawna matką, a niepodejmowaniem pracy przez skarżącą, chociażby w niepełnym wymiarze godzin.

Odnosząc się natomiast zarzutu, że niepełnosprawność matki skarżącej nie powstała w okresie wskazanym w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazać należy, że jak słusznie podkreśliła skarżąca zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., (K 38/13) art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

W orzecznictwie taki wyrok Trybunału to tak zwany wyrok aplikacyjny, tzn. wyrok, w którym Trybunał udziela wskazówek co do jego wykonywania. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wskazał, że: "Poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy wyłącznie do ustawodawcy, który - biorąc pod uwagę skutki społeczne rozstrzygnięć podejmowanych w badanej materii - powinien tego dokonać bez zbędnej zwłoki".

Skoro jednak zalecenia Trybunału nie zostały wykonane, to w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się jednolity pogląd, że skutkiem braku aktywności ustawodawcy w określeniu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie ze standardami konstytucyjnymi jest zrównanie uprawnień opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych (por. wyrok WSA w Krakowie z 5 października 2017 r., III SA/Kr 812/17 i powołane tam obszerne orzecznictwo).

Nie ma przy tym znaczenia, że przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł w sprawie opieki nad dzieckiem (a nie nad rodzicem). Nie ma również znaczenia, że doszło do wydania tego typu orzeczenia w skutek niekonstytucyjnego zróżnicowania uprawnień rodziców - opiekunów niepełnosprawnych dzieci.

W orzecznictwie podkreśla się również, że mimo nieuchylenia ww. art. 17 ust. 1b i mimo skierowania wyroku zasadniczo do ustawodawcy, sentencja stwierdza jego zakresową niekonstytucyjność, co oznacza konieczność dokonania takiej wykładni przepisów ustawy, która nie byłaby sprzeczna ze stanowiskiem Trybunału (wyrok NSA z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16, oraz z dnia 5 grudnia 2017 r. I OSK 1079/17, publ. na orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę, w całości podziela stanowisko że: "(...) przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP ma taki charakter od dnia jego wejścia w życie i fakt ten musi być brany pod uwagę tak przy wydawaniu aktu prawnego, jaki i przy jego kontroli. W świetle art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, co oznacza, że wiążą one wszystkich adresatów bez wyjątku, a zatem winny być przez nich respektowane. Analiza przepisów Konstytucji oraz ich rozumienia przez Trybunał Konstytucyjny prowadzi do wniosku, że wykonywanie orzeczeń Trybunału jest obowiązkiem zarówno prawodawcy, jak i organów stosujących prawo, w szczególności sądów. Źródłem tego obowiązku jest moc powszechnie obowiązująca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP) w związku z zasadami państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), legalizmu (art. 7 Konstytucji RP) i nadrzędności Konstytucji (art. 8 ust. 1 Konstytucji RP)". (wyrok WSA w Krakowie z 5 października 2017 r., III SA/Kr 812/17),

W związku z powyższym Sąd uznał, że wydane w sprawie decyzje, z pominięciem wpływu wyroku Trybunału sygn. akt K 38/13, na treść art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, naruszyły powołany przepis, co doprowadziło do jego błędnego zastosowania.

W ponownym postępowaniu konieczne będzie zatem podjęcie rozstrzygnięcia z pominięciem tej części art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która utraciła moc obowiązującą. Organ weźmie pod uwagę, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do art. 17 ust. 1b ustawy jest stwierdzenie, że opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych muszą być przez ustawodawcę traktowani jako podmioty należące do tej samej kategorii. Nie mogą być zatem - co do zasady - traktowani w sposób odmienny. W stanie prawnym sprzed wydania wyroku Trybunału ich sytuacja prawna była zróżnicowana. Zróżnicowanie to było powiązane z określeniem momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, jako istotnego kryterium regulacji prawnej prowadząc jednak do arbitralnego, a więc niekonstytucyjnego, zróżnicowania w obrębie tej samej grupy podmiotów podobnych.

Nadto prowadząc ponowne postępowanie organ ustali stan faktyczny sprawy niezbędny do oceny zaistnienia wszystkich przesłanek wymaganych przez ustawodawcę do nabycia uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, biorąc pod uwagę powyżej przedstawione stanowisko Sądu.

Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.