Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 107/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1a pkt 13, pkt 14, art. 2, art. 5 par. 1 pkt 2, art. 15, art. 18, art. 26 par. 1, par. 4, par. 5, art. 27 par. 3, art. 29 par. 1, art. 33, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 7, art. 13f ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 40d
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie WSA Felicja Kajut, WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 15 lipca 2011 r. nr[...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. S. 100 (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 15 kwietnia 2011 r. Prezydent Miasta wystawił tytuł wykonawczy nr [...] na zobowiązanego K. S., dotyczący opłat dodatkowych za nieopłacony postój w Strefie Płatnego Parkowania w G. w dniu 8 października 2010 r. i 5 listopada 2010 r.

K. S. wniósł zarzuty w stosunku do przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Podnosił, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, jest niewymagalny oraz zakwestionował dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej w stosunku do wskazanych obowiązków.

Postanowieniem z dnia 15 lipca 2011 r. Prezydent Miasta, w oparciu o art. 123 k.p.a. i art. 18, art. 19 § 2, art. 33, art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odrzucił jako nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przeciwko K. S.

W uzasadnieniu organ podał, że samochód marki Peugeot nr rej. [...], należący do strony parkował w Strefie Płatnego Parkowania w G. bez ważnego biletu w dniu 8 października 2010 r. o godzinie 10:45 przy ul. [...] oraz w dniu 5 listopada 2010 r. o godzinie 16:34 przy ul. [...]. Fakt parkowania pojazdu został odnotowany w raportach kontrolerów, wykonano również fotografie pojazdu. Organ zaznaczył, że obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania powstaje z mocy prawa - art. 13 ust. 1 i art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

W odniesieniu do zarzutów organ stwierdził, że złożenie skargi na działanie organów gminy lub ich pracowników nie powoduje wstrzymania wykonania rozstrzygnięć ani nie skutkuje zawieszeniem postępowania administracyjnego. Ponadto wystąpienie przez wierzyciela z wnioskiem o ukaranie zobowiązanego za uchlanie się od zapłaty opłaty parkingowej - art. 92 § 1 Kodeksu wykroczeń, nie stanowi przeszkody do zastosowania środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 16 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uiszczenie opłaty za postój w strefie płatnego parkowania może prowadzić równocześnie do powstania zobowiązania egzekwowanego w drodze egzekucji administracyjnej, jak i wszczęcia postępowania w sprawach o wykroczenia.

Zobowiązany podnosił, że Kierownik Biura Obsługi Strefy Płatnego Parkowania informował go, iż nie wolno zapłacić egzekwowanych opłat przed rozpatrzeniem skargi bo nie będzie ona rozpatrzona. Twierdził nadto, że nie mógł dokonać opłaty za parkowanie, ponieważ automaty były niesprawne. Te zarzuty dotyczyły jednak okoliczność stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Przepis art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienia enumeratywnie podstawy zarzutów na postępowanie egzekucyjne, nie ma wśród nich błędnego pouczenia przez urzędnika oraz niewykonalności obowiązku o charakterze pieniężnym. Wbrew twierdzeniom strony w tytule wykonawczym egzekwowane są opłaty dodatkowe za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania, które nie są uiszczane w automatach. Jak poinformowało Biuro Obsługi Strefy Płatnego Parkowania w G. automaty w miejscu parkowania były sprawne.

K. S. złożył zażalenie na to postanowienie, uzupełnione pismami z dnia 2 sierpnia 2011 r. i dnia 12 września 2011 r. Stwierdził m.in., że konflikt z urzędnikami, co do parkowania w Sferze Płatnego Parkowania w G. ciągnie się od 2009 r. Niejednokrotnie wskazywał na niezgodne z prawem działania organów gminy. Wskazywał na częste awarie automatów, brak oznakowań miejsc postojowych, niedostateczne odśnieżanie tych miejsc oraz utrudniania w dostępie do regulaminu Strefy Płatnego Parkowania.

Nadal twierdził, że nie doszło do powstania obowiązku uiszczenia opłat dodatkowych. Nie wskazano w jakich miejscach parkował, czy były one właściwe oznaczone i czy faktycznie on zaparkował samochód. Zarzucił, że tylko wobec jego osoby wszczęto postępowanie o wykroczenie, gdy w blisko 130 tys. spraw zaniechano tego. Sam Prezydent Miasta potwierdził, że parkometr nr [...] jest niesprawny od zimy. Zauważył również, że nie jest powszechnie dostępny regulamin ani pełny tekst uchwały dotyczącej ustanowienia Strefy Płatnego Parkowania w G. Tymczasem regulamin wymaga, aby za każdym razem robić 3 zdjęcia. Zarząd Dróg i Zieleni w G. odmawia mu udostępnienia jakichkolwiek dowodów zdarzeń objętych tytułem wykonawczym. W jego ocenie uchwała o powołaniu Strefy Płatnego Parkowania jest niezgodna z ustawą - Prawo o drogach publicznych, a regulamin z uchwałą. Argumentował, że jako inwalida w razie awarii parkometru nie jest zobowiązany do szukania innego sprawnego automatu.

Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt [...] utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na parkowanie oznaczonego samochodu w Strefie Płatnego Parkowania w G. Następnie powołał się na art. 1, art. 13 ust. 1, art. 13b ust. 1 i ust. 7, art. 13f ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 19 ust. 5 oraz art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych z których wynika obowiązek opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania.

Zarzuty strony dotyczyły przede wszystkim art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. nieistnienia obowiązku, jednak w świetle dokumentacji, w tym fotograficznej, są one niezasadne. Niewątpliwie doszło do zdarzeń powodujących obowiązek uiszczenia opłat dodatkowych, a związek z tymi faktami K. S. jest oczywisty, gdyż pojazd stanowi jego własność. Jako prawidłowe organ odwoławczy uznał też stanowisko organu pierwszej instancji, co do możliwości prowadzenia jednocześnie postępowania egzekucyjnego i postępowania o wykroczenie. Natomiast skargi na działalność Biura Obsługi Strefy Płatnego Parkowania i jego pracowników zostały rozpatrzone pismem z dnia 6 czerwca 2011 r. Nie znalazły potwierdzenia zarzuty o niesprawności parkometru, a z dokumentacji fotograficznej wynika, że miejsca parkingowe nie były zaśnieżone. Niemniej jednak brak odśnieżenia miejsc parkingowych, jak i niesprawności parkometrów w innym okresie, nie może skutkować zwolnieniem strony z obowiązku uregulowania opłaty za parkowanie.

Na koniec Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że nie ma kompetencji do oceniania w niniejszym postępowaniu działania pracowników Biura Obsługi Strefy Płatnego Parkowania, jak również nieprawidłowości działania strefy płatnego parkowania i zgodności z prawem uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na ternie Miasta G. oraz wysokości stawek opłat za parkowanie i opłaty dodatkowej oraz sposobu ich pobierania oraz wprowadzenie opłaty abonamentowej.

Opisane postanowienie organu odwoławczego zostało zaskarżone przez K. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe zarzuty odnośnie sprawności parkometrów i obowiązku odśnieżania miejsc parkingowych. Niedopełnienie przez gminę swoich obowiązków zwalnia z obowiązku zapłaty za usługę. Podobnie jak organ pierwszej instancji także Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie udowodniło, że jego samochód stał na miejscu postojowym wyznaczonym jako płatne. W G. istnieje wiele miejsc bezpłatnych nie oznakowanych jako płatnych i nie znajdujących się pod zarządem Zarządu Dróg i Zieleni. Także miejsce parkowania na ul. [...] za skrzyżowaniem z ul. [...] nie jest objęte zakazem postoju, ani nie jest oznakowane jako miejsc płatnego parkowania. Istnienie strefy płatnego parkowanie nie jest warunkiem wystarczającym do karania, konieczne jest wykazanie, że miejsce parkowania było poprawnie wyznaczone jako płatne. Zarząd Dróg i Zieleni w G. dopiero w marcu 2011 r. doprowadził do stanu zgodnego z prawem poprzez oznaczenie miejsc płatnego parkowania.

W sprawie organy nie wykazały, że skarżący we wskazanych dniach był użytkownikiem samochodu, zatem zarzuty co do istnienia obowiązków objętych tytułem wykonawczym były zasadne. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie może unikać oceny uchwały dotyczącej strefy płatnego parkowania z ustawą o drogach publicznych, bo inaczej jego kontrolna rola w zakresie istnienia lub nie istnienia odpowiedzialności właściciela samochodu była niemożliwa do wykonania. Stwierdził również, że skoro nie zapłacił za parkowanie to z pewnością parkometr musiał być zepsuty albo miejsc postojowe zaśnieżone. Podkreślił, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego uznaje się za niedopuszczalne podwójne karanie w trybie administracyjnym i karnym.

W dalszej kolejności podniósł szereg szczegółowych zastrzeżeń do funkcjonowania strefy płatnego postoju oraz postępowania w rozpatrywanej sprawie, które były również podnoszone w zażaleniu. Wskazał, na zapisy uchwały i regulaminu, które nie są respektowane przez urzędników odpowiedzialnych z strefę płatnego parkowania. Zadał kilkanaście pytań w zakresie działania urzędników, w/w uchwały i sposobu funkcjonowania Strefy Płatnego Parkowania w G.

Skarżący wniósł również o uchylenie uchwały Rady Miasta powołującej Strefę Płatnego Parkowania w G. oraz Regulaminu, z powodu niezgodności z ustawą o drogach publicznych, ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Kodeksem wykroczeń, Kodeksem Drogowym, Konstytucją, Ustawą o dostępie do informacji publicznej i prawami konsumenta.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

W piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2012 r. skarżący wskazywał na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt I KZP15/09, z którego wywodził prawo do sprawdzenia przez organ, czy uchwała została pojęta w sposób wymagany przez prawo i sprawdzenia zasad ponoszenia opłat za parkowanie na wytyczonych miejscach. Zarzucił nielogiczne działanie Zarządu Dróg i Zieleni w G., które z jednej strony poucza o tym, że nie wolno zapłacić za postój aby wnieść sprzeciw prawny, a jednocześnie składa wniosek o ukaranie w trybie wykroczeniowym za brak takiej opłaty.

Na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. skarżący złożył kopię wyroku uniewinniającego Sądu Rejonowego w G. z dnia 26 lutego 2012 r. sygn. akt II W 1344/11 i pismo Ministerstwa Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 lutego 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2011 r., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 15 lipca 2011 r., odrzucające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 kwietnia 2011 r.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły m.in. przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U.. Nr 229 z 2005 r., poz. 1954 ze zm.) zwanej w dalszej części uzasadnienia ustawą.

Przy czym zgodnie z art. 18 ustawy - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten pozwala traktować, jako pewną - ciągłość - postępowania z Kodeksu postępowania administracyjnego i postępowania wykonawczego unormowanego ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dlatego w przypadku, gdy jakaś kwestia nie jest uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, przepis ten pozwala na zastosowanie przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanego dalej - K.p.a.

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności wymienione w art. 33 ustawy. Przyczyny wniesienia zarzutów zostały wymienione taksatywnie w tym przepisie, co oznacza, że można je wnieść tylko z tych powodów.

Zgodnie z treścią przepisu art. 33 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Stosownie zaś do przepisu art. 26 § 1 ustawy organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (§ 5 pkt 1).

Przepis art. 1a pkt 13 ustawy wskazuje, że przez pojęcie wierzyciela - rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Natomiast w pkt 7 przywołanego przepisu określono, że pojęcie organu egzekucyjnego obejmuje - organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnych oraz zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. Zaś w pkt 14 tego przepisu wskazano, że przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się odpowiednio wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa.

Natomiast przepis art. 2 ustawy określa jakie obowiązki podlegają egzekucji administracyjnej. Egzekucji administracyjnej podlegają m.in. - należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw (art. 2 pkt 5 ustawy). Natomiast art. 5 § 1 pkt 2 ustawy stanowi, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku.

W świetle przywołanej powyżej regulacji nie może ulegać wątpliwości, że wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jak wynika z akt sprawy doręczenie tytułu wykonawczego zobowiązanemu nastąpiło w dniu 28 maja 2011 r., a zatem postępowanie egzekucyjne mogło zostać skutecznie wszczęte z tą datą.

Jednak w niniejszej sprawie organ egzekucyjny, jak wynika z treści zawiadomienia z dnia 16 maja 2011 r., wszczął postępowanie jeszcze przed doręczeniem tytułu wykonawczego, wzywając jednocześnie do bezzwłocznego zapłacenia zaległości.

Należy też dodać, że zgodnie z art. 15 ustawy egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania obowiązku przez zobowiązanego przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do realizacji obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Fakt i termin doręczenia upomnienia pozostawał poza sporem w niniejszej sprawie. Zgodnie też z wymogami przepisu art. 27 § 3 ustawy, do tytułu wykonawczego został dołączony dowód doręczenia upomnienia. Jednak w aktach sprawy brak jest upomnienia, co nie pozwala na jednoznacznie stwierdzenie czy nastąpiło skuteczne wezwanie do dobrowolnej realizacji obowiązku. Trudno też uznać w oparciu o materiał zgromadzony w sprawie czy upłynął termin do wykonania obowiązku, a zwłaszcza kiedy obowiązek ten stał się wymagalny.

Bezspornym było w sprawie, że wystawiony w dniu 15 kwietnia 2011 r. tytuł wykonawczy obejmował obowiązek uiszczenia dwóch dodatkowych opłat z tytułu niezapłaconego postoju w strefie płatnego parkowania w dniu 8 października 2010 r. i w dniu 05 listopada 2010 r.

Niewątpliwie, obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Inaczej mówiąc, obowiązek zapłaty dodatkowej opłaty wynika z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej (co prawidłowo zostało podniesione przez orzekające organy).

Obowiązek poniesienia takich opłat został określony w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115, ze zm.).

I tak, stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1) ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania.

W przepisie art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych ustawodawca wskazał na cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej.

Strefę płatnego parkowania ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art.13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób jej pobierania - art. 13b ust. 4 pkt 1) i 3) ustawy o drogach publicznych.

Natomiast zgodnie z art. 13f ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych - za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania określa również rada gminy (rada miasta), przy czym jej wysokość nie może przekroczyć 50,00 zł.

Rada Miasta, w oparciu o upoważnienie zawarte w przywołanych przepisach ustawy, w dniu 27 lutego 2008 r. podjęła uchwałę Nr [...] - w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta G. oraz wysokości stawek opłat za parkowanie i opłaty dodatkowej oraz sposobu ich pobierania oraz wprowadzenia opłaty abonamentowej (Dz. U. Województwa Pomorskiego z 2009 r., Nr 140, poz. 2595).

Stosownie do § 1 uchwały - ustala się na terenie miasta G. strefę płatnego parkowania (zwaną dalej SPP), określoną na planie graficznym, stanowiącym załącznik nr 1 do niniejszej uchwały. Wykaz ulic wchodzących w skład strefy płatnego parkowania przedstawiono w załączniku nr 2 do niniejszej uchwały.

Wprowadza się w strefie płatnego parkowania, o której mowa w § 1, opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych, zwane dalej "opłatami" (§ 2 ust. 1 uchwały)

Za nieuiszczenie opłaty za parkowanie lub przekroczenie czasu opłaconego parkowania w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 50,00 zł (§ 3 uchwały).

Należy wskazać, że przedmiotowe opłaty, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5).

Ponadto zgodnie z art. 40d ustawy o drogach publicznych opłaty określone m.in. w art. 13f ust. 1, podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Egzekucja opłaty dodatkowej następuje więc w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (należność pieniężna przekazana do egzekucji administracyjnej na podstawie innej ustawy).

W tym miejscu należy wskazać, że środki ochrony prawnej, przysługujące uczestnikom postępowania egzekucyjnego po jego wszczęciu - w tym zarzuty, mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego, co w konsekwencji oznacza, że nie służą one weryfikacji ostatecznych decyzji, czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego. Zasadę tę wyraża art. 29 § 1 ustawy stanowiący, że organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Jak już podniesiono, obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania powstaje z mocy samego prawa.

Powoduje to, że w sprawie obowiązku uiszczenia tej opłaty nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Nie mamy więc w tej sytuacji do czynienia z ostateczną decyzją administracyjną (czy postanowieniem). Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty.

Przyjąć zatem należy, zwłaszcza wobec braku postępowania administracyjnego w tym zakresie, że możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony swoich interesów przez zobowiązanego powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu.

W takim przypadku, pomimo ogólnej zasady wyrażonej w art. 29 § 1 ustawy należy przyjąć, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności (co do zasadności tego obowiązku). Organ zaś egzekucyjny jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji bowiem kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika (tak też: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 21 grudnia 2010 r., w sprawie sygn. akt II SA/Bk 712/10 dostępny http://orzecenia.nsa.gov.pl/doc.250D1AC769 oraz przywołany w jego uzasadnieniu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 maja 2008 r., w sprawie sygn. akt I SA/Gd 55/08, lex 494296.).

Powyższe stanowisko należy podzielić.

W niniejszej sprawie we wniesionych zarzutach skarżący przede wszystkim zakwestionował istnienie egzekwowanego obowiązku - art. 33 pkt 1) ustawy. Skarżący zwrócił się "o udowodnienie, że do zdarzeń wymienionych w tytule wykonawczym w ogóle doszło i jaki mam z nimi związek".

Zatem wobec tak sformułowanego zarzutu organ egzekucyjnym w pierwszej kolejności był zobowiązany do wykazania istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w tym faktu parkowania pojazdu samochodowego w sferze płatnego parkowania w dniach: 8 października 2010 r. i 5 listopada 2010 r. bez uiszczenia wymaganej opłaty. Zdaniem Sądu, ciążącego na nim obowiązku organ nie wypełnił. Organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia podniósł, że "Fakt parkowania pojazdu został odnotowany w raportach kontrolerów Strefy Płatnego Parkowania w G., wykonano również fotografie pojazdu".

Znajdujące się w aktach egzekucyjnych cztery fotografie nie mogą stanowić miarodajnego dowodu w sprawie. Z samych tylko przedmiotowych zdjęć nie wynika w żadnej mierze, gdzie zostały wykonane, na jakiej ulicy, a przede wszystkim czy zostały wykonane w Sferze Płatnego Parkowania. Ponadto w aktach sprawy nie ma "raportów kontrolerów Strefy Płatnego Parkowania". Jest to brak istotny dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż "raporty kontrolerów" zostały powołane w uzasadnieniu postanowienia, jako uzasadnienie faktu parkowania pojazdu samochodowego w Sferze Płatnego Parkowania. Nie można więc w oparciu przywołane dowody, jednoznacznie stwierdzić, że parkowanie pojazdu samochodowego miało miejsce w Sferze Płatnego Parkowania.

Trzeba podkreślić, że we wniesionym zażaleniu zobowiązany konsekwentnie podnosił, że nie przedstawiono dowodów, iż miejsce w którym stał samochód było płatnym miejscem postojowym (zdaniem zobowiązanego, fakt istnienia strefy nie jest warunkiem dostatecznym, aby to stwierdzić, a miejsce powinno być wyznaczone i oznakowane). Jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, tak samo jak organ egzekucyjny, że materiał dowodowy potwierdza okoliczność parkowania pojazdu samochodowego w Strefie Płatnego Parkowania. Kolegium Odwoławcze podniosło "że zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja (w tym dokumentacja fotograficzna) jednoznacznie wskazuje na zaparkowanie pojazdu o nr rej. [...], stanowiącego własność K. S., w strefie płatnego parkowania, w dniach 8.10.2010 r. (godz. 10.45) i 5.11.2010 r. (godz. 16.34). Stwierdzić zatem należy, że istnieją dowody potwierdzające postój strefie płatnego parkowania". Przy czym Samorządowe Kolegium Odwoławcze nawet nie wyjaśniło jaką dokumentację ma na uwadze, ani jakie "istniejące dowody" - poza dokumentacją fotograficzną. Należy dodać, że w uzupełnieniu zażalenia z dnia 2 sierpnia 2011 r. zobowiązany wskazywał, że w przypadku wystawienia raportu kontroler powinien zrobić minimum trzy zdjęcia, co wynika z regulaminu Strefy Płatnego Parkowania, do którego to stanowiska Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle się nie odniosło.

W świetle podniesionych okoliczności należy uznać, że istnienie obowiązku objętego spornym tytułem wykonawczym, nasuwa uzasadnione wątpliwości i nie zostało w pełni wykazane. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie jego istnienia. Za przedwczesne należy uznać stanowisko organu egzekucyjnego, że doszło do zdarzeń powodujących obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej. Kwestia ta wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i poczynienia niezbędnych ustaleń, w tym m.in. w oparciu o raporty kontrolerów Strefy Płatnego Pakowania (tym bardziej, że jak wynika z treści pisma z dnia 1 lipca 2011 r. Zarządu Dróg i Zielni, zobowiązany odwoływał się również od wystawionych wezwań).

Zgodnie z treścią art. 34 § 1 ustawy organ egzekucyjny zarzuty rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 ustawy, wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca. Przy czym zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, w przypadku gdy wierzycielem jest gmina reprezentowana przez prezydenta miasta, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe (gdyż w takiej sytuacji organ musiałby uzyskać niejako stanowisko od samego siebie). W niniejszej sprawie organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że "na temat w/w zarzutów wypowiedział się w piśmie z dnia 1 lipca 2011 wierzyciel Zarząd Dróg i Zieleni, Jednostka Budżetowa Gminy Miasta G., Biuro Obsługi SPP", nie wyjaśniając dlaczego jako wierzyciela wskazuje na Zarząd Dróg i Zieleni, ani nie uzasadniając przyjętego stanowiska. Także Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się w żaden sposób do tej kwestii. Stwierdzając jedynie, że "w ocenie Kolegium, wierzyciel (tu: Prezydent Miasta) odniósł się do wszystkich podniesionych ... zarzutów". Należy też wskazać, że jak wynika z akt sprawy w dniu 12 września 2011 r. skarżący wniósł o udostępnienie całej dokumentacji sprawy, w tym odpowiedzi na zarzuty udzielonej przez Zarząd Dróg i Zieleni. Jednak postanowieniem z dnia 24 października 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło tego wniosku, gdyż zobowiązany nie wykazał istnienia ważnego interesu (art. 73 § 2 K.p.a.). W okolicznościach niniejszej sprawy, skarżący wnosząc o udostępnienie odpowiedzi na zarzuty, taki interes niewątpliwie miał. W odniesieniu zaś do pozostałych dokumentów, to niezależnie od pouczenia o treści art. 73 k.p.a., organ powinien wezwać stronę do wykazania ważnego interesu prawnego, następnie zaś wniosek rozpoznać. Przemawiają za tym ogólne zasady postępowania administracyjnego, zawarte w przepisach art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a.

W świetle poczynionych rozważań, należy uznać, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. To na organie administracji publicznej ciąży obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego. Zaniechanie dostatecznego i wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności, dotyczących istnienia obowiązku powoduje, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, a zwłaszcza art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Dlatego zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i postanowienie Prezydenta Miasta musiały zostać uchylone i wyeliminowane z obrotu prawnego.

Przedmiotem rozpatrzenia w niniejszej sprawie była legalność zaskarżonego postanowienia wydanego w toku postępowania egzekucyjnego w świetle zgłoszonych przez skarżącego zarzutów. Jednak dopiero dokonanie prawidłowych ustaleń pozwoli na pełną i prawidłową ich ocenę w świetle obowiązujących unormowań. W tym postępowaniu Sąd nie jest władny uchylić uchwały ani innego aktu, o co również skarżący wnosił w skardze. Przy czym skarżący na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. przyznał, że kwestionowana przez niego uchwała została w odrębnym postępowaniu zaskarżona. Także podnoszone przez skarżącego kwestie związane z funkcjonowaniem Strefy Płatnego Parkowania oraz działaniami czy zachowaniem pracowników tej strefy, nie mogą być objęte kontrolą sądową w tym postępowaniu.

Na zakończenie rozważań należy dodać, że również na tej rozprawie skarżący złożył kopię wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 26 lutego 2012 r. w sprawie sygn. akt II W 1344/11 uniewinniającego od popełnienia wykroczenia z art. 92 § 1 Kodeksu wykroczeń, a mianowicie, że w dniu 8 października 2010 r. około 10.45 w G. na ulicy [...] i w dniu 5 listopada 2010 r. około godziny 16.34 w G. na ul. [...] zaparkował pojazd samochodowy w strefie płatnego parkowania i nie uiścił wymaganej opłaty.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy powinny uwzględnić poczynione powyżej uwagi, w tym dokonać nie budzących wątpliwości ustaleń, co do istnienia obowiązku. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.

W punkcie drugim wyroku orzeczono zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.