Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1826/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju Regionalnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek oddala skargę;


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2011 r., znak [...], Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości dalej PARP, odmówiła G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. umorzenia odsetek karnych w wysokości [...] PLN, naliczonych na podstawie art. 189 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.), z tytułu przekroczenia terminu na złożenie wniosku o płatność pośrednią wynikającego z § 7 ust. 19 Umowy o dofinansowanie, nr [...].

Odwołaniem z dnia [...] grudnia 2011 r. G. Sp. z o.o. z siedzibą w K., zaskarżyła w całości decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...], wnosząc o jej zmianę poprzez umorzenie odsetek naliczonych z tytułu przekroczenia terminu wynikającego z § 7 ust. 19 Umowy o dofinansowanie, nr [...], na złożenie wniosku o płatność pośrednią, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do organu I instancji, tj. PARP do ponownego rozpatrzenia. Spółka zarzuciła organowi I instancji zastosowanie w sprawie § 7 ust. 12 Umowy o dofinansowanie projektu, mimo że powyższy zapis nie dotyczy sytuacji G. Sp. z o.o. Ponadto, zarzuciła naruszenie przepisu art. 7 i art.77 k.p.a. poprzez niezebranie materiału dowodowego oraz niewłaściwe zastosowanie art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) poprzez uznanie, że nie istnieje uzasadniony, ważny interes spółki lub interes publiczny, w oparciu o który organ I instancji mógłby podjąć decyzję o umorzeniu odsetek za zwłokę od zaległości publicznoprawnej.

Decyzją z [...] czerwca 2012 r., nr [...], Minister Rozwoju Regionalnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Odnosząc się do zarzutu mylnego zastosowania § 7 ust. 12 Umowy o dofinansowanie projektu organ odwoławczy stwierdził, że nie znajduje on uzasadnienia w analizowanym stanie faktycznym oraz prawnym i nie zasługuje na uwzględnienie. Minister wyjaśnił, że w § 1 Umowy o dofinansowanie projektu, nr [...], zostało zdefiniowane pojęcie "wniosku o płatność", przez które należy rozumieć wniosek beneficjenta o płatność, sporządzony według wzoru określonego przez Instytucję Zarządzającą. Nie zostało natomiast doprecyzowane, co należy rozumieć pod pojęciem "kolejnego wniosku o płatność", które zostało użyte w § 7 ust. 12 ww. Umowy. Organ podkreślił, że pojęcie "kolejnego wniosku o płatność" nie jest także prawnie definiowane. Jest jednak powszechnie stosowane w orzecznictwie sądowym w znaczeniu wynikającym z języka potocznego. Zdaniem organu II instancji na potrzeby przedmiotowej Umowy o dofinansowanie projektu w zakresie interpretacji wyrażenia "kolejny wniosek o płatność" należy mieć na uwadze przede wszystkim znaczenie wynikające z wykładni językowej (a więc następny złożony wniosek o płatność). Istotne znaczenie ma także wykładnia celowościowa. Zdaniem organu odwoławczego, odwołując się do celu, jaki powinien realizować dany przepis Umowy o dofinansowanie projektu, należy mieć na uwadze rozliczenie otrzymanej zaliczki na podstawie wykazanych we wniosku o płatność przez beneficjenta wydatków kwalifikowalnych w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji programu, lub zwrot zaliczki. Biorąc pod uwagę, iż wniosek beneficjenta o płatność, nr [...], złożony dnia [...] maja 2010 r., był wnioskiem, na podstawie którego została wypłacona pierwsza transza zaliczki w wysokości [...] PLN, wniosek beneficjenta o płatność, nr [...], złożony dnia [...] listopada 2010 r., był kolejnym, czyli następnym w kolejności wnioskiem o płatność, którym wypłacona zaliczka powinna zostać rozliczona, niezależnie od faktu, czy jego pierwsza złożona wersja była uzupełniania w terminie późniejszym. Organ podkreślił, że z punktu widzenia formalnego, po dokonaniu przez Beneficjenta merytorycznych uzupełnień, powyższy Wniosek o płatność spełniał określone w Umowie o dofinansowanie projektu wymagania (z wyjątkiem terminu złożenia wniosku), zatem był wnioskiem "właściwym" i M. Agencja Rozwoju Regionalnego S.A., pełniąca funkcję Regionalnej Instytucji Finansującej (RIF MARR S.A.) nie kwestionowała jego właściwości.

W opinii organu odwoławczego , jednak ani strona odwołująca się, ani organ I instancji nie wykorzystały w pełni przysługujących im możliwości w zakresie zbierania i zgłaszania materiału dowodowego.

Minister wyjaśnił, że strona skarżąca, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, ma możliwość wskazywania lub przedstawiania dowodów, które mogą mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Strona, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., ma także zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji ma możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Analizując akta sprawy, organ odwoławczy stwierdził brak środków dowodowych świadczących o aktywności strony skarżącej w trakcie trwania postępowania przed organem I instancji. Minister zauważył, że strona skarżąca, po otrzymaniu zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego przed organem I instancji, nie skorzystała także z możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz złożenia dodatkowych uwag i wyjaśnień w sprawie. Natomiast organ I instancji stwierdzając, iż G. Sp. z o.o. "na potwierdzenie swoich oświadczeń w sprawie niemożliwości złożenia wniosku o płatność pośrednią (...) nie przedstawił żadnych dowodów", "nie przedstawił żadnych dokumentów (...) mogących potwierdzić, że nie ma środków na zapłacenie odsetek (...)", "nie wykazał i nie udowodnił, w jaki sposób straty (...) mogą przynieść szkodę dla interesu publicznego" itp., naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7 i art.77 k.p.a. Zdaniem Ministra nie może być tak, że organ wskazuje, iż skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów na poparcie swojego stanowiska. Minister podkreślił, że to organ jest dysponentem postępowania administracyjnego w sprawie i jego zadaniem jest weryfikacja stanowiska strony w oparciu o przeprowadzone przez niego dowody. Organ I instancji powinien, zgodnie z art. 75 k.p.a., jako dowód w rozstrzyganej sprawie dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, wykorzystując w szczególności do jej rozpatrzenia możliwe do ustalenia i wykorzystania środki dowodowe uregulowane w przepisach k.p.a. Organ powinien zatem podjąć czynności mające na celu ustalenie faktów istotnych dla sprawy, w tym w zakresie umożliwiającym skonfrontowanie stanowisk przedstawianych przez Prezesa G.Sp. z o.o. i RIF MARR S.A., skompletowanie materiału dowodowego odnoszącego się do sytuacji materialnej spółki czy ustalenie faktycznie obowiązujących godzin pracy RIF MARR S.A. Podkreślono, że organ w uzasadnieniu decyzji powinien w szczególności wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Tymczasem w decyzji organu znajdują się stwierdzenia dotyczące czynności, których nie dokonała strona skarżąca oraz stwierdzenie odmowy wiarygodności oświadczeniom strony, natomiast brak w niej informacji na temat czynności podjętych w toku postępowania wyjaśniającego przez organ, jak również dowodów, które wpłynęły na treść wydanego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy zebrany w toku postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji był niepełny i niewystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.

Odnośnie do zdarzenia z dnia [...] listopada 2010 r. dotyczącego odmowy przyjęcia przez pracownika RIF MARR S.A. wniosku o płatność, wobec sprzecznych stanowisk strony skarżącej i RIF MARR S.A. organ odwoławczy uznał, że nie jest możliwe ustalenie, czy rzeczywiście przedmiotowe zdarzenie miało miejsce, gdyż brak jest w sprawie środków dowodowych, które jednoznacznie mogłyby wskazać na jego zaistnienie. Zdaniem organu II instancji sygnalizowane przez stronę odwołującą się środki dowodowe takie jak: nagranie z monitoringu przemysłowego, pobranie od operatorów komórkowych informacji o logowaniu się do stacji przekaźnikowych B. telefonu komórkowego Prezesa G.Sp. z o.o. czy ewentualne przesłuchanie w charakterze świadka osoby, której danych personalnych strona skarżąca nie ujawnia, a z którą Prezes Spółki "znał z widzenia i zamienił kilka słów" w dniu [...] listopada 2010 r. nie wyjaśniłyby tej kwestii w sposób oczywisty i nie pozostawiający żadnych wątpliwości.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślono, że na podstawie zebranego materiału dowodowego w sprawie organ odwoławczy ustalił, iż niewątpliwie wniosek o płatność, nr [...], został złożony po terminie wynikającym z Umowy o dofinansowanie projektu. Nie jest natomiast możliwe jednoznaczne ustalenie, w jakim stopniu odmowa lub uznanie wiarygodności wyjaśnień spółki, co do godzin pracy RIF MARR S.A., mają wpływ na terminowość złożenia wniosku i ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. Zarówno strona skarżąca, jak również PARP i RIF MARR S.A. podają swoje "wersje wydarzeń", które jednak w opinii organu II instancji w ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy o umorzenie naliczonych odsetek nie zmieniają faktu nieterminowego złożenia wniosku, ani też nie stanowią przesłanki uzasadniającej "ważny interes dłużnika". Organ odwoławczy podkreślił, że to przede wszystkim Beneficjent powinien zadbać o złożenie wniosku o płatność w terminie, biorąc pod uwagę możliwości czasowe dokonania tej czynności. W przypadku wątpliwości co do godzin otwarcia RIF MARR S.A. (skoro w tamtym czasie stosowna informacja na temat godzin pracy RIF MARR S.A. nie była zamieszczona na stronie internetowej ani w Biuletynie Informacji Publicznej), Beneficjent mógł je ustalić wcześniej telefonicznie lub podczas "licznych swoich wizyt i uczestniczenia w szkoleniach" w siedzibie RIF MARR S.A., na które strona skarżąca wskazywała w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. W opinii organu odwoławczego, zaniechanie przez Beneficjenta wcześniejszego ustalenia godzin urzędowania RIF MARR S.A. w sposób bezpośredni przyczyniło się do nieterminowego złożenia wniosku o płatność. Nawet przyjęcie hipotetycznej sekwencji zdarzeń, będących następstwem nieustalenia godzin pracy RIF MARR S.A., tj. przybycie Beneficjenta do siedziby RIF MARR S.A. po godzinach urzędowania, zaistnienie sytuacji związanej z odmową przyjęcia wniosku o płatność, złożenie przedmiotowego wniosku w dniu następnym, czyli po terminie i w konsekwencji naliczenie odsetek z art. 189 ust. 3 UoFP, nie pozwoliłoby organowi odwoławczemu zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, że "jedynym powodem niezłożenia wniosku o płatność w terminie było nieprzyjęcie tego wniosku w siedzibie RIF". Zdaniem Ministra to właśnie Beneficjent poprzez swoje działanie (a w zasadzie zaniechanie - prawdopodobnie niezamierzone) doprowadził do powstania zobowiązania. Brak staranności w działaniach mających na celu rzetelne wywiązanie się z postanowień zawartej Umowy o dofinansowanie projektu, doprowadził w efekcie do naliczenia odsetek z tytułu nieterminowego złożenia wniosku o płatność i nie może stanowić przesłanki do ich umorzenia.

W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego przeprowadzenie dowodu polegającego na odebraniu, w trybie art. 75 § 2 k.p.a., oświadczenia od B. B., ewentualnie także Ł. S., jak również dowodu z przesłuchania ww. w charakterze stron w trybie art. 86 k.p.a., nie miałoby wpływu na ustalenie stanu faktycznego sprawy, gdyż ww. okoliczności wskazane we wniosku o przeprowadzenie tych dowodów organ odwoławczy ustalił na podstawie innych dowodów, które już wcześniej zostały wniesione do akt przez stronę skarżącą.

W opinii organu odwoławczego, w przypadku dopuszczenia przeprowadzenia ww. środków dowodowych, strona skarżąca podtrzymałaby swoje stanowisko, które już wcześniej pisemnie wyraziła w sprawie, dlatego też przeprowadzenie ww. dowodu zostało uznane za bezcelowe.

Jednocześnie, w związku z faktem, iż organ odwoławczy odmówił przeprowadzenia w sprawie, w trybie art. 75 § 2 k.p.a. oraz art. 86 k.p.a., wnioskowanych dowodów, należało zdaniem Ministra uznać, iż przeprowadzenie, na okoliczność potwierdzenia oświadczenia strony dotyczącego zdarzenia z dnia [...] listopada 2010 r., dodatkowego dowodu polegającego na pobraniu od operatorów komórkowych informacji o logowaniu do stacji przekaźnikowych B. telefonu komórkowego B. B., stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem organu II instancji przebycie przez Prezesa G. Sp. z o.o. drogi z biura do budynku przy ul. [...] w K., czy też przebywanie w budynku, w którym mieściła się siedziba RIF MARR S.A., nie stanowi jednoznacznego dowodu potwierdzającego zdarzenie z dnia [...] listopada 2010 r. Nie stanowi także przesłanki do umorzenia naliczonych odsetek z tytułu nieterminowego złożenia wniosku o płatność ze względu na "ważny interes podatnika", ani nie zmienia faktu nieterminowego złożenia wniosku o płatność. W związku z tym, przeprowadzenie takiego dowodu organ II instancji uznał za bezpodstawne, a tym samym - za niezasługujące na uwzględnienie.

Odnosząc się do kwestii zabezpieczenia nagrania z monitoringu przemysłowego organ odwoławczy zwrócił uwagę, że to strona skarżąca, a nie organ I instancji, jako pierwsza posiadała wiedzę o sytuacji uniemożliwiającej złożenie wniosku o płatność w terminie. Strona mogła zatem, z własnej inicjatywy, zabezpieczyć przedmiotowe nagranie i załączyć je jako dowód do wniosku z dnia [...] lutego 2011 r. o umorzenie należnych odsetek. Zdaniem Ministra strona mogła nie tylko wcześniej, tj. przed dniem wszczęcia postępowania administracyjnego, ale także w trakcie jego prowadzenia przez organ I instancji, z własnej woli, wystąpić do administratora budynku o zabezpieczenie nagrania z dnia [...] listopada 2010 r., gdyż w toku postępowania administracyjnego nie jest wykluczona inicjatywa dowodowa strony. Ponadto, zgodnie z zasadą ogólną czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), stronie przysługuje prawo żądania przeprowadzenia dowodu. Strona skarżąca mogła wnieść o przeprowadzenie ww. dowodu.

Ponadto Minister stwierdził, że w związku z faktem, iż organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy, organ I instancji powinien, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, które w tym przypadku wszczęte zostało na żądanie strony z dniem doręczenia wniosku o umorzenie należnych odsetek organowi, tj. [...] lutego 2011 r., podjąć czynności zmierzające do pozyskania środka dowodowego w postaci nagrania z monitoringu przemysłowego, celem oceny sytuacji zaistniałej dnia [...] listopada 2010 r. Podkreślono, że organ odwoławczy nie odnalazł w aktach sprawy dowodów świadczących o podjęciu przez PARP czynności w tym zakresie. Świadczy to zatem o zaniechaniu przez organ I instancji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie i w efekcie uchybieniu przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowe nagranie nie zmieniałoby jednak faktu, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu wynikającego z § 7 ust. 19 Umowy o dofinansowanie projektu. Jednakże, w przypadku, gdy nagranie z monitoringu przemysłowego istniało, mogłoby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w takim sensie, że prawdopodobnie umożliwiłoby przekonanie się o istnieniu lub nieistnieniu faktów i okoliczności związanych ze zdarzeniem z dnia [...] listopada 2010 r., a tym samym o ich prawdziwości, względnie nieprawdziwości.

Jednocześnie Minister zaznaczył, iż w aktach sprawy znajduje się pismo Prezesa Z. S.A. z dnia [...] grudnia 2011 r. ([...]) informujące o tym, że ww. B. nie dysponuje nagraniem wideo z dnia [...] listopada 2010 r. z monitoringu w budynku przy ul. [...] w K., ale nie wynika z niego przyczyna braku przedmiotowego nagrania. Powyższy dokument został wniesiony przez stronę skarżącą wraz z odwołaniem, w którym strona wskazuje, że "z uzyskanych telefonicznie informacji wynika, iż nagrania nie są archiwizowane tak długo i ich ewentualne uzyskanie mogło mieć miejsce znacznie wcześniej". Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowy dowód świadczy jednoznacznie o braku możliwości wykorzystania nagrania z monitoringu do rozstrzygnięcia w sprawie.

Dalej organ II instancji podzielił stanowisko strony skarżącej, że przedmiotowy wniosek o płatność nie mógł zostać wysłany pocztą po godzinie 16:00 dnia [...] listopada 2010 r., gdyż zgodnie z § 17 ust. 3 pkt 3 Umowy o dofinansowanie projektu nr [...] "za dzień złożenia dokumentów w Instytucji Wdrażającej/Instytucji Pośredniczącej II stopnia przyjmuje się dzień ich wpływu do odpowiedniej Instytucji". Organ wyjaśnił, że należy mieć na uwadze, iż PARP sugerując możliwość wysłania wniosku o płatność za pośrednictwem urzędu pocztowego, nie wskazywała, iż czynność ta miała być dokonana w ostatnim dniu upływającego terminu na złożenie wniosku, tj. w dniu [...] listopada 2010 r. Strona skarżąca mogła przygotować wniosek o płatność odpowiednio wcześniej i nadać go na poczcie w takim terminie, aby mógł dotrzeć do RIF MARR S.A. najpóźniej [...] listopada 2010 r. Organ podkreślił, że Beneficjent mógł oczywiście skorzystać z uprawnienia złożenia wniosku o płatność osobiście w siedzibie RIF MARR S.A. w ostatnim dniu przysługującym na rozliczenie zaliczki, jednak powinien mieć na uwadze godziny urzędowania Instytucji, w których będzie mógł dokonać tej czynności. Beneficjent wiedząc, iż będzie składał wniosek o płatność w ostatnim dniu, mógł ustalić godziny urzędowania RIF MARR S.A. i w tych godzinach udać się do ww. Instytucji.

Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania wynikające bezpośrednio z UoFP, organ odwoławczy stwierdził, iż w rozstrzyganej sprawie organ I instancji niesłusznie przywołał art. 67a Ustawy - Ordynacja podatkowa, gdyż zgodnie z art. 67 UoFP do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 UoFP, odpowiednie stosowanie przepisów działu III Ustawy - Ordynacja podatkowa jest dopuszczalne tylko w zakresie nieuregulowanym wprost przepisami UoFP. Jednakże, mając na uwadze fakt, że strona skarżąca zarzuciła decyzji organu I instancji "niewłaściwe zastosowanie art. 67a Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że nie istnieje uzasadniony, ważny interes spółki lub interes publiczny (...)", a nie sam fakt zastosowania ww. artykułu, organ odwoławczy stwierdził, że jego przywołanie nie wpływa na ostateczne rozstrzygnięcie, gdyż przesłanki, będące podstawą umorzenia należności (odsetek), które wynikają z art. 67a Ustawy - Ordynacja podatkowa, tj. "ważny interes podatnika lub interes publiczny" oraz z art. 56 ust. 1 pkt 5 UoFP, czyli "ważny interes dłużnika lub interes publiczny" nie różnią się znacząco.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli i sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) uniemożliwiające mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa.

Minister stwierdził, że nieustabilizowana pozycja na rynku, brak doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej czy krótki okres prowadzenia działalności, nie stanowią podstawy do umorzenia odsetek. Każda działalność, w początkowym etapie jej prowadzenia, wiąże się z dużym ryzykiem, które nie powinno być przenoszone na budżet państwa. Spółka prowadząc działalność gospodarczą, ponosi ryzyko z nią związane, a zdarzenia takie jak m.in.: brak zysków, niewielkie przychody czy konieczność ponoszenia kosztów w związku z realizowanym projektem, nie stanowią nadzwyczajnych okoliczności, które uzasadniają przyznanie ulgi, gdyż są to normalne okoliczności związane z prowadzeniem każdej działalności gospodarczej. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien wykazywać się przezornością wyrażającą się m.in. w zapewnieniu środków finansowych na ewentualne, nieoczekiwane wydatki, w tym także na pokrycie kar, które są nieuniknione w trakcie prowadzonej działalności.

Organ podkreślił, że strona skarżąca sama przyznała, iż nie skalkulowała ewentualnych kar z tytułu nieterminowego złożenia wniosku o płatność. Ponadto, stwierdziła, iż jej sytuacja nie jest szczególna czy wyjątkowa, a raczej jest typowa dla podobnych przedsięwzięć. Wobec powyższego, wskazane okoliczności nie mogą, zdaniem organu, stanowić przesłanki do umorzenia należności (odsetek) ze względu na "ważny interes podatnika".

Zdaniem organu odwoławczego pojęcie "ważnego interesu podatnika" należy rozumieć możliwie szeroko, jednakże jego wystąpienia nie można upatrywać w dolegliwości finansowej jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących nie niej zobowiązań (w niniejszej sprawie w zakresie zgromadzenia kwoty odsetek naliczonych z tytułu nieterminowego złożenia wniosku o płatność). W związku z tym, argumentacja o "sporych trudnościach w zebraniu należnych odsetek" nie może stanowić przesłanki do ich umorzenia. Organ odwoławczy podkreślił, iż nie może przyznać stronie skarżącej wnioskowanej ulgi w spłacie odsetek z powodu problemów ze zgromadzeniem kwoty odsetek, gdyż stawiałoby to stronę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych Beneficjentów, którzy pomimo trudności (w tym finansowych) związanych z realizowanymi w ramach PO IG projektami, wywiązują się w terminie ze swoich zobowiązań wynikających z zawartej Umowy o dofinansowanie projektu. Pod tym względem, tj. konieczności przestrzegania zasady "równego traktowania wszystkich beneficjentów POIG", organ odwoławczy podzielił opinię organu I instancji.

Minister stwierdził, że przy ocenie "ważnego interesu podatnika" nie można pominąć sposobu powstania należności (odsetek) oraz wpływu zachowań oraz woli podejmowanych działań spółki na ich powstanie. Co do zasady umorzenie należności (odsetek) stosuje się w wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych przypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników niezależnych od działań podatnika (w tym przypadku spółki). W niniejszej sprawie, strona skarżąca ubiega się o umorzenie odsetek, które zostały naliczone z tytułu nieterminowego złożenia wniosku o płatność. Pomimo, iż strona wskazuje na brak swojej winy (chociaż we wniosku o umorzenie odsetek strona wskazuje na "nieumyślne spóźnienie"), obarczając nią RIF MARR S.A. i PARP, to jednak organ odwoławczy wyjaśnił, iż działanie strony (a w zasadzie jego zaniechanie - być może rzeczywiście nie zamierzone) przyczyniło się do powstania należności. Konieczność naliczenia odsetek było konsekwencją świadomych zachowań spółki oraz świadczy o braku dołożenia należytej staranności dla zapewnienia terminowego złożenia wniosku o płatność. Poza tym, Beneficjent podpisując Umowę o dofinansowanie projektu, zaakceptował jej warunki i zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z jej postanowieniami, obowiązującymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego oraz obowiązującymi zasadami i systemem realizacji PO IG.

Ponadto organ stwierdził, że z punktu widzenia "ważnego interesu publicznego" argument dotyczący "utraty miejsc pracy" nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest niezasadny.

Wskazano, że celem organu odwoławczego nie jest doprowadzenie do upadłości projektu, utraty płynności finansowej przez spółkę czy zaprzestania prowadzenia działalności i jej likwidacja. Z tego też względu organ odwoławczy poinformował, iż w przypadku wystąpienia trudności w jednorazowej spłacie naliczonych odsetek, strona może zwrócić się do właściwej Instytucji Wdrażającej z wnioskiem o rozłożenie należności (odsetek) na raty lub o odroczenie terminu spłaty. Zdaniem organu odwoławczego zaprzestanie realizacji projektu na obecnym etapie nie leży ani w interesie Spółki, ani w interesie publicznym, gdyż realizacja projektu jest "mocno" zaawansowana, a sam projekt zaczyna przynosić wymierne korzyści (pojawiły się pierwsze przychody ze sprzedaży, co oznacza, iż istnieje zainteresowanie świadczoną przez Spółkę e-usługą). Wobec tego, rozłożenie na raty kwoty naliczonych odsetek lub odroczenie terminu ich spłaty byłoby korzystne z punktu widzenia zapewnienia utrzymania dalszej realizacji tego projektu, uniknięcia rozwiązania umowy, które w konsekwencji obligowałoby Beneficjenta do zwrotu otrzymanego dotychczas dofinansowania wraz z odsetkami oraz mogłoby doprowadzić do upadłości firmy.

Organ II instancji stwierdził, iż trudna sytuacja finansowa, a także zagrożenie utraty płynności finansowej z powodu konieczności zwrotu naliczonych odsetek, nie są wystarczającą podstawą do ich umorzenia. Trudności finansowe wynikające z czynników, na które strona skarżąca nie mogła wpłynąć lub których nie mogła przewidzieć - uzasadniałby "ważny interes strony". Jednak w przedmiotowej sprawie nieterminowe złożenie wniosku o płatność było konsekwencją nie do końca przemyślanych, niezamierzonych działań strony (nieustalenie godzin pracy RIF MARR S.A., nie skalkulowanie nieprzewidzianych wydatków, podjęcie ryzyka wynikającego z decyzji o złożeniu wniosku o płatność w ostatnim dniu obowiązującego terminu). Organ odwoławczy uznał, że nie może uwzględnić argumentu "sytuacji finansowej" jako przesłanki do umorzenia należnych odsetek ze względu na "ważny interes podatnika".

Od decyzji z [...] czerwca 2012 r. G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości do ponownego rozpoznania ewentualnie;

2) zmianę decyzji Ministra Rozwoju. Regionalnego z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości i umorzenie w całości odsetek karnych z tytułu przekroczenia terminu wynikającego z § 7 ust. 19 umowy o dofinansowanie, nr [...], na złożenie wniosku o płatność pośrednią ewentualnie o częściowe umorzenie wskazanych odsetek;

3) zadanie pytania w trybie prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej czy przepisy artykułu 2, artykułu 6 Traktatu o Unii Europejskiej z 13 grudnia 2007 r., art. 41 Karty Praw Podstawowych z 14 grudnia 2007 r., stoją na przeszkodzie zastosowania przepisu prawa krajowego art. 189 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z póź. zm.) z powodu naruszenia prawa do równości, państwa prawnego i dobrej administracji;

4) zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo iż istniały podstawy do uchylenia orzeczenia Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania ze względu na to, iż PARP nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego;

2) naruszenie przepisu art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez uznanie, że nie istnieje uzasadniony, ważny interes spółki ani interes publiczny uzasadniający umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości publicznoprawnej;

3) naruszenie przepisu art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe ocenienie materiału dowodowego;

4) narusznie art. 2 i art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej z 12 grudnia 2007 r. oraz art. 41 Karty Praw Podstawowych z 14 grudnia 2007 r. i innych przepisów prawa UE poprzez zastosowanie art. 189 ustawy o finansach publicznych, gdyż przepis ten stoi w sprzeczności z normami traktatowymi;

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju Regionalnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do jej treści należy wskazać w pierwszym rzędzie, że Sąd nie podziela argumentów strony skarżącej w zakresie naruszenia przepisu art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Zgodnie z ww. przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z analizy przytoczonego przepisu wynika, że kodeks wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: a) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, b) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie przyłączającego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; konieczne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".

Należy podkreślić, że decyzja kasacyjna organu II instancji stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i jest z tej przyczyny dopuszczalna wyjątkowo. Przepis art. 138 §2 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy organ I instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo wprawdzie postępowanie to przeprowadził, lecz uczynił to w sposób niewystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Nadto warunkiem zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. jest brak podstaw do zastosowania art. 136 k.p.a. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt: II SA/Rz 360/10, Lex Omega 25/2012). W sytuacji, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 136 k.p.a. umożliwiłoby temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzji kasacyjnej z tym uzasadnieniem, że jest konieczne przeprowadzenie tego postępowania w całości lub w znacznej części, jest równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt: II SA/Go 823/10, Lex Omega 25/2012).

Dla oceny, czy w niniejszym postępowaniu został naruszony przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie bez znaczenia ma fakt, że przedmiot sprawy dotyczy udzielenia stronie skarżącej ulgi w obowiązku zapłaty należności publicznoprawnych - w postaci umorzenia tych należności. Postępowanie w takim przedmiocie toczy się wyłącznie na wniosek strony. Postępowanie takie ma charakter szczególny - w tym sensie, że nie zmierza ono do realizacji uprawnienia strony zagwarantowanego przez przepis prawa materialnego jeśli tylko spełnione zostaną przesłanki udzielenia tego uprawnienia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania takiego uprawnienia (w niniejszej sprawie jest nim ulga w zapłacie należności publicznoprawnych) zapada w ramach swobodnego uznania administracyjnego. Przy wydaniu rozstrzygnięcia organ administracji publicznej nie jest związany przesłankami umożliwiającymi (nie zaś gwarantującymi) przyznanie wnioskowanego przez stronę uprawnienia. Z uwagi na tę właśnie cechę postępowania w niniejszej sprawie, to strona skarżąca obowiązana była wykazać, że zachodzą przesłanki umożliwiające organowi administracji publicznej przyznanie jej wnioskowanego uprawnienia. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie nie było obowiązkiem organu I instancji zabiegać o gromadzenie dowodów mających wykazać, że stronie skarżącej należy się ulga w zapłacie należności publicznoprawnych, zwłaszcza wobec bierności strony skarżącej w tym względzie. Istotne znaczenie ma to, że dopiero na etapie postępowania odwoławczego strona skarżąca zgłosiła wnioski dowodowe, które w jej ocenie miały dowodzić istnienia przewidzianych w art. 56 ust. 1 pkt 5 UoFP przesłanek możliwości umorzenia należności publicznoprawnych. Skoro zatem dopiero na etapie postępowania odwoławczego strona skarżąca zdecydowała się przedstawiać dowody oraz zgłaszać wnioski dowodowe dla wykazania, że zachodzą przesłanki umożliwiające przyznanie jej wnioskowanej ulgi, to obowiązkiem organu odwoławczego było do tych dowodów i wniosków dowodowych się odnieść i przeprowadzić te spośród nich, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tego też względu zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie jest chybiony.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia przepisu art. 56 ust. 1 pkt 5 UoFP. Zauważyć należy, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wydane zostało w granicach uznania administracyjnego, a zatem w niniejszym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest związany przepisem prawa materialnego, który przewidywałby obowiązek przyznania stronie określonego uprawnienia w razie zaistnienia przesłanek tym przepisem określonych. W sprawie, w której rozstrzygnięcie w postępowaniu przed organami administracji publicznej zapada w ramach swobodnego uznania, organ administracji publicznej dokonuje wyboru jednego z dwu możliwych rozstrzygnięć merytorycznych; w niniejszej sprawie może to być albo rozstrzygnięcie o przyznaniu stronie skarżącej uprawnienia do ulgi albo rozstrzygnięcie o odmowie przyznania tego uprawnienia. Podkreślenia wymaga również to, że nawet gdyby organ administracji publicznej ustalił, że w sprawie zachodzą przesłanki umożliwiające zastosowanie przepisu art. 56 ust. 1 pkt 5 UoFP (tj., że zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny) i tak nie byłby zobligowany wydać decyzję o przyznaniu wnioskowanej przez stronę skarżącą ulgi. Wynika to właśnie z istoty uznania administracyjnego, w oparciu o które wydawane jest rozstrzygnięcie w przedmiocie ulgi w zapłacie należności publicznoprawnych.

W ocenie Sądu trafne jest stanowisko organu odmawiające słuszności twierdzeniom strony skarżącej, jakoby uchybienie terminowi złożenia wniosku o płatność "(...) było spowodowane wyłącznie działaniem instytucji zobowiązanej do przyjęcia wniosku (...)". Strona skarżąca konsekwentnie (podobnie, jak czyniła to w postępowaniu administracyjnym) próbuje zrzucić z siebie odpowiedzialność za uchybienie terminowi złożenia wniosku o płatność. Jednakże wyłączną przyczynę tego uchybienia stanowi niestaranne działanie strony skarżącej. W przypadku wątpliwości co do godzin otwarcia RIF MARR S.A. (skoro w tamtym czasie stosowna informacja na temat godzin pracy RIF MARR S.A. nie była zamieszczona na stronie internetowej ani w Biuletynie Informacji Publicznej), strona skarżąca mogła je ustalić wcześniej telefonicznie lub podczas "licznych swoich wizyt i uczestniczenia w szkoleniach" w siedzibie RIF MARR S.A., na które wskazywała w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy słusznie uznał, że zaniechanie przez stronę skarżącą wcześniejszego ustalenia godzin urzędowania RIF MARR S.A. w sytuacji składania wniosku o płatność w ostatnim dniu terminu w sposób bezpośredni przyczyniło się do nieterminowego złożenia wniosku o płatność. Brak staranności w działaniach mających na celu rzetelne wywiązanie się z postanowień zawartej Umowy o dofinansowanie projektu, doprowadził w efekcie do naliczenia odsetek z tytułu nieterminowego złożenia wniosku o płatność i nie może stanowić przesłanki do ich umorzenia. Przyczyna powstania należności publicznoprawnych, o umorzenie których strona skarżąca wnioskowała, nie stanowi okoliczności o charakterze nadzwyczajnym lub wyjątkowym. W świetle powyższego, zarzut naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 5 UoFP należy, zdaniem Sądu, uznać za chybiony.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe ocenienie materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, Minister prawidłowo przeprowadził postępowanie odwoławcze, w tym należycie przeprowadził dowody na okoliczności istotne dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie oraz wszechstronnie rozważył wszystkie elementy stanu sprawy, w tym odnoszące się do okoliczności, które w ocenie strony dowodziły istnienia jej ważnego interesu lub interesu publicznego – przemawiających według niej za uwzględnieniem wniosku.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 2 i art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej z dnia 13 grudnia 2007 r. oraz art. 41 Karty Praw Podstawowych z dnia 14 grudnia 2007 r. i innych przepisów prawa Unii Europejskiej poprzez zastosowanie przepisu art. 189 UoFP. Zauważyć należy, że z uzasadnienia skargi wynika, iż powyższy zarzut dotyczy stosowania przepisu art. 189 ust. 3 UoFP, nie zaś całego art. 189 UoFP. W uzasadnieniu tego zarzutu strona skarżąca podniosła, że zastosowanie przepisu art. 189 ust. 3 UoFP "budzi poważne wątpliwości natury konstytucyjnej", nie wyjaśniła przy tym istoty owych wątpliwości, ani nie wskazała, w sprzeczności z którymi spośród przepisów Konstytucji RP miałoby pozostawać stosowanie powołanego przepisu UoFP.

Zauważyć przy tym należy, że strona skarżąca zwalcza rozstrzygnięcie organu w przedmiocie ulgi w zapłacie należności publicznoprawnych, a konkretnie w przedmiocie umorzenia tych należności. Zdaniem Sądu podważanie w skardze konstytucyjności przepisu art. 189 ust. 3 UoFP, który to przepis stanowi o przesłankach powstania tychże należności nie dotyczy istoty przedmiotu rozstrzygnięcia objętego skargą. W konsekwencji, zarzut dotyczący zastosowania przepisu art. 189 ust. 3 UoFP jest bezzasadny. Z tego samego względu Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku strony skarżącej w przedmiocie zwrócenia się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem w trybie prejudycjalnym.

Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest zasadna w związku z czym na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił ją.