Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 16/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. J. i D. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 (trzysta siedem złotych pięćdziesiąt groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 (pięćdziesiąt siedem złotych i pięćdziesiąt groszy).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2010 r.. znak: [...] Główny

Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku

z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej kpa, po

rozpoznaniu wniosku D. J. i M. J. o ponowne rozpatrzenie

sprawy, zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]

września 2010 r., znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności

decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]

sierpnia 2005 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego

Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2005 r., nr

[...], nakazującą D. J. i M. J. rozbiórkę zbiornika na

ścieki, powstałego w wyniku samowolnej zmiany sposobu użytkowania studni kopanej

na działce nr geod. [...] przy ul. [...] w J., utrzymał w mocy

zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że przedmiotem postępowania

zwykłego w niniejszej sprawie były wykonane, zgodnie z oświadczeniem D.

J. w 1990 r., w warunkach samowoli budowlanej, roboty budowlane polegające na

zmianie sposobu użytkowania studni na szambo. Obiekt jest zlokalizowany przy granicy

z działką sąsiednią.

Organy orzekające w niniejszej sprawie były związane wyrokiem Wojewódzkiego

Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Łd 28/03, w

którym Sąd wskazał na konieczność zastosowania art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego z

1994 r., w brzmieniu obowiązującym przed 31 maja 2004 r. z uwagi na fakt, że

samowolnej zmiany sposobu użytkowania dokonano przed tą datą.

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego lokalizacja szamba przy

granicy z działką sąsiednią narusza § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim

powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, 690 ze zm.),

zgodnie z którym odległość pokrywy i wylotów wentylacji ze zbiorników

bezodpływowych na nieczystości ciekłe winna wynosić co najmniej 2 m. Nie jest też

dopuszczalne przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania z uwagi na skażenie

warstw wodonośnych. Również został naruszony § 23 rozporządzenia Ministra

Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w

sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17,

poz. 62 ze zm.), obowiązujący w 1990 r., tj. w dacie samowolnego wykonania robót

polegających na zmianie przedmiotowego sposobu użytkowania, który określał

odległość takich zbiorników na co najmniej 2 m od granicy działki sąsiedniej.

Z uwagi na powyższe ustalenia organ uznał, że zastosowanie przez organ

nadzoru budowlanego art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa

budowlanego z 1994 r. nie może być uznane za rażąco naruszające prawo w myśl art.

156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu, że M. J. nie powinien być adresatem

nakazu rozbiórki, Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazał, iż z

przekazanego przez Sąd Rejonowy w B. odpisu księgi wieczystej nr [...],

dotyczącej nieruchomości położonej na działce nr [...] przy ul. [...] w J.

wynika, że M. J. w dacie wydania badanej decyzji organu wojewódzkiego

jak i powiatowego, tj. w dniu [...] sierpnia 2005 r. i w dniu [...] czerwca 2005 r. był

współwłaścicielem tejże nieruchomości, a art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego umożliwia

nałożenie takich obowiązków na właściciela. Zatem prawidło powyższe decyzje zostały

skierowane do M. J.

Powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]

października 2010 r. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w

Warszawie D. J. i M. J., zarzucając naruszenie art. 71 ust. 3

Prawa budowlanego, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w

sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

art. 6, 7, 77, 81 k.p.a.

W skardze zarzucono organowi, że nie wziął pod uwagę, iż roboty wykonywano

pod nadzorem Urzędu Gminy w 1990 r. oraz pominięcie dowodów z 1990 r. Skarżący

podnieśli, że działkę zakupili już z szambem oraz że Sąd w B. uznał, że

granice działki inaczej przebiegają niż to wynika z aktów notarialnych, ponadto z

uzasadnienia wyroku dotyczącego służebności wynika, że część nieruchomości

wspólnej M. i J. stanowi własność M. Tak więc nie

było sprawy o rozgraniczenie nieruchomości ani rozstrzygnięcia względem ustalenia

granic działki i z tego względu organ nieprawidłowo przyjął, że szambo zostało

zlokalizowane za blisko granic.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując

argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o

ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny

sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej

pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art.

134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ppsa sąd rozstrzyga w

granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz

powołaną podstawą prawną.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 170 ppsa orzeczenie

prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne

organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W rozstrzyganej sprawie bezsporne jest, iż decyzja Powiatowego Inspektora

Nadzoru Budowlanego nakazująca rozbiórkę zbiornika na ścieki bytowe zapadła w

efekcie uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23

listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Łd 28/03 decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...] oraz poprzedzającej

ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]

września 2002 r., Nr [...]. Jak bowiem słusznie wskazał Główny Inspektor

Nadzoru Budowlanego, z akt sprawy wynika niewątpliwie, iż Sąd wskazał na

konieczność zastosowania art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r., w brzmieniu

obowiązującym przed 31 maja 2004r., tj. przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 16

kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, z uwagi na fakt, że samowolnej

zmiany sposobu użytkowania dokonano przed wejściem w życie ww. nowelizacji. Wyrok

ten stał się prawomocny. Zgodnie z art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie

tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w

przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W rezultacie wskazania Sądu

co do trybu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania wiążą w

niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego oraz również Głównego Inspektora

Nadzoru Budowlanego, jako organ kontrolujący decyzję w trybie nieważnościowym,

który prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji.

Należy przy tym podkreślić, że kontrola decyzji rozbiórkowej w ramach

postępowania nieważnościowego na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., polegała nie na

merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, lecz na przeprowadzeniu weryfikacji

ostatecznej decyzji wyłącznie z punktu widzenia, tego, czy jest dotknięta jedną z wad

kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. przy czym niedopuszczalna

jest rozszerzająca wykładnia przesłanek określonych ww. przepisie. Organ nadzoru

jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej i

orzeka o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji, tylko wówczas, gdy wystąpiła

jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 156 § 1 k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi

żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 2

k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanego

rozstrzygnięcia, ani też rozstrzygnięcie to nie wywołało nieodwracalnych skutków

prawnych.

Jednocześnie uprawomocnienie się ww. wyroku powoduje, że w sprawie

zastosowanie znajduje art. 170 ppsa. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd

Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 sierpnia 2007 r. sygn. akt

II SA/Gd 422/07 (publ. LEX nr 299411) skutki orzeczenia sądu administracyjnego

wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego i oddziałują na

przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie, zaś w uzasadnieniu wyroku z dnia

16 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 13/07 (publ. LEX nr 328217) Wojewódzki Sąd

Administracyjny w Warszawie podkreślił, że związanie prawomocnym wyrokiem może

odnosić się również do innych postępowań w zakresie dotyczącym określonej kwestii

prawnej, mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie. Skoro zatem Sąd, nie

będąc związany granicami skargi, a jedynie granicami sprawy wskazał, że na podstawie

art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w niniejszej sprawie zastosowanie powinien mieć

przepis art. 51 ww. ustawy to organy tą wytyczną były związane zarówno na etapie

postępowania zwykłego jak i postępowania nieważnościowego.

Z akt administracyjnych bezspornie wynika, że roboty budowlane polegające na

zmianie sposobu użytkowania zostały w warunkach samowoli budowlanej wykonane w

1990 r. (vide oświadczenie D. J.), a przedmiotowe szambo jest zlokalizowane

przy granicy z działką sąsiednią i jednocześnie nie sąsiaduje z podobnym urządzeniem

na działce sąsiedniej.

W związku z wytyczną Sądu zobowiązującą organy do zastosowania art. 71 ust.

3 w związku z art. 51 Prawa budowlanego w brzemieniu obowiązującym sprzed 31

maja 2004 r. Powiatowy jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo

zastosowały wskazane przepisy prawa. Na podstawie wyników przeprowadzonych

oględzin organy uznały, że lokalizacja szamba narusza § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia

Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych,

jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ odległość pokrywy i

wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe winna

wynosić co najmniej 2 m, a w niniejszej sprawie szambo jest przy granicy. Ponadto, jak

trafnie wskazał to Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, taka lokalizacja jest

również niezgodna z obowiązującym w dacie samowoli § 23 rozporządzenia Ministra

Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w

sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, który odległość

od granicy działki określał również na co najmniej 2 m. Możliwe odstępstwo od tej

zasady nie może być w tym przypadku zastosowane, ponieważ aby uznać szambo

wybudowane przy granicy za zgodne z ww. przepisami obu rozporządzeń niezbędne

jest aby sąsiadowało z innym szambem na działce sąsiedniej, a w tej sprawie ten

warunek nie jest spełniony, jak wskazane to zostało wyżej. Jednocześnie nie

dopuszczalne jest przywrócenie poprzedniego stanu użytkowania, ponieważ w efekcie

samowoli studnia stała się szambem, a więc doszło do skażenia warstw wodonośnych.

Z uwagi na powyższe okoliczności organy nie mogły postąpić inaczej jak nakazać

rozbiórkę szamba na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Zastosowanie się przez organy do wytycznych Sądu i prawidłowe zestawienie

stanu faktycznego z literą prawa oznacza, że kontrolowane w trybie nieważnościowym

decyzje nie są obarczone żadną z wad warunkujących stwierdzenie nieważności.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego faktu nabycia działki przez

skarżących już z szambem, Sąd stwierdza, że okoliczność przez kogo dane urządzenie

zostało wykonane nie ma znaczenia, ponieważ zgodnie z art. 71 ust. 3 Prawa

budowlanego organ obowiązek kieruje do właściciela albo zarządcy nieruchomości, a

nie do osoby, która dopuściła się samowoli.

W kwestii własnościowej Sąd podziela stanowisko organu, zgodnie z którym

współwłaścicielami nieruchomości na której dokonano samowolnej zmiany

przedmiotowego sposobu użytkowania, a więc działki nr [...] są M. J. i

D. J., co wynika z odpisu księgi wieczystej nr [...].

Należy wskazać, że organy nakładając obowiązek rozbiórki i kontrolując ten

nakaz w trybie nieważnościowym nie mogły w inny sposób określić adresatów swoich

decyzji, aniżeli wynika z wpisu w księdze wieczystej. Podstawową zasada dotyczącą

ksiąg wieczystych jest zasada rękojmi ksiąg wieczystych sformułowana w art. 3 ustawy

z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz.

1361 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą to co zostało wpisane do księgi wieczystej jest

zgodne z rzeczywistością i organy administracji publicznej nie mają prawa kontrolować

prawidłowości wpisów w tych księgach. W przypadku gdy stan wpisany do księgi

wieczystej jest niezgodny ze stanem faktycznym, to w przewidzianej prawem formie

dokonuje się stosownych zmian. Zgodnie z powyższą zasadą organy prawidłowo swoje

decyzje kierowały do właścicieli nieruchomości uwidocznionych w księdze wieczystej

tej nieruchomości.

Konkludując zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego,

jak i poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] września 2010 r., zostały wydane

zgodnie z prawem, co powoduje konieczność oddalenia skargi.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr

153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.