Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 12/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano do dokonania czynności lub wydania aktu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWA Krystyna Daniel SWSA Mariusz Kotulski (spr.) SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w przedmiocie pkt 2 wniosku K. Z. z dnia 5 grudnia 2015 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz skarżącego K. Z. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

K.Z. pismem z dnia 5 grudnia 2015 r. zwrócił się, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, do Prezesa Sądu Okręgowego w K. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1. udzielenia informacji, czy IV Wydział Karno-odwoławczy Sądu Okręgowego w K. w swoim najnowszym orzecznictwie, dotyczącym postępowań karnoskarbowych o czyny z art. 107 § 1 kks uwzględnia jednolite stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane m.in. w wyrokach z dnia 25 listopada 2015r., II GSK 183/14 oraz z dnia 17 września 2015 r., II GSK 1296/15 zgodnie, z którym przepis art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i Polska nie miała jego obowiązku notyfikowania Komisji Europejskiej, co umożliwia pociąganie do odpowiedzialności karnej osób urządzających nielegalne gry na automatach bez zezwolenia.

2. W przypadku uznania, że żądana z pkt 1 informacja nie stanowi informacji publicznej o przesłanie treści najnowszego postanowienia lub wyroku Sądu Okręgowego w K. kończącego postępowanie w sprawie o czyn z art. 107 § 1 kks według stanu na dzień złożenia wniosku.

Skarżący wskazał jako sposób przekazania wnioskowanej dokumentacji w formie elektronicznej na adres e-mail: [....] .

Pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. wnioskodawcy została udzielona odpowiedź, zgodnie z którą żądana przez niego informacja w zakresie pkt 1 wniosku nie może zostać udostępniona w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem nie stanowi ona informacji publicznej. W zakresie pkt 2 złożonego wniosku organ wezwał natomiast wnioskodawcę do uiszczenia opłaty w wysokości 12 zł tytułem opłaty za orzeczenie kończące postępowanie w sprawie za czyn z art. 107 § 1 kks powołując się przepis § 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9.10.2015r. w sprawie wysokości opłat za wydawanie kopii dokumentów oraz uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy w zw. z art. 156 § 6 kpk w zw. z art. 1 ust. 2 u.d.i.p.

Pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. K.Z. poinformował Prezesa Sądu Okręgowego w K. , że stanowisko organu jest nieprawidłowe, bowiem treść orzeczenia powinna zostać udostępniona na podstawie art. 2 ust. 1 u.d.i.p., a nie art. 156 § 1 kpk. Wskazał nadto, że organ nie może uzależniać udostępnienia informacji publicznej od uiszczenia opłaty z art. 15 ust. 1 u.d.i.p. (...) . Na poparcie swojego stanów wnioskodawca przywołał stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na powyższe, Prezes Sądu Okręgowego w K. pismem z dnia 17 grudnia 2015 r. poinformował K.Z. o tym, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 10 grudnia 2015 r.

Pismem z dnia 29 grudnia 2015 r. K.Z. wywiódł do Sądu skargę na bezczynność organu w zakresie pkt 2 złożonego wniosku, wnosząc jednocześnie o zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego w K. do udzielenia na podstawie art. 149 p.p.s.a żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi oraz stwierdzenie, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący nie podzielił stanowiska organu, iż informacja z pkt 1 złożonego wniosku nie stanowi informacji publicznej, bowiem mieści się ona w zakresie określonym w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d udip oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. b udip.

W dalszej części skargi skarżący zarzucił Prezesowi Sądu Okręgowego, iż nie rozpoznał pkt 2 złożonego wniosku zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi najmniejszych wątpliwości, że brak uiszczenia opłaty nie można stanowić podstawy do pozostawienia wniosku o udzielnie informacji publicznej bez rozpoznania (...). Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przewidują bowiem możliwości uzależnienia wszczęcia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej od uprzedniego wniesienia opłaty, o której mowa w art. 15 ustawy (...).

Następnie skarżący stanowczo podkreślił, że nie wnosił o udostępnienie dokumentów z akt postępowania sądowego, ale o udostępnienie samej treści orzeczenia sądowego. K.Z. w pełni podzielił wyrażany w doktrynie pogląd, że udostępnieniu podlegają określonego rodzaju informacje, a nie akta czy znajdujące się w nich dokumenty i udostępnienie dokumentu lub jego kopii tylko w niektórych przypadkach może stanowić prawidłową realizację wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Prezes Sądu Okręgowego udostępniając informację z nie miał zatem obowiązku wykonywania kserokopii jakichkolwiek dokumentów z akt sprawy i mógł się ograniczyć do przesłania treści orzeczenia sądowego.

Ponadto uzasadniając zarzut z pkt 2, skarżący zwrócił uwagę na fakt, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że przepis art. 156 § 1 kpk nie uniemożliwia dostępu do poszczególnych dokumentów znajdujących się w aktach sądowych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Czym innym jest bowiem dostęp do akt sprawy, a czym innym dostęp do poszczególnych dokumentów lub informacji, które są w nich zawarte (...).

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej (3 § 2 pkt 1) i podejmowaniu innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (3 § 2 pkt 4).

Ponadto przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność podejmowanych działań lub jego braku przez organy administracyjne w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Bezczynność zachodzi wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub też nie podjął innej stosownej czynności (vide T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, s. 86).

W kontrolowanej sprawie stan prawny ma oparcie w regulacji zawartej w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015r., poz. 2058 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p."). Ustawa ta służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej zagwarantowanego w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tejże ustawy podmiotami obowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne, organy władzy publicznej oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, podmioty reprezentujące Skarb Państwa, państwowe lub samorządowe osoby prawne albo inne państwowe lub samorządowe jednostki organizacyjne bądź inne jednostki, które gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie ich kompetencji.

Niewątpliwie na mocy art. 173 Konstytucji RP sądom przyznano przymiot władzy publicznej, a jak stanowi art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2015r., poz.133) organem sądu okręgowego jest prezes sądu. Jest to zatem, w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia.

W związku więc z uznaniem, że adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych przepisami ustawy o dostępie do informacji należało zbadać, czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieści się w obszarze ustawy o dostępie do informacji publicznej. Taka konstatacja pozwala dopiero na przejście do drugiego etapu skargi - to jest do stwierdzenia, czy w sprawie występuje bezczynność, a więc czy organ podjął wymagane prawem działanie i czy dokonał tego we właściwej formie.

Wniosek skarżącego, w zakresie pkt 1 dotyczył udzielenia informacji "czy IV Wydział Karno-odwoławczy Sądu Okręgowego w K. w swoim najnowszym orzecznictwie, dotyczącym postępowań karno skarbowych o czyny z art. 107 § 1 kks uwzględnia jednolite stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane m.in. w wyrokach z dnia 25 listopada 2015 r., II GSK 183/14 oraz z dnia 17 września 2015 r., II GSK 1296/15 zgodnie, z którym przepis art. 6 ust. l ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i Polska nie miała jego obowiązku notyfikowania Komisji Europejskiej, co umożliwia pociąganie do odpowiedzialności karnej osób urządzających nielegalne gry na automatach bez zezwolenia".

Stanowisko organu, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej jest słuszne.

Przedmiotowy zakres dostępu do informacji publicznej - jak to wynika z samego tytułu ustawy i definicji zawartej w jej art. 1 ust. 1 - odnosi się przede wszystkim do informacji o sprawach publicznych, zatem poza zakresem tej regulacji prawnej są informacje innego rodzaju, jak w szczególności o charakterze prawnym.

Nie mają charakteru informacji publicznej wnioski w sprawach sądowych czy też polemiki lub postulaty związane z prowadzeniem przez organ postępowań sądowych i zakresem stosowanych w nich przepisów.

Prawo do korzystania z dostępu do informacji publicznej nie może zmierzać do kwestionowania działania organu w ramach prowadzonych przez ten organ postępowań, gdzie legitymacją procesową dysponuje określony podmiot.

Przy żądaniu informacji o "kierunku przyjętej wykładni" (do czego niewątpliwie zmierzał skarżący w pkt 1 swojego wniosku) nie znajduje zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Żądanie udostępnienia informacji o wykładni stosowanych przepisów prawa w konkretnej sprawie, nie ma charakteru informacji publicznej, nie dotyczy bowiem sfery faktów. Sprawa w zakresie takiego żądania nie może być rozstrzygana poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem nie jest spełniony jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

Informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza tego przepisu wskazuje, że wnioskiem może być objęte pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Wniosek taki nie może być zatem postulatem zmian w prowadzonych przez organ postępowaniach, które znajdują potwierdzenie w przepisach prawa. Informacje publiczne odnoszą się bowiem do pewnych danych, a nie są środkiem ich kwestionowania, czy postulowania wytycznych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, podkreślić należy jeszcze raz, że organ zasadnie ocenił, że żądane przez skarżącego informacje nie posiadają waloru informacji publicznej. Skarżący w zasadzie żądał udzielenia przez organ informacji w zakresie przyjętej przez Sąd wykładni stosowanych w sprawach karnych przepisów. W takiej sytuacji trudno ocenić, że żądanie zawarte w pkt 1 wniosku z dnia 5 grudnia 2015r. dotyczyło udzielenia informacji, a tym bardziej informacji publicznej.

Z kolei żądanie ujęte w pkt 2 ww. wniosku należało uznać za informację publiczną.

Prawo do informacji publicznej, o czym stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 ab initio u.d.i.p. obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, którą stanowi każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 ww. ustawy). Katalog informacji, które powinny być udostępniane w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej zawarty został w jej art. 6 ust. 1. Traktowany jest jako katalog otwarty, ze względu na użyte w nim określenie "w szczególności". Wśród kategorii informacji publicznych tam wymienionych znajduje się treść i postać dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a), zdefiniowanych na potrzeby ustawy, jako "treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy" (art. 6 ust. 2 u.d.i.p.).

Także wymieniona została tam informacja dotycząca podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. i zasad ich funkcjonowania, a w tym informacja o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw przez te podmioty. W przypadku podmiotów władzy publicznej, jakimi są sądy powszechne, nośnikiem takiego rodzaju informacji są niezaprzeczalnie dokumenty, (obok dokumentów urzędowych) znajdujące się w aktach sprawy sądowej (por. w wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 stycznia 2015r., sygn. akt II SAB/Kr 372/14).

W judykaturze przyjęto, że: "Treść orzeczenia sądu (dot. sprawy karnej-uzupełnienie składu orzekającego) nie tylko stanowi, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informację o sprawach publicznych, ale stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, będąc rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentów urzędowych, podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych. Dodatkowo, wniosek kierowany do sądu, jak również inne znajdujące się w aktach sprawy sądowej dokumenty, bez wątpienia mieszczą się w pojęciu "stanu przyjmowania, załatwiania lub rozstrzygania spraw", o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e tejże ustawy" (por. wyrok WSA w Poznaniu z 02.12.2010 r., sygn. akt IV SAB/Po 53/10, LEX nr 759123).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pełni podziela pogląd wielokrotnie już prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że akta sądowe jako zbiór różnego rodzaju informacji, tj. takich które są informacją publiczną, i takich, które jej nie stanowią, nie są w całości informacją publiczną i nie powinny być co do zasady w całości udostępniane. Powyższe nie oznacza, że poszczególne informacje zawarte w dokumentach urzędowych, precyzyjnie określone, a znajdujące się w aktach zakończonego postępowania karnego nie będą podlegać u.d.i.p. jako nośnik konkretnej informacji( wyroki NSA z 14.02.2013 r., sygn. akt II OSK 2662/12 i z 28.10.2009 r., sygn. akt I OSK 714/09).

Natomiast rzeczą oczywistą jest również, że udzielenie informacji publicznej może podlegać ewentualnemu ograniczeniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 5 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a nadto ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (ust. 2). Zatem, jeśli organ stanąłby na stanowisku, że wnioskowana informacja podlega tym ograniczeniom, to wówczas w myśl art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, może odmówić jej udzielenia w formie decyzji.

Mając zatem powyższe na uwadze, należy uznać, iż wniosek skarżącego w zakresie udostępnienia treści "najnowszego postanowienia lub wyroku Sądu Okręgowego w K. kończącego postępowanie w sprawie o czyn z art. 107 § 1 kks (...)", dotyczył udostępnienia informacji publicznej.

Jako naruszenie prawo należało ocenić działanie organu polegające na uzależnieniu ich udostępnienia od wcześniejszego uiszczenia przez skarżącego wskazanej opłaty. Takie postępowanie organu nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Dostęp do informacji publicznej jest co do zasady bezpłatny, o czym stanowi art. 7 ust. 2 u.d.i.p. Ustawa pozwala na odstąpienie od zasady bezpłatności tylko w sytuacji przewidzianej w art. 15 ust. 1, który stanowi, że jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.d.i.p. udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.

W piśmiennictwie oraz w orzecznictwie podkreśla się, że z tego powodu, iż ktoś nie uiścił opłaty nie można wydać decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, bądź pozostawić wniosek o jej udzielenie bez rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 781/13 wskazał, że podmiot udostępniający daną informację nie może "z góry żądać" wniesienia tej opłaty. Regulacja art. 15 ust. 2 przewiduje realizację obowiązku udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem także w przypadku braku odpowiedzi ze strony wnioskodawcy na zawiadomienie podmiotu zobowiązanego o wysokości opłaty związanej z udostępnieniem żądanej informacji (czyli bez wniesienia opłaty). Oznacza to, że z powodu braku wniesienia opłaty podmiot zobowiązany nie będzie mógł ani odmówić udostępnienia informacji, ani też pozostawić sprawy (wniosku) bez rozpoznania (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 63). Organ nie może uzależnić udostępnienia informacji publicznej od uiszczenia opłaty, skoro powstanie obowiązku uiszczenia opłaty w wysokości odpowiadającej kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnia informacji i wezwanie strony do uiszczenia tej opłaty, powoduje jedynie przesunięcie terminu udostępnienia tej informacji w zakresie określonym w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 12 września 2012r. sygn. akt IV SA/Po 475/12 mówiąc, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje określoną w niej chronologię czynności, a mianowicie w sytuacji, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, powiadomienie o wysokości opłaty jest obligatoryjnym i wstępnym etapem postępowania, poprzedzającym samą czynność materialno-techniczną udostępnienia informacji publicznej, chociaż jej nie warunkującym. Przepisy komentowanej ustawy nie przewidują bowiem uzależnienia wszczęcia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej od uprzedniego wniesienia opłaty. Wskazane rozwiązanie z jednej strony gwarantuje pewność działania podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, nie pozostawia go w niepewności, co do konieczności i zakresu realizacji obowiązku udostępnienia informacji w sposób wskazany we wniosku, a także nie wyłącza możliwości zmiany lub wycofania wniosku przez zainteresowany podmiot.

Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SAB/Kr 10/06 stwierdził, że w świetle art. 15 u.d.i.p. zamiar pobrania przez podmiot zobowiązany opłaty odpowiadającej poniesionym kosztom udostępnienia informacji może jedynie odroczyć realizację wniosku na 14 dni, ale nie zwalnia od obowiązku jego rozpoznania.

W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że kwestia pobrania opłat za udostępnienie informacji publicznej na podstawie ww. art. 15 ust. 1 ustawy ma charakter uznaniowy. Z treści powyższego przepisu wynika bowiem jedynie możliwość, a nie obowiązek ich ustalenia i to przy spełnieniu dodatkowej przesłanki, jaką jest "poniesienie dodatkowych kosztów". Nadto przepis ten dotyczy wyłącznie rzeczywistych kosztów poniesionych przez organ, co oznacza, że będą one różne przy realizacji konkretnych wniosków o udostępnienie informacji publicznej (tak np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 338/13).

W rozpoznawanej sprawie organ skierował do skarżącego pismo, w którym określił wysokość kosztów związanych z udostępnieniem żądanej informacji publicznej tj. wykonanych kserokopii na kwotę 12 złotych.

Zauważyć w tym miejscu należy, że skarżący we wniosku o udostępnienie informacji wskazał, że informacje o które się zwraca mogą być udostępnione na wskazany we wniosku adres mailowy skarżącego.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Zgodnie z ust. 2 jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Z uwagi na treść powyższych uregulowań, organ powinien w pierwszej kolejności rozważyć udostępnienie informacji w zaproponowanej przez skarżącego formie, czyli przekazania wnioskowanego dokumentu w formie elektronicznej na adres e –mail skarżącego wskazany we wniosku, tym bardziej, że ta forma udostępnienia informacji nie generuje kosztów.

Ponadto nie sposób zgodzić się z lansowanym w odpowiedzi na skargę stanowiskiem pełnomocnika organu, że skoro zasady i tryb dostępu do informacji publicznej znajdującej się w katach sprawy karnej zostały określone w innych przepisach, to u.d.i.p. nie znajduje tutaj zastosowania.

Należy podkreślić, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. nie wyłącza stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w sytuacjach objętych ustawami szczególnymi, lecz jedynie w odniesieniu do regulacji odmiennych wynikających z tych ustaw. Regulacje te mogą także wyłączać tryb dostępu do określonych informacji. Z uwagi na znaczenie u.d.i.p. w zakresie dostępu do informacji publicznych, jej przepisów nie stosuje się jedynie wówczas, gdy nie są one do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych (por. I. Kamińska, Zasady dostępu do informacji publicznej oraz stosunek ustawy o dostępie do informacji publicznej do innych ustaw, Kwartalnik Prawa Publicznego 2012 r. nr 3 s. 202).

Wymaga to każdorazowo skontrolowania, czy pokrywają się w pełni zakresy porównywanych ustaw, w tym zakres podmiotowy i przedmiotowy, a następnie zbadania ich szczegółowych rozwiązań.

Wątpliwości co do stosunku pomiędzy przepisami szczególnymi a u.d.i.p. mogą dotyczyć przede wszystkim regulacji, w których zakres podmiotowy, czy to uprawnionych, czy zobowiązanych, nie pokrywa się, np. przepisy ustaw szczególnych zawężają krąg osób uprawnionych do uzyskania danej informacji. Muszą to jednak czynić w sposób wyraźny.

Możemy mieć tutaj bowiem do czynienia z wyraźnym ograniczeniem jawności, bądź niepełną jawnością. Ta ostatnia polega na tym, że ustawa szczególna przewiduje specjalny tryb udostępnienia informacji publicznej w stosunku do pewnej grupy podmiotów. Nie zawsze wyklucza to jednak prawo innych osób do wnioskowania o udzielenie zarówno informacji tego typu, jak i przedmiotowo odmiennych, w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej. Węższe określenie kręgu podmiotowego nie pozbawia zatem prawa występowania z wnioskami na podstawie u.d.i.p., o ile ustawa szczególna wyraźnie tego nie wyłącza.

Podobne zasady można odnieść do ograniczeń przedmiotowych. Także i tu istnienie regulacji szczególnych wyłącza stosowanie u.d.i.p., jednakże tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami. Jak podkreśla J. Jendrośka, M.Bar i Z. Bukowski (J. Jendrośka /red/, M.Bar, Z. Bukowski , Dostęp do informacji o środowisku i jego ochronie, Poznań, Wrocław 2007 s. 64-65) przepis art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oznacza, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępnienia informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Tam gdzie jednak dana sprawa uregulowana jest tylko częściowo lub w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy u.d.i.p., przy czym w pierwszym przypadku stosowane są uzupełniająco, w drugim zaś stanowią wyłączną regulację prawną w danym zakresie.

Jeżeli dana sprawa regulowana jest w ustawie szczególnej jedynie częściowo wówczas w zakresie regulowanym stosuje się przepisy lex specialis, w pozostałym zaś u.d.i.p. co wielokrotnie podkreślał NSA, np. nie wyłącza udzielania informacji w trybie u.d.i.p. treść art. 418a k.p.k. Przewiduje on, że w wypadku wyrokowania poza rozprawą, treść wyroku udostępnia się publicznie przez złożenie jego odpisu na okres siedmiu dni w sekretariacie sądu, o czym należy uczynić wzmiankę w protokole posiedzenia. W konsekwencji oznacza to, że wyrok taki może być także udostępniany jako informacja publiczna z zachowaniem ograniczeń z art.5 u.d.i.p. (wyrok z dnia 11 sierpnia 2011 r., I OSK 933/11, LEX nr 106550).

W literaturze podkreśla się, że w szczególności na tle odrębnych uregulowań karnoprocesowych relacja z u.d.i.p. opiera się na zasadzie niekonkurencyjności. Przyjmuje się przy tym co do zasady stosowną ochronę informacji w trakcie zawisłości postępowania, a nie po jego zakończeniu. Prawomocne zakończenie postępowania karnego powoduje więc powrót do ogólnych zasad u.d.i.p., co nie przesądza o dostępności do informacji publicznych w pełnym zakresie (M. Bernaczyk, Prawo do informacji publicznej w Polsce i na świecie, Warszawa 2014 r. s. 383-386).

W związku z tym wymaga podkreślenia, że złożony wniosek nie dotyczył dostępu do całych akt postępowania, a więc nie miał tu zastosowania art. 156 k.p.k. ani uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r. I OPS 7/13, ONSAiWSA 2014 nr 3 poz. 37.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, iż organ pozostaje w bezczynności, uprawniony jest jedynie do nakazania załatwienia sprawy na gruncie właściwych przepisów prawa materialnego i procesowego. W przypadku przesądzenia, iż wniosek dotyczy przedmiotu objętego obszarem u.d.i.p., wybór formy i zakres załatwienia wniosku skarżącego należy do organu. Niniejszy wyrok nie jest bowiem wskazaniem, iż informacja publiczna, której domaga się skarżący ma być mu udzielona. Przypomnieć tu można jedynie, iż udzielenie informacji publicznej dokonywane jest czynnością materialno-techniczną, a odmowa jej udzielenia oraz umorzenie sprawy w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. wymaga wydania decyzji administracyjnej, o czym stanowi jej art. 16.

Prezes Sądu Okręgowego w K. zobligowany jest więc w świetle powyżej przedstawionych uwag, do wyboru i wyjaśnienia takiego sposobu załatwienia sprawy, który uwzględni interes skarżącego. Tym samym oceni czy wszystkie dane tam zawarte mogą być ujawnione, czy też ich część ewentualnie całość objęta jest tajemnicą i jakiego rodzaju. W zależności od wyniku swojej analizy udzieli żądanej informacji czynnością materialno-techniczną (obejmująca całość żądanego dokumentu lub "zanonimizowanego" w wystarczającym dla ochrony wrażliwych danych zakresie) względnie uznając, iż całość treści żądanego dokumentu zasługuje na ochronę wyda decyzję odmowną. Przystępując do załatwienia wniosku, do czego zobligowano organ treścią wyroku, kierować się on powinien także wskazaniem, iż wolność pozyskiwania informacji zagwarantowana w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru absolutnego. Może być ograniczana, co w ustawie zasadniczej odzwierciedla się w zapisie art. 61 ust. 3., a więc ze względu na ochronę wartości chronionych konstytucyjnie i wyłącznie na mocy przepisów rangi ustawowej.

W ocenie Sądu dostrzeżona bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, albowiem była wynikiem jego błędnej interpretacji. Dowodzi tego, przesłanie skarżącemu pisma z dnia 10 grudnia 2015r. Sąd miał na uwadze, iż regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, a zachowanie organu w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 a ppsa orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono po myśli art. 200 p.p.s.a.