Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1402/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 i art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 34
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1402/13

UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Rozwoju działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. z siedzibą w [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe "P." w Warszawie z mocy prawa z dniem 27.10.2000r. prawa użytkowania wieczystego gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, położonego w [...] oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, z obrębu [...], decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] znak [...].

W uzasadnieniu swojej decyzji organ przedstawił, iż zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 8.09.2000r. "o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P.", grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P., zaś budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością P. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich (art. 34 ust. 4 ww. ustawy).

Zgodnie z § 2 rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 03.01.200lr. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "P." gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 200lr. Nr 4, poz. 29) potwierdzenia posiadaniu przez P. gruntów, o których mowa w § 1, dokonuje się na podstawie co najmniej jednego z enumeratywnie wymienionych w cyt. § 2 dokumentów. W aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...] wg stanu na dzień 05.12.1990r., zgodnie z którym jako właściciela/władającego ww. nieruchomością wskazano: Skarb Państwa - Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych [...] ul. [...].

Działka nr [...] podzieliła się na działki [...] i nr [...] (por. wykaz zmian danych ewidencyjnych z dnia [...]), zaś działka nr [...] podzieliła się na 18 działek o numerach od nr [...] do nr [...], w tym również będące przedmiotem niniejszego postępowania działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha (por. decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] znak [...]).

Na mocy decyzji z dnia [...] znak [...] Naczelnik Miasta i Gminy w [...], działając na podstawie art. 38 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1985r. Nr 22, poz. 99), przekazał w stałe użytkowanie Wojewódzkiemu Zarządowi Pracowniczych Ogrodów Działkowych w [...] teren urządzonych ogrodów działkowych, stanowiący część działki nr [...] o pow. [...] ha, co znajduje potwierdzenie również w piśmie P. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami we [...] z dnia [...]. Stąd też, zdaniem organu, skoro powyższe działki na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] znak [...] znajdowały się w użytkowaniu ogrodu działkowego, prawa osób trzecich stały na przeszkodzie uwłaszczeniu P. S.A. – gdyż ta okoliczność naruszałaby art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 08.09.2000r.

A zatem, zdaniem organu, powołanie wypisu z rejestru gruntów, zawierającego wpis jako władającego - skarżącą, wobec powyższych faktów jest chybione.

Na wyżej wskazaną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju Polskie Koleje Państwowe S.A. złożyła skargę do tutejszego sądu w dniu 28 kwietnia 2014 roku (data kancelaryjna) zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji organ zarzucił naruszenie:

1) art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez bezpodstawne uznanie, iż obszar działek Nr [...] o pow.[...] ha, Nr [...] o pow. [...] ha i Nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...] był objęty użytkowaniem Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych w [...];

2) art. 7 i 77 kpa poprzez bezpodstawną odmowę wiarygodności dokumentowi urzędowemu - wypisowi ewidencji gruntów, z którego jednoznacznie wynika, że P. w dacie 5 grudnia 1990 roku było władającym działkami zgłoszonymi do uwłaszczenia;

3) art. 107 § 1 kpa poprzez nie wyjaśnienie, z czego wywiedziona jest okoliczność, iż Polski Związek Działkowców jest następcą prawnym Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych w [...].

Wskazując na powyższe zarzuty organ wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz poprzedzającej jej decyzji Wojewody [...] w całości, o zasądzenie od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz P. S.A. kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w tym uiszczonego wpisu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie, poddanej kontroli Sądu istota problemu sprowadza się do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia, które zapadło w trybie nadzoru, wobec czego rozważania Sądu mają na względzie treść przepisów art. 16 i art. 156 k.p.a. Zgodnie bowiem z ustanowioną w art. 16 k.p.a generalną zasadą trwałości decyzji administracyjnych, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Oznacza to, że decyzje administracyjne, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym, podlegają domniemaniu legalności, chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone.

Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] nie naruszają przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Wskazać przy tym należy, że postępowanie nadzorcze, które jest prowadzone na podstawie przepisów art. 156-158 k.p.a podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań.

W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 § 1 k.p.a., którego przedmiotem jest wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji - niezbędna jest ocena rodzaju naruszenia ściśle określonych zasad z punktu widzenia kwalifikowanych podstaw przewidzianych dla tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego. Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania. Wymaga to często zabiegów procesowych tj. sprawdzenia prawidłowości zgromadzenia materiału dowodowego prowadzących do ustalenia, czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji spełnione zostały ustawowe wymagania, warunkujące wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] znak: [...], którą utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe "P." w [...] z mocy prawa z dniem 27.10.2000r. prawa użytkowania wieczystego ww gruntu.

W toku prowadzonego postępowania uwłaszczeniowego ustalono na podstawie odpisu z księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] - V Wydział Ksiąg Wieczystych, że nieruchomość gruntowa, będąca przedmiotem niniejszego postępowania stanowi własność Skarbu Państwa, na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (zaświadczenia Starosty [...] z dnia [...] Nr [...]).

Z analizy akt sprawy wynika, że w dniu 5 grudnia 1990r. w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego "P." z siedzibą w [...], bez tytułu prawnego w formie prawem przewidzianej, pozostawała część nieruchomości położonej w obrębie [...] oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha. Decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] nr [...] zatwierdzony został projekt podziału ww działki nr [...] na działki: nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha, zaś w wyniku podziału, zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] nr [...] utworzono między innymi działki: nr [...] o powierzchni [...] ha. nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha.

Zgodnie z treścią art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000r. ustawy "o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P.", grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością P. W myśl zaś z art. 35 tej ustawy nabycie powyższych praw potwierdza wojewoda w drodze decyzji administracyjnej.

Z przepisu tego wynika, iż decydującą przesłanką umożliwiającą uwłaszczenie przedsiębiorstwa państwowego "P." w trybie art. 34 jest posiadanie przez P. uwłaszczanego gruntu w dniu 5 grudnia 1990r. jak i w dniu wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, to jest w dniu 18 grudnia 2000r. Zgodnie zaś z brzmieniem przepisu art. 336 Kodeksu cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel, jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Posiadanie stanowi więc stan faktycznego władztwa nad rzeczą. Oczywistym jest, że P. S.A. w omawianych datach nie wykonywała żadnego władztwa nad spornym gruntem, stanowi on bowiem teren istniejących ogrodów działkowych - Rodzinny Ogród Działkowy "S.", wpisany w rejestrze prowadzonym przez Krajową Radę Polskiego Związku Działkowców pod numerem [...], (zaświadczenie Prezesa Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu [...] w [...] z dnia [...]). Z decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] znak [...] nadto wynika, że Wojewódzkiemu Zarządowi Pracowniczych Ogrodów Działkowych w [...] przekazano w stałe użytkowanie teren położony w [...], stanowiący część działki nr [...] o powierzchni [...] ha (geodezyjnie niewydzielony) i już w wyżej wskazanej dacie 5 grudnia 1990r. powyższa działka zajęta była pod urządzone ogrody działkowe. Decyzją z dnia [...] znak [...] Naczelnik Miasta i Gminy w [..], działając na podstawie art. 38 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1985r. Nr 22, poz. 99), powyższy teren przekazał w stałe użytkowanie Wojewódzkiemu Zarządowi Pracowniczych Ogrodów Działkowych w [...].

Również pozostałe dokumenty zgromadzone w sprawie wskazują, iż na ww. terenie urządzone zostały ogrody działkowe, znajdujące się w użytkowaniu Pracowniczego Ogrodu Działkowego "S." w [...] (pismo Polskiego Związku Działkowców z dnia 10.05.2004r., pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...], oświadczenie P. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami we [...] z dnia [...] oraz z dnia [...]). Z protokołu zdawczo - odbiorczego spisanego w dniu [..] wynika zaś, iż ww. grunt został faktycznie przekazany na rzecz Polskiego Związku Działkowców.

Skoro zatem powyższe działki na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [..] znak [...] znajdowały się w użytkowaniu ogrodu działkowego, prawa osób trzecich stały na przeszkodzie uwłaszczeniu P. S.A. Potwierdzenie uwłaszczenia P. S.A. ww. gruntem naruszałoby w sposób oczywisty art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 08.09.2000r; tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika, aby ww. decyzja z dnia [..] została wyeliminowana z obrotu prawnego, a tym samym, aby Polski Związek Działkowców nie legitymował się w dniu 05.12.1990r. prawem użytkowania do przedmiotowej działki.

A zatem, odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy stwierdzić, iż nie mogą one prowadzić do zmiany zaskarżonej decyzji, bowiem w ocenie sądu, organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Stąd też brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowej skargi.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.