Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 455/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-06-05 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania aktu
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 5 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (odpowiedzialności osoby trzeciej) w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. M. S. wniosła skargę między innymi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] , utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r., nr [...] orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącej jako osoby trzeciej, to jest osoby pełniącej obowiązki Wiceprezesa Zarządu "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K.:

1) za zaległości podatkowe z tytułu podatku akcyzowego za kwiecień 2004 r. w kwocie [...] zł, określonej w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r., nr [...] ,

2) za odsetki za zwłokę od wyżej wymienionych zaległości na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł.

W skardze Skarżąca zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania "zaskarżonych decyzji organu pierwszej i drugiej instancji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków".

Uzasadniając to żądanie, w pierwszej kolejności wskazała, że utrzymuje rodzinę (męża i trzynastoletnie dziecko) tylko z wynagrodzenia za pracę, jakie otrzymuje a którego średnia wysokość za ostatni kwartał wyniosła [...] zł netto na miesiąc (jej mąż jest pozbawiony stałej pracy, a od kilku miesięcy nie osiąga żadnych dochodów). Pośród ponoszonych wydatków wyróżniła koszty spłaty kredytów bankowych w łącznej kwocie około [...] zł miesięcznie, w tym [...] zł z zadłużenia w "B", wynoszącego [...] zł, oraz [...] zł z zadłużenia w "C" w wysokości [...] zł. Zaakcentowała również, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani ruchomościami, które mogłaby spieniężyć w celu utrzymania rodziny. Następnie wyraziła przekonanie, iż egzekucja kwot, które zostały określone w skarżonych decyzjach, może spowodować nieodwracalne konsekwencje nawet w przypadku późniejszego ich zwrotu. Do skutków tych zaliczyła: pozbawienie jej rodziny środków do życia oraz możliwości spłaty kredytów, a także - w przypadku zajęcia jej wynagrodzenia za pracę - utratę wiarygodności u pracodawcy, będącą zagrożeniem dla dalszego zatrudnienia na zajmowanym stanowisku specjalisty do spraw windykacji, które wymaga wykazania się godnością zaufania. W dalszej kolejności zwróciła uwagę na stan swojego zdrowia, podając, iż przebyła operację wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego, co uniemożliwia jej wykonywanie pracy związanej z nadmiernym obciążeniem ruchowym i wiąże się z koniecznością rehabilitacji, która jednakże nie jest całkowicie bezpłatna. Nadto, jak podniosła, leczy się w poradni neurologicznej w związku z urazem głowy, jakiego doznała w następstwie niepełnosprawnego poruszania się po wskazanym zabiegu, a także choruje na astmę oskrzelową i z tego powodu ponosi stałe wydatki na leki rzędu około [...] zł miesięcznie. Na koniec zapewniła, że dochody z pracy przeznacza na pokrywanie bieżących, niezbędnych kosztów, związanych z potrzebami bytowymi jej rodziny i utrzymanie stanu zdrowia na poziomie umożliwiającym świadczenie pracy zarobkowej. Zadeklarowała, iż nie chce skorzystać z renty zdrowotnej, skoro udaje się jej pracować, po czym dodała, że ponowne podjęcie pracy po operacji i długim leczeniu rehabilitacyjnym poprawiło jej stan zdrowia zarówno fizycznego, jak i psychicznego.

Do wniosku załączyła dokumentację medyczną, w tym informację o przebytej rehabilitacji leczniczej, wynik badania radiologicznego, kartę informacyjną leczenia szpitalnego na oddziale chirurgiczno-ortopedycznym i kartę wypisową. Przedstawiła również druki poleceń przelewu (wpłat gotówkowych) kwot [...] zł na rachunek jednego ze wskazanych wyżej banków do [...]. każdego miesiąca [...]r. począwszy od lutego do września i [...] zł za [...] r. oraz wyciąg z konta karty kredytowej drugiego z tych banków, wskazujący całkowite saldo zadłużenia w wysokości [...] zł i dostępny limit w kwocie [...] zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Jak stanowi art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwaną dalej P.p.s.a.) (pogrubienia Sądu) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

Z przepisu tego wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności albo w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. "Niebezpieczeństwo" zaistnienia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" musi wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej.

Pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" jako zwroty niedookreślone wymagają konkretyzacji w danych sytuacjach. Przyjmuje się, że przy przesłance "znacznej szkody" chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04 oraz B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, komentarz do art. 61).

Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne (zob. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II GSK 2060/11, LEX nr 984625). Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (zob. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II GSK 1799/11, LEX nr 965117).

Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku (zob. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2011 r., II OZ 1047/11, LEX nr 984678).

Tym samym, aby taka ocena sądu nastąpiła, zainicjowana złożonym wnioskiem o wstrzymanie, strona winna uzasadnić ten wniosek powołując się na określone okoliczności faktyczne i uprawdopodobnić możliwość ich wystąpienia, działając we własnym interesie. Przytoczenie jedynie treści powyższego przepisu, jak i powoływanie się na trudne do odwrócenia skutki w wyniku przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego z wynagrodzenia za pracę uniemożliwia jego merytoryczną ocenę w ramach zasady skargowości. Sąd jednak z urzędu uwzględnia okoliczności mające związek ze złożonym wnioskiem, które wynikają z akt sprawy.

W niniejszej sprawie Strona skarżąca najpierw ogólnie powołała się na pewne okoliczności uzasadniające wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji obu instancji, a mianowicie, że ich wykonanie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, a następnie w uzasadnieniu wskazała na okoliczność utrzymywania rodziny z uzyskiwanego wynagrodzenia, płatności zobowiązań kredytowych, braku majątku w postaci oszczędności i ruchomości, a także prawdopodobieństwa utraty pracy na stanowisku windykatora w przypadku wszczęcia egzekucji administracyjnej.

Zdaniem Sądu powołane przez Stronę okoliczności i złożone dokumenty nie w pełni ukazują całą jej sytuację, która powinna być brana pod uwagę w ramach zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, a w szczególności, jeśli chodzi o możliwości płatnicze. Materiałami źródłowymi zostały poparte jedynie te z powołanych w uzasadnieniu wniosku okoliczności, które dotyczą jej stanu zdrowia i zobowiązań wobec banków. Brak jest natomiast dokumentów dotyczących przede wszystkim przychodów i majątku w tym posiadanych nieruchomości. W związku z tym nie została wykazana przesłanka powstania znacznej szkody, np. poprzez utratę właściwego przedmiotu, który nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem. Hipotetyczne zdarzenie przyszłe, jak oceniła Strona, czyli możliwość utraty pracy w sytuacji wszczęcia egzekucji, nie może być uznane za wystarczające prawdopodobne niebezpieczeństwo, które prowadziłoby do wyrządzenia rodzinie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wypowiedzenie umowy o pracę nie jest na tyle oczywiste, że może być uznane za realne niebezpieczeństwo. Również charakter wykonywanej pracy nie zwiększa poziomu prawdopodobieństwa zaistnienia takiego zdarzenia. Trudno się zgodzić ze stanowisku prezentowanym przez Stronę, że przy każdej egzekucji z wynagrodzenia za pracę, gdy jest to jedyne źródło utrzymania i pracodawca może dokonać wypowiedzenia umowy o pracę, z tego tylko powodu należałoby wstrzymywać wykonanie decyzji. Poza tym przepisy regulujące egzekucję administracyjną zawierają określone zwolnienia i wyłączenia spod egzekucji. Jeśli chodzi o wynagrodzenie za pracę, to ograniczenia te wynikają z Kodeksu pracy stosownie do art. 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2005 Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.).

Sąd działając z urzędu i badając akta postępowania również nie doszukał się dowodów wskazujących na wystąpienie podstaw do wstrzymania wykonania wskazanych decyzji. Przeprowadzenie egzekucji w zakresie możliwym nie doprowadzi do powstania znacznej szkody. Samo zwykłe pogorszenie sytuacji rodziny nie może być podstawą wstrzymania wykonania decyzji.

Ponadto należy podkreślić, że decyzja wydana przez organ w postępowaniu podatkowym ma z reguły charakter restytucyjny. Zobowiązanie podatkowe jest świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jakakolwiek wyegzekwowana kwota winna być Stronie zwrócona.

Przedmiotowa odmowa wstrzymania zaskarżonej decyzji nie pozbawia jednak Strony prawa do składania kolejnego takiego wniosku wraz z jego właściwym uzasadnieniem.

Tym samym Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 "a contrario" P.p.s.a., postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.