Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2915/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi E. s.c. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz E. s.c. z siedzibą w W. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 12 października 2018 r. E. s.c. z siedzibą w W. (zwana dalej: "Skarżącą", "Stroną" lub "Spółką") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] października 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

1. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej "NUS") postanowieniem z [...] lipca 2018 r., przedłużył Spółce termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 14.020 zł wykazanego w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2018 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, tj. do 26 września 2018 r. Powyższe postanowienie zawierało pouczenie, że Stronie służy prawo do wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał postanowienie - w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie zostało uznane za doręczone 27 lipca 2018 r. w trybie wynikającym z art. 150 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800. z późn. zm.) - dalej "O.p." - z uwagi na niepodjęcie przesyłki pod wskazanym adresem korespondencyjnym w S., ul. [...].

2. Pismem z 12 września 2018 r., nadanym za pośrednictwem platformy e-PUAP, 13 września 2018 r. Strona złożyła zażalenie na ww. postanowienie z [...] lipca 2018 r.

3. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej "DIAS") postanowieniem z [...] października 2018 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia.

DIAS wskazał, że z akt sprawy wynika, że postanowienie zostało doręczone Stronie 27 lipca 2018 r. w trybie wynikającym z art. 150 § 4 O.p., z uwagi na niepodjęcie przesyłki przez podatnika pod wskazanym adresem korespondencyjnym w S., ul. [...]. Zgodnie z powołanym przepisem w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Pismem z 12 września 2018 r. nadanym za pośrednictwem platformy e-PUAP 13 września 2018 r. Strona złożyła zażalenie na ww. postanowienie z [...] lipca 2018 r., w którym podniosła, że postanowienie w ogóle nie zostało jej doręczone i nie wywołuje ono skutku w postaci przedłużenia terminu zwrotu naruszając art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2017, poz. 1771 z późn. zm.) w zw. z art. 212 O.p.

Organ wyjaśnił, że przesyłka została wysłana za pośrednictwem operatora pocztowego na obowiązujący w trakcie wydania postanowienia adres korespondencyjny w S., ul. [...]. Przesyłka została podwójnie awizowana 13 lipca 2018 i 23 lipca 2018 r., a 30 lipca 2018 r. pismo zostało zwrócone nadawcy, gdyż adresat nie podjął awizowanego pisma. W ocenie DIAS wynikający z art. 236 § 2 pkt 1 O.p. termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg 27 lipca 2018 r. (piątek), a upłynął 3 sierpnia 2018 r. (piątek). Zażalenie Strony z 12 września 2018 r. (zostało nadane za pośrednictwem platformy e-PUAP 13 września 2018 r. W związku z powyższym DIAS uznał, że Strona wnosząc zażalenie 13 września 2018 r. uchybiła siedmiodniowemu terminowi wyznaczonemu na podstawie art. 236 § 2 pkt 1 O.p. W związku z powyższym DIAS zobligowany był do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p.

2.1. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 228 § 1 pkt 2 O.p., poprzez uznanie, że Strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, podczas gdy postanowienie zostało Stronie faktycznie doręczone dopiero 11 września 2018 r.,

- art. 208 § 1 O.p., poprzez nie umorzenie postępowania, które stało się bezprzedmiotowe.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że organ podatkowy całkowicie pominął fakt, że Skarżąca 9 czerwca 2018 roku złożyła aktualizację NIP-2 wskazując jako adres do korespondencji adres elektroniczny. Tym samym, od tego momentu po wypełnieniu przesłanki wynikającej z art. 144a § 1 pkt 2 O.p., wszelka korespondencja winna być kierowana na wskazany przez Stronę adres elektroniczny. W ocenie Skarżącej faktyczną datą doręczenia postanowienia był 11 września 2018r., kiedy to T.B., reprezentujący Spółkę, będąc w siedzibie organu podatkowego otrzymał jego kopię. Stąd złożone 13 września 2018 r. zażalenie należy uznać za złożone w terminie.

Dodatkowo Spółka wskazała, że skoro, jak podaje w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia DIAS, doręczenie zastępcze miało miejsce 27 lipca 2018 r., a termin zwrotu upłynął 26 lipca 2018 r. to i tak postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu stało się bezprzedmiotowe i jako takie winno być usunięte z obrotu prawnego.

2.2. DIAS w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

3. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

4. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest, czy doręczenie postanowienia w postaci papierowej na adres korespondencyjny było skuteczne wobec wadliwości podanego adresu elektronicznego.

5. Zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ nie mógł doręczać skutecznie postanowienia na adres korespondencyjny na ul. [...] w S., bo przed wydaniem postanowienia Strona złożyła zgłoszenie aktualizacyjne, w którym tego adresu nie podała, co należy rozumieć jako rezygnację z tego adresu.

6. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić podstawy prawne wyroku. W orzecznictwie nie budzi żadnych wątpliwości, że o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment jego podjęcia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Przepis ten stanowi, że "Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania".

Ponadto zgodnie z art. 239 O.p., w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p. została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Koniecznym jest zatem ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji i w rezultacie, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego, jak już wspomniano, jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania (zażalenia), lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12 i z 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12 - wyroki sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl").

7. 1. Organ podatkowy pominął pełną treść złożonego 9 czerwca 2018 roku zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-2.

Organ skoncentrował się na tym, że w tym zgłoszeniu podano jako adres do korespondencji adres elektroniczny "E.". Zgodnie z art. 144 § 3 O.p., w przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, pisma doręcza się w sposób określony w § 1 pkt 1.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo przyjął, że z uwagi na błędny adres elektroniczny, organ nie mógł wysłać za pomocą środków komunikacji elektronicznej skarżonego postanowienia.

Odnotować należy, że wzywano bezskutecznie do wskazania poprawnego adresu elektronicznego, ale miało to miejsce dopiero w wrześniu i październiku 2018r.

7.2. Wobec niewskazania prawidłowego adresu elektronicznego organ mógł doręczać postanowienie w postaci papierowej. Organowi, a także Skarżącej (twierdzi w skardze, że wszelka korespondencja winna być kierowana na wskazany adres elektroniczny) umyka jednak, że treść zgłoszenia NIP-2 złożonego w dniu 9 czerwca 2018 r. nie daje żadnych podstaw, aby przyjąć, że adresem korespondencyjnym był, w dacie wydania skarżonego postanowienia, adres przy ul. [...] w S.

Jak wskazują pouczenia druku NIP-2 "dane wskazane w części B.6.2. aktualizują poprzedni stan". Aktualizacja polega też na braku wskazania (rezygnacji) z adresu do korespondencji. Część B.6.2. zatytułowana "adres do korespondencji" w zgłoszeniu z 9 czerwca 2018 r. jest pusta. To – zgodnie z pouczeniem umieszczonym na druku - prowadzi do wniosku, że adresem, na który należało kierować postanowienie był adres podany w części B.5, a więc adres na ul. [...] w W. Wydruk raportu z danych rejestracyjnych na stronie 4 wskazuje, że adres na ul. [...] w S. jest "ważny do 17.07.2018", ale nie uwzględnia wspomnianej treści zgłoszenia aktualizacyjnego NIP z 9 czerwca 2018 r. Zgłoszenie to wpłynęło do Urzędu Skarbowego W. w dniu 11 czerwca 2018 r., a więc organ miał do dnia wydania spornego postanowienia ([...] lipca 2018 r.) blisko miesiąc na aktualizację bazy danych.

8. Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że naruszono art. 228 § 1 pkt 2 O.p. niezasadnie wiążąc bieg terminu wniesienia zażalenia z datą doręczenia postanowienia, w trybie art. 150 § 1 O.p., pod adresem na ul. [...] w S. Miało to istotny wpływ na wynik sprawy, bo skutkowało ulokowaniem terminu na wniesienie zażalenia zbyt wcześnie przyjmując, że doręczenie postanowienia nastąpiło 27 lipca 2018 r., a termin zażalenia upłynął 3 sierpnia 2018r.

9. Sąd stwierdza jednocześnie, że nie mieści się w granicach niniejszej sprawy ocena skuteczności przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług. Ta kwestia dopiero będzie przedmiotem oceny organu drugiej instancji w ramach postępowania zażaleniowego. Spekulowanie przez Sąd co do tego jakie powinno być rozstrzygnięcie organu w ostatecznym postanowieniu nie może mieć miejsca. Z tego względu nie można być w granicach tej sprawy oceniać zarzutu naruszenia art. 208 O.p. przez nie umorzenie postępowania.

10. Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis w wysokości 200 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1687).