Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1332/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 135 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant sekretarz sądowy Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"., nr "[...]" w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 września 2016 r., Nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. dalej jako: k.p.a.) w związku z art. 102 ust. 1 pkt 4, art. 102 ust. 1c i ust. 1e ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania "[...]"od decyzji Starosty "[...]"z dnia 28 czerwca 2016 r., "[...]", w sprawie zatrzymania prawa jazdy kategorii "[...]"- na okres 3 (trzech) miesięcy licząc od dnia zwrotu prawa jazdy do depozytu Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w "[...]"; zobowiązania "[...]"do zwrotu prawa jazdy do depozytu organu; nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia 28 czerwca 2016 r. Starosta "[...]"orzekł o zatrzymaniu "[...]"prawa jazdy kategorii "[...]"- na okres 3 miesięcy licząc od dnia zwrotu prawa jazdy do depozytu Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w "[...]"; zobowiązania "[...]"do zwrotu prawa jazdy do depozytu organu; nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 6 maja 2016 r. do organu

wpłynęło pismo z Komendy Miejskiej Policji w "[...]"informujące o fakcie przekroczenia przez "[...]" dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Mając na uwadze treść przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz art. 102 ust. 1c i ust. 1e ustawy o kierujących pojazdami wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy, a następnie orzeczono o zatrzymaniu prawa jazdy. Nadto organ podniósł, że Komenda Miejska Policji w "[...]"poinformowała, że dokument prawa jazdy nie został stronie zatrzymany, ponieważ podczas kontroli nie posiadał go przy sobie. W ocenie organu fakt, iż dokument nie został zatrzymany wpływa jedynie na sposób obliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy, który będzie liczony od dnia zwrotu dokumentu do depozytu urzędu. Organ pierwszej instancji podkreślił nadto, że kwestia dopuszczenia się przez "[...]"wykroczenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym została prawomocnie rozstrzygnięta, tj. strona została ukarana prawomocnym mandatem karnym za to wykroczenie. Natomiast z przepisu art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami wynika wprost, że starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 i 5 na okres trzech miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W odwołaniu od powyższej decyzji "[...]"zarzucił jej naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz art. 102 ust. 1c

ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw poprzez ich zastosowanie na gruncie przedmiotowej sprawy pomimo braku ku temu podstaw;

- art. 2 Konstytucji RP, art. 4 Protokołu nr 7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego dnia 22 listopada 1984 r. w Strasburgu oraz

art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego

do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. poprzez zastosowanie wobec tej

samej osoby fizycznej za ten sam czyn sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania

prawa jazdy i sankcji prawnokarnej za wykroczenie.

W uzasadnieniu decyzji z dnia 5 września 2016 r., Kolegium, przytaczając treść mających zastosowanie w sprawie przepisów oraz opisując stan faktyczny sprawy podniosło, że w sprawie Starosta "[...]"nie dopuścił się obrazy zasady ne bis in idem. Ani Kolegium, ani Starosta "[...]"nie są bowiem uprawnione do oceny powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Jako organy administracji publicznej mają obowiązek je zastosować (zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa). Wniesienie skargi do Trybunału Konstytucyjnego przez Rzecznika Praw Obywatelskich i Prokuratora Generalnego o zbadanie zgodności z ustawą zasadniczą i aktami międzynarodowymi m.in. art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zaskarżenie tychże przepisów do Trybunału nie może stanowić również podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium podniosło, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił okres zatrzymania prawa jazdy,

ponieważ okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym – data tej czynności. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wywiódł do tut. Sądu, reprezentowany przez pełnomocnika, "[...]". W uzasadnieniu powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo zakwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, iż wniesienie skargi przez Rzecznika Praw

Obywatelskich i Prokuratora Generalnego o zbadanie zgodności z ustawą zasadniczą

i aktami międzynarodowymi m.in. art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz art. 102 ust 1 c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016, poz. 627)

oraz art. 135 ust 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w tymże przepisie, a w konsekwencji nie zawieszenie postępowania;

- art. 135 k.p.a. poprzez uznanie, że przepis ten nie ma zastosowania do decyzji

natychmiast wykonalnej z mocy prawa.

Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718, dalej jako: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, odpowiada obowiązującemu prawu, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem składu orzekającego, nie może zostać uwzględniona. Trafnie bowiem zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, zgodnie z prawem orzekającą o zatrzymaniu prawa jazdy. W sposób przekonujący, poparty dowodami Kolegium wykazało zaistniałe w sprawie przesłanki powodujące konieczność wydania przez organ I instancji ww. decyzji, a wydana przez organ II instancji decyzja została szczegółowo uzasadniona i zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości co do ustaleń okoliczności faktycznych i prawnych.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż niewątpliwym jest, że w dniu 6 maja 2016 r. do Starostwa Powiatowego w "[...]"wpłynęła informacja z Komendy Miejskiej Policji w "[...]"z dnia 30 kwietnia 2016 r. o popełnieniu przez "[...]"czynu polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Informacja ta nie została w żaden sposób przez skarżącego podważona. Na żadnym etapie postępowania nie wykazał skarżący, że informacja Policji o przekroczeniu przez niego dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym o ponad 50 km/h zawiera nieprawdziwe dane.

Okoliczność ta zobowiązywała organ I instancji do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, stanowi bowiem, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, określa art. 102 ust. 1c tej ustawy, stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Z powyższej regulacji wynika, że o zatrzymaniu prawa jazdy organ orzeka obligatoryjnie.

Ustawodawca jasno sprecyzował, co stanowi źródło ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 2 przywołanej wyżej ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, do dnia 31 grudnia 2016 r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym. Przepis ten jednoznacznie przesądza, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest ww. informacja.

Z ww. informacji wynika co prawda, że kierujący nie posiadał podczas kontroli drogowej dokumentu prawa jazdy, niemniej jednak w pełni podzielić należy przekonanie Kolegium, iż wskazana informacja jest w świetle przytoczonej wyżej regulacji prawnej wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Fakt prowadzenia na drodze publicznej pojazdu bez posiadania przy sobie wymaganych dokumentów, tj. wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 38 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie może zwalniać kierowcy z odpowiedzialności administracyjnoprawnej, chroniąc przed skutkami nieprzestrzegania obowiązujących przepisów ruchu drogowego. Fakt ten wpływa jedynie na sposób obliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy, który liczony jest w tym przypadku od daty zwrotu dokumentu do organu właściwego.

W konsekwencji organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z mocy woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji. Tym samym organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.

Także zarzut błędnej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 1 przywołanej wyżej ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw uznać należy za niezasadny. Mylnie skarżący bowiem, odczytując art. 7 ww. ustawy, łączy treść ust. 1 pkt 1 i pkt 2 wywodząc z ich łącznego brzmienia wniosek, iż zatrzymanie prawa jazdy wymaga uprzedniego prawomocnego rozstrzygnięcia co do zarzucanego wykroczenia. W rzeczywistości poszczególne punkty art. 7 ust. 1 odnoszą się do różnych stanów faktycznych i prawnych, a w konsekwencji sytuacji stanowiącej przedmiot sprawy dotyczy pkt 2, nie zaś pkt 1. Przesądza on zaś w obecnym stanie prawnym jednoznacznie, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest informacja, o której mowa powyżej.

Jednocześnie Sąd zauważa, że wyrokiem z 11 października 2016 r. w sprawie K 24/15 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U.2003.42.364) i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz.U.1977.38.167), natomiast w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających - ze względu na stan wyższej konieczności - kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.