Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 345/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 b ust. 1 i art. 92 a ust. 1 i 3, ust. 7
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: PWITD ) decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] nałożył na R. K. karę pieniężną w kwocie 12.000 złotych w związku z popełnieniem przez niego naruszeń z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 sierpnia 2001 o transporcie drogowym.

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 roku pełnomocnik R. K. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w trakcie ponownego rozpoznania sprawy należy ustalić charakter współpracy między stroną a firmą E. Sp. z o.o. sp.k.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowaniu PWITD wydał decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. i nałożył na R. K. karę pieniężną w wysokości 12.000 złotych za naruszenie z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Podstawą wydania decyzji było stwierdzenie przez PWITD, że R. K. naruszył:

1. art. 92a ust. 1, 7, 11 ustawy o transporcie drogowym tj. wykonywał transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji i za to na podstawie lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy wymierzył karę 12.000 zł;

2. art. 92a ust. 1, 7, 11 ustawy o transporcie drogowym tj. wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym i za na podstawie lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy wymierzył karę 8.000 zł.

Wysokość wymierzonych na podstawie tej decyzji kar pieniężnych organ ograniczył do kwoty 12.000 zł.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. została przeprowadzona przy ul. [...] w B. przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w B. kontrola drogowa samochodu osobowego marki H., który prowadził R. K.. W jej trakcie ustalono, że pojazdem tym wykonywany był zarobkowy przewóz osób tj. pasażera z ul. [...] w B. W trakcie kontroli ustalono także, że przejazd zamówiony został za pomocą aplikacji Bolt zainstalowanej na telefonie komórkowym pasażera, po uprzednim zalogowaniu się do systemu. Przy zamawianiu kursu, aplikacja wskazała przewidywaną cenę kursu. Po dojechaniu na wskazane miejsce tj. na ul. [...] poprzez aplikację kierowca zakończył kurs i wówczas z konta klienta została pobrana opłata za przejazd w wysokości 6,50 zł. Kierowca nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób ani licencji taxi. W zaistniałym stanie faktycznym i prawnym kierowca wykonywał kontrolowanym pojazdem przewóz okazjonalny osób bez wymaganej licencji, pojazdem osobowym nie spełniającym warunków przewidzianych dla tego typu przejazdów.

W czasie postępowania R. K. przedstawił do kontroli jedynie dokument "Zasady współpracy [...]", w której zawarte zostały ogólne informacje dotyczące danych kontaktowych z firmą E. Sp. z o.o. Sp. k. oraz zasad rozliczenia za udostępnienie aplikacji U. i T. Kierowca okazał również umowę najmu pojazdu zawartą w dniu [...].03.2019 r. z E. Sp. z o.o. Sp. k. Przesłuchany w dniu [...] listopada 2019 r. w charakterze strony R. K. zeznał, że oprócz ww. dokumentów okazanych do kontroli nie zawierał z firmą E. Sp. z o.o. Sp. k. umowy o pracę ani umowy zlecenia. Współpraca z E. Sp. z o.o. Sp. k. polegała na tym, że raz w tygodniu spółka przelewała na konto kierowcy wyliczoną na podstawie aplikacji kwotę za wykonane przewozy pod tytułem przelewu "umowa najmu, zwrot kosztów". R. K. zeznał, że brał faktury za paliwo i myjnię pojazdu wystawione na podmiot: E. Sp. z o.o. Sp. k. Przelewana raz w tygodniu kwota, nie zawierała zwrotu za paliwo i mycie samochodu. Strona nie wystawiała żadnego rachunku ani faktury firmie E. Sp. z o.o. Sp. k.

Zdaniem organu bezsporne było, iż w chwili zatrzymania pojazdu do kontroli R. K. wykonywał krajowy transport drogowy osób w ramach przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d. Skutkiem uznania, iż wykonywany w chwili kontroli przewóz stanowi transport drogowy było konieczność posiadania przez podmiot zezwolenia na wykonywania przewoźnika drogowego lub licencji - powinność ta wynika z unormowania zawartego w art. 5 ust. 1 u.t.d. Wymaganego dokumentu R. K. nie okazał zarówno podczas przeprowadzonej kontroli jak również w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. W ocenie organu działalność R. K. polegająca na przewozie okazjonalnym osób stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, chociaż nie dopełnił on wymogów formalnych poprzez jej zarejestrowanie. Organ stanął na stanowisku, iż zestawienie ustalonych w sprawie okoliczności z przesłankami dającymi się wyprowadzić z art. 4 pkt 11 u.t.d. i § 2 pkt 4 rozporządzania (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 561/2006 pozwala twierdzić, że R. K. wykonywał przewóz okazjonalny osób w rozumieniu tych unormowań. Organ nie miał żadnych wątpliwości, iż podmiotem faktycznie wykonującym przewóz drogowy był w dniu kontroli R. K. oraz że był to przewóz okazjonalny. Organ wskazał, że nie ulega wątpliwości, że kontrolowany pojazd dopuszczony został do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. W konsekwencji oznacza to, że pojazd którym wykonywano przewóz okazjonalny nie spełniał kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4 u.t.d., a zatem R. K. nie mógł nim wykonywać tego rodzaju przewozu. Zdaniem organu w odniesieniu do kontrolowanego pojazdu nie zachodziły również wyjątki określone w art. 4b u.t.d.

Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia [...] lutego 2020 roku wniósł odwołanie od decyzji nr [...] PWITD z dnia [...] stycznia 2020 r. i wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ II instancji wywiódł, że R. K. wykonywał zarobkowo przewóz osób i nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób, wydanych na jego rzecz ani na rzecz innego podmiotu, a zarazem wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. W ocenie organu II instancji organ I instancji prawidłowo zakwalifikował naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia.

R. K. zaskarżył do sądu administracyjnego w całości w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021 r., doręczoną pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] lutego 2021 r.

Skarżący zarzucił decyzji:

1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności, stwierdzone protokołem kontroli, nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego oraz braku przeprowadzenia postępowania dowodowego i zbadania charakteru współpracy skarżącego z firmą E. Sp. z o.o. sp.k.;

3) naruszenie art. 75 § 1 kpa poprzez wprowadzenie przez organ ograniczenia w możliwości dowodzenia przez stronę faktu współpracy skarżącego z firmą E. Sp. z o.o. sp.k., co sprowadzało się do uznania, że fakt ten może zostać udowodniony przez stronę tylko i wyłącznie za pomocą pisemnej umowy zlecenia lub umowy o pracę pomiędzy skarżącym a firmą E. Sp. z o.o. sp.k.;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenia (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym;

6) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

7) naruszenie art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I stopnia na podstawie art. 135 p.p.s.a. oraz o zwrot kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że fakt wykonywania przez skarżącego przewozów osób we własnym imieniu, wynika wprost z protokołu kontroli drogowej, który został podpisany przez skarżącego bez uwag, a także z zeznań złożonych przez skarżącego. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, iż wykonywał przewozy osób w imieniu i na rzecz spółki E. Sp. z o.o. Sp.k. Zdaniem organu bezsporne jest, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób, zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym. Nadmienił również, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia zapadłego w przedmiotowej sprawie jest ilość przewożonych pasażerów. Odnosząc się do zarzutu naruszenia rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenia (WE) nr 561/2006 organ podkreślił, że przepisy tego rozporządzenia nie mają zastosowania w sprawie, albowiem przedmiotem kontroli drogowej nie był międzynarodowy przewóz drogowy osób wykonywany autobusem (autokarem). Dowody zgromadzone w sprawie potwierdzają, że przejazd miał charakter odpłatny oraz w dniu kontroli skarżący nie posiadał wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub właściwej licencji. W zakresie obowiązku posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego organ wskazał, że dotyczy on podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartego w ustawie o transporcie drogowym, nawet w przypadku gdy taka działalność nie została zgłoszona jako przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej i powołał się na wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. II GSK 670/08. Zdaniem organu nie budzi wątpliwości, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Zgodnie z art. 18 ust. 4a (z zastrzeżeniem art. 18 ust. 4b) ustawy o transporcie drogowym wykonywanie tego przewozu możliwe jest jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Kontrolowany pojazd był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Organ nadmienił, że kontrolowany pojazd nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a-c ustawy w/w, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami, które nie spełniają wymogu kryterium konstrukcyjnego. Odnosząc się do zarzutu braku weryfikacji przez organ posiadania przez stronę statusu przedsiębiorcy oraz braku zweryfikowania przez organ czy wykonywania przez skarżącego w dniu kontroli czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, organ wskazał, że dla przypisania odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nie jest wymagane, aby strona była przedsiębiorcą i powołał się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt III/SA/Po 442/16. W zakresie zarzutów natury procesowej, GITD wskazał, że organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i ocenić dowody na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie są istotne dla sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Zdaniem organu zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i uwzględnia istotne okoliczności sprawy, a wydane rozstrzygnięcie zostało oparte na wszechstronnej ocenie materiału dowodowego oraz uzasadnione w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 kpa, czyniąc zadość treści art. 8 kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Skarga podlegała oddaleniu albowiem decyzje organów obu instancji odpowiadają przepisom prawa materialnego zawartym w ustawie o transporcie drogowym i zostały wydane w ramach prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w zgodzie z zasadami określonymi w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego.

W sprawie bezsporne są okoliczności faktyczne tj. fakt, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. przeprowadzono kontrolę 5 - osobowego samochodu osobowego marki H. kierowanego przez skarżącego, który odbył kurs z ul. [...] na ulicę [...] w B. zamówiony przez pasażera poprzez aplikację internetową B. zainstalowaną na telefonie komórkowym pasażera. Za wykonamy przejazd pasażer uiścił opłatę w wysokości 6,50 złotych bezgotówkowo tj. przy pomocy aplikacji w telefonie. Kontrolowany samochód nie był przy tym oznakowany jako TAXI, nie był wyposażony w taksometr, ani kasę fiskalną a kierowca nie wylegitymował się wobec kontrolera wypisem z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, ani wypisem z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób.

Wbrew zarzutom skarżącego organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że kontrolowany przewóz pasażera był przewozem okazjonalnym wykonywanym w ramach krajowego transportu drogowego bez wymaganej licencji i pojazdem osobowym niespełniającym warunków przewidzianych dla tego typu przewozów.

Zgodnie z art 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (dalej zwanej u.t.d.) krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podroży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 5b ust. 1 cyt. ustawy podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7

i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Art. 18 ust. 4a u.t.d. stanowi, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

W myśl art. 18 ust. 4b utd dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie a suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust., oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy zgodnie z ust. 7 ww. przepisu. Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12.000 zł co określa lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł - zgodnie z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Nie ma podstaw aby zakwestionować kwalifikację wykonanego przez skarżącego w dniu [...] kwietnia 2019 r. przewozu jako krajowego transportu drogowego, stanowiącego w istocie okazjonalny przewóz osób podjęty przez skarżącego we własnym imieniu i na swoją rzecz. Skarżącego nie łączyła bowiem z firmą "E." Sp. z o.o. Sp. k. umowa o pracę czy umowa zlecenia, potwierdzające, że był zatrudniony przez tą firmę i wykonywał przewozy w jej imieniu i na jej rzecz. Skarżący okazał jedynie umowę najmu swojego pojazdu zawartą [...] marca 2019r.z firmą "E." Sp. z o.o. Sp. k. ale najemca Spółka "E." nie zgłosiła do swojej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób - pojazdu marki H. Współpraca skarżącego z firmą "E." Sp. z o.o. Sp. k. polegała na tym, że raz w tygodniu spółka przelewała na konto skarżącego wyliczoną na podstawie aplikacji kwotę za wykonane przewozy pod tytułem przelewu "umowa najmu, zwrot kosztów"

W odniesieniu do zarzutu niewykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej oraz nieposiadania statusu przedsiębiorcy, skład orzekający stwierdza, że zaniechanie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uzyskania stosownych licencji i zezwoleń, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia (vide wyrok w sprawie II GSK 670/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). NSA stwierdził, że z przepisów u.t.d. "nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej". Jak stwierdził zaś NSA w sprawie II GSK 701/17, wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji może być również działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy w taki sposób, że odpowiada on wykonywaniu transportu drogowego. Innymi słowy, wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej (obecnie w rozumieniu art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego z art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia zatem pozostaje okoliczność, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Zdaniem sądu, pomimo tego, że skarżący nie prowadził formalnie działalności gospodarczej, to jego działanie było faktycznie prowadzoną działalnością odpowiadającą definicji działalności gospodarczej z art. 3 Prawa przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646 ze zm.), zgodnie z którym działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły.

W ocenie sądu, w okolicznościach sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym). To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na jego rzecz, lecz odbyła się ona w trybie automatycznym przez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji Bolt, nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego, a to do jakiego podmiotu trafiła opłata, w tym czy jej beneficjentem był bezpośrednio skarżący, nie miało znaczenia dla zgodności kontrolowanych decyzji z prawem.

W decyzji nie uznano, aby płatności za przewóz dokonano na rzecz skarżącego, tylko że przewóz miał charakter odpłatny. Sam przewóz został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej Bolt, służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Wprawdzie w aktach sprawy nie ma dowodów, które określałyby zasady działania aplikacji Bolt, ale w przekonaniu sądu zasady te są możliwe do poznania dla każdego potencjalnego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów (smartfonów). Nie ma więc przeszkód, aby zasady działania aplikacji uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. Sposób funkcjonowania aplikacji nie był zresztą między stronami sporny. Korzystał z niej tak skarżący jak i pasażer i to dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem.

Utrwalone już jest w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, odwołujące się do wykładni charakteru usługi pośrednictwa za pomocą internetowej aplikacji Bolt, że odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, przez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, na wzór wykorzystanej przez skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, TSUE zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, przedsiębiorstwo to pobiera opłatę w wysokości tej ceny od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (vide: TSUE w wyroku z 20 grudnia 2017 r. w sprawie C-434/15, eur-lex.europa.eu).

W konsekwencji uznać należy, że przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu przez aplikację Bolt ma charakter zorganizowany i ciągły, rzeczona usługa była przez skarżącego świadczona – w tożsamych warunkach zorganizowania i ciągłości - w jego własnym imieniu jako wykonawcy przewozu i był za nią odpowiedzialny. Działanie skarżącego mieściło się w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu.

Posiadając licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., można wykonywać przewozy o różnym charakterze, to jest przewozy regularne, specjalne, wahadłowe i okazjonalne, o ile poza posiadaniem licencji na przewóz osób, spełnia się dodatkowe warunki dopuszczalności każdego z ww. rodzajów przewozów wynikające z przepisów prawa. Posiadając zaś tzw. "licencję taksówkarską", o której mowa w art. 5b pkt 3 cyt. ustawy można dokonywać przewozów osób tylko taksówką.

Bezspornym jest, że skarżący nie posiadał żadnego rodzaju licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, o którym mowa w 5b ust. 1 cyt. ustawy a przewóz nosił charakter przewozu okazjonalnego, gdyż nie spełniał cech przewozu regularnego, regularnego specjalnego ani wahadłowego, opisanych w art. 4 pkt 7, 9 i 10 u.t.d.

W rozumieniu ustawy o transporcie drogowym przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego(art. 4 pkt 11 u.t.d.), przy czym – jak przyjęto w orzecznictwie - zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się bowiem ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika.

W myśl zaś art. 18 ust. 4a u.t.d., zasadą jest, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, chyba, że zachodzą wyjątki opisane w art. 18 ust. 4b ustawy. Pojazd skarżącego, którym w dniu [...] kwietnia 2019r. 2019 r. wykonywany był przewóz, nie spełniał tego wymogu, gdyż jest pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób i jako taki został zarejestrowany. Nie został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art. 18 ust. 4a u.t.d. Nie miał także miejsca żaden z przypadków określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniających do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a tej ustawy. Dla wykonywania przewozów okazjonalnych samochodem osobowym, który nie spełnia kryterium konstrukcyjnego, ani też nie jest pojazdem zabytkowym konieczne jest łączne spełnienie warunków wynikających z art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy. Warunki te nie zostały spełnione przez przedsiębiorcę, w szczególności nie została spełniona przesłanka określona w art. 18 ust. 4b punkt 2b u.t.d., gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa.

Mając powyższe na uwadze sąd zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego uznał za bezpodstawne. Nie doszło też do zarzuconego skargą naruszenia przepisów proceduralnych albowiem w postępowaniu wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Zarzuty proceduralne są całkowicie gołosłowne, bo zakres postępowania dowodowego w sprawie wyznaczały przepisy prawa materialnego a te prawidłowo zostały wskazane i zinterpretowane przez organ i w świetle obowiązujących przepisów prawa materialnego wyjaśnianie dodatkowych, niezwiązanych z istotą sprawy, okoliczności było zbędne.

Z tych przyczyn sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).