Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 422/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: 13
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 734/11 w zakresie przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. według właściwości w sprawie ze skargi H. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 28 czerwca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 734/11 – działając na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) - przekazał według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. sprawę ze skargi H. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [..] stycznia 2011 r. nr [..] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu Sąd podniósł, że 30 maja 2011 r. weszło w życie rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 18 kwietnia 2011 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego (Dz. U. 2011 Nr 89 poz. 506; dalej: rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 18 kwietnia 2011 r.). Zgodnie z § 1 cyt. rozporządzenia rozpoznawanie spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczących nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 92 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm.; dalej: utd), przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. § 2 tego rozporządzenia stanowi, iż sprawy zarejestrowane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, rozpoznaje wojewódzki sąd administracyjny właściwy w rozumieniu niniejszego rozporządzenia, z wyjątkiem spraw, w których wyznaczono terminy rozprawy. W niniejszej sprawie strona skarżąca ma miejsce zamieszkania na obszarze Województwa [..] ([..]). Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze zm.), właściwym dla obszaru Województwa [..] jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., stąd ten Sąd jest właściwym do rozpoznania sprawy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł zażalenie na to postanowienie domagając się jego uchylenia.

Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 13 § 2 p.p.s.a. w związku z § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 18 kwietnia 2011 r. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że sprawa podlega przekazaniu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z treści § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 18 kwietnia 2011 r. wynika, iż przekazaniu podlegają sprawy dotyczące nałożenia kar pieniężnych. Przepis stanowi wyjątek od reguły zawartej w art. 13 § 2 p.p.s.a. i należy interpretować go "ścieśniająco". § 1 cyt. rozporządzenia ma zastosowanie jedynie w sprawie skarg związanych z postępowaniem w sprawie nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 92 ustawy o transporcie drogowym, tj. spraw, w których znajdują zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym. Przepisu tego nie stosuje do spraw pośrednio jedynie związanych z postępowaniem w sprawie nałożenia kary pieniężnej takich jak sprawy związane z postępowaniem egzekucyjnym w administracji czy też sprawy wszczęte na skutek wniosku strony o umorzenie, rozłożenie na raty bądź odroczenie płatności kar pieniężnych, które zostały już nałożone, gdyż decyzja ta nie dotyczy nałożenia kary pieniężnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 13 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postępowaniu sądowym obowiązuje zasada, że do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, co wynika z art. 13 § 2 p.p.s.a. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości (art. 13 § 3 p.p.s.a.). Prezydent Rzeczypospolitej w rozporządzeniu z 18 kwietnia 2011 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego (które weszło w życie z dniem 30 maja 2011 r.) odmiennie uregulował (niż wynika to z art. 13 § 2 p.p.s.a.) właściwość miejscową wojewódzkich sądów administracyjnych do rozpoznawania niektórych spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Zgodnie z § 1 cyt. rozporządzenia, rozpoznawanie spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczących nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 92 utd, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.

Sprawy podlegające przekazaniu według właściwości miejscowej dotyczą - zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym – nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów:

1) o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych,

1a) o publicznym transporcie zbiorowym;

2) o czasie pracy kierowców,

3) o odpadach,

4) o ochronie zwierząt,

5) o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów,

6) o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

7) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych,

8) wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.

Jak wynika z treści decyzji [..] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [..] listopada 2010 r. oraz z utrzymującej ją w mocy decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [..] stycznia 2011 r., sprawa rozpoznana przez te organy administracji nie dotyczyła nałożenia którejkolwiek z kar pieniężnych, o których mowa w art. 92 ustawy o transporcie drogowym i w załączniku do tej ustawy. Dotyczyła ona odmowy umorzenia należności pieniężnej w wysokości [..] zł wynikającej z kary pieniężnej nałożonej na H. F. Podstawą materialnoprawną dla tych decyzji stanowiła ustawa z 27 sierpnia 2009 r., o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 157, poz. 1240 ze zm.; dalej: ustawa o finansach publicznych).

Przepisy ustawy o transporcie drogowym nie zawierają regulacji prawnych dotyczących trybu i zasad umarzania lub rozkładania na raty kar pieniężnych nałożonych przez inspektorów transportu drogowego. Kary te nie są również objęte zakresem przedmiotowym Ordynacji Podatkowej. Z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie znowelizowana ustawa o finansach publicznych, która zawiera przepisy dotyczące umarzania, odraczania terminów płatności lub rozkładania na raty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym, do których - zgodnie z art. 60 pkt 7 cyt. ustawy - należą również dochody pobierane przez państwowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (w tym kary pieniężne nakładane na podstawie ustawy o transporcie drogowym). Na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do takich należności są: w stosunku do należności budżetu państwa - minister, wojewoda oraz inni dysponenci części budżetowych. Stosownie do art. 64 cyt. ustawy właściwy organ (na gruncie niniejszej sprawy jest to [..] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jako organ pierwszej instancji oraz Główny Inspektor Transportu Drogowego jako organ odwoławczy), na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 tej ustawy ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Z art. 55 ustawy o finansach publicznych wynika, iż należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości lub w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty.

Przenosząc te ogólne rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, iż z treści decyzji wynika, że [..] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych decyzją z [..] listopada 2010 r., odmówił umorzenia należności w wysokości [..] zł. H. F. odwołała się od tej decyzji do GITD, który decyzją z [..] stycznia 2011 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Następnie H. F. złożyła do WSA w W. skargę na powyższe rozstrzygnięcie, którą Sąd ten przekazał – na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a. w związku z § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 18 kwietnia 2011 r. – do WSA w G. według właściwości.

Ulgi w spłacie należności o których mowa w art. 55-58 ustawy o finansach publicznych są regulacjami, które należy wiązać z należnościami wcześniej ustalonymi, co do których zaistniały przesłanki ich zastosowania (tak R. Trykozko, Umarzanie zaległości z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, Finanse Komunalne nr 4/2010, s. 66 i n.). W związku z powyższym skoro ulgi w spłacie należności wynikające z nałożenia kary pieniężnej należy wiązać z karą pieniężną jako należnością główną powstałą wcześniej, to rozpoznawanie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją w przedmiocie odmowy umorzenia należności wynikającej z kary pieniężnej należy włączyć do spraw przekazanych tym wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Spraw w przedmiocie ulg w spłacie należności wynikających z nałożenia kar pieniężnych nie powinno się rozdzielać od spraw bezpośrednio związanych z nałożeniem kar (na podstawie art. 92 utd).

Nadto nielogicznym byłoby przekazanie jedynie spraw związanych stricte z karami pieniężnymi, a spraw niejako pochodnych w tej kwestii czyli ulg w spłacie należności wynikających z kary pieniężnej wyłączyć z tegoż przekazania. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 18 kwietnia 2011 r. zawiera uregulowania mające na celu usprawnienie i przyspieszenie rozpatrywania szeroko rozumianych spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego przez wojewódzkie sądy administracyjne (w której winny mieścić się również sprawy dotyczące ulg w spłacie należności publicznoprawnych przewidziane w art. 57 ustawy o finansach publicznych). Przyjęcie koncepcji prezentowanej przez GITD w zażaleniu jakoby sprawy związane z odmową umorzenia należności wynikających z kar pieniężnych należałoby wyłączyć z przekazania spraw określonego § 1 cyt. rozporządzenia - niweczyłoby ten cel.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 184 p.p.s.a.