Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1095/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W związku z wnioskiem Wydziału Architektury Urzędu Miasta w G. zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta G. (dalej PINB) postępowanie w sprawie realizowanych przez J. K. na działce nr [...], obr. N., przy ul. [...] w G. robót budowlanych. Ustalono, że w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta G. z [...] r., znak: [...] J. K. prowadzi roboty budowlane, związane z rozbudową położonego na tej działce budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Roboty te zostały zrealizowane z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji projektowej. Odstępstwa polegały na wykonaniu na części obiektu ścianek kolankowych o wysokości ok. 1m, co spowodowało podwyższenie kalenicy również o ok. 1m, a także na powiększeniu wymiarów budynku, poprzez przesunięcie jego elewacji południowo-wschodniej o ok. 1,30m w głąb ogrodu. Ponadto, część rozbudowy została zrealizowana poza granicą działki inwestora na terenie nieruchomości sąsiedniej nr [...] stanowiącej współwłasność uczestników postępowania E. M. i M. D.-M.

W związku z w/w odstępstwami PINB dla Miasta G. decyzją nr [...] z [...] r., znak: [...] nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Decyzją z [...] r. nr [...] znak: [...], PINB nakazał, w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, zaniechanie dalszych robót budowlanych przyjmując, że inwestor J. K. nie wykonał nałożonego na niego w/w decyzją nr [...] obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego obiektu.

Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji wniesionego przez M. D.-M. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej jako [...]WINB), decyzją z [...] r., znak: [...] uchylił rozstrzygnięcie PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W rozstrzygnięciu organu drugiej instancji wskazano, że nałożony nakaz nie spełnia podstawowego celu postępowania naprawczego, jakim jest doprowadzenie samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem. Zaniechanie robót w zaistniałej sytuacji faktycznie legalizuje bowiem stan niezgodny z prawem, co jest niedopuszczalne.

W toku ponownego rozpoznania sprawy postanowieniem nr [...] z dnia

[...] r., organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie uznając, że wydanie rozstrzygnięcia w sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd cywilny zagadnienia wstępnego, dotyczącego kwestii własności działki nr [...], obr. N. przy ul. [...] w G., zajętej częściowo rozbudowanym przez inwestora budynkiem. W uzasadnieniu organ wskazał, że Sąd Rejonowy w G. prowadzi w tej sprawie postępowanie o sygn. akt: [...] z pozwu J. K. o przeniesienie za wynagrodzeniem użytkowania wieczystego części tej działki. Ponadto do tego sądu inwestor złożył także wniosek o stwierdzenie zasiedzenia części działki nr [...], zajętej przez rozbudowany obiekt.

Postanowienie to zostało uchylone przez organ odwoławczy postanowieniem z [...] r. ze wskazaniem, że podnoszona przez PINB kwestia, związana z własnością nieruchomości zajętej przez rozbudowaną część obiektu nie stanowi prejudykatu dla wydania rozstrzygnięcia w toczącym się postępowaniu naprawczym.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy PINB dla Miasta G. decyzją nr [...] z [...] r., znak: [...], nakazał J. K. doprowadzenie robót budowlanych, realizowanych z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr [...], obr. N., przy ul. [...] w G., do stanu poprzedniego. Jako podstawę decyzji wskazał art. 104 Kpa oraz art. 51 ust. 5, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm., zwanej dalej ustawą lub Prawem budowlanym). W uzasadnieniu wskazał, że treść rozstrzygnięcia spowodowana jest przede wszystkim brakiem wykazania się przez inwestora prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane, składającą się z działki nr [...] obr. N. przy ul. [...] w G., a zajętej częściowo przez sporną rozbudowę.

W odwołaniu od tej decyzji J. K., reprezentowany przez radcę prawnego wskazał na możliwość nabycia w wyniku podejmowanych przed sądami powszechnymi starań, własności lub też prawa użytkowania wieczystego części nieruchomości sąsiedniej, na której posadowiono część rozbudowywanego obiektu, co może w przyszłości spowodować, że nakaz sprowadzający się de facto do rozbiórki obiektu stanie się nakazem zbędnym, gdyż odpadnie przesłanka za tą rozbiórką przemawiająca. Ponadto podniósł, że odwołujący się wykonał ciążące na nim obowiązki, a organ niesłusznie skupił się wyłącznie na kwestiach własnościowych, nie analizując przedłożonych przez niego dokumentów.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że PINB dla miasta G. prowadził postępowanie we właściwym trybie. Stwierdzone przez ten organ odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji projektowej mieszczą się bowiem w opisanym w art. 36 a ust. 5 Prawa budowlanego katalogu odstępstw uznawanych za odstępstwa istotne. Jak wynika z akt, zmianie uległ zarówno sposób zagospodarowania nieruchomości (w wyniku powiększenia budynku poprzez przesunięcie elewacji południowo-wschodniej), jak również charakterystyczne jego parametry, tj. kubatura, wysokość oraz powierzchnia zabudowy (poprzez podwyższenie kalenicy budynku, budowę ścianek kolankowych oraz przesunięcie elewacji południowo-wschodniej). W konsekwencji, po stwierdzeniu wystąpienia odstępstw o istotnym charakterze, organ powiatowy miał obowiązek wydać decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakazującą przedłożenie projektu budowlanego zamiennego. Następnie, organ winien wydać kolejną decyzję, którą bądź to stwierdzi wykonanie obowiązku i zezwoli na kontynuowanie robót, bądź też stwierdzi niewykonanie obowiązku i nakaże rozbiórkę obiektu lub jego części, przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego, bądź zaniechanie robót budowlanych. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, również zdaniem [...] WINB, należało nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Inwestor nie wykonał bowiem wszystkich obowiązków, nałożonych na niego wcześniejszą decyzją organu powiatowego. Przede wszystkim nie wykazał się on prawem dysponowania na cele budowlane działką nr [...], na którą wkracza sporna zabudowa. Już tylko to, w świetle aktualnego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, stanowi wystarczającą podstawę do nakazania rozbiórki obiektu lub doprowadzenia go do stanu poprzedniego (w tym względzie organ odwoławczy powołał się na wyrok NSA z 10 października 2015 r., sygn. akt: II OSK 320/14). Nadto [...]WINB wskazał, że przedłożona i uzupełniona przez stronę dokumentacja także posiada braki i uniemożliwia dokonanie przez PINB zatwierdzenia projektu zamiennego. Podczas gdy jedną z głównych kwestii spornych w postępowaniu jest kwestia związana z powierzchnią zabudowy spornego obiektu i jej stosunkiem do powierzchni nieruchomości, pod kątem zachowania dopuszczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wskaźników zabudowy, wskazane w projekcie wyliczenia tej powierzchni są niejasne. Wskazana przez projektanta powierzchnia całkowita zabudowy nie zgadza się z cząstkowymi powierzchniami zabudowy istniejących na nieruchomości obiektów. Ponadto, do tej części w ocenie tutejszego organu należy także doliczyć powierzchnię tarasów, która jednak przez projektanta została włączona do powierzchni utwardzenia terenu. Powyższe może prowadzić zdaniem organu odwoławczego do wniosku, że sporna rozbudowa narusza określony w obowiązujących dla tego terenu przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dopuszczalny wskaźnik zabudowy nieruchomości, określony na poziomie 60%. Ponadto, w projekcie wskazano na nieprawidłowości przy realizacji obiektu, których zniwelowanie wymagałoby uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, udzielanego przez Ministra Infrastruktury. Odstępstwo takie jest jednak dopuszczalne wyłącznie na etapie pozyskiwania przez inwestora pozwolenia na budowę przed organami administracji architektoniczno-budowlanej. W sytuacji, w której sprawa toczy się przed organami nadzoru budowlanego, a odstępstwo zostało już dokonane, nie ma możliwości wystąpienia do właściwego ministra o udzielenie takiego odstępstwa, instytucja ta nie znajduje tu w ogóle zastosowania. Inwestor wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, nie wykonał ciążących na nim obowiązków. W związku z tym organ powiatowy winien wydać decyzję opartą na art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego tj. nakazać zaniechanie robót, rozbiórkę obiektu lub jego części bądź też doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W zaistniałej sprawie właściwym jest nakazanie inwestorowi doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, co zniweluje naruszenia prawa.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieuwzględnienia przez organy orzekające postępowań cywilnych, toczących się w sprawie ustalenia własności nieruchomości, na której częściowo jest położony sporny obiekt, [...]WINB podtrzymał stanowisko, że kwestia ta nie stanowi prejudykatu dla organów nadzoru budowlanego przy rozstrzyganiu sprawy legalności robót budowlanych. Organy orzekają w oparciu o stan prawny i faktyczny aktualny na dzień orzekania, a nie w odniesieniu do stanu przyszłego i niepewnego. W chwili orzekania inwestor nie legitymował się zaś prawem do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane i nie zmienia tego fakt, że toczą się postępowania sądowe, mające na niego takie prawo przenieść. Do chwili prawomocnego zakończenia tych postępowań organy nie mają na czym oprzeć tezy, że inwestor legitymuje się stosownymi uprawnieniami, co w świetle obecnego orzecznictwa sądowoadministracyjnego stanowi wystarczającą przesłankę wydania nakazu rozbiórki obiektu lub jego części lub nakazu doprowadzenia go do stanu poprzedniego.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję [...]WINB w K. z dnia [...] r. reprezentowany przez radcę prawnego J. K. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją PINB dla Miasta G. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego przez błędne uznanie, że skarżący dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz z naruszeniem art. 51 ust. 1 tego aktu prawnego przez wydanie nakazu doprowadzenia budowy do stanu poprzedniego, w sytuacji gdy stan prawny częściowo zajętej pod inwestycję działki sąsiedniej nr [...] jest w toku regulacji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stwierdzone odstępstwa nie uniemożliwiają doprowadzenia objętego postępowaniem budynku do stanu zgodnego z warunkami technicznymi oraz wymogami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Zaakcentowano, że budowa była realizowana w oparciu o pozwolenie na budowę i w przekonaniu, iż objęty pozwoleniem budynek jest usytuowany na działce skarżącego, co wynikało z treści pozyskanych wówczas map geodezyjnych, stanowiących podstawę sporządzenia zatwierdzonego w pozwoleniu na budowę projektu budowlanego. Odmienny sposób przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] został stwierdzony już w czasie budowy, bo dopiero w wyniku pomiarów geodezyjnych wykonanych w 2011 r., skutkowało to zainicjonowaniem przez skarżącego postępowań cywilnych o zasiedzenie oraz o nabycie prawa wieczystego użytkowania części działki sąsiedniej. Ewentualne uzyskanie prawa do tej części działki sąsiedniej zniweluje przyczynę wydania nakazu doprowadzenia budowy do stanu poprzedniego m.in. przez wpływ na wskaźniki zabudowy. Nadto potwierdzono, że skarżący wykonał nałożone na niego inne obowiązki gdyż "przystąpił do usuwania braków w projekcie budowlanym zamiennym zgodnie z wezwaniem, co umknęło organowi wydającemu zaskarżoną decyzję".

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek głównie z przyczyn, które Sąd nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami wziął pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą P.p.s.a.).

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wbrew stanowisku zawartemu w skardze, nie może budzić wątpliwości, że w toku realizacji rozbudowy budynku na działce nr [...] skarżący dopuścił się istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia

[...] r. Okoliczność ta została przy tym przesądzona ostatecznie decyzją PINB dla Miasta G. z dnia [...] r. zobowiązującą do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego), oraz taką decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. o uchyleniu pozwolenia na budowę (wydaną na podstawie art. 36 a ust. 2 tej ustawy). Tym samym bezzasadne są sformułowane w skardze zarzuty naruszenia zaskarżoną decyzją art. 36a ust. 5 i art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.

Wobec wydania decyzji opartej na treści art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego konieczną przesłanką legalizacji robót budowlanych jest wykonanie w terminie nałożonych taką decyzją obowiązków. Przez zgodność z prawem w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy należy przy tym rozumieć zgodność zrealizowanych robót z przepisami obowiązującymi w dacie postępowania legalizującego, czyli bez uwzględnienia co do zasady warunków wynikających z pozwolenia na budowę (rozbudowę) z dnia [...] r.

Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego powinny określić przy tym w toku postępowania legalizującego w oparciu o zgromadzone dowody z naruszeniem jakich konkretnie obowiązujących przepisów mamy w stanie faktycznym sprawy do czynienia. Określenie to (wskazanie) stanowi bowiem punkt wyjścia do rozważań czy i jakie czynności lub roboty budowlane mogą i powinny być zrealizowane w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Dopiero po wskazaniu konkretnych naruszeń i wymogów, obowiązkiem inwestora jest wskazanie sposobu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodności z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, co powinno znaleźć jednoznaczne odzwierciedlenie w projekcie zamiennym, który ma on obowiązek złożyć w ustalonym terminie. Gdy organy orzekające nie wskazują do zgodności z jakimi konkretnie wymogami i przepisami obiekt budowlany na być zgodnie z projektem zamiennym doprowadzony, to zdaniem Sądu brak jest podstaw do wyciągania konsekwencji w stosunku do inwestora z tego powodu, że przedłożony przez niego projekt zamienny nie wskazuje ich zdaniem konkretnych prac i sposobu niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do zgodności z prawem.

Z taką zaś sytuacją mamy w zasadzie do czynienia w niniejszej sprawie, w której przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy orzekające skupiły się jedynie na prawie dysponowania przez skarżącego na cele budowlane częścią działki sąsiedniej nr [...], na której został częściowo zrealizowany objęty postępowaniem legalizacyjnym budynek. Zasadnie przy tym w świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych przyjęły, że prawo to stanowi konieczną przesłankę legalizacji (a to w związku z treścią art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego). Należy jednak podkreślić, że co do tego prawa skarżący powoływał się na wytoczone przez niego sprawy cywilne, w wyniku których może takie prawo uzyskać. W tej kwestii należy uwzględnić zdaniem Sądu szczególną sytuację zaistniałą w niniejszej sprawie, gdy zważy się, że w części w której objęty postępowaniem legalizacyjnym budynek został zrealizowany z przekroczeniem granic działki sąsiedniej, miał on być usytuowany zgodnie z pozwoleniem na budowę z [...] r. w granicy z działką nr [...] i z wykorzystaniem istniejących w tym miejscu fundamentów starego budynku. Okoliczność ta mogłaby wskazywać, że do przekroczenia granicy prawnej pomiędzy działkami mogło dojść przy realizacji przedmiotowego budynku bez wyraźnego w tym względzie zamiaru. W konsekwencji wbrew stanowisku organu odwoławczego, w takim szczególnym przypadku wyniki wszczętych przez skarżącego postępowań cywilnych stanowią zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Za takim twierdzeniem przemawia też dodatkowo treść art. 151 Kodeksu cywilnego. Z tych też względów brak było na obecnym etapie postępowania legalizacyjnego podstaw do wydania nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego tylko z tego powodu, że skarżący nie wykazał się prawem dysponowania na cele budowlane do części działki sąsiedniej.

Gdyby możliwość legalizacji zależała tylko od tej kwestii to istniałyby podstawy do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia spraw cywilnych. Taka sytuacja na obecnym etapie postępowania legalizacyjnego jednak nie zachodzi, a to gdy należy przyjąć, że istnieje potrzeba doprowadzenia przedmiotowego budynku do zgodności również z innymi przepisami. W konsekwencji należało przesądzić wcześniej taką możliwość. Dopiero ewentualnie wówczas zaistniałaby podstawa do zawieszenia postępowania z uwagi na sprawy cywilne, których wynik decydowałby o prawie dysponowania częścią działki nr [...] na cele budowlane. Jak już jednak stwierdzono przepisy te powinny zostać przez organy orzekające szczegółowo określone. Jest to obowiązkiem organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowania, które ze wskazaniem takich konkretnych przepisów (wymagań), mogą dopiero oceniać realizację nałożonego na skarżącego decyzją z dnia

[...] r. obowiązku przedłożenia projektu zamiennego, który powinien uwzględniać roboty budowlane niezbędne do doprowadzenia budynku do tych konkretnych przepisów. Dopiero też wówczas niewykonanie tak określonych obowiązków stanowi podstawę wydania orzeczenia opartego na art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Należy mieć też przy tym na uwadze mający odpowiednie zastosowanie (w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 in fine) art. 35 ust. 3 ustawy. Zastrzeżenia co do projektu budowlanego powinny być przy tym sformułowane konkretnie, w jednoznaczny sposób umożliwiający kontrolę ich realizacji. Nie chodzi przy tym oczywiście o wskazanie konkretnych rozwiązań technicznych czy sposobu usunięcia nieprawidłowości, bo to domena autora projektu budowlanego ale o wskazanie przepisów, które mają być spełnione.

W świetle zgromadzonego dotychczas w sprawie materiału dowodowego brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że powyższym obowiązkiem organy orzekające uczyniły zadość. Przesądza to o tym, że sprawa nie została należycie wyjaśniona i rozważona do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie stanowiące naruszenie treści art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 2 Kpa, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy P.p.s.a.

Ze zgromadzonych dowodów wynika, że budowa została m.in. zrealizowana z naruszeniem warunków technicznych gdy chodzi o usytuowanie budynku w stosunku do granic działki, zarówno z odniesieniu do ścian budynku jak i okapu jego dachu, od strony działki sąsiedniej nr [...]. Należało zatem wskazać w tym zakresie konkretne przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych), które zostały naruszone, a których zachowanie powinno wynikać z projektu zamiennego. Jak wynika przy tym z zalegającego w aktach adm. projektu zamiennego autorstwa mgr inż. arch. Z. S. z marca 2015 r. przeniesienie ścian budynku na wymaganą zgodnie z w/w rozporządzeniem odległość od granicy jest niemożliwe bez rozbiórki całego budynku. W takiej zaś sytuacji organy orzekające powinny zgodnie z zawartą w tym projekcie sugestią rozważyć możliwość wystąpienia o uzyskanie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w toku przedmiotowego postępowania legalizującego, które ewentualnie umożliwiałoby legalizację takiego usytuowania objętego postępowaniem budynku.

Wbrew stanowisku zajętemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w świetle aktualnego orzecznictwa, możliwość skorzystania z instytucji uregulowanej w art. 9 Prawa budowlanego również w postępowaniu legalizacyjnym (do obiektów zrealizowanych), nie jest wykluczona. Nie oznacza to oczywiście, że w każdej sprawie organ nadzoru budowlanego ma obowiązek występowania do ministra w wnioskiem o uzyskanie upoważnienia do wyrażenia takiej zgody. Wystąpienie z takim wnioskiem jest uzależnione od istnienia w danej sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1951/08, z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1098/12 i z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II OSK 542/13). Przy rozważaniu czy taki przypadek zachodzi w niniejszej sprawie organ orzekający powinien mieć na uwadze zarówno okoliczności w jakich doszło do usytuowania budynku niezgodnie z warunkami technicznymi (w tym ewentualne zawinienie inwestora lub osób działających w jego imieniu), jak i wpływ takiego usytuowania na możliwość zagospodarowania działki sąsiedniej i sposób korzystania z tej działki. Gdy zaś chodzi o likwidację wystającego na działkę sąsiednią okapu dachu, to jak to wynika z w/w projektu zamiennego jest to możliwe przez przebudowę połaci dachu. Konkretne w tym względzie rozwiązania powinny się znaleźć przy tym projekcie zamiennym. Wymóg ten podlegałby oczywiście realizacji dopiero po wcześniejszym przesądzeniu możliwości istniejącego usytuowania samego budynku.

Wówczas też powinna być rozstrzygnięta kwestia doprowadzenia wykonanych robót do zgodności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gdy chodzi o intensywność zabudowy. W tym względzie organy orzekające powinny zawrzeć w sprawie konkretne i jednoznaczne stanowisko jak powierzchnie tę należy w odniesieniu do zabudowy na działce nr [...] liczyć, z powołaniem się na obowiązujące przepisy. Konkretne w tym względzie zarzuty powinny też zostać sformułowane pod adresem wyliczeń dokonanych w przedłożonych przez inwestora, a zalegających w aktach, dokumentach sporządzonych przez uprawnionych architektów. Do wyjaśnienia pozostaje też wynikający z pisma PINB do skarżącego z dnia 18 grudnia 2014 r. obowiązek uzgodnienia projektu rozbudowy z konserwatorem zabytków.

Jak wynika z powyższych rozważań dopiero wyjaśnienie i rozpoznanie sprawy w jej wszystkich aspektach pozwoli na jej załatwienie zgodnie z obowiązującymi przepisami. Bezwzględnie wymagane jest przy tym realizowanie przez inwestora nakładanych na niego obowiązków w wskazanych terminach, które mogą być przedłużone jedynie w rzeczywiście uzasadnionych sytuacjach. To w interesie skarżącego a nie organów orzekających leży dotrzymywanie takich terminów. Legalizacja wykonanych z naruszeniem obowiązujących przepisów robót budowlanych stanowi bowiem uprawnienie inwestora. Konsekwencją rezygnacji z tego uprawnienia, przez co należy rozumieć również nie wywiązywanie się z nałożonych obowiązków jest obowiązek wydania decyzji o jakich mowa w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.

Z tych wszystkich względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, art. 134 § 1 i art. 135 ustawy P.p.s.a. Wskazania co do postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organy orzekające wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 ustawy P.p.s.a. oraz § 2 i § 14

ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz... (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).

ec