Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 594/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: ar 13, 15, 97
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat,, sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat N. F. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 594/14

UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców (dalej "Rada"), po rozpatrzeniu odwołania R. K. (dalej "skarżącego") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szefa Urzędu") nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., orzekającej o:

1) odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy,

2) odmowie udzielania skarżącemu ochrony uzupełniającej,

3) nieudzieleniu skarżącemu zgody na pobyt tolerowany,

4) wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

- utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy.

Zaskarżoną decyzją objęto również małżonkę skarżącego S. G. (dalej "żona skarżącego") oraz dziewięcioro małoletnich dzieci, tj.: 1. I., 2. L., 3. K., 4. K., 5. I., 6. M., 7. M., 8. M., 9. A. - K.

II. Zaskarżona decyzja Rady zapadła w następującym stanie faktycznym:

1. W dniu 8 maja 2013 r. skarżący, obywatel Federacji [...] , deklarujący narodowość [...] , zamieszkały w C. (D.), złożył za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w T. wniosek do Szefa Urzędu o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskiem objęta została żona skarżącego oraz dziewięcioro ich wspólnych małoletnich dzieci.

2. W dniu 29 maja 2013 r. dokonano przesłuchania skarżącego na temat przyczyn opuszczenia przez jego rodzinę kraju pochodzenia oraz okoliczności, z którymi skarżący wiąże obawę przed prześladowaniami.

3. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Szef Urzędu orzekł jak wskazano na wstępie.

4. Skarżący wniósł do Rady odwołanie od decyzji Szefa Urzędu.

III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. odwołanie skarżącego od decyzji Szefa Urzędu, Rada utrzymała tę decyzję w mocy.

Uzasadniając własne rozstrzygnięcie odwoławcze, Rada wskazała w szczególności, co następuje:

1. Ocena istnienia przesłanek do udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej wymaga odniesienia indywidualnej sytuacji cudzoziemca w kraju pochodzenia do ogólnej sytuacji tamże. Odnośnie ogólnej sytuacji w zakresie bezpieczeństwa i przestrzegania praw człowieka na terytorium Federacji [...] , stwierdzić należy, że w świetle dostępnych opracowań odbiega ona znacznie od standardów przyjętych w państwach rozwiniętych. Niezależnie od powyższego zagrożeniem dla bezpieczeństwa [...] jest od wielu lat radykalny islam, związany z działalnością rebeliantów na P. Region ten pozostaje najbardziej niestabilnym regionem Federacji [...]. Sytuacja w D. uważana jest za jedną z najmniej stabilnych na K.

2. Rozpatrywany obecnie wniosek skarżącego o nadanie statusu uchodźcy jest jego drugim wnioskiem w tym przedmiocie. Pierwszy wniosek skarżący złożył w dniu 7 grudnia 2007 r. (wnioskiem tym objęto również żonę skarżącego oraz pięcioro małoletnich dzieci, w tym dwoje urodzonych na terytorium RP). Wniosek z dnia 7 grudnia 2007 r. został rozpatrzony przez Szefa Urzędu odmownie decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją Rady z dnia [...] lipca 2009 r. Skarżący wystąpił następnie o dobrowolny powrót do kraju pochodzenia i opuścił terytorium RP pod koniec sierpnia 2009 r.

3. Zarówno w pierwszej procedurze uchodźczej, jak i w procedurze przeprowadzanej obecnie skarżący powołał się na prześladowania, polegające na krótkotrwałym zatrzymywaniu go przez uzbrojonych ludzi w maskach (pierwsza procedura uchodźcza), ewentualnie przez funkcjonariuszy [...] (druga procedura uchodźcza - zatrzymania: na początku 2010 r., w listopadzie 2011 r. i w kwietniu 2012 r.). Przy każdym zatrzymaniu skarżący był wypytywany o brata żony, nieżyjącego od 2005 r., który za życia pomagał bojownikom. Podczas zatrzymania w 2011 r. skarżącemu złamano rękę.

4. W ocenie Rady skarżący nie wykazał, że spełnia wskazane w art.13 ust.1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1695 ze zm.), dalej "ustawy", kryteria upoważniające do uzyskania statusu uchodźcy. Materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że skarżący jest zagrożony prześladowaniami z przyczyn wymienionych w przepisie.

5. W odniesieniu do skarżącego nie zostały również spełnione przesłanki do przyznania mu ochrony uzupełniającej (art.15 ustawy) oraz pobytu tolerowanego (art.97 ustawy).

6. Rada odstąpiła od przesłuchania żony skarżącego, której list (wraz z listami dzieci chodzących do szkoły) został dołączony do odwołania skarżącego od decyzji Szefa Urzędu. Treść złożonych oświadczeń nie zawiera bowiem informacji przydatnych do rozpatrzenia wniosku skarżącego o przyznanie ochrony międzynarodowej.

IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Rady, podnosząc przeciwko zaskarżonemu orzeczeniu zarzuty naruszenia zarówno:

1) przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art.7, 75, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., w następstwie których to naruszeń doszło do niewyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy oraz wadliwego zebrania i oceny materiału dowodowego,

2) przepisów prawa materialnego, tj. art.13 ust.1, 15 i 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wadliwą odmowę udzielenia skarżącemu przewidzianych tymi przepisami form ochrony międzynarodowej.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

1. Organ bezpodstawnie zakwestionował wiarygodność zeznań skarżącego odnośnie jego zatrzymania w 2011 r., zaniechawszy zweryfikowania tych zeznań poprzez przesłuchanie żony skarżącego.

2. Organ wadliwie przyjął, że zeznania skarżącego, dotyczące zatrzymania w listopadzie 2011 r. były niewiarygodne, albowiem po zatrzymaniu skarżący nie podjął natychmiastowych czynności, zmierzających do wniesienia skargi na przedstawicieli struktur siłowych lub opuszczenia kraju celem ponownego starania się o ochronę międzynarodową, podczas gdy z powszechnie dostępnych informacji wynika, że składanie tego typu skarg jest całkowicie pozbawione sensu i prowadzi do efektów odwrotnych w stosunku do oczekiwanych. Organ nie uwzględnił sytuacji osobistej i rodzinnej skarżącego. W dacie zatrzymania skarżącego w listopadzie 2011 r.

Ucieczka z noworodkiem oraz 7 małych dzieci (w tym rocznych bliźniąt i dwuletnich bliźniąt) była niemożliwa.

3. Organ wadliwie przyjął, że zatrzymania skarżącego nie miały związku ze sprawą brata jego żony. Tymczasem powszechnie wiadomo, że rodziny byłych bojowników należą do grupy szczególnego ryzyka.

V. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz.270 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona.

Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja Rady wydana została z naruszeniem art.15 w związku z art.7 i 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu przeprowadzone przez Radę postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do dostatecznie wyczerpującego wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, a tym samym do pełnego zweryfikowania prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez Szefa Urzędu. Powyższe jest wynikiem zaniechania przez Radę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania żony skarżącego. Z tej racji zaskarżoną decyzję Rady należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Rady było wyjaśnienie, czy skarżący oraz objęci wnioskiem skarżącego członkowie jego rodziny spełnią przesłanki niezbędne do uzyskania alternatywnie: 1) statusu uchodźców, 2) ochrony uzupełniającej albo 3) zgody na pobyt tolerowany na zasadach określonych w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2. W myśl art.13 ust.1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

Prześladowanie o którym mowa w art.13 ust.1 ustawy musi ze względu na swą istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art.15 ust.2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności lub być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1 (art. 13 ust. 3 ustawy).

3. Zgodnie z art.15 ustawy cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

4. Zgodnie z art.97 ust.1 ustawy cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:

1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;

1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;

2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.

5. Co do zasady postępowania administracyjne, których przedmiotem jest nadanie statusu uchodźcy napotykają na istotne utrudnienia w kompletowaniu przez organy materiału dowodowego (brak realnych możliwości dokonywania przez organ bezpośrednich, samodzielnych ustaleń w odniesieniu do sytuacji cudzoziemca w kraju jego pochodzenia poprzez np.: przesłuchanie świadków, dokonanie oględzin, itd.). Zasadniczym elementem tego materiału są zeznania ubiegającego się o status uchodźcy cudzoziemca, które to zeznania muszą organy zweryfikować.

W najistotniejszym zakresie postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organy obu instancji w oparciu o dowód z przesłuchania statusowego skarżącego z dnia 29 maja 2013 r. oraz o dowód z akt sprawy wcześniejszego postępowania uchodźczego, wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia 7 grudnia 2007 r. W oparciu o powyższe dowody organy obu instancji uznały, że skarżący nie wykazał zaistnienia w jego przypadku żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania skarżącemu którejś z form ochrony uregulowanej w art.13, 15 lub 97 ustawy. W szczególności uznano, że powoływane przez skarżącego w obu procedurach uchodźczych działania służb bezpieczeństwa, czy też policyjnych, którymi skarżący miał być objęty w kraju pochodzenia (kilkukrotne krótkotrwałe zatrzymania skarżącego, połączone z przesłuchiwaniem na okoliczność z bratem żony, a w jednym przypadku - z odniesieniem istotnego uszczerbku na zdrowiu), nie stanowią podstawy do nadania skarżącemu statusu uchodźcy.

6. W toku postępowania odwoławczego przed Radą do akt sprawy wpłynęły dwa pisma żony skarżącego, w których autorka obszernie wypowiedziała się na temat sytuacji rodziny skarżącego w kraju pochodzenia oraz występujących tam zagrożeń, podnosząc że skarżący jest obiektem regularnych działań ze strony służb wojskowo - policyjnych.

Zgodnie z art.15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r., poz. Nr 78, poz. 1071 z późn. zm.), dalej "k.p.a.") postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Przepis ten stanowi ustawowy wyraz konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przypomnieć bowiem należy, że w myśl art. 78 zd. 1 Konstytucji RP, każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.

Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest kontrola decyzji organu pierwszej instancji, lecz ponowne i całościowe-rozpoznanie sprawy administracyjnej. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 k.p.a. (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie t ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt: SAM/r 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 listopada 1992 r., sygn. akt: V SA 721/92, (ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95), do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Inną konsekwencją dwuinstancyjnego charakteru postępowania administracyjnego jest to, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie i merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt: IV SA 385/87, por. także B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck, 2012 r. System Informacji Prawnej Lega lis).

Zgodnie z art.136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Powyższy przepis umocowuje organ odwoławczy do przeprowadzania w ograniczonym zakresie własnego postępowania dowodowego, stanowiąc odstępstwo od reguły, że wprawdzie organ odwoławczy dokonuje ponownego (w stosunku do orzeczenia organu I instancji) rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, dokonując w szczególności ponownej oceny stanu faktycznego i stosując przepisy prawa materialnego, niemniej w oparciu o materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1234/10, publ. LEX):

"1. Skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 136 k.p.a. jest możliwe i dopuszczalne jedynie przy założeniu uzupełniającego charakteru tej czynności w stosunku do postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ l instancji i ustaleń dokonanych w oparciu o przeprowadzone przez ten organ postępowanie dowodowe.

2. Instytucja z art. 136 k.p.a. winna być wykorzystywana ostrożnie i odpowiedzialnie i nie może polegać na wyręczaniu organu I instancji w obowiązku wnikliwego wyjaśnienia sprawy i wszechstronnej oceny zgromadzonych wyczerpująco dowodów w sprawie.".

Z powyższego wynika, że dodatkowe postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. jest przeprowadzane w ramach postępowania odwoławczego, jeżeli nie jest konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Konieczność przeprowadzenia dowodu lub nawet kilku dowodów mieści się zatem w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego.

W ocenie Sądu, w związku ze zgromadzeniem w aktach sprawy dowodu w postaci pisemnych oświadczeń żony skarżącego, odnoszących się do kwestii, będących przedmiotem postępowania, Rada winna była skorzystać z instytucji procesowej uregulowanej w art. 136 k.p.a. i przeprowadzić dowód z przesłuchania żony skarżącego na okoliczność przyczyn uzasadniających przyznanie skarżącemu ochrony międzynarodowej, w tym w szczególności na okoliczność działań podejmowanych w stosunku do skarżącego przez służby policyjno - wojskowe.

Podkreślenia wymaga, że oceniając materiał dowodowy rozpatrywanej sprawy pod kątem tego, czy uzasadnia on przyjęcie, że żywione przez skarżącego obawy przed prześladowaniami są obiektywnie uzasadnione, Rada sformułowała daleko idące zastrzeżenia nie tylko wobec przedstawionej przez skarżącego interpretacji faktów, związanych z jego pobytem w C. (np. wykluczenie przez Radę sugerowanego przez skarżącego związku pomiędzy jego zatrzymaniami a powinowactwem z nieżyjącym bratem żony), ale wręcz wiarygodności niektórych oświadczeń skarżącego (np. zakwestionowanie wiarygodności zeznań skarżącego odnośnie doznania złamania ręki w trakcie zatrzymania w listopadzie 2011 r.). Z racji wspomnianych wcześniej, a związanych w sposób nierozerwalny ze specyficznym charakterem postępowań o nadanie statusu uchodźcy, obiektywnych trudnościach, na jakie napotyka organ prowadzący tego rodzaju postępowanie w skompletowaniu i zweryfikowaniu materiału dowodowego (który w zdecydowanej większości spraw ogranicza się do zeznań wnioskodawcy), uznać należy, że obowiązkiem organu jest dążenie do wykorzystania wszystkich tych źródeł dowodowych, mogących stanowić narzędzie do weryfikacji oświadczeń cudzoziemca, wnioskującego o nadanie statusu uchodźcy, do których organ ma realny dostęp.

W sytuacji, w której na etapie postępowania odwoławczego do akt sprawy zostały złożone pisemne oświadczenia żony skarżącego, relacjonujące okoliczności faktyczne, mające co do zasady znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, to zważywszy na takie aspekty jak: 1) brak wątpliwości co do osoby autora pisma (nie występuje tu, spotykana często sytuacja, w której cudzoziemiec przedkłada organowi korespondencję, mającą potwierdzać prawdziwość zaznawanych przez niego okoliczności, prowadzoną z zamieszkującymi z kraju pochodzenia skarżącego osobami o nieustalonej lub niemożliwej do zweryfikowania tożsamości), 2) dysponowanie przez autora pisma w sposób naturalny wiedzą na temat okoliczności sprawy (co oczywiście nie zwalania organu od oceny ewentualnej stronniczości twierdzeń tej osoby), 3) możliwość nawiązania przez organ kontaktu z autorem pisma, powinnością Rady było przeprowadzenie dowodu z przesłuchania żony skarżącego. Odstąpienie od takiego przeprowadzenia tego przesłuchania jest równoznaczne z naruszeniem przez organ odwoławczy wskazanych na wstępie przepisów postępowania administracyjnego, mogącym mieć istotne znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Z tej racji zaskarżoną decyzję Rady należało wyeliminować z obrotu prawnego.

W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Rada ponownie rozpatrzy odwołanie skarżącego od decyzji Szefa Urzędu, przeprowadzając dowód z przesłuchania żony skarżącego.

Z powyższych względów, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach poniesionej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu znajduje uzasadnienie w art.250 powołanej ustawy.