Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 1043/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki ( spr.) Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska Asesor WSA Mariola Kowalska Protokolant Rafał Kubik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

A. G. jako pełnomocnik P. z siedzibą w W. w dniu [...].02.2001 r. w Urzędzie Dzielnicy P. Gminy W. dokonuje zgłoszenia robót przy budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, polegających na montażu masztu stalowego o wysokości 7,0m na istniejącym budynku w W. przy ul. [...] wraz z sześcioma antenami sektorowymi typu Kathrein 742234 oraz anteną radiolinii typu VHLP1-370.

Burmistrz Gminy W. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2001 r., wydaną na podstawie art. 30 ust. 3 pkt 2, 3 i 4 Prawa budowlanego, nakłada obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej P. na budynku przy ul. [...] w W..

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, projektowana inwestycja zalicza się do mogących pogorszyć stan środowiska, co wyczerpuje przesłanki z art. 30 ust. 3 pkt 2, 3 i 4 Prawa budowlanego. Powyższe rozstrzygnięcie, jak wynika z uzasadnienia decyzji jest zgodne z pismem Wicestarosty Powiatu W. z dnia [...] .07.2001 r. znak: [...] zawierającym wytyczne dot. procedury administracyjnej uzyskiwania pozwoleń na budowę (instalowanie) anten telefonii komórkowej wysokości powyżej 3m na obiektach budowlanych (bez uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu).

W dniu [...] .11.2001 r. pełnomocnika P. składa w Urzędzie Dzielnicy P. Gminy W. wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dla stacji bazowej telefonii komórkowej na istniejącym budynku w W., ul. [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu wniosku Urzędu Dzielnicy P. w Gminie W., postanowieniem [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. wydanym na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa ochrony środowiska, uznał za niezbędne sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko stacji bazowej telefonii komórkowej GSM 1800 planowanej do realizacji na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. i określił zakres tego raportu.

Starosta Powiatu W., po rozpatrzeniu wystawienia Zastępcy Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Dzielnicy P. Gminy W., postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2002 r., wydanym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 1, art. 52 ust. 1 i 3 Prawa ochrony środowiska, orzekł obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ustalił zakres tego raportu.

Burmistrz Gminy W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2002 r., wydanym na podstawie art. 51 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, orzekł o konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej GSM 1800 projektowanej na budynku przy ul. [...] w W. oraz ustalił zakres raportu zgodny z art. 52 ust. 4 Prawa ochrony środowiska.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] maja 2002 r., wydaną na podstawie art. 57 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, uzgodnił projekt technologiczny i konstrukcyjny stacji bazowej telefonii komórkowej P. przy ul. [...] w W..

Starosta Powiatu W. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002 r., wydaną na podstawie art. 378 ust. 1 w związku z art. 46 ust. 4 pkt 2, art. 48 ust. 1 i 2 pkt 1 i ust. 4 oraz art. 144 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika inwestora, uzgodnił w zakresie ochrony środowiska, rozwiązania projektowe dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej P. systemu GSM 1800 F1-0649-WA1 [...], przedstawionych w projekcie technicznym i projekcie technologicznym w/w stacji bazowej oraz w raporcie oddziaływania na środowisko projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej.

W piśmie z dnia [...].10.2001 r. Główny Inspektor Lotnictwa Cywilnego poinformował, ze nie zgłasza zastrzeżeń do lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku przy ul. [...] w W..

Dowództwo Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej w piśmie z dnia [...].11.2001 r. poinformowało, że nie wnosi zastrzeżeń do lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku przy ul. [...] w W..

Burmistrz Gminy W. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej GSM 1800 F1-0649-WA1 [...] na budynku przy ul. [...] w W..

Z uzasadnienia decyzji wynika, iż planowana inwestycja jest zgodna z treścią i rysunkiem planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego W.. Rozwiązania projektowe stacji zostały uzgodnione (w zakresie ochrony środowiska) przez Starostę Powiatu W. i przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W..

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółdzielnia M. która jest użytkownikiem wieczystym terenów położonych w sąsiedztwie nieruchomości, na której ma się znajdować projektowana inwestycja i na których to terenach znajdują się zasoby mieszkaniowe Spółdzielni. Jak wynika z odwołania, budynek przy ul. [...] jest budynkiem niskim, niższym od okolicznych budynków mieszkalnych, co oznacza, że anteny kierunkowe montowane na budynku przy ul. [...] będą emitowały promienie elektromagnetyczne wprost do mieszkań członków Spółdzielni, co nie pozostanie bez wpływu na zdrowie mieszkańców i niektórych urządzeń elektronicznych jak np. rozruszników serca.

Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy między innymi stwierdził, iż w świetle art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, nie jest wymagane uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, bowiem z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że inwestycja nie zalicza się do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których tworzy się obszar ograniczonego użytkowania, co w konsekwencji oznacza, że nie zmienia sposobu zagospodarowania terenu i nie powoduje konieczności ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie organu odwoławczego przedstawiono wszystkie wymagane dokumenty, uzgodnienia i opinie, brak więc jest podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem prawa. Zarzuty zawarte w odwołaniu, nie są uzasadnione i nie mogą podważać legalności zaskarżonej decyzji. Planowana inwestycja nie stanowi zagrożenia dla ludzi.

Z raportu oddziaływania na środowisko wynika, że elektromagnetyczne promieniowanie niejonizujące przekraczające wartość dopuszczalną, będzie występować na wysokości większej od 18,6m n.p.t. i na odległość do 20,5m od anten zainstalowanych na dachu budynku przy ul. [...] i zawiera się w granicach terenu planowanego przedsięwzięcia dla którego inwestor posiada tytuł prawny.

Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. skargę na powyższą decyzję, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W skardze zarzuca się naruszenie przepisów art. 7, 8 i 77 kpa. Ponadto skarżąca naruszeni swoich interesów, opiera na argumentacji odwołującej się do przepisów art. 144 kc i art. 222 § 2 kc oraz wyroku Sadu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia [...] czerwca 1999 r. sygn. akt [...].

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę, podtrzymuje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Skarga w niniejszej sprawie jest uzasadniona, chociaż z innych względów niż to wskazano w skardze.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Tryb postępowania organów w niniejszej sprawie należy uznać za niezgodny z obowiązującymi przepisami, a początek temu dało zgłoszenie, dokonane przez pełnomocnika inwestora, co w dalszej konsekwencji spowodowało wszczęcie przez organy niewłaściwego trybu postępowania.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 Prawa budowlanego przepisy tej ustawy, nie naruszają przepisów odrębnych, co w praktyce oznacza, że w niektórych przypadkach w zależności od rodzaju projektowanej inwestycji, zastosowanie mają przepisy innych ustaw (lex specjalis). Przepisy odrębne wymienione w art. 2 ust. 2 Praw budowlanego, nie stanowią katalogu zamkniętego, o czym świadczy użyty tam zwrot: "a w szczególności".

Decydujące znaczenie w sprawie ma to, że stacje bazowe telefonii komórkowej, zgodnie z art. 32 pkt 8k rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. nr 93, poz. 589 ze zm.), były zaliczone do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska.

Inwestycja zaliczane, zgodnie z przepisami w/w rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r., do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, z dniem 1 stycznia 2002 r. tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62, poz. 627), stosownie do przepisu art. 4 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 100, poz. 1085), uważa się za przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska.

Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ust. 7 art. 46 Prawa ochrony środowiska, przed wydaniem decyzji w sprawie planowanego przedsięwzięcia, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Przedsięwzięciem w rozumieniu przepisów w sprawie oceny oddziaływania na środowisko - Prawa ochrony środowiska, jest inwestycja budowlana lub inna ingerencja w środowisko, polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu (art. 46 ust. 2 Prawa ochrony środowiska).

Jak z powyższego wynika, pojęcie "przedsięwzięcia" jest tożsame ze "zmianą zagospodarowania terenu" ("zmianą sposobu zagospodarowania terenu"), wymagającą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w rozumieniu przepisu art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.).

Nie ma wiec wątpliwości, że w przypadku przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, wymagane jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, odmiennie niż to przyjęto w niniejszej sprawie.

Przepisy Prawa budowlanego podobnie, jak i przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, jako przepisy o charakterze lex generali, w sprawach przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, muszą być stosowane z uwzględnieniem przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska, która jako lex specjalis ma w tych przypadkach pierwszeństwo.

Z powyższego ustalenia wynika, iż stacja bazowa telefonii komórkowej, jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, z zasady powoduje zmianę sposobu zagospodarowania terenu, co rodzi obowiązek ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i wymaga wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż tylko w ramach tych procedur możliwe jest przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, zgodnie z przepisami ustawy – Prawo ochrony środowiska (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, wyd. C. H. Beck warszawa 2004, s. 376-383).

Czyli przepisy art. 29 ust. 2 pkt 9, art. 30 ust. 1 pkt 2b Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 lipca 2003 r.), nie mogły mieć zastosowania do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy – Prawo ochrony środowiska. Tym samym, nie mógł mieć tu zastosowania przepis art. 30 ust. 3 pkt 2 Praw budowlanego, jako że przepis ten odnosił się do inwestycji "objętych obowiązkiem zgłoszenia".

W ocenie Sadu, zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów art. 32 ust. 4 pkt 1, art. 33 ust. 2 pkt 3 i art. 35 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 lipca 2003 r.).

Mając jednak na uwadze to, że wadliwość decyzji mogła być spowodowana błędną wykładnią przepisów prawa, zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem, Sąd ograniczył się jedynie do uchylenia decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.11.1994 r. sygn. akt III SA 388/94, PG 1995, nr 8 s. 11; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.12.1994 r. sygn. akt III SA 640/94, POP 1996, nr 3, poz. 109; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06.02.1995 r. sygn. akt II SA 1531/94, ONSA 1996, nr 1, poz. 37).

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.