Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 66/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 i 2, art. 4, art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 17 ust. 2 i 11, art. 21 ust. 4, art. 21 ust. 2 pkt 6, art. 18 ust. 6, art. 24 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 234 poz 1570
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
article: art. 149 § 1 pkt 1 i 3, art. 149 § 1a, art. 151, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A.K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji I. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do rozpoznania wniosku skarżącej A.K. z dnia [...] r. w zakresie pkt 8 i 18 oraz pkt 15 - w części dotyczącej odnotowania epidemii chorób co do których obowiązek szczepień istnieje na terenie Polski, w terminie 14 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku, II. stwierdza, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie oddala skargę, IV. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej A.K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A.K. wystąpiła z wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (określanego dalej jako PPIS) o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

"1. Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko błonicy, tężcowi?

2. Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu szczepionki przeciw błonicy, tężcowi?

3. Jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne?

(proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje - w zakresie pytania 1 oraz 2)

4. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

5. Proszę o podanie składu ww. szczepionek (m.in. tiomersal, aluminium, możliwe zanieczyszczenia wirusowe i inne) i wyjaśnienie wpływu tych składników na organizm dziecka oraz możliwych reakcji alergicznych osobno dla każdej szczepionki. 6. Proszę o informację, które ze szczepionek zostały wyprodukowane w oparciu o linie komórkowe z aborcji. 7. W jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok?

8. Czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (Stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia).

9. Czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej? Jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to proszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie podlega kontroli?

10.Czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki)?

11. Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują? 12. Od którego roku dane te są gromadzone? 13. Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy? Jeśli nie to w których są dobrowolne? 14. Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób ogłoszono epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne? 15. Wedle Światowej Organizacji Zdrowia wszczepialność na Ukrainie nie przekracza 50 %, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele Ukrainy poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion - Czy w związku z powyższym odnotowaliście Państwo epidemie chorób, których przymus dotyczy wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju? 16. Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzg.gov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38,1 (supl. 1): S17-S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz)? 17. Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności?(...)

18. Czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością PPIS została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?"

A.K. wskazała, iż powyższe dane są jej niezbędne w związku z treścią pisma PPIS z dnia [...] czerwca 2017 r., mającego na celu przymuszenie do szczepień, aby podjąć odpowiedzialną decyzję, co do szczepienia dziecka K.K..

Powyższe pismo wpłynęło do PPIS w dniu 19 lipca 2017 r.

PPIS pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] wyjaśnił wnioskodawczyni, iż obowiązek szczepień ochronnych wynika z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażań i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm. – określanej dalej jako u.z.z.z.), jak i też rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 849 ze zm.). W tym rozporządzeniu ustala się obowiązkowe szczepienia ochronne ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym – jeśli chodzi o dzieci – w jakim okresie ich życia. Ponadto w piśmie tym podkreślono, iż wydanie Komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek na dany rok ma także swoje upoważnienie w art. 17 ust. 11 u.z.z.z. Można uznać, że Komunikaty te mają charakter "techniczny", gdyż ustalają program szczepień na dany rok. Jest to zrozumiałe, jeśli się uwzględni dynamiczny rozwój chorób i tym samym różną i zmieniającą się sytuację epidemiologiczną. Metoda ustalania szczepień daje gwarancję wykorzystania postępów medycyny i sytuacji epidemiologicznej. Organ wskazał również, iż profilaktyka przed chorobami zakaźnymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych i w ramach realizacji tego obowiązku państwo opracowuje Narodowy Program Szczepień Ochronnych, który został wprowadzony w Polsce na masową skalę w latach 60- tych XX wieku. Propozycje wykazu szczepień ochronnych realizowanych w Polsce opracowywane są przez ekspertów na podstawie sytuacji epidemiologicznej w kraju oraz analizy następstw określonych chorób zakaźnych dla pacjentów indywidualnych, jak i dla systemu zdrowia oraz rekomendacji Światowej Organizacji Zdrowia. PPIS wyjaśnił ponadto, iż każde zaburzenie stanu zdrowia mogące mieć związek ze szczepieniem podlega zgłoszeniu przez lekarza. Na podstawie objawów klinicznych oraz badania lekarskiego podejmuje decyzję o zasadności zgłoszenia danego przypadku do nadzoru jako podejrzenie NOP, kierując się listą wymienioną w załączniku rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania ( Dz. U z 2010 r. nr 254, poz. 1711 – określanego dalej jako r.n.o.p.). Każdy zgłoszony formularz NOP jest analizowany i kwalifikowany na podstawie kryteriów opracowanych przez światowych ekspertów. Wyniki są ostatecznie gromadzone, rejestrowane, analizowane i weryfikowane w Zakładzie Epidemiologii Narodowego Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny i udostępniane w Biuletynie Szczepienia Ochronne.

Organ wskazał również, iż na terenie powiatu od dnia założenia rejestru niepożądanych odczynów poszczepiennych tj. od 16 września 2003 r. nie zarejestrowano NPO po szczepieniu przeciwko błonicy i tężcowi.

Co do składu szczepionki organ odesłał do ulotki dołączonej do opakowania danego preparatu szczepionkowego oraz Charakterystyki Produktu Leczniczego, załączając do pisma.

W związku z powyższym organ wezwał wnioskodawczynię do poddania jej dzieci K.K. i K.K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko błonicy oraz tężcowi w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma pod rygorem przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe pismo PPIS zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 4 sierpnia 2017 r.

A.K. – działając przez adw. A.T. - nadała w dniu 18 sierpnia 2017 r. skargę na bezczynność PPIS w zakresie udostępniania informacji publicznej wnosząc o:

1) zobowiązanie PPIS do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,

2) orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości,

4) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż w celu wyjaśnienia które ze szczepionek są najbardziej bezpieczne i po których wystąpiło najmniej niepożądanych odczynów poszczepiennych w dniu 18 lipca 2017 r. skierowała do PPIS wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, charakteru odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych. Ponadto zaznaczyła, iż PPIS pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. udzielił jednak odpowiedzi jedynie tylko na niektóre pytania zawarte w powyższym wniosku. W szczególności nie udzielił odpowiedzi na pytania nr 8, 9,10, 11. W tej sytuacji – zdaniem skarżącej - nie sposób twierdzić, iż organ prawidłowo rozpoznał wniosek. Skarżąca odwołała się do orzecznictwa sądów administracyjnych, które identycznie jak bezczynność w udzieleniu informacji publicznej traktuje również przedstawienie informacji niepełnej czy nieadekwatnej do treści wniosku. Zaznaczyła ponadto, iż o rażącym charakterze bezczynności w udzieleniu informacji publicznej świadczy nie tylko okres oczekiwania na odpowiedź, ale również postawa pytanego organu przejawiająca lub nieprzejawiająca dobrej woli dla załatwienia wniosku.

W związku z powyższym za uzasadnione w ocenie skarżącej należy uznać zobowiązanie PPIS do ukarania odpowiedzialnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 k.p.a., gdyż wnioskowane informacje są niezbędne, aby móc świadomie podjąć decyzję dotyczącą szczepienia dziecka.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, nie obciążanie go grzywną oraz zasądzenie kosztów postępowania stosownie do norm przepisanych. Zdaniem organu nie można podzielić stanowiska skarżącej, gdyż na jej wniosek z dnia [...] lipca 2017 r udzielono odpowiedzi, nie zachodziła również potrzeba wydania decyzji administracyjnej odnośnie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Organ podkreślił również, że zadane przez skarżącą pytania w większości nie są związane z zakresem jego działania, dotyczy to również odpowiedzi na pytania nr 8, 9, 10 i 11. Wyjaśnił ponadto zasady dotyczące obowiązkowych szczepień ochronnych i podstawy prawne tego obowiązku, zaznaczając, iż wszystkie dzieci zgłaszające się do szczepień obowiązkowych są poddawane lekarskim badaniom kwalifikującym celem wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia. Dla dzieci z przeciwwskazaniami, u których istnieje zwiększone ryzyko powikłań, ustalany jest przez lekarzy indywidualny kalendarz szczepień. W niniejszej sprawie nie przedstawiono jednak wystarczających dowodów w tym zakresie, aby nie można było podać kolejnej dawki szczepienia.

Odnosząc się do orzecznictwa ETPCz organ wskazał, iż jest ono zróżnicowane, bowiem są orzeczenia, które wskazują, iż pewne sytuacje mogą uzasadniać nałożenie przez państwo obowiązku poddania czynnościom medycznym z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne, ochronę zdrowia, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom. Ponadto organ zaznaczył, iż "na podstawie art. 8 ust. 2 Konwencji Komisja uznała wprowadzenie obowiązku szczepień przeciwko niektórym chorobom zakaźnym w zakresie marginesu swobody państwa".

Na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. pełnomocnik organu podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, podnosząc jednocześnie, że w sposób niewłaściwy została oznaczona osoba skarżącej, a mianowicie w skardze wskazano, że chodzi o A.K., a rzeczywiście chodzi o A.K.. W związku z powyższym pełnomocnik organu wniósł o rozważanie odrzucenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369. - określanej dalej jako p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4 a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 a p.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Niniejsza skarga dotyczy bezczynności PPIS w przedmiocie rozpoznania wniosku A.K. z dnia [...] lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U z 2016 r.,poz. 1764 ze zm. – określana dalej jako u.d.i.p.).

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż rzeczywiście w skardze zostało błędnie wskazane imię skarżącej, a mianowicie wskazano imię "A." zamiast "A.", przy czym jest to oczywisty błąd, jeśli się zważy na treść pełnomocnictwa oraz wniosku o dostęp do informacji, a także treść pisma organu z dnia [...] sierpnia 2017 r., do których odsyła uzasadnienie skargi. Stąd też brak jest podstaw do odrzucenia skargi, czego domagał się na rozprawie pełnomocnik organu, który zresztą kierując odpowiedź na skargę nie miał żadnych problemów z prawidłowym zidentyfikowaniem strony skarżącej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa (por. wyroki NSA z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 678/11, z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05, z dnia 03 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2603/13). Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 – określanego dalej jako k.p.a.). Jeżeli jednak żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem. Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, czego dotyczy niniejsze postępowanie, istotne znaczenie ma ustalenie, iż dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. Przy czym stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).

Niewątpliwie z punktu widzenia podmiotowego PPIS jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – t.j. Dz.U. z 2017, poz. 1261 - określanej dalej jak ustawa o inspekcji) stanowi organ władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zobowiązany do udzielania informacji publicznej.

Analizując wniosek skarżącej z punktu widzenia przedmiotowego należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02; wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 2036-2037/02, M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). Z powyższego wynika, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej. Kryterium przedmiotowe w definiowaniu pojęcia informacji publicznej często występuje w orzecznictwie sądów administracyjnych. Na plan pierwszy wysuwa się konkluzja, że przedmiot informacji publicznej stanowi cała działalność wszystkich jej organów. Nośnikiem informacji publicznej może być każdy dokument, który został wytworzony, odtworzony i przekształcony przez władze publiczne, jest przez nie przechowywany lub odnosi się do nich. Odstępstwa od tak określonej zasady są możliwe tylko w sytuacji zaistnienia racjonalnie uzasadnionego wyjątku, opartego na podstawie ustawowej. Taki wyjątek powinien być formułowany w sposób wyraźny, a wątpliwości powinny przemawiać na rzecz dostępu. Informacją publiczną będzie całość dokumentacji posiadanej przez dany władzy publicznej, którą organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia wówczas jest to, w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie organu (por. M. Bidziński, M. Chmaj, P.Szustakiewicz, U.d.i.p. Komentarz, C.H. Beck 2015, t. 6 do art. 1 i powołane tamże orzecznictwo).

Mając na uwadze powyższe rozumienie pojęcia informacja publiczna. Sąd uznał, iż co do zasady informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2 3, 5 ustawy o inspekcji w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie, stanowią informację publiczną

Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez PPIS dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym na podstawie art. 21 ust. 4 u.z.z.z. oraz § 8 i nast. r.n.o.p. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., II SAB/Po 96/17). Wprawdzie w § 10 ust. 1 r.n.o.p. określono sposób udostępnienia informacji zawartych w tym rejestrze tj. poprzez okazanie rejestru do wglądu, sporządzenie wyciągów, odpisów lub kopii, wydanie oryginału, jednakże ze względu, iż regulacja ta nie ma wyczerpującego charakteru w pozostałym zakresie nie wyklucza to stosowania przepisów u.d.i.p. Zdaniem Sądu w odniesieniu do pytań dotyczących niepożądanych odczynów poszczepiennych organ udzielił odpowiedzi w zakresie w swoich kompetencji i właściwości miejscowej (pytania z pkt 1, 2, 3, 4, 11,12 wniosku) wskazując, iż na terenie powiatu od początku prowadzenia powyższego rejestru t.j. od dnia 16 września 2003 r. nie zarejestrowano niepożądanych odczynów szczepiennych po szczepieniu przeciwko błonicy i tężcowi, a co do danych ogólnopolskich organ odesłał do Biuletynu Szczepienia Ochronne, prowadzonego przez Zakład Epidemiologii Narodowego Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny, wyjaśniając jednocześnie w jaki sposób zbierane są te dane i gdzie są następnie przekazywane i przetwarzane. Jeśli chodzi o odpowiedzi na pytania zawarte w pkt 5 i 6 w tym zakresie organ odesłał do ulotek szczepionek oraz Charakterystyki Produktu Leczniczego, przy czym w istocie chodzi tu nie o informację publiczną, co wiedzę natury farmaceutycznej co do składu i procesu wytwarzania szczepionek. Przy czym podkreślić należy, iż organy inspekcji sanitarnej odpowiedzialne są - zgodnie z art. 18 ust. 6 u.z.z.z. - jedynie w zakresie ustalenia rocznego zapotrzebowania na szczepionki, przechowywania szczepionki i zaopatrywania w nie świadczeniodawców prowadzących szczepienia.

Niewątpliwie natomiast organ nie odpowiedział na pytanie nr 8 dotyczące badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia wrodzonej obniżonej odporności. Zagadnienie poruszone w tym pytaniu związane jest zakresem obowiązkowych badań kwalifikacyjnych, wynikających z art. 17 ust. 2 u.z.z.z., poprzedzających szczepienia ochronne, nadzór nad którymi mają organy inspekcji sanitarnej. Informacje o przeprowadzeniu takich badań mogą wynikać z dokumentacji gromadzonej w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. W zgłoszeniu bowiem wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego – zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 6 u.z.z.z. – wskazuje się dane o stanie zdrowia i inne informacje niezbędne do sprawowania nadzoru nad występowaniem odczynów poszczepiennych, zgodnie ze współczesną wiedzą medyczną. Powyższe przesądza również o publicznym charakterze takiej informacji. Jeśli organ nie posiada takich informacji winien był wskazać to w sposób jednoznaczny w piśmie, stanowiącym odpowiedź na wniosek i wyjaśnić dlaczego takimi informacjami nie dysponuje. Przy czym podkreślenia wymaga, iż z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wynika zasada, że do udzielania informacji publicznej zobowiązane są podmioty będące w ich posiadaniu. Oznacza to, iż adresat wniosku jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, jeżeli ją ma, bez względu na to, czy ją samodzielnie wytworzył, czy wiąże się ona z zakresem jego kompetencji, czy też jest informacją uzyskaną od innych podmiotów.

Zważyć ponadto należy, iż informacje dotyczące sytuacji epidemiologicznej kraju, jako należące do obowiązków inspekcji sanitarnej zgodnie z art. 5 pkt 1 ustawy o inspekcji w zw. z art. 24 ust.1 i nast. u.z.z.z., stanowią również informację publiczną. Przy czym odróżnić należy informacje o sytuacji epidemiologicznej od informacji o procedurze zbierania tej informacji, jak i podmiotach uczestniczących w tej procedurze. Ta ostania kwestia wynika bowiem z przepisów u.z.z.z. W istocie więc pytanie zawarte pkt. 7 pisma zmierzało do uzyskania informacji o przepisach prawa. Nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. informacje o prawie, jego stosowaniu, interpretacji, czy też informacje podlegające ujawnieniu na podstawie innych aktów prawnych (por. wyrok WSA w Warszawie: z dnia 12 marca 2015 r, II SAB/Wa 989/14, z dnia 27 maja 2013 r., II SAB/Wa 79/13, z dnia 11 lutego 2011 r., II SAB/Wa 347/10, I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, U.d.i.p. WK 2015, t. 6 do art. 6). Dostęp do treści aktów prawnych (z wyjątkiem aktów nieogłoszonych i ich projektów) regulowany jest odrębnym aktem prawnym, tj. ustawą z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. U. z 2017 r,, poz. 1523). Powyższe uwagi odnoszą się również do pytań z pkt 9 i 10 wniosku dotyczących podlegania rejestru zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych kontroli sądowej i skutków prawnych stwierdzenia ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego. A zatem w odniesieniu do powyższych pytań organ nie miał podstaw do wydania w tej sprawie żadnego z aktów podlegających kontroli sądowoadministracyjnej.

Jeśli chodzi o pytanie zawarte w pkt. 13 wniosku dotyczące informacji o obowiązkowych szczepieniach obowiązujących w krajach Unii Europejskiej to nie mieści się on w pojęciu informacja publiczna i nie daje się przyporządkować żadnej z kategorii wskazanych przykładowo w art. 6 u.d.i.p. Zwrócić należy, iż treść regulacji prawnych dotyczących szczepień obowiązujących w innych krajach Unii Europejskiej w ramach ich prawa wewnętrznego nie została wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też wykonywania władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Wymogu przeprowadzenia analiz praw obcego nie sposób wyprowadzić z jakiegokolwiek przepisu u.d.i.p., względnie innych ustaw (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r., II SAB/Po 99/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 października 2017 r., IV SAB/Po 50/17). Oznacza to, iż w tym zakresie wniosek skarżącej z dnia 18 lipca 2017 r. nie może być uznany za wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W konsekwencji powyższego takiej samej oceny należało również dokonać w odniesieniu do pytania zawartego w pkt. 14 wniosku, odpowiedź na nie wymaga bowiem znajomości przepisów obowiązujących w krajach Unii Europejskiej.

Niewątpliwie natomiast organ był zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt. 15 wniosku - czego jednak organ nie uczynił - dotyczące sytuacji epidemiologicznej w kraju, mianowicie czy po 11 czerwca 2017 r. ogłoszono epidemie chorób, co do których szczepienia w Polsce są obowiązkowe. Natomiast z tych samych przyczyn co w odniesieniu do pytania związanego z przepisami dotyczącymi szczepień ochronnych w krajach Unii Europejskiej, organ nie był zobowiązany do wskazywania, czy stwierdzono epidemie chorób, co do których obowiązek szczepień istnieje na Ukrainie.

Jeśli chodzi o pytania zawarte w pkt 16 i 17 wniosku również nie dotyczą informacji mieszących się w pojęciu informacji publicznej, nie odnoszą się one bowiem do faktów, lecz wiedzy organów na temat orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu oraz stanowiska wyrażanego przez niektórych przedstawicieli nauki, co do występowania nieodnotowywanych powikłań poszczepiennych. Wnioskiem o udzielenie informacji publicznej mogą być pytania o określone fakty, o stan zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r., I OSK 2445/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., IV SAB/Po 41/17 oraz powołane powyżej wyroki WSA w Poznaniu w sprawach IV SA/Po 50/17 i II SAB/Po 99/17).

Niewątpliwie natomiast informacją publiczną była informacja o ewentualnych skargach złożonych do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu (pytanie z pkt 18 wniosku), pozostających w związku działalnością organu, mającą na celu przymuszenie do realizacji obowiązków wynikających z u.z.z.z. W tym zakresie organ nie udzielił żadnej odpowiedzi.

Reasumując w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności nie udzielając w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi na pytania zawarte w pkt 8 i 18 wniosku oraz w pkt 15 wniosku w zakresie wyżej wskazanym.

Wobec powyższego Sąd uznał - stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - iż PPIS rozpoznając wniosek skarżącej z dnia 18 lipca 2017 r. dopuścił się bezczynności (pkt II wyroku) i na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał tenże organ do załatwienia wniosku w zakresie w jakim doszło do bezczynności organu – w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami (pkt I wyroku).

Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. akt II OSK 468/13 , wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, iż organ odpowiedział na większość pytań co do których można było uznać, iż dotyczą informacji publicznej. Tym samym zachowanie organu nie nosiło cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd ponadto nie był uprawniony do zobowiązywania PPIS do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, takiego środka bowiem nie przewiduje p.p.s.a. w sprawach dotyczących bezczynności lub przewlekłości postępowania.

Z powołanych powyżej przyczyn skarga podlegała oddaleniu w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. ( pkt III wyroku ).

O należnych skarżącej kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt IV wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się:

- wpis od skargi w wysokości 100 zł ustalony zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.),

- wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Nie uwzględniono natomiast opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, gdyż pełnomocnik nie przedłożył dowodu jej uiszczenia.