Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 958/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 306a par. 1, art. 306 a par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art.1 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 4a
journal: Dz.U. 1975 nr 45 poz 228
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 1975 r. o podatku od spadków i darowizn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Asesor WSA Maciej Kurasz (spr.), Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2008 r. sprawy ze skargi B. M., K. C. i M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego zwolnienie nabycia rzeczy i praw majątkowych w podatku od spadków i darowizn oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Z akt sprawy wynikało, iż w dniu 18 września 2007 r. do Urzędu Skarbowego W. wpłynął złożony przez pełnomocnika B. M., K. C. i M. M. – dalej określanych jako "Skarżący" lub "Strony" wniosek z dnia 14 września 2007 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zwolnienie nabycia rzeczy i praw majątkowych w podatku od nabytego po zmarłym K. M. majątku spadkowym. Do wniosku o wydanie zaświadczenia Pełnomocnik załączył postanowienie Sądu Rejonowego dla W. w W. [...] z dnia [...] lipca 2007r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu praw do spadku po zmarłym K. M. i poinformował, że przesłane postanowienie Sądu, z którego wynikało, iż spadek po zmarłym K. M. na podstawie ustawy nabyli żona B. M., syn M. M. oraz córka K. C. jest uzupełnieniem złożonych uprzednio przez pełnomocnika w dniu 20 sierpnia 2007 r. deklaracji w sprawie podatku od spadków i darowizn B. M., K. C. oraz M. M. tj. zgłoszenia nabycia majątku spadkowego.

2. Następnie w dniu 24 września 2007 r. do Urzędu Skarbowego W. wpłynęło pismo pełnomocnika Skarżących – adwokata K. O., w którym przesłano kserokopie deklaracji SD-Z1 podpisanych przez Skarżących o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych, kserokopia pełnomocnictwa, kserokopię dowodu wysłania listu poleconego do Urzędu Skarbowego W. w dniu 20 sierpnia 2007 r., oraz kserokopię pisma pełnomocnika Skarżących z dnia 17 września 2007 r. informującego o stwierdzeniu, iż nie są oni zobowiązani do zapłaty podatku od spadków i darowizn po zmarłym K. M.. Pełnomocnik Skarżących w przesłanym piśmie wskazywał, że przesłał oryginały powyższych dokumentów w przesyłce pocztowej zawierającej deklaracje VAT -7 Spółki Adwokatów i Radców Prawnych J.. Pełnomocnik Skarżących wyjaśniał, iż deklaracje SD – Z1 państwa M. były zapakowane w tej samej przesyłce w odrębnej plastykowej koszulce.

3. W dniu 23 października 2008 r. pełnomocnik Skarżących ponaglając organ podatkowy wskazał, że w jego ocenie deklaracje przesłane w jednej przesyłce z deklaracjami kancelarii zawieruszyły się w organie podatkowym lub w urzędzie pocztowym.

4. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. działając na podstawie art. 306c, art. 216 § 1 w związku z art. 306a § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) odmówił Skarżącym wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu wskazano, że w przesyłce z dnia 20 sierpnia 2007 r., w której w ocenie pełnomocnika Skarżących zostały przesłane zgłoszenia nabycia majątku znajdowały się tylko deklaracje VAT – 7 firmy prowadzonej przez pełnomocnika Skarżących. Organ podatkowy wskazał, że dokumenty opisywane w pismach procesowych pełnomocnika Skarżących nie wpłynęły do Urzędu Skarbowego i nie zostały odnotowane w wewnętrznym systemie ewidencji pism przychodzących.

5. W dniu 22 listopada 2007 r. pełnomocnik Skarżących złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2007 r., w którym wyjaśnił, iż dniu 20 sierpnia 2007 pełnomocnik podatników nadał przesyłką poleconą, wraz z deklaracjami VAT - 7 - 3 deklaracje podatkowe w podatku od spadku po zmarłym K. M.. Ponieważ uzyskanie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku przeciągało się, deklaracje zostały wysłane listem poleconym do Urzędu, a po kilku tygodniach dosłane zostało postanowienie. Po ponad miesiącu pełnomocnik powodów zwrócił się telefonicznie do Urzędu w celu uzyskania informacji, kiedy sprawa będzie załatwiona. Tam dowiedział się, że deklaracji w Urzędzie nie ma. W związku z tym ponownie, w dniu 24 września 2007r. pełnomocnik wysłał do Urzędu kopie deklaracji (oryginały powinny być w Urzędzie) oraz dowód nadania ich listem poleconym. Ponieważ, jak wynika z akt sprawy, przesyłka pocztowa do Urzędu dotarła, jest tylko jedno wytłumaczenie - deklaracje zostały zagubione w Urzędzie Skarbowym. Wszystkie trzy deklaracje były spakowane w koszulkę plastikową i być może to stanowić może wytłumaczenie, że zostały zagubione razem. W ocenie pełnomocnika Skarżących podatnicy nie mogą odpowiadać za błędy popełniane przez urzędników skarbowych. Dowód nadania listu poleconego jest zgodnym z prawem stwierdzeniem przesłania pisma i zgodnie z przepisem z ww. przepisem data nadania listu jest jednoznaczna z datą wpływu pisma do Urzędu Skarbowego. Zgodnie z prawem zatem deklaracje podatników były złożone w terminie, proszę więc o wydanie zaświadczenia stwierdzającego stan zgodny z prawem. Ponieważ w dniu 20 sierpnia 2007 r. nie upłynął jeszcze miesiąc od uprawomocnienia sie postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku, podatnicy mają prawo do skorzystania z ulgi w podatku od spadków i darowizn.

6. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2007 r. o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż w wyniku przeprowadzonych przez organ podatkowy pierwszej instancji czynności sprawdzających ustalono, iż w dniu 22 sierpnia 2007 r. do Urzędu Skarbowego W. wpłynęły jedynie dwie deklaracje VAT -7 nadane na poczcie w dniu 20 sierpnia 2007 r. Następnie w dniu 24 września 2007 r. do Urzędu Skarbowego W. przy piśmie pełnomocnika Stron z dnia 24 września 2007r. wpłynęły: kserokopie deklaracji SD-Z1 B. M., K. C. i M. M. o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych, kserokopia pełnomocnictwa, kserokopia dowodu wysłania listu poleconego do Urzędu Skarbowego W. w dniu 20 sierpnia 2007 r., kserokopia pisma przewodniego z dnia 17 sierpnia 2007 r. W ocenie organu wyższego stopnia z zebranego materiału jednoznacznie wynikało, że do dnia 4 września 2007 r. Strony nie zgłosiły nabycia rzeczy i praw majątkowych, co stanowiło jedną z przesłanek zwolnienia od zapłaty podatku od spadków i darowizn. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. działanie podległego organu polegające na odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego zwolnienie nabycia rzeczy i praw majątkowych w podatku od spadku z uwagi na niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn poprzez nie zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienie się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku było prawidłowe.

7. Odnosząc się do podniesionej w zażaleniu kwestii, iż deklaracje Stron SD-Z1 o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych zostały złożone w terminie, bowiem dowód nadania listu poleconego jest zgodnym z prawem stwierdzeniem przesłania pisma, a data nadania listu jest jednoznaczna z datą wpływu pisma do organu podatkowego organ odwoławczy wskazał, że sam dowód nadania przesyłki poleconej zawierającej jedynie wskazanie adresata, nie może stanowić przekonywującego dowodu w sprawie i musi być skonfrontowany z całym materiałem dowodowym. Wobec faktu, iż na dowodzie nadania listu poleconego widnieje jedynie adresat, to w sytuacjach spornych na nadawcy ciąży obowiązek wykazania, że taką przesyłkę nadał i co stanowiło jej zawartość. Jak wynika z akt sprawy organ podatkowy przeprowadził szczegółowe czynności wyjaśniające, z których wynika, że zarówno deklaracje SD-Z1, pełnomocnictwo, a także pismo przewodnie z dnia 17 sierpnia 2007 r.(oryginały) nie wpłynęły do Urzędu Skarbowego. Powyższe dokumenty nie zostały odnotowane przez wewnętrzny system ewidencji pism przychodzących. W aktach sprawy znajdują się dwie deklaracje VAT-7 (wpływ do Urzędu Skarbowego W. w dniu 22 sierpnia 2007r.) wraz z kopertą z oznaczeniem przesyłki poleconej zwykłej z potwierdzeniem nadania na poczcie w dniu 20 sierpnia 2007r., na której widnieje znaczek pocztowy o wartości 3,55 zł, stanowiący znak opłaty za przesyłkę o wadze 50g. W przypadku dołączenia do ww. deklaracji VAT-7 dokumentów wskazanych przez Pełnomocnika Stron w zażaleniu waga przesyłki wyniosłaby 62g, a opłata za jej nadanie zwiększyłaby się do kwoty 3,75 zł.

8. Na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., pełnomocnik Skarżących wniósł w dniu 17 marca 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która stanowi kopię zażalenia od postanowienia organu pierwszej instancji.

9. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

10. Na rozprawie w dniu 1 października 2008 r. pełnomocnik Skarżących poinformował Sąd, iż odnalazł się testament zmarłego K. M.. W związku z powyższym złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania cywilnego o zmianę postanowienia o nabyciu spadku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

11. Przenosząc określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływanej jako "p.p.s.a") kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, a także biorąc pod uwagę specyfikę przedmiotu zaskarżenia, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, w którym organ ten odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści - nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę właściwemu organowi do wznowienia postępowania administracyjnego, a także przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.

12. Sąd po zbadaniu całokształtu materiału dowodowego w sprawie uznał, iż postępowanie organów podatkowych w przedmiotowej sprawie było prawidłowe. W ocenie Sądu zarzuty skargi jako całkowicie nietrafione nie zasługiwały na uwzględnienie.

13. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 306a § 1 i § 2 ustawy Ord. pod., organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie ubiegającej się o nie osoby, jeżeli: urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W myśl art. 306 a § 3 ustawy Ord. pod. zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Stan ten organ podatkowy stwierdza na podstawie prowadzonych ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 ustawy Ord. pod. ). W przypadku niepotwierdzenia stanu faktycznego lub prawnego, o zaświadczenie co do którego występuje wnioskodawca, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści (art. 306c ustawy Ord. pod.).W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik Skarżących – adwokat K. O. wskazywał, że Skarżący mieli prawo do skorzystania z ulgi w podatku od spadków i darowizn i powinni otrzymać zaświadczenie potwierdzające zwolnienie nabycia rzeczy i praw majątkowych w podatku od spadku.

14. W związku z powyższym zgodzić należało się z organem podatkowym, iż zwolnienie nabycia rzeczy i praw majątkowych w podatku od spadku może być potwierdzone zaświadczeniem, jeżeli podatnik spełni przesłanki określone w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm. – dalej "u.p.s.d."). Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem spadku. Na podstawie przepisu art. 6 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku, a zgodnie z ust. 4 tego artykułu, jeżeli nabycie nie zgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma, jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Z akt sprawy wynikało, że postanowienie Sądu cywilnego stwierdzające nabycie spadku po zmarłym K. M. zostało wydane w dniu 13 lipca 2007 r., a zatem obowiązek podatkowy w przedmiotowej sprawie powstał w dniu 4 sierpnia 2007 r. Z przepisu art. 4a ust. 1 u.p.s.d. wynika, że zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy i praw majątkowych, jeżeli zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych naczelnikowi urzędu skarbowego nastąpiło w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. W rozpoznawanej sprawie w związku z uprawomocnieniem się postanowienia Sądu stwierdzającego nabycie spadku po zmarłym K. M. w dniu 4 sierpnia 2007r., miesięczny termin na zgłoszenie nabycia spadku upływał zatem z dniem 4 września 2007 r. Odnosząc się do wskazanych powyżej terminów wskazać należy, iż w wyniku przeprowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. czynności sprawdzających w sposób przekonywający ustalono, iż w dniu 22 sierpnia 2007 r. do Urzędu Skarbowego W. wpłynęły jedynie dwie deklaracje VAT-7 nadane na poczcie w dniu 20 sierpnia 2007 r. Następnie w dniu 24 września 2007r. do Urzędu Skarbowego W. przy piśmie Pełnomocnika Skarżących z dnia 24 września 2007r. wpłynęły: kserokopie deklaracji SD-Z1 i B. M., K. C. i M. M. o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych, kserokopia pełnomocnictwa, kserokopia dowodu wysłania listu poleconego do Urzędu Skarbowego W. w dniu 20 sierpnia 2007 r., kserokopia pisma przewodniego z dnia 17 sierpnia 2007 r.

15. Zważywszy powyższe Sąd przyznał racje organom podatkowym, iż do dnia 4 września 2007 r. Skarżący nie zgłosili nabycia rzeczy i praw majątkowych, co stanowiło jedną z przesłanek zwolnienia od zapłaty podatku od spadków i darowizn. Z tych też względów zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzające zastosowanie przy nabyciu majątku po zmarłym najszerszego zwolnienia podatkowego były zgodne z prawem. Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii, iż deklaracje Stron SD-Z1 o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych zostały złożone w terminie, bowiem dowód nadania listu poleconego jest zgodnym z prawem stwierdzeniem przesłania pisma, a data nadania listu jest jednoznaczna z datą wpływu pisma do organu podatkowego Sąd podzielił stanowisko organu wyższego stopnia, że sam dowód nadania przesyłki poleconej zawierającej jedynie wskazanie adresata, nie może stanowić przekonywującego dowodu w sprawie i musi być skonfrontowany z całym materiałem dowodowym. Wobec faktu, iż na dowodzie nadania listu poleconego nadanego przez firmę "U." przy ul. [...],[...] K., która prowadziła księgowość Spółki Adwokatów i Radców Prawnych J. widnieje jedynie adresat – urząd skarbowy, to w sytuacjach spornych na nadawcy ciąży obowiązek wykazania, że taką przesyłkę nadał i co stanowiło jej zawartość. W ocenie Sądu od profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego Skarżących można wymagać aby przesyłając dokumenty mocodawców dokonywał to w odrębnej przesyłce pocztowej wysyłanej bezpośrednio z kancelarii, a w przypadku wysyłania dokumentów mocodawców wraz prywatnymi dokumentami – deklaracjami VAT -7 za pośrednictwem firmy prowadzącej księgowość kancelarii dokonywał to w taki sposób aby na przesyłce pocztowej oznaczone były dokumenty w niej się znajdujące. W ocenie Sądu argumentacja strony Skarżącej reprezentowanej przez adwokata w tej kwestii jest przekonywająca. Podnieść także należy, iż z akt sprawy w sposób jednoznaczny wynikało, iż organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził szczegółowe czynności wyjaśniające, które wskazywały, że zarówno deklaracje SD-Z1, pełnomocnictwo, a także pismo przewodnie z dnia 17 sierpnia 2007 r.(oryginały) nie wpłynęły do Urzędu Skarbowego. Powyższe dokumenty nie zostały odnotowane przez wewnętrzny system ewidencji pism przychodzących. W aktach sprawy znajdują się dwie deklaracje VAT-7 (wpływ do Urzędu Skarbowego W. w dniu 22 sierpnia 2007r.) wraz z kopertą z oznaczeniem przesyłki poleconej zwykłej z potwierdzeniem nadania na poczcie w dniu 20 sierpnia 2007 r., na której widnieje znaczek pocztowy o wartości 3,55 zł, stanowiący znak opłaty za przesyłkę o wadze 50g. W przypadku dołączenia do ww. deklaracji VAT-7 dokumentów wskazanych przez Pełnomocnika Skarżących w skardze waga przesyłki wyniosłaby 62g, a opłata za jej nadanie zwiększyłaby się do kwoty 3,75 zł.

16. Sąd przyznał rację organom podatkowym, iż w tym stanie rzeczy w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na wydanie zaświadczenia potwierdzającego zwolnienie nabycia rzeczy i praw majątkowych z podatku od spadku.

17. Odnosząc się do podniesionego na rozprawie wniosku o zawieszenie postępowania ze względu na odnalezienie testamentu zmarłego K. M. i złożony przez pełnomocnika Skarżących wniosek o zmianę postanowienia Sądu Cywilnego o stwierdzenie nabycia spadku, Sąd wyjaśnia, iż powyższe okoliczności nie miały wpływu na wynik w przedmiotowej sprawie dotyczącej odmowy wydania zaświadczenia. Zmiana postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po zmarłym może mieć ewentualny wpływ na wynik postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od spadków i darowizn.

18. W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.