Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 399/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. P. Chmielecki, Sędziowie NSA del.: B. Klimowicz (spr.), A. Wrzesińska-Nowacka, Protokolant asystent sędziego B. Motycka, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.S. na postanowienie Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 22 listopada 2002 r. B.S. zwrócił się do Izby Skarbowej w Ł. z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzji organu I instancji nie doręczono podatnikowi ani osobiście ani za pośrednictwem poczty. O istnieniu decyzji strona dowiedziała się od rodziców, którzy odebrali podobną decyzję w swojej sprawie w dniu 15 listopada 2002 r. B.S. faktycznie o treści decyzji dowiedział się 18 listopada 2002 r., kiedy pokwitował jej odbiór. W okresie kiedy podejmowano próby doręczenia decyzji podatnik przebywał w szpitalu psychiatrycznym z powodu próby samobójczej. Następnie na wyraźne zalecenie lekarza przebywał pod opieką rodziców na działce leśnej w O. do początku września 2002 r. W sytuacji poważnych problemów zdrowotnych jest oczywistym, że nie mógł się zajmować innymi sprawami.

Do wniosku załączono kartę informacyjną leczenia szpitalnego, z której wynika, że B.S. przebywał w Centralnym Szpitalu Klinicznym w Ł. w dniach 22.07.2002 – 7.08.2002 r. Został przyjęty z rozpoznaniem wstępnym epizodu depresyjnego po hospitalizacji w Klinice Ostrych Zatruć z powodu próby samobójczej. Pacjent został wypisany w poprawie z zaleceniem dalszej psychoterapii w PZP.

Postanowieniem z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. odmówiła B.S. przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Organ podatkowy stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 162 ustawy Ordynacja podatkowa, które muszą wystąpić łącznie. Urząd Skarbowy dwukrotnie (w dniach 14 sierpnia i 4 września 2002 r.) podejmował próby doręczenia podatnikowi decyzji. Zgodnie z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej pismo zostało doręczone w dniu 11 września 2002 r. B.S. został wypisany ze szpitala w dniu 7 sierpnia 2002 r. a więc przed datą wydania decyzji. Strona miała przebywać poza miejscem zamieszkania do początku września, kiedy właśnie Urząd Skarbowy podejmował drugą próbę doręczenia korespondencji. O prowadzonym postępowaniu i stanowisku Urzędu Skarbowego strona wiedziała znacznie wcześniej m. in. z projektu decyzji, który został odebrany w dniu 22 lipca 2002 r. Wnosząc uwagi do projektu decyzji w dniu 25 lipca 2002 r. podatnik miał świadomość, że w ciągu niedługiego czasu Urząd Skarbowy powinien wydać decyzję.

O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Uchybienie terminu może być stronie poczytane jako zawinione, jeżeli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. Przywrócenie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] nastąpiło bez jej winy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.S. wniósł o uchylenie postanowienia Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie rozstrzygnięcia o niepełny i nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy oraz nie zebranie pełnego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie braku winy strony w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Skarżący podniósł też zarzut naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną i niepełną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz art. 121-124 Ordynacji podatkowej poprzez nie ustosunkowanie się do twierdzeń zgłaszanych przez stronę i uważanych przez nią za istotne dla sposobu załatwienia sprawy.

Strona wskazuje, że w okresie kiedy podejmowano próby doręczenia decyzji jej stan zdrowia psychicznego uniemożliwiał odebranie decyzji z powodu pobytu w szpitalu psychiatrycznym a później pod opieką rodziców z powodu próby samobójczej. W związku z tym skarżący na wyraźne zalecenie lekarza stale pozostawał pod opieką rodziców na działce w O. do początku września. Kondycja psychiczna osoby po nieudanej próbie samobójczej nie pozwala na normalne funkcjonowanie i osoba taka potrzebuje stałej i troskliwej opieki. Trudno wymagać, aby w takiej sytuacji strona myślała o możliwości wydania decyzji przez Urząd Skarbowy. Po powrocie do miejsca zamieszkania w skrzynce pocztowej nie było żadnej informacji o próbach doręczenia decyzji (awiza). Nadto w dniu 25 lipca 2002 r. skarżący wniósł uwagi do projektu decyzji zgłaszając w nich wnioski dowodowe w szczególności dowodu z przesłuchania stron. Wnioski te nie zostały rozstrzygnięte.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1271 ze zm.) stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że Urząd Skarbowy dwukrotnie pojął próbę doręczenia stronie decyzji wymiarowej.

Pogląd strony skarżącej, że decyzja nie została im doręczona a zatem nie wiedzieli oni o istnieniu decyzji należy uznać za chybiony. Przesądza o tym treść obowiązującego w tym okresie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm), stanowiący że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 7 dniowego okresu, w którym pismo pozostawało w Urzędzie Pocztowym. Przepis ten przewidując tzw. doręczenie zastępcze ma zastosowanie w niniejszej sprawie, dla ustalenia dnia od którego biegł termin do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego.

Odwołanie od decyzji organu podatkowego I instancji wnosi się (zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej) w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Zastępcze doręczenie stronie decyzji nastąpiło w dniu 11 września 2002 a zatem termin 14 dniowy na złożenie odwołania upłynął stronie w dniu 25 września 2002r. Skarżący wnieśli odwołanie od przedmiotowej decyzji w dniu 22 listopada, a więc niewątpliwie uchybiając terminowi.

Termin do wniesienia odwołania od decyzji jest terminem procesowym, którego uchybienie uniemożliwia rozpatrzenie odwołania W takiej sytuacji ma zastosowanie przepis art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stanowiący, że w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W interesie stron leży zachowywanie terminów do dokonania czynności. Strona wnosząca o przywrócenie terminu powinna uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Organ podatkowy miałby obowiązek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w razie stwierdzenia wystąpienia określonych w tym przepisie przesłanek.

Do rozważenia pozostaje zatem kwestia czy skarżący uprawdopodobnił , że uchybienie przez niego terminowi nastąpiło bez winy.

O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.

Nie jest możliwe przywrócenie terminu w razie gdy ustalone okoliczności uchybienia świadczą o zachowaniu się strony, noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie - czyli braku dbałości o swoje sprawy. Przy ocenie braku winy, jako przesłance przywrócenia terminu procesowego nie można rezygnować z wymagania należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swe własne życiowo ważne sprawy. W ramach należytej staranności niewątpliwie mieści się interesowanie się toczącym postępowaniem podatkowym oraz odbieranie korespondencji.

Pobyt skarżącego w szpitalu jest niekwestionowaną okolicznością. Jednak jak wynika zarówno ze złożonych dokumentów oraz uzasadnienia skargi skarżący przebywał w szpitalu do 7 sierpnia 2002 r. a następnie po wypisie poza miejscem zamieszkania do początku września. Było to zatem wcześniej aniżeli druga próba doręczenia decyzji przez Urząd Pocztowy.

Zdaniem Sądu, pobyt skarżącego w szpitalu a następnie poza miejscem zamieszkania do początku września, nie daje podstaw do przyjęcia że nieodebranie przesyłki poleconej 11 września nastąpiło w związku z sytuacją życiową, stwarzającą przeszkody nie do pokonania. Nie interesowanie się toczącym się postępowaniem podatkowym aż do listopada, kiedy zostały zajęte pobory rodziców, wskazuje na co najmniej niedbalstwo skarżącego , a tym samym na jego winę w niezachowaniu terminu. Tym bardziej, że jak wynika ze skargi, skarżący w dniu 25 lipca 2002 r. upoważnił swojego ojca M.S. do reprezentowania go przed Urzędem Skarbowym Ł., który w tym samym dniu wniósł uwagi do projektu decyzji, wiedział więc o etapie postępowania podatkowego.

Dodać należy, że skarżący interesował się toczącym postępowaniem na kilka dni po próbie samobójczej, udzielając ojcu upoważnienia. Brak zainteresowania postępowaniem podatkowym skarżący wykazał nieco później nie odbierając korespondencji. Świadczy to raczej o unikaniu otrzymania decyzji aniżeli o istnieniu obiektywnych przeszkód.

Zarzut naruszenia art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym i nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym należy uznać za nietrafny. Zgodnie z art. 162 ustawy Ordynacja podatkowa, to strona powinna uprawdopodobnić powody świadczące o braku winy w uchybieniu terminowi. Te powody, które strona przedstawiła, zostały przez Izbę Skarbową rozpatrzone.

Izba nie kwestionowała ani pobytu skarżącego w szpitalu ani późniejszego pobytu strony poza miejscem zamieszkania. Wskazana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu została poddana ocenie organu podatkowego. Zdaniem Sądu, ocena ta była prawidłowa.

Nie jest także trafny wywód, że po wniesieniu przez skarżącego uwag do projektu decyzji organ podatkowy powinien był się do nich ustosunkować, a skarżący mógł oczekiwać, że decyzja nie zostanie wydana. Ewentualna wadliwość wydanej decyzji mogłaby być bowiem przedmiotem innego postępowania, gdyby skarżący odwołał się od niej w terminie. W niniejszym postępowaniu zarzut ten nie może być powodem uchylenia postanowienia , wydana decyzja określająca zaległość podatkową nie jest bowiem jego przedmiotem. Natomiast z przyczyn wskazanych powyżej, spodziewanie się niewydania decyzji nie jest okolicznością mogącą przesądzić o uchybieniu terminowi bez winy skarżącego.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.