Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 417/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2007r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie [...] Kuratora Oświaty w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nauczycieli – zawieszenia postępowania w sprawie wydania nowego aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Burmistrza Gminy S. z dnia [...]r. Nr [...] oraz określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Burmistrz Gminy S., na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela nadał D. M. stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W akcie tym zostało określone, iż D. M. posiada kwalifikacje średnie pedagogiczne i może być zatrudniona w szkole podstawowej.

Od decyzji tej odwołała się D. M. podnosząc, że w dniu wejścia w życie znowelizowanej ustawy Karta Nauczyciela, była nauczycielem mianowanym pracującym zarówno w szkole podstawowej jak i w gimnazjum, co powinno zostać uwzględnione w akcie nadania stopnia awansu zawodowego. Ponadto twierdziła, że była traktowana jako nauczyciel z wykształceniem wyższym zawodowym.

[...] Kurator Oświaty w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, że dane zawarte w akcie nadania zostały ustalone zgodnie z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym oraz § 2, 2a, 3 i 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia.

Wskutek skargi D. M. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/ Ka 217/01 uchylił powyższą decyzję wskazując na zastosowanie przez organ nieobowiązującego w dacie wydania decyzji przywołanego wyżej rozporządzenia MEN z dnia 10 października 1991 r. Ponadto Sąd stwierdził, iż organ nie odniósł się do kwestii możliwości wykonywania pracy przez skarżącą również w gimnazjum zwracając uwagę, że postępowanie w kwestii zwolnienia skarżącej z pracy w Gimnazjum w S. w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie było jeszcze zakończone.

[...] Kurator Oświaty pismem z dnia [...] roku Nr [...] przekazał Burmistrzowi Gminy S. odpis powyższego wyroku celem załatwienia według kompetencji, w następstwie czego wydany został D. M. tożsamy w swojej treści akt nadania stopnia awansu zawodowego datowany na dzień [...]r. nr [...],

W następstwie odwołania, [...] Kurator Oświaty w K., decyzją Nr [...] z dnia [...] utrzymał zaskarżony akt nadania awansu zawodowego w mocy.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi D. M., wyrokiem z dnia 29 lipca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 742/03 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Burmistrza Gminy S. z dnia [...] r. Nr [...] na skutek rażącego naruszenia prawa procesowego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. Ze wskazań Sądu co do dalszego postępowania organu rozpoznającego sprawę wynikało, iż organ ten winien wyraźnie określić w akcie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela od kiedy stopień ten uzyskuje się. Sad wskazał przy tym na uregulowania zawarte w art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela.

W dniu [...] roku [...] Kurator Oświaty wydał decyzję Nr [...], którą ponownie utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy S. z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Organ stwierdził, iż w momencie zatrudnienia w gimnazjum D. M. nie miała ukończonych kierunkowych studiów umożliwiających pracę w gimnazjum, a uzyskanie przez stronę w dniu [...]r. dyplomu ukończenia wyższej uczelni nie dało podstaw do anulowania wydanego przez organ prowadzący szkołę aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym obowiązującym na dzień [...]r.

W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 czerwca 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Ka 2806/03 uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a także prawa materialnego, w szczególności przez nieuwzględnienie zmiany stanu prawnego, a to ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, która określiła wymogi jakim powinien odpowiadać akt nadania stopnia awansu zawodowego. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, na wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego co do zbadania kwestii możliwości zatrudnienia skarżącej w Gimnazjum w S., w kontekście prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...]r. sygn. akt [...] w którym ustalone zostało pozostawanie skarżącej w Gimnazjum w S. w stosunku pracy na czas nieokreślony w niepełnym wymiarze czasu pracy począwszy od [...]r.

Decyzją z dnia [...]r. [...] Kurator Oświaty, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...]r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy wskazał, iż organ I instancji powinien wydać nowy akt nadania stopnia nauczyciela mianowanego w trybie art. 9f ust. 1 Karta Nauczyciela według wymagań art. 9b ust. 5 Karta Nauczyciela w związku z wyższym poziomem wykształcenia uzyskanego przez D. M..

Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Burmistrz S., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 9f ust. 1 oraz art. 9b ust 5 ustawy Karta Nauczyciela, postanowił zawiesić postępowanie. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że D. M. uzyskała wyższy poziom wykształcenia w dniu [...]r., to jest w okresie, kiedy nie świadczyła pracy w żadnej szkole na terenie gminy. Podniósł, że obecnie wszczęte jest postępowanie przed Sądem Rejonowym w G. sygn. akt [...] o ustalenie daty – [...] r., jako zakończenia stosunku pracy w Gimnazjum przez D. M.. Zdaniem organu rozpatrzenie sprawy nadania nowego aktu mianowania zależy od uprzedniego prawomocnego zakończenia sporu przed sądem powszechnym, to zaś uzasadnia zawieszenie postępowania.

Na skutek wniesionego przez D. M. zażalenia [...] Kurator Oświaty postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że czynności związane z awansem zawodowym dotyczą nauczycieli czynnych zawodowo, dlatego Dyrektor Gimnazjum w S. wystąpił do Sądu Rejonowego Sądu Pracy I Ubezpieczeń Społecznych w G. o ustalenie faktycznej daty rozwiązania z D. M. stosunku pracy. Sąd ten na zgodny wniosek stron zawiesił postępowanie postanowieniem z dnia [...]r. ponieważ przed Sądem Apelacyjnym w K. toczy się postępowanie w tej sprawie. Organ zaznaczył jednocześnie, że w obrocie prawnym D. M. legitymuje się aktem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.

W skardze na powyższe postanowienie D. M. domagała się jego uchylenia oraz uchylenia postanowienia Burmistrza Miasta S. jak również zobowiązania tego organu do wydania aktu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Podniosła, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 czerwca 2005 r. oraz prawomocnym wyrokiem Sadu Rejonowego w G. z [...]r. sygn. akt [...], w dniu [...]r. była nauczycielem mianowanym pozostającym w stosunku pracy z Gimnazjum w S., zatem akt nadania stopnia awansu zawodowego powinien jej zostać wydany.

W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie prezentując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wskazał, ze warunkiem wystąpienia do organu prowadzącego z wnioskiem o wydanie nowego aktu było i jest uzyskanie wyższego poziomu wykształcenia i pozostawanie w stosunku pracy. Natomiast spornym w sprawie jest pozostawanie skarżącej w stosunku pracy w Gimnazjum w S. w chwili uzyskania tytułu magistra z dniem [...]r.

W pismach procesowych skarżąca wywodziła, iż stanowisko organu jest nieuprawnione, a to m.in. z uwagi na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w G., w którym ustalono, iż jest nauczycielem mianowanym zatrudnionym od dnia [...]r. w Gimnazjum w S. i to na tej podstawie oddalono powództwo o przywrócenie jej do pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w sytuacji, gdy sąd stwierdzi, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla ten akt w całości lub w części, albo stwierdza jego nieważność bądź niezgodność z prawem.

Na mocy art. 134 § 1 tej ustawy sąd dokonuje również z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji przeprowadzona przez Sąd w oparciu o wskazane regulacje prawne wykazała, że nie odpowiadają one wymogom prawa.

Istota zagadnienia w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności zawieszenia postępowania prowadzonego w sprawie nadania aktu stopnia awansu zawodowego D. M.. Jako podstawę zawieszenia postępowania wskazano przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Stosownie do treści tego przepisu organ administracji obligatoryjnie zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Pod pojęciem zagadnienia wstępnego, należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnym zagadnienia prawnego, przy czym ocena tego zagadnienia należy do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Elementem decydującym o zawieszeniu postępowania jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Ów związek przyczynowy musi być rozumiany w ten sposób, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego nie jest możliwe rozstrzygnięcie danej sprawy. Jest to przy tym zagadnienie otwarte, to jest takie, które nie było prawomocnie przesądzone w innej sprawie.

Rozpoznawana sprawa dotyczy ustalenia brzmienia aktu nadania stopnia awansu zawodowego D. M. po uchyleniu decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...]r. Nr [...], nadającej w.w. akt stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, wydanej na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 56 poz. 357 z późn. zm.), w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 19 poz. 239 ). Powołany w decyzji art. 7 łączy uzyskanie (z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r.) z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego z potwierdzeniem dotychczasowej podstawy prawnej stosunku pracy nauczyciela (mianowanie).

Spór pomiędzy skarżącą a organami orzekającymi sprowadzał się do oceny kwalifikacji skarżącej oraz tego czy posiadane przez nią kwalifikacje są wystarczające do uznania, że może ona zajmować stanowisko nauczyciela także w gimnazjum.

Organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę wydał postanowienie o jej zawieszeniu do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Uznał bowiem, że wydanie nowego aktu nadania stopnia awansu zawodowego D. M. w trybie art. 97f ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, w związku z uzyskaniem wyższego poziomu wykształcenia, nie jest możliwe bez uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii zakończenia stosunku pracy w Gimnazjum w S.. Wskazał przy tym, że zgodnie z art. 9f ust. 1 powołanej ustawy organ prowadzący wydaje nowy akt awansu zawodowego w przypadku, gdy nauczyciel w trakcie pracy zawodowej uzyskał wyższy poziom wykształcenia. D. M. uzyskała wyższy poziom wykształcenia w dniu [...]r., natomiast przed Sądem Rejonowym Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. sygn. akt [...] toczy się postępowanie o ustalenie daty [...]r. jako zakończenia stosunku zatrudnienia w Gimnazjum. Stanowisko to w pełni podzielił organ odwoławczy.

Organy pominęły jednak tę okoliczność, iż przepis art. 9f ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela odnosi się do sytuacji, gdy nauczyciel w trakcie pracy zawodowej uzyskał wyższy poziom wykształcenia niż określony w akcie nadania stopnia awansu zawodowego. Tymczasem skarżąca takim aktem nie dysponuje na skutek uchylenia decyzji z dnia [...]r. Nr [...] , którą nadano jej stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. To właśnie treść tej decyzji stanowiła przedmiot sporu w dotychczas toczącym się postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym.

Jednakowoż, jak słusznie podniosła skarżąca, prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...]r. sygn. akt [...] ustalono, iż pozostawała ona w Gimnazjum w S. w stosunku pracy na czas nieokreślony w niepełnym wymiarze czasu pracy począwszy od [...] r. Ponadto w postanowieniu tego Sądu z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy wykładni powyższego wyroku Sąd przyjął, że nie doszło do rozwiązania stosunku prawnego łączącego strony od [...]r. Zatem, pomijając kwestię czy w ogóle w sprawie występuje zagadnienie wstępne, trzeba stwierdzić, że skoro prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. przesądzono o łączącym stronę stosunku zatrudnienia z Gimnazjum, to tym samym w stosunku tym skarżąca pozostawała do dnia wydania tegoż wyroku. Natomiast dochodzenie w innym postępowaniu sądowym ustaleń objętych prawomocnym rozstrzygnięciem uznawanych przez organ za zagadnienie wstępne w zakresie toczącego się postępowania głównego nie może prowadzić do jego zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem za zagadnienie wstępne nie można uznać kwestii już prawomocnie rozstrzygniętej. Należy jednocześnie dodać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 czerwca 2005 r. zwrócił uwagę, iż wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 21 grudnia 2001 r., co do ustosunkowania się przez organ do spornej kwestii, a mianowicie możliwości wykonywania pracy przez skarżącą również w gimnazjum stały się bardziej istotne, w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...]r. i wymagały rozważenia w kontekście przepisów dotyczących kwalifikacji wymaganych od nauczycieli zatrudnionych w gimnazjach.

W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że wobec braku podstaw do zawieszenia postępowania, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta S. nie mogły się ostać.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Wobec nizasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd orzekł po myśli art. 152 powołanej wyżej ustawy, iż nie podlega ona wykonaniu.