Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 404/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-10-14 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zmianę postanowienia Sądu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 14 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na zakup żywności na skutek wniosku skarżącej z dnia 4 marca 2011 r. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Op 404/10, o odmowie przyznania prawa pomocy postanawia oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

S. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia z dnia 30 marca 2010 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego na zakup żywności.

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2010 r. Sąd odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, a na skutek złożonego przez skarżącą zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 4 stycznia 2011 r. zażalenie to oddalił (sygn. akt I OZ 977/10).

Wyrokiem z dnia 8 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę S. H., a skarżąca pismem datowanym na dzień 4 marca 2011 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 14 marca 2011 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w celu dopełnienia obowiązku wynikającego z przepisu art. 175 P.p.s.a., a także o doręczenie odpisu zapadłego w sprawie wyroku wraz z uzasadnieniem. Doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem dokonano skarżącej w dniu 11 kwietnia 2011 r., a pismem z dnia 19 kwietnia 2011 r. Sąd zobowiązał S. H. do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu.

W zakreślonym przez Sąd terminie strona złożyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. We wniosku tym zwróciła się o ustanowienie adwokata. Uzasadniając swoją prośbę wskazała, że sytuacja materialna nie pozwala jej na zatrudnienie obrońcy do sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd wyroku. Nadto podała, że Sąd odmawia jej przyznała prawa pomocy z powodu braku nowych okoliczności nic bowiem nie zmieniło się w jej zasiłku rodzinnym i dodatku mieszkaniowym. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, wymieniła dwójkę dzieci: syna D. H. oraz córkę D. H.. Źródłami dochodów miesięcznych według strony jest zasiłek rodzinny w kwocie 91 zł, alimenty w wysokości 30 zł, oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 265,99 zł od marca 2011 r.- tj. kwota 386,99 zł. W rubryce formularza dotyczącej majątku podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 48,65 m2, innych składników majątkowych oraz dodatkowych źródeł dochodu skarżąca nie wykazała. Ponadto stwierdziła, że istotną okoliczności jest to, że pozostaje bez dochodów i korzysta z pomocy społecznej oraz, że sama wychowuje dwójkę dzieci.

Wobec treści złożonego wniosku, referendarz sądowy w dniu 19 maja 2011 r. wezwał S. H. do złożenia w terminie 7 dni wyjaśnień i dokumentów tj.

wskazanie czy posiada rozdzielność majątkową z mężem P. H., orzeczoną separację, bądź rozwód, a także czy mąż jest zameldowany pod tym samym adresem co strona; wyjaśnienie, dlaczego w formularzu wniosku nie podała nieruchomości rolnej wykazywanej w innych sprawach, a jeśli przyczyną tego jest sprzedaż aby wskazała wartość uzyskaną z tego tytułu i przedłożyła odpis dokumentu potwierdzającego tę okoliczność; wskazanie czy uzyskuje dodatkową pomoc od osób trzecich i instytucji wraz z podaniem rodzaju uzyskiwanej pomocy, a w przypadku pomocy finansowej określenie jej wysokości, a także udokumentowanie powyższego przez np. przedłożenie odpisu umowy pożyczki; wskazanie wysokości kosztów utrzymania mieszkania i wyjaśnienie, czy posiada zaległości z tytułu opłat czynszowych i mediów lokalowych, a jeżeli tak, to przedłożenie dowodów potwierdzających przedmiotowe zadłużenie; oświadczenia czy członkowie gospodarstwa domowego skarżącej posiadają rachunki bankowe w tym konta i lokaty dewizowe, a jeżeli tak, to przedłożenia wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za luty, marzec i kwiecień 2011 r.; przedłożenie deklaracji podatkowej za 2010 r. członków gospodarstwa domowego wnioskodawczyni potwierdzonych przez właściwy urząd skarbowy; przedstawienie dowodu potwierdzającego odbycie leczenia przez P. H. stwardnienia rozsianego z uwzględnieniem kosztów tego leczenia; przesłanie dowodu otrzymania przez rodzeństwo P. H. pieniędzy z podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości rolnej położonej w K. a dokonanej w 2009 r. przez męża strony za cenę 360.000 zł; przedłożenie specyfikacji ponoszonych wydatków na utrzymanie miesięczne siebie członków rodziny.

Do powyższego zarządzenia wnioskodawczyni ustosunkowała się w piśmie z dnia 23 maja 2011 r., nie przekładając jednakże żadnych dokumentów. Podała natomiast, że jej mąż P. H. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a podwyższone alimenty od 2010 r. wynoszą 30 zł. Nieruchomość ma wartość nieznaczną, gdyż zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej z mocy art. 28 pkt 4 o ubezpieczeniu społecznym rolników. Oświadczyła, że nie otrzymuje pomocy od osób trzecich, a od 2008 r. nie otrzymuje pomocy społecznej z wyjątkiem zasiłku rodzinnego i dotacji mieszkaniowej. Na koszty utrzymania mieszkania składają się czynsz w wysokości 449,02 zł, dotacja w wysokości 265,99 zł, energia w wysokości 122,18 zł oraz gaz w wysokości 78,68 zł. Ponadto wskazała, że nie ma zadłużenia, z kolei członkowie jej rodziny nie posiadają lokat. Oświadczyła, że syn 21 lat ukończył szkołę i wyjeżdża z kraju po okresie wakacji, córka lat 16 podejmie pracę w okresie wakacji, deklaracji za 2010 r. nie składali, albowiem nie osiągnęli dochodu. Zdaniem wnioskodawczyni, nie ma znaczenia leczenie męża, gdyż w oparciu o § 4 rozporządzenia RM z dnia 16 grudnia 2003 r. bierze się dochody z okresu ostatnich dwóch lat, natomiast akt notarialny został sporządzony w dniu 1 lipca 2008 r., a sprzedaż nastąpiła wg WSA w Opolu w 2009 r. Ponadto dodała, że oprócz mediów nie prowadzi specyfikacji wydatków na utrzymanie.

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Op 404/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek skarżącej o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 listopada 2010 r.

Na skutek wniesienia przez S. H. zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 520/11, uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania stwierdzając, że choć wniosek skarżącej został zasadnie rozpoznany i oceniony pod kątem zmiany okoliczności jakie zaszły od czasu rozpoznania pierwszego wniosku Sąd ten nie wziął pod uwagę, że w związku z oddaleniem skargi skarżąca, chcąc skutecznie wnieść skargę kasacyjną, zmuszona jest skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Dlatego, jako konieczne przy ponownym rozpoznaniu sprawy zdaniem NSA jest rozważenie, czy w zmienionych okolicznościach faktycznych – to jest w sytuacji, w której strona zamierza wnieść skargę kasacyjną, a ze względu na istniejący przymus adwokacki nie może zrobić tego sama - zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika.

W wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 8 września 2011 r. skarżąca w terminie 7 dni od doręczenia wezwania zobowiązana została do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 4 marca 2011 r. przez oświadczenie, czy jest właścicielką gospodarstwa rolnego w R., czy jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w N. jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy oraz czy zmianie uległa jej sytuacja materialna w porównaniu z poprzednio składanym oświadczeniem w tej sprawie.

Mimo upływu terminu do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 4 marca 2011 r skarżąca do dnia wydania niniejszego postanowienia nie odpowiedziała na w/w wezwanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Do postanowień takich bez wątpienia należą postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Skoro zatem w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 19 listopada 2010 r. Sąd orzekł już w przedmiocie przyznania skarżącej prawa pomocy, kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony w niniejszej sprawie, z dnia 4 marca 2011 r., należało uznać za wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 listopada 2010 r.

Stosownie do złożonego wniosku wskazać należy, że uchylenie lub zmiana postanowienia, na podstawie art. 165 P.p.s.a., dopuszczalna jest jedynie wskutek zmiany okoliczności sprawy, przez którą to zmianę należy rozumieć, wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznanie prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Zmiana okoliczności sprawy winna być bowiem oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, którego zmiany domaga się strona. Powinna ona zatem wpływać w istotny sposób na sytuację materialną strony i jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 390/11, z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II OZ 1027/10, z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 106/08, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II SA/GL 1013/09 opublikowane na stronie internetowej – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Za zwolnieniem od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych muszą bowiem przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie tych kosztów.

Przyjąć zatem należy, że przyznanie prawa pomocy na podstawie ponownie złożonego wniosku będzie możliwe, jeżeli zmieniła się sytuacja majątkowa lub rodzinna strony i w nowym stanie faktycznym spełnione będą przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a. Rozpoznanie kolejnego wniosku nie może bowiem polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt I FZ 289/10 oraz z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt II OZ 838/10 opublikowane na stronie internetowej – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Obowiązek wykazania zmiany tych okoliczności ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2010 r., II OZ 263/2010 opublikowane na stronie internetowej – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Odnośnie spełnienia w nowym stanie faktycznym przesłanek przyznania prawa pomocy wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, wnioskowanym w niniejszej sprawie przez skarżącą, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w powołanym przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że strona winna przekonać rozpoznających wniosek (sąd bądź referendarza sądowego), że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej poniesienie kosztów postępowania. Strona zobowiązana jest zatem należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także jeżeli zajdzie taka potrzeba, przedłożyć na wezwanie wydane w trybie art. 255 P.p.s.a., dodatkowe wyjaśnienia czy dokumenty, potwierdzające wykazywane we wniosku okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 147/08 i z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 732/08, opublikowane na stronie internetowej – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z konstrukcji powołanego przepisu wynika więc, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i to niezależnie od tego czy dotyczy to postępowania przed wydaniem orzeczenie przez sąd I instancji, czy też postępowania po zapadnięciu tego orzeczenia. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zawsze uzależnione jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest przy tym pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09, Lex 552404).

W świetle przedstawionych powyżej uwag, dokonując oceny okoliczności faktycznych w niniejszej sprawie, w kontekście przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, na podstawie obydwu wniosków skarżącej o przyznanie prawa pomocy, zdaniem Sądu uznać należało, że z ponownego wniosku (tj. wniosku złożonego na urzędowym formularzu z dnia 28 kwietnia 2011 r. (k. 165-166) nie wynika, aby od dnia wydania postanowienia o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy, nastąpiła na tyle istotna zmiana jej sytuacji osobistej i majątkowej, która powodowałaby brak możliwości poniesienia przez nią kosztów ustanowienia adwokata, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania jej i jej rodziny. W ponownym wniosku skarżąca nie wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy. W szczególności zaś, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, a później Sądu nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających jej aktualną sytuację majątkową. Nie udzieliła także wyjaśnień pozwalających dokonać oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.

Z ponownego wniosku oraz wyjaśnień skarżącej zawartych w piśmie z dnia 23 maja 2011 r. wynika, że osiągany przez nią dochód z tytułu otrzymywanego zasiłku rodzinnego (91 zł), alimentów (30 zł) i dodatku mieszkaniowego (265,99 zł) wynosi 386,99 zł, podczas gdy w złożonym formularzu z dnia 31 sierpnia 2010 r. (k.24 - 25) przy poprzednim wniosku wskazywała na uzyskiwane dochody w kwocie 599,19 zł. (zasiłek rodzinny 367 zł i dodatek mieszkaniowy 232,19 zł). W stosunku do stanu rodziny określonego w formularzu z dnia 31 sierpnia 2010 r. obecnie strona pominęła jedno dziecko (P.). Wskazała przy tym, że nadal nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego. Wnioskodawczyni, tak jak uprzednio wskazuje, że posiada mieszkanie o powierzchni 48,65 m², które jest jej własnością. Obecnie nie wykazała jednak w formularzu z dnia 28 kwietnia 2011 r. (k. 165-166) nieruchomości rolnej w R., co do której wcześniej podawała, że oddana została w 10 – letnią dzierżawę. Wobec tego jednak, że wezwana do wyjaśnienia tej kwestii w piśmie z dnia 23 maja 2011 r. oświadczyła, iż zaprzestała działalności rolniczej i nie uzyskuje z niej dochodu, Sąd przyjął, że jest ona nadal jej własnością, którą wydzierżawia. Jeżeli chodzi o kwotę ponoszonych przez nią wydatków skarżąca w poprzednio złożonym formularzu wskazała, że z tytułu czynszu wydatkuje ona 460,45 zł, energii 105,76 zł, gazu 84,43 zł, łącznie 650,64 zł. W piśmie z dnia 23 maja 2011 r. podała natomiast, iż czynsz wynosi ją 449,02 zł, energia 122,18 zł, gaz 78,68 zł, co daje łącznie kwotę 649,88 zł. Odnośnie kwestii zarejestrowania się skarżącej jako osoby bezrobotnej lub poszukującej pracy ujętej w poprzednim formularzu, a pominiętej w obecnie rozpoznawanym wniosku, skarżąca mimo skierowanego do niej wezwania ze strony Sądu nie wypowiedziała się.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu uznać należy, że treść ponownie złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy (tj. treść wniosku złożonego na urzędowym formularzu z dnia 28 kwietnia 2011 r. (k. 165-166) oraz pisma z dnia 23 maja 2011 r. (k. 172) nie odbiega zasadniczo od treści pierwszego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu z dnia 31 sierpnia 2010 r. (k.24 - 25) oraz treści pisma z dnia 20 września 2010 r. (k. 31). W obydwu wnioskach taki sam pozostaje zakres żądania, jak również argumentacja skarżącej. Z aktualnego wniosku nie wynikają przy tym żadne nowe okoliczności nieznane Sądowi w momencie rozstrzygania poprzedniego wniosku. Skarżąca nie wykazała także, aby jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu. Za zmianę okoliczności w tym zakresie nie można bowiem uznać mniejszej kwoty wykazanego dochodu czy też minimalnie większego o 0,76 gr ponoszonego wydatku. Różnica w wysokości świadczeń, wynosząca 212,20 zł, nie jest na tyle istotna, aby mogła przesądzać o odmiennej ocenie sytuacji materialnej skarżącej na podstawie przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, w szczególności wobec zmniejszenia się liczby członków rodziny (niepozostawania już we wspólnym gospodarstwie domowym jednego z pełnoletnich synów). Taką zmianą nie jest także podwyższenie alimentów w grudniu 2010 r. z kwoty 20 zł do kwoty 30 zł na dziecko.

Ponadto dostrzec trzeba, że poprzednia odmowa przyznania pełnomocnika z urzędu związana była z faktem uchylania się skarżącej od wykazania dokumentami i wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej rodziny, zwłaszcza w kontekście zbycia przez jej męża - P. H. gospodarstwa rolnego za niebagatelną kwotę 360000 zł. Skarżąca w dalszym ciągu pomimo wielokrotnie kierowanych do niej wezwań w tej kwestii, nie złożyła zarówno dokumentów, jak i jednoznacznych wyjaśnień, a tym samym nie wykazała swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz sytuacji majątkowej osób jej bliskich, z którymi wspólnie zamieszkuje. W odniesieniu do wykonania obowiązku wykazania niemożności poniesienia kosztów postępowania, okoliczności faktyczne nie uległy zatem żadnej zmianie.

Uwzględniając jednak okoliczność, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wniesienie środka zaskarżenia, w postaci skargi kasacyjnej, wymaga skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, w celu umożliwienia skarżącej realizacji prawa do weryfikacji orzeczenia sądowego przez sąd wyższej instancji, wezwano skarżącą do wyjaśnienia jej aktualnej sytuacji materialnej i przedłożenia w tym zakresie dokumentów pozwalających na dokonanie oceny w zakresie zaistnienia przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Skarżąca nie skorzystała jednak z możliwości wyjaśnienia swojego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego oraz źródeł dochodów, co pozwoliłoby na dokonanie przez Sąd oceny jej możliwości płatniczych. Przyznanie natomiast prawa pomocy, w tym również przyznania adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ustawodawca uzależnił od wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w on stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niedopełnienie tego obowiązku wyłącza natomiast pozytywne rozpoznanie wniosku o prawo pomocy.

Zgodzić należy się z oceną wyrażoną na gruncie niniejszej sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. 1993 r. Nr 61 poz. 284 ze zm.). Niemniej jednak dostrzec trzeba, że prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony czy to przez działanie prawa, czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne z cytowanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa, gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu, oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Uregulowanie z art. 246 § 1 P.p.s.a. wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie posiada środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2010 r. II FZ 398/2010 opublikowane na stronie internetowej – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Uwzględniając zatem, że skarżąca tak jak przy poprzednim wniosku, pomimo wezwania, nie przedłożyła stosownych dokumentów i wyjaśnień, w ocenie Sądu uznać należało, że brak jest uzasadnionych podstaw do zmiany postanowienie z dnia 19 listopada 2010 r. Nie zaszła bowiem zmiana okoliczności sprawy, o jakiej mowa w art. 165 P.p.s.a. Skarżąca nie powołała żadnych nowych argumentów oraz nie przedłożyła dokumentów, które wskazywałyby na zaistnienie nowych okoliczności, wpływających w sposób istotny na ocenę jej sytuacji majątkowej i przemawiających za przyznaniem jej prawa pomocy. Sama natomiast okoliczność, że w celu wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca musi skorzystać z pomocy fachowego pełnomocnika, w świetle art. 165 P.p.s.a. w związku z 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, nie może stanowić wystarczającej przesłanki do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Przyznania stronie fachowego pełnomocnika uzależnione bowiem jest od trudnej sytuacji materialnej i wobec treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. dotyczy także wniosku i postępowania po wydaniu wyroku przez sąd I instancji. W przepisach prawa brak jest bowiem odmiennych, szczególnych regulacji związanych z zaistnieniem takiej sytuacji. Przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy może być zatem stwierdzenie, że od chwili wydania poprzedniego postanowienia w tym przedmiocie uległa pogorszeniu sytuacja materialna skarżącej. To na stronie ciąży jednak obowiązek wskazania takich zmienionych okoliczności. W niniejszej sprawie taki warunek nie został spełniony, bowiem skarżąca takiego rodzaju okoliczności nie wskazała zarówno w pierwszym, jak i ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Reasumując, w sprawie nie wystąpiły przesłanki o jakich mowa w art. 165 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., gdyż skarżąca nie wykazała, że w obecnej sytuacji materialnej i rodzinnej nie może ponieść kosztów pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Z tych względów brak było podstaw do zmiany postanowienia z dnia 19 listopada 2010 r. w trybie art. 165 P.p.s.a., stąd orzeczono, jak w sentencji.