Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 171/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inspekcja weterynaryjna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r. sprawy ze skargi spółki R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. decyzją nr ... z dnia ... 2014r., na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. a, art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2010r. Nr 112, poz. 744 z późn.zm.), art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret 1 i art. 27 ustawy z dnia 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2006r. Nr 17, poz. 127 z późn.zm.), § 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 maja 2010r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. Nr 93, poz. 600), zał. II rozdz. VI ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U. UE L 139 z 30.04.2004r., str. 1 z późn.zm.) art. 24 ust. 1 lit. b, art. 26 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz.U. UE L 300 14.10.2009r. str. 1 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek decyzji kasacyjnej Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia ... 2014r., wymierzył "A w B. karę pieniężną w wysokości: 5000 zł za niespełnienie wymagań określonych w załączniku II w rozdziale VI ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych. Organ wskazał, że zgodnie z art. 27 ust 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego, decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w zakładzie "A" (weterynaryjny numer identyfikacyjny ...), stwierdzono występowanie uchybień wyszczególnionych w protokole SPIWET nr ... z dnia ... 2014r, w szczególności to, że uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego przetrzymywane są poza magazynem i pojemnikiem do tego celu przeznaczonym, a fragmenty spalonych kości wieprzowych oraz popiół znajdują się w części z odpadami komunalnymi, pomieszczenia magazynowe ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego są w nieodpowiednim stanie techniczno-sanitarnym. Ustalenia kontroli stały się podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji nr ... z dnia ... 2014r., nakazującej wstrzymanie działalności podmiotu w zakresie uboju i rozbioru do czasu usunięcia stwierdzonych uchybień. Podmiot nie wniósł zastrzeżeń do protokołu kontroli, ani też nie odwołał się od tej decyzji i wykonał nałożone obowiązki. Wobec tego Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. decyzją nr ... z ... 2014r. uchylił w części decyzję własną ... i pozwolił wznowić działalność ubojową i rozbiorową w podmiocie, a decyzją nr .... z ... 2014r., na wniosek podmiotu przedłużył termin realizacji nakazów zawartych w pkt 8 i 9 decyzji ... z dnia ... 2014r.

Organ podkreślił, że podmiot nie odwołał się od decyzji stwierdzającej fakt przetrzymywania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego poza magazynem i pojemnikiem do tego celu przeznaczonym. Skarżący nie negował jakichkolwiek ustaleń dokonanych w protokole z czynności kontrolnych. Zgodnie z art. 19f ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, ustalenia poczynione w protokole są podstawą wszczynania i prowadzenia postępowań administracyjnych. Decyzja nakazująca usunięcie uchybień, w wyznaczonym terminie stała się ostateczna, w związku z czym, w postępowaniu o nałożenie administracyjnej kary pieniężnej Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. nie musiał ustalać faktów, które zostały już ustalone w protokole pokontrolnym. Poczynione w trakcie kontroli ustalenia dowodzą, iż zakład składował uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego, w sposób niezgodny z wymaganiami, jak również nie poinformował Powiatowego Lekarza Weterynarii w B., iż stosuje inny system usuwania odpadów żywnościowych. Lekarz Weterynarii uznał zatem za udowodnione przechowywanie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w sposób niezgodny z wymaganiami sanitarnymi i weterynaryjnymi określonymi w zał. II rozdz. VI ust 2 Rozporządzeniu (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych. Powiatowy Lekarz Weterynarii, po ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalił, że na terenie zakładu w murowanym, niezadaszonym miejscu przeznaczonym do gromadzenia odpadów komunalnych stwierdzono, w dniu kontroli, obecność ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego. Podmiot nie zgromadził zatem ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w pojemnikach zamkniętych, do tego celu przeznaczonych, ani nie wykazał właściwemu organowi, że stosuje w zakładzie inne typy pojemników lub inne systemy usuwania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego oraz, że stosowanie innego systemu jest właściwe, co stanowi uchybienie wymaganiom określonym w zał. II rozdz.VI, ust 2 Rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego z 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1069/2009 z 21 października 2009r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego zmiana systemu gromadzenia i usuwania przez podmiot ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego wiąże się z obowiązkiem posiadania odrębnego zatwierdzenia. Natomiast spalanie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego może odbywać się tylko w zatwierdzonych spalarniach, co wynika z art. 24 ust. 1 lit.b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 106912009 z dnia 21 października 2009r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego). W ocenie organu samo zawarcie umowy wywozu odpadów komunalnych i ubocznych produktów nie gwarantuje odpowiedniego postępowania z ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego na terenie zakładu. Ponadto organ zwrócił uwagę, że rejestr pozyskiwanych w zakładzie ubocznych produktów nie był prowadzony na bieżąco, przez co nie odzwierciedla faktycznej ilości powstających produktów ubocznych. Podmiot mógł zatem dostosowywać zapisy w rejestrze do pożądanego stanu z opóźnieniem, co uniemożliwiło skuteczne udowodnienie przez podmiot, gdzie i ile produktów składowano. Organ wskazując na §1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 maja 2010 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. Nr 93, poz. 600), podał, że wysokość kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. wynosi: od 5000 zł do 33.000 zł za niespełnienie wymagań określonych w rozporządzeniu nr 852/2004 w załączniku II w rozdziale IV, VI, VII lub X (pkt 6 ww. przepisu). Organ wymierzył najniższą karę pieniężną uwzględniając wielkość produkcyjną podmiotu oraz zakres działalności.

W odwołaniu "A" w B. wniosła o uchylenie powyższej decyzji zarzucając naruszenie: przepisów prawa procesowego tj. art. 77 oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez dowolność ustalenia faktów, niewyjaśnienie stanu faktycznego, niewłaściwe uzasadnienie decyzji a ponadto, rażące błędy w ustaleniach stanu faktycznego tj. ustalenie, że znalezienie fragmentów kości w popiele obok kontrolowanego zakładu jest równoznaczne z brakiem składowania odpadów żywnościowych, niejadalnych produktów ubocznych i innych śmieci w zamykanych pojemnikach pomimo braku stwierdzenia wytwarzania odpadów w postaci kości we wskazanym okresie, a tym samym nieustalenie związku faktycznego pomiędzy działaniem zakładu a znalezieniem kości w popiele.

Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Lekarza Weterynarii decyzją z dnia ... 2015r. znak ..., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), utrzymał w mocy powyższą decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w B..

Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew twierdzeniom strony powodem uprzedniego dwukrotnego uchylenia decyzji organu I instancji było wadliwe sporządzenie uzasadnienia, a nie kwestionowanie prawidłowości zastosowania wskazanych przez organ pierwszej instancji przepisów prawa.

Z załącznika 2, rozdziału VI ust. 2 rozporządzenia 852/2004 wynika, że odpady żywnościowe, niejadalne produkty uboczne i inne śmieci musza być składowane w zamykanych pojemnikach, chyba że podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze mogą wykazać właściwemu organowi, że inny typy używanych pojemników lub systemy usuwania są właściwe. Takie pojemniki muszą być odpowiednio skonstruowane, utrzymywane w dobrym stanie i łatwe do czyszczenia i w miarę potrzeby dezynfekcji. Skarżący wbrew normie prawnej tego obowiązku nie wykonał. Ustawodawca europejski przewiduje alternatywny sposób wykonania obowiązku zezwalając takiemu przedsiębiorstwu na używanie pojemników lub systemów innego typu. Zastosowanie tego alternatywnego rozwiązania wymaga przeprowadzenia przez przedsiębiorstwo sektora spożywczego dowodu na okoliczność, że pojemniki te i systemu są właściwe. Przeprowadzona ... 2014r. kontrola doprowadziła do ustalenia, iż na terenie zakładu znajdują się uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego, które są przetrzymywane poza magazynem i pojemnikiem do tego przeznaczonym. Ustalono, że na terenie zakładu znajdują się fragmenty spalonych kości wieprzowych oraz popiół, które są składowane częściowo z odpadami komunalnymi. Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. ustalił także, że pomieszczenia przeznaczone do magazynowania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego są w nieodpowiednim stanie techniczno-sanitarnym. Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że powiatowy Lekarz Weterynarii w B. w dniach ... oraz ... 2014r. wydał odpowiednio decyzje nr ... oraz ..., w których nakazał skarżącemu przedsiębiorcy usunięcie uchybień, następnie wydłużając termin wykonania obowiązków.

Zdaniem organu sam fakt naruszenia prawa przez skarżącego, polegający na niewłaściwym składowaniu i magazynowaniu produktów pochodzenia zwierzęcego, pozostaje poza sporem. Wprawdzie w odwołaniu negowano istnienie naruszeń, niemniej jednak protokół kontroli, zawierający stosowne ustalenia, nie został przez Skarżącego zakwestionowany. Art. 19f ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej stanowi, że ustalenia ujęte w protokole kontroli stanowią podstawę do podjęcia dalszych czynności, w tym wydania decyzji. Ponadto, wskazując na wyroki WSA w Bydgoszczy (sygn. akt II SA/Bd 934/13 oraz II SA/Bd 933/13), organ odwoławczy podał, że ustalenia poczynione w protokole kontrolnym mogą być negowane jedynie poprzez wniesienie zastrzeżeń do protokołu. Skarżący takich zastrzeżeń nie wniósł, wobec czego wygasło jego prawo negowania ustaleń poczynionych w protokole kontrolnym. Nieprawidłowości te były również przedmiotem procedowania we wcześniej wskazanych decyzjach.

Zarzut odwołania zgodnie z którym, to nie skarżący podmiot umieścił uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego w miejscach, w których nie powinny się znajdować, a mogły zostać one przez kogoś podrzucone, w świetle zasad i doświadczenia życiowego organ odwoławczy uznał za całkowicie niewiarygodny. Zakład prowadzony przez stronę jest otoczonym odpowiednim zabezpieczeniem ochronnym. Nadto w definicji legalnej posiadacza odpadów, zawartej w ustawie o odpadach, wyraźnie wskazano, iż domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów. Strona nie zainicjowała dowodu w kierunku wzruszenia tego domniemania, co zaowocowało przyjęciem, iż to ona była posiadaczem ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego. Odnosząc się do przedłożonej przez odwołującego się umowy o zagospodarowaniu odpadów, organ stwierdził, że przedmiotem tej umowy, nie jest samo zagospodarowanie odpadów na terenie nieruchomości podmiotu, ale ich wywożenie poza obszar nieruchomości przedsiębiorstwa. Powołana w decyzji norma prawa europejskiego nie dotyczy dalszego sposobu zagospodarowania odpadów ale dotyczy ich składowania i zagospodarowywania ich przez przedsiębiorstwo sektora spożywczego z działalnością którego wiąże się powstanie tych produktów lub odpadów. W ocenie organu chodzi więc o moment bezpośrednio po powstaniu ubocznego produktu pochodzenia zwierzęcego, a nie o moment dalszego ich zagospodarowania. W tym zakresie ukarany nie wykazał, że inne typy używanych pojemników lub systemu usuwania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego są przez niego stosowane oraz właściwe. Wobec powyższych okoliczności spełnione zostały przesłanki do uznania odpowiedzialności przedsiębiorstwa. Wojewódzki Lekarz Weterynarii nie dopatrzy się również innych uchybień procesowych organu I instancji, jak również nie dostrzegł naruszenia prawa materialnego, co mogłoby skutkować zmianą zaskarżonej decyzji.

"A" w B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. zarzuciła naruszenie:

- art. 19d ust. 1 pkt 6 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, poprzez odmowę merytorycznej oceny i weryfikacji treści protokołu z kontroli nr ... z 22.04.2014r., z powodu nie wniesienia przez skarżącego zastrzeżeń do niego, w sytuacji, w której w treści protokołu nie zawarto pouczenia o prawie do wniesienia zastrzeżeń oraz o konsekwencjach ich nie wniesienia,

- przepisów prawa procesowego tj. art. 77 oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez dowolność ustalenia faktów, niewyjaśnienie stanu faktycznego, niewłaściwe uzasadnienie decyzji - brak przytoczenia i wyjaśnienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia,

- załącznika nr II w rozdz. VI ust 2 rozporządzenia WE Parlamentu Europejskiego i Rady nr 852/2004 z dnia 29.04.2004r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że fakt znalezienia fragmentów kości w popiele obok kontrolowanego zakładu jest równoznaczny z brakiem składowania odpadów żywnościowych, niejadalnych produktów ubocznych i innych śmieci w zamykanych pojemnikach,

- rażące błędy w ustaleniach stanu faktycznego tj. stwierdzenie, że odpady nie są składowane w zamykanych pojemnikach.

Z tych powodów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 19d ust. 1 pkt 6 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, protokół kontroli weterynaryjnej powinien zawierać pouczenie o prawie wniesienia zastrzeżeń oraz skutkach ich nie wniesienia, organy konsekwentnie odmawiają skarżącemu merytorycznej oceny i ewentualnej weryfikacji treści protokołu z uwagi na nie wniesienie zastrzeżeń co spowodować miało w ich ocenie utrwalenie jego treści i stanu faktycznego w nim stwierdzonego. Skarżący zaznaczył, że nie był świadomy obowiązku wniesienia zastrzeżeń już na tak wczesnym etapie z uwagi na brak pouczenia. Powołując się na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26.11.2013r., sygn. akt II SA/Bd 933/13, skarżąca spółka stwierdziła, że w takiej sytuacji nie zachodzi prekluzja, na którą powołuje się organ a jednocześnie brak jest możliwości ustosunkowania się do kwestii merytorycznych podnoszonych w odwołaniach skarżącego, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji. Decyzję cechuje duży stopniem ogólności, nie przytacza wystarczających norm prawnych, a ponadto brakuje ich omówienia i wyjaśnienia; jako przykład skarżąca podała powołanie się przez organ na domniemanie z ustawy o odpadach, które nie poparte jest żadnym przepisem prawnym.

Zdaniem skarżącej Spółki kara nałożona została w sprzeczności z załącznikiem nr II w rozdz. VI, ust 2 rozporządzenia WE Parlamentu Europejskiego i Rady nr 852/2004 z dnia 29.04.2004r., który nakazuje składowanie odpadów żywnościowych, niejadalnych produktów ubocznych i innych śmieci w zamykanych pojemnikach. Organ ograniczył się do stwierdzenia, że skarżący nie spełnia wymogu o czym świadczą fragmenty spalonych kości oraz popiół pochodzenia zwierzęcego, pomimo, że wielokrotnie wskazywał organom, że stwierdzenie to jest dowolne i nie poparte żadną specjalistyczną oceną, nie są to odpady pochodzące z jego produkcji, ustalenia zawarte w protokole nie stwierdzają, że są to odpady pochodzące z kontrolowanego zakładu. Organ administracji stosuje dowolną interpretację treści protokołu, w sposób nieuprawniony powołując się na bliżej niesprecyzowane domniemania. Spółka zarzuciła, że organ nie odniósł się do wskazanego w uzupełnieniu odwołania zarzutu, iż na tej samej nieruchomości prowadzona jest przez inny podmiot działalność gospodarcza - sklep mięsny. Wobec tego niesłusznie i bez dowodów przypisano skarżącej odpowiedzialność za odpady.

W odpowiedzi na skargę Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie. Zarzut naruszenia art. 19d ust. 1 pkt 6 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej organ uznał za bezzasadny, bowiem skarżąca pomija cel pouczenia o możliwości wniesienia zastrzeżenia. W ocenie organu trzeba mieć na względzie okoliczność, że pomiędzy samym sporządzeniem protokołu kontroli a wydaniem kwestionowanych decyzji Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. wydawał decyzję nr ... z dnia ... 2014r., w której nakazał skarżącemu, wstrzymanie działalności prowadzonej w przedmiotowym zakładzie o WNI ..., związanej z ubojem i rozbiorem zwierząt, do czasu usunięcia uchybień stwierdzonych podczas kontroli przeprowadzonej w dniu ...2014r., udokumentowanej protokołem z kontroli .... Po przeprowadzeniu kontroli ...2014r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie o czym skutecznie powiadomił skarżącego pouczając go przy tym o prawie do czynnego udziału i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W pkt 5 i 9 decyzji nr ... z dnia ... 2014r. Lekarz Weterynarii zobowiązał skarżącego do dokonywania określonych czynności związanych z zagospodarowaniem ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego. Skarżący miał zatem, w opinii organu, prawo negować ustalenia stanu faktycznego podczas toczącego się postępowania a w ostateczności, poprzez odwołanie się od decyzji nakazującej. Tymczasem skarżący nie kwestionował decyzji nr ..., co więcej wykonał nałożone na niego obowiązki, wystąpił nawet do Powiatowego Lekarza Weterynarii o przedłużenie terminu realizacji pkt. 9 ww. decyzji. Organ zwrócił jednocześnie uwagę, że zarzuty dotyczące ustalenia stanu faktycznego skarżący podnosi dopiero w odwołaniu od decyzji administracyjnej organu I instancji nr ... z dnia ... 2014r., którą nałożono na skarżącego administracyjną karę pieniężną za nie spełnianie wymagań weterynaryjnych określonych w rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych. Sam fakt braku pouczenia w protokołach z kontroli podniesiony został dopiero w skardze do sądu administracyjnego i mimo, że skarżący negował ustalenia stanu faktycznego, niemniej nie jest dopuszczalne, aby na potrzeby decyzji nakazującej wykonanie obowiązku, ustalać inny stan faktyczny niż na potrzeby decyzji nakładającej administracyjną karę pieniężną, co doprowadziłoby do nieuprawnionego dualizmu w ustaleniu stanów faktycznych. W ocenie organu odwoławczego stan faktyczny decyzji organu I instancji został ustalony w sposób właściwy i w pełni odpowiada ustaleniom poczynionym w protokole kontroli. W niniejszym postępowaniu organ badał jedynie czy odpady żywnościowe oraz niejadalne produkty uboczne są składowane w zamykanych pojemnikach. Przedmiotowy dla sprawy przepis nie uzależnia możliwości jej zastosowania od tego, skąd odpady żywnościowe albo niejadalne produkty uboczne pochodzą ale wystarczy, że nie są składowane w zamykanych pojemnikach. Nie ma zatem, w ocenie organu, znaczenia podnoszona przez skarżącego kwestia, iż są to odpady żywnościowe, które nie pochodzą z produkcji, jak również bez znaczenia jest okoliczność, że skarżący zajmuje się ubojem i rozbiorem mięsa. Odpierając zarzut nieudowodnienia pochodzenia odpadów z przedsiębiorstwa "A", organ wskazał, że norma prawa europejskiego posługuje się pojęciem odpady żywnościowe oraz niejadalne produkty uboczne, z kolei z art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach wynika domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na danej nieruchomości. Skarżący nie zakwestionował, iż to właśnie on jest władającym powierzchnią ziemi. Domniemanie to ma wprawdzie charakter wzruszalny i można przyjąć, że władający powierzchnią ziemi nie jest posiadaczem odpadów, niemniej jednak, to na władającym powierzchnią ziemi spoczywa ciężar udowodnienia, iż to inny podmiot jest posiadaczem odpadów. Fakt podany przez skarżącego, o obecności innego zakładu na kontrolowanym terenie, nie ma więc znaczenia w przypadku gdy skarżący nie obalił domniemania prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Badając pod tym kątem zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że nie zostały naruszone przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.

Podstawą materialnoprawną wymierzenia stronie skarżącej kary pieniężnej wymienionej w sentencji decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia ... 2014r. był przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2006 r. Nr 17 poz. 127 ze zm.) - zwanej dalej ustawą. Zgodnie z treścią tego przepisu, kto prowadząc przedsiębiorstwo sektora spożywczego nie wykonuje obowiązków lub narusza wymagania w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego, określone w rozporządzeniu nr 852/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia, podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego urzędu Statystycznego.

Na podstawie ust. 2 art. 26 ww. ustawy zostało wydane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzenie z dnia 26 maja 2010 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. Nr 96, poz. 100), określające wysokość kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1, różnicując je w zależności od rodzaju tych naruszeń, społecznej szkodliwości czynu i stopnia zagrożenia dla bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego. Kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, powiatowy lekarz weterynarii (art. 27 ust. 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego). Na mocy art. 4 ustawy, do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że prawodawstwo weterynaryjne, w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. Nr 33, poz. 287 ze zm.), stanowi inaczej.

Zgodnie z art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U. UE L 2004.139.1 z późn.zm.), ogólnym obowiązkiem podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze jest zapewnienie aby na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności odbywających się pod ich kontrolą, spełniane były właściwe wymogi higieny ustanowione w niniejszym rozporządzeniu.

Podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze prowadzące produkcję podstawową oraz te powiązane działania, które są wymienione w załączniku I, postępują zgodnie z ogólnymi przepisami dotyczącymi higieny ustanowionymi w Części A załącznika I oraz z wszelkimi szczególnymi wymaganiami przewidzianymi w rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 (art. 4 ust. 1). Podmioty uczestniczące w którymkolwiek etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności po tych etapach, do których stosuje się ustęp 1, przestrzegają ogólnych wymogów higieny ustanowionych w załączniku II oraz wszelkich szczególnych wymogów przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr /2004* (art. 4 ust. 2).

W art. 5 rozporządzenia wskazano, że podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze opracowują, wykonują i utrzymują stałą procedurę lub procedury na podstawie zasad HACCP. Zasady HACCP obejmują m. in. Określanie wszelkich zagrożeń, którym należy zapobiec, wyeliminować lub ograniczyć do akceptowalnych poziomów (art. 5 ust. 2 lit a), ustanawianie i wprowadzanie w życie skutecznych procedur monitorowania w krytycznych punktach kontroli oraz sprawdzenia skuteczności działania środków, jak również ustanowienie dokumentów i archiwów proporcjonalnych do charakteru i rozmiaru przedsiębiorstwa spożywczego w celu wykazania skutecznego stosowania środków wyszczególnionych w lit. a – f (art. 5 ust. 2 lit d i g). Podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze obowiązane są również do: dostarczania właściwemu organowi dowodów dotyczących zgodności działania z ust. 1 w sposób, w jaki wymagają tego właściwe organy, uwzględniając charakter i rozmiar przedsiębiorstwa spożywczego; zapewnienia, że każdy dokument opisujący procedury opracowane zgodnie z niniejszym artykułem jest zawsze aktualny oraz utrzymywania innych dokumentów i archiwów dotyczących właściwego okresu (art. 5 ust. 4 lit a-c)

W załączniku II rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 regulującym ogólne wymogi higieny dla wszystkich podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze (z wyjątkiem przypadków gdy ma zastosowanie załącznik I), w rozdziale VI, który ma zastosowanie do wszystkich etapów produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności, uregulowano wymagania dotyczące odpadów żywnościowych.

Zgodnie z wymaganiami określonymi w ust. 2 odpady żywnościowe, niejadalne produkty uboczne i inne śmieci muszą być składowane w zamkniętych pojemnikach, chyba, że podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze mogą wykazać właściwemu organowi, że inne typy używanych pojemników lub systemy usuwania są właściwe. Takie pojemniki muszą być odpowiednio skonstruowane, utrzymane w dobrym stanie i łatwe do czyszczenia i, w miarę potrzeby, do dezynfekcji. Należy także przyjąć odpowiednie przepisy, dotyczące gromadzenia i usuwania odpadów żywnościowych, niejadalnych produktów ubocznych i innych śmieci. Magazyny odpadów muszą być zaprojektowane i użytkowane w taki sposób, aby można było utrzymywać je w czystości oraz, w miarę potrzeby, chronić przed dostępem zwierząt i szkodników (ust. 3). Wszystkie odpady muszą zostać usunięte w sposób higieniczny i przyjazny dla środowiska zgodnie z mającym zastosowanie do tego celu prawodawstwem wspólnotowym, i nie mogą stanowić bezpośredniego lub pośredniego źródła zanieczyszczenia (ust. 4).

W rozpatrywanej sprawie w dniu ... 2014 r. Powiatowy Inspektorat Weterynarii (Inspektor weterynarii oraz urzędowy lekarz weterynarii) przeprowadził kontrolę zakładu produkującego produkty pochodzenia zwierzęcego, co jest okolicznością bezsporną potwierdzoną sporządzonym w trakcie tej kontroli (na druku kontroli SPIWet.) protokołem nr .... W protokole kontroli stwierdzono szereg uchybień w tym w zakresie niemożliwości pełnej identyfikowalności produktów, w zakresie higieny w zakładzie (pkt II). W zakresie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego (pkt IV), po skontrolowaniu pomieszczenia oraz kontenera, w którym składowane są uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego kat. 2, stwierdzono, że pomieszczenie to jest oznakowane. Rejestr pozyskanych ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego nie jest prowadzony na bieżąco. Uboje prowadzono bowiem ...,... ..., ... i ... kwietnia 2014r., a ostatni wpis pochodził z ... 2014r. Skontrolowano dokumentację z zakładu utylizacyjnego, odbiór ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego następuje co 2-3 miesiące. W śmietniku na odpady komunalne znaleziono fragmenty spalonych kości oraz popiół z tk. pochodzenia zwierzęcego. W trakcie kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną.

W protokole kontroli określono stwierdzone nieprawidłowości i ich zakres w pkt 1-10, w tym konieczność doprowadzenia do odpowiedniego stanu tech.-sanit. pomieszczenia magazynowego uppz (pkt 9) i przekazania tkanek pochodzenia zwierzęcego do utylizacji (pkt 10) oraz określono zalecenia i skutki stwierdzonych nieprawidłowości.

W tym miejscu, odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 19d ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744 ze zm.), należy zauważyć, że zgodnie z powyższym przepisem z przeprowadzonej kontroli sporządza się protokół kontroli zawierający pouczenie o prawie, sposobie i terminie wniesienia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli i złożenia wyjaśnień oraz o prawie odmowy podpisania protokołu kontroli.

W ocenie Sądu sporządzony w niniejszej sprawie protokół (na wadliwym druku SPIWET-00 wersja z 2006r.), aczkolwiek nie w pełni czyni zadość przepisowi art. 19d ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, bowiem nie zawiera pouczenia o prawie, sposobie i terminie wniesienia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli i złożenia wyjaśnień oraz o prawie odmowy podpisania protokołu kontroli, ale uchybienie to w okolicznościach niniejszej sprawy nie mogło mieć istotnego wpływu na jej wynik. Tylko takie natomiast stwierdzenie uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji, na podstawie przywołanego wyżej art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne." (zob. wyroki NSA z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 62/13, publ. LEX nr 1488135; z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1832/10, publ. LEX nr 1152065). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zaistniała taka sytuacja.

Nie budzi wątpliwości, iż skoro organ Inspekcji Weterynaryjnej, z niezrozumiałych przyczyn, posługuje się nieaktualnym i nieodpowiadającym wymogom ustawy własnym drukiem protokołu kontroli, winien dopełnić wszelkich możliwych czynności, aby w trakcie kontroli w zrozumiałej formie (ustnej lub pisemnej dla zachowania możliwości dowodowych) pouczyć przedstawiciela kontrolowanego zakładu o prawie, sposobie i terminie wniesienia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli i złożenia wyjaśnień oraz o prawie odmowy podpisania protokołu kontroli, co powinno znaleźć potwierdzenie w treści protokołu z kontroli.

Podkreślenia bowiem wymaga, co zdają się ignorować organy, że zgodnie z art. 19e ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, podmiotowi kontrolowanemu przysługuje, przed podpisaniem protokołu kontroli, prawo zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli (ust. 1). Zastrzeżenia zgłasza się na piśmie w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli (ust. 2). W przypadku uwzględnienia zastrzeżeń wniesionych przez podmiot kontrolowany, kontrolujący dokonuje zmian w protokole kontroli przez opisanie zmiany brzmienia jego poszczególnych fragmentów lub dokonanie skreśleń (ust. 3). Podmiot kontrolowany może odmówić podpisania protokołu kontroli, składając w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania wyjaśnienie przyczyn odmowy podpisania (ust. 4). W przypadku zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu kontroli, termin odmowy podpisania protokołu wraz z podaniem jej przyczyn biegnie od dnia doręczenia podmiotowi kontrolowanemu stanowiska kontrolującego wobec zastrzeżeń (ust. 5). Odmowa podpisania protokołu kontroli nie stanowi przeszkody do podpisania go przez kontrolującego i realizacji ustaleń kontroli (ust. 6).

Powyższa procedura zapewnia podmiotowi kontrolowanemu podjęcie skutecznej obrony praw, gdy zamierza on zakwestionować prawidłowość stwierdzonego przez kontrolujących w wyniku kontroli stanu faktycznego, w tym ujawnionych nieprawidłowości oraz ich zakresu i skutków. Ma to istotne znaczenie, bowiem zgodnie z art. 19f ustawy, ustalenia ujęte w protokole kontroli stanowią podstawę do podjęcia dalszych czynności, w tym dokonania ocen, sporządzenia wniosków, zaleceń pokontrolnych, wydania decyzji i sporządzenia informacji dla jednostek nadrzędnych, oraz do powiadomienia właściwego organu w przypadku popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.

Wobec stwierdzenia zatem, że Powiatowy Inspektor Weterynarii w trakcie kontroli przeprowadzonej w zakładzie w dniu ... 2014 r. naruszył powyższe przepisy proceduralne, poprzez niezawarcie w protokole kontroli stosownego pouczenia i nie dokonanie go, bowiem nie wynika to z akt sprawy, przed podpisaniem protokołu kontroli i przy jego przekazaniu kontrolowanemu, konieczne było rozważanie, czy naruszenie to w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy naruszyło prawo kontrolowanego podmiotu do zgłoszenia zastrzeżeń, wobec treści protokołu kontroli, i czy ewentualne zastrzeżenia zostały rozpatrzone przez organy przed wydaniem decyzji nakładającej na stronę sankcje administracyjne, będące następstwem stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości.

Nie budzi wątpliwości, że protokół, wraz z załączoną dokumentacją fotograficzną, stwierdza wystąpienie w kontrolowanym zakładzie nieprawidłowości. Co zasadnie podkreślają organy, ich wystąpienia nie zakwestionował kontrolowany podmiot. Należy bowiem zauważyć, że protokół został podpisany przez przedstawiciela strony (B. W. - jak wynika z odpisu KRS Prezesa Zarządu "A" w B.) bez wniesienia jakichkolwiek uwag lub zastrzeżeń, mimo że w protokole jest do tego przewidziana odpowiednia rubryka. Na druku znajduje się również osobna rubryka wskazująca na możliwość odmowy podpisania przez właściciela protokołu kontroli. W szczególności nie została w trakcie kontroli, przed podpisaniem protokołu, ani przed usunięciem tej nieprawidłowości zakwestionowana okoliczność, iż na terenie zakładu kontrolowanego podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo spożywcze "w śmietniku na odpady komunalne" znaleziono fragmenty spalonych kości oraz popiół z tkankami pochodzenia zwierzęcego.

Podkreślenia wymaga, iż nawet mimo braku stosownego pouczenia, zastrzeżenia co do okoliczności faktycznych stwierdzonych w protokole kontroli podmiot kontrolowany miał możliwość zgłaszać również w toku wszczętego, na podstawie nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie przedmiotowej kontroli i na podstawie tego właśnie protokołu, postępowania zakończonego wydaniem przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. decyzji z ... 2014r. nr .... Decyzją tą organ w związku ze stwierdzonymi w trakcie kontroli ... 2014r. uchybieniami stanowiącymi bezpośrednie niebezpieczeństwo dla zdrowia lub życia ludzkiego, co miało związek również z otrzymaniem wyników badań z przekroczeniem ogólnej liczby drobnoustrojów w próbkach tusz pobranych w trakcie wcześniejszej kontroli ... 2014r. w ramach prowadzonego nadzoru weterynaryjnego, nakazał wstrzymanie uboju i rozbioru w "A" w B., do czasu usunięcia wskazanych uchybień oraz zakazał uboju i wprowadzania do obrotu tusz i mięsa pochodzącego z rozbioru.

W pkt 5 decyzji nakazano między innymi zapewnić pełną identyfikację i właściwe postępowanie z ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego, w pkt 9 doprowadzić do odpowiedniego stanu techniczno-sanitarnego pomieszczenia magazynowe ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, przy czym w uzasadnianiu Powiatowy Lekarz Weterynarii, powołując się na protokół z kontroli z ... 2014r. stwierdził, że kontrola wykazała m.in., uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego przetrzymywane poza magazynem i pojemnikiem do tego celu przeznaczonym, fragmenty kości wieprzowych w części z odpadami komunalnymi, pomieszczenia magazynowe ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w nieodpowiednim stanie techniczno-sanitarnym. Organ przytoczył również stosowne przepisy prawa wspólnotowego, które zostały tym samym naruszone.

Jak zasadnie wskazują organy Inspekcji Weterynaryjnej skarżący podmiot, nie wniósł jakichkolwiek zastrzeżeń czy to do protokołu, który otrzymał ... 2014r., czy to w ramach odwołania od powyższej decyzji, która wszakże stwierdziła i nałożyła obowiązki między innymi w związku ze stwierdzeniem składowania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego poza magazynem i pojemnikiem do tego przeznaczonym. Co więcej, jak wynika z zalegającego w aktach sprawy protokołu kontroli SPIWET-00 nr ... z dnia ... 2014r., sporna nieprawidłowość została usunięta, bowiem tkanki zwierzęce przekazano do zbiorczego kontenera na uppz kat. 2. Ten protokół również został podpisany bez wniesienia uwag i zastrzeżeń (w stosownej rubryce do tego przeznaczonej) przez kierującego zakładem.

Zatem brak jest podstaw aby stwierdzić, że gdyby protokół z kontroli nr ... zawierał pouczenie, o którym mowa w art. 19d ust. 1 pkt 6 ustawy, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne, a tylko takie stwierdzenie pozwala na uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, kwestionowany obecnie przez skarżącą stan faktyczny został (o czym jest mowa poniżej) ustalony przez organy orzekające w sposób pozwalający na wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej.

W następstwie usunięcia części uchybień decyzją z dnia ... 2014r. nr ... Powiatowy Lekarz Weterynarii w B., uchylił własną decyzję z ... 2014r. wstrzymującą ubój i rozbiór w punktach od 1 do 7. Nadto, co wymaga podkreślenia, pismem z ... 2014r. skarżąca Spółka poinformowała Powiatowego Lekarza Weterynarii w B., że przy realizacji pkt 9 decyzji nr ... koniecznym jest opróżnienie pomieszczenia z pojemnika przez odbiorcę odpadów, która nastąpi do dnia ... i wymiany parownika wraz z nałożeniem specjalnej powłoki z uwagi na agresywność środowiska, wnosząc o przedłużenie terminu realizacji nakazu zawartego w pkt 9 decyzji nr ....

Jak wynika z analizy akt sprawy po raz pierwszy kontrolowany przedsiębiorca zakwestionował zarówno fakt stwierdzenia w trakcie kontroli w dniu ... 2014r. na terenie zakładu w miejscu przeznaczonym do gromadzenia odpadów komunalnych odpadów pochodzenia zwierzęcego, w tym popiołu z fragmentami kości wieprzowych, jak również fakt nieodpowiedniego stanu techniczno –sanitarnego pomieszczenia do przechowywania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w odwołaniu z dnia ... 2014r. od decyzji wymiarowej Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. z dnia ... 2014r., kwestionując zgodność z prawem nałożenia kary w wysokości 5000 zł. Podkreślenia wymaga, iż skarżący nie zgłosił żadnych dowodów, mających podważyć te elementy stanu faktycznego, a w tym czasie jakakolwiek weryfikacja kwestionowanych (dopiero na tym etapie) okoliczności była już z przyczyn obiektywnych niemożliwa, skoro wcześniej niekwestionowane a stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości zostały usunięte przez strona skarżącą, w wykonaniu decyzji administracyjnej.

Stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie organ odwoławczy dwukrotnie uchylał decyzję wymiarową organu pierwszej instancji, z przyczyn proceduralnych, co również umożliwiało stronie w toku ponownie prowadzonego postępowania przedstawienie dowodów, mających podważyć moc dowodową ustaleń dokonanych w dokumencie urzędowym – protokole kontroli sporządzonym przez uprawniony organ w zakresie jego właściwości, w obecności kierownika zakładu i podpisanego wszakże bez zastrzeżeń i uwag. Stosownych wniosków dowodowych w tym zakresie strona skarżąca nie zgłaszała, ograniczając się do polemiki z argumentacją organów.

Uwzględniając powyższe, zarzut naruszenia art. 19d ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia o Inspekcji Weterynaryjnej, poprzez odmowę merytorycznej oceny i weryfikacji treści protokołu z kontroli nr ... z ... 2014r. z powodu niewniesienia zastrzeżeń w sytuacji, w której w protokole nie zawarto pouczenia o prawie do wniesienia zastrzeżeń oraz konsekwencjach ich niewniesienia, nie mógł odnieść oczekiwanego skutku. Skarżący bowiem mógł wnieść zastrzeżenia i uwagi do protokołu, nawet mimo braku pouczenia, a nadto wobec stwierdzonego naruszenia także na dalszym etapie postępowania mógł zgłośnić zastrzeżenia do ustaleń protokołu, czego jednak nie uczynił. Podmiot kontrolowany dopiero w odwołaniu od decyzji wymiarowej nie tyle zgłosił zastrzeżenia do treści protokołu co zakwestionował wywiedzione na tej podstawie przez organ konsekwencje prawne i próbował wykazać, że o ile nawet w miejscu przeznaczonym na terenie jego zakładu na odpady komunalne znajdował się popiół z fragmentami kości, czy produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, to organ nie udowodnił, że były tam składowane przez ten podmiot, z naruszeniem wskazanych przepisów. Niezasadnie strona skarżąca zarzuca naruszenie art. 77 K.p.a., bowiem w ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy na podstawie ustaleń kontroli dokonanej przez wyspecjalizowany organ i sporządzonego w prawidłowej formie dokumentu urzędowego – protokołu kontroli, został ustalony w sposób zgodny z przepisami prawa, z uwzględnieniem art. 19f ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej oraz mających w sprawie zastosowanie przepisów wspólnotowych.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał zarówno ustalenia dokonane na podstawie protokołu kontroli, jak i ich następstwa prawne, przywołując przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięcia oraz treść tych, które zdaniem organu decydowały o merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniach wskazanych przez skarżącego oraz organ wyroków tutejszego Sądu w sprawach o sygn. akt II SA/Bd 933/13 i II SA/Bd 934/13 co do charakteru i istoty postępowania kontrolnego oraz znaczenia ustaleń poczynionych w protokole kontroli i ograniczenia możliwości ich podważenia w drodze zgłoszonych zastrzeżeń. W okolicznościach niniejszej sprawy oczywiste było jednakże, że wobec uchybienia organu w pouczeniu strony o możliwości i trybie składania zastrzeżeń odmowy podpisania protokołu i konsekwencji niezgłoszenia zastrzeżeń, ten pogląd nie mógłby ograniczyć obowiązku organu rozważenia i odniesienia się do zastrzeżeń do protokołu zgłoszonych także po wskazanym w ustawie terminie. W tym kontekście jak już wskazano, prawidłowo organ zauważył, że podmiot kontrolowany nie podważał kwestionowanych w niniejszej sprawie ustaleń protokołu kontroli na etapie postępowania związanego z wydaniem decyzji ustalającej konsekwencje stwierdzonych nieprawidłowości, w tym nieprawidłowości związanych z niewłaściwym postępowaniem z odpadami żywnościowymi .

Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. prawidłowo ustalił, na podstawie protokołu kontroli, niekwestionowaną okoliczność, że na terenie kontrolowanej w dniu ... 2014r. jednostki przedsiębiorstwa spożywczego prowadzonego przez skarżąca Spółkę, w murowanym, niezadaszonym miejscu przeznaczonym do gromadzenia przez to przedsiębiorstwo odpadów komunalnych kontrolujący (inspektor weterynaryjny oraz urzędowy lekarz weterynarii), w obecności kierownika zakładu, stwierdzili obecność ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w postaci popiołu zawierającego widoczne fragmenty kości wieprzowych tkanek zwierzęcych. Potwierdza to podpisany bez uwag i zastrzeżeń protokół kontroli oraz załączona do niego dokumentacja fotograficzna. Przedmiotowe odpady żywnościowe, nie były zatem ponad wszelką wątpliwość zgromadzone w zamkniętych, przystosowanych do tego pojemnikach. W toku postępowania, co zasadnie stwierdził organ pierwszej instancji, przedsiębiorca nie wykazał organowi, że stosuje w swoim zakładzie także inne typy pojemników lub inne systemy usuwania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego związanych z jego zakresem działalności, zatem kontrolowany podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze dopuścił się naruszenia wymagań wobec postępowania z odpadami żywnościowymi określonych w załączniku II rozdział 6 ust. 2 rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych.

Należy podkreślić, iż prawidłowość powyższego ustalenia, a jednocześnie niezasadność i dowolność argumentów wyłącznie polemicznych skarżącej potwierdza również stwierdzona w toku kontroli w dniu ... 2014r. nieprawidłowość i niezgodność z wymogami prawa polegająca na nieprowadzeniu aktualnej dokumentacji umożliwiającej kontrolującym jednoznaczne ustalenie, zidentyfikowanie i zweryfikowanie zarówno ilości dokonanego uboju, jak i ilości powstających w związku z tym ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, innych odpadów żywnościowych, i rzeczywistej ilości produktów przekazywanych do utylizacji, lub innej formy dalszego przekształcania. Jak wynika z niespornego ustalenia w przedmiotowym protokole kontroli z ... 2014r. rejestr pozyskanych w zakładzie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego nie był prowadzony na bieżąco (z dokumentacji zakładowej wynikało, że zakład funkcjonował pomiędzy ... a ... 2014r., np. uboje prowadzono w dniach ...,...,...,...,... kwietnia, natomiast ostatni wpis do rejestru pozyskanych ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego pochodził z dnia ... 2014r.). Zdaniem Sądu tak znaczna nierzetelność w prowadzeniu obligatoryjnej dokumentacji, jak zasadnie podnosi Powiatowy Lekarz Weterynarii w powiązaniu ze stwierdzeniem opisanego popiołu z widocznymi częściami kości wieprzowych, mogących pochodzić z uboju i rozdrabniania dokonywanego wszakże w tym zakładzie, potwierdza prawidłowość i wiarygodność ustaleń dokonanych na podstawie protokołu kontroli, że na terenie tego zakładu miało miejsce gromadzenia ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, których nie poddano procedurze odpowiedniego magazynowania. Zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, jest zatem stwierdzenie przez organ, że w okolicznościach niniejszej sprawy niekompletność i nierzetelność powyższej dokumentacji związanej z wytwarzanymi ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego, uniemożliwia skuteczne udowodnienie przez właściciela zakładu, gdzie i ile produktów pochodzenia zwierzęcego składowano w momencie kontroli na terenie jego zakładu, i że stwierdzone odpady żywnościowe nie pochodzą z tegoż właśnie.

Dodatkowo podkreślenia wymaga, że skarżąca Spółka, wskazując na fakt prowadzenia na tej samej nieruchomości działalności przez inny podmiot – sklepu mięsnego, nie podniosła jednocześnie, że stwierdzony w toku kontroli w dniu ... 2014r. na terenie jej zakładu popiół z widocznymi częściami kości wieprzowych z tk. zwierzęcej pochodził ze spalenia produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego - przez ten inny podmiot. Skarżąca nie przedstawiła na te okoliczność żadnego dowodu, nie wskazała np. ani w trakcie kontroli, ani w toku postępowania, że oba podmioty mają wspólne miejsce gromadzenia odpadów. Tym bardziej odpowiedzialności administracyjnej podmiotu za składowanie odpadów zwierzęcych z naruszeniem wskazanej normy nie może zniweczyć argument, iż skarżąca "zajmuje się ubojem i rozbiorem mięsa, w którym to procesie nie powstają odpady produkcyjne w postaci kości".

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności protokołów z przeprowadzonej w dniach ... i ... 2014 r. kontroli na miejscu wykazała, że organ administracyjny nie naruszył procedur dotyczących kontroli obowiązujących w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi, określonych w Rozporządzeniu (WE) nr 882/224 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 kwietnia 2004 r. (Dz. U. UE L.2004165.1 ze zm.).

Stwierdzone w wyniku kontroli nieprawidłowości wyczerpują dyspozycje przytoczonych w decyzji pierwszoinstancyjnej i decyzji organu odwoławczego przepisów prawa wspólnotowego, a kara pieniężna wymierzona została w granicach wysokości kary przewidzianej za dane przewinienie, stosownie do treści § 1 pkt 6, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 maja 2010 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. Nr 93 poz. 600).

Przede wszystkim należy wskazać, że treść przepisów prawa wspólnotowego, będących podstawą wymierzenia kar pieniężnych za analizowaną w niniejszej sprawie nieprawidłowość, a także ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego dowodzi jednoznacznie, że sam fakt zaistnienia określonych w art. 26a ust. 1 tej ustawy okoliczności, mogących stanowić zagrożenie dla ochrony zdrowia i życia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów, stwierdzony w trakcie urzędowej kontroli, pociąga za sobą konsekwencje w postaci kary pieniężnej. W istocie wszelkie okoliczności dotyczące bądź to przyczyn, bądź to rozmiaru uchybienia, czy też ocena dokonana przez podmiot kontrolowany w zakresie przewidywanego skutku w postaci zagrożenia dla zdrowia, lub też zachowanie podmiotu po stwierdzeniu uchybienia, nie mają wpływu na fakt zastosowanie sankcji pieniężnej. Okoliczności te mogą mieć natomiast wpływ na wysokość wymierzonej kary pieniężnej i tak stało się w rozpoznawanej sprawie. Powyższe wynika również z art. 3 Rozporządzenia (WE) Nr 852/2004, w którym mowa jest wprost, iż to podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze zapewniają, że na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności odbywających się pod ich kontrolą, spełniane są właściwe wymogi higieny ustanowione w tym rozporządzeniu.

Prawo wspólnotowe przewiduje instrumenty prawne oraz instytucje prawne, których celem jest wspomożenie podmiotu na drodze przestrzegania prawa żywnościowego. Do powyższych należy zaliczyć zasady HACCP oraz instytucja urzędowego lekarza weterynarii, który posiada stosowną wiedzę specjalistyczną.

Zadania organów Inspekcji Weterynaryjnej wykonują – zgodnie z ust. 2 art. 5 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej: 1) lekarze weterynarii i inne osoby zatrudnione w Inspekcji oraz lekarze weterynarii wyznaczeni do wykonywania określonych czynności; 2) osoby niebędące lekarzami weterynarii wyznaczone do wykonywania określonych czynności o charakterze pomocniczym. Lekarze weterynarii wyznaczeni do wykonywania określonych czynności oraz osoby, o których mowa w ust. 2 pkt 2, wykonują powierzone czynności pod nadzorem i w imieniu organów Inspekcji (ust. 3). Lekarze weterynarii, o których mowa w ust. 2 pkt 1, są urzędowymi lekarzami weterynarii (ust. 4). Zadania i czynności zatwierdzonego lekarza weterynarii określone w przepisach Unii Europejskiej wykonuje urzędowy lekarz weterynarii (ust. 5). Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 1 w/w ustawy wojewódzkim, powiatowym i granicznym lekarzem weterynarii oraz ich zastępcą może być osoba, która:

1) jest lekarzem weterynarii posiadającym prawo wykonywania zawodu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) posiada:

a) 5-letni staż pracy w administracji publicznej w zakresie realizacji zadań związanych z weterynarią - w przypadku wojewódzkiego lekarza weterynarii i jego zastępcy,

b) 3-letni staż pracy w administracji publicznej w zakresie realizacji zadań związanych z weterynarią - w przypadku powiatowego i granicznego lekarza weterynarii i ich zastępców,

c) tytuł specjalisty z epizootiologii i administracji weterynaryjnej lub higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego.

W opozycji zatem do zarzutów podnoszonych w odwołaniu oraz skardze, należy stwierdzić, że urzędowy lekarz weterynarii posiadał wystarczającą wiedzę specjalistyczną i doświadczenie aby, bez potrzeby powoływania w tym zakresie biegłego stwierdzić, że popiół z widocznymi fragmentami kości pochodzi ze spalenia produktów pochodzenia zwierzęcego i stanowi odpad żywnościowy, w rozumieniu wskazanych przepisów, który powinien być przechowywany w zamkniętych przeznaczonych do tego pojemnikach, lub w inny stosowny sposób. Odrębna kwestią pozostaje, kto dokonywał spalenia tych produktów, które były składowane na terenie zakładu, i czy posiadał w tym zakresie stosowne uprawnienie do utylizacji.

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 i 2 Rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych przedsiębiorstwa sektora spożywczego opracowują, wykonują i utrzymują stałą procedurę lub procedury na podstawie zasad HACCP. Zasady te, określone w ust. 1 obejmują:

a) określanie wszelkich zagrożeń, którym należy zapobiec, wyeliminować lub ograniczyć do akceptowalnych poziomów;

b) określanie krytycznych punktów kontroli w działaniu lub działaniach, w których kontrola jest konieczna do zapobieżenia lub wyeliminowania zagrożenia lub do ograniczenia go do akceptowalnych poziomów;

c) ustanowienie limitów krytycznych w punktach kontroli krytycznej, które oddzielają poziom akceptowalny od nieakceptowalnego w celu zapobieżenia, wyeliminowania lub ograniczenia zidentyfikowanych zagrożeń;

d) ustanowienie i wprowadzenie w życie skutecznych procedur monitorowania

w krytycznych punktach kontroli;

e) ustanowienie działań naprawczych, gdy monitoring wykazuje, że krytyczny punkt kontroli jest poza kontrolą;

f) ustanowienie procedur, które powinny być regularnie wykonywane, w celu sprawdzenia, czy środki wyszczególnione w lit. a) - e) działają skutecznie;

g) ustanowienie dokumentów i archiwów proporcjonalnych do charakteru i rozmiaru przedsiębiorstwa sektora spożywczego w celu wykazania skutecznego stosowania środków wyszczególnionych w lit. a) - f).

Jeżeli dokonuje się jakiejkolwiek modyfikacji w produkcie, procesie lub jakimkolwiek działaniu, przedsiębiorstwa sektora spożywczego dokonują przeglądu procedury i wprowadzają niezbędne w niej zmiany.

W myśl art. 5 ust. 4 Rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 przedsiębiorstwa sektora spożywczego: a) dostarczają właściwemu organowi dowodów dotyczących zgodności działania z ust. 1 w sposób, w jaki wymagają tego właściwe organy, uwzględniając charakter i rozmiar przedsiębiorstwa sektora spożywczego; b) zapewniają, że każdy dokument opisujący procedury opracowane zgodnie z niniejszym artykułem jest zawsze aktualny; c) utrzymują inne dokumenty i archiwa dotyczące właściwego okresu.

Skarżąca Spółka zarówno w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji jak i w skardze do Sądu dowodziła, że wprawdzie stwierdzone w protokole kontroli nieprawidłowości miały miejsce, to jednak nie wyczerpywały one norm wynikających ze wskazanych przepisów rozporządzenia (WE) nr 852/2004.

Odnośnie nieprawidłowości opisanej w sentencji decyzji organu I instancji należy wskazać, iż nie budzi wątpliwości, że na terenie kontrolowanego zakładu stwierdzono ponad wszelką wątpliwość odpady żywnościowe i niejadalne produkty uboczne, które nie były składowane w zamykanych pojemnikach, stanowiło to naruszenie obowiązków, o którym mowa w rozdziale VI ust. 1 i 2 załącznika II do Rozporządzenia nr 852/2004. Okoliczność, że skarżąca Spółka powyższą stwierdzoną podczas kontroli nieprawidłowość wyeliminowała, nie uzasadnia uznania, że wymierzenie kary było bezpodstawne. Okoliczność ta miała natomiast wpływ na wysokość kary, którą wymierzono w najniższej wysokości przewidzianej przepisami.

Należy wskazać, że celem decyzji nakazowej jest zapewnienie, aby podmiot prowadzący przedsiębiorstwo sektora spożywczego wykonywał obowiązki nałożone już na niego przepisami prawa wspólnotowego. Decyzja nakazowa uszczegóławia te obowiązki. Celem decyzji wymiarowej jest nałożenie kary pieniężnej za konkretne wykryte naruszenia tych obowiązków. Choć obie decyzje dotyczą tego samego podmiotu oraz stwierdzonych w zakładzie prowadzonym przez ten podmiot uchybień, cel ich wydania oraz podstawa prawna, różnią się. Są to decyzje wydane w odrębnych postępowaniach i mogą zawierać różnice, wynikające choćby z tego, iż decyzja nakazowa nie musiała wskazywać obowiązków, które przed jej wydaniem zostały zrealizowane, natomiast sam fakt stwierdzenia uchybień, mogących stanowić podstawę do nałożenia obowiązków stanowi podstawę do nałożenia decyzji wymiarowej.

Argumenty skargi zdają się mieć na celu wyłącznie uniknięcie kary administracyjnej, wobec wcześniejszego usunięcia nieprawidłowości, co jest zrozumiałe. Jednak argumentacja Spółki podnoszona dopiero po usunięciu nieprawidłowości jest nietrafną polemiką z organami, które przecież posiadają w zakresie prawa żywnościowego konieczne wiadomości specjalne uprawniające je do oceny stanu faktycznego. Powiatowy lekarz weterynarii jako organ właściwy jest uprawniony do przeprowadzenia kontroli, oceny stanu faktycznego i porównania go ze stanem pożądanym w kontekście ewentualnego zagrożenia oraz podejmowania działań w razie stwierdzenia niezgodności, polemika zaś strony odnośnie stanu technicznego pomieszczenia oraz pochodzenia, czy też składu stwierdzonego popiołu z widocznymi fragmentami kości na terenie zakładu sprowadza się do próby zbagatelizowania skutków stwierdzonych niezgodności. To skarżąca Spółka jest podmiotem prowadzącym przedsiębiorstwo sektora spożywczego, zobowiązanym do wykonywania określonych przepisami prawa obowiązków, w razie zaś naruszenia wymagań w tym zakresie skarżąca musi liczyć się z konsekwencjami prawnymi.

Należy zatem wskazać, że ustalenia dokonane podczas kontroli w dniu ... 2014 r. dały podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w trybie powołanego wyżej art. 26 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego i wydania w tym zakresie decyzji o nałożenia przewidzianej przepisami prawa sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej za niespełnienie wymagań określonych w załączniku II w rozdziale VI ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych. Z podanych wyżej przyczyn, zarzut błędnej wykładni powyższej normy prawnej Sąd uznał za nieznajdujący uzasadnionych podstaw.

Z powyższych również względów Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez orzekające w sprawie organy w toku przeprowadzonych postępowań przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Orzekające organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) a w toku postępowania podejmowały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Uzasadnianie zaskarżonej decyzji nie w pełni odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a., jednakże niepełna argumentacja prawna, odwołująca się do wskazań i podstawy prawnej przytoczonej w utrzymanej w mocy decyzji organu pierwszej instancji, nie stanowiła uchybienia, które mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.