Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 380/00
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2001-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 1-2, art. 37 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Jeżeli roboty budowlane związane z budową danego obiektu budowlanego były realizowane w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę, a inwestor nie posiadał decyzji o zmianie tego pozwolenia /art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ to właściwy organ był zobowiązany uchylić dotychczasową decyzję o pozwoleniu na budowę /art. 36a ust. 2 cyt. ustawy/.

Oznacza to, że wznowienie budowy byłoby możliwe dopiero po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę /art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 18 i 19 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw - Dz.U. nr 111 poz. 726/. Są to bowiem przepisy lex specialis, które mają zastosowanie w sytuacji istotnego odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

TEZY

Jeżeli roboty budowlane związane z budową danego obiektu budowlanego były realizowane w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę, a inwestor nie posiadał decyzji o zmianie tego pozwolenia /art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ to właściwy organ był zobowiązany uchylić dotychczasową decyzję o pozwoleniu na budowę /art. 36a ust. 2 cyt. ustawy/.

Oznacza to, że wznowienie budowy byłoby możliwe dopiero po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę /art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 18 i 19 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw - Dz.U. nr 111 poz. 726/. Są to bowiem przepisy lex specialis, które mają zastosowanie w sytuacji istotnego odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na budowę.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi SKT Spółka z o. o. we W. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lutego 2000 r. (...) w przedmiocie przedłożenia dokumentacji technicznej - uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. L. z dnia 28 grudnia 1999 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia 23 lutego 2000 r.(...) wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa - po rozpatrzeniu odwołania Bogusława P. Prezesa Zarządu i Krzysztofa H. Wiceprezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej w T. L. oraz SKT Sp. z o.o. we W. - od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. L. z dnia 28 grudnia 1999 r. (...) nakładającej na Spółdzielnię Mieszkaniową w T. L. obowiązek przedłożenia aktualnej dokumentacji technicznej na prowadzone roboty budowlane, uwzględniające zmianę technologii kotłowni i budowę przyłącza gazowego do budynku kotłowni łącznie z opinią techniczną o prawidłowości zastosowanych rozwiązań technicznych w wykonanej części kotłowni - w terminie do dnia 30 kwietnia 1999 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podkreślił, że organ 1 instancji decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nałożył obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych, wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. Następnie, w odwołaniu od powyższej decyzji SM w T. L. stwierdza, że nie uczestniczy jako inwestor w samowolnie prowadzonej przebudowie kotłowni. Firma "H.-P." Spółka z o.o. we W. zobowiązała się do przebudowy z własnych środków wszystkich kotłowni będących własnością Spółdzielni. Natomiast jako inwestor zastępczy w imieniu spółdzielni została wyznaczona firma SKT, która przejęła w dzierżawę wszystkie kotłownie. Oznacza to, że prowadząca roboty budowlane firma "P." prowadzi roboty samowolnie bez upoważnienia Spółdzielni. Także firma SKT w odwołaniu podnosi zarzuty zgodne ze stanowiskiem Spółdzielni i żąda wydania decyzji na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ jest to jej zdaniem samowola budowlana.

Jednak zdaniem organu II instancji z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w T. L. z dnia 3 lipca 1997 r. (...) udzielono bowiem SM w T. L. pozwolenia na przebudowę osiedlowej kotłowni nr 1, z węglowej na olejową.

Z kolei w dniu 8 października 1999 r. organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrolę robót budowlanych związanych z remontem i przebudową kotłowni osiedlowej SM w T. L. Z ustaleń oględzin wynika, że nastąpiło istotne odstąpienie od udzielonego pozwolenia na przebudowę kotłowni węglowej na olejową. W ramach prowadzonych robót rozpoczęto także montaż nowych kotłów i urządzeń przystosowanych do zasilania kotłowni gazem ziemnych oraz wykonano przyłącze gazowe. Dlatego postanowieniem z dnia 4 listopada 1999 r. (...), wstrzymano prowadzone roboty budowlane. Następnie - właściwy organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wydał decyzję określającą obowiązki, jakie powinien wykonać inwestor, w celu doprowadzenia realizowanych robót do stanu zgodnego z prawem. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty podniesione w odwołaniu o przejęciu obowiązków inwestora na podstawie umów wzajemnych, które upoważniają firmę SKT do użytkowania kotłowni w celu instalacji i eksploatacji Automatycznych Centrali Cieplnych nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę na rzecz innej osoby jest bowiem możliwe, jeżeli przejmie ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji, a także wykaże się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Warunek określony art. 40 Prawa budowlanego nie został przez strony dopełniony, dodał organ II instancji.

W skardze do sądu administracyjnego strona skarżąca wystąpiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W treści skargi podkreśla, że posiada tytuł prawny do dzierżawy pomieszczeń kotłowni przy ul. J. P. II nr 12 na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu 15 maja 1998 r. i nadal obowiązującej. Natomiast "pozwolenie na budowę (...)" wydane zostało na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej w T. L. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w T. L. i dotyczyło przebudowy istniejącej kotłowni opalanej węglem na kotłownię opalaną olejem. Natomiast, prowadzone roboty dotyczyły przebudowy kotłowni na gazową. Ponadto Starosta Powiatowy w T. L. w dniu 21 stycznia 2000 r. wydał decyzję (...) na mocy której pozwolenie na budowę wydane na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej w T. L. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w T. L. zostało uchylone. Dlatego tez, ponieważ przedmiotowe przyłącze gazowe do obiektu zostało wykonane samowolnie, bez żadnego pozwolenia na budowę, z rażącym pogwałceniem przepisów ustawy - Prawo budowlane, a w szczególności art. 28 i art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 musi być traktowane

w kategorii samowoli budowlanej, podkreśliła strona skarżąca.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z ustaleń postępowania dowodowego w tej sprawie jednoznacznie wynika, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od warunków prawomocnego pozwolenia na budowę. Natomiast art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, który jest materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia organów obu instancji stanowi, że wykonanie nakazanych czynności powinno doprowadzić obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem. Przez stan zgodny z prawem należy rozumieć stan odpowiadający warunkom określonym w pozwoleniu na budowę. Oczywiste jest, że przedłożenie określonej dokumentacji do czego została zobowiązana Spółdzielnia Mieszkaniowa w T. L. nie spowoduje, że przedmiotowy obiekt budowlany realizowany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę będzie odpowiadał tym warunkom, a więc, że zaistnieje stan zgodny z prawem. Podzielenie stanowiska zaskarżonej decyzji oznaczałoby, iż po wykonaniu obowiązków określonych w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, właściwy organ zobowiązany byłby do wydania kolejnej decyzji na podstawie art. 51 ust. 1a cyt. ustawy - Prawo budowlane, pomimo, że obiekt budowlany nie odpowiadałby stanowi zgodności z prawem.

Okres 2 miesięcy od dnia doręczenia inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych jest to bowiem okres dla organu nadzoru budowlanego na przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i rozstrzygnięcie o dalszych losach wstrzymanych robót budowlanych /zob. B. Bodziony, R. Dziwiński, P. Gniadzik - "Nowe prawo budowlane z komentarzem wraz z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym" Ośrodek Doradztwa i Szkolenia Jaktorów 1999, str. 167/. Ponadto w świetle dyspozycji art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Oznacza to, że gdyby decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 mogła nakładać wyłącznie obowiązek przedstawienia określonej dokumentacji, to po realizacji tego obowiązku, niezależnie od przedstawionych przez stronę dokumentów i wniosków jakie wynikają z ich treści, właściwy organ byłby zobowiązany wydać decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części byłoby bowiem możliwe, zgodnie z art. 51 ust. 2 tylko w sytuacji braku realizacji obowiązków, o jakich mowa w ust. 1 pkt 2. Dlatego też w takiej sytuacji prawnej i faktycznej prowadziłoby to do wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, pomimo, że przedstawiona dokumentacja techniczna została oceniona jako sprzeczna z przepisami prawa i regułami sztuki budowlanej.

Ponadto jeżeli przedmiotowe roboty budowlane związane z budową danego obiektu budowlanego były realizowane w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę, a inwestor nie posiadał decyzji o zmianie tego pozwolenia /art. 36a ust. 1 ustawy/ to właściwy organ był zobowiązany uchylić dotychczasową decyzję o pozwoleniu na budowę /art. 36a ust. 2 cyt. ustawy/.

Oznacza to, że wznowienie budowy byłoby możliwe dopiero po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę /art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 18 i 19 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy /- Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw - Dz.U. nr 111 poz. 726/. Są to bowiem przepisy lex specialis, które maja/ zastosowanie w sytuacji istotnego odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

Oznacza to, że zaskarżona decyzja naruszyła przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 tejże ustawy.