Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 621/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 § 1, art. 61 a § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zwrotu dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Zarząd Województwa Śląskiego, po rozpatrzeniu wniosku strony D. S. z dnia [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tegoż organu z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...], wydanej przez [...] Centrum Przedsiębiorczości - utrzymał w mocy tę decyzję.

W podstawie prawnej organ powołał art. 104, art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 383 ze zm.), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 486), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 pkt 1, ust. 12 pkt 2 w związku z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1870) oraz art. 2 pkt 7 i art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L Nr 210, poz. 25 ze zm.), art. 152 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L Nr 347 z 2013 r" str. 320). argumentując, iż decyzja ta nie została prawidłowo stronie doręczona.

Wniosek strony z dnia [...] r. o stwierdzenie nieważności dotyczył decyzji Instytucji Pośredniczącej – [...] Centrum Przedsiębiorczości z dnia [...]r. nr [...], zobowiązującej Beneficjenta - Fundację "A" do zwrotu dofinasowania ze środków europejskich wypłaconego w ramach realizacji projektu pn. "[...]" w oparciu o umowę nr [...] z [...] r. wraz z aneksami.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Zgodnie z umową o dofinansowanie projektu nr [...] z dnia [...] r. podpisaną przez M. K. - Członka Zarządu Fundacji "A" (KRS [...]) i B. O. jako pełnomocnika Fundacji "A" oraz zastępcę Dyrektora [...] Centrum Przedsiębiorczości na podstawie pełnomocnictwa Zarządu Województwa Śląskiego dofinasowanie zostało wypłacone Beneficjentowi na "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013

Strony umowy podały następujące adresy dla wzajemnych doręczeń dokumentów, pism i oświadczeń składanych w toku wykonywania umowy:

- [...] Centrum Przedsiębiorczości, ul. X, [...]-[...] C., [...]:

- Beneficjent: Fundacja "A", ul. Y, [...]-[...] B., [...].

Beneficjent został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków wypłaconych beneficjentowi na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] r. wraz z późn. zm. pismem z dnia [...] r. wysłanym na wskazany adres do korespondencji, tj. Fundacja "A", ul. Y, [...]-[...] B.. Zawiadomienie zostało odebrane przez "B" S.A. [...]-[...] B., ul. Y w dniu [...] r. (Podpis odbiorcy: prawdopodobnie: E. P. - podpis mało czytelny - i opatrzona pieczęcią "B").

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Fundacja "A" została zobowiązana do zwrotu środków z dofinansowania. Decyzja ta została doręczona na podany przez Beneficjenta adres do korespondencji. Powyższa decyzja została odebrana pod wskazanym adresem w dniu [...] r. Organ wskazał, że zgodnie z potwierdzeniem odbioru w miejscu "nadanej do - podać dokładny adres przeznaczenia", zostały wpisane dane: Fundacja "A" ul. Y. [...]-[...] B.. W miejscu przeznaczonym do potwierdzenia odbioru, widnieje pieczątka z danymi odbiorcy przesyłki tj.: "B" S.A. [...]- [...] B., ul. Y, tel./fax [...]. NIP [...]. Regon [...]. (Podpis odbiorcy: - prawdopodobnie: E. P. podpis mało czytelny - i opatrzona pieczęcią "B").

Organ wskazał, że w dacie doręczenia decyzji zwrotowej zgodnie z wpisami w KRS uprawnionymi do reprezentacji Beneficjenta byli prezes zarządu D. S. oraz członek zarządu M. K.. Ww. osoby zostały wykreślone z KRS postanowieniem z dnia [...] r.

Wnioskiem z dnia [...] r. D. S. zwróciła się stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r. nr [...] określającej obowiązek beneficjenta - Fundacji "A" do zwrotu dofinasowania ze środków europejskich. We wniosku wskazała, że względem niej zostało wszczęte postepowanie dotyczące odpowiedzialności jej jako członka zarządu za zobowiązania jednostki, w której pełniła funkcję, tj. Fundacji "A". Wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji zobowiązującej Fundację do zwrotu środków podniosła, że decyzja ta nigdy nie została do Fundacji doręczona. Z akt sprawy wynika bowiem, że została odebrana przez podmiot trzeci – "B" S.A., co – zdaniem strony – stanowi samoistną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji.

Za strony postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności organ uznał:

- wnioskodawcę D. S. działającą przez pełnomocnika r.pr. R. O.;

- M. K.,

- Beneficjenta - Fundację "A" (KRS [...]) działająca przez kuratora w osobie D. C. ustanowionego postanowieniem Sądu Rejonowego K. - [...] z dnia [...] r.

Organ wskazał, że dacie doręczenia decyzji zwrotowej zgodnie z wpisami w KRS uprawnionymi do reprezentacji beneficjenta byli prezes zarządu D. S. oraz członek zarządu M. K.. Ww. osoby zostały wykreślone z KRS postanowieniem z dnia [...] r.

Organ dodał, że strony zostały poinformowane o możliwości czynnego udziału w sprawie oraz o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. W wyznaczonym terminie, strony nie zapoznały się z aktami postępowania i nie złożyły wniosków dowodowych.

Zarząd Województwa Śląskiego po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie, decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Centrum Przedsiębiorczości nr [...] z dnia [...] r. zobowiązującej beneficjenta do zwrotu wypłaconych środków.

W toku postępowania m.in. ustalił, że adresatem decyzji [...] Centrum Przedsiębiorczości nr [...] z [...]r. jest Fundacja "A" i decyzja ta została doręczona beneficjentowi na adres ul. Y, [...]-[...] B.. Wskazał, że adres ten Beneficjent wskazał w umowie o dofinasowanie jako adres właściwy do doręczeń i adresem tym posługiwał się również w trakcie realizacji projektu.

W konsekwencji powyższych ustaleń organ stwierdził, iż decyzja została prawidłowo zaadresowana i doręczona. Natomiast fakt pokwitowania odbioru korespondencji z dodatkowym oznaczeniem pieczęci innego podmiotu, tj.: "B" S.A. pozostaje bez znaczenia prawnego i nie wypełnia żadnej z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji.

W toku przeprowadzonych czynności organ ustalił nadto, iż zachodzi szereg powiązań organizacyjnych i osobowych pomiędzy adresatem decyzji nakazującej zwrot dofinasowania oraz podmiotem, którego pieczęć znajduje się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji tj. pomiędzy podmiotami Fundacja "A" a "B" S.A. przejawiającymi się w:

- jednakowym adresie do doręczeń, tj. "B" S.A. (KRS z [...] r. siedziba i adres podmiotu) "B" S.A. ul. Y, [...] -[...] B., Fundacja "A" (KRS z [...] r. oraz KRS z [...] r.) Rubryka 2: siedziba i adres podmiotu: ul. Z, [...]-[...] K. / Rubryka 3: Jednostki terenowe lub oddziały: ul. Y, [...]-[...] B.,

- powiązaniach osobowych, tj.: sprawowania przez R. O. funkcji Prezesa Zarządu "B" S.A. (KRS z [...].) oraz pełnienia przez R. O. funkcji pełnomocnika na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez M. K. członka Zarządu Fundacji "A" oraz D. S. Prezesa Zarządu Fundacji "A" do występowania w imieniu Fundacji "A"; a także z obecnym pełnomocnictwem do reprezentowania D. S. we wszystkich dotyczących jej sprawach (pełnomocnictwo z dnia [...] r.); sprawowania przez B. O. funkcji członka Rady Nadzorczej "B" S.A. (KRS z [...] r.), oraz jednocześnie funkcji pełnomocnika Fundacji "A" zgodnie z aktem notarialnym z [...] r. (również funkcja pełnomocnika przy podpisywaniu umowy o dofinansowanie projektu).

Organ pierwszoinstancyjny, po analizie materiału dowodowego stwierdził jednoznacznie, że decyzja nr [...] z [...] r. została zaadresowana na prawidłowy adres, w swojej treści, tj. rozstrzygnięciu oraz uzasadnieniu - odnosi się do podmiotu będącego stroną w postępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu, tj. Fundacji "A" z siedzibą w K., ul. Z, [...]- [...] K..

Tym samym, decyzja nr [...] z [...]r. została skierowana do podmiotu będącego stroną w postępowaniu administracyjnym.

Faktem jest, iż odbiór decyzji nr [...] z [...] r. adresowanej do "Fundacja "A" ul. Y, [...]-[...] B." poświadczony został pieczęcią podmiotu ""B" S.A. [...]-[...] B., ul. Y, tel./fax [...], NIP [...], Regon [...]", tj. podmiot niebędący stroną w postępowaniu. Niemniej, przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. k.p.a. ) nie jest omyłka w doręczeniu decyzji, lecz rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby niebędącej stroną.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2011 r. II OSK 1347/10, LEX nr 1069001: "Z wadliwością decyzji przewidzianą wart. 156 § 1 pkt4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas gdy nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania. Przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy rozumieć określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu. W żadnym razie faktu doręczenia decyzji nie należy utożsamiać ze "skierowaniem decyzji" w rozumieniu ww. przepisu."

W myśl wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2007 r. II GSK 400/06, LEX nr 351135: "Kwalifikowana wada prawna decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., przesądzająca o nieprawidłowym ukształtowaniu stosunku prawnego, zachodzić będzie wówczas, gdy podmiot, do którego skierowano decyzję, nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a mimo to został przez organ administracji publicznej potraktowany jako strona tegoż postępowania." Instytucja Zarządzająca podzieliła tę wykładnię wielokrotnie podkreślaną w orzecznictwie sądów i przyjęła ją w niniejszej sprawie.

Oceniając zgromadzone w sprawie dowody (omówione w pkt 1 decyzji) w kontekście wskazanej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji organ stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto, istotnym w sprawie jest, że Beneficjent zgodnie z § 4 Umowy, zobowiązał się do realizacji Projektu z należytą starannością.

Zmiany do umowy o dofinansowanie mogły być wprowadzane na podstawie zgodnego oświadczenia Stron Umowy w wyniku wystąpienia okoliczności, które wymagają zmian w treści Umowy, niezbędnych dla zapewnienia prawidłowej realizacji Projektu, a wprowadzanie ich inicjowane mogło być zarówno przez Beneficjenta, jak i przez organ (§ 17 ust. 1 oraz § 16 ust.2 umowy). Decyzja zwrotowa była adresowana na adres podany przez beneficjenta zarówno w umowie o dofinansowaniu jak i późniejszej ww. korespondencji i została doręczona na wskazany przez niego adres. Zdaniem organu, skoro inny podmiot odbierał korespondencję, to jego zachowanie świadczy o tym, iż był zobowiązany do przekazywania korespondencji Fundacji "A", bądź co najmniej uznawał się za upoważniony do odbioru cudzej korespondencji (na co wskazują powiązania personalne pomiędzy dwoma podmiotami).

Organ zauważył, że z uwagi na tożsamy adres ww. podmiotów tj. Fundacji "A" oraz "B" S.A. i powiązania personalne, doręczenie pism przez operatora pocztowego nastąpiło zgodnie z art. 43 k.p.a. W art. 43 k.p.a. ustawodawca uregulował szczególną formę doręczenia, nazywaną doręczeniem zastępczym, sprowadzającą się w istocie do oddania pisma osobie (ze skutkiem doręczenia), która przyjmie na siebie zobowiązanie do doręczenia go właściwemu adresatowi. Zdaniem organu stan faktyczny wpisuje się w dyspozycję art. 43 k.p.a. i oznacza to, że doręczenie pisma pod dawny adres jest traktowane tak jak doręczenie pod adres właściwy, co oznacza, że wywołuje takie same skutki procesowe.

Podsumowując, Zarząd Województwa Śląskiego po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego działając jako organ wyższego stopnia rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w trybie nadzoru jako organ I instancji decyzją z [...] r. nr [...] stwierdził, że decyzja nr [...] z [...] r. nie została dotknięta wadą skutkującą koniecznością stwierdzenia nieważności tej decyzji i odmówił stwierdzenia jej nieważności.

Od decyzji tej skarżąca złożyła wniosek z [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ drugoinstancyjny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zarząd Województwa Śląskiego po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że ustalenia faktyczne poczynione w toku przeprowadzonego postępowania I instancyjnego, zasługują w pełni na aprobatę. Wprawdzie wnioskodawca we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r. nie wskazał konkretnej przesłanki, która jego zdaniem jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzając, że przeslanką stwierdzenia jiewazności decyzji jest fakt odebrania jej przez podmiot trzeci – "B" S.A., jednakże we wniosku z dnia [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, D. S. wskazała wprost zarzut naruszenia art.156 § 1 pkt 4 kpa, uzasadniając swoje stanowisko.

Organ II instancji potwierdził poczynione przez organ I instancji ustalenia faktyczne. Organ drugoinstancyjny podkreślił, że instytucja zarządzająca regionalnym programem operacyjnym, w ramach powierzonych jej zadań, zapewnić musi wydatkowanie środków w ramach operacji (projektu), zgodnie z zasadami prawa unijnego i krajowego.

Przepis art. 26 ust.1 pkt 15a u.z.p.p.r. daje instytucji zarządzającej nie tylko prawo, ale i obowiązek ustalania i nakładania korekt finansowych. Jest ona zobowiązana do badania, czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa, w tym przepisów dotyczących zamówień publicznych, a także innych procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków europejskich, dokonywania oceny wagi tych naruszeń z punktu widzenia budżetu UE i ewentualnie nakładania korekt finansowych. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1 tego przepisu (m.in. wykorzystane środków finansowych z naruszeniem procedur), instytucja zarządzająca wzywa beneficjenta do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie tego terminu, instytucja zarządzająca wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków.

D. S., reprezentowana przez radcę prawnego R. O., zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuciła doręczenie decyzji nr [...] z [...] r. podmiotowi trzeciemu, niebędącemu stroną w sprawie argumentując, że przedmiotowa decyzja została odebrana przez "B" S.A., a nie przez adresata właściwego, tj. Fundację "A" co według niej skutkować powinno nieważnością decyzji.

Po analizie ustalonego stanu faktycznego organ odwoławczy nie zaaprobował zarzutu D. S., a tym samym organ w pełni podzielił stanowisko organu I instancji.

Organ II instancji uznał, że nie ma żadnych wątpliwości, że decyzja nr [...]z dnia [...] r. wydana została wobec strony postępowania, tj. Fundacji "A". Tym samym nie występuje podstawowa przesłanka warunkująca potencjalną nieważność, czyli skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Zdaniem organu również poprawność wysłania decyzji na adres wskazany przez stronę nie budzi wątpliwości.

Organ drugoinstancyjny podkreślił, że decyzja zwrotowa została skierowana do właściwego podmiotu (Fundacja "A"), będącego stroną w postępowaniu i w dodatku na adres przez nią wskazany. Uważa, że to na stronie ciążył obowiązek zapewnienia prawidłowego odbioru korespondencji pod adresem wskazanym jako właściwy. Podkreślił, że prawidłowo organ pierwszoinstancyjny wskazał na szereg powiązań osobowych i organizacyjnych występujących pomiędzy podmiotami Fundacja "A" i "B" S.A.

Organ odwoławczy jest zdania, że nałożenie na organ prowadzący postępowanie w sprawie (a konkretnie na pracownika poczty dostarczającego przesyłkę) wymogu każdorazowej weryfikacji osoby kwitującej odbiór pod właściwym adresem nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Dlatego po ponownym przeanalizowaniu sprawy organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik D. S. radca prawny R O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. z dnia [...] r.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazał, że bezsporne jest, że decyzja została odebrana przez podmiot trzeci - "B" S.A., a nie przez jej adresata Fundację "A". Wskazał, że w Fundacji "A" pracowały inne osoby niż w "B" S.A.

Pełnomocnik poniósł, że mylne doręczenie było wynikiem przeoczenia listonosza, jednak skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji nie swoich zaniedbań.

W odpowiedzi na twierdzenia organu o rzekomych powiązaniach pomiędzy Fundacją "A" i "B" S.A. pełnomocnik podkreślił, że takowych powiązań nie było oraz że organ ich nie wykazał. Dodał, że nawet gdyby takowe występowały, to organ musiałby je wykazać i wskazać, które przepisy zabraniają takowych powiązań.

Wskazał również, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji widniała pieczątka innego podmiotu - organ o tym wiedział i powinien był z urzędu dokonać ponownego doręczenia.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Śląskiego wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca sformułowała dodatkowe zarzuty przeciw decyzji z [...] r. o zwrocie dofinansowania.

W odpowiedzi organ podniósł, że twierdzenia te nie były przez stronę podnoszone w toku postępowania administracyjnego i zostały zgłoszone po upływie terminu zaskarżenia decyzji.

Na rozprawie 17 stycznia 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze oraz podkreślił, że to obowiązkiem organu było zabezpieczenie po stronie skarżącej właściwego podmiotu do odbioru w jej imieniu korespondencji.

Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę, a co do treści pisma z dnia [...] r. stwierdził, że zostało złożone po zakończeniu postępowania administracyjnego, po złożeniu skargi, zatem trudno przyjąć organowi zarzuty, że ich nie rozpatrzył. W dacie wydania decyzji organ w oparciu o dane z KRS nie widział o zmianach jakie miały miejsce w organach strony skarżącej, a treść KRS chroni, w tym wypadku organ wydający decyzję. Z posiadanych pełnomocnikowi wiadomości wynika, że organ I instancji zawiadomił właściwą miejscowo prokuraturę. Zarząd złożył rezygnację z pełnienia funkcji [...] r., natomiast dzień wcześniej złożył wniosek o ogłoszenie upadłości podmiotu. Nie przeszkodziło to w złożeniu w tym samym czasie wniosku o płatność.

Dodatkowo pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, że o rezygnacji członków z pełnionej funkcji został poinformowany Urząd Skarbowy, a dowód na to znajduje się w aktach nr [...] .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie rozważań sądu stwierdzić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji obejmuje zarówno prawidłowość stosowania przepisów postępowania, jak i zgodność z przepisami prawa materialnego. Tylko prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne umożliwiają prawidłową subsumcję stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Zauważenia wymaga przy tym, że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego. Rolą sądu jest bowiem kontrola prawidłowości działania organu administracji w zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem zaskarżenia i oceny jest wydana przez instytucję zarządzającą (Zarząd Województwa Śląskiego) decyzja, utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tegoż organu odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zobowiązującej beneficjenta do zwrotu otrzymanego dofinansowania ze środków europejskich. Strona tego postepowania był zatem beneficjent – Fundacja "A", zaś wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji pochodził od skarżącej D. S., będącej Prezesem jej Zarządu.

Stosownie do art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Zgodnie zaś z art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie organ nie dokonał wszczęcia takiego postepowania z urzędu, zatem aby skutecznie postepowanie takie zostało wszczęte, wniosek w tym przedmiocie musiałaby złożyć strona.

Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, obowiązek zwrotu dofinansowania został nałożony na Fundację "A" i to ona jest stroną postepowania w przedmiocie jego zwrotu. Wobec wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przez D. S. rozważyć należy, czy wniosek ten pochodzi od strony. Zdaniem Sądu orzekającego odpowiedź na tak postawione pytanie winna być przecząca.

Stosownie do art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Interes prawny natomiast to interes wynikający z prawa materialnego, zgodny z nim i chroniony przez to prawo. Winien on przy tym opierać się na konkretnej normie prawa materialnego ustanawiającego prawa i obowiązki. Stroną w postępowaniu administracyjnym jest więc tylko ten podmiot, którego własny interes prawny (uprawnienie, obowiązek) podlega konkretyzacji w tym postępowaniu.

Kategoria interesu prawnego, na której jest oparta legitymacja procesowa w postępowaniu podatkowym, należy do prawa materialnego. W przepisach szeroko rozumianego prawa materialnego musi więc znajdować się norma lub normy prawne przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania decyzji lub podjęcia czynności nakładającej obowiązek lub przyznającej określone uprawnienia. To zaś oznacza, że dla uzyskania przez określony podmiot przymiotu strony nie wystarcza wykazanie jakiegokolwiek interesu, lecz musi to być interes prawny, który ma postać kwalifikowaną. Stroną jest tylko ten podmiot, którego własny interes prawny (obowiązek lub uprawnienie) podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym.

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji skierowanej do Fundacji "A" stroną takiego postępowania niewątpliwie byłaby ta Fundacja, jako że dla niej – jako beneficjenta - regulacje ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i przepisy unijne ustanawiają prawa i obowiązki, co znalazło wyraz najpierw w umowie o dofinasowanie wraz z aneksami, a następnie w decyzjach zobowiązujących do zwrotu.

Natomiast dla określonych tą umową i decyzją praw i obowiązków skarżąca nie posiada statusu strony, jako że nie dotyczą one jej interesu prawnego w podanym wyżej rozumieniu. Ma ona w tej sprawie co najwyżej interes faktyczny, który jednak nie rodzi uprawnienia do żądania stwierdzenia nieważności decyzji zobowiązującej do zwrotu w świetle niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych treści art. 157 § 2 K.p.a.

W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Natomiast gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. (Art. 61a. § 1 K.p.a.). Z zestawienia art. 61 § 1 i 61a § 1 k.p.a. wynika, że z dniem doręczenia organowi żądania strony następuje wszczęcie wstępnej fazy postępowania, w którym organ administracji bada, czy podanie pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, z zatem bada m.in. czy wniosek pochodzi od podmiotu posiadającego przymiot strony w danym postępowaniu. W sytuacji, gdy stwierdzi, że nie pochodzi on od strony, winien był wydać rozstrzygnięcie o charakterze formalnym, tj. odmówić wszczęcia postępowania, zamiast rozpatrywać wniosek strony merytorycznie. Tym niemniej Sąd orzekający uznał, że uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy, albowiem w przypadku obu trybów strona nie uzyskałaby rozstrzygnięcia, jakiego żądała tj. stwierdzenia nieważności decyzji zobowiązującej Fundację do zwrotu otrzymanych środków. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c naruszenie przepisów postępowania tylko wówczas prowadzi do uchylenia decyzji lub postanowienia, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego stanowiska już zupełnie na marginesie i gwoli wyjaśnienia stronie treści przepisów, na jakich oparła ona swe żądanie i zarzut skargi wskazać należy, że przez "skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie" należy rozumieć sytuację, gdy orzeczenie odnosi się do sytuacji prawnej innego niż należy podmiotu, a nie przypadek, gdy następuje jedynie wada w doręczeniu decyzji. Podobny pogląd wypowiedział także WSA w Warszawie w wyroku z 3 listopada 2016r., sygn. akt VII SA/Wa 2671/15, w którym stwierdził, że "Słowo "kieruje" należy rozumieć jako kształtowanie sytuacji prawnej tego podmiotu, np. przez nałożenie określonych obowiązków."

Wreszcie podnieść trzeba i to, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, dlatego wykładnia przesłanek to uzasadniających, wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. winna mieć charakter ścieśniający. Dlatego stwierdzenie nieważności może mieć miejsce tylko wówczas, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad określonych w tym przepisie, zatem nie każdy zarzut naruszenia prawa, nawet zasadny, może prowadzić do wzruszenia decyzji w tym trybie.

Odnośnie dodatkowych wniosków sformułowanych w piśmie procesowym z [...] r. zauważyć trzeba, że nie mogły one być skuteczne na etapie postępowania sądowoadministracyjnego i to z dwóch powodów. Strona w piśmie adresowym do Sądu wskazała bowiem, że "wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Centrum Przedsiębiorczości z [...] r.", podczas gdy – po pierwsze – decyzja ta pozostaje poza granicami niniejszej sprawy, której przedmiotem jest decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności z [...]r., a nie orzeczenie w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z [...] r., po wtóre takie rozstrzygnięcie nie mieści się w katalogu możliwych orzeczeń sądu administracyjnego, przewidzianych w art. 145-150 p.p.s.a.

Wobec faktu, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, nie zachodzą co do niej przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego, a naruszenie prawa procesowego nie miało wpływu na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.