Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2825/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 3
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. G. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł. (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania M. A. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012r" znak: [...], udzielającej D. i A. S. pozwolenia na użytkowanie wiaty wybudowanej samowolnie na nieruchomości przy ul. P.w W., stanowiącej działkę nr cw. [...] z obrębu [...].

Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanej wiaty o pow. 112 m2 na nieruchomości przy ul. P.w W., stanowiącej działkę ew. nr [...] z obrębu [...], usytuowanej przy granicy z nieruchomością P.w W..

W toku przeprowadzonego postępowania dowodowego w tej sprawie ustalono, na podstawie zeznań świadków oraz oświadczenia właścicieli działki nr ew. [...] – D. i A. S. iż przedmiotowy obiekt powstał w 1994r.

Z uwagi na powyższe PINB [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2012r. nałożył na podstawie art. 53 ust. 1 pkt.l i art. 56 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.) na D. i A. S. obowiązek sporządzenia i przedłożenia aktualnej inwentaryzacji budowlanej wiaty usytuowanej na nieruchomości przy ul. P.w W., zawierającą opinię techniczną w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami i normami określającej również czy przedmiotowy budynek nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych iub użytkowych dla otoczenia oraz odbitki z mapy zasadniczej uwzględniającej przedmiotową wiatę, zawierającej domiary obiektu do granic działki.

D. i A. S. wypełnili nałożone na nich obowiązki przedkładając organowi inwentaryzację budowlaną i opinię techniczną sporządzoną przez mgr inż. R. J., posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Ze sporządzonej dokumentacji wynika, że przedmiotowa wiata gospodarcza o konstrukcji stalowej wybudowana jest prawidłowo zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi i nadaje się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Usytuowanie budynku wiaty spełnia warunki określone w § 13.1 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakin powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.)

Ponadto przedłożono aktualną inwentaryzację geodezyjną uwzględniającą przedmiotowy budynek sporządzoną przez uprawnionego geodetę, zaewidencjonowaną przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.

Z akt sprawy wynika, że według Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego [...], zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady [...] z dnia [...] września 1992r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] poz. [...]w dniu [...] października 1992r., przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w obszarze oznaczonym symbolem planistycznym X-72 (strefa możliwości ubanistycznych).

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał ,że sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24.10.1974r. - Prawo budowlane, nie ma wiec podstaw do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu w tym trybie, jak również do zastosowania środków przewidzianych w art. 40 tej ustawy.

Wykluczenie orzesłanek do nakazania rozbiórki budynku oraz wykazana zgodność zrealizowanego obiektu z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy, a także stwierdzenie zdatności obiektu do użytkowania, pozwoliło organowi nadzoru budowlanego na rozstrzygnięcie prowadzonej sprawy poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w oparciu o art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24.10.1974r. - Prawo budowlane Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2012r.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując odwołanie M. A. właścicielki sąsiedniej nieruchomości uznał, że PINB [...] podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż przepisy prawa budowlanego dopuszczają możliwość legalizacji obiektów budowlanych wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej, a obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest zbadać, czy w danej sprawie istnieją okoliczności uzasadniające taką legalizację.

Warunkiem legalizacji obiektu budowlanego, w stosunku do którego zastosowanie ma ustawa Prawo budowlane z 1974 r. jest zgodnie z art. 40 spełnienie przez obiekt następujących przesłanek - obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę lub nie jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju, nie powoduje bądź w razie wybudowania nie spowodowałby niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Zdaniem organu odwoławczego usytuowanie wiaty na nieruchomości przy ul. P.w W. nie narusza ustaleń obowiązującego w dacie jej budowy Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego [...], przewidującego na tym terenie strefę możliwości urbanistycznych. Przedmiotowa wita spełnia również drugą z powołanych wyżej przesłanek koniecznych do jej legalizacji. Zgodnie bowiem z inwentaryzacją budowlaną i opinią techniczną sporządzoną przez mgr inż. R. J., sporny obiekt nadaje się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.

Mając natomiast na uwadze twierdzenie M. A., iż wiata na nieruchomości przy ul. P.w W. narusza prawo Skarżącej jako właściciela nieruchomości sąsiedniej, organ odwoławczy zauważył, iż dochodzenie ewentualnych roszczeń materialnych w związku z naruszeniem prawa własności możliwe jest na gruncie prawa cywilnego a nie budowlanego.

W skardze skierowanej do Sądu M. A. podniosła, że w rozbudowanej i zabudowanej cegłą silikatową oraz zadaszonej w 1999 r. narożnej części obiektu budowlanego znajduje się zbiornik na olej opałowy zasilający kotłownię a wybudowany nielegalnie obiekt nie jest ścianą zabezpieczenia przeciwpożarowego i tym samym stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.

Podniosła również, że sporny obiekt budowlany jest położony w części na terenie, który stanowi część drogi dojazdowej. Uniemożliwia to korzystanie z nieruchomości sąsiednich w szczególności z posiadanego przez nią garażu. Nie ma bowiem możliwości swobodnego wyjazdu z terenu będącego jej własnością. Poza tym zadaszenie obiektu ze spadkiem dachu na stronę mojej działki powoduje ciągłe zalewanie garażu.

Wskazała również, że w części murowanej obiektu znajduje się otwór drzwiowy w odległości mniejszej niż l,5 m od granicy.

Działający z urzędu pełnomocnik M. A. w piśmie z dnia 7 czerwca 2013r. wskazał, że zaskarżona decyzja Organu została wydana z naruszeniem następujących przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego:

art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa co wynikało z braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niedokonania wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania oceny zebranych dowodów w sposób dowolny, z naruszeniem zakresu przysługującej Organowi swobody, poprzez: oparcie ustaleń faktycznych na inwentaryzacji budowlanej i opinii technicznej sporządzonych przez mgr inż. R. J., w sytuacji gdy opracowania te są w sposób widoczny nierzetelne;

ustalenie, że budynek wiaty odpowiada obowiązującym w dacie jego wzniesienia przepisom techniczno - budowlanym, w sytuacji gdy budynek ten będąc usytuowanym na granicy nieruchomości posiada otwór drzwiowy oraz spadek dachu na stronę sąsiedniej nieruchomości;

ustalenie, że budynek wiaty został wybudowany w 1994 roku, w sytuacji gdy przeczy temu obiektywny dowód w postaci zdjęcia lotniczego z 1997 roku;

§ 13 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (dalej: "Rozporządzenie z 1980 r.") poprzez jego niezastosowanie, polegającym na uznaniu, że budynek wiaty odpowiada przepisom techniczno - budowlanym obowiązującym w okresie jego wzniesienia w sytuacji gdy budynek ten będąc usytuowanym na granicy nieruchomości posiada otwór drzwiowy oraz spadek dachu na stronę sąsiedniej nieruchomości, co powoduje odprowadzanie na nią wody opadowej;

art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i niewydanie decyzji nakazującej wykonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku wiaty do stanu zgodnego z przepisami poprzez co najmniej: zamurowanie otworu drzwiowego ściany od strony posesji skarżącej, przebudowę dachu w celu zmiany kierunku spadku jego spadku;

art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja ta naruszała przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania administracyjnego, wskazane powyżej w pkt 1-3.

Mając na względzie podniesione wyżej zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Nadto, na podstawie art. 135 ppsa, wniósł również o uchylenie decyzji Organu I instancji, jako że została ona wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, oraz zachodzi konieczność ponownego wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (art. 138 § 2 kpa).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji (postanowień), a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie Sąd kontrolował decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012r. utrzymującego w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego udzielającej D. i A. S. pozwolenia na użytkowanie wiaty wybudowanej samowolnie na nieruchomości przy ul. P.w W., stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...] na podstawie art. 42 ust .1 i 3 ustawy z dnia 24.10.1974r. - Prawo budowlane.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym i odpowiadającym wymogom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ustalenia faktyczne dokonane w sprawie znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym i w pełni uzasadniały zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. na mocy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a., w tym zawiera prawidłową wykładnię przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia.

Zastosowanie powyższego przepisu było możliwe z uwagi na niebudzące wątpliwości ustalenia organu dot. daty budowy wiata na działce przy ul. P.w W. Nie ulegą watpliwości, że wiata została zrealizowana przed 1 stycznia 1995r. jeszcze przez poprzedniego właściciela nieruchomości co wykazało postepowanie przed organem I instancji w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego ogrodzenia.

Skoro tak to stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414), zamieszczonym w Rozdziale 11 "Przepisy przejściowe i końcowe", przepisów dotyczących orzekania o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Takimi przepisami dotychczasowymi – w zakresie usuwania skutków samowoli budowlanej - są przepisy art. 37 – 42 ustawy z dnia 29 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).

Obowiązujące wówczas przepisy Prawa budowlanego przewidywały możliwość legalizacji samowoli budowlanej, przy spełnieniu określonych warunków.

W zależności od wyników prowadzonego postępowania wyjaśniającego, właściwy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie określonych czynności, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r.) lub wydać decyzję o rozbiórce danego obiektu (art. 37 tej ustawy). Zauważenia jednak wymaga, iż wydanie decyzji o rozbiórce jest obowiązkowe tylko w razie stwierdzenia przesłanek z art. 37 ust. 1 omawianej ustawy. Zgodnie z jego treścią, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Nadto, w świetle art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., właściwy organ może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu zrealizowanego samowolnie, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami, poza wymienionymi w ust. 1.

W sytuacji nieustalenia w postępowaniu dowodowym przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2, a także - w przypadku nie skorzystania z art. 37 ust. 2, organ zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego przewidzianego w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Natomiast formą legalizacji obiektu -w sytuacji, gdy obiekt ten spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego- jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania (v. art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r.). Zatem, jeżeli nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego i nie ma podstaw do zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., organ administracji państwowej powinien usankcjonować popełnienie naruszenia prawa polegające na wybudowaniu obiektu bez pozwolenia na budowę, nakładając na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie i wydając mu pozwolenie na użytkowanie.

W przedmiotowej sprawie organy orzekające wskazały, że nie zachodzą przesłanki z art. 37 ustawy z 1974 r. oraz nie istnieje konieczność wydania orzeczenia w oparciu o art. 40 ww. ustawy. Zdaniem Sądu, tak dokonana ocena jest prawidłowa, uzasadniona stanem faktycznym sprawy a organ powiatowy prawidłowo podjął działania w kierunku "legalizacji samowoli budowlanej" zostały podjęte przez organ, czego efektem jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia[...] sierpnia 2012r" znak: [...], udzielającej D. i A. S. pozwolenia na użytkowanie wiaty której podstawę prawną stanowił art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. po uprzednim wykonaniu przez inwestorów obowiązków nałożonym przez organ powiatowy na podstawie art. 53 ust. 1 pkt.l i art. 56 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r.

Legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa, jeżeli sporna inwestycja nie jest sprzeczna z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie powoduje niebezpieczeństwa, czy też pogorszenia warunków zdrowotnych dla ludzi i mienia. Istotnym w tym zakresie jest, iż ustalenie, że obiekt budowlany wybudowany bez pozwolenia na budowę spełniał wszelkie wymogi Prawa budowlanego z 1974 r. powoduje brak podstaw zarówno do wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 37 ww. ustawy jak i nałożenia obowiązków w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego winien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Na takie orzeczenie pozwala wykładnia celowościowa wskazanego przepisu, uwzględniająca istotę legalizacji samowoli budowlanej i istotę pozwolenia na użytkowanie. Pozwolenie na użytkowanie jest stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania, a także formą legalizacji obiektu samowolnie wybudowanego, w sytuacji gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego (por. wyrok WSA z 9 października 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1186/07, LEX nr 443843, wyrok NSA z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1923/10 ).

Podnieść również trzeba, iż organy orzekające wyjaśniły w toku postępowania, że sporna wiata która została zrealizowana przy istniejącym wcześniej murowanym ogrodzeniu odpowiada wymogom technicznym przewidzianym dla takich obiektów i nie powodują żadnych niebezpieczeństw lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków dla otoczenia. Zauważyć w tym miejscu należy, iż na potrzeby sprawy sporządzona została dokumentacja techniczna, zawierająca m.in. opinię techniczną. Dokumenty te sporządzone zostały przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi i wynika z nich, że sporne urządzenia są użytkowane i nadają się do użytkowania. Powyższe w sposób wystarczający świadczy o tym, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Konkludując, Sąd nie znalazł żadnych powodów do wzruszenia wydanych w sprawie decyzji.

W sprawie uwzględniono zgromadzony w sposób wystarczający materiał dowodowy, w tym wykorzystano opinię techniczną sporządzoną przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, a więc i wiedzą fachową niezbędną do oceny stanu technicznego obiektu. Powyższy dokument, potwierdzał zdatność do użytku budynku warsztatu ślusarskiego, co stanowiło przesłankę wydania pozwolenia na użytkowanie, na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Organ odwoławczy prawidłowo w tym kontekście podniósł w uzasadnieniu decyzji, iż nie ma żadnych podstaw do tego, aby kwestionować sporządzoną na użytek sprawy opinię techniczną, wykonaną przez osobę z odpowiednim przygotowaniem zawodowym zawierającą m. in. ocenę stanu ww. słupa energetycznego. Z tych też przyczyn Sąd nie podzielił tych zarzutów skargi, które dotyczą nieprawidłowo przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego i kwestionując ustalenia faktyczne.

Reasumując, w ocenie Sądu organy obu instancji prowadziły przedmiotowe postępowanie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami procedury. Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.