Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 859/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48, art. 103 ust. 2, art. 52
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1, art. 37 ust. 1, art. 38 ust. 1, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Beata Basak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta C. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], nakazującą J. M. rozbiórkę murowanego budynku garażowego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w C. przy ul. [...] nr [...], wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego Miasta C. – po wszczęciu na wniosek K. S. postępowania w sprawie legalności murowanego budynku garażowego wybudowanego przez J. M. na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w C. – decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowalne z 1974 r. nakazał K. S., jako właścicielowi przedmiotowej nieruchomości, jego rozbiórkę.

W wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez K. S. oraz J. M. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2014 r. uchylił powyższą decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W trakcie ponownie prowadzonego postępowania pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowalnego Miasta C. w dniu [...] czerwca 2014 r. przeprowadzili oględziny przedmiotowej nieruchomości. Podczas przeprowadzanych czynności stwierdzili, że sporny parterowy budynek garażowy murowany posiada wymiary 3,59 x 13,68 m i jest zlokalizowany w granicy z działkami nr ewid. [...], [...] i [...]. Ustalono również, że powierzchnia zabudowy tego obiektu wynosi 49,11 m2, zaś jego kształt utrudnia dostępność do pozostałej części działki od strony wjazdu z ul. [...].

Obecna podczas oględzin pełnomocnik K. S. oświadczyła, że budowę garażu, którego inwestorem i wykonawcą był J. M., rozpoczęto wiosną 1989 r. Zakończenie budowy nastąpiło natomiast na przełomie 1990 i 1991 r.

Na poparcie twierdzenia, że inwestorem tej budowy był J. M., organ pierwszej instancji, w ramach prowadzonego postępowania dowodowego, załączył do akt sprawy wyrok Sądu Rejonowego w C. I Wydział Cywilny z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. akt I C [...] , a także pismo J. M. z dnia [...] czerwca 2015 r., skierowane do PINB Miasta C., w którym jego autor wskazał, że (cyt.) "zezwolenie wydane na moją mamę wraz z dokumentacją (dziennik budowy, protokół odbioru) były w posiadaniu mojej mamy a ja byłem tylko inwestorem".

Do akt sprawy załączono również złożone przez K. S. w dniu [...] kwietnia 2014 r. zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...], wydane na jej prośbę przez Urząd Miasta C. Wydział Gospodarki Przestrzennej Architektury i Budownictwa, w którym poinformowano, że w rejestrach wydanych pozwoleń na budowę nie znaleziono wpisu o wydaniu na rzecz J. M. pozwolenia na budowę garażu na działce nr ewid. [...], a także przedłożoną przez ww. stronę postępowania w dniu [...] października 2014 r. kserokopię pisma Starostwa Powiatowego w C., informującego, że w zbiorach archiwalnych z lat 1989 - 1992 brak jest dokumentacji dotyczącej wydanego na nazwisko L. M. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego.

Ponadto Urząd Miasta C. w piśmie z dnia [...] października 2014 r. poinformował organ pierwszej instancji, że w rejestrach pozwoleń na budowę z roku 1989 nie figuruje nazwisko L. M. oraz, że brak jest rejestrów pozwoleń na budowę z lat 1990-1992.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta C., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowalne z 1994 r., nałożył na inwestora J. M. obowiązek wykonania w terminie do dnia [...] grudnia 2015 r. robót budowalnych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowalnych do stanu zgodnego z prawem, polegających na rozbiórce południowej części budynku garażowego na długości 3,70 m z ponownym wykonaniem ściany południowej z wrotami garażowymi, doprowadzając w ten sposób obiekt do powierzchni zabudowy nie przekraczającej 30 m2.

Organ pierwszej instancji uznał, że skoro przepisy ustawy Prawo budowalne z 1974 r. nie obligowały inwestora ani właściciela lub zarządcy obiektu budowalnego do archiwizowania dokumentacji związanej z realizacją obiektu, a organy wydające decyzje o pozwoleniu na budowę były zobligowane do ich przechowywania przez okres 5 lat, nie można przesądzić, iż sporny obiekt powstał w warunkach samowoli budowalnej. Jednocześnie jednak wskazał, że dla terenu inwestycji w czasie jej realizacji obowiązywał miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony zarządzeniem Naczelnika Miasta C. nr [...] z dnia [...] marca 1975 r. (Dz. Urz. Wojewódzkiej Rady Narodowej z 1975 r. nr 5 poz. 35), w świetle którego przedmiotowa działka położona była na terenie o symbolu 3-MN, przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną. Zgodnie zaś z obowiązującym aktualnie planem zagospodarowania przestrzennego miasta C., przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia [...] grudnia 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Lubel. z dnia 11 lutego 2002 r. Nr 7, poz. 255) działka oznaczona nr ewid. [...], na której zlokalizowany jest garaż, znajduje się na terenie oznaczonym symbolem C6 [...] dopuszczającym realizację budynku gospodarczego i garażu o 1 kondygnacji i łącznej powierzchni zabudowy nie przekraczającej 30 m2. Powierzchnia spornego garażu wynosi natomiast 49,11 m2 i tym samym przekracza powierzchnię zabudowy dopuszczoną w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta C..

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J. M. oraz K. S..

W trakcie postępowania odwoławczego inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowalnego w L. przeprowadzili w dniu [...] października 2015 r. przy udziale stron postępowania oględziny przedmiotowego budynku garażowego, podczas których J. M. podtrzymał stanowisko, iż obiekt ten został wykonany w oparciu o pozwolenie na budowę wydane matce p. L. M. w latach 1991-1992. K. S. stwierdziła natomiast, że budynek został wykonany samowolnie przez J. M. w 1989 r. Wskazany przez J. M. świadek - B. K. oświadczył natomiast, że nadzorował budowę jako kierownik, jednak nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie tego twierdzenia. Podczas oględzin ustalono również, że odległość spornego obiektu od budynku mieszkalnego K. S. wynosi 3 m. Ponownie dokonano także pomiarów przedmiotowego budynku, w wyniku czego stwierdzono, że wynoszą one 3,60 x 13,65 m przy wysokości 2,35 - 2,56 m.

Po rozpatrzeniu odwołania organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] października 2015 r. uchylił w całości ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta C. z dnia [...] sierpnia 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Organ odwoławczy uznał, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego brak było podstaw do przyjęcia, iż przedmiotowy obiekt został zrealizowany w oparciu o pozwolenie na budowę, a nawet gdyby można było tak uznać, to i tak decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wydając nakaz rozbiórki części obiektu organ nie dokonał natomiast oceny, czy obowiązek ten jest wykonalny ze względu na układ konstrukcyjny, a także ze względu na stan techniczny obiektu.

Rozpatrując ponownie sprawę, organ pierwszej przyjął, że skoro w zbiorach archiwalnych organów administracji architektoniczno-budowalnej brak jest potwierdzenia wydania na rzecz J. M. bądź poprzedniej właścicielki działki - L. M., pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, to obiekt ten należy traktować jako wybudowany bez wymaganego przepisem art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane pozwolenia na budowę. Oznacza to, że w sprawie, stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowalne.

Uznając, że sporny obiekt narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania miasta C., przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia [...] grudnia 2001 r. organ pierwszej instancji powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowalne z 1974 r., w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowalne z 1994 r., nakazał inwestorowi J. M. rozbiórkę przedmiotowego budynku.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. wniósł o jej uchylenie w całości i ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto zwrócił się o przeprowadzenie w sprawie następujących dowodów:

- zwrócenie się do Sądu Rejonowego w C. VI Wydział Ksiąg Wieczystych o udzielenie informacji, czy dla przedmiotowej nieruchomości jest urządzona księga wieczysta lub zbiór dokumentów, a w przypadku uzyskania odpowiedzi twierdzącej, dodatkowo o zawnioskowanie wydania odpisu księgi wieczystej;

- przesłuchanie J. M. na okoliczność ustalenia, jak powstał przedmiotowy garaż oraz kto jest obecnie właścicielem nieruchomości, na której jest on posadowiony, a także sposobu przechodzenia prawa własności z L. M. na jej spadkobierców;

- przesłuchanie świadków: J. R. i B. K., na okoliczność ustalenia, jak powstał przedmiotowy garaż (w tym ustalenia kwestii legalności jego postawienia).

Odwołujący wyraził stanowisko, że fakt, iż ani u inwestora, ani w siedzibie organów architektoniczno-budowalnych nie zachował się egzemplarz decyzji o pozwoleniu na budowę, nie uprawnia do stwierdzenia, że sporny budynek został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej.

Rozpatrując odwołanie L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał tym razem decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową. Przychylił się bowiem do stanowiska, że sporny obiekt narusza postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta C., przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia [...] grudnia 2001 r. Działka nr ewid. [...] – w świetle ww. uchwały – znajduje się bowiem na terenie oznaczonym symbolem C6 [...] jako zabudowa jednorodzinna. Plan wprawdzie dopuszcza na tym terenie realizację budynku gospodarczego i garażu, jednak wyłacznie o wysokości 1 kondygnacji i łącznej powierzchni zabudowy nie przekraczającej 30 m. Przedmiotowy garaż posiada natomiast powierzchnię zabudowy 49,11 m2. Ponadto ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dopuszczają możliwości realizacji obiektu garażowo-gospodarczego na granicy działki. Przepisy techniczno-budowalne obowiązujące zarówno w okresie budowy przedmiotowego garażu (tj. § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Trenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki), jak i obowiązujące aktualnie (§ 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), uzależniają natomiast możliwość usytuowania budynku bezpośrednio przy granicy działki od zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W tej sytuacji L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że organ pierwszej instancji zasadnie nakazał rozbiórkę budynku jako wybudowanego niezgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego miasta C.. Organ podkreślił przy tym, że w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, przepisami o planowaniu przestrzennym , o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowalne w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym, że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowalny, od daty jego budowy.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że rozbiórkę przedmiotowego garażu nakazano osobie, która nie jest właścicielem działki, organ odwoławczy podniósł, iż w świetle orzecznictwa sądowego nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej. Pogląd, że w pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może być skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt budowlany, znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych (organ powołał się w tym zakresie na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 listopada 2001 r., sygn. SA/Rz 597/00 oraz z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 576/10).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na przedstawioną powyżej decyzję ostateczną z dnia [...] czerwca 2016 r. J. M. – reprezentowany przez radcę prawnego T. M. – wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- (cyt.) "art. 13 38 ust. 1 ustawy z dnia [...] października 1974 r. Prawo budowlane", poprzez ich błędne zastosowanie i zobowiązanie do rozbiórki przedmiotowego garażu J. M., a nie właściciela tego garażu, czy też chociażby spadkobierców inwestora w osobie L. M.;

2. naruszenie przepisów prawa formalnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 k.p.a. w ten sposób, że organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

- art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego w niniejszej sprawie co spowodowało, że utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Bud9owlanego w C. nakazującego rozbiórkę J. M.;

-art. 89 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie od przeprowadzenia rozprawy mimo, że było to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków.

W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił, że brak jest przepisów prawa, które zezwalają osobie trzeciej ingerować w prawo własności K. S.. K. S. jest jedynym właścicielem nieruchomości (działki nr [...]) od 2008 r. i to na niej ciążył obowiązek dbania o stan techniczny garażu. W związku z tym powinna ona ponosić ujemne skutki prawne swojego zaniedbania w tym zakresie. Przepisy prawa nie przewidują natomiast sytuacji, w której to inwestor musiałby przeprowadzać rozbiórkę budynku stanowiącego własność innej osoby. Brak jest również możliwości wyrażenia zgody przez właściciela, aby to inwestor dokonał rozbiórki garażu.

J. M. podtrzymał ponadto twierdzenie, że sporny garaż został zrealizowany legalnie. Podkreślił, że w celu potwierdzenia tego stanowiska zawarł w odwołaniu wniosek o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków. Organ drugiej instancji nie ustosunkował się jednak do wniosków dowodowych.

W ocenie skarżącego z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika ponadto w sposób jednoznaczny, dlaczego organ drugiej instancji uznał, że przedmiotowy garaż jest niezgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym. Organ ten nie wyjaśnił również, czy wcześniejszy plan zagospodarowania dopuszczał możliwość wybudowania na tym samym terenie garażu o powierzchni większej niż 30 m2 bez ewentualnego pozwolenia.

W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2016 r. nie naruszają bowiem prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.

Przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji jest parterowy budynek garażowy murowany usytuowany na działce nr ewid. [...] – w granicy z działkami nr ewid. [...] i [...], przy ul M. R. [...] w C.. Bezspornym w sprawie pozostaje, że budynek ten został zrealizowany przed dniem [...] stycznia 1995 r. (według oświadczenia K. S. – w 1982 r. zaś według oświadczenia skarżącego J. M. – w latach 1991-1992), a zatem przed wejściem w życie aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) – dalej jako "Pr.bud. z 1994 r." Ustalenie, czy budynek ten został wybudowany – jak to przyjęły organy nadzoru budowlanego – w warunkach samowoli budowlanej, miało zatem zasadnicze znaczenie dla określenia właściwej materialnoprawnej podstawy niniejszego postepowania. W aktualnie obowiązującej ustawie Prawo budowlane reguły dotyczące budynków zrealizowanych jako samowole budowlane określa art 48. Zgodnie jednak z art. 103 ust. 2 Pr.bud. z 1994 r. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W przypadku spornego budynku przepisami dotychczasowymi w rozumieniu powyższej regulacji są natomiast przepisy ustawy z dnia [...] października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) – dalej jako "Pr.bud. z 1974 r."

W ocenie Sądu przyjęcie przez organy nadzoru budowlanego, że przedmiotowy budynek stanowi samowolę budowlaną, było prawidłowe, o czym przesądza analiza zgromadzonego materiału dowodowego. Za taką kwalifikacją spornego obiektu nie może wprawdzie przemawiać samo tylko ustalenie, że (obecnie) w zbiorach archiwalnych Starostwa Powiatowego w C. oraz Urzędu Miasta C. brak jest pozwolenia na jego budowę, jak też nie przesądza o tym fakt, iż takim pozwoleniem nie dysponuje inwestor J. M., skoro w świetle przepisów Pr.bud. z 1974 r. inwestor nie był zobowiązany do archiwizacji takowej dokumentacji, zaś organy architektoniczno-budowlane były zobowiązane dokumentację taką archiwizować jedynie przez okres 5 lat. Okoliczność fizycznego braku pozwolenia na budowę spornego obiektu stanowiła jednak podstawę do przypuszczenia, iż przedmiotowe pozwolenie nie zostało wydane. Przypuszczenie to całkowicie natomiast potwierdza treść protokołu z posiedzenia przed Sądem Rejonowym w C. I Wydział Cywilny z dnia [...] sierpnia 2008 r. w sprawie I C [...], zawierającego zeznania świadka powołanego na wniosek J. M. – J. R., który w sprawie przedmiotowego budynku zeznał:

"Na przełomie lat 1990-1991 tam stał stary budynek drewniany i on się zawalił. Matka powoda (J. M.) bez przerwy dusiła powoda, żeby on zrobił z tym porządek. Ponieważ powód miał firmę budowlaną, nie stwarzało to żadnych problemów. W ciągu jednego roku wybudował budynek garażowy swoją własną firmą. Matka powoda chciała tej budowy, wręcz dopingowała syna. Matka nie finansowała tej budowy, tam się nie przelewało. Matka miała niska emeryturę. Byłem świadkiem, jak powód kupował stal do budowy tego budynku. Budowę budynku garażowego całkowicie sfinansował powód. Nie było pozwolenia na budowę tego budynku, bo to było praktycznie traktowane jako odbudowa istniejącego budynku. (...)". Ponadto świadek J. R. na pytanie pełnomocnika powoda oświadczył: "Kiedy trwała budowa garażu pracowałem w Urzędzie Rejonowym, zajmowałem się właśnie takimi sprawami , wydawaniem pozwoleń na realizację obiektów."

W ocenie Sądu brak jest podstaw, by przytoczonym powyżej zeznaniom odmawiać wiarygodności, zwłaszcza, że pochodzą one od świadka, o przesłuchanie którego wnioskował sam skarżący. Zeznania te zostały zresztą w istocie potwierdzone również przez samego skarżącego podczas rozprawy z dnia 23 kwietnia 2014 r. przeprowadzonej przed Sądem Rejonowym w Chełmie I Wydział Cywilny w sprawie I C 403/13, w której skarżący występował jako pozwany. Wyjaśnił on bowiem wówczas, że: "(...) Ja miałem zakład remontowo-budowlany, mieszkałem z rodzicami i stał tam budynek, który się zawalił. Ja musiałem go wyremontować, bo miałem tam szyld firmy. To nieładnie wyglądało. W tym miejscu, na tych samych fundamentach postawiłem budynek, z tym, że był trochę większy, niż poprzedni. Ja nie potrafię podać powierzchni poprzedniego budynku. To było z inicjatywy mojej mamy, ona mnie o to poprosiła, bo nie miała gdzie trzymać węgla. Trzymała go właśnie tam. Ja nie pamiętam, czy cały czas był tam węgiel. Ja nie występowałem o pozwolenie na budowę, bo nie stawiałem nowego budynku".

W ocenie Sądu powyższe zeznania i wyjaśnienia całkowicie potwierdzają słuszność stanowiska organów nadzoru budowlanego, zarówno w kwestii tego, że inwestorem budowy spornego garażu był skarżący J. M., jak i w kwestii przyjęcia, że obiekt ten został zrealizowany bez uzyskania wymaganego wówczas na podstawie art. 28 ust. 1 Pr.bud. z 1974 r. pozwolenia na budowę. Ubocznie trzeba podkreślić, że z uzyskania takiego pozwolenia nie zwalniała inwestora wówczas okoliczność, iż budynek był realizowany w miejsce poprzedniego budynku drewnianego, który się zawalił. Skoro bowiem przedmiotowy budynek był realizowany w istocie od podstaw (z wykorzystaniem jedynie fundamentów poprzedniego obiektu) inwestycji tej nie można było traktować jako remontu, a jedynie jako odbudowę, która również wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.

W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że organy obu instancji zasadnie jako podstawę orzekania w niniejszej sprawie przyjęły przepis art. 37 ust. 1 Pr. bud. z 1974 r. (w zw. z art. 103 ust. 2 Pr. bud. z 1994 r.), w myśl którego obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W niniejszej sprawie przekonanie organów o konieczności rozbiórki przedmiotowego garażu wynikało z ustalenia, że narusza on postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Trafnie przy tym wskazano w zaskarżonej decyzji, że w świetle tezy wyrażonej w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Pr.bud. z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Pr.bud. z 1994 r., są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym, że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.

Z niewadliwych ustaleń organów wynika, że sporny budynek znajduje się w terenie, dla którego w dacie jego budowy obowiązywał miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony Zarządzeniem nr [...] Naczelnika Miasta C. z dnia [...] marca 1975 r. (Dz. Urz. Wojewódzkiej Rady Narodowej z 1975 r. Nr 5, poz.), w świetle którego działka nr ewid. [...] położona była na terenie o symbolu 3-MN, przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną. Obecnie natomiast działka ta objęta jest postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta C., przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia [...] grudnia 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Lubel. z 2002 r. Nr 7, poz. 255), zgodnie z którym znajduje się ona w obszarze oznaczonym symbolem C6 [...], w którym dopuszczalna jest realizacja budynku gospodarczego i garażu o wysokości 1 kondygnacji i łącznej powierzchni zabudowy nie przekraczającej 30 m2. Ponadto ww. plan miejscowy z 2001 r., jak i poprzedzający go miejscowy plan szczegółowy z 1975 r., nie przewidywały możliwości usytuowania tego rodzaju obiektów w granicy z działką sąsiednią – jak ma to miejsce w przypadku przedmiotowego budynku.

Skoro zatem z niekwestionowanych ustaleń poczynionych podczas dwukrotnie przeprowadzanych w niniejszej sprawie oględzin wynika, że powierzchnia spornego garażu przekracza 30 m2, wynosząc 49,11 m2, a nadto budynek ten usytuowany jest w granicy działki [...] z działkami nr ewid. [...] i [...], to w świetle ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego legalizacja tego obiektu nie jest możliwa, lecz konieczna jest jego rozbiórka.

Końcowo stwierdzić należy, że nie stanowi o wadliwości kontrolowanych decyzji okoliczność, iż orzeczony na ich mocy nakaz rozbiórki został nałożony na inwestora J. M., który obecnie nie posiada tytułu prawnego do działki nr ewid. [...], bowiem obecnie jej jedyną właścicielką jest K. S.. W tym kontekście skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony (m.in.) w wyroku NSA z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 576/10 (LEX nr 1080367), w świetle którego sam fakt, iż inwestor nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości, nie oznacza jeszcze, iż nie można skierować do niego decyzji nakazującej rozbiórkę, a nadto, iż powodowałoby to, że decyzja jest niewykonalna. Jeżeli bowiem inwestor wykonał roboty budowlane w postaci budowy budynku, to uzasadnione jest skierowanie do niego nakazu likwidacji stanu niezgodnego z prawem. Pogląd ten znajduje potwierdzenie również w innych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym w wyroku z dnia 11 września 2015 r. sygn. akt II OSK 112/14, w którym wskazano, że "żaden z przepisów art. 37 oraz art. 40 Pr.bud. z 1974 r. nie nakłada na organy obowiązku badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ani też nie uzależnia wydania decyzji na podstawie art. 37 lub art. 40 Pr.bud. z 1974 r. od tego, czy obiekt został usytuowany w całości albo z przekroczeniem granicy działki stanowiącej własność inwestora. Nie można więc domniemać takiego obowiązku, skoro nie wynika wprost z przepisów prawa", z także w powołanym w zaskarżonej decyzji wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia 21 listopada 2001 r. sygn. akt SA/Rz 597/00 (LEX nr 657613), w którym przyjęto, że "nakaz rozbiórki może być kierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem działki na której zrealizowano określoną inwestycję. Wynika to wyraźnie z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane oraz z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane"

W niniejszej sprawie za uznaniem nakazu rozbiórki skierowanego na J. M. za wykonalny dodatkowo przemawia okoliczność, iż obecna właścicielka działki nr [...] nie tylko wyraża na tę rozbiórkę zgodę, lecz w istocie nałożenia na skarżącego tego nakazu się domagała.

Końcowo wypada wyjaśnić, że nieczytelny dla Sądu był zarzut sformułowany przez pełnomocnika skarżącego w pkt 1. skargi, bowiem wskazana w ramach tego zarzuty jednostka redakcyjna ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ("art. 13 38 ust. 1") nie istnieje.

Z tych wszystkich względów Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.