Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 186/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 145 par.1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, 77 par.1, art. 80, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 60, art. 62a, art. 63, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 71 ust. 1, art. 72, art. 80, art. 74 ust. 3a , art. 81
journal: Dz.U. 2021 poz 2373
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz-Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2019 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] grudnia 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej: K.p.a.) oraz art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 2373) - dalej: u.i.ś., utrzymało w mocy zaskarżoną przez M. B. decyzję Wójta G. K. z [...] października 2019 r. nr [...] wydaną w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.

Rozstrzygnięcia te zostały wydane w następującym stanie sprawy.

Na wniosek D. S. (dalej również: inwestor; wnioskodawca) z dnia [...] listopada 2017 r. (k. 16 akt. adm. I inst.) Wójt G. K. (dalej również: Wójt; organ I instancji) wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia określonego jako "Budowa obory dla 85 sztuk bydła opasowego (68 DJP)", zlokalizowanego na działkach nr [...] w obrębie geodezyjnym: P. , gm. K.. Przedmiotowe przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), wobec czego Wójt postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] na podstawie art. 63 ust. 1 i 4 u.i.ś. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (k. 34).

Przedłożony przez inwestora w toku postępowania Raport o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z "czerwca/lipca 2018 r." (k. 62) został uzupełniony w Aneksie do raportu z dnia [...] września 2018 r. (k. 95) - dalej: Raport.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Wójt G. K. w decyzji z dnia [...] października 2019 r. znak [...] określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia określonego jako "Budowa obory dla 85 sztuk bydła opasowego (68DJP)", zlokalizowanego na działkach nr [...] w obrębie geodez. P. , gm. K..

W uwarunkowaniach tych Wójt m.in. ustalił w pkt 1. rozstrzygnięcia decyzji co do rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia, iż:

- przedsięwzięcie planowane do realizacji na nr ewid.[...] i [...] o łącznej powierzchni 1,02 ha polegać będzie na budowie budynku inwentarskiego nr [...] dla hodowli bydła opasowego; obiekt wykonany zostanie jako wolnostojący, parterowy, niepodpiwniczony z poddaszem nieużytkowym, wyposażony w instalację odgromową; inwestor planuje wybudowanie w południowo-wschodniej części działek nr [...] budynku inwentarskiego nr [...] o charakterze podobnym do istniejących budynków inwentarskich nr [...]; na nieruchomości znajdują się zabudowania gospodarcze, budynek mieszkalny, zbiornik na wody opadowe i roztopowe, płyta obornikowa oraz użytek zielony; z przedłożonego przez inwestora raportu wynika, iż obecnie na tych działkach prowadzona jest hodowla bydła opasowego w 4 budynkach inwentarskich, w których na łącznej powierzchni 438,79 m kw. maksymalna obsada zwierząt może wynieść 99,95 DJP; w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia wnioskodawca planuje budowę obory dla bydła opasowego o powierzchni hodowlanej wynoszącej 377,6 m kw. i zamierza w niej prowadzić chów 85 szt. bydła opasowego (68 DJP),

- projektowana powierzania hodowlana umożliwi większą niż wskazana przez inwestora obsadę zwierząt – maksymalnie 172 szt., tj. 137,6 DJP; łączna możliwa maksymalna obsada gospodarstwa po rozbudowie może wynosić 237,55 DJP,

- powierzchnie obiektów inwentarskich będą spełniały wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz.U. nr 56, poz. 344 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 r. nr 116, poz. 778 ze zm.).

W pkt 2. rozstrzygnięcia decyzji organ ustalił istotne warunki korzystania ze środowiska m.in. poprzez wskazanie, iż:

- czyszczenie obiektów inwentarskich prowadzić bez generowania ścieków (lit. d),

- nie magazynować poza budynkiem obornika pochodzącego z planowanej obory (lit. e), a zgromadzony obornik i gnojówkę zagospodarowywać jako nawóz naturalny zgodnie z przepisami szczegółowymi (lit. f),

- wody opadowe i roztopowe pochodzące z połaci dachów i powierzchni utwardzonych odprowadzać w sposób niezorganizowany do gruntu w granicach nieruchomości będącej we władaniu wnioskodawcy bez powodowania szkody na gruntach sąsiednich (lit. g), przy czym wody opadowe i roztopowe z powierzchni połaci dachowych i terenów utwardzonych mają być odprowadzane powierzchniowo w grunt w obrębie działek, do których inwestor posiada tytuł prawny (lit. l),

- czyszczenie i dezynfekcję budynków inwentarskich należy prowadzić na sucho, bez użycia wody, do dezynfekcji należy używać wyłącznie środków biodegradowalnych (lit. j),

- powstający obornik należy gromadzić w budynku inwentarskim posiadającym nieprzepuszczalne podłoże i raz na pół roku wywozić go na pola w celu rolniczego zagospodarowania, ewentualne nadwyżki przekazywać zewnętrznym odbiorcom na podstawie stosownych umów (lit. k),

- odcieki z niezadaszonych miejsc wybiegów dla zwierząt (gnojowicę) należy gromadzić w szczelnych zbiornikach bezodpływowych i zagospodarowywać je rolniczo (lit. m).

Ustalając w pkt. 3 rozstrzygnięcia decyzji wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.u.i.ś., w szczególności w projekcie budowlanym Wójt wskazał, że:

- w projektowanej oborze o powierzchni hodowlanej nie większej niż 377,6 m kw. prowadzić chów bydła powyżej 1 roku o maksymalnej obsadzie nie większej niż 172 szt., tj. 137,6 DJP; chów realizować w systemie bez uwięzi, w kojcach wielostanowiskowych i na głębokiej ściółce (lit. a),

- w rozbudowywanym gospodarstwie prowadzić chów bydła opasowego o łącznej obsadzie nie większej niż 237,55 DJP (lit. b),

- chów bydła opasowego w nowoprojektowanym obiekcie inwentarskim należy prowadzić w systemie głębokiej ściółki (lit. c),

- każdy z wybiegów otoczyć od strony zewnętrznej (z trzech stron) murkiem z betonu wysokości ok. 0,3 m. Pod wybiegami zlokalizować szczelne zbiorniki bezodpływowe na wody opadowo-roztopowe zanieczyszczone odchodami zwierzęcymi – gnojówkę (lit. g),

- w celu ochrony gruntu, wód gruntowych i podziemnych należy wszystkie obiekty przeznaczone do hodowli wyposażyć w szczelne posadzki zabezpieczające przed przenikaniem zanieczyszczeń do gruntu; wszystkie zbiorniki na nieczystości płynne winny charakteryzować się wysoką szczelnością (lit. i),

- w projekcie budowlanym należy zastosować rozwiązania techniczne, które spowodują, iż inwestycja nie będzie powodowała negatywnego oddziaływania poza terenem, do którego inwestor ma tytuł prawny (lit. j i lit. k),

- inwestycję należy projektować z uwzględnieniem art. 5 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332) oraz przepisami szczególnym i zapewniającymi ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich (lit. n).

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium; organ odwoławczy; organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania M. B. (dalej również: skarżący; zainteresowany), na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło decyzję Wójta Gminy K. z [...] października 2019 r. znak [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W decyzji kasacyjnej organ odwoławczy przede wszystkim podniósł, że w przedłożonym w niniejszej sprawie Raporcie i jego uzupełnieniu zamiast trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.ś., opisano dwa warianty, tj. "wariant proponowany przez wnioskodawcę" (str. 26 Raportu) i "wariant alternatywny" (str. 27 Raportu), jednocześnie wskazując, że wariantem najkorzystniejszym dla środowiska jest wariant proponowany przez inwestora. W ocenie organu odwoławczego stwierdzone braki tych dokumentów (Raportu i jego uzupełnień), stanowiły okoliczność uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji i jej przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zdaniem Kolegium, uzupełnienie Raportu poprzez wskazanie wymaganego trzeciego wariantu, ocena dokonanego uzupełnienia, uzyskanie wymaganych prawem opinii i uzgodnień uzupełnionego materiału dowodowego oraz pozostałe czynności procesowe, które związane są z prowadzeniem postępowania (m.in. zapoznanie stron z materiałem i ustosunkowanie się do ich twierdzeń), miało istotny wpływ na wynik dokonanego rozstrzygnięcia, zaś uzupełnienie materiału dowodowego w niniejszej sprawie w trybie art. 136 K.p.a. naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Prawomocnym wyrokiem z [...] lipca 2021 r. sygn. akt IV SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze sprzeciwu D. S., uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] marca 2021 r., stwierdzając, że przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena, iż w raporcie zostały przedstawione dwa zamiast trzech wariantów realizacji planowanego przedsięwzięcia ma charakter jedynie formalny. Sąd uznał, że okoliczności te nie stanową o naruszeniu przepisów prawa, które należy postrzegać jako istotne braki raportu, czyli takie, które przesądzają o konieczności ponowienia procedur uzgodnieniowych, wobec czego nie było podstaw do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Zdaniem Sądu przedstawienie przez inwestora dwóch wariantów realizacji tego samego przedsięwzięcia – tzw. wariant alternatywny oraz wariant zaproponowany do realizacji jako najkorzystniejszy dla środowiska, są wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu takie działanie nie przesądza o istotnym naruszeniu regulacji z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., gdyż brak trzech wariantów planowanego przedsięwzięcia nie stanowi o tym, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a nadto, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy uniemożliwiał merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu odwoławczym. Sąd stwierdził, że organ I instancji ocenił planowane zamierzenie inwestycyjne w odniesieniu do maksymalnej możliwej obsady zwierząt planowanego do zrealizowania budynku inwentarskiego. Uznał, że konstatacja organu odwoławczego, iż przedstawione w raporcie warianty realizacji przedsięwzięcia dotyczą innego zamierzenia niż planowana do realizacji inwestycja w żadnym zakresie nie została odniesiona do przesłanki wydania decyzji z naruszeniem prawa procesowego. Zdaniem Sądu, organ II instancji nie wyjaśnił, jakie dowody należy przeprowadzić oraz jakie okoliczności ustalić, których brak uniemożliwia rozpatrzenie sprawy w aspekcie ochrony interesów skarżącego, a realizacja zobowiązań ustalonych w decyzji środowiskowej nie wymaga składania przez inwestora dodatkowych zobowiązań. Z powyższych względów Sąd uznał, że Kolegium nie wykazało, iż sformułowane w uzasadnieniu skarżonej decyzji wątpliwości dotyczące zamierzonej inwestycji, zakresu postępowań uzgodnieniowych czy oceny zasadności zarzutów odwołania były tego rodzaju, że merytoryczne załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym było niemożliwe.

Kolegium, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z [...] grudnia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2019 r. nr [...]

Motywując takie rozstrzygnięcie, organ II instancji stwierdził, że w przywołanym wyżej wyroku przesądzono już, że przedstawiona przez inwestora analiza i porównanie wariantów inwestycji jest pełna i wystarczająca dla rozstrzygnięcia sprawy; w konsekwencji uznać należało, że przedstawiony w niniejszej sprawie Raport i jego uzupełnienie (aneks do raportu) jest kompletny. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z wydanym w tej sprawie wyrokiem należało przyjąć, że organ I instancji ocenił planowane zamierzenie inwestycyjne w odniesieniu do maksymalnej możliwej obsady zwierząt zamierzonego do zrealizowania budynku inwentarskiego. W ocenie Kolegium, skoro przeprowadzona analiza oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla maksymalnej obsady bydła wykazała, że nawet przy maksymalnej obsadzie zwierząt w nowym budynku obory przedsięwzięcie nie przekroczy standardów środowiskowych, to tym bardziej nie przekroczy ich przy planowanej obsadzie o połowę mniejszej. Organ II instancji uznał również, że zaskarżona decyzja zawierała odpowiedni opis planowanego zamierzenia inwestycyjnego, a także otoczenia tej inwestycji. W tym względzie Kolegium wskazało m.in., w pkt 3 lit. a osnowy decyzji organu I instancji określono konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym wymagania dotyczące ochrony środowiska dla obory o powierzchni hodowlanej nie większej niż 377,6 m kw., w której można prowadzić chów bydła powyżej 1 roku w maksymalnej obsadzie nie większej niż 172 sztuk zwierząt, tj. 137,6 DJP a chów należy zrealizować w systemie bez uwięzi w kojcach wielostanowiskowych i na głębokiej ściółce. Organ odwoławczy stwierdził, że z treści wiążącego w sprawie wyroku wynika, iż "taki opis przedsięwzięcia nie pozostaje w sprzeczności z rodzajem przedsięwzięcia określonego/planowanego przez wnioskodawcę i tym samym nie wyklucza jego realizacji". Zdaniem Kolegium inwestor będzie mógł prowadzić wyłącznie przedsięwzięcie w kształcie określonym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; wszystkie emisje związane z eksploatacją przedsięwzięcia nie będą miały znaczącego wpływu na środowisko, gdyż z Raportu i jego uzupełnienia wynika, że oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia nie przekroczy dopuszczalnych norm i nie wpływanie negatywnie na środowisko.

Zastrzeżenia skarżącego dotyczące odprowadzania wód opadowych i roztopowych na terenie inwestycji Kolegium uznało za niezasadne, wskazując na postanowienia zawarte w decyzji organu I instancji (pkt 2 lit. g i l) oraz odwołując się do treści art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.).

M. B. w skardze na decyzję Kolegium z dnia [...] grudnia 2021 r. zarzucił temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że budowa obory przez inwestora nie spowoduje oddziaływania na środowisko.

W uzasadnieniu podniósł, że w sprawie nie przeprowadzono rzetelnej oceny planowanej inwestycji, a przedstawione przez inwestora w raporcie warianty różnią się wyłącznie znaczną zmianą w zakresie planowanej obsady (65 DJP a 137,6 DJP) przy tym samym sposobie chowu i tej samej lokalizacji i powierzchni obory, a wariant 137,6 DJP wpłynie negatywnie na środowisko, co skutkować będzie negatywną oceną w kontekście ochrony środowiska; przedstawienie takich wariantów merytorycznie zaprzecza wartości operatu. Zdaniem strony, jeżeli w tym samym obiekcie, przyjmując taką samą technologię chowu można założyć hodowlę 65 DJP, ale także 137,6 DJP – czyli dwukrotnie większą, to jak taka decyzja może chronić jego interesy, jeżeli inwestor po wybudowaniu obory zgodnie z decyzją może zwiększyć obsadę dwukrotnie, obchodząc w ten sposób prawo. Wskazując na art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.ś., skarżący zauważył, że decyzja o środowiskowych oddziaływaniach uwzględnia w obliczeniach tylko najniższy próg 65 DJP, mimo że podany budynek jest tak duży, iż pomieści 137,6 DJP. Jego zdaniem, skoro w raporcie dopuszcza się powiększenie obsady w całym gospodarstwie do 210 DJP, to należało rzetelnie uwzględnić emisję zanieczyszczeń dla łącznej obsady, a nie wykazywać tylko zanieczyszczenia obsady planowanej. Poza tym podniósł, że w raporcie nie uwzględniono substancji odorowych ani czasu wchłonięcia azotanów, a przecież potrzeba 1 roku, aby ziemia wchłonęła azotany; nie uwzględniono w raporcie oddziaływania skumulowanego. Wyjaśnił również, że na działce nr [...], w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestora, planuje wybudować siedlisko i od lat czeka na wydanie decyzji o warunkach zabudowy, której wydanie blokuje Wójt Gminy K. co potwierdza Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając po raz piąty decyzję o odmowie budowy mojego siedliska. Zawrócił także uwagę na kwestie związane z odprowadzaniem wody i wód gnojowych z terenu inwestycji.

Przy tak sformułowanych i umotywowanych zarzutach zainteresowany wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy K. , jako wydanej z oparciem się na błędnym operacie dotyczącym oddziaływania inwestycji na środowisko.

W odpowiedzi Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia i wniosło o oddalenie skargi, odwołując się od argumentacji przedstawionej w zaskarżonej decyzji.

Przy piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2022 r. (k. 8 akt sąd.) skarżący w uzupełnieniu skargi dołączył do akt opracowanie "Wybrane uwagi do inwestycji pt. Budowa obory dla 85 szt. bydła opasowego (68 DJP) zlokalizowanego na działkach nr [...] w obrębie geodezyjnym: P. , gm. K." dr inż. J. M. K. z dnia [...] lutego 2022 r., podnosząc, że przedmiotowy raport nie jest kompleksowy i uwzględniający wszystkie możliwe zagrożenia dla środowiska związane z realizacją tego przedsięwzięcia.

Z kolei w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2022 r. (k. ) skarżący ponownie uzupełnił swoje stanowisko, przedstawiając argumentację przemawiającą za tym, że organy nie zbadały faktycznej obsady w planowanym nowym budynku (deklarowana obsada to 68 DJP, podczas gdy obiekt umożliwia obsadę 137,6 DJP), a także nieuwzględnienie, że w dotychczas istniejących 4 budynkach możliwa jest obsada bydła opasowego w liczbie ok. 190 DJP, a nie 99,95 DJP, zaś łączna obsada w istniejących 4 i kolejnym planowanym budynku na działkach nr [...] sięgnie wielkości 327,6 DJP, a zatem przekroczy próg 210 DJP wynikający z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia z dnia [...] listopada 2010 r. Skarżący odwołał się w tym względzie do sporządzonych na jego zlecenie przez dr inż. J. M. K. uwag do raportu.

Pełnomocnik D. S. i M. S. w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2022 r. (k. 65 akt sąd.) wniósł o oddalenie skargi, popierając stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie przez organy obydwu instancji.

Na rozprawie w dniu [...] maja 2022 r. (k. 121 akt sąd) pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i podniósł, że poza działkami, których dotyczy niniejsze postępowanie, inwestorzy mają na innych działkach inne obory, na których również utrzymują bydło, jednak nie jest w stanie wskazać numeru działki. Pełnomocnik stwierdził, że to wszystko powinno być rozpatrywane łącznie, a brak uwzględnienie powyższego powoduje zaniżenie DJP. Jego zdaniem istniejące już zabudowania generują odór i wykorzystanie terenu jest tak intensywne, że nie powinno tam już być dodatkowego bydła. Ponadto pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o zwrot kosztów postępowania. Z kolei pełnomocnik wyżej wskazanych uczestników postępowania podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium z dnia [...] grudnia 2021 r., w której organ II instancji, po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, utrzymało w mocy zaskarżoną przez M. B. decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2019 r. W tej ostatniej decyzji Wójt Gminy K. ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia D. S. określonego we wniosku jako "Budowa obory dla 85 sztuk bydła opasowego (68DJP)", zlokalizowanego na działkach nr [...] w obrębie geodez. P. , gm. K..

Podstawą prawną tego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Inwestycja ta została zakwalifikowana przez organy do przedsięwzięć określonych w § 3 ust. 1 [pkt 103] rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.i.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Według art. 71 ust. 2 u.i.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zasadniczo wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji wskazanych w art. 72 ust. 1 tej ustawy, w tym m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę (pkt 1) lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (pkt 3). Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a (art. 72 ust,. 3 zd. pierwsze). Ponadto zgodnie z art. 59 ust. 1 u.i.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

Przywołane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), wydane na podstawie art. 60 u.i.ś., zalicza tego rodzaju przedsięwzięcie, jakie zostało formalnie określone we wniosku inwestora z dnia [...] listopada 2017 r., do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ I instancji finalnie zakwalifikował to przedsięwzięcie do kategorii wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia [wskazywał jednak również niekonsekwentnie na § 3 ust. 1 pkt 102], obejmującej chów lub hodowlę zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), jeżeli działalność ta prowadzona będzie w odległości mniejszej niż 100 m od terenów wskazanych w tym przepisie (lit. a) – m.in. terenów mieszkaniowych i innych terenów zabudowanych (z wyjątkami), względnie na obszarach objętych formami ochrony przyrody, wskazanych tym przepisie (lit. b). Z kolei § 3 ust. 1 pkt 102 obejmuje chów lub hodowlę zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). Natomiast § 2 ust. 1 w pkt 51 stanowi, że przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko jest chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza); współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia.

Dodać należy, że rozporządzenie to, pomimo zastąpienia kolejnym aktem wykonawczym w 2019 r. wciąż znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie ze względu na datę wszczęcia postępowania (wniosek z dnia [...] listopada 2017 r.; data wpływu do organu: [...] grudnia 2017 r. – k. 1 akt adm.). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839) stanowi bowiem w § 4, że do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. W stosunku do tej inwestycji Wójt postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. znak [...], wydanym na na podstawie art. 63 ust. 1 i 4 u.i.ś., uwzględniając opinie, o których mowa w art. 64 ust. 1 u.i.ś., stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (k. 34).

Przedłożony przez inwestora w toku postępowania Raport z 2018 r. został uzupełniony w Aneksie do raportu z dnia [...] września 2018 r. (k. 62, 95) i był przedmiotem procedowania organów współdzielących w wydaniu decyzji, m.in. z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w P. (dalej: RDOŚ w P.) i Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w G. W. (dalej: PPIS w G. W. ). RDOŚ w P. postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. znak [...] uzgodnił w toku postępowania realizację przedsięwzięcia oraz określił warunki jego realizacji, stwierdzając, że w projektowanej oborze o powierzchni hodowlanej nie większej niż 377,6 m. kw. należy prowadzić chów bydła powyżej 1 roku o maksymalnej obsadzie nie większej niż 172 szt., tj. 137,6 DJP (pkt 1), a w rozbudowywanym gospodarstwie prowadzić chów bydła opasowego o łącznej obsadzie nie większej niż 237,55 DJP (k. 94). PPIS w G. W. w piśmie dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] (k. 139) podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wyrażone w postanowieniu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] (k. 77) w zakresie wymagań higieniczno-zdrowotnych dla planowanego przedsięwzięcia określonego przez ten organ jako "Budowa obory dla 85 sztuk bydła opasowego (68DJP)". Ponadto również Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] (dalej: Dyrektor RZGW w P.) w postanowieniu z dnia [...] listopada 2018 r. znak [...] PGWWP uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia w proponowanym do realizacji wariancie obejmującym maksymalnie 85 sztuk bydła opasowego w planowanym budynku inwentarskim nr [...], tj. 68 DJP oraz określił warunki jego realizacji.

Ze względu na fakt uchylenia przez tutejszy Sąd w prawomocnym wyroku z dnia [...] lipca 2021 r. sygn. akt IV SA/Po [...], uwzględniającym sprzeciw inwestora, uprzednio wydanej w przedmiotowej sprawie przez Kolegium decyzji kasacyjnej z dnia [...] marca 2021 r., należy wyjaśnić zakres związania przedmiotowym wyrokiem.

Przepis art. 153 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej: P.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Trzeba jednakże mieć na uwadze, że przepis art. 64e P.p.s.a., jako lex specialis w stosunku do art. 134 § 1 P.p.s.a., w sposób zasadniczy różnicuje postępowania sądowe w przedmiocie sprzeciwu bądź skargi. Zgodnie z art. 134 i art. 145 P.p.s.a. skarga otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, jak i norm o charakterze proceduralnym. Natomiast art. 64e P.p.s.a. wyraźnie zawęża kontrolę sądową do oceny "jedynie" przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Wobec powyższego uprawnione jest stanowisko, że w postępowaniu sądowym zainicjowanym sprzeciwem sąd administracyjny nie weryfikuje prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego, w ramach których organ odwoławczy stwierdził potrzebę wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Sąd nie rozstrzyga, tak jak w przypadku skarg rozpatrywanych na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., tj. w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami środka zaskarżenia oraz powołaną podstawą prawną (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 512/21, dostępny w Internecie pod adresem: http:orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej jednak sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia wprawdzie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Nie odnosi się zatem bezpośrednio do kwestii związanych z innymi zagadnieniami natury pozaprocesowej, łączącymi się z oceną legalności wydanego w postępowaniu administracyjnym aktu (patrz np. wyroki NSA z dnia 23 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1436/19 i 26 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3311/19 i 23 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 512/21, dostępne jw.).

Wobec tego w orzecznictwie konsekwentnie wyrażany jest pogląd, że z uwagi na skutki prawne wynikające z art. 170 i art. 153 P.p.s.a. należy wykładać art. 64e i art. 151a § 1 P.p.s.a. w ten sposób, że określone w tych przepisach granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu nie obejmują oceny decyzji kasacyjnej w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 P.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że stronami postępowania w przedmiocie sprzeciwu są wyłącznie skarżący oraz organ, który wydał decyzję. Z uwagi na tak zmodyfikowany zakres podmiotowy spraw wywołanych sprzeciwem oraz ograniczenie kontroli sprawowanej przez sąd drugiej instancji (art. 151a § 3 P.p.s.a.) sprzeciw nie jest środkiem służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji (por. np. wyroki NSA z dnia 17 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 3517/18 i 29 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2030/19, dostępne jw.). Stąd też należy przyjąć, że granice związania wyrokiem sądu administracyjnego wydanym na skutek wniesienia sprzeciwu nie obejmują oceny decyzji kasacyjnej w powyższym zakresie, co przede wszystkim odnosi się do sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 1267/20, dostępny jw.) – i to nawet gdyby została wyrażona w wyroku wydanym na podstawie art. 64e i art. 151a P.p.s.a. w celu zbadania istnienia podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a.

W takich warunkach Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że przedstawione przez organ II instancji we wcześniejszej decyzji kasacyjnej z dnia [...] marca 2021 r. kwestie nie stanowiły odpowiednio uzasadnienia dla wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Nie oznaczało to jednak, że w sprawie nie zachodziły inne okoliczności, pominięte przez organy administracyjne, które uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Idąc dalej, Sąd wyjaśnia, że ani kwestie związane z przedstawieniem przez inwestora (w raporcie o odziaływaniu inwestycji na środowisko) i ich oceną przez organy, ani też zagadnienia dotyczące odprowadzania wód deszczowych i opadowych na trenie działek nr [...], co miałoby negatywnie oddziaływać na teren nieruchomości skarżącego, tj. sąsiedniej działki nr [...], nie stanowiły podstawy do przypisania organom uchybień w rozstrzygnięciu sprawy. Zarzuty skargi okazały się w tym zakresie chybione. Podobnie też Sąd ocenił zastrzeżenia skarżącego, wsparte uwagami eksperta zredagowanymi w opracowaniu "Wybrane uwagi do inwestycji pt. Budowa obory dla 85 szt. bydła opasowego (68 DJP) zlokalizowanego na działkach nr [...] (...)" z dnia [...] lutego 2022 r. autorstwa dr inż. J. M. K..

W tym zakresie należy podkreślić, że po pierwsze Kolegium słusznie zwróciło uwagę na to, że określenie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia uwzględnia problematykę odprowadzania wód opadowych i roztopowych pochodzące z połaci dachów i powierzchni utwardzonych (pkt 2 lit. g i lit. l osnowy decyzji). Dla przypomnienia – wody te należy odprowadzać w sposób zorganizowany do gruntu w granicach nieruchomości będącej we władaniu wnioskodawcy bez powodowania szkody na gruntach sąsiednich, przy czym ma to być odprowadzanie powierzchniowe w grunt, w obrębie działek do których inwestor posiada tytuł prawny. Rozstrzygnięcie to dotyczy przyszłej inwestycji i nie jest uzależnione od aktualnego stanu utwardzenia gruntu (terenu inwestycji) czy też faktycznego oddziaływania takich wód na grunt sąsiedni. To na innym etapie procesu inwestycyjnego, a mianowicie przy projektowaniu (sporządzaniu projektu budowanego) i wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, istotne będzie dotrzymanie przez wnioskodawcę warunków realizacji inwestycji w tym względzie. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Niedotrzymanie tych warunków, jako niezgodność z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, będzie stanowić podstawę do odmowy wydania pozwolenia budowlanego. Poza tym słusznie organ odwoławczy zwrócił uwagę na przepisy dotyczące naruszenia stanu wód na gruncie. W art. 234 Prawa wodnego ustanowiono zakaz zmiany przez właściciela takiej kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych, jak i kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 1 pkt 1), a także odprowadzania wód oraz wprowadzania ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1 pkt 2). W art. 234 ust. 3 tej ustawy wskazano również instrument ochrony w razie spowodowania przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływającej na grunty sąsiednie (obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom).

Co się zaś tyczy podnoszonej przez stronę kwestii nieprawidłowego określenia inwestycji w zakresie wskazania odpowiedniej liczby dużych jednostek przeliczeniowych (DJP), należy wyjaśnić, że kwalifikowanie przedsięwzięcia jako mogącego zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko dokonywane jest na podstawie współczynnika wskazanego w aktach wydawanych na podstawie art. 60 u.i.ś. W niniejszej sprawie jest to przywołane już rozporządzenie Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (zastąpione w 2019 r. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia [...] września 2019 r. wydanym w tej samym przedmiocie). W tabeli stanowiącej załącznik do tego rozprzędzania określono współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe inwentarza (DJP). Jeśli chodzi o bydło, istotne są w przedmiotowej sprawie przeliczniki wskazane w lp. 7-12. Dlatego też w Raporcie oparto się na prawidłowym akcie prawnym, wskazując, że przy przeliczaniu na DJP w istniejących budynkach, jak i w nowo projektowanej oborze kierowano się współczynnikami przywołanym załączniku do rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. (str. 12). Przeliczenie to dotyczyło zaś maksymalnej obsady zwierząt w poszczególnych grupach wiekowych (dla przypomnienia: cieląt do ˝ roku, bydła opasowego od ˝ do 1 roku i bydła opasowego powyżej 1 roku) i przypisanych im powierzchni obiektów inwentarskich, ustalonych z kolei na podstawie wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. nr 56, poz. 344 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 r. nr 116, poz. 778 ze zm. [aktualnie: Dz. U. z 2019 r., poz. 1966). Świadczą o tym odpowiednie tabele zawarte na str. 10-13 Raportu.

Powołane przez stronę (a konkretnie we wspomnianych "Wybranych uwagach" eksperta z dnia [...] lutego 2022 r. – str. 4, k. 13 akt sądowych stanowiących dokument prywatny złożony przez skarżącego) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2018 r. w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rozlicznych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1339) nie stanowi podstawy do przeprowadzenia powyższej kwalifikacji i dlatego posłużenie się współczynnikami przeliczeniowe sztuk rzeczywistych zwierząt gospodarskich na DJP, zawartymi w tabeli nr [...] (załącznik nr [...] do tego rozporządzenia) nie byłoby prawidłowe dla oceny, czy dane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko.

Zagadnienia dotyczące przedmiotowego "Programu" (aktualnie wynikającego z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2020 r. - Dz. U. z 2020 r., poz. 243) mają jednakże znaczenie przy analizie kwestii związanych z oddziaływaniem przedmiotowej inwestycji na środowisko. Raport dotyczący inwestycji, przy omawianiu zagadnień dotyczących wpływu inwestycji na środowisko, przy charakterystyce ilości powstającego obornika oraz wód gnojowych (gnojowicy) według stanu istniejącego i projektowanego, w ogóle nie odnosi się do tego "Programu". Wprawdzie żaden z organów orzekających w postępowaniu głównym nie zajmował się odrębnie czy – a jeśli tak, to w jakim stopniu postanowienia przywołanego programu powinny być uwzględnione przy charakterystyce przedsięwzięcia i ocenie oddziaływania na środowisko. Niemniej jednak RDOŚ w P. w postanowieniu uzgadniającym z dnia [...] listopada 2018 r., w części poświęconej zagospodarowaniu nawozów powstających w procesie technologicznym odniósł się nie tylko do ustawy z dnia 10 lipca 2017 r. o nawozach i nawożeniu (Dz.U. z 2018 r., poz. 1259) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów oraz prowadzenia szkoleń z zakresu ich stosowania (Dz.U. z 2014 r., poz. 393), ale właśnie również do wymagań określonych w "Programie działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rozlicznych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" z [...] czerwca 2018 r. (str. 3 postanowienia RDOŚ). Według danych Raportu (str. 16) w wyniku realizacji inwestycji powstanie znacznie więcej obornika, tj. 4576 Mg/rok (str. 16), w stosunku do stanu istniejącego (3432 Mg/rok - str. 15), co przekłada się na ilość azotu – odpowiednio 9682 kgN według stanu istniejącego (obsady zwierząt w dotychczasowych 4 budynkach inwentarskich) i 12909 kgN (po rozbudowie o budynek inwentarski nr [...] i zwiększonej obsadzie bydła). Ustalenie tych wielkości, podobnie jak wód gnojowych i odcieków z wybiegu (str. 17-18 Raportu), nastąpiło wprawdzie na podstawie wskazanych w Raporcie publikacji (mówiąc w pewnym uproszczeniu – na podstawie szacunków urzędowych), jednakże uzupełnienie Raportu (aneks z dnia [...] września 2018 r.) zawiera wyjaśnienie w tym względzie (str. 9). Mianowicie autorzy Raportu stwierdzają, że "szczegółowa analiza przyjęcia »Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rozlicznych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu« upoważnia do stwierdzenia, że przedłożona Urzędowi w raporcie gospodarka nawozami organicznymi pochodzącymi z istniejącego gospodarstwa i po jego rozbudowie spełnia wymagania zawarte ww. »Programie«". Ostatecznie zastrzeżeń w tym względzie nie miał również RDOŚ w P., skoro pozytywnie uzgodnił realizację przedmiotowej inwestycji.

Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.i.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę m.in.: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z uwagi na przywołane treści raportu i uzgodnienia RDOŚ w P., można zakładać, że określenie gospodarki nawozami naturalnymi, powstającymi w planowanym przedsięwzięciu, nastąpiło finalnie z odniesieniem się do współczynników wskazanych w przedmiotowym Programie. Nawet jeżeli w tym zakresie organy obydwu instancji naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak odpowiednio przedstawienia tej kwestii, to uchybienie takie nie mogło być uznane za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Idąc dalej, Sąd wyjaśnia, że najpoważniejsze zastrzeżenia względem zaskarżonej decyzji (i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji) dotyczą podstawowej sprzeczności, jaka zachodzi pomiędzy wnioskiem inwestora, a określonymi przez organ uwarunkowaniami środowiskowymi realizacji przedsięwzięcia. Wiąże się to zaś z określeniem przedmiotu postępowania i rozumienia pojęcia przedsięwzięcie na gruncie przepisów z zakresu ochrony środowiska.

Należy zatem jeszcze raz przypomnieć, że przedmiotowa inwestycja w kształcie wynikającym z wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. została zakwalifikowana do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. Tymczasem z uwagi na brzmienie § 2 ust. 1 pkt 51 oraz § 2 ust. 2 i § 3 ust. 2 tego rozporządzenia, przy ocenie inwestycji jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, konieczne było uwzględnienie istniejącej już zabudowy czy szerzej – dotychczas funkcjonującego przedsięwzięcia. Przepis § 3 ust. 2 wprost przewiduje bowiem, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia: 1) polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w § 2 ust. 1 i niespełniające kryteriów, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 1; 2) polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w ust. 1, z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile progi te zostały określone; 3) nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.i.ś., lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy. Przepis § 2 ust. 2 stanowi zaś, że do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu przedsięwzięć realizowanych lub zrealizowanych wymienionych w: 1) ust. 1, jeżeli ta rozbudowa, przebudowa lub montaż osiąga progi określone w ust. 1, o ile progi te zostały określone; 2) § 3 ust. 1, jeżeli ta rozbudowa, przebudowa lub montaż spowoduje osiągnięcie progów określonych w ust. 1, o ile progi te zostały określone.

Z przepisów § 2 ust. 2 i § 3 ust. 2 jednoznacznie wynika, że dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko niezbędne jest dokładne scharakteryzowanie (określenie parametrów) planowanego i już istniejącego przedsięwzięcia na danym terenie, a zatem całego przedsięwzięcia (w przypadku chowu i hodowli zwierząt – zsumowanie łącznej obsady DJP obejmującej dotychczasową i planowaną, wynikającą z relacji danego przedsięwzięcia). Ze względu na skalę przedsięwzięcia już istniejącego na danym terenie, jak i planowanej na tym samym terenie inwestycji nierzadko może dochodzić bowiem do sytuacji, że przedsięwzięcia odrębnie spełniające warunki określone w § 3 ust. 1, po ich zsumowaniu (określaniu skumulowanego oddziaływania) spowodują osiągnięcie progów określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia, prowadząc do kwalifikacji danego przedsięwzięcia jako mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Warto również odwołać się do trafnej uwagi tutejszego Sądu, zawartej w wyroku z dnia [...] listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Po [...] (dostępnym jw.), że regulacja § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia [...] listopada 2010 r. ma na celu zapobieganie sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć na dwa lub więcej mniejszych zamierzeń, w celu uniknięcia konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy też przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przepis ten ma również zapobiegać praktyce tworzenia pozornie odrębnych od siebie pod względem technologicznym przedsięwzięć tego samego rodzaju przez ten sam, lub inny podmiot – zamiast rozbudowy istniejącego już przedsięwzięcia, które wymagałoby uzyskania decyzji środowiskowej.

Według art. 73 ust. 1 u.i.ś. postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Przy czym przez przedsięwzięcie należy zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.ś. rozumieć zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Zgodnie zaś z art. 74 ust. 1 tej ustawy, do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć m.in.: w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku gdy wnioskodawca wystąpił o ustalenie zakresu raportu w trybie art. 69 - kartę informacyjną przedsięwzięcia (pkt 1); w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - kartę informacyjną przedsięwzięcia (pkt 2).

Z powyższego wynika, że zakres inwestycji określa inwestor we wniosku. Organ jest związany zakresem wniosku i nie jest uprawniony do jego modyfikacji (tak NSA w wyroku z dnia 15 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 2356/17 (dostępnym jw.). Zgodnie zaś z zasadą ogólną, dającą się wprowadzić m.in. z art. 61 § 1 i 2 K.p.a., organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – jak każdy organ administracji prowadzący postępowanie oparte wyłącznie na zasadzie skargowości, tj. wymagające wniosku strony – jest związany wnioskiem, w tym także co do zakresu przedmiotowego planowanego przedsięwzięcia.

W konsekwencji, jeżeli w toku postępowania organ dojdzie do przekonania, że dla całości czy części wskazanego we wniosku przedsięwzięcia (jego wariantu) nie jest możliwe określenie środowiskowych uwarunkowań, to bez uzyskania uprzedniej zgody wnioskodawcy – wyrażającej się w odpowiednim zmodyfikowaniu przezeń zakresu wniosku – organ nie jest władny określić środowiskowych uwarunkowań jedynie dla (pozostałej) części wnioskowanego przedsięwzięcia. W takim przypadku winien on odmówić określenia środowiskowych uwarunkowań w całości (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 928/16 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 238/17, dostępne jw.).

Z art. 62a ust. 1 u.i.ś. wynika zaś, że karta informacyjna przedsięwzięcia powinna zawierać podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1, lub określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 69, w szczególności dane o m.in.: 1) rodzaju, cechach, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia, 2) powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystywania i pokryciu nieruchomości szatą roślinną, 3) rodzaju technologii, 4) ewentualnych wariantach przedsięwzięcia. Natomiast raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z art. 66 ust. 1 u.i.ś. powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać m.in.: w pkt 1 – opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności: a) charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania (lit. a), główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych (lit. b), przewidywane rodzaje i ilości emisji, w tym odpadów, wynikające z fazy realizacji i eksploatacji lub użytkowania planowanego przedsięwzięcia (lit. c) oraz w pkt 3a – informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Poza tym powinien naświetlać odpowiednio kwestie związane z niepodejmowaniem przedsięwzięcia i jego wariantami (art. 66 ust. 1 pkt 4-7 u.i.ś.). Znaczenie wariantu przedsięwzięcia zaproponowanego przez inwestora ma zasadnicze znaczenie z perspektywy przepisów art. 74 ust. 3a i art. 81 ust. 1 u.i.ś. Jeżeli bowiem z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika brak możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji, spośród wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5, wariant dopuszczony do realizacji; natomiast w przypadku braku możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariantach, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5, oraz w przypadku braku zgody wnioskodawcy na wskazanie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariantu dopuszczonego do realizacji, organ odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia (art. 81 ust. 1). Wszystko to wpływa na określenie obszaru oddziaływania nieruchomości oraz krąg stron postępowania.

Inwestor we wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. i dołączonej do niego Karcie informacyjnej przedsięwzięcia (k. 2) określił to przedsięwzięcie jako budowę obory dla 85 sztuk bydła opasowego (68 DJP) na głębokiej ściółce, projektowanego na terenie obejmującym działki nr [...], obręb P., gmina K.. Inwestor wniosku tego nie zmienił w toku postępowania.

Z kolei sporządzony Raport z "czerwca/lipca 2018 r." (uzupełniony aneksem z dnia [...] września 2018 r.), mimo że formalnie również dotyczył tak określonego przedsięwzięcia (strona tytułowa), to w istocie przedsięwzięcie charakteryzował jako budowę budynku inwentarskiego nr [...] w kontekście istniejącego gospodarstwa rolnego z planowaną rozbudową o jeden budynek inwentarski dla do hodowli bydła powyżej 1 roku, tj. rozbudowę gospodarstwa o budynek inwentarski (str. 6 i 7). Poza tym Raport odnosił się nie do deklarowanej, lecz do maksymalnej obsady zwierząt 172 szt., tj. 137,6 DJP w planowanym budynku inwentarskim nr [...] (oborze) o pow. całkowitej powierzchni hodowlanej 377,60 m kw. (str. 12), jak również, odwołując się do przedstawionych tabel współczynników przeliczeniowych powierzchni budynków na DJP, wskazywał, że "maksymalna obsada zwierząt, w gospodarstwie po jego rozbudowie, w przeliczeniu na DJP, biorąc pod uwagę minimalne warunki ich utrzymania (dobrostan), wynosi 237,55 DJP" (str. 12). Wynikało to z uwzględniania, że w istniejących już budynkach inwentarskich, na łącznej powierzchni 438,79 m kw., maksymalna obsada zwierząt może wynieść 99,95 DJP. Konsekwentnie też Raport zawierał wyliczenia dotyczące poszczególnych grup wiekowych zwierząt w odniesieniu do istniejących budynków inwentarskich i już po rozbudowie gospodarstwa rolnego (str. 12 i 13).

Na okoliczność, iż planowane przedsięwzięcie stanowi faktycznie rozbudowę istniejącego gospodarstwa rolnego, a nie tylko budowę pojedynczej obory dla 85 sztuk bydła opasowego (68 DJP) wskazują jednoznacznie te zapisy raportu, które dotyczą ilości powstającego w gospodarstwie obornika (s. 15-16 raportu) gdzie wprost wskazuje się, iż w stanie istniejącym w gospodarstwie funkcjonować może w skali roku do 120 sztuk cieląt w wieku do ˝ roku hodowanych w systemie płytkiej ściółki, zaś po rozbudowie wielkość ta wyniesie 160 cieląt rocznie, mimo, że formalnie wniosek obejmuje jedynie budowę obiektu przeznaczonego wyłącznie dla bydła opasowego, a nie cieląt. Te same wnioski wysnuć można także z porównania stanu istniejącego i stanu projektowanego w zakresie wytwarzania obornika przy hodowli w istniejących budynkach inwentarskich bydła opasowego w wieku od ˝ do 1 roku, gdzie wg raportu obsada po wybudowaniu planowanej obory zwiększyć się ma z 120 do 160 sztuk rocznie.

Powyższe wyraźnie wskazuje, iż realizacja przedmiotowej obory dla 85 sztuk bydła opasowego (68 DJP) wpłynąć ma na zwiększenie produkcyjności gospodarstwa jako całości, także w zakresie obiektów istniejących, jak budynek Inwentarski nr [...] stanowiący obecnie i po rozbudowie cielętnik.

Tego rodzaju zmiana jest przy tym w ocenie Sądu faktem notoryjnym, albowiem zwiększenie możliwości hodowli bydła w gospodarstwie w projektowanym budynku inwentarskim nr [...], w sposób oczywisty wpłynie na intensywność wykorzystania istniejących już budynków inwentarskich służących utrzymywaniu zwierząt we wcześniejszych etapach ich hodowli.

Ujmując rzecz nieco kolokwialnie, skoro planowana inwestycja ma zwiększyć dotąd istniejące możliwości obsadowe gospodarstwa rolnego w zakresie hodowli bydła opasowego powyżej 1 roku, to siłą rzeczy zwiększy także intensywności wykorzystywania istniejących obiektów służących hodowli cieląt i bydła opasowego od ˝ do 1 roku, tak by w ramach procesu technologicznego hodowli bydła zapewnić obsadę projektowanej nowej oborze, uzupełniającej istniejące budynki inwentarskie nr [...], gdzie dotąd utrzymywane było bydło opasowe powyżej 1 roku, a których inwestor nie zamierza, w związku z budową nowej obory wyłączyć z użytkowania.

W przedmiotowym Raporcie oceniono wpływ na środowisko całego rozbudowywanego gospodarstwa na środowisko, co też wynika z art. 66 ust. 1 pkt 1 u.i.ś., który przewiduje, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać m.in. opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności m.in. charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania (lit. a). Raport uwzględnił oddziaływanie całego przedsięwzięcia, jakie powstanie w wyniku realizacji nowego budynku inwentarskiego nr [...] i eksploatacji całości przedsięwzięcia – łącznie 5 budynków inwentarskich oraz towarzyszących budowli i urządzeń rolniczych (wybiegi dla zwierząt, płyta obornikowa, zbiorniki na gnojówkę, wody opadowo-roztopowe i odcieki z wybiegów – wody gnojowe). Podobnie uczynił to RDOŚ w P. w swoim uzgodnieniu, a w ślad za nim organy rozstrzygające sprawę główną.

Było to uzasadnione w kontekście przywołanych przepisów § 2 ust. 2 i § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia [...] listopada 2010 r. Skoro jednak inwestor na żadnym etapie postępowania nie zmodyfikował swojego wniosku, występując o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia określonego jako budowa obory dla 85 sztuk bydła opasowego (68 DJP), to wydana w sprawie decyzja nie mogła w istocie rozstrzygać o przedsięwzięciu polegającym na rozbudowie dotychczasowego gospodarstwa i zezwalać inwestorowi na realizację przedsięwzięcia w maksymalnym rozmiarze do 137,6 DJP (172 sztuk bydła), a tym bardziej określać maksymalnej obsady całego gospodarstwa po rozbudowie na 237,55 DJP (pkt 3 lit. b rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji) jeżeli uprzednio nie doszło do odpowiedniego skorygowania wniosku (żądania) inwestora,.

W ocenie Sądu Intencją ustawodawcy przy wprowadzaniu obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach było wprawdzie doprowadzenie do jednorazowego przeprowadzenia oceny oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia i dlatego w art. 72 ust. 5 u.i.ś. wprowadzono generalną regułę, zgodnie z którą w trakcie obowiązywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ocena wpływu na środowisko dokonywana jest, co do zasady, tylko raz (w odniesieniu do okresu, o którym mowa w ust. 3, 4 i 4b). Niemniej jednak taka jednorazowość oceny wymaga odpowiedniego przedstawienia przedsięwzięcia we wniosku inwestora, gdyż to następnie jest przedmiotem postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Poza tym dynamika stosunków społeczno-gospodarczych oraz długotrwałość procesów inwestycyjnych związanych z oddziaływaniem na środowisko zmuszają do wprowadzenia możliwości kilkakrotnej oceny wpływu na środowisko (patrz: K. Gruszecki [w:] Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. III, LEX/el. 2020, art. 72).

Zdaniem Sądu, bez umożliwienia inwestorowi odpowiedniego skorygowania wniosku – a to poprzez przedstawienie rzeczywistego charakteru przedsięwzięcia, polegającego w istocie na rozbudowie dotychczas funkcjonującego gospodarstwa rolnego obejmującego 4 budynki inwentarskie, w których prowadzona jest już hodowla cieląt i bydła opasowego – nie można było pozytywnie określić środowiskowych uwarunkowań w decyzji wydanej w postępowaniu, którego przedmiot został określony tak, jak gdyby była to niezależna, samodzielna inwestycja.

Co więcej, w gruncie rzeczy faktyczny kształt przedsięwzięcia rozumianego jako rozbudowa istniejącego gospodarstwa osiągał progi wskazane w § 2 ust. 1 pkt 51 w zw. z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r., a zatem przedsięwzięcie w docelowym kształcie jako całość powinno być zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące zawsze istotnie oddziaływać na środowisko.

Odwołując się do definicji przedsięwzięcia z cytowanego już art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.ś. wskazać bowiem trzeba, iż skoro ustawodawca nakazuje kwalifikować jako jedno przedsięwzięcie przedsięwzięcia powiązane technologicznie także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty, to tym bardziej dotyczy to przedsięwzięć realizowanych przez jeden podmiot. W świetle raportu oddziaływania na środowisko niewątpliwym pozostaje zaś technologiczne powiązanie planowanej obory z istniejącymi budynkami inwentarskim służącymi hodowli bydła we wcześniejszych etapach życia zwierząt.

Odmienne stanowisko organów w tym względzie samodzielnie nie miało decydującego wypływu na ocenę zaskarżonej decyzji, gdyż ostatecznie w sprawie i tak została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na podstawie sporządzonego raportu.

Świadczy to jednakże o niewłaściwym podejściu do przedmiotowej inwestycji, bez należytego uwzględnienia wszystkich aspektów wynikających z funkcjonującej w zakresie ochrony środowiska zasady przezorności wynikającej z art. 6 ust. 1 i 2 w związku z art. 141 ust. 1 i 2, art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r., poz. 1973 ze zm.).

W takich okolicznościach Sąd uznał, że organy administracyjne, rozstrzygając sprawę, wykroczyły poza granice wniosku inwestora i co za tym idzie naruszyły art. 73 ust. 1 u.i.ś. Bez umożliwienia inwestorowi skorygowania wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. tak, by faktycznie odpowiadał istocie jego zamierzenia, które polega na rozbudowie i zmianie intensywności całego dotąd funkcjonującego przedsięwzięcia (hodowli bydła opasowego w ramach gospodarstwa rolnego), nie można było określić środowiskowych uwarunkowań w przedmiotowej sprawie.

Organy nie dochowały w tym względzie obowiązków wynikających z art. 9 i art. 79a K.p.a. Decyzja organu I instancji zawiera wspomnianą zasadniczą sprzeczność pomiędzy przedmiotem sprawy (określonym we wniosku inwestora), a ustalonymi wymogami, które dotyczą rozbudowy dotychczasowego przedsięwzięcia, określając warunki realizacji i eksploatacji maksymalne wartości obsady zwierząt dla planowanego nowego obiektu, jak i całości przedsięwzięcia, jakie powstanie w wyniku jego realizacji.

W osnowie tejże decyzji Wójt z jednej strony stwierdził bowiem, że określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia określonego jako "Budowa obory dla 85 sztuk bydła opasowego (68DJP)", zlokalizowanego na działkach nr [...] w obrębie geodez. P. , gm. K., z drugiej zaś zaznaczył, że projektowana powierzania hodowlana umożliwi większą niż wskazana przez inwestora obsadę zwierząt – maksymalnie 172 szt., tj. 137,6 DJP; łączna możliwa maksymalna obsada gospodarstwa po rozbudowie może wynosić 237,55 DJP (pkt 1 osnowy).

W szczegółowych warunkach korzystania ze środowiska (pkt 2 osnowy) określił wymagania, odnosząc się do całości powierzchni obiektów inwentarskich i ich funkcjonowania, a zatem do kształtu przedsięwzięcia, jakie docelowo powstanie w wyniku realizacji obiektu inwentarskiego (obory) nr [...]. Natomiast w pkt 3 osnowy wskazał określił zarówno wymagania dotyczące projektowanej obory – z uwzględnieniem maksymalnej dopuszczalnej obsady zwierząt w planowanym obiekcie (137,6 DJP) a więc wychodząc poza granice wniosku, jak określił wymagania dotyczące maksymalnej obsady zwierząt całego gospodarstwa (237,55 DJP), czego także wniosek nie dotyczył.

Dodać jeszcze należy, że pomimo wydania pozytywnego uzgodnienia dla przedmiotowej inwestycji przez RDOŚ w P., obejmującego warunki odnoszące się do maksymalnej obsady nowo projektowanego budynku nr [...], jak i co całości rozbudowywanego gospodarstwa (pkt I.1 i 2 osnowy postanowienia z dnia [...] listopada 2018 r.), rozstrzygnięcie sprawy przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie było zdeterminowane tym postanowieniem. Organ prowadzący postępowanie główne nie jest bowiem bezwzględnie związany uzgodnieniami, ale ma je brać pod uwagę i nie może ich pominąć. Nie jest to jednak tożsame ze związaniem organu, które powoduje, że organ nie dokonuje analizy materiałów tylko bezwzględnie stosuje je w wydanej decyzji. Jest to jeden z elementów branych pod rozwagę przez organ przy wydawaniu tej decyzji (por. wyroki NSA z dnia 18 października 2019 r. sygn. akt II OSK 2952/17, 23 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 585/18 i 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 3873/19 (dostępne jw.). ). Poza tym, jak już wspomniano, inny organ współdziałający w wydaniu decyzji, tj. PPIS w G. W. swoje pozytywne stanowisko w sprawie (patrz: pismo z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] i postanowienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...]) wyraził dla "planowanego przedsięwzięcia", tj. dla budowy obory dla 85 sztuk bydła opasowego (68DJP). Podobnie też uczynił również Dyrektor RZGW w P. w postanowieniu z dnia [...] listopada 2018 r. znak [...] PGWWP. W tym wypadku chodziło o inny wariant, niż ten, który został uzgodniony przez RDOŚ w P..

Powyższe uchybienia stanowią o naruszeniu art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 66 ust. 1, art. 71 ust. 1 i 2, art. 73 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 1 u.i.ś., mające wpływ na wynik sprawy. Ostatni z przywołanych przepisów (art. 82 ust. 1) w pkt 1 wymaga, by w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określił: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia (lit. a), istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (lit. b) oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 (lit. c). Jeżeli wyjściowo nie poczyniono odpowiednich ustaleń w celu prawidłowego określenia, scharakteryzowania i oceny przedsięwzięcia, nie jest możliwe wywiązanie się z tych obowiązków, a w tym przedstawienia wariantu dopuszczonego do realizacji. Organy naruszyły także przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez błędne zakwalifikowanie planowanego przedsięwzięcia jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w sytuacji gdy w świetle raportu oddziaływania na środowisko winno być ono kwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

W konsekwencji w sprawie miało także miejsce naruszenie art. 7 i art. 9, art. 61 § 1, art. 77 § 1, art. 79a i art. 107 § 3 K.p.a., które niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro bez korekty wniosku inwestora niedopuszczalne było takie określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, jak uczyniono to w decyzji organu I instancji.

Pośrednim efektem tego uchybienia było wreszcie dokonanie niewłaściwej oceny wartości dowodowej przedłożonego przez inwestora raportu oddziaływania na środowisko i brak wychwycenia przez orzekające w sprawie organy niekompletności tegoż raportu w zakresie oceny planowanej inwestycji pod kątem wpływu na środowisko zwiększonej ilości wytwarzanej w gospodarstwie gnojówki.

Zauważyć bowiem należy, iż w przedstawionym przez inwestora raporcie omówione zostały jedynie zagadnienia związane z wytwarzaniem obornika (s. 15-16) i wód gnojowych oraz odcieków z wybiegu (s. 17 raportu), zaś nie zawiera on żadnych danych dotyczących wytwarzania i sposobu zagospodarowania gnojówki.

Jak wynika zaś z Tabeli 9 stanowiącej załącznik nr [...] do rozporządzenie Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rozlicznych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" w przypadku chowu zwierząt w systemie głębokiej ściółki wytwarzany jest wyłącznie obornik, zaś w przypadku chowu w systemie płytkiej ściółki zarówno obornik jak i gnojówka.

Wprawdzie w planowanym budynku inwentarskim nr [...] (oborze) jak wynika tak z karty informacyjnej przedsięwzięcia, jak i z raportu oddziaływania na środowisko prowadzona ma być wyłącznie hodowla w systemie ściółki głębokiej, to jednak w systemie płytkiej ściółki prowadzona jest aktualnie i ma być prowadzona po rozbudowie gospodarstwa o przedmiotowy budynek obory hodowla cieląt do ˝ roku w budynku inwentarskim nr [...].

Rozmiar hodowli cieląt w istniejącym obiekcie ma przy tym jak wynika z raportu i co wykazano już powyżej ulec zwiększeniu ze 120 sztuk/rok do 160 sztuk/rok. Pomimo tego w raporcie brak jakichkolwiek informacji co do tego w jaki sposób zagospodarowana jest gnojówka aktualnie powstająca przy hodowli cieląt, jak też w jaki sposób gnojówka ta zagospodarowywana będzie bo rozbudowie gospodarstwa rolnego o nowy budynek inwentarski. W raporcie znajdują się jedynie informacje dotyczące wód gnojowych powstałych w następstwie przechowywania obornika na płycie obornikowej oraz odcieków z wybiegu, a więc gnojowicy, a nie gnojówki. W tym zakresie raport nie spełnia zatem wymogów wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c u.i.ś. co do charakterystyki całego przedsięwzięcia im przede wszystkim przewidywanych rodzajów i ilości emisji, w tym odpadów, wynikające z fazy eksploatacji lub użytkowania planowanego przedsięwzięcia rozumianego jako rozbudowane gospodarstwo rolne, w zakresie produkcji nawozu naturalnego w postaci gnojówki, a oparcie rozstrzygnięcia organów na takim niekompletnym materiale dowodowym stanowiło naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Podsumowując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Kolegium nie odpowiada obowiązującemu prawu. Organ odwoławczy niezasadnie zastosował w sprawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., gdyż decyzja organu I instancji była obarczona takimi wadami, które wymagały powtórzenia postępowania administracyjnego. Stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony, gdyż zebrany materiał procesowy nie pozwalał na określenie warunków realizacji przedsięwzięcia w takim kształcie, jak przedstawiono to w decyzji Wójta Gminy Kamieniec.

Stwierdzone powyżej uchybienia w zakresie stosowania przepisów prawa materialnego i błędy w procedowaniu – ze względu na ich skalę i wpływ na wynik sprawy administracyjnej – musiały prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, jaki poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Postępowanie w przedmiotowej sprawie powinno zostać ponownie przeprowadzone, co wymaga uwzględnienia poglądów prawnych i wytycznych zawartych w niniejszym uzasadnieniu, które zarazem stanowią wskazania co do dalszego postępowania. Przed wszystkim chodzi tu o odpowiednie określenie przedsięwzięcia przez inwestora, scharakteryzowanie tego przedsięwzięcia (włącznie z jego wariantami) i poddanie analizie w raporcie o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając wynik sprawy, wniosek strony i wysokość poniesionych kosztów sądowych (200 zł uiszczonego wpisu od skargi).