Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 917/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1, art. 26 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 59 pkt 8.
journal: Dz.U. 2001 nr 5 poz 42
law: Ustawa z dnia 15 grudnia  2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów.
article: art. 97 ust. 3.
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie NSA Janusz Drachal Maria Myślińska (spr.) Protokolant Sylwia Kizińska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 614/08 w sprawie ze skargi E. H. na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; II. zasądza od E. H. na rzecz Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 2 lipca 2008r., sygn. akt VII SA/Wa 614/08, w sprawie ze skargi E. H. na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku z następującym uzasadnieniem.

Pismem z dnia 16 stycznia 2004 r. M. B. złożyła do Z. Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa skargę na E. H. w związku z wykonywaniem przez niego funkcji kierownika budowy inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie budynku byłej lecznicy zwierząt z przeznaczeniem na budynek mieszkalno-usługowy. W piśmie tym skarżąca wymieniła szereg nieprawidłowości, których dopuścić miał się E. H. kierując przedmiotową budową oraz załączyła opinię techniczną inż. budownictwa lądowego W. K. zawierającą opis wad powyższej inwestycji.

Decyzją z dnia [...] marca 2004 r., Nr [...] Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej umorzył postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej E. H..

Decyzją z dnia [...] września 2004 r., wydaną wskutek odwołania M. B., Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej uchylił zaskarżoną decyzję (błędnie określoną w decyzji jako postanowienie) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wydane przez Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej postanowienie (decyzja) zostało wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów w zakresie doręczania pism stronie, jak również z pominięciem zasady prawdy obiektywnej oraz zasady wysłuchania stron. W piśmie z dnia 15 listopada 2004 r. M. B. przedstawiła uwagi dotyczące współpracy z kierownikiem budowy, natomiast w piśmie z dnia 22 listopada 2004 r. wniosła o przeprowadzenie oględzin na przedmiotowej inwestycji oraz przesłuchanie wskazanych osób, na okoliczność usterek, błędów, zaniedbań i nieprawidłowo przeprowadzonych prac na obiekcie.

W dniu 30 grudnia 2004 r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej dokonał oględzin przedmiotowego budynku.

Dnia 10 lipca 2006 r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej złożył do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego wniosek o ukaranie E. H. w trybie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie. Organ wskazał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego obwiniony dopuścił się czynu polegającego na niedbałym sprawowaniu funkcji kierownika budowy podczas realizacji przedmiotowej inwestycji, czym wyczerpał dyspozycję przepisu art. 95 pkt 4 w związku z art. 22 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz.1118 ze zm.). Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej zarzucił również realizację budowy przez E. H. z licznymi błędami wykonawczymi, odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz nierzetelne prowadzenie dokumentacji budowy.

Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Z. Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] uznał E. H. winnego popełnienia zarzucanego mu czynu polegającego na tym, że pełniąc w okresie od 15 lutego 2000 r. do 3 września 2003 r. funkcje kierownika budowy, podczas realizacji inwestycji polegającej na adaptacji budynku gospodarczego na lokal mieszkalno-usługowy, zlokalizowany na działce nr [...], [...] w obr. nr [...] przy ul. K. [...] w N. gdzie inwestorem była M. B., niedbale spełniał funkcje kierownika budowy określone w art. 22 pkt 2, 3, 5 i 9 Prawa budowlanego i za popełnienie tego czynu orzekł karę upomnienia. W uzasadnieniu Okręgowy Sąd Dyscyplinarny stwierdził, że obwiniony obowiązki kierownika budowy pełnił niedbale, dopuszczając do niezgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz dopuszczając do wystąpienie usterek na wykonywanym obiekcie. Jednocześnie wskazał, iż obwiniony nie dopełnił obowiązku kierownika budowy polegającego na właściwym dokumentowaniu robót. Wbrew art. 22 pkt 2 Prawa budowlanego E. H. nie prowadził dokumentacji budowy tj. nie dokonywał należycie, sumiennie i systematycznie wpisów do dziennika budowy. Wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 22 pkt 3 obwiniony nie zorganizował i nie kierował budową w sposób zgodny z zatwierdzonym projektem budowlanym, przepisami i pozwoleniem na budowę. Obwiniony nie zgłosił także inwestorowi i nie dokonał wpisu w dzienniku budowy dotyczącego wstrzymania robót budowlanych z powodu wykonywania ich niezgodnie z projektem. Tym samym w ocenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego naruszył art. 22 pkt 5 Prawa budowlanego, a nadto wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 22 pkt 9 tej ustawy nie dokonał wpisu do dziennika budowy o zgłoszeniu obiektu do odbioru oraz nie przekazał inwestorowi oświadczenia, o którym mowa w art. 57 ust. I pkt 2 Prawa budowlanego.

Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2007 r. Krajowy Sąd Dyscyplinarny zawiesił postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej E. H. zwracając się do Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej o rozważenie możliwości wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] września 2004 r.

Decyzją z dnia [...] października 2007 r., Nr [...] Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] września 2004 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. H., utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...].

Organ w uzasadnieniu wskazał, iż z załączonego do akt dziennika budowy oraz wyjaśnień składanych przez odwołującego wynika, iż nie dokonywał on wpisów usterek do dziennika budowy, co stanowiło naruszenie obowiązku kierownika budowy określonego w art. 22 pkt 2 Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego, również wyjaśnienia E. H., iż zdawał sobie sprawę, że zezwalał na prowadzenie robót budowlanych z odstępstwami od projektu i pozwolenia na budowę świadczą, że naruszył w ten sposób art. 22 pkt 3 Prawa budowlanego, wedle którego miał obowiązek zorganizowania budowy i kierowania budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem i pozwoleniem na budowę. Ponadto organ wskazał na naruszenie przez obwinionego art. 22 pkt 5 Prawa budowlanego, bowiem nie wstrzymał on robót budowlanych i nie dokonał wpisu do dziennika budowy pomimo, iż miał świadomość odstępstw od projektu, czy nawet realizacji bez projektu. Organ odwoławczy, nie uznał natomiast za zasadny zarzut naruszenia art. 22 pkt 9 Prawa budowlanego, ponieważ w chwili składania wniosku o pozwolenie na użytkowanie kierownikiem budowy był W. K.. Organ wskazał, iż wprawdzie nie nastąpiło przekazanie obowiązków kierownika budowy zgodnie z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108, poz. 953 ze zm.), to jednak faktycznie E. H. nie pełnił funkcji kierownika budowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględniając skargę na powyższą decyzję wskazał, iż na mocy art. 25 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42, ze zm.) oprócz spraw dyscyplinarnych członków okręgowej izby, również sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej tychże członków, określone w ustawie - Prawo budowlane rozpatruje okręgowy sąd dyscyplinarny. Przepis art. 26 cytowanej ustawy, powierzył okręgowym rzecznikom odpowiedzialności zawodowej zadania polegające na prowadzeniu postępowań wyjaśniających oraz sprawowaniu funkcji oskarżyciela zarówno w sprawach dyscyplinarnych, jak i z zakresu odpowiedzialności zawodowej członków izb. W przepisie tym określono też kompetencje rzecznika, upoważniając go do składania odwołań od orzeczeń okręgowego sądu dyscyplinarnego w sprawach, o których mowa wyżej, do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego oraz wnoszenia skarg do sądu administracyjnego w zakresie odpowiedzialności zawodowej członków izb architektów oraz inżynierów budownictwa. O ile jednak, w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy korporacyjnej, wydanym na podstawie delegacji art. 58 - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 października 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania dyscyplinarnego w stosunku do członków samorządów zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. Nr 194, poz. 1635 ), określono szczegółowo tryb postępowania w sprawach dyscyplinarnych, w tym uprawnienia rzecznika do kończenia postępowania wyjaśniającego, to w przepisach tej ustawy zabrakło jakiegokolwiek odesłania do rozporządzenia w sprawach z zakresu odpowiedzialności zawodowej. Postępowanie w sprawach odpowiedzialności zawodowej regulują, poza przepisami powołanej ustawy o samorządach zawodowych (...), także przepisy cytowanej ustawy Prawo budowlane. W myśl art. 98 ust. 1 w sprawach odpowiedzialności zawodowej orzekają organy samorządu zawodowego. Takimi organami są zarówno okręgowe sądy dyscyplinarne i Krajowy Sąd Dyscyplinarny jak i okręgowi rzecznicy odpowiedzialności zawodowej i Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej. Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w pozostałych, poza dyscyplinarnymi, sprawach indywidualnych oznacza, że mają one zastosowanie w sprawach odpowiedzialności zawodowej, a tym samym także w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez okręgowych rzeczników. Stosownie do art. 97 ust. 1 upoważnionym do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności w budownictwie jest organ nadzoru budowlanego - powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Natomiast inne podmioty podnoszące zarzuty wobec osoby pełniącej samodzielną funkcję techniczną w budownictwie powinny je składać do powiatowego inspektora nadzoru (art. 83 ust. 1), który po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego, może wystąpić do organów samorządu o wszczęcie takiego postępowania. Poza organem nadzoru budowlanego wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej może złożyć właściwy organ samorządu zawodowego.

Krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o którym mowa w art. 97 ust.1 Prawa budowlanego, został więc przez ustawodawcę ograniczony jedynie do organu nadzoru budowlanego oraz organu samorządu zawodowego przy czym zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu wniosek taki powinien zawierać określenie zarzucanego czynu, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz wskazanie dowodów. Osoba składająca skargę lub informację powodującą wszczęcie postępowania wyjaśniającego w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, nie ma ani obowiązku prawnego, ani interesu prawnego, który mogłaby realizować w postępowaniu administracyjnym w sprawie odpowiedzialności zawodowej innego podmiotu. Stroną tego postępowania jest tylko członek izby samorządu zawodowego, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające, ponieważ orzeczenie w przedmiocie ukarania w sprawie odpowiedzialności zawodowej wpływa wyłącznie na jego sferę prawną.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż jak wynika z akt postępowania, Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Z. Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w dniu 16 lutego 2004r. zawiadomił o wszczęciu na wniosek M. B. postępowania wyjaśniającego w sprawie odpowiedzialności zawodowej mgr inż. E. H.. Nie ulegało zatem w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wątpliwości, że w aktach sprawy brak było wniosku uprawnionego podmiotu pozwalającego na zainicjowanie postępowania wyjaśniającego w sprawie odpowiedzialności zawodowej.

Kompetencje Sądu Dyscyplinarnego determinuje prawidłowy pod względem formalnym wniosek o ukaranie złożony przez Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Rzeczą Sądu więc, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jest analiza wniosku o ukaranie nie tylko pod względem merytorycznym ale przede wszystkim pod względem formalnym także w tym zakresie czy postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone i czy zostało wszczęte na wniosek uprawnionego podmiotu. Wniosek o ukaranie podlega bowiem ocenie i analizie jedynie w postępowaniu przed Okręgowym Sądem Dyscyplinarnym, który jest organem właściwym do zakończenia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej. Wszczęcie postępowania przed sądem dyscyplinarnym w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej członka izby zależy od wstępnej oceny podmiotów uprawnionych do wniesienia wniosku w tym postępowaniu.

Wobec powyższych ustaleń Sąd pierwszej instancji uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego zapadły z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 97 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Skargą kasacyjną Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił wyrokowi:

1. w oparciu o przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 97 ust. 1 i 3 w zw. z art. 98 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i w zw. z art. 26 pkt 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów oraz art. 61 k.p.a. poprzez przyjęcie, że postępowanie z zakresu odpowiedzialności zawodowej Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej nie posiada kompetencji do wszczęcia postępowania wyjaśniającego z urzędu,

2. w oparciu o przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisu art. 145 § 1 plt 1 lit a i c p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lutego 2008 r.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, iż przepis art. 26 pkt 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów (...) nie wskazuje czy postępowanie wyjaśniające powinno być wszczęte z urzędu, czy też wyłącznie na wniosek. W związku z tym, należy odwołać się do wykładni powyższego przepisu i funkcji jaką sprawuje rzecznik na podstawie cytowanej ustawy. W przypadku przyjęcia stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż postępowanie o odpowiedzialności zawodowej w budownictwie może zostać zainicjowane jedynie w przez osobę, która dopuściła się przewinienia powodującego odpowiedzialność z uwagi na brak przymiotu strony, przepis art. 26 pkt 1 cyt. ustawy byłby martwy, gdyż trudno byłoby oczekiwać od takiej osoby, iż aby samodzielnie wszczynała przeciwko sobie postępowanie. Zdaniem kasatora jeśli więc rzecznik odpowiedzialności zawodowej nie mógłby wszczynać postępowania z urzędu, wówczas postępowania te w praktyce nie toczyłyby się. Zdaniem autora skargi kasacyjnej racjonalna wykładnia powyższego przepisu prowadzi do wnioski, iż skoro sądownictwo zawodowe zostało powierzone sądom dyscyplinarnym, natomiast prowadzenie postępowania wyjaśniającego powierzono rzecznikowi, poza tym jeśli rzecznicy są oskarżycielami w takim postępowaniu, to nie sposób ograniczyć możliwości wszczęcia takich postępowań tylko na wniosek uprawnionego podmiotu.

Autor skargi kasacyjnej podniósł również, iż przedmiotem postępowania z zakresu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie jest ustalenie, czy dana osoba dopuściła się określonych ustawą przewinień w związku z wykonywaniem samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie i ewentualnie ukaranie takiej osoby. Wskazuje to więc na to, że z istoty tych postępowań wynika, że powinny być one wszczynane z urzędu, a nie na wniosek strony.

Autor skargi kasacyjnej wskazał również, iż zgodnie z art. 26 pkt 1 ustawy o samorządach zawodowych (...) rzecznik odpowiedzialności zawodowej prowadzi postępowanie wyjaśniające oraz sprawuje funkcje oskarżyciela w sprawach z zakresu odpowiedzialności zawodowej członków izby architektów oraz inżynierów budownictwa. Wobec tego tylko rzecznik powołany jest do występowania jako oskarżyciel w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności zawodowej i on powołany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Przepis art. 97 ust 1 i 2 Prawa budowlanego powinien być zatem interpretowany w ten sposób, że organ nadzoru budowlanego może wystąpić z wnioskiem o ukaranie do rzecznika i na tym etapie kończy się jego udział w postępowaniu, gdyż oskarżycielem może być jedynie okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej.

Reasumując autor skargi kasacyjnej wskazał, że rzecznik jako uprawniony do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego wszczął postępowanie z urzędu, prowadził postępowanie wyjaśniające i złożył wniosek o ukaranie do okręgowego sądu dyscyplinarnego, a wobec tego brak jest podstaw do pozbawienia go legitymacji w tym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej oparte zostały na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie regulują przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 ze zm.) oraz przepisy ustawy Prawo budowlane.

Z art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy o samorządach zawodowych (...) wynika, że do postępowania w sprawach indywidualnych, z wyjątkiem spraw dyscyplinarnych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co oznacza, że przepisy te obejmują sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej – w tym postępowanie wyjaśniające prowadzone przez okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej.

Postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie jest dwuetapowe albowiem postępowanie merytoryczne poprzedzone jest postępowaniem wyjaśniającym.

W myśl art. 26 pkt 1 cytowanej ustawy o samorządach zawodowych architektów (...) okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej prowadzi postępowanie wyjaśniające oraz sprawuje funkcję oskarżyciela w sprawach między innymi z zakresu odpowiedzialności zawodowej członków izb architektów oraz inżynierów budownictwa, zaś zgodnie z art. 26 ust 1 pkt 1 cytowanej ustawy Okręgowy Sąd Dyscyplinarny rozpatruje sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej określonej w ustawie - Prawo budowlane.

Artykuł 97 ust. 3 cytowanej ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu nadanym w art. 59 pkt 8 cytowanej ustawy o samorządach zawodowych architektów (...) stanowi, iż wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie może złożyć organ samorządu zawodowego, którym jest między innymi okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej.

Sąd uchylając decyzje organów obu instancji stanął na stanowisku, iż brak było wniosku podmiotu uprawnionego do "zainicjowania" postępowania wyjaśniającego, a wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej zależy od wstępnej oceny podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku.

W ocenie Sądu przemawia za tym fakt, iż Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Z. Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pismem z dnia 16 lutego 2004 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania wyjaśniającego na wniosek M. B..

Faktem jest, że taka informacja została zawarta w wyżej wymienionym piśmie ale nie można na tej podstawie wysnuwać wniosku o braku uprawnionego podmiotu do wszczęcia postępowania wyjaśniającego w oderwaniu od innych pism i pisma M. B. z dnia 16 stycznia 2004 r.

W wyżej wymienionym piśmie M. B. zawiadomiła Z. Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa w Sz. o "niesolidności" E. H. pełniącego funkcję kierownika budowy prosząc o podjecie działań zmierzających do pociągnięcia wyżej wymienionego do odpowiedzialności zawodowej.

Przepisy ustawy o samorządach zawodowych architektów (...) oraz przepisy ustawy – Prawo budowlane nie regulują problematyki związanej z wszczęciem postępowania wyjaśniającego.

Z przepisu art. 26 ustawy o samorządach zawodowych (...) wynika jedynie, że okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej prowadzi postępowanie wyjaśniające.

"W przypadku gdy przepis prawa materialnego nie normuje expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw administracyjnych, należy przyjąć, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest określone ciążących na jednostce obowiązków, ograniczenie lub cofnięcie uprawnień – wszczęcie postępowania następuje z urzędu (por. Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz – B. Adamiak, J. Borkowski str. 303).

Podzielając ten pogląd zauważyć wypada, że Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej ostatecznie potraktował pismo M. B. jako skargę i przeprowadził postępowanie wyjaśniające z urzędu czemu dał wyraz w piśmie z dnia 27 lipca 2006 r. informującym Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej o wszczęciu z urzędu postępowania wyjaśniającego na skutek skargi inwestora M. B. i jego zakończeniu poprzez skierowanie wniosku do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego (k: 172 akt administracyjnych) oraz we wniosku o ukaranie E. H. w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności zawodowej (k: 174 akt administracyjnych). Pismo inwestora z dnia 16 stycznia 2004 r. należało potraktować jako sygnał o zaistniałych nieprawidłowościach, których zbadanie w postępowaniu wyjaśniającym skłoniło Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej do złożenia wniosku w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie E. H..

Mając powyższe na uwadze należało uwzględnić skargę kasacyjną i na podstawie art. 185 § 1 i 203 pkt 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji mając na uwadze, iż postępowanie wyjaśniające przeprowadził właściwy organ i we właściwym trybie rozpozna skargę E. H. na decyzje Nr [...] Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lutego 2008 r.