Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1340/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 42 ust. 3, art. 103 ust. 2,, art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 marca 2017 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenie na użytkowanie części obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] dalej: "PINB" po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wykonanej w 1977 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę, rozbudowy części budynku gospodarczego przy ul. [...] w S., decyzją z dnia [...] r., znak:, [...], na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), § 59 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. (Dz. U. Nr 8, poz. 48 z późn. zm.), w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.), udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej rozbudowy części budynku gospodarczego na posesji przy ul. [...] w S.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł G. W., właściciel sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...] w S., (działka nr [...]), wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy - przez nakazanie rozbiórki przedmiotowej rozbudowanej części budynku gospodarczego lub odmowę wydania pozwolenia na jej użytkowanie, albo uchylenie w całości zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Zdaniem odwołującego się, zaskarżona decyzja jest wadliwa i wydana została z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy.

Nawiązując do decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r., znak: [...], (uchylającej w całości decyzję organu I instancji

i przekazującej mu sprawę do ponownego rozpatrzenia) odwołujący się podniósł,

iż w obecnie wydanej decyzji organ I instancji powołał się na decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] r., znak: [...], ale nie odniósł się do usytuowania budynku na granicy działki i jej przekroczenia. Zdaniem odwołującego się zrealizowanie budowli na granicy nieruchomości możliwe było po uzyskaniu zgody sąsiada. Przedmiotowy budynek wybudowano zatem niezgodnie

z obowiązującymi przepisami w sprawie warunków technicznych. Ponadto zarzucił,

że decyzja nie zawiera własnych ustaleń faktycznych, ani uzasadnienia prawnego,

a organ I instancji "w kwestiach zagospodarowania przestrzennego opiera się na decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] r. znak: [...], pomijając, że w sprawie tej decyzji doszło do wznowienia postępowania administracyjnego, które nie zostało zakończone".

W tym zakresie odwołujący się powołał się na treść ekspertyzy technicznej,

z której wynika, że przedmiotowy obiekt wg pomiarów geodezyjnych wykracza ok 20 cm poza granice działki inwestora, na jego działkę nr [...].

Zdaniem odwołującego się pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością, a art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego nakazuje przy wydawaniu decyzji mieć na uwadze ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: ZWINB) zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 poz. 23 z późn. zm.), art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) dalej: P.b. z 1974 r., w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 poz. 290 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania

i dokonane przez organ I instancji ustalenia, z których wynika, iż budynek gospodarczy, którego właścicielką jest R. K., w roku [...] został rozbudowany o sporną część, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przez ojca obecnej właścicielki.

W związku ze zgłoszeniem tego faktu i wszczęciem postępowania w sprawie, PINB, postanowieniem z dnia [...] r., znak[...], na postawie art. 56 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., nałożył na właścicielkę obiektu budowlanego R. K., obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 października 2013 r. następujących dokumentów:

1. ekspertyzy technicznej wraz z inwentaryzacją powykonawczą - dobudowanej części budynku gospodarczego, znajdującej się na granicy z posesjami przy ul. [...] i ul. [...] w S., sporządzoną przez osobę uprawnioną, wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Ekspertyza powinna zawierać ocenę wykonanych bez pozwolenia właściwego organu robót budowlanych, ich zgodności z warunkami technicznymi, przepisami i zasadami wiedzy technicznej obowiązującymi w czasie budowy dobudowanej części obiektu oraz zdatność do jej użytkowania, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości - również wskazania sposobu ich usunięcia,

2. protokołów badań i sprawdzeń (stosownie do potrzeb)

3 inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej obiektu.

PINB wskazał też w treści ww. postanowienia, iż przedmiotowe postępowanie prowadzone jest celem zalegalizowania samowolnie dobudowanej części budynku gospodarczego.

Ponadto organ wskazał, że samowolnie dobudowana część budynku powstała przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dlatego dla niniejszego przypadku nie będzie miał zastosowanie art. 48 tej ustawy, lecz na podstawie art. 103 ust. 2 - przepisy dotychczasowe ustawy Prawo budowlane z 1974 r..

Pismem z dnia 31 grudnia 2013 r. R. K. przedłożyła wymaganą dokumentację oraz upoważniła P. K. do reprezentowania jej we wszystkich sprawach urzędowych związanych z legalizacją przedmiotowej samowolnej dobudowy.

Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], PINB nałożył na R. K., obowiązek uzupełnienia przedłożonej ekspertyzy technicznej o stwierdzenie zgodności wybudowanej części budynku z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy, w szczególności w zakresie dotyczącym sytuowania budynku przy granicy działki, sporządzonej przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, w terminie do dnia 15 czerwca 2014 r. Organ wskazał jednocześnie, że podstawą do legalizacji i wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest zgodnie z art. 42 ust. 3 P.b. z 1974 r., stwierdzenie zdatności wykonanego obiektu budowlanego do użytku, dlatego też istnieje konieczność przedłożenia i uzupełnienia złożonych dokumentów, w oparciu o które organ będzie mógł zająć stanowisko w przedmiotowej sprawie.

W dniu 13 czerwca 2014 r. R. K., reprezentowana przez P. K., złożyła w siedzibie PINB w Powiecie [...] uzupełnienie dokumentacji, zgodnie z postanowieniem PINB z dnia [...] r.

W dniu [...] r. PINB przeprowadził oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego, stwierdzając zgodność inwentaryzacji powykonawczej, sporządzonej przez mgr inż. arch. P. K. i mgr inż. D. S., ze stanem faktycznym, nie wnosząc uwag.

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], organ powiatowy na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz § 59 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r., w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, udzielił R. K. pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku gospodarczego na posesji przy ul. [...] w S.

W związku ze złożonym odwołaniem, ZWINB decyzją z dnia [...] r. znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji - "celem zaktualizowania stron postępowania oraz uzupełnienia materiału dowodowego".

Ponownie rozpatrując sprawę PINB załączył do akt sprawy kopię decyzji

Nr [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] r. znak: [...], ustalającą R. K. warunki zabudowy dla terenu położonego przy ul. [...] w S. dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny przy [...] w S. oraz ustalił strony postępowania.

Następnie, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., znak: [...], PINB udzielił pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku gospodarczego na posesji przy ul.[...] w S.

W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji powołał się m.in. na decyzję

Nr [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] r., znak: [...], ustalającą R. K. warunki zabudowy dla terenu położonego przy ul. [...] - dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny przy ul. [...] w S., wskazując, iż w decyzji tej "nie znalazły się zastrzeżenia w stosunku do istniejącego budynku gospodarczego w zakresie parametrów zabudowy tj. linii zabudowy, wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy do powierzchni działki szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej - gzymsu (okapu) /attyki oraz geometrii dachu". Ponadto organ wskazał, że "w czasie gdy powstała przedmiotowa dobudowa do budynku gospodarczego, na nieruchomości przy ul. [...] w S. nie było jeszcze istniejącego obecnie budynku gospodarczego. Budynek ten nie widnieje na żadnej z map geodezyjnych znajdujących się w dokumentacjach projektowych tamtego okresu, nie został on również naniesiony na inwentaryzacji zawierającej rozbudowaną, będącą przedmiotem postępowania części budynku przy ul. [...] w S., sporządzonej przez technika budowlanego J. C. w [...] r. Organ uznał zatem, iż ustalenie zgodności obowiązujących wówczas przepisów w zakresie zachowania wymaganych prawem odległości pomiędzy budynkami, w przypadku gdy jeden z tych budynków wówczas nie istniał, jest bezprzedmiotowe. Organ wskazał też, że zgodność rozbudowanej części budynku gospodarczego na nieruchomości przy ul. [...], z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej została potwierdzona przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych adnotacją: "zgodność z przepisami z dnia budowy obiektu".

Odnosząc się do zarzutów i argumentacji odwołania ZWINB wskazał,

iż - w związku z tym, iż rozbudowa przedmiotowego budynku gospodarczego nastąpiła w 1977 r. - zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w sprawie nie znajduje zastosowania art. 48 tej ustawy. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (dalej - "Prawo budowlane z 1974 r.".

Zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.

Przez "budowę" rozumiemy wykonywanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę oraz rozbudowę (art. 2 ust. 2 ww. ustawy z 1974 r.). Ustaliwszy, iż inwestor nie uzyskał wymaganego prawem pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego, wykonaną w [...] r. PINB zawiadomieniem z dnia 9 sierpnia 2013 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy, bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy ul. [...] w S., którego właścicielką jest R. K.

Jak wynika z przedłożonej przez R. K. dokumentacji, ("Inwentaryzacja budowlana dla potrzeb legalizacji, legalizacja dobudowanej części budynku gospodarczego, [...], inwestor: R. K., S., grudzień 2013 r.)" sporządzonej przez mgr inż. arch. P. K., mgr inż. D. S., mgr. inż. J. K. oraz mgr inż. P. M., (punkt 1.5) "wybudowana w roku [...] dobudowa pomieszczenia gospodarczego ze ścianą pełną, murowaną przy granicy z działką sąsiednią, z dachem drewnianym pokrytym papą była dopuszczona przepisem § 20 ust. 14 Zarządzenia

nr 130 Ministra budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. 1966 nr 10, poz. 44 wraz z późn. zm.)".

W punkcie 1.6 przedmiotowej inwentaryzacji wskazano, że "przedmiotowe pomieszczenie nadaje się do użytkowania jako pomieszczenie gospodarcze/magazynowe".

Autorzy inwentaryzacji budowlanej, nie stwierdzili nieprawidłowości

w usytuowaniu całego budynku gospodarczego (obejmującego również przedmiotową dobudowę), w tym w zakresie sytuowania budynku przy granicy działki.

ZWINB podziela stanowisko organu powiatowego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż rozbudowana części budynku gospodarczego, nie narusza § 20 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia

29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Nr 10, poz. 44) w zakresie wymaganych prawem odległości od innych budynków. Decyzja o pozwoleniu

na budowę budynku gospodarczego z dnia [...] r., znak:

[...], zatwierdzała projekt budowlany przewidujący usytuowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy z nieruchomością przy

ul. [...] w S., natomiast jak wynika z mapy będącej załącznikiem do projektu budowlanego (załączonego do akt sprawy), na działce sąsiedniej przy

ul. [...] w S. znajdował się już budynek mieszkalny, zatem wymagane prawem odległości były badane przez właściwy organ administracji. Jak wynika z mapy stanowiącej załącznik do projektu budowlanego, również budynek mieszkalny na działce sąsiedniej przy ul. [...] w S. już istniał.

Powyższe dowodzi, że rozbudowany o powierzchnię 12,37 m2, istniejący legalnie budynek gospodarczy, nie naruszał wymaganych ówcześnie obowiązującym prawem odległości pomiędzy budynkami. Ponadto ZWINB stwierdza, iż wbrew twierdzeniom skarżącego w ówczesnym okresie nie była wymagana zgoda sąsiada na posadowienie budynku na granicy działki.

Z inwentaryzacji budowlanej z grudnia 2013 r. wynika, że przedmiotowa samowolna dobudowa do wybudowanego legalnie budynku gospodarczego zgodna jest z przepisami z okresu budowy obiektu, pod którym to stwierdzeniem podpisał się w dniu 11 czerwca 2014 r. rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. poż. K. M. posiadający uprawnienia nr: [...] nr [...].

Z inwentaryzacji budowlanej przedmiotowej rozbudowy budynku gospodarczego z grudnia 2013 r. wynika również, że sprawdzono zgodność przedmiotowej dobudowy budynku gospodarczego z zapisami planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w okresie od 20 listopada 1965 r. do 31 marca 1977 r. oraz w okresie od 1 kwietnia 1977 r. do 24 lipca 1994 r.

Zgodnie z orzecznictwem sądowo - administracyjnym, badanie zgodności samowoli budowlanej, polegającej na budowie obiektu budowlanego lub jego części przed dniem 1 stycznia 1995 r. z przepisami o planowaniu przestrzennym, odnosi się do daty podejmowania decyzji legalizacyjnej przez właściwy organ - na co wskazuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt: II OSK 234/09. Organy administracji publicznej, orzekając w przedmiocie samowoli budowlanej popełnionej w warunkach o jakich mowa w art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1995 r. winny mieć na uwadze zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie wydania decyzji, a w razie braku planu - z ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o ustaleniu warunków zabudowy

Z uwagi na fakt, iż działka nr [...] przy ul. [...] w S. znajduje się na terenie, na którym nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, nie ma możliwości zbadania przedmiotowej dobudowy z aktualnie obowiązującym planem, jednak autor inwentaryzacji budowlanej dokonał zbadania przedmiotowej dobudowy budynku gospodarczego z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w ówczesnym okresie, tj. od 20 listopada 1965 r. do 31 marca 1977 r. oraz od 1 kwietnia 1977 r. do 24 lipca 1994 r., stwierdzając, iż "w obu uchwałach nie znaleziono informacji wskazujących, aby przedmiotowa dobudowa była z nimi niezgodna", zatem nie zaistniały przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. konieczne do orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego bądź jego części, tj. przedmiotowa dobudowa do budynku gospodarczego nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje także, aby dobudowa powodowała niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie zachodzą zatem także okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. W sporządzonej inwentaryzacji autor opracowania potwierdził, iż przedmiotowe pomieszczenie nadaje się do użytkowania jako pomieszczenie gospodarcze/magazynowe.

Odnosząc się do argumentów skarżącego powołującego się na obowiązek uzyskania przez inwestora zgody sąsiada na usytuowanie budynku na granicy działki, ZWINB stwierdza, że takie przepisy w ówczesnym okresie nie obowiązywały, oraz że przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie przewidywały badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przekroczenie granic nieruchomości jest zatem sprawą cywilną, do której właściwy jest sąd powszechny.

Wypowiadając się w zakresie zarzutów skarżącego, powołującego się na decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] r. oraz fakt, że doszło w tej sprawie do wznowienia postępowania administracyjnego, które zostało zakończone, organ odwoławczy wyjaśnia, że ww. decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny przy ul. [...] w S., nie ma znaczenia w sprawie, gdyż dotyczy ona zmiany sposobu użytkowania budynku na mieszkalny, zatem innego rodzaju inwestycji, która nie jest przedmiotem tego postępowania.

Powyższą decyzję G. W. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) brak własnych ustaleń organu przy ustalania stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydania decyzji administracyjnej;

2) naruszenie art. 10 kpa, przez zaniechanie umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów a także zgłoszonych żądań,

- naruszenie prawa materialnego, tj.

1) art. 4, art. 5 ust. 2, art. 21 ust. 4, Art. 29 ust. 5, art. 37, art. 40 ustawy prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229),

2) § 20 ust. 1, ust. 13 i ust. 14 Rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, oraz pozostałych przepisów nie pozwalających na posadowienie budynku na działce na granicy działki sąsiadującej

3) przepisów nakazujących badanie zgodności samowoli budowlanej z przepisami

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które winny być podejmowane odnosząc je do daty podejmowania decyzji legalizacyjnej.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo i interes prawny skarżącego;

- nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego;

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w niniejszej sprawie organ (zarówno I jak i II instancji) nie dokonał absolutnie żadnych własnych ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia sprawy. W treści decyzji organ powołuję się jedynie na prywatną ekspertyzę złożoną przez stronę postępowania R. K.

W ocenie skarżącego, opiniom sporządzonym na zlecenie strony nie można przypisać waloru dowodu z opinii biegłego, nawet jeżeli zostały sporządzone przez osobę posiadającą fachową wiedzę. Dokument prywatny zawierający przygotowany na zlecenie strony pogląd w sprawie nie może stanowić podstawy do jej rozstrzygnięcia. Dokument prywatny potwierdza jedynie, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenia o określonej treści.

Jedyna czynność dokonana przez organ pierwszej instancji, to oględziny, które potwierdziły istnienie w ocenie tego organu zgodności inwentaryzacji powykonawczej ze stanem faktycznym - organ jednak nie stwierdził sam żądnych okoliczności faktycznych, na które powołuje się jako podstawę do wydania decyzji.

Skarżący nadto wskazuje, że organ II instancji naruszył treść art. 10 kpa, bowiem przed wydaniem decyzji nie umożliwił stronie zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów a także zgłoszonych żądań - przez co naruszone zostało prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.

Zgodnie z przepisami art. 4, art. 5 ust. 2, art. 21 ust. 4, art. 29 ust. 5, art. 37,

art. 40 ustawy prawo budowlane z 24 października 1974r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229):

- forma architektoniczna obiektów budowlanych powinna być zharmonizowana

z otoczeniem, tymczasem sporna część dobudowanego budynku walorów tych nie spełnia, ponadto organ nie dokonał absolutnie żadnych ustaleń w tym zakresie.

- obiekty budowlane powinny uwzględniać uzasadnione interesy osób trzecich. Warunek ten nie został spełniony przez dobudowanie części budynku na działce skarżącego; ponadto organ nie dokonał absolutnie żadnych ustaleń w tym zakresie.

- inwestor nie uzyskał prawa do dysponowania terenem, ponadto organ nie dokonał absolutnie żadnych ustaleń w tym zakresie.

- pozwolenie na budowę mogło zostać wydane osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością. Warunek ten nie został spełniony bowiem część budynku została posadowiona na terminie skarżącego bez jego zgody; ponadto organ nie dokonał absolutnie żadnych ustaleń w tym zakresie.

- w wypadku posadowienia obiektu niegodnie z wyżej określonymi warunkami organ zobowiązany jest do wydanie decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę.

Zgodnie z przepisami § 20 ust. 1, ust. 13 i ust. 14 rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, budynek nie może zostać posadowiony na granicy działki. Nie zostały również zachowane minimalne odległości od budynku skarżącego, ponadto organ nie dokonał absolutnie żadnych ustaleń w tym zakresie.

Zgodnie z przepisami nakazującymi badanie zgodności samowoli budowlanej

z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które winny być podejmowane odnosząc je do daty podejmowania decyzji legalizacyjnej. Organ nie podjął absolutnie żadnych ustaleń w tym zakresie, w szczególności nie ustalił, czy decyzja o warunkach zabudowy przedstawiona przez inwestora w toku postępowania była prawomocna. Zarzut ten jest tym bardziej uzasadniony, że skarżący kwestionował ważność tej decyzji.

Odpowiadając na skargę ZWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem niniejszej kontroli była decyzja ZWINB, utrzymująca

w mocy wydaną na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia

24 października 1974 r. decyzję PINB, w której organ ten udzielił inwestorowi (następcy prawnemu inwestora) pozwolenia na użytkowanie samowolnie rozbudowanej części budynku gospodarczego na posesji przy ul. [...] w S.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w aspekcie wskazanego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zarówno co do ustalonego stanu faktycznego jak i normatywnej treści zastosowanych przepisów prawa.

Zaznaczyć należy, że przedmiotem niniejszego postępowania legalizacyjnego była zrealizowana przed 1995 r., bez pozwolenia właściwego organu budowlanego, dająca się wyodrębnić dobudowa (do wybudowanego wcześniej legalnie na granicy działek skarżącego i inwestora budynku gospodarczego) o pow. 12,37m2, która wykracza o ok. 20 cm poza granice działki inwestora, zajmując działkę skarżącego. Podnosząc tę okoliczność skarżący domaga się, by organ nadzoru budowlanego wydał nakaz rozbiórki tego obiektu. Żądanie to, jak i związane z nim zarzuty skargi, uznać należy za niezasadne, wynikające z błędnego odczytania przez skarżącego mających w niniejszej sprawie zastosowanie - z mocy art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. - przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu - art. 48 obowiązującej obecnie ustawy, określającego przesłanki rozbiórki obiektu budowlanego, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejście w życie tej ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r. Do takich obiektów w zakresie przesłanek rozbiórki oraz legalizacji samowoli budowlanej mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. art. 37, art. 40 i art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy, obiekty budowlane lub ich części, będące

w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego zabudowę rodzaju.

Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu, organ może wydać decyzję o rozbiórce obiektu albo o przejęciu na własność państwa bez odszkodowania, wybudowanego niezgodnie z przepisami jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami, poza wymienionym w pkt I.

Nie budzi w sprawie wątpliwości, że przedmiotowy obiekt został wybudowany pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Mając na uwadze powyższe przepisy PINB postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na R. K. - inwestora - obowiązek przedłożenia następujących dokumentów:

1. ekspertyzy technicznej z inwentaryzacją powykonawczą obiektu, tj. dobudowanej części budynku gospodarczego znajdującej się przy granicy z posesjami przy

ul. [...] i ul. [...] w S., sporządzoną przez osobę uprawnioną, wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, ze wskazaniem, iż ekspertyza powinna zawierać ocenę wykonanych bez pozwolenia robót budowlanych, ich zgodności z warunkami technicznymi, przepisami i zasadami wiedzy technicznej obowiązującymi w czasie dobudowy obiektu oraz zdatność do użytkowania, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości - również wskazania sposobu ich usunięcia,

2. protokołów badań i sprawdzeń (stosownie do potrzeb),

3. inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej w/w obiektu.

Powyższe dokumenty zostały przedłożone organowi w dniu 31 grudnia 2013 r.

Ponadto postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], PINB nałożył na R. K., obowiązek uzupełnienia powyższej ekspertyzy technicznej o stwierdzenie zgodności wybudowanej części budynku z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy, a w szczególności dotyczących sytuowania budynku przy granicy działki, sporządzone przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzonym zaświadczeniem wydanym przez tę Izbę, w terminie do dnia 15 czerwca 2014 r. W treści tego postanowienia organ wskazał, że podstawą do legalizacji i wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stwierdzenie zdatności wykonanego obiektu budowlanego do użytku, dlatego też istnieje konieczność przedłożenia i uzupełnienia złożonych dokumentów, w oparciu o które organ będzie mógł zająć stanowisko w przedmiotowej sprawie.

W dniu 13 czerwca 2014 r. R. K., reprezentowana przez pełnomocnika P. K., złożyła w PINB uzupełnienie dokumentacji, zgodnie z postanowieniem z dnia [...]r.

W dniu [...] r. PINB przeprowadził oględziny przedmiotowego obiektu, stwierdzając zgodność inwentaryzacji powykonawczej sporządzonej przez

mgr inż. arch. P. K. i mgr inż. D. S. ze stanem faktycznym, nie wnosząc żadnych uwag w tym zakresie.

Zgodnie z art. 42 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Poza wypadkiem określonym w ust. 1 właściwy terenowy organ administracji państwowej może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego, gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego. Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu (ust. 3).

Zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13 przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 P.b., są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Opierając się na przedłożonej przez skarżącą a nakazanej przez organ do przedłożenia ekspertyzie organ nadzoru budowlanego uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania nakazującego rozbiórkę obiektu lub jego przejęcie na własność Państwa art. 37 ustawy z 1974 r., ponieważ nie zachodzą zawarte w tym przepisie przesłanki do jego zastosowania, tj. obiekt nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju, lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie zachodzą też ku temu inne ważne przyczyny, o których mowa w ust.2. Przyczyn tych powyższy przepis nie definiuje.

Mając jednak na uwadze treść art. 42 ust.2 przyjąć należy, iż chodzi tu o względy bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo inny ważny interes społeczny.

Tych względów również trudno się dopatrzyć w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec czego właściwe w sprawie organy nadzoru budowlanego zasadnie uznały, iż właściciel może przystąpić do użytkowania tego obiektu, po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Jak wynika z art. 42 ust. 3 ww. ustawy podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Działając na podstawie tego przepisu po stwierdzeniu wykonania przez inwestora obowiązku nałożonego na niego decyzją z dnia [...] r. PINB zasadnie udzielił obecnemu właścicielowi pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku gospodarczego na posesji przy ul. [...] w S., co jest formą przewidzianej tymi przepisami legalizacji samowoli budowlanej.

Nietrafne są zarzuty skargi podnoszące, iż organ nadzoru budowlanego nie może w tym postępowaniu oprzeć się na ekspertyzach przedłożonych przez zainteresowaną stronę, lecz powinien "poczynić własne ustalenia", przez co należałoby rozumieć zlecenie ekspertyzy rzeczoznawcom przez organ. Jest to stanowisko nie znajdujące uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa budowlanego, które opiera się m.in. na konstrukcji samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Potrzebując określonych ekspertyz organ obowiązek ich przedłożenia może nałożyć na stronę (inwestora) z zastrzeżeniem, że winny być one opracowane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Osoby te, opracowując opinię (ekspertyzę) ponoszą pełną odpowiedzialność zawodową za jej treść: Dopóki zatem treść takiej ekspertyzy nie zostanie podważona inną, posiada ona walor dowodu, na którym organ może się oprzeć. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a przedłożone przez stronę ekspertyzy nie zostały przez skarżącego podważone, jak też organ nie znalazł podstaw do zakwestionowania ich prawidłowości, zarówno w aspekcie techniczno-budowlanym jak i prawnym.

Odnosząc sią natomiast do zarzutu niewykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością, na cele budowlane, stwierdzić należy, iż zarzut ten również nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki wybudowanego obiektu. Decyzja nakazująca rozbiórkę musi opierać się wyłącznie na przesłankach prawnomaterialnych, wynikających z mającego tu zastosowanie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Jeżeli brak jest takich przesłanek - organ administracji winien zalegalizować budowę. Brak pozwolenia na budowę czy brak zgody sąsiada do zajęcia jego działki nie jest zatem wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki takiego obiektu budowlanego i może być konwalidowany, jeżeli nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 37 ustawy. Zgodnie bowiem z art. 40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ winien wydać inwestorowi lub właścicielowi decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego lub terenu nieruchomości do stanu zgodnego z przepisami. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1095/15 i z dnia 6 maja 2016 r. sygn. VII SA/Wa 1513/15, wyrok WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 806/16, wyrok NSA z dnia 28 września 2015 r. sygn. akt OSK 349/1).

Przedłożona przez właścicielkę ekspertyza wskazywała, że obiekt jest zdatny do użytkowania i w tym celu nie wymaga żadnych zmian i przeróbek. W takiej sytuacji organ winien wydać pozwolenie na użytkowanie spornego obiektu budowlanego

Należy podkreślić, że żaden z mających tu zastosowanie przepisów - art. 37 oraz art. 40 P.b. z 1974 r., nie nakłada na organy obowiązku badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ani też nie uzależnia wydania decyzji na podstawie ww. przepisów od tego, czy obiekt został usytuowany

z przekroczeniem granicy działki stanowiącej własność inwestora. Nie można domniemywać takiego obowiązku, skoro nie wynika on wprost z przepisów prawa

(por. wyrok NSA z dnia 11 września 2015 r. sygn. akt II OSK 112/14).

W związku ze związaniem Sądu - z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. - granicami badanej sprawy administracyjnej, Sąd nie odnosi się do podnoszonej w skardze kwestii legalności posadowienia budynku gospodarczego na granicy działki, jak również kwestii decyzji o warunkach zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania tego obiektu. Kwestie te nie były bowiem przedmiotem niniejszego postępowania.

Wobec powyższego, stwierdzić należy, iż zarzuty skargi okazały się nietrafne.

W ocenie Sądu organ dokonał wszystkich istotnych ustaleń faktycznych potrzebnych do wydania rozstrzygnięcia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, dając temu wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji. W ocenie Sądu postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się w niniejszej sprawie naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w tym w skazanych w skardze, które miałyby wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.