Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 416/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1, art. 31a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 995
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Diana Trzcińska Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w K. na zarządzenie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 14 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie działalności polegającej na gospodarowaniu odpadami oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. wniosła skargę na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 14 maja 2021 r. wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20.07.1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2020 r., poz. 995 ze zm., dalej ustawa) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w okresie od dnia 18.01.2021 r. do dnia 26.03.2021 r. w A., udokumentowanych protokołem kontroli nr [..], którym zobowiązano skarżącą do:

prowadzenia ewidencji odpadów. Odpady klasyfikować zgodnie z wytycznymi art. 4 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach. Podstawa prawna: art. 66 i art. 67 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 779).

Termin realizacji: od dnia doręczenia zarządzenia pokontrolnego.

gospodarkę odpadami prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska. Podstawa prawna: art. 16 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 779).

Termin realizacji: od dnia doręczenia zarządzenia pokontrolnego.

W skardze Spółka zarzuciła:

1. naruszenie art. 12 ust.1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w zw. z art. 4 ustawy o odpadach w zw. z art. 66 i 67 ustawy o odpadach poprzez wydanie zarządzeń pokontrolnych nakazujących prowadzenie ewidencji odpadów i klasyfikowanie odpadów zgodnie z ww. przepisami na podstawie kontroli przeprowadzonej nierzetelnie, podczas której zgromadzono materiał dowodowy w sposób pobieżny i wyrywkowy z rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego;

2. naruszenie art. 12 ust.1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w zw. z art. 16 ustawy o odpadach poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego nakazującego prowadzenie gospodarki odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, pomimo faktu, że w sytuacji Spółki w ogóle nie może być mowy o gospodarowaniu odpadami, bowiem odzież sklasyfikowana przez organ jako "odpad'' pozostają w rzeczywistości towarem przeznaczonym do dalszego obrotu;

naruszenie art. 12 ust.1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w zw. z art. 16 ustawy o odpadach poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego nakazującego prowadzenie gospodarki odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, pomimo faktu, że wobec nieskładowania przez Spółkę odpadów nie może dojść do jakiegokolwiek zagrożenia zdrowia i życia ludzi oraz środowiska;

naruszenie art. 12 ust.1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w zw. z art. 16 ustawy o odpadach, art. 4 ustawy o odpadach w zw. z art. 66 i 67 ustawy o odpadach poprzez nakazanie Spółce wykonanie obowiązków niemożliwych do zrealizowania z uwagi na fakt, że nie prowadzi ona działalności opisywanej przez organ;

naruszenie art. 12 ust.1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez wydanie zarządzenia lakonicznego, arbitralnego, które nie spełnia ustawowych wymogów, bowiem organ nie pozwala adresatowi zarządzenia ustalić, na jakiej dokładnie podstawie doszło do wyciągnięcia wniosków prowadzących do nałożenia na stronę obowiązków, nadto zaś organ całkowicie pomija podnoszone już przez stronę w toku postępowania argumenty;

naruszenie przepisu art. 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) w związku z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez błędną subsumpcję stanu faktycznego do przepisu dotyczącego definicji odpadu, a w konsekwencji oparcie zarządzenia na błędnym i nieuzasadnionym założeniu, że skarżąca wykonuje działalność z zakresu gospodarki odpadami, polegającą na przetwarzaniu odpadów tekstylnych

naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. w związku z art. 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak należytego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, niedopuszczalne przeniesienie ciężaru dowodu na skarżącą, a w konsekwencji oparcie zarządzenia na niekompletnym i niewłaściwie rozpatrzonym materiale dowodowym i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organu administracji publicznej,

naruszenie art. 6 k.p.a. w związku z preambułą, art. 2, i art. 10 ust. 1 i 2 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku - Prawo przedsiębiorców poprzez wąskotorowe potraktowanie działalności gospodarczej skarżącej.

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że nie zgadza się z faktem, iż naruszenia wskazane przez WIOŚ zostały w prawidłowy sposób stwierdzone, określone i dostatecznie wykazane. Tym samym został naruszony art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz przepisy art. 4, 66 i 67 ustawy o odpadach. W zarządzeniu nr [..] organ w sposób lakoniczny i arbitralny stwierdza, że doszło do naruszeń, ale nie tłumaczy w należyty sposób jak dokładnie takie ustalenia poczynił. W szczególności zaznaczyła skarżąca, że organ całkowicie pominął stanowisko strony, zarzuty odnośnie kwestii klasyfikacji jej działalności oraz charakteru posiadanego towaru, i w żaden, nawet minimalny sposób nigdy nie odniósł się do niego, pomimo faktu, że strona, do momentu wydania zarządzenia wielokrotnie się na ten temat wypowiadała.

W podanych przez organ przepisach ustawodawca posługuje się takimi pojęciami jak "posiadacz odpadów", "ewidencja odpadów", które w ogóle nie odnoszą się do sytuacji skarżącej. Powyższe błędy wynikają z naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego w szczególności w toku prowadzenia postępowania dowodowego.

Organ konsekwentnie i niesłusznie posługuje się pojęciem odpadu i na podstawie takiego błędnego założenia wykonuje szereg czynności i wydaje akty prawne niezgodne z przepisami.

Kwestia braku woli pozbycia się przedmiotu, a w konsekwencji braku możliwości uznania tego przedmiotu za odpad, została dokładnie omówiona w toku postępowania, jednakże w związku z podniesionymi w niniejszej skardze zarzutami wymaga ponownego podniesienia. W opinii skarżącej organ mimo iż sam przytoczył definicję legalną odpadów z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, błędnie ją zastosował, na co złożyły się trzy czynniki.

Po pierwsze, organ zapomniał o wzięciu pod uwagę charakteru znalezionego u skarżącej towaru, czyli odzieży używanej i tekstyliów, oraz sposobu, w jaki skarżąca weszła w posiadanie tego towaru. Wszystko zaczyna się od posiadacza "pierwotnego", tj. nabywcy ubrania nowego lub używanego, który po pewnym czasie, z różnych przyziemnych powodów, takich jak: chęć opróżnienia szafy, chęć wymiany garderoby na nową, zmiana preferencji modowych, zmiana rozmiaru, nie chce dłużej tego ubrania nosić. W takiej sytuacji możliwe są dwa scenariusze, Pierwszy zakłada, że posiadacz pierwotny stwierdza, że ubranie jest mu dłużej niepotrzebne, nie nadaje się dla niego do dalszego użytku i w związku z tym "wyrzuci je do śmieci". Taka sytuacja stanowi wypełnienie przesłanki ustawowej uznania za odpad, tj. posiadacz wykazał wolę pozbycia się przedmiotu poprzez wyrzucenie go do pojemnika na odpady. Drugi scenariusz natomiast zakłada, że posiadacz owszem stwierdza, że nie chce dłużej być w posiadaniu danego przedmiotu, bo nie nadaje się dla niego, ale nic nie stoi na przeszkodzie, by posłużył on innym osobom. Ponieważ posiadacz z braku chęci, braku czasu lub z przyczyny znikomego zysku nie chce podjąć się samodzielnej sprzedaży swojego ubrania, korzysta z możliwości przekazania go nieodpłatnie do skupu odzieży używanej, sprzedaży door-to-door lub oddania do tzw. charity shops. Nie mamy tu więc do czynienia z "pozbyciem się odpadu", tylko z darowizną. Obdarowany, czyli chociażby podmiot handlujący odzieżą używaną, może z darowanej rzeczy zrobić dowolny użytek, a wiec także ją sprzedać. Tak też dzieje się każdorazowo na linii kontrahent - A. Przy każdej kolejnej zmianie własności przedmiotu nie występuje wola pozbycia się go jako odpadu. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie wziął pod uwagę takiej ewentualności, pomimo tego, że bogate orzecznictwo sądów administracyjnych wielokrotnie mówi o sytuacjach czynienia przez przedsiębiorców użytku z nienadających się do pierwotnie przewidzianego celu towaru w kontekście właśnie braku zasadności uznania takich towarów za odpad.

Po drugie, nadinterpretacja definicji odpadów dokonana przez organ polegała na uznaniu wyłącznie literalnego brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, zgodnie z którym za odpad uznaje się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany", bez uwzględnienia orzecznictwa sądów w tej materii. Podkreśliła skarżąca, że w uzasadnieniu zarządzenia brakuje argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, dlaczego organ uznał towar znajdujący się u skarżącej za odpad.

W przypadku skarżącej, jej działalność polega na zbieraniu (nabywaniu) od posiadaczy używanej odzieży w celu jej odsprzedaży dla podmiotów trzecich z zamiarem dalszego jej wykorzystywania jako odzieży. Organ, działając jednak pod z góry założoną tezę, zamiast dokonać obiektywnej analizy sytuacji skarżącej, dokonał wykładni ukierunkowanej na ukaranie podmiotu i pod przyjętą tezę dokonał wykładni przepisów i analizy dowodów.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustosunkowując się do zarzutów A. wskazał, że cały zebrany materiał dowodowy wskazujący na niezgodny z prawem sposób gospodarowania przez Spółkę odpadami na terenie nieruchomości w K. został opisany w protokole z kontroli nr [..]. Poczynione w jej trakcie ustalenia wskazują na kontynuację przez A. nielegalnych praktyk dotyczących gospodarowania odpadami, które miały miejsce w 2020 r. i zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [..]. Na podstawie tej kontroli wydano wobec niniejszej spółki dwie decyzje:

1. nr [..], znak: [..], z dnia 29.09.2020 r. w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów bez wymaganego przepisami art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach zezwolenia,

2. nr [..], znak: [..], z dnia 23.09.2020 r. w sprawie wstrzymania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów przez A., która na terenie działki nr [..] obręb C., gm. C., prowadzona jest bez wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Niniejsze orzeczenia nie są prawomocne. Spółka wniosła od nich odwołanie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że dnia 13.01.2021 r. podjęto próbę rozpoczęcia czynności kontrolnych weryfikujących, czy Spółka wykonała decyzję wstrzymującą z dnia 23.09.2020 r. oraz sprawdzającą aktualne jej działania dotyczące gospodarki odpadami. W związku z brakiem osób upoważnionych odstąpiono od czynności kontrolnych Spółki. Tego dnia na terenie placu magazynowego eksploatowanego przez Spółkę znajdował się pojazd ciężarowy stanowiący własność firmy B., który przywiózł nową partię odpadów. Odpady nie zostały jeszcze rozładowane z naczepy, która była już do tego procesu przygotowana (odsłonięto plandekę). Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych wskazujących, że na teren nieruchomości w K. przywieziono ok. 22,24 Mg odpadów tekstylnych od P.C. z Z. podjęto decyzję o oddelegowaniu niniejszego transportu odpadów do najbliższego dostępnego miejsca wyznaczonego w wojewódzkim planie gospodarki odpadami spełniającego warunki magazynowania odpadów, tj. na parking w R. Głównym naruszeniem wskazującym na konieczność oddelegowanie transportu było przemieszczenie odpadów do nieuprawnionego podmiotu, jakim jest A. Przedmiotowa Spółka nie posiada bowiem żadnego zezwolenia na zbieranie, czy też przetwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 41 ustawy o odpadach. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania Starosta decyzją z dnia 21.01.2021 r., znak: [..], nałożył na przekazującego odpady obowiązek zagospodarowania odpadów o kodzie 20 03 99 (odpady komunalne niewymienione w innych podgrupach) w ilości ok. 22,24 Mg. Strona postępowania nie wniosła od przedmiotowej decyzji odwołania i niniejsze odpady zostały przekazane z dniem 22.01.2021 r. podmiotowi posiadającemu stosowne uprawnienia, tj. D. (faktura VAT nr [..]).

Właściwe czynności kontrolne Spółki rozpoczęte zostały dnia 18.01.2021 r. W tym dniu przeprowadzono oględziny nieruchomości znajdującej się na terenie działki nr [..], gm. C., tj. terenu dzierżawionego przez A. W trakcie oględzin ustalono, że w dalszym ciągu magazynowane są odpady, głównie odpady w postaci tekstyliów. Odpady gromadzone były na utwardzonym, nieuszczelnionym podłożu, bez zadaszenia. Odpady narażone były i dalej są na działanie czynników atmosferycznych - w dniu oględzin odpady pokryte były śniegiem. Oględziny wykazały, że względem ostatnio przeprowadzonej kontroli doszło do znacznego przyrostu odpadów. Dokonano obmiaru pryzm zgromadzonych odpadów, wyodrębniono pryzmy o następujących wymiarach:

- 70,36 m x 82,6 m x 7,0 m,

- 35,6 m x 9,8 m x 7,0 m,

- 19,5 m x 40,0 m x 3,4 m,

- 26,0 m x 24,7 m x 3,4 m,

- 14,0 mx 15,03 mx 5,0 m.

Na terenie nieruchomości w dniu oględzin zmagazynowano łącznie 49 011,89 m3 odpadów. Ustalono przyrost względem oględzin z dnia 12.02.2020 r. o 38 293,63 m3.

Pismem z dnia 9.02.2021 r. wezwano pełnomocnika Spółki do udzielenia informacji. W odpowiedzi prezes zarządu spółki A. K. pismem z dnia 5.03.2021 r. wskazała, że:

1. A. zawarła z E.. w dniu 19 lutego 2021 r. umowę dzierżawy gruntu. Przedstawicielka Spółki nie posiada jakiejkolwiek wiedzy o wątpliwościach związanych z roszczeniami wierzycieli E.., a wątpliwości wcześniej zgłaszał wyłącznie syndyk ustanowiony przez Sąd. Według posiadanej wiedzy sprawa restrukturyzacji E. została już umorzona.

2. A. zajmuje się wyłącznie handlem używaną odzieżą i galanterią. Brak jest projektów dla działalności związanej z gospodarowaniem odpadami. Ewentualna współpraca A. z E., czy E. stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa.

3. Wskazano, że lista aktualnych kontrahentów, czy stan magazynowy stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

4. Wskazano, że strony internetowe dotyczące A.. winny znajdować się poza obszarem prowadzonego przez organ postępowania, bowiem w żaden sposób nie odzwierciedlają działalności Spółki polegającej wyłącznie na handlu używaną odzieżą i galanterią. Wskazano, że organ nie może dokonać żadnych ustaleń co do charakteru wykonywanej działalności na podstawie informacji, które można znaleźć na stronach internetowych dotyczących A.

Spółka oświadczyła, że zajmuje się wyłącznie handlem używaną odzieżą i galanterią. W piśmie wskazano ponadto, że Spółka zawarła umowę sprzedaży zgromadzonej odzieży używanej i galanterii, która była zmagazynowana na nieruchomości w K. Umowa została zawarta z kontrahentem zagranicznym - umowa zastrzeżona jako tajemnica przedsiębiorstwa.

Do niniejszego pisma nie załączono żadnych umów, czy to na dzierżawę gruntu, czy umowę sprzedaży. Nie przedstawiono również żadnego wykazu kontrahentów dostarczających odpady, nie przedstawiono żadnej ewidencji przedstawiającej aktualny stan magazynowy. Nie przedstawiono żadnych dokumentów stanowiących potwierdzenie wskazanych przez prezesa A. twierdzeń.

WIOŚ wskazał, że niniejszą kontrolą nie objęto stron internetowych firmy A., jednakże znajdują się na nich informacje przedstawiające zdaniem organu prawdę dotyczącą działalności Spółki w K., gm. C. Informacje te są zbieżne z wcześniej poczynionymi ustaleniami udokumentowanymi protokołem kontroli nr [..] z dnia 2.06.2020 r., tj., że m. in. Spółka jest zainteresowana pozyskaniem odpadów tekstylnych, z którego w dalszej kolejności ma powstać paliwo alternatywne. Treści ogłoszeń i informacji znajdujących się na poniższych stronach internetowych pozwalają na pozyskiwanie przez Spółkę ściśle określonej grupy kontrahentów będącymi dostawcami odpadów. Na stronie https[..] znajdował się wpis z dnia 5.01.2021 r. następującej treści: "Chcesz oddać nienadające się do ponownego użycia tekstylia? Jesteśmy tu, żeby Ci pomóc. Klienci korzystający z naszej oferty skupu odpadów tekstylnych, przyczyniają się do globalnej poprawy stanu środowiska! Odbierzemy od Ciebie odpady naszą firmową flotą transportową A." Ponadto na stronie internetowej [..] znaleźć można było wpis: "Idąc za potrzebami świata, oferujemy odbiór odzieży używanej, którą w przyszłości planujemy zamienić w paliwo alternatywne. (...)".

Dodatkowo Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę u P. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F. Kontrola wykazała, że w ramach prowadzonej współpracy przekazywano do A. odpady. W okresie od października 2019 r. do lipca 2020 r. przekazano łącznie 263,80 Mg odpadów tekstylnych. Firma F. wskazana została przez Spółkę jako dostarczyciel asortymentu ujawniony w trakcie kontroli udokumentowanej protokołem kontroli nr [..] z dnia 2.06.2020 r.

Czynności kontrolne wykazały, że A. nie posiada żadnej linii technologicznej pozwalającej na jakiekolwiek zagospodarowanie zebranych odpadów. Nie posiada linii do produkcji paliw alternatywnych. Nie posiada również linii technologicznej umożliwiającej przygotowanie odpadów do ponownego użytku (pralni, suszarni, szwalni itp.). Na terenie nieruchomości w K. znajduje się jedynie utwardzany płytami żelbetonowymi plac magazynowy, co wskazywało by na fakt, że odpady w dalszym ciągu przetwarzane są w procesie R - 13 - magazynowanie odpadów poprzedzające którykolwiek z procesów R1 -R12.

Ponadto podkreślił organ, że kontrolowana Spółka przyjmuje nienadające się do innego wykorzystania tekstylia odpłatnie, tzn. pobiera z tego tytułu korzyść majątkową. Co dodatkowo podkreśla fakt, że do Spółki trafiają różnego rodzaju mieszaniny odpadów, głównie odpadów tekstylnych.

Powyższe ustalenia stoją u podstawy wskazania, że A. na terenie działki nr [..] obręb C., gm. C. gospodaruje odpadami bez stosownych zezwoleń wynikających z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach. Co za tym idzie podmiot winien spełnić inne wymagania stawiane takiej działalności, a które wynikają z przepisów tej ustawy.

W trakcie kontroli ustalono, że miejsce magazynowania odpadów palnych, jakimi są głównie tekstylia, wyroby galanteryjne i inne odpady z tworzyw sztucznych nie jest objęte wizyjnym monitoringiem. Na stosunkowo niewielkiej przestrzeni skoncentrowano znaczną ilość odpadów palnych. Ponadto kontrolowana Spółka nie zapewniła Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska dostępu do obrazu monitoringu miejsc magazynowania w czasie rzeczywistym. Nie spełniono zatem wymogu monitoringu, o którym mowa w art. 25 ust. 6b-6h ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach. Miejsce magazynowania odpadów nie spełnia wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 11.09.2020 r. w sprawie szczególnych wymagań dla magazynowania odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1742). Występują naruszenia § 5 ust. 3-6, tj. brak oznakowania miejsc magazynowani odpadów oraz § 7 pkt 5, tj. odpady nie są magazynowane w sposób ograniczający obniżenie wartości użytkowej odpadów, w szczególności zmiany ich składu lub właściwości chemicznych lub fizycznych, utrudniającej ich dalsze przetwarzanie lub zmniejszającej wartość produktu końcowego wytworzonego z odpadów. Zgodnie z art. 16 o odpadach gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności gospodarka odpadami nie może: powodować zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt; powodować uciążliwości przez hałas lub zapach i wywoływać niekorzystnych skutków dla terenów wiejskich lub miejsc o szczególnym znaczeniu, w tym kulturowym i przyrodniczym. Wyżej opisany sposób postępowania z odpadami stanowi naruszenie przedmiotowego przepisu prawa.

Określenie dokładnej ilości zgromadzonych odpadów nie była możliwa ze względu na fakt, że A. nie prowadzi stosownej ewidencji przyjmowanych odpadów do zagospodarowania, o której mowa w art. 66 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach. W myśl tego przepisu posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3, zwanej dalej "ewidencją odpadów".

Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzając w trakcie kontroli naruszenia przepisów prawa, skorzystał z posiadanych uprawnień wynikających z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20.07.1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska i wydał stosowne zarządzenie pokontrolne.

Pismem z dnia 9 stycznia 2022 r. skarżąca podtrzymała stanowisko zawarte w skardze wnosząc jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:

- decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 9 grudnia 2021 r. w sprawie [..],

- decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 9 grudnia 2021 r. w sprawie [..],

na okoliczność stwierdzenia, że ustalenia protokołu [..] nie dały podstaw do zastosowania wobec Strony środków przewidzianych w art. 12 ustawy o inspekcji ochrony środowiska, a zatem nie mogły stanowić ani podstawy wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej ani podstawy wydania zarządzenia pokontrolnego,

- opinii eksperckiej w zakresie kwalifikacji substancji/odpadów autorstwa dra inż. M. C., specjalisty z zakresu ochrony środowiska oraz ocen odziaływania na środowisko, na okoliczność stwierdzenia, że zgromadzone na działce ew. nr [..] obręb C., gm. C. tekstylia nie są odpadami oraz, że skarżąca nie prowadziła i nie prowadzi działalności z zakresu gospodarowania odpadami,

- protokołu przekazania odzieży używanej na rzecz G. z dnia 28 października 2021 r., na okoliczność wykazania, że ubrania gromadzone przez skarżącą nie stanowią odpadu, ale towar, który nadaje się do dalszego użytku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na zasadzie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który w sprawie nie miał zastosowania.

Na wstępie odnosząc się do wniosku dowodowego skarżącej z dnia 9 stycznia 2022 r. należy zauważyć, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W orzecznictwie zasadnie podnosi się, że sąd administracyjny może w toku uzupełniającego postępowania dowodowego dokonywać wyłącznie ustaleń, które mają wpływ na ocenę legalności aktu lub czynności. Nie mogą one natomiast prowadzić do nowego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy, gdyż w takim przypadku sąd administracyjny powinien uchylić zaskarżony akt lub czynność (wyrok WSA w Krakowie z 25.11.2019 r., I SA/Kr 955/19, LEX nr 2751625). Innymi słowy, celem wprowadzenia regulacji art. 106 § 3 p.p.s.a. nie było umożliwienie ponownego czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem.

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że wniosek dowodowy skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie materiał dowodowy zgromadzony przez organ był na tyle wyczerpujący, iż nie nasuwał istotnych wątpliwości dla oceny legalności wydanego w sprawie aktu. Przedmiotowy wniosek dowodowy dotyczy natomiast rozstrzygnięć wydanych w toku innych postępowań niż będące przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie, jak również zdarzeń powstałych już po wydaniu zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Natomiast opinia w zakresie kwalifikacji substancji/odpadów autorstwa dra inż. M. C. nie stanowi dowodu, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. - por. wyrok NSA (7) z 25.09.2000 r., FSA 1/00, ONSA 2001/1, poz. 1. i może być uwzględniona jedynie jako uzupełnienie stanowiska skarżącej.

Odnosząc się natomiast do istoty sprawy wskazać należy, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 995), zwanej nadal ustawą. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 2 ustawy kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Zaznaczyć przy tym również trzeba, że stosownie do art. 31a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy, niepoinformowanie w wyznaczonym terminie organu Inspekcji Ochrony Środowiska o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych lub poinformowanie niezgodnie z prawdą organu Inspekcji Ochrony Środowiska o wykonaniu zarządzeń pokontrolnych stanowi wykroczenie zagrożone karze aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny.

W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że zarządzenie pokontrolne jest innym aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W przypadku zaskarżenia takiego aktu, podstawę uwzględnienia skargi stanowi art. 146 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się przy tym odpowiednio, a sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Jeśli jednak Sąd nie stwierdzi podstaw do uwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W kwestii dopuszczalności skargi na zarządzenie pokontrolne, wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy należy wyjaśnić, że akty lub czynności organu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., są działaniami administracji publicznej podejmowanymi w zakresie realizacji ich zadań wynikających z przepisów prawa. Mogą one mieć charakter władczy z tym, że nie są to rozstrzygnięcia władcze, gdyż wówczas miałyby charakter decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.

Bezspornie zarządzenie pokontrolne nie jest decyzją administracyjną, gdyż na gruncie art. 12 ust. 1 ustawy ta forma działania została wyraźnie odróżniona przez ustawodawcę od decyzji, wymienionej w pkt 2 tego przepisu. Niewątpliwie jednak władczy charakter zarządzenia przejawia się tu w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 ustawy, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a ustawy. Równocześnie należy zwrócić uwagę, że ów władczy charakter zarządzeń pokontrolnych jest ograniczony do wskazanych wyżej obowiązków informacyjnych wynikających z art. 12 ust. 2 ustawy. W szczególności zarządzenia te nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2272/19 i wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt II SA/Go 383/20 oraz powołane tam orzecznictwo; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy jest - obok decyzji administracyjnej wymienionej w pkt 2 tego przepisu i wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którym mowa w pkt 3, jedną z kilku możliwych form działań wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w związku ze sprawowaną kontrolą podmiotów korzystających ze środowiska (art. 2 ust. 1 ustawy). Wydawane jest w przypadku, gdy w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenie prawa.

Istotą kontroli prowadzonej przez właściwy organ inspekcji ochrony środowiska jest po pierwsze - zbadanie zgodności stanu istniejącego (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności działania z tymi przepisami i regułami, które w prawie uznane są za warunki jego poprawności, po drugie - ustalenie zakresu i przyczyn rozbieżności między tymi stanami, a wreszcie po trzecie - przekazanie wyników tego ustalenia, podmiotowi kontrolowanemu.

Jednym słowem wydanie zarządzenia pokontrolnego ma na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa i poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa (por. wyroki WSA w Opolu z dnia 25 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Op 5/08 i z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 497/18).

Postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się w oparciu o przepisy ustawy, a zatem stan faktyczny sprawy zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg kontroli na miejscu. W postępowaniu tym sąd dokonując oceny nie bada natomiast legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, w tym poczynienia tych ustaleń w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. I w tym miejscu jako nieuzasadnione należy uznać te wszystkie zarzuty skarżącej, które odnoszą się do wadliwości ustaleń odzwierciedlonych w protokole kontroli, gdyż wobec braku stwierdzenia wadliwości przeprowadzonej kontroli i sporządzonego protokołu nie mogą one zostać uwzględnione. Podczas kontroli każdy kontrolowany podmiot otrzymuje możliwość okazania dokumentów, za pomocą których mógłby wykazać, że jego działanie ma umocowanie w przepisach prawa czy stosownych decyzjach i zezwoleniach. Kwestionowanie w skardze treści protokołu sporządzonego z udziałem przedstawicieli podmiotu kontrolowanego i podpisanego przez tych przedstawicieli nie może doprowadzić do skutecznego zakwestionowania wyników takiej kontroli i treści protokołu. Także Sąd ustalenia faktyczne poczynione przez organ i odzwierciedlone w protokołach przyjmuje za rzetelne i zgodne ze stanem rzeczywistym. Tym samym za niezasadne uznać należy wszelkie zarzuty kwestionujące zgromadzony materiał dowodowy, prawidłowość jego zgromadzenia. Treść protokołu kontroli ma doniosłe znaczenie dla treści wydanego w następstwie zarządzenia pokontrolnego, o czym dalej. Zaakcentować jeszcze raz trzeba, że zarządzenie pokontrolne stanowi jedną z form reakcji organu na ustalenia kontroli. Zarządzenie pokontrolne wydane może być, stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy "na podstawie ustaleń kontroli" co powoduje, że protokół kontroli ma zasadnicze i podstawowe znaczenie dowodowe, tak dla samej dopuszczalności wydania takiego zarządzenia, jak i dla oceny jego prawidłowości. Także aktywność podmiotu kontrolowanego podczas czynności kontroli i złożenie stosownych wyjaśnień i przedstawienie dokumentacji leży w interesie podmiotu kontrolowanego.

Z uwagi na charakter aktu wydanego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy, sądowa kontrola legalności zarządzenia pokontrolnego polega przede wszystkim na badaniu, czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, czy treść zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli oraz, czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.

Podkreślić trzeba, że dla oceny dopuszczalności i zasadności skierowanych do adresata zarządzeniem pokontrolnym zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli istotne i decydujące znaczenie ma protokół kontroli. Skoro zarządzenie, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy, jest wydawane na podstawie ustaleń kontroli, to obowiązek zawarty w zarządzeniu pokontrolnym stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Stąd szczególne znaczenie dla oceny legalności wydanego zarządzenia ma stwierdzenie, czy wyniki przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 497/18 i powołany tam wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1876/17).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że kontrola w skarżącej Spółce została przeprowadzona zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową przez organ do tego uprawniony, na podstawie właściwego upoważnienia (art. 2 ust. 1, art. 8, art. 9 ust. 1d ustawy).

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy z czynności kontrolnych sporządzony został prawidłowo protokół, do którego przedstawiciele skarżącej Spółki nie wnieśli żadnych umotywowanych zastrzeżeń. Z zawartego w protokole opisu charakterystyki działalności prowadzonej przez Spółkę wynika, że na otwartym terenie, bez zadaszenia czy innego zabezpieczenia na pryzmach magazynowane są odpady w postaci tekstyliów. Spółka nie posiada zezwolenia na magazynowanie czy przetwarzanie odpadów. Taki sposób składowania odpadów stanowi naruszenie przepisu art. 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r., poz. 779 z późn. zm., dalej u.o.o.), nakazującym prowadzenie gospodarki odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności gospodarka odpadami nie może:

1) powodować zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt;

2) powodować uciążliwości przez hałas lub zapach;

3) wywoływać niekorzystnych skutków dla terenów wiejskich lub miejsc o szczególnym znaczeniu, w tym kulturowym i przyrodniczym.

Bezsprzecznie składowanie odpadów tekstylnych na otwartej przestrzeni, bezpośrednio na utwardzonym terenie, narażonych na działanie czynników atmosferycznych nie zapewnia ochrony przed zagrożeniami dla środowiska czy życia i zdrowia ludzi.

Ustalono również, że Spółka nie prowadzi pełnej, wymaganej ewidencji odpadów, co narusza art. 66 w zw. z art. 67 i art. 70-72 u.o.o.. Okoliczności tej skarżąca nie kwestionuje.

Treść zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli. Z zarządzenia jasno też wynika, jakie warunki wynikające z przepisów prawa Spółka naruszyła i w jaki sposób ma je wyeliminować. W konsekwencji Sąd stwierdził, że obowiązki określone w kontrolowanym zarządzeniu pokontrolnym znajdowały uzasadnienie w ustalonym stanie faktycznym wynikającym z protokołu kontroli oraz w przepisach prawa, a zarzuty skargi były nieuzasadnione.

Skarżąca kwestionuje przyjęcie przez organ kontrolny, że zgromadzone tekstylia zostały uznane za odpady w świetle twierdzeń Spółki, że są to przedmioty przewidziane do dalszej odsprzedaży.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o. przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, posiadające dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową. Dla zakwalifikowania danej substancji lub przedmiotu jako odpad, nie ma znaczenia wola, świadomość nabywcy. Okoliczność, że dana substancja lub produkt może podlegać odzyskowi, nie oznacza, że nie jest odpadem (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2017 r., II OSK 2642/15, CBOSA). Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 21 u.o.o. przez przetwarzanie rozumie się procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Odzysk to jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest, by odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce (art. 3 ust. 1 pkt 14 u.o.o.). Natomiast w myśl art. 3 ust. 1 pkt 22 u.o.o., przygotowanie do ponownego użycia oznacza odzysk polegający na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie, w ramach którego produkty lub części produktów, które wcześniej stały się odpadami, są przygotowywane do tego, aby mogły być ponownie wykorzystywane bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania.

W ocenie składu orzekającego przedmioty zgromadzone przez Spółkę na pryzmach spełniają w całości definicje odpadów. Twierdzenia Spółki o potencjalnej odsprzedaży tekstyliów nie prowadzi do skutecznego zakwestionowania przyjęcia przez kontrolujący organ, że w istocie skarżąca prowadzi gospodarkę odpadami, a wręcz wobec woli skarżącej o pozbyciu się tekstyliów (bez względu na to w jaki sposób) potwierdza, że skarżąca gromadzi odpady. I gromadzi jest bez prowadzenia ewidencji oraz w sposób nie gwarantujący ochronę środowiska, życia i zdrowia ludzi.

Za zasadne uznaje Sąd odwołanie się w tym miejscu do treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 262/21, gdzie znajduje się odwołanie do utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) w przedmiocie kwalifikowania jako "odpadów" w powiązaniu z zachowaniem posiadacza i rozumienia pojęcia "pozbywać się" (wyrok z 4 lipca 2019 r., Tronex, C-624/17, EU:C:2019:564, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo). W odniesieniu do pojęcia "pozbywać się" z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że należy je interpretować z uwzględnieniem celu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/98/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz. Urz. UE L z 2008 r., Nr 312, s. 3, - dalej: dyrektywa odpadowa), którym zgodnie z motywem 6 tej dyrektywy jest zmniejszenie negatywnych skutków wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Pojęcie to wymaga również wykładni w świetle art. 191 ust. 2 TFUE, który stanowi, że polityka Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i opiera się w szczególności na zasadach ostrożności i działania zapobiegawczego. Wynika z tego, że pojęcia "pozbywać się", a zatem i pojęcia "odpadów" w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy odpadowej, nie można interpretować w sposób zawężający. Pojęcie "pozbywać się" obejmuje zarówno "odzysk", jak i "unieszkodliwianie" danej substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 15 i 19 dyrektywy.

Z orzecznictwa TSUE wynika także, że ocena, czy dane przedmioty lub substancje stanowią "odpady" w rozumieniu dyrektywy odpadowej, powinna znaleźć potwierdzenie w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie powinna zostać naruszona. Dlatego też ustalone w sprawie okoliczności faktyczne powinny stanowić wskazówkę do ustalenia działania polegającego na pozbywaniu się, zamiaru pozbycia się lub zobowiązania do pozbycia się substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy odpadowej. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że pojęcie odpadów nie wyklucza substancji i przedmiotów, które mogą zostać ponownie gospodarczo wykorzystane. System nadzoru i gospodarowania ustanowiony dyrektywą odpadową ma bowiem na celu objęcie swoim zakresem wszystkich przedmiotów i substancji, których ich właściciel się pozbywa, nawet jeżeli mają one wartość handlową i są gromadzone z powodów handlowych do celów recyklingu, regeneracji lub ponownego wykorzystania (zob. podobnie wyroki: z 24 czerwca 2008 r., Commune de Mesquer, C-188/07, EU:C:2008:359, pkt 40; z 3 października 2013 r., Brady, C-113/12, EU:C:2013:627, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).

W wyroku z 14 października 2020 r. w sprawie C-629/19 TSUE ponadto wskazał, że należy zwrócić szczególną uwagę, czy dany przedmiot lub substancja nie są już przydatne dotychczasowemu właścicielowi, a więc czy przedmiot lub substancja stanowią obciążenie, którego posiadacz zamierza się pozbyć. Gdy taka sytuacja rzeczywiście ma miejsce, istnieje ryzyko, że posiadacz pozbędzie się danego przedmiotu lub substancji, które do niego należą, w sposób mogący szkodzić środowisku, w szczególności porzucając, wysypując lub unieszkodliwiając je w niekontrolowany sposób. Taki przedmiot lub substancja, wchodząc w zakres pojęcia "odpadów" w rozumieniu dyrektywy odpadowej, podlegają przepisom tej dyrektywy, co oznacza, że odzyskiwania lub unieszkodliwiania przedmiotu lub substancji należy dokonać bez zagrażania zdrowiu ludzkiemu oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku. W związku z tym stopień prawdopodobieństwa ponownego wykorzystania towaru, substancji lub produktu bez wstępnego przetwarzania stanowi istotną przesłankę ich kwalifikacji jako odpad. Uwzględniając obowiązek dokonania wykładni rozszerzającej pojęcia "odpadów", należy uznać, że dotyczy ono jedynie sytuacji, w których ponowne wykorzystanie przedmiotowego towaru lub substancji jest nie tylko możliwe, ale i pewne, bez konieczności poddania w tym celu uprzedniemu procesowi odzyskiwania odpadów, o którym mowa w załączniku II do dyrektywy odpadowej. W kontekście tych rozważań TSUE podkreśla konsekwentnie, że to organy krajowe są właściwe do oceny okoliczności faktycznych w ramach rozpoznawanych przez nich spraw i ustalenie czy posiadacz przedmiotu lub substancji rzeczywiście miał zamiar ich "pozbycia się".

W ocenie składu orzekającego zgromadzone przez skarżącą w masowej ilości tekstylia stanowią odpady, nawet jeśli docelowo skarżąca planuje je odsprzedać czy w inny sposób wykorzystać. I nie budzi wątpliwości, że treść zarządzenia pokontrolnego i nałożonych nim na skrzącą obowiązków wynika wprost z cytowanych powyżej przepisów ustawy o odpadach, których to treści skarżąca nie przestrzega.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne odpowiada kryterium legalności, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalono skargę.