Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 132/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 135, art. 145, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 4, art. 5
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

SENTENCJA

Sygn. akt III SA/Kr 132/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka, Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.), WSA Dorota Dąbek, , Protokolant Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r., sprawy ze skargi R. D., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 24 listopada 2011r. Nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata J. M. - Kancelaria Adwokacka Al. [...] w K, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta, działając na podstawie:

- art. 5 ust. 1, 2, 3 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych z dnia 21 czerwca 2001 r. ( Dz. U. nr 71, poz. 734);

- art. 1 pkt 3,art. 2 ustawy o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych z dnia 8 października 2004 r. (Dz. U. nr 240 poz. 2406);

- art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071) -

decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] odmówił skarżącej R. D. przyznania - dodatku mieszkaniowego ze względu na fakt, że powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez skarżącą przekracza o 12,84 m2 tj. o ponad 30% normatywną powierzchnię określoną w art. 5 ust 1, 2, i 3 ww. ustawy, a udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60%.

Organ podniósł, że we wniosku skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia 26 lipca 2011 r. , zarządca budynku - Miejski Zarząd Budynków potwierdził, iż zajmowany przez skarżącą lokal przy ul. S w T posiada powierzchnię użytkową 52,84 m2. W mieszkaniu tym zamieszkują 2 osoby tj. skarżąca i jej syn. Skarżąca ze względu na posiadaną niepełnosprawność, jak oświadczyła, wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i jako dowód na powyższa okoliczność przedstawiła zaświadczenie lekarskie z dnia 30 czerwca 2011 r., oraz zaświadczenie ZUS , Oddział w J z dnia 20 lipca 2011 r.

W wyniku prowadzonego postępowania organ ustalił, że skarżąca ma ustaloną niepełnosprawność przez lekarza orzecznika ZUS orzeczeniem z dnia 3 grudnia 2009r. oraz posiada orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 13 czerwca 2007 r.

Organ wyjaśnił, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych dopuszcza zwiększenie powierzchni normatywnej o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, która wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jednak o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju , zgodnie z art. 1 pkt 4 o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych , orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.). Natomiast art. 2 wskazuje, że do osób niepełnosprawnych, które legitymują się orzeczeniem zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wydanym przed dniem wejścia w życie art. 1 pkt. 4 niniejszej ustawy oraz osób legitymujących się orzeczeniami, o których mowa w art. 5 i art. 62 ustawy powołanej w tym artykule, konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju może być udokumentowana w szczególności zaświadczeniem lekarskim lub opinią biegłego.

Organ pierwszej instancji stwierdził , że z zebranego w sprawie materiału wynika, że żadna z osób w gospodarstwie domowym skarżącej nie porusza się na wózku inwalidzkim , natomiast skarżąca posiada orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 3 grudnia 2009 r. tj. wydane po dniu wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności wydane 13 czerwca 2007 r., nie zostało przedłużone. W ocenie tego organu , zaświadczenie lekarskie przedłożone przez skarżącą nie jest wystarczające dla wykazania wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Organ podkreślił, że w orzeczeniu wydanym po 2004 r. takiego prawa skarżąca nie posiadała i organ nie ma możliwości zwiększenia normatywnej powierzchni mieszkaniowej bez ponownego orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art.5 ust.1 pkt.2 ww. ustawy o dodatkach mieszkaniowych , normatyw dla 2 osób wynosi 40 m2, natomiast faktyczna powierzchnia użytkowa lokalu skarżącej wynosi 52,84 m2 i przekracza o 32,10 % tą powierzchnię, zaś udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu wynosi 81,02 %.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca stwierdziła , że jest ona dla niej krzywdzącą i podkreśliła, że z powodu licznych chorób otrzymała od lekarza rodzinnego zaświadczenie o wymaganym zamieszkiwaniu w oddzielnym pokoju, które dołączyła do wniosku o przyznanie dodatku wraz z zaświadczeniem z ZUS z którego wynika że posiada II grupę inwalidzką od 29 stycznia 1998 r. Rentę pobiera bez przerwy i na każdym orzeczeniu wydanym przez Komisję ma napisane "inwalidztwo istnieje nadal"; jej inwalidztwo powstało przed 2004 r., dlatego nie zgodziła się z twierdzeniem organu , że inwalidztwo powstało w dniu 3 grudnia 2009r. Skarżąca podniosła , że cały czas leczy się u specjalistów, a lekarz rodzinny wystawił jej zaświadczenie o wymogu samodzielnego pokoju z uwagi na jej schorzenia .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania skarżącej na podstawie:

- art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego;

- art. 5 ust 1 pkt 2 i ust 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 o dodatkach mieszkaniowych;

- art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r.Nr 79, poz. 856 ze zm.);

- § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1925) -

decyzją z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja w sprawie dodatku mieszkaniowego należy do tzw. decyzji związanych, czyli takich gdzie organ wydający decyzje nie ma możliwości wyboru rodzaju rozstrzygnięcia, bowiem jest zapisem ustawy związany. W związku z powyższym, pomimo niewielkiego przekroczenia powierzchni normatywnej w rozpatrywanej sprawie, jedynym możliwym rozstrzygnięciem była odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego .

Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ odwoławczy podkreślił, że o konieczności zamieszkiwania w oddzielnym pokoju decyduje orzeczenie powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności , o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W aktach sprawy znajduje się orzeczenie z dnia 13 czerwca 2007r. znak: [...] o stopniu niepełnosprawności skarżącej wydane przez Miejski Zespół ds. Orzekania o niepełnosprawności, w którym zaliczono skarżącą do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności , nie wymagających zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Powyższe orzeczenie utraciło swą ważność z dniem 30 czerwca 2008 r. i w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek innego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które zawierałoby wskazanie do zamieszkiwania przez skarżącą w oddzielnym pokoju.

Organ podniósł , że decyzja o konieczności zamieszkiwania przez skarżącą w oddzielnym pokoju nie może być podjęta w oparciu o informację z ZUS, która stwierdzała, że skarżąca jest całkowicie niezdolna do pracy od dnia 29 stycznia 1998 r. z powodu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa z niedomogą bólowo - czynnościową znaczną.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której zarzuciła :

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 75 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub przynajmniej dowodu z oględzin lokalu, a to celem ustalenia jego rzeczywistej powierzchni, w tym powierzchni kuchni i pokoju, zważywszy, że skarżąca przedłożyła protokół z przeprowadzonych pomiarów lokalu mieszkalnego, z którego wynika, że jego powierzchnia wynosi 51,24 m2, tj. mniej, niż powierzchnia opisana w umowie najmu,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych, polegającym na nieuwzględnieniu zaświadczenia lekarskiego o konieczności zajmowania oddzielnego pokoju jako dowodu potwierdzającego konieczność zajmowania odrębnego pokoju, pomimo, że z treści tego przepisu wynika, że osoby niepełnosprawne, które legitymują się orzeczeniem lekarskim wydanym na podstawie art. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych przed dniem wejścia w życie art. 1 pkt 4 ustawy zmieniającej ustawę o dodatkach mieszkaniowych (a zatem przez 23 listopada 2004 r.), mogą udokumentować konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju zaświadczeniem lekarskim lub opinią biegłego.

Wskazując na powyższe okoliczności , skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r.

Skarżąca podniosła, iż stosownie do treści art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W niniejszej sprawie w zakresie wielkości powierzchni użytkowej lokalu organ dysponował dowodami prezentującymi w odmienny sposób powierzchnię lokalu. Z treści umowy najmu wynikało bowiem, że powierzchnia ta wynosi 52,84 m2, natomiast z przedłożonego przez skarżącą pomiaru lokalu sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego wynikało, że powierzchnia ta wynosi 51,24 m2. Nie odnosząc się w żaden sposób do tego protokołu organ zaniechał próby ustalenia rzeczywistej powierzchni użytkowej lokalu i przyjął powierzchnię opisaną w umowie najmu.

Skarżąca podniosła, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy od 1998 r., ZUS wydawał nieprzerwanie szereg orzeczeń o niezdolności do pracy, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, tj. także przed wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych nakazującej legitymowanie się orzeczeniem powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności przez osoby niepełnosprawne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W dniu 27 września 2012 r. na rozprawie, pełnomocnik skarżącej przedłożył do akt orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 15 lutego 2012 r. , z którego wynika, iż skarżąca wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Ponadto pełnomocnik przedłożył protokół pomiaru lokalu mieszkalnego z dnia 27 lipca 2010 r., zgodnie z którym łączna powierzchnia lokalu mieszkalnego wynosi 51, 24 m2.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. Nr 270).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, Sąd badał, czy organ administracyjny ustalił stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie, czy do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy oraz, czy przepisy te prawidłowo zinterpretował.

Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 71, poz. 734 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 40 m2 - dla 2 osób.

Stosownie do treści art. 5 ust. 3 ustawy normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.).

Z treści przytoczonych przepisów wynika, że kryterium, od którego ustawa o dodatkach mieszkaniowych uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego jest powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego.

Stosownie do treści art. 4 ustawy przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby.

Jak wynika z akt sprawy , we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego zarządca budynku tj. Miejski Zarząd Budynków , Spółka z o.o. w T potwierdził , że powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez skarżącą i jej syna wynosi 52,84 m2. Z kolei z przedstawionego na rozprawie dokumentu tj. "Protokołu z przeprowadzonych pomiarów lokalu mieszkalnego Nr [...] położonego w bloku Nr [...] przy ul. S" , sporządzonego w dniu 27 lipca 2010r przez Rzeczoznawcę majątkowego R. W. (uprawnienia Nr [...]) wynika , że powierzchnia ta wynosi 51,24 m2.

Zajmowany przez skarżącą lokal mieszkalny, mający 51, 24 m2 powierzchni użytkowej przekracza powierzchnię normatywną dla dwóch osób tj. 40 m2, jednakże nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% , gdyż " nadwyżka" tej powierzchni stanowi 28,10% . A zatem twierdzenie organów, że powierzchnia lokalu zajmowanego przez skarżącą przekracza 30% powierzchni normatywnej i dlatego wnioskowany dodatek " nie mógł zostać przyznany" został oparty na niewłaściwie ustalonym stanie faktycznym. Podnieść jednak należy, że ustalenia te były dokonane w oparciu o poświadczenia zarządcy budynku , natomiast protokół rzeczoznawcy z pomiaru lokalu mieszkalnego nie był udostępniony tym organom. Stan faktyczny był zatem ustalany w oparciu o materiał dowodowy , którym dysponowały organy przed wydaniem decyzji .

W związku z powyższym należy stwierdzić , że skoro ww. protokół istniał w dacie wydania decyzji przez organy orzekające w niniejszej sprawie, lecz nie był znany tym organom , stanowi to okoliczność do wznowienia postępowania , o której mowa w art. 145 § 1 pkt. 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego , uchyla decyzję w całości lub w części na mocy art. 145 § 1 pkt.1 lit.b ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy obowiązane są uwzględnić stanowisko Sądu zawarte w niniejszym wyroku , a także okoliczność , że skarżąca w postępowaniu sądowym przedłożyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 15 lutego 2012 r. z którego wynika, iż skarżąca posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności od kwietnia 2007r. i ma prawo do zamieszkania w oddzielnym pokoju. Organ zobowiązany jest zatem rozważyć , czy w rozpoznawanej sprawie powierzchnię normatywną zajmowanego lokalu należy powiększyć o 15 m2 .

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik spraw, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 Nr 270) - orzekł jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)