Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1663/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 135, art. 200, art. 205 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 80, art. 97 par. 1 pkt 4, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych środków unijnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r.; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. M. kwotę 28043 zł (dwadzieścia osiem tysięcy czterdzieści trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 29 czerwca 2011 r., M. M. (dalej: strona, skarżący, beneficjent), złożył w Oddziale Terenowym Agencji Rynku Rolnego w K. "Powiadomienie o zielonych zbiorach/niezbieraniu w związku z kryzysem spowodowanym szczepem bakterii EHEC" oraz dwa "Oświadczenia o niezbieraniu/zielonych zbiorach w związku z kryzysem spowodowanym szczepem bakterii EHEC". Jedno z oświadczeń dotyczyło zielonych zbiorów pomidorów w okresie od dnia 27 maja do dnia 17 czerwca 2011 r. na powierzchni 12,80 ha, a drugie niezbierania pomidorów w okresie od dnia 27 maja do dnia 17 czerwca 2011 r. na powierzchni 12,80 ha.

W dniu 29 czerwca 2011 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. przekazał sprawę zgodnie z właściwością miejscową Dyrektorowi Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G. uzasadniając decyzję tym, że wnioskodawca wskazał adres zamieszkania na terenie województwa [...].

W tym samym dniu, Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G. zwrócił się do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. z prośbą o przeprowadzenie kontroli producenta owoców i warzyw niebędącego członkiem uznanej organizacji producentów zamierzającego dokonać niezbierania i zielonych zbiorów w dniu 30 czerwca 2011 r.

Kontrola została przeprowadzona przez [...] Oddział Terenowy Agencji Rynku Rolnego w dniu 30 czerwca 2011 r. W wyniku kontroli ustalono, że wnioskowana powierzchnia dotycząca niezbierania/zielonych zbiorów wynosi 12,80 ha, zaś w trakcie kontroli nie przeprowadzano wskazanych w "Oświadczeniach o niezbieraniu/zielonych zbiorach w związku z kryzysem spowodowanym szczepem bakterii EHEC" działań. Stwierdzono także, że w szklarniach rosną krzaki pomidorów w tej samej fazie wegetacji na całej powierzchni. Na krzakach znajdują się owoce o różnej wielkości i różnym stopniu wybarwienia. Ponieważ w trakcie kontroli M. M. był nieobecny, wyjaśnień udzielał A. K., specjalista ds. ochrony środowiska w gospodarstwie ogrodniczym, gdzie produkcję prowadzi skarżący.

W dniu 30 czerwca 2011 r. Oddział Terenowy Agencji Rynku Rolnego w G. poinformował skarżącego o wpłynięciu do siedziby Oddziału oświadczeń stanowiących załączniki do "Wniosku o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC" i związanej z tym konieczności złożenia stosownego wniosku do dnia 11 lipca 2011 r. w przypadku zamiaru ubiegania się o wsparcie w ramach ww. mechanizmu.

Wniosek M. M. o udzielenie wsparcia z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC tytułem dokonania "zielonych zbiorów" oraz "niezbierania" na powierzchni 12,80 ha pomidorów uprawianych w szklarniach wpłynął do Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G. w dniu 11 lipca 2011 r.

W dniu 11 lipca 2011 r. skontaktowano się z M. M. w celu wyjaśnienia błędów we wniosku. Telefonicznie poinformowano go o braku możliwości złożenia wniosku dotyczącego "niezbierania" i "zielonych zbiorów" na jednej powierzchni. W związku z czym, w dniu 13 lipca 2011 r., Strona złożyła korektę wniosku polegającą na wycofaniu oświadczenia złożonego dnia 29 czerwca 2011 r. dotyczącego działania polegającego na niezbieraniu. W związku z tym, zgodnie z korektą wniosek o udzielenie wsparcia dotyczył pomidorów uprawianych na powierzchni 6,22 ha, na której przeprowadzono zielone zbiory.

W dniu 13 lipca 2011 r. Oddział Terenowy Agencji Rynku Rolnego w G. zwrócił się z prośbą do Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. o przeprowadzenie kontroli wniosku o udzielenie wsparcia.

Kontrolę przeprowadzono w dniach 14-15 czerwca 2011 r.

Podczas kontroli m.in. dokonano oględzin miejsca kompostowania i sporządzono dokumentację fotograficzną. W dniu [...] sierpnia 2011 r. mając m.in. na względzie raport z kontroli. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G. wydal decyzję nr [...] przyznającą M. M. wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w wysokości 433.347,20 EUR. Kwota ta została przelana na rachunek bankowy beneficjenta w dniu 22 września 2011 r.

W okresie od dnia 16 stycznia 2013 r. do dnia 17 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (WIJHARS) w Z. przeprowadził u beneficjenta kontrolę ex-post, w wyniku której ustalono m.in., że:

1. Beneficjent, którego siedziba znajduje się w woj. [...] prowadzi działalność gospodarczą w zakładzie "[...]", ul. [...],P. (woj. [...]).

2. W okresie "zielonych zbiorów" beneficjent pozyskiwał z upraw pod osłonami pomidory i ogórki. Zbiory handlowe przeprowadzane były na powierzchni 12,80 ha etapami tj. z podziałem na kilka mniejszych obszarów, w sposób skoordynowany z "zielonym zbiorem". Ustalenia kontroli krzyżowej nr [...]przeprowadzonej w G." Sp. z o.o. w R., dotyczące powierzchni upraw pomidora są niejednoznaczne z informacjami zawartymi we wniosku o udzielenie wsparcia złożonym przez M. M. We wniosku podano powierzchnię uprawy pomidora 12,80 ha podczas gdy ustalono, że producent dzieli tę powierzchnię na powierzchnię upraw pomidora wynoszącą 12,5 ha oraz powierzchnię uprawy ogórka wynoszącą 0,30 ha.

3. Działanie "zielone zbiory" przeprowadzane było etapami, w taki sposób, że jednocześnie z powierzchni, na której przeprowadzano działanie "zielone zbiory" prowadzono zbiory handlowe, zaś pomidory sprzedawano do G. Sp. z o.o. w R., która jest jedynym odbiorcą produktów z G..

4. Na podstawie skontrolowanych 6 faktur VAT sprzedaży produktów w okresie działań "zielonych zbiorów" (od 27 maja do 17 czerwca 2011 r. M. M. sprzedał do ww. G. 879.404 kg pomidorów o wartości netto 1.349.864,92 zł i wartości brutto 1.417.358,21 zł. W tym samym okresie M. M. sprzedał 19.906,30 kg ogórków szklarniowych o wartości 36.284,84 zł (netto) i 38.099,16 zł (brutto).

5. W okresie wykonywania "zielonych zbiorów" beneficjent pozyskiwał z tej samej powierzchni inny niż pomidory produkt - ogórek szklarniowy.

6. Ustalenia kontroli krzyżowej nr [...] przeprowadzonej w G. " Sp. z o.o. w R. dotyczące okresu magazynowania zebranych produktów są niejednoznaczne z informacjami uzyskanymi w kontroli. Grupa Producentów udostępniała beneficjentowi magazyny do przechowania zebranych produktów, których nie udało się wprowadzić do obrotu bezpośrednio po zbiorze w okresie od 20 do 26 maja, czyli w okresie bezpośrednio poprzedzającym okres dokonania "zielonych zbiorów". Jednakże wykazano, że okres magazynowania był dłuższy tj. od 20 maja do 17 czerwca 2011 r.

7. Analiza porównawcza wykazała, że w okresie maj-czerwiec 2010 r. i maj-czerwiec 2011 r. sprzedaż ilościowa z tej samej powierzchni szklarni była wyższa w roku 2011 niż w roku 2010. Przychody w analogicznym okresie 2011 r. są niższe.

8. Kontrolerzy stwierdzili brak możliwości oceny prawidłowości wypłaty środków w ramach mechanizmu WPR. Nie potwierdzono prawidłowości wypłaty środków. Nie oszacowano kwot nieprawidłowo wypłaconych.

Zastępca Prezesa Agencji Rynku Rolnego pismem z dnia 20 czerwca 2013 r. (nr [...]) przekazał akta kontroli ex-post o nr ref. [...]Dyrektorowi Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G. z prośbą o dokonanie dogłębnej i rzetelnej analizy ustaleń i podjęcie stosownego postępowania.

W dniu 30 lipca 2013 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC.

Strona złożyła wyjaśnienia w sprawie w dniu 9 sierpnia 2013 r.

W dniu [...] września 2013 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G. uchylił decyzję z dnia [...] września 2011 r. Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji do Prezesa Agencji Rynku Rolnego.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Prezes Agencji Rynku Rolnego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G. uchylił decyzję z dnia [...] września 2011 r. w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC oraz odmówił udzielenia wsparcia.

W dniu 20 grudnia 2013 r. Strona odwołała się od ww. decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu [...] czerwca 2014 r. Dyrektor ARR w G. z upoważnienia Prezesa ARR wydał decyzję dotyczącą odzyskiwania kwoty nienależnie pobranych środków.

W dniu 3 lipca 2014 r. M. M. odwołał się od decyzji Prezesa ARR z dnia [...] czerwca 2014 r. do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W odwołaniu strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji względnie jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania organu I instancji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] września 2014 r. uchylił decyzję Prezesa ARR nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. w części dotyczącej określenia odsetek od nienależnie pobranych środków i ustalił stawkę do obliczenia tych odsetek na poziomie 4,5% w stosunku rocznym.

W dniu 14 października 2014 r. M. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2014 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego:

art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.", polegające na częściowym uchyleniu decyzji wydanej w I instancji i orzeczeniu w tym zakresie co do istoty sprawy, przy utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w pozostałej części, podczas gdy organ II instancji powinien uchylić decyzję organu I instancji w całości i umorzyć postępowanie organu I instancji w całości,

art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., przejawiające się w nieprzeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy płatność wypłacona na rzecz Strony miała charakter płatności nienależnej i na pominięciu w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia, skąd wynika przyjęty przez organ II instancji stan faktyczny sprawy (pobranie środków w sposób nieuprawniony), skoro postępowanie w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej o przyznaniu wsparcia i odmowie udzielenia stronie pomocy nie zostało prawomocnie zakończone,

art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez niezawieszenie postępowania pomimo istnienia ku temu istotnych przesłanek;

oraz naruszenie przepisów prawa materialnego:

art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., będące konsekwencją uznania, że przy wydawaniu decyzji w I instancji nic doszło do naruszenia normy o charakterze kompetencyjnym (poprzez wydanie rozstrzygnięcia zastrzeżonego dla Prezesa ARR przez inny organ, który nic mógł zostać do tego upoważniony, tj. poprzez naruszenie przepisów o właściwości), powodujące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji,

art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o Agencji Rynku Rolnego poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej stronie środki finansowe w postępowaniu, które nie zostało prawomocnie zakończone, jest podstawą do stwierdzenia, że płatność ta miała charakter nienależny i wyłącza obowiązek ustalenia przez Prezesa ARR, w drodze przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, że płatność miała charakter nienależny.

W konsekwencji wniósł o:

– stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a." w zw. z art. 156 § 1 k.p.a., ewentualnie,

– uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c albo art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.,

– orzeczenie na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Warszawie wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem procesowym z dnia 20 kwietnia 2015 r. skarżący uzupełnił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W następstwie rozpatrzenia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3195/14 uchylił powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] czerwca 2014 r.

Po rozpatrzeniu skarg kasacyjnych wniesionych przez skarżącego oraz organ, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2220/15 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu wyroku Sąd Kasacyjny wskazał, iż usprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego w wyniku błędnego przyjęcia, że orzekający w sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy poprzez uchylenie w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. części decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy bez jednoczesnego orzeczenia o utrzymaniu w mocy decyzji w pozostałej części.

NSA wskazał ponadto, że zasadnym jest również wskazany w obu skargach kasacyjnych tj. Mateusza Mularskiego i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z cytowanym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

W ocenie Sądu Kasacyjnego WSA w Warszawie wypowiedział się jedynie ogólnie co do naruszenia prawa skutkującego uchyleniem tych decyzji, ale nie odniósł się do argumentów mających - zdaniem M. M. - przemawiać za stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku - w ocenie NSA - zawiera jedynie ogólnikowe wyliczenie zauważonych przez Sąd wad materialnoprawnych dotyczących podstawy prawnej zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, bez ich szczegółowego wyjaśnienia (na co zwrócono uwagę również w skardze kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi). Ponadto w uzasadnieniu wyroku WSA ograniczono się wyłącznie do wskazania wad postępowania dotyczących zaskarżonej do WSA decyzji organu II instancji. Powyższe oznacza także, że zasadny jest również zarzut Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odnośnie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie dotyczącym braku w uzasadnieniu wyroku prawidłowych wskazań co do dalszego postępowania. Nie ma bowiem żadnych wskazań co do dalszego postępowania organu w zakresie decyzji organu I instancji, która również została uchylona. NSA podkreślił przy tym, że wskazane powyżej niedostatki uzasadnienia zaskarżonego wyroku sądu wojewódzkiego czynią przedwczesnym dokonanie oceny pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej M. M.

NSA wskazał, iż ponownie rozpoznając skargę M. M. WSA w Warszawie raz jeszcze oceni legalność zaskarżonej decyzji, zwracając uwagę na podstawy prawne rozstrzygnięcia oraz odniesie się do wszystkich zarzutów wskazanych w skardze, uwzględniając wymogi, które stawia przepis art. 141 § 4 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2220/15, wydanym w wyniku rozpatrzenia skarg kasacyjnych wniesionych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3195/14.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Ta sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. II GSK 808/09). Związanie wykładnią prawną dotyczy zarówno sądu rozpoznającego sprawę ponownie, jak również organu administracyjnego, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny NSA staje się nieaktualny. Oznacza to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. W tej sytuacji Sąd nie mógł rozpoznawać sprawy z pominięciem oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie znajdując podstaw do zastosowania odstępstw od konieczności podzielenia poglądu prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2220/15, zobowiązany jest wykładnię prawa tam przedstawioną przyjąć.

Rozpoznając sprawę ponownie Sąd stwierdził, że skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2014 r. należało uwzględnić, ponieważ zaistniało naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.).

Wymaga podkreślenia, iż zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2014 r. została wydana w drodze rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Prezesa ARR z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], dotyczącej odzyskiwania kwoty nienależnie pobranych środków. W uzasadnieniu obydwu decyzji organy (a szczególnie Minister) opisały postępowanie, które toczyło się w przedmiocie wznowienia postępowania, które zostało zakończone decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G. o uchyleniu decyzji Dyrektora OT ARR w G. nr [...] z dnia [...] września 2011 r. w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC oraz odmówiono udzielenia wsparcia. Z treści obydwu decyzji tj. decyzji Ministra z dnia [...] września 2014 r., jak i decyzji poprzedzającej Prezesa ARR, jednoznacznie wynika, iż wymienione powyżej decyzje wydane w drodze wznowienia postępowania były podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków. Trzeba przy tym podkreślić, iż postępowanie mające na celu ustalenie nienależnie pobranych środków nie zostało formalnie wszczęte przez organy Agencji Rynku Rolnego, również noty księgowe z dnia [...] czerwca 2014 r. zostały wydane i przesłane w tym samym dniu, kiedy została wydana decyzja przez Prezesa ARR.

Skoro zatem warunkiem niezbędnym – w opinii organów – do wszczęcia postępowania mającego na celu ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków – było prowadzenie i zakończenie postępowania w sprawie wznowienia postępowania odnośnie przyznania pomocy i odmowy udzielenia wsparcia finansowego, to również wynik tego postępowania ma ewidentny wpływ na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy tj. ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków.

Sąd, dokonując oceny zaskarżonej decyzji Ministra, nie mógł tym samym nie uwzględnić z urzędu treści prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1015/17, którym to wyrokiem – wydanym w następstwie wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 346/17 – uchylono decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G. uchylającą, po wznowieniu postępowania, decyzję z dnia [...] września 2011 r. w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC oraz odmawiającą udzielenia wsparcia.

Należy w tym miejscu jeszcze raz podnieść, iż uchylone przez WSA decyzje organów Agencji Rynku Rolnego były podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie, zakończonego wydaną w dniu [...] września 2014 r. decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącą odzyskiwania kwoty nienależnie pobranych środków. W rozpatrywanej sprawie zaistniała zatem okoliczność stanowiąca przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego określoną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., tj. gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona. Powyższe ustalenia upoważniały sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. jak również poprzedzającej ją decyzji Prezesa ARR z [...] czerwca 2014 r.

Rozpatrując skargę w kontekście wskazanym wspomnianym wyrokiem NSA z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2220/15, na wstępie Sąd pragnie odnieść się do zarzutu najdalej idącego, tj. zarzutu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., będącego konsekwencją uznania, że przy wydawaniu decyzji w I instancji nie doszło do naruszenia normy o charakterze kompetencyjnym (poprzez wydanie rozstrzygnięcia zastrzeżonego dla Prezesa ARR przez inny organ, który nic mógł zostać do tego upoważniony, tj. poprzez naruszenie przepisów o właściwości), powodującego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Sądu zarzut ten jest nieuprawniony, albowiem z treści przepisów cyt. ustawy o Agencji Rynku Rolnego (art. 7 ust. 2 tej ustawy) wynika, iż możliwym jest przekazanie w drodze upoważnienia kompetencji Prezesa ARR do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych, przy czym nie można ograniczać tego uprawnienia tylko do pracowników centrali Agencji. Tym samym wydanie z upoważnienia Prezesa Agencji decyzji I instancji nie było obarczone wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego - w kontekście wskazanym wspomnianym wyrokiem NSA z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2220/15 należy wskazać, iż organ odwoławczy nie dokonał oceny sprawy zgodnie z zasadami przewidzianymi w stosowanych w sprawie przepisach postępowania administracyjnego. Mianowicie organ wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w związku z treścią art. 7 ust. 1 cyt. ustawy o Agencji Rynku Rolnego. W ocenie Sądu niezbędnym dla rozpatrzenia sprawy odnośnie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków, jest ostateczne rozstrzygnięcie przez organy Agencji Rynku Rolnego sprawy toczącej się po wznowieniu z urzędu postępowania odnośnie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w G. z dnia [...] września 2011 r. w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Jeżeli bowiem podstawą wszczęcia przez Prezesa ARR postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, była decyzja z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G., to warunkiem koniecznym dla dalszego prowadzenia tego postępowania jest ostateczny wynik pierwszego postępowania. Niezbędnym – w ocenie Sądu – jest zatem zastosowanie w sprawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a następnie – po zakończeniu postępowania mającego na celu ostateczne rozstrzygnięcie zasadności lub brak możliwości udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC – prowadzenie i zakończenie postępowania mającego na celu ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków. Sąd - mając na względzie stan sprawy oraz wyroki sądów administracyjnych, które zapadły - stoi na stanowisku, że warunkiem koniecznym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest bezsporne ustalenie, czy w sprawie mamy do czynienia z nienależną płatnością, co może mieć miejsce dopiero po zakończeniu postępowania prowadzonego przez organy Agencji Rynku Rolnego po wznowieniu postępowania odnośnie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w G. z dnia [...] września 2011 r.

Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o Agencji Rynku Rolnego poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej stronie środki finansowe w postępowaniu, które nie zostało prawomocnie zakończone, jest podstawą do stwierdzenia, że płatność ta miała charakter nienależny i wyłącza obowiązek ustalenia przez Prezesa ARR, w drodze przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, że płatność miała charakter nienależny. Zarzutu powyższego nie można uznać w kontekście wcześniejszych rozważań Sądu, albowiem w sprawie nie została ostatecznie rozstrzygnięta kwestia wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o przyznaniu Skarżącemu środków.

Odnośnie zaś zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na częściowym uchyleniu decyzji wydanej w I instancji i orzeczeniu w tym zakresie co do istoty sprawy, przy utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w pozostałej części, podczas gdy organ II instancji powinien uchylić decyzję organu I instancji w całości i umorzyć postępowanie organu I instancji w całości, zarzut ten nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi w świetle wyroku NSA z dnia 18 maja 2017 r.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dostosuje się do wskazań zawartych w niniejszym wyroku.

Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa ARR z [...] czerwca 2014 r.

Odnośnie wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika (w tym przypadku radcy prawnego / adwokata) reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 28043 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego oraz wynagrodzenia radcy prawnego / adwokata, jak również kosztów opłaconego pełnomocnictwa.