Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1389/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1389/06 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk, Asesor WSA Beata Cieloch (spr), Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007r., sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...], z dnia 14 czerwca 2006r nr [...], w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wystawił w dniu [...].2006r. tytuły wykonawcze nr od [...] do [...] obejmujące zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych i przesłał je do realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...].

Postanowieniem z dnia [...].2006 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], zwrócił wskazane wyżej tytuły wykonawcze, gdyż uznał ,iż nie jest właściwym do prowadzenia egzekucji administracyjnej. Podniesiono ,iż Dyrektor Oddziału ZUS nie przystąpił z urzędu do egzekucji w/w tyt. wykonawczych (świadczy o tym brak czynności wstępnych, rozpoznawczych, wykonawczych). Tytuły wykonawcze przekazane do tut. Organu egzekucyjnego nie posiadają klauzuli organu egzekucyjnego - Dyrektora Oddziału ZUS w [...]. Ponadto organ l instancji uzasadniając ich zwrot podał, że wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym, jest zobligowany z urzędu do przystąpienia do egzekucji. Organ egzekucyjny po wykorzystaniu przyznanych mu uprawnień, jeżeli prowadzona egzekucja okaże się w całości lub w części bezskuteczna kieruje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zatem niedopuszczalne jest przekazywanie przez ZUS oryginałów tytułów wykonawczych wraz z egzemplarzem dla zobowiązanego, nie zwierających powyższej klauzuli.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że treść pisma Oddziału załączonego do tytułów wyraźnie wskazuje na podjęcie przez organ egzekucyjny działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Działania te okazały się jednak nieskuteczne.

Postanowieniem z dnia 14.06.2006 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], utrzymał w mocy postanowienie organu l instancji.

Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) uprawnionym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne jest dyrektor oddziału ZUS, któremu przysługuje uprawnienie do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z wierzytelności pieniężnych oraz rachunków bankowych. Organ ten będący jednocześnie wierzycielem zobligowany jest do przystąpienia z urzędu do egzekucji na podstawie art. 26 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w oparciu o wystawione przez siebie tytuły wykonawcze. Jeżeli prowadzona przez dyrektora oddziału ZUS egzekucja okaże się w całości lub w części nieskuteczna, niezwłocznie kieruje tytuły wykonawcze zaopatrzone w klauzulę wykonalności do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego, który prowadzi dalsze postępowanie egzekucyjne. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] nie poddając w wątpliwość ustaleń ZUS kwestionuje sytuację, gdy organ będący jednocześnie wierzycielem nie przystępuje do egzekucji tj. nie podejmuje żadnych działań poszukiwawczych, pozwalających na stwierdzenie bezskuteczności egzekucji. Dowodem na nie przystąpienie do egzekucji jest brak klauzuli o skierowaniu tytułów wykonawczych do egzekucji. Tylko prawidłowo wszczęta egzekucja pozwala skorzystać z uprawnienia przyznanego art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem tytuły wykonawcze bez klauzuli o skierowaniu ich do właściwego organu egzekucyjnego naruszaj ą dyspozycję art. 27 § 1 pkt 10 cytowanej uprzednio ustawy, uzasadniając ich zwrot.

W skardze na powyższe postanowienie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego uchylenie i zarzucił naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną interpretację art. 29§2. Wskazano, że podstawą przekazania tytułów wykonawczych do realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego był §6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność, aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowień) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Oceniając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że decyzje te prawa nie naruszają.

Art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( oznaczana dalej w skrócie u.p.e.a.) stanowi, że "dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń". Trafne jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż Dyrektor Oddziału ZUS będący jednocześnie organem egzekucyjnym tylko wtedy; gdy prowadzona przez niego egzekucja dotycząca nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego okazała się w całości lub w części bezskuteczna, mógł skierować tytuły wykonawcze do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego. Powyższe twierdzenie wynika z § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 137, poz. 1541 ze zm., dalej zwanego "rozporządzeniem wykonawczym") w zestawieniu z treścią art. 26 § 4 u.p.e.a. stanowiącego, że tylko w przypadku, gdy podjęte czynności egzekucyjne okazały się bezskuteczne, wierzyciel będący organem egzekucyjnym może skierować tytuły wykonawcze do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Paragraf 6 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego stanowi natomiast, że "jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie, ale prowadzona przez niego egzekucja okazała się w całości lub w części bezskuteczna, niezwłocznie kieruje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego". Naczelnik Urzędu Skarbowego winien z urzędu zbadać dopuszczalność egzekucji administracyjnej -tzn. między innymi, czy tytuł wykonawczy posiada wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a.; brak chociażby jednego z tych elementów, powoduje niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu administracyjnym. Organ egzekucyjny nie przystępuje wtedy do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi (art. 29 u.p.e.a.). Tytuły wykonawcze wystawione przez ZUS w niniejszej sprawie nie posiadały klauzuli organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. Klauzula ta stanowi stwierdzenie organu egzekucyjnego, że tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i nadaje się do wykonania. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów podatkowych, że brak tej klauzuli jest dowodem na nie przystąpienie do egzekucji przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że podstawą prawną do przekazania tytułów wykonawczych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego jest § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego. Skorzystanie z tego przepisu zdeterminowane jest bowiem posiadaniem wiedzy o rzeczywistym istnieniu majątku na obszarze działania innego organu egzekucyjnego. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby za przekazaniem tytułów wykonawczych do naczelnika urzędu skarbowego przekazano informacje o istnieniu majątku należącego do zobowiązanego.

Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a tym samym uznając skargę za nieuzasadnioną w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.