Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1734/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 1-4 i pkt 4a, art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, art. 149 par. 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 pkt 1 i 2, art. 51a
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 5 i art. 7
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Poczty Polskiej S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2020 r. sygn. akt V SAB/Wa 21/19 w sprawie ze skargi I. R. na bezczynność Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie w przedmiocie wydania postanowienia o przywróceniu terminu do złożenia oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od I. R. na rzecz Poczty Polskiej S.A. w Warszawie 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 3 grudnia 2020 r., sygn. akt V SAB/Wa 21/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawie ze skargi I.R. (dalej jako: "skarżąca") na bezczynność Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie w przedmiocie wydania postanowienia o przywróceniu terminu do złożenia oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika, zobowiązał kierownika właściwej jednostki operatora wyznaczonego - Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie do załatwienia w terminie 14 dni sprawy wszczętej wnioskiem skarżącej z [...] września 2016 r. o przywrócenie terminu do wyrejestrowania odbiornika RTV poprzez wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie oraz stwierdził, że Poczta Polska S.A. z siedzibą w Warszawie dopuściła się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., w związku z brakiem opłacenia przez skarżącą należności z tytułu opłat abonamentowych sporządził tytuł wykonawczy, który [...] marca 2016 r. przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.T. z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy obejmował należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od [...] r. do [...] r.

Pismem z [...] września 2016 r. skarżąca złożyła zarzuty w sprawie wszczętego postępowania, które Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.T. przekazał wierzycielowi w celu zajęcia stanowiska.

Jednocześnie pismem z [...] września 2016 r., skierowanym do Centrali Poczty Polskiej S.A., skarżąca wystąpiła o przywrócenie terminu do wyrejestrowania odbiornika RTV oraz załączyła do niego oświadczenie, że wyrejestrowuje odbiornik RTV w związku ze sprzedażą mieszkania w [...] r., w którym przedmiotowy odbiornik RTV się znajdował.

W odpowiedzi na wniosek o przywrócenie terminu Poczta Polska S.A. [...]listopada 2016 r. poinformowała skarżącą o wymogach, które należy dopełnić w sytuacji zaprzestania użytkowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. W kwestii oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika RTV organ wskazał, że przepisy nie pozwalają dokonywać zmian w ewidencji abonentów na podstawie informacji otrzymywanych w pismach, faksach oraz innej korespondencji.

Sąd I instancji przedstawił przebieg dalszego postępowania egzekucyjnego, w toku, którego, w [...] marca 2019 r. skarżąca wystosowała do organu ponaglenie wobec braku rozpatrzenia jej wniosku z [...] września 2016 r. o przywrócenie terminu do wyrejestrowania odbiornika RTV.

Postanowieniem z [...] marca 2019 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. uznał za nieuzasadnione zarzuty skarżącej zawarte w piśmie z [...] października 2018 r.

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z 19 czerwca 2019r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. utrzymał w mocy postanowienie własne z [...] marca 2019 r.

Na skutek powyższego, pismem z [...] kwietnia 2019 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na bezczynność Poczty Polskiej S.A. w przedmiocie wydania postanowienia o przywróceniu terminu do złożenia oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika.

Pismem z [...] maja 2019 r. organ zwrócił skarżącej oryginał skargi.

W związku z nieprzekazaniem skargi do sądu administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 23 października 2019 r. sygn. akt VI SO/Wa 4/19 wymierzył Poczcie Polskiej S.A grzywnę.

W dniu [...] grudnia 2019 r. Poczta Polska S.A. przekazała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu tej skargi wydał opisany na wstępie wyrok z 3 grudnia 2020 r., wskazując, że organ przyjął w rozpatrywanej sprawie niezgodny z przepisami postępowania administracyjnego sposób załatwienia sprawy czym, poprzez brak wydania rozstrzygnięcia w przewidzianej prawem formie, pozbawił stronę możliwości skorzystania z przysługujących jej uprawnień do kontroli instancyjnej niekorzystnego dla niej sposobu załatwienia sprawy.

Zdaniem WSA - wobec stanowiska organu, co do niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do wyrejestrowania odbiornika RTV - trybem, w którym dokonuje się weryfikacji dopuszczalności wszczęcia postępowania jest art. 61a k.p.a., a przewidziana tym przepisem przesłanka istnienia innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postepowania obejmuje przypadki, w których sprawa nie podlega załatwieniu w postaci rozstrzygnięcia administracyjnego, brak jest przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną takiego rozstrzygnięcia.

Sąd podkreślił, że według niespornych okoliczności faktycznych od dnia złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu ([...] września 2016 r.) do dnia złożenia skargi na bezczynność organu ([...] kwietnia 2019 r.), organ nie wydał rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w tej sprawie. W związku z tym zatem, że organ nie załatwił sprawy we właściwym trybie i formie, popadł w bezczynność, która zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej jako: "k.p.a.") polegała na niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Sąd argumentując powyższe stanowisko stwierdził, że zarówno z charakteru, jak i z okoliczności rozpoznawanej sprawy nie wynikało, aby organ był zmuszony podejmować jakiekolwiek skomplikowane czynności procesowe, umożliwiające mu wydanie rozstrzygnięcia w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Ponadto, Sąd wskazał, że postępowanie organu, polegające na załatwieniu podania skarżącej pismem informującym o niedopuszczalności jej wniosku było wadliwe.

Sąd mając na uwadze treść art. 149 § 1a p.p.s.a jednocześnie uznał, że bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie była rażąca z uwagi na jej długi (kilkuletni) okres i rażące naruszenie przepisów postępowania skutkujące pozbawieniem skarżącej możliwości skorzystania z przysługujących jej gwarancji proceduralnych kontroli rozstrzygnięć administracyjnych.

Poczta Polska S.A. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego zmianę w całości i oddalenie wniesionej skargi przez skarżącą, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Skarżący kasacyjnie organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

Skarżący kasacyjnie organ zarzucił naruszenie:

I. na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego a mianowicie przepisów ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz. 728; dalej jako: "ustawa o opłatach abonamentowych") zawartych w art. 1-16 przez ich niezastosowanie, a w przypadku art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych przez jego niewłaściwą wykładnię oraz rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676; dalej jako: "rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych"), a w szczególności jego § 11-17, poprzez ich niezastosowanie, co świadczy o braku rozpatrzenia istoty sprawy i co doprowadziło do:

– błędnego ustalenia przez WSA w Warszawie, że do wszystkich czynności zleconych organowi ustawą o opłatach abonamentowych, w zakresie rejestracji odbiorników RTV, kontroli uiszczania opłat abonamentowych, wyrejestrowania odbiorników, organ winien stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego,

– całkowitego pominięcia przez Sąd faktu kompleksowego uregulowania powołanymi wyżej przepisami zasad rejestracji odbiorników i zasad zawiadamiania organu o zaprzestaniu ich używania przez abonentów oraz o obowiązkach w tym zakresie organu, które to przepisy wykluczają bezpośrednie stosowanie przez organ przepisów k.p.a., nie dając żadnych podstaw prawnych organowi do wydawania jakichkolwiek decyzji, postanowień czy to w przedmiocie rejestracji odbiorników czy też wyrejestrowania odbiorników, co mogłoby jedynie w takim wypadku wskazywać na konieczność zastosowania przepisów k.p.a., w przypadku wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do zgłoszenia zaprzestania używania odbiorników RTV,

– błędnego ustalenia, że organ winien w stosownym terminie na wniosek skarżącej wydać postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu do wyrejestrowania odbiorników RTV lub postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego,

– błędnego ustalenia, że skoro organ nie wydał postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do wyrejestrowania odbiorników RTV lub postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, to popadł w bezczynność co do załatwienia tej czynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

II. na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a przez uwzględnienie skargi na bezczynność organu w zw. z art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 5, 7 ustawy o opłatach abonamentowych oraz art. 61a k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie przez Sąd, że:

– skoro kompetencją organu jest "wydawanie decyzji administracyjnych nakazujących rejestrację odbiornika oraz ustalających opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych (art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych),, to "tym samym działalność Poczty Polskiej S.A. wykonywana w ramach kompetencji operatora wyznaczonego na gruncie ustawy o opłatach abonamentowych, podlega przepisom kodeksu postępowania administracyjnego, jako postępowania określone w art. 1 pkt 2 k.p.a.", co dalej doprowadziło do błędnego przyjęcia przez sąd, że powinnością organu było wydanie postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do wyrejestrowania odbiorników RTV lub postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego a skoro organ tego nie uczynił to Sąd błędnie przyjął, że organ popadł w bezczynność co do tej czynności,

– skoro skarżąca domagała się przywrócenie terminu do zgłoszenia zaprzestania używania zarejestrowanych odbiorników po myśli art. 5 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych, to organ załatwiając jej wniosek jedynie pismem informującym skarżącą o niedopuszczalności wnioskowanej czynności, dokonał tego w niewłaściwym trybie, bowiem właściwym byłoby wydanie postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do wyrejestrowania odbiorników RTV lub postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego,

– właściwym trybem załatwienia sprawy winno być wydanie postanowienia w trybie art. 61a k.p.a. lub jak należy rozumieć z sentencji wyroku innego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie,

– skoro organ nie wydał do chwili rozstrzygnięcia sprawy stosowanego postanowienia, do popadł w bezczynność, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i co wymagało zobowiązanie organu do wydania stosowanego postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, z przyczyn określonych art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a. Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się zatem do oceny czy Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy wskazane w ramach podstaw kasacyjnych.

Rozpoznając sprawę w tych granicach skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie.

Jako usprawiedliwiony ocenić należało przede wszystkim zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a - w powiązaniu z art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 5, 7 ustawy o opłatach abonamentowych. Sprowadza się on do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, że wobec zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu do wyrejestrowania odbiornika RTV organ miał obowiązek podjąć działania określone - co do formy i terminu - prawem (przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego).

Odniesienie się do tak stawianego zarzuty wymaga wskazania, że w myśl art. 149 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 1a p.p.s.a. Sąd wydaje orzeczenie treści określonej tym przepisem - tzn. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania i jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa - w sytuacji, gdy uwzględnia skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a.

W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego - wbrew stanowisku Sądu I instancji - brak podstaw by uznać, że wskutek zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu do wyrejestrowania odbiornika RTV można mówić o sprawie - w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-4 i pkt 4a p.p.s.a. - do których odsyła art. 149 § 1 powołanej ustawy.

Sąd I instancji - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - wskazał, że w przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej przedmiotem kontroli jest brak określonego aktu lub czynności organu w sytuacji, gdy organ ten miał obowiązek podjąć działanie w przewidzianych prawem formie i terminie, wskazując art. 35 i art. 36 k.p.a.

W podstawach skargi kasacyjnej zasadnie wskazano jednak, że w myśl z art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. ustawa ta normuje: 1) postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco; 2) postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1.

Znaczy to, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie do prowadzonych przez organy wskazane w art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. postępowań sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco.

Celem oceny czy na podstawie ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych prowadzone są postępowania określone art. 1 k.p.a. trzeba wyjaśnić, że w art. 2 ust. 1 tej ustawy wprowadza zasadę, że za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe.

W myśl zaś art. 5 ust. 1 odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.

Możliwości rozstrzygnięcie w drodze decyzji administracyjnych przewiduje art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora wyznaczonego przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3.

W kwestii wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wobec zgłoszenia zaprzestania używania tych urządzeń, ustawa o opłatach abonamentowych ani przepisy aktu wykonawczego - rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - nie wskazują na konieczność wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej.

Uwzględnieniu zgłoszenia zaprzestania używania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i ich wyrejestrowaniu przypisać należy zatem charakter czynności materialno-technicznej. Czynnikiem odróżniającym tymczasem decyzje administracyjne od czynności materialno-technicznych jest właśnie konieczność dokonania w decyzji rozstrzygnięcia określonej sprawy, tj. ustalenia wiążących konsekwencji obowiązującej normy prawnej w drodze jej stosowania wobec określonych podmiotów (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 51).

Wprawdzie zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przyjmuje się, że - w przeciwieństwie do pozytywnego załatwienie sprawy poprzez podjęcie czynności materialno-technicznej - odmowa dokonania takiej czynności powinna nastąpić w drodze decyzji (zob. uzasadnienie uchwały NSA z 9 grudnia 2013 r., I OPS 4/13, ONSAiWSA 2014, nr 3, poz. 35). W rozpatrywanej sprawie, jednakże taka sytuacja nie zaistniała. Wniesiona skarga nie dotyczy braku wyrejestrowania, lecz jej przedmiotem jest bezczynność w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wyrejestrowania odbiornika. "Oświadczenie o wyrejestrowaniu odbiornika RTV" uwzględniono, a na marginesie jedynie należy zauważyć, że prawidłowość załatwienia tej sprawy pozostaje poza zakresem kontroli kasacyjnej.

W tym stanie rzeczy nie powinno ulegać kwestii, że wyrejestrowanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nie ma charakteru sprawy indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnych, wobec czego - stosownie do przytoczonych wyżej regulacji art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. - do postępowania tego nie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego także postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu do wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - jako wpadkowe - w sprawie załatwianej czynnością materialno-techniczną nie mogło być wszczęte i prowadzone na zasadach określonych k.p.a. Co istotne - przywrócenie terminu jest instytucją uregulowaną w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 58 k.p.a.).

W konsekwencji wadliwe jest stanowisko Sądu I instancji, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, określające terminy do załatwienia spraw administracyjnych oraz art. 61a tej ustawy, regulujący odmowę wszczęcia postępowania - mogą mieć zastosowanie do przedmiotowego w tej sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wyrejestrowanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

Wprawdzie na gruncie art. 61a k.p.a. istotnie przyjmuje się, jak wywiódł w pisemnych motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji, że wskazana w powołanym przepisie przesłanka odmowy wszczęcia postępowania - "z innych uzasadnionych powodów postępowanie nie może być wszczęte" - dotyczy sytuacji, w których sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji, m.in. wobec braku przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji.

Zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego nie powinno jednak budzić wątpliwości, że przepis art. 61a k.p.a. nie może stanowić podstawy prawnej odmowy wszczęcia postępowania, którego - stosownie do jednoznacznej regulacji art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. - Kodeks postępowania administracyjnego nie normuje, a zatem do którego przepisy tej ustawy zastosowania nie znajdują.

Zauważyć przy tym trzeba, że dające się wywieść z uzasadnienia zaskarżonego wyroku stanowisko Sądu I instancji, co do zasadności rozważenia przez organ zastosowania art. 61a k.p.a. - jako trybu weryfikacji dopuszczalności wszczęcia postępowania - pozostaje w pewnej sprzeczności z zawartym w rozstrzygnięciu (punkt 1. wyroku) zobowiązaniem do załatwienia sprawy wszczętej wnioskiem o przywrócenie terminu do wyrejestrowania odbiornika RTV, poprzez wydanie orzeczenia kończącego postępowania w sprawie.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.

Przepis daje zatem możliwości orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny, także co do samej skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w sytuacji, w której istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, tzn. w sprawach, w których uchybienia Sądu I instancji nie polegały na pominięciu istotnych dla sprawy kwestii, bądź konieczności ponownego ich zbadania (por np. wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r. I FSK 491/19).

Zdaniem składu orzekającego NSA taki stan rzeczy ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, a uwagi zawarte w dotychczasowych rozważaniach zachowują aktualność także przy rozpoznaniu skargi i uzasadniają wydanie wyroku reformatoryjnego - przez oddalenie skargi.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 182 § 2 oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.

Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3) wydano na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Koszty te obejmowały zwrot wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł) i koszty zastępstwa procesowego (360 zł).