Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 715/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar (spr.), asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant st. sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A.S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia sumą pieniężną za depozyt broni 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. na rzecz skarżącej A. S. kwotę 2107 (dwa tysiące sto siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w B. (dalej: Komendant) notą księgową nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. obciążył A. S. (dalej: skarżąca) kwotą 7233,38 zł za depozyt 49 jednostek broni palnej za okres od 1 lipca do 30 sierpnia 2022 r. (61 dni x 49 szt. x 2,42 zł = 7233,38 zł), płatną w dniu wystawienia noty w kasie KWP B. Jako podstawę prawną Komendant powołał § 11 i 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz.U. z 2004 r., Nr 152, poz. 1609).

Skargę na powyższą czynność, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła A. S., w której zarzuciła naruszenie:

- art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności posiadania przez nią broni przed śmiercią męża oraz przyczyn złożenia przez nią broni do depozytu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 22 ust. 1 i art. 9 w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia ministra MSWiA z 9 czerwca 2004 r. przez nałożenie na nią obowiązku ponoszenia opłat za depozyt broni mimo, że nie była ona zobowiązana do złożenia broni do depozytu, a broń przekazała funkcjonariuszowi KWP w B. na jego polecenie, a ponadto mimo tego, że była w posiadaniu broni jeszcze przed śmiercią męża Z. S., a nadto mimo tego, że posiadała wówczas pozwolenie na posiadanie większości sztuk broni, a broń była przechowywana w warunkach spełniających wymogi rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 26 sierpnia 2014 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1224).

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wydanie przez nią, po śmierci męża Z. S., 49 sztuk broni palnej nie nastąpiło z jej inicjatywy, ale na polecenie funkcjonariusza Komendy, mimo tego że funkcjonariusz ten miał wiedzę w przedmiocie posiadania przez nią pozwoleń na większość rodzajów broni oraz spełniania przeze nią, w pomieszczeniach jej nieruchomości w K. [...], warunków do przechowywania tej broni. Ponadto nadmieniła, że nie godziła się na ponoszenie tej opłaty.

Jej zdaniem zdeponowanie broni nie było z jej inicjatywy, ale na wyraźne polecenie pracownika WPA, D. K. Po śmierci męża wykonała ona telefon do Wydziału Postępowań Administracyjnych w B. i powiadomiła, że mąż nie żyje. W trakcie rozmowy z pracownikiem przekazała informację, że mąż pozostawił testament, na mocy którego zapisuje jej wszystkie jednostki broni. Wspomniała, że posiada pozwolenia na broń i chce aby była ona przechowywana w jej domu. Natomiast policjant poinformował ją, że przekaże informacje przełożonym i oddzwoni do w tej sprawie. Po ok 2 tygodniach pracownik WPA telefonicznie powiadomił ją, że musi ona zdeponować broń. Wyznaczył też termin przywiezienia tej broni. Po dostarczeniu broni, na miejscu w WPA sprawdzono zgodność jednostek z pozwoleniem, z legitymacją, spisano protokoły. Na koniec poproszono ją o napisanie podania dotyczącego przyjęcia do depozytu broni oraz informacji odnośnie opłat za depozyt i podyktowano jego treść (podanie z dnia [...] lipca 2020 r.).

Dalej skarżąca wyjaśniła, że od 2014 r. posiada pozwolenia na broń sportową i myśliwską, z wyłączeniem zezwolenia na 5 sztuk broni (decyzje w aktach spraw za sygn. akt II SA/Bk 284/22 oraz II SA/Bk 285/22). Od [...] marca 2019 r. jest też właścicielką nieruchomości w K. [...], a jednocześnie była użytkownikiem broni, której właścicielem był jej mąż Z. S. Razem z mężem broń przechowywali w pomieszczeniach znajdujących się na tej nieruchomości, w warunkach spełniających wymogi rozporządzenia MSW z 26 sierpnia 2014 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji. Dowodem na spełnienie wymogów prawa przechowywania broni były kontrole przechowywania broni na jej posesji tak przed śmiercią męża, jak i po jego śmierci (protokoły kontroli w aktach spraw za sygn. akt II SA/Bk 284/22 oraz II SA/Bk 285/22).

Dalej skarżąca wyjaśniła, że nie weszła w posiadanie broni po osobie zmarłej, bo w takim posiadaniu była już przed śmiercią męża. Broń przechowywana była w jej pomieszczeniach, posiadała tę broń, tj. użytkowała ją wg. własnej woli i wyboru, uczestniczyła w polowaniach z jej wykorzystaniem, miała też uprawnienia na posiadanie broni (poza 5 egzemplarzami broni myśliwskiej). W ramach swoich uprawnień, razem z mężem użytkowała broń bez żadnych ograniczeń, tak jak właściciel, a po śmierci męża nie utraciła przyznanych jej uprawnień do posiadania broni. Nakazanie jej przez funkcjonariusza WPA złożenia broni do depozytu było więc bezpodstawne, a zatem i za bezpodstawne należy uznać nakładanie na nią obowiązku ponoszenia kosztów złożenia broni do depozytu.

W ocenie skarżącej osobą nieuprawnioną do posiadania broni jest osoba, która nie posiada żadnego tytułu prawnego umożliwiającego jej dostęp do broni i amunicji, a więc nie posiada m.in.: pozwolenia na broń, karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, świadectwa broni, czy też dopuszczenia do posiadania broni. Natomiast celem złożenia broni do depozytu jest zapewnienie należytego przechowywania broni w osób uniemożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych. Tymczasem skarżąca posiadała pozwolenia na broń oraz posiadała pomieszczenia do odpowiedniego jej przechowywania jeszcze przed śmiercią męża.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że pismem z dnia [...] lipca 2020 r. skarżąca zwróciła się do Komendanta o przyjęcie do depozytu czterdziestu dziewięciu jednostek broni palnej po zmarłym mężu Z. S. Broń została przyjęta do depozytu w dniu [...] lipca 2020 r., co zostało potwierdzone w protokołach przyjęcia broni i amunicji do depozytu. Jednocześnie skarżąca została zapoznana z warunkami i kosztami deponowania broni, co zostało potwierdzone w wyżej wymienionym piśmie.

W związku ze zbliżającym się terminem rozpoczęcia naliczania opłat za przechowywanie broni w depozycie, tj. od dnia [...] lipca 2021 r., skarżąca przez przedstawiciela organu została ponownie, w dniu [...] lipca 2021 r. telefonicznie, poinformowana w celu przypomnienia o warunkach deponowania broni oraz zbliżającym się terminie wszczęcia procedury naliczania not księgowych a także o dziennej opłacie za przechowywanie 49 jednostek broni w depozycie od wskazanego terminu, która będzie wynosiła 118,58 zł.

W dniu [...] października 2021 r. została wystawiona na skarżącą pierwsza nota księgowa nr [...], na łączną kwotę 8.656,34 zł, stanowiąca sumę opłat za okres 73 dni (20 lipca – 30 września 2021 r.) przechowywania 49 jednostek zdeponowanej broni. Obowiązek wystawienia noty w rozliczeniu kwartalnym wynika z zapisów Decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lipca 2020 r. zmieniającej instrukcję obiegu dokumentów finansowo-księgowych w Komendzie Wojewódzkiej Policji w B. oraz jednostkach podległych, a mianowicie obowiązku wystawiania przedmiotowego dokumentu do 3-go dnia roboczego danego miesiąca za miniony kwartał.

Dnia [...] listopada 2021 r. do Komendy wpłynęło pismo skarżącej z prośbą o umorzenie wyżej wymienionej noty księgowej. Następnie w dniu [...] grudnia 2021 r. wpłynęło uzupełnione pismo dot. umorzenia naliczonej kwoty wg. noty [...] oraz odstąpienia od dalszego naliczania opłaty za depozyt broni. W związku z powyższym Komendant w dniu [...] grudnia 2021 r. wszczął na wniosek skarżącej postępowanie w sprawie udzielenia ulgi w spłacie należności publicznoprawnej, tj. umorzenia kwoty 8.656,34 zł wynikającej z noty księgowej nr [...] z tytułu kosztów za depozyt broni. Natomiast w przedmiocie odstąpienia od dalszego naliczania opłaty za depozyt broni zostało do skarżącej przesłane pismo z dnia [...] stycznia 2022 r., zawierające negatywne stanowisko w powyższej sprawie.

W dniu [...] stycznia 2022 r. wystawiono kolejną notę księgową nr [...] za okres 92 dni (1 październik – 31 grudnia 2021 r.) na kwotę 10.909,36 zł, a skarżąca wystąpiła z kolejnym wnioskiem z dnia [...] lutego 2022 r. o udzielenie ulgi w spłacie tej należności.

Na czynności Komendanta z [...] października 2021 r. i z [...] stycznia 2022 r. skarżąca wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Ponadto w dniu [...] marca 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o wydanie broni z depozytu, ale wniosek ten spotkał się z odmową organu.

W dniu [...] maja 2022 r., w związku z kolejną wystawioną skarżącej notą księgową nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r., wniosła ona skargę do WSA w Białymstoku. Następnie w dniu [...] lipca 2022 r., w związku z kolejną wystawioną skarżącej notą księgową nr [...] z dnia [...] lipca 2022 r., wniosła ona również skargę do WSA w Białymstoku.

W dniu [...] sierpnia 2022 r. zgłosiła się do organu skarżąca z podaniem o wydanie broni z depozytu, okazując prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Łomży z dnia [...] listopada 2021 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym mężu. W związku z powyższym organ w dniu [...] sierpnia 2022 r. wydał skarżącej broń z depozytu i wystawił notę księgową nr [...] (będącą przedmiotem niniejszej skargi).

Zdaniem organu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem spełnione zostały wszystkie przesłanki do naliczania opłaty określone w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Skarżąca potwierdza, że jest posiadaczem broni, że była osobą deponującą broń i weszła w posiadanie broni po śmierci swojego męża Z. S., gdyż broń była zarejestrowana na zmarłego Z. S., a więc w świetle obowiązujących przepisów prawa, do chwili śmierci to on był właścicielem i posiadaczem tej broni. Także organ od samego początku toczącego się postępowania informował skarżącą o podstawach i warunkach złożenia broni do depozytu. Skarżąca dobrowolnie złożyła broń do depozytu, czego potwierdzeniem są stosowne protokoły przyjęcia broni i amunicji do depozytu. Skarżąca miała wskazane podstawy złożenia broni do depozytu, gdyż protokoły przyjęcia broni i amunicji do depozytu, po przytoczeniu przepisów mają odesłanie "inne" (czyli innych przepisów), a w wykropkowanym miejscu wpisane jest "po zmarłym mężu Z. S." (akta sprawy, karty od 5 do 52). Ponadto skarżąca została zapoznana z warunkami i kosztami deponowania broni, co wynika z treści pisma skarżącej z [...] lipca 2020 r.

Dalej organ podkreślił, że skarżąca zanim złożyła pierwszą skargę do sądu administracyjnego to wystąpiła z wnioskiem o umorzenie noty księgowej [...], co skutkowało obowiązkiem organu odniesienia się do wniosku. We wniosku nie kwestionowała podstaw naliczenia noty księgowej a odnosiła się do sytuacji losowej polegającej na przedłużającym się postępowaniu spadkowym w wyniku pandemii COVID – 19.

Analizując stan prawny organ wyjaśnił, że z art. 2. ustawy o broni i amunicji wynika, że poza przypadkami określonymi w ustawie nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Zatem w pierwszej kolejności należy uzyskać pozwolenie na broń wydawane w drodze decyzji administracyjnej, w której określa się cel, w jakim zostało wydane oraz rodzaj i liczbę egzemplarzy broni (art. 10 i 12 ), a następnie - po uzyskaniu pozwolenia na broń - wystąpić z wnioskiem o wydanie zaświadczenia uprawniającego do nabycia rodzaju i liczby egzemplarzy broni zgodnie z pozwoleniem (art. 12 ust. 2). Z kolei art. 13 ust. 2 stanowi, że rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu nabycia broni, a nabywca broni jest zobowiązany zarejestrować ją w ciągu 5 dni.

Odnosząc się więc do przypadku skarżącej, która weszła w posiadanie broni po zmarłym mężu należy stwierdzić, że w aktualnym stanie prawnym nie może ona przechowywać przedmiotowej broni w miejscu zamieszkania i bez znaczenia dla sprawy ma fakt, że posiada pozwolenie na broń oraz, że w miejscu zamieszkania posiada warunki do przechowywania broni. Kwestią kluczową w analizowanym stanie faktycznym jest brak tytułu prawnego do przedmiotowej broni, co w konsekwencji powoduje, że organ Policji nie może dokonać czynności rejestracji broni i tym samym umożliwić skarżącej jej legalne posiadanie. Tę wymaganą czynność może przeprowadzić wyłącznie w oparciu o dowód nabycia, czym w tym konkretnym przypadku byłoby postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku czy też notarialne poświadczenie dziedziczenia. Przychylając się do wniosku strony w przedmiocie umożliwienia przechowywania broni poza depozytem jednostki organizacyjnej Policji, organ Policji bez wątpienia wyczerpałby znamiona art. 231 k.k. Intencją ustawodawcy było bowiem, aby broń i amunicja po osobie zmarłej zostały zdeponowanie w jednostce organizacyjnej Policji.

Dalej organ wyjaśnił, że skoro ustawodawca nie określił żadnych odstępstw w powyższym zakresie, organ Policji jest związany obowiązującymi normami prawnymi. W przypadku niniejszym podstawą złożenia broni do depozytu jest zatem art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Fakt iż dotyczy on kosztów deponowania broni, nie wyłącza możliwości uznania go za podstawę przyjęcia broni do depozytu, gdyż wszelkie elementy jakie polski porządek prawny wymaga od normy prawnej, są zachowane. Przepis ten zawiera hipotezę (warunki zastosowania normy prawnej i jej adresata), której nie da się przełożyć na inne przepisy ustawy (np. art. 19 i 22) czyli, "która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej". Wykluczenie art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy jako podstawy złożenia broni do depozytu, w sytuacji gdy inne normy prawne ustawy, nie mogą być zastosowane bo nie pasują do hipotezy z art. 23 ust. 1 pkt 3, prowadziłoby do sytuacji, że osoba która weszła w posiadanie broni po osobie zmarłej, nie byłaby zobowiązana do składania broni do depozytu, a to zdaniem organu stałoby w sprzeczności z ogólną zasadą wynikającą z art. 2 ustawy. Potwierdzeniem tej tezy jest choćby fakt, że art. 22 ustawy ma swoje rozwinięcie w art. 23 ust 1 pkt 2 ustawy. Tymczasem art. 23 ust. 1 pkt 3 nie ma korelującej z nim normy prawnej, którą można by znaleźć w tej ustawie.

W piśmie z dnia [...] października 2022 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę i wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności. Wskazał, że noty księgowe za wcześniejsze okresy były już przedmiotem oceny WSA w Białymstoku, który wyrokami z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawach II SA/Bk 284/22 i 285/22 stwierdził bezskuteczność zaskarżonych czynności. Podniósł także kolejny zarzut, tj., że art. 23 ust. 1 ustawy nie stanowi samoistnej podstawy do ustalenia, że skarżąca obowiązana jest ponosić koszty związane z deponowaniem broni. Wyjaśnił, że z art. 2 ustawy wynika, ze posiadanie broni jest zabronione poza przypadkami określonymi w ustawie, a z art. 9 ust. 1 ustawy wynika, ze broń palną i amunicję można posiadać na podstawie pozwolenia na broń wydanego przez właściwego Komendanta Wojewódzkiego Policji. W art. 9 ust. 1 ustawy jest mowa o pozwoleniu na posiadanie broni, a nie o pozwoleniu na bycie właścicielem broni. Skarżąca jako posiadacz oraz użytkownik broni, posiadała broń na terenie swojej nieruchomości jeszcze przed śmiercią męża, miała też pozwolenie na broń (poza 5 jednostkami broni palnej), a zatem nie weszła w jej posiadanie dopiero po śmierci męża, o którym to posiadaniu jest mowa w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy. Zatem skarżąca nie miała obowiązku złożenia do depozytu tych jednostek broni, na które miała pozwolenie i które posiadała jeszcze przed śmiercią właściciela, a tym samym wystawienie noty za depozyt wszystkich jednostek broni nie jest zgodne z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Z kolei z mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (z określonymi wyłączeniami). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy zaś art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona czynność Komendanta w postaci noty księgowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r., która obciążyła A. S. kwotą 7233,38 zł za depozyt 49 jednostek broni palnej za okres od 1 lipca do 30 sierpnia 2022 r. (61 dni x 49 szt. x 2,42 zł = 7233,38 zł), płatną w terminie wystawienia noty w kasie KWP B.

Zaznaczyć na wstępie należy, że przedmiotowa sprawa jest kolejną zawisłą przed tut. sądem dotyczącą czynności Komendanta w postaci noty księgowej obciążającą skarżącą określona kwotą za depozyt 49 sztuk broni palnej, złożoną przez skarżącą do depozytu w dniu [...] lipca 2021 r. Wcześniejszymi wyrokami z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 284/22 i 285/22 oraz z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 391/22 i 597/22 WSA w Białymstoku stwierdził bezczynność ww. czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w postaci poszczególnych not, wystawionych za różne okresy czasu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni pootrzymuje i uznaje za własne poglądy wyrażone w ww. wyrokach, z tą modyfikacją, że z uwagi iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest czynność Komendanta w postaci ostatniej z wystawionych not księgowych – w związku ze zwrotem skarżącej broni z depozytu, za bezprzedmiotowe należało uznać rozważania dotyczące zasadności i możliwości wystawiania not księgowych w aspekcie terminów ich wystawiania oraz 30 dniowego terminu płatności tychże opłat.

Materialnoprawną podstawę dla przedmiotowej czynności stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 955; dalej: ustawa) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. z 2004 r. Nr 152, poz. 1609; dalej: rozporządzenie).

Przypomnieć zatem należy, że jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 62/18, w przypadku obowiązku wynikającego z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy i zaistnienia okoliczności z art. 23 ust. 2 pkt 3 tej ustawy wezwanie podmiotu, na który mocą ustawy nałożony jest obowiązek do uiszczenia kosztów depozytu stanowi czynność, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Zdaniem sądu, należało stwierdzić bezskuteczność zaskarżonej czynności, gdyż zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. polegający na niewyjaśnieniu stanu faktycznego, które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także zasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy polegający na przyjęciu, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżąca jest osobą, która weszła w posiadanie broni po osobie zmarłej, które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. miało wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na niniejszą skargę, w odróżnieniu od odpowiedzi na skargi dotyczące not nr [...], nr [...] i nr [...], organ szeroko uzasadnił, że podstawą prawną do złożenia broni do depozytu jak również podstawą do żądania opłat za złożenie broni do depozytu, jest przepis art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, zgodnie z którym koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi osoba deponująca, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej.

Zdaniem sądu powyższe stanowisko organu jest co do zasady prawidłowe. Przepis art. 22 ust. 1 ustawy jest tak skonstruowany, że osoba, która utraciła uprawnienia do posiadania broni lub której unieważniono kartę rejestracyjną broni pneumatycznej, jest obowiązana niezwłocznie zbyć broń i amunicję do tej broni. Dopiero jeżeli broń nie zostanie zbyta w terminie 30 dni, należy ją złożyć wraz z amunicją do depozytu właściwego organu Policji (art. 22 ust. 3 ustawy). Natomiast przepis art. 23 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy dotyczący kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji, tylko w pkt 2 nawiązuje do osoby deponującej broń w trybie określonym w art. 22 ust. 3, która utraciła prawo do jej posiadania. Brak jest natomiast w art. 22 ustawy stosownych regulacji dla przypadków określonych w art. 23 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy. Powyższe winno być zatem interpretowane w ten sposób, że przypadki określone w art. 23 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy dotyczą nie tylko regulacji związanej z kosztami związanymi z deponowaniem broni i amunicji, ale też regulacji związanej z obowiązkiem jej złożenia do depozytu właściwego organu Policji, tzn. stanowią podstawę prawną do jej złożenia.

Spór w sprawie niniejszej dotyczy kwestii interpretacji przepisu art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, tzn. czy w okolicznościach sprawy skarżąca weszła w posiadanie broni po osobie zmarłej a zatem czy miała ona obowiązek złożenia tej broni do depozytu, a w konsekwencji czy winna ponosić koszty związane ze zdeponowaniem tej broni do depozytu. Organ stoi na stanowisku literalnej wykładni przepisu i twierdzi, że skarżąca weszła w posiadanie broni po zmarłym mężu, bo nie jest jej właścicielem i broń nie jest na nią zarejestrowana. W ocenie organu nie ma też znaczenia, że skarżąca ma pozwolenie na posiadanie tej broni (oprócz 5 sztuk) i korzystała z niej za życia męża. Ponadto stoi na stanowisku, że legalnym prawem do posiadania broni jest nie tylko posiadanie stosownej decyzji ale dopiero zarejestrowanie broni.

Zdaniem sądu stanowisko organu jest nieprawidłowe. Zaznaczyć należy, że jak trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 2029/21, przepis art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy dla obciążenia osoby kosztami depozytu wymaga spełnienia dwóch przesłanek: przekazania broni do depozytu i wejścia w posiadanie broni po zmarłym. Posiadanie, o jakim mowa w tym przepisie związane jest z władztwem nad bronią, czyli z prawem do dysponowania nią. Do dysponowania w rozumieniu art. 23 ust. 2 ustawy, tzn. wyrażenia zgody na jej zniszczenie - do protokołu przyjęcia broni i amunicji (pkt 1), złożenia pisemnego wniosku o zniszczenie broni i amunicji (pkt 2) oraz złożenia pisemnego oświadczenia woli o przeniesieniu własności broni oraz amunicji na rzecz Skarbu Państwa (pkt 3). Powyższe oznacza zatem, że za takie posiadanie nie może być uznane posiadanie, które nie niesie ze sobą uprawnień do zadysponowania tą bronią w rozumieniu art. 23 ust. 2 ustawy, czyli np. w przypadku znalazcy albo osoby trzeciej, która złożyła broń w cudzym imieniu.

Ponadto zauważenia wymaga, że w art. 23 ust. 1 ustawy uregulowano, że koszty te ponoszą cztery kategorie podmiotów. Każda z tych kategorii wymienionych w punktach od 1 do 4 ponosi te koszty w związku z obowiązkiem złożenia broni do depozytu wynikającym z jakichś konkretnych przyczyn, np. czy to utratą uprawnień do jej posiadania, czy też z niewłaściwym jej przechowywaniem lub posługiwaniem się albo z przyczyn dotyczących stanu zdrowia posiadacza lub jego prawomocnego skazania za określone przestępstwo. W zależności też od rodzaju przyczyny złożenia broni do depozytu koszty te ponoszą różne podmioty.

W ocenie sądu przepis art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, niezależnie od poczynionych wyżej uwag dotyczących zastosowania względem niego art. 23 ust. 2 ustawy, należy interpretować w ten sposób, że osobą deponującą, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej i jest zobowiązana do jej złożenia do depozytu jest osoba, która nie ma legalnych uprawnień do posiadania tej broni. Jak trafnie bowiem wskazano w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po 984/21, obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji ma bez wątpienia charakter publicznoprawny, a powstanie tego obowiązku jest konsekwencją obowiązku złożenia broni do depozytu Policji przez osoby, które nie mają wymaganych prawem uprawnień do posiadania broni lub utraciły te uprawnienia. Wskazane organy państwa ze względów bezpieczeństwa są obowiązane zabezpieczyć i przechowywać złożoną do depozytu broń i amunicję, aby nie pozostawała w rękach osób nieuprawnionych do jej posiadania. Poprzez złożenie broni do depozytu nawiązuje się pomiędzy organem przyjmującym broń i deponującym stosunek prawny, przy czym wyłączona jest swoboda stron w uregulowaniu tego stosunku, a powstające w jego zakresie obowiązki i uprawnienia reguluje ustawa (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Op 121/16). Obowiązek ten nie dotyczy natomiast osoby posiadającej pozwolenie na tę broń i przechowującą ją w odpowiednich warunkach. Kwestia ustalenia właściciela broni w takim przypadku (stwierdzenie nabycia spadku, poświadczenie dziedziczenia) pozostaje bez wpływu na ten obowiązek. O legalności posiadania broni i amunicji nie stanowi bowiem jej własność. Skarżąca nie będąc właścicielem przedmiotowej broni i nie mając jej zarejestrowanej na siebie (broń była własnością męża i na niego była zarejestrowana) legalnie ją posiadała i korzystała z niej w zakresie, w jakim uprawnienie to zostało jej przyznane w decyzjach o pozwoleniu na tę broń.

Podkreślenia więc wymaga, że jak stanowi art. 2 ustawy, poza przypadkami określonymi w ustawie nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Z kolei z art. 9 ust. 1 ustawy wynika, że broń palną i amunicję do tej broni, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 11, można posiadać na podstawie pozwolenia na broń wydanego przez właściwego ze względu na miejsce stałego pobytu zainteresowanej osoby lub siedzibę zainteresowanego podmiotu komendanta wojewódzkiego Policji, a w przypadku żołnierzy zawodowych - na podstawie pozwolenia wydanego przez właściwego komendanta oddziału Żandarmerii Wojskowej. Natomiast, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy, pozwolenie na broń wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej, w której określa się cel, w jakim zostało wydane oraz rodzaj i liczbę egzemplarzy broni.

Jak z powyższego zatem widać, o legalnym posiadaniu danego rodzaju broni przesądza decyzja o pozwoleniu na tę broń. Decyzja taka może stanowić podstawę do ubiegania się o wydanie zaświadczenia uprawniającego do nabycia rodzaju i liczby egzemplarzy broni zgodnie z pozwoleniem i amunicji do tej broni (art. 12 ust. 2 ustawy). A może też, jak w przypadku skarżącej, uprawniać skarżącą do posiadania i korzystania z broni stanowiącej własność jej męża i zarejestrowanej na jej męża, czyli bez obowiązku jej zakupu.

Atrybutu legalnego posiadania broni nie odbiera też fakt naruszenia obowiązku jej rejestracji, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, gdyż w takim przypadku Policja lub Żandarmeria Wojskowa jest wprawdzie uprawniona do przejęcia broni i złożenia jej do depozytu, ale koszty takiego złożenia poniesie Policja albo Żandarmeria (patrz Kąkol Cezary, Ustawa o broni i amunicji. Komentarz do art. 23. Opublikowano: WKP 2021). Nie będzie więc w takiej sytuacji miał zastosowania przepis art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy w zakresie ponoszenia kosztów depozytu.

Na marginesie należy też zauważyć (sytuacja hipotetyczna nie występująca w sprawie), że z mocy art. 13 ust. 9 ustawy, w przypadku wydania decyzji administracyjnej o odmowie zarejestrowania broni palnej pozbawionej cech użytkowych albo broni pneumatycznej Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych - Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem przyjąć tę broń do depozytu. Koszty związane z deponowaniem broni ponosi osoba zgłaszająca broń do rejestracji. Przepis art. 23 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Zdaniem sądu zauważenia więc wymaga, że gdyby przypadek taki wystąpił, to jednak inna byłaby podstawa złożenia broni do depozytu niż art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy. Niemniej organ w sprawie niniejszej nie zajął się analizą posiadanych przez skarżącą pozwoleń, czyli które z jednostek broni mogłyby być ewentualnie złożone do depozytu na mocy przywołanego przepisu.

Organ mimo opisania stanu faktycznego w sprawie nie dokonał, w ocenie sądu, prawidłowego jego ustalenia. Z materiału dowodowego wynika jedynie, że skarżąca złożyła wniosek z dnia [...] lipca 2020 r. o przyjęcie do depozytu broni palnej po zmarłym mężu i sporządzono protokoły przyjęcia tej broni. W aktach znajdują się również dwie notatki sporządzone przez funkcjonariusza KWP w B. (z dnia [...] czerwca 2020 r. i z dnia [...] lipca 2020 r.), z których wynika, że przedmiotowa broń przechowywana jest w atestowanych urządzeniach w domu dotychczas zamieszkiwanym przez zmarłego, a dom ten jest wyposażony w drzwi antywłamaniowe i okna kuloodporne. Mowa tam jest także o posiadanych przez skarżącą pozwoleniach, chociaż nie są one opisane ani nawet wymienione. Natomiast skarżąca wraz ze skargą do sądu (akta administracyjne dołączone do sprawy II SA/Bk 284/22) złożyła również: (-) decyzję P. Komendanta Policji z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], na udzielenie jej pozwolenia na posiadanie 2 egzemplarzy broni palnej sportowej przeznaczonej do celów sportowych, (-) decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], na udzielenie jej pozwolenia na posiadanie 40 egzemplarzy broni palnej sportowej przeznaczonej do celów kolekcjonerskich bez prawa noszenia, (-) decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], na udzielenie jej pozwolenia na posiadanie 49 egzemplarzy broni palnej sportowej przeznaczonej do celów kolekcjonerskich, (-) decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] września 2021 r., nr [...], na udzielenie jej pozwolenia na posiadanie 6 egzemplarzy broni palnej myśliwskiej przeznaczonej do celów łowieckich, (-) protokół z przechowywania broni i amunicji w K. z dnia [...] października 2014 r., (-) protokół z przechowywania broni i amunicji w K. z dnia [...] lipca 2020 r., (-) protokół z przechowywania broni i amunicji w K. z dnia [...] sierpnia 2021 r.

W skardze skarżąca zarzuciła przede wszystkim, że nie było podstaw do składania broni do depozytu bo posiadała ją (korzystała z niej) jeszcze przed śmiercią męża a ponadto miała pozwolenie do jej posiadania w dacie złożenia (oprócz 5 sztuk) i przechowywała ją w prawem przewidzianych warunkach, zaś przyczyną złożenia były nakazy płynące od funkcjonariusza KWP w B. W ocenie sądu kwestia powyższa została całkowicie przez organ pominięta i niewyjaśniona. Organ jednym zdaniem skwitował, że "w aktualnym stanie prawnym skarżąca nie może przechowywać przedmiotowej broni w miejscu zamieszkania i bez znaczenia dla sprawy ma fakt, że posiada pozwolenie na broń oraz, że w miejscu zamieszkania posiada warunki do przechowywania broni, bowiem kwestią kluczową w analizowanym stanie faktycznym jest brak tytułu prawnego do przedmiotowej broni co w konsekwencji powoduje, że organ Policji nie może dokonać czynności rejestracji broni i tym samym umożliwić jej legalne posiadanie".

W ocenie sądu stanowisko organu w tej mierze jest nieprawidłowe. Jak już bowiem wyżej wskazano, kwestia braku rejestracji broni może się skończyć umieszczeniem jej w depozycie na koszt Policji albo w odniesieniu do pewnej kategorii broni na koszt posiadacza broni, ale w innym trybie niż art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy. Wychodząc więc z nieprawidłowej interpretacji przepisu art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy organ sprawy nie wyjaśnił, a to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Organ nie wziął bowiem pod uwagę, że inna jest sytuacja prawna osoby deponującej, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej i nie ma uprawnień do posiadania tej broni, a inna osoby, która posiadała tę broń legalnie przed śmiercią właściciela broni i nadal ją posiada legalnie po tej śmierci. W tym drugim przypadku zachodzi bowiem brak obowiązku złożenia broni do depozytu w trybie art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, a to z kolei pociąga za sobą brak możliwości obciążenia deponującego obowiązkiem poniesienia opłaty za depozyt.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną przez sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 290 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1800 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.