Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 1/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor Sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia wniosku M. P. z dnia [...] sierpnia 2020 r. w ciągu miesiąca od dnia otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości, 3. stwierdza, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M. P. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 5. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. (nadanym w dniu [...] listopada 2021 r.), skarżąca M. P. (dalej również jako: "skarżąca") reprezentowana przez: r. J. wniosła skargę na przewlekłość W. Urzędu Wojewódzkiego w P., Wydziału Spraw Cudzoziemców w zakresie przewlekłości w sprawie procedowanej pod sygnaturą [...] dotyczącej uzyskania przez M. P. (obywatelki K. ) legalizacji w zakresie pobytu jako rodziny cudzoziemca (męża - S. ) posiadającego kartę pobytu ważną do [...] stycznia 2022 r.

Wnioskiem datowanym na [...] sierpnia 2020 r. M. P. złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi. Wniosek ten został nadany przesyłką Poczty Polskiej w dniu [...] sierpnia 2020 r. (k. 9 akt admin.) i wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2020 r. Jako podstawę ubiegania się o przedmiotowe zezwolenie wskazała pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej razem z mężem, S. , ob. K. , posiadającym zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Do wniosku dołączono w szczególności: - dowód uiszczenia opłaty

- kopię paszportu

- polisę ubezpieczeniową (kopia)

- zezwolenie na pobyt czasowy i pracę męża skarżącej (kopia) – decyzja Wojewody z dnia [...] stycznia 2020 r., [...] zezwolenie na pobyt do dnia [...] stycznia 2022 r. w związku z wykonywaniem pracy w Spółce D. sp. z o.o. jako prezes zarządu

- zezwolenie typ [...] z dnia [...] października 2019 r. na pracę cudzoziemca na terytorium RP dotyczące męża skarżącej na okres od dnia [...] października 2019 r. do dnia [...] marca 2021 r.

- kopię karty pobytu męża

- kopię akty małżeństwa oraz tłumaczenie

- meldunek – zaświadczenie

- akty urodzenia trójki dzieci (wraz z tłumaczeniami).

W dniu [...] marca 2021 r. pobrano od skarżącej odciski linii papilarnych.

W dniu [...] marca 2021 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie fotografii wymaganych do kompletu

W dniu [...] kwietnia 2021 r. skarżąca złożyła uzupełnienie.

Według odpowiedzi na skargę organu – (brak w aktach admin) pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Wojewoda poinformował M. P. o wszczęciu postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oraz że decyzja w sprawie zostanie podjęta do dnia [...] października 2021 r.

Następnie, w dniu [...] czerwca 2021 r. (wpływ do organu: [...] czerwca 2021 r.) skarżąca uzupełniła wniosek o następujące dokumenty:

- dokument w języku angielskim "C. " wydany [...].08.2020 r.;

- dokument w języku k. wydany [...].08.2020 r.;

- tłumaczenie dokumentu "Zaświadczenie o pokrewieństwie w rodzinie" z [...].02.2020 r. wykonane przez tłumacza przysięgłego języka k. ;

- dokumenty potwierdzające posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania w Polsce;

- dokumenty potwierdzające posiadanie ubezpieczenie zdrowotne;

- dokumenty potwierdzające wysokość dochodu uzyskiwanego przez S. (męża skarżącej). Dokumenty zostały złożone w jednym egzemplarzu - po rejestracji zostały skopiowane i dołączone do akt wszystkich czterech postępowań toczących się przed Wojewodą dotyczących Małoletnich dzieci skarżącej oraz ich matki.

W dniu [...] sierpnia 2021 r. Wojewoda wezwał skarżącą do uzupełnienia dokumentów "Zaświadczenia o pokrewieństwie w rodzinie" (k. 83 akt adm.) jednocześnie wskazując, że decyzja zostanie podjęta w sprawie do dnia [...] listopada 2021 r. A także innych dokumentów: – polisa obejmująca koszty leczenia na terytorium RP; - zaświadczenie o pokrewieństwie (oryginał) z którego zostało wykonane tłumaczenie z dnia [...] sierpnia 2020 r.; - tłumaczenie dołączonego do wniosku zaświadczenia o pokrewieństwie z języka k. lub angielskiego na język polski

Następnie dwukrotnie w dniu [...] września 2021 r. (wpływ do organu: [...].09.2021 r.) oraz w dniu [...] września 2021 r. (wpływ do organu: [...] września 2021 r.) skarżąca uzupełniła szereg innych dokumentów, dołączając wyjaśnienia, że "wszystkie oryginalne dokumenty dotyczące spraw zostały przekazane" oraz że "oryginał jest tylko jeden i nie można go podzielić na 4 części".

W dniu [...] października 2021 r. (wpływ do organu: [...].10.2021) skarżąca złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy (k. 120-121 akt adm.). We wniosku tym wskazała cztery sygnatury spraw, w tym jedna jej dotycząca tj. [...]. Skarżąca uzasadniła wniosek tym, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. złożyła wniosek drogą pocztową i do dnia wniesienia pisma z dnia [...] października 2021 r. nie otrzymała decyzji w sprawie. Dodała, że dokumenty zostały uzupełnione przez nią w dniach [...] stycznia 2021 r., [...] lutego 2021 r., [...] sierpnia 2021 r.

W dniu [...] listopada 2021 r. radca prawny M. J. złożył w imieniu męża skarżącej – S. z powołaniem na udzielone mu pełnomocnictwo ponaglenie na bezczynność i przewlekłość organu do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (k. 127 akt adm.). W piśmie tym zaznaczono, że dotyczy ono również sprawy o sygnaturze [...] (M. P.).

Pismem z dnia [...] listopada Wojewoda przekazał ponaglenie do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Wojewoda wskazał, że przekazane ponaglenie dotyczy sprawy M. P., obywatelki K. i postępowania wszczętego w dniu [...] sierpnia 2021 r. Poinformował, że udzielenie zezwolenia na pobyt skarżącej jest uzależnione od udzielenia zezwolenia na pobyt dla jej męża, który w dniu [...] września 2021 r. wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt (k. 131 akt adm.).

Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. Wojewoda poinformował, że decyzja w sprawie zostanie podjęta do dnia [...] marca 2022 r. W piśmie tym Wojewoda przekazał, że dokumenty zgromadzone w sprawie pozwalają wydać decyzję. Ponadto, Wojewoda wskazał, że nie dostarczono następujących dokumentów, które są niezbędne aby wydać zezwolenie na pobyt czasowy: zaświadczenie o pokrewieństwie w rodzinie (zupełne) – oryginał w języku k. z którego zostało wykonane tłumaczenie przez Panią M. J. (k. 122 akt adm.), a także poinformował skarżąca o możliwości zapoznania się z aktami.

Pismem z [...] listopada 2021 r. W związku z nieuzupełnieniem wymaganych dokumentów, Wojewoda poinformował M. P. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w uzgodnionym terminie, zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. z dnia 16 marca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej również jako: "k.p.a."). Stosownie do przepisu art. 79a kodeksu postępowania administracyjnego, organ w piśmie wskazał również przesłanki zależne od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane. Jednocześnie termin zakończenia postępowania wyznaczony został na dzień [...] marca 2022 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. nadanym w dniu [...] listopada 2021 r. (wpływ do organu: [...] grudnia 2021 r.) M. P. uzupełniła oryginał dokumentu źródłowego w języku k. , którego tłumaczenie zostało złożone do wniosku na wcześniejszym etapie postępowania. Tym samym przedstawiła dokument potwierdzający, że pozostaje w związku małżeńskim z S. . Ponadto, do akt dołączono pełnomocnictwo dla radcy prawnego M. J. (k. 156 akt adm.)

Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. radca prawny M. J. skierował do Wojewody pismo w imieniu S. (męża skarżącej) z powołaniem na sygnaturę sprawy dotycząca skarżącej zatytułowane wniosek o podjęcie czynności kontrolnych w stosunku do W. Urzędu Wojewódzkiego – Wydziału Spraw Cudzoziemców w P.. W uzasadnieniu podał, że mąż skarżącej otrzymał z Wydziału ds. Cudzoziemców informację, że cześć dokumentów zaginęła i że osoby prowadzące postępowanie nie mogą ich odnaleźć. Następnie jednak wzywa się żonę S. – tj. skarżącą do ponownego przedkładania oryginałów, co z oczywistych przyczyn nie jest możliwe, ponieważ oryginały zostały już dotychczas złożone w toku postępowania (k. 165 akt adm.)

W skardze pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 8, 12, 35 § 1 w zw z art. 37 § 1. k.p.a., oraz wniósł o:

1) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

2) orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w stosownej, ustalonej przez Sąd wysokości;

3) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wniesiono także o:

4) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2020, ogłoszonego przez Prezesa GUS.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej argumentował, że pomimo upływu już 13 miesięcy od dnia wystosowania wniosku, sprawy nie zostały załatwione w terminie, pomimo dostarczenia wszelkich niezbędnych dokumentów. Podał, że skarżąca wraz z mężem personalnie zwracali się do Urzędu z prośbą o wyjaśnienie przyczyny przewlekłości postępowania oraz ewentualnego udzielenia informacji w sprawie, jednak wnioski te nie zostały w żaden sposób rozpoznane, a postępowanie w dalszym ciągu nie zostało zakończone.

Pełnomocnik skarżącej dodał, że wniesiono w przedmiotowej sprawie ponaglenie, które do dnia dzisiejszego nie zostało merytorycznie rozstrzygnięte oraz że skarżącą poinformowano jedynie o kolejnym, w jego ocenie bezpodstawnym przedłużeniu terminu postępowania, zasłaniając się wielością spraw procedowanych przez Wydział. Łącznie z przedłużeniem postępowania skarżąca otrzymała informację, iż część dokumentów złożonych przez jej rodzinę została zagubiona w Wydziale, co rodzi ogromne wątpliwości i stres po stronie rodziny skarżącej, która pragnie, aby w całości zalegalizować pobyt rodziny.

W skardze pełnomocnik skarżącej wskazał ponadto, że skarżąca opłaca w Polsce podatki, jej mąż założył na terenie Polski spółki w których zasiada w zarządzie, ich wspólne dzieci uczęszczają do szkoły na terenie P. (załączając informację do akt), a w dalszym ciągu pozostają w niepewności - czy sprawa procedowana w tym zakresie zostanie rozstrzygnięta w jakimkolwiek terminie, oraz czy w ogóle jest podstawa do wydania rozstrzygnięcia skoro skarżąca uzyskała informację, iż część oryginałów została zagubiona, a ze względu na oczywistość – skarżąca nie posiada większej ilości oryginałów.

W skardze podano także, że od 13 miesięcy w sprawie właściwie nic się nie wydarzyło, wnioski składane przez skarżącą oraz jej męża celem wyjaśnienia stanu sprawy i przyczyny nierozstrzygnięcia pozostawały bez odpowiedzi, co jest rażąco sprzeczne z odpowiednimi terminami wskazywanymi w przepisach postępowania administracyjnego. W skardze wyjaśniono, że na obecnym etapie postępowania skarżąca tak naprawdę nie wiem w jakim stanie jest postępowanie - z jednej strony otrzymuje informacje o zagubieniu dokumentów, z drugiej strony przesyła się jej dokument o przedłużeniu postępowania, a dodatkowo wzywa do złożenia oryginałów, które już uprzednio złożyła w toku postępowania.

W ocenie pełnomocnika skarżącej w sprawie doszło zdecydowanie do rażącej przewlekłości postępowania, dla której brak jest racjonalnego uzasadnienia.

Pełnomocnik skarżącej skonkludował, że jego zdaniem konieczne jest złożenie skargi celem ustalenia przewlekłości postępowania w sprawie, oraz wyznaczenia Organowi stosownego terminu do wypełnienia swoich obowiązków wynikających z ustawy. W przeciwnym razie rodzina skarżącej oraz ona sama narażona jest na niepewność związaną z niemożnością prawnego zalegalizowania pobytu swojej rodziny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę podał, że wniosek zawierał braki formalne, które zostały uzupełnione przez stronę w kwietniu 2021 r. W związku z ich uzupełnieniem, pismem z [...] kwietnia 2021 r. Wojewoda poinformował M. P. o wszczęciu postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oraz że decyzja w sprawie zostanie podjęta do dnia [...] października 2021 r.

Organ wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2021 r. zwrócił się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd Cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jej pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Organ podał także w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, że składając uzupełnienie dokumentów w dniu [...] czerwca 2021 r. (wpływ do organu: [...].06.2021 r.) M. P. nie udowodniła, że pozostaje w związku małżeńskim z S. , tym samym nie udowodniła posiadania deklarowanego przez nią celu pobytu - pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z małżonkiem, posiadającym zezwolenie na pobyt czasowy. Dołączone do akt tłumaczenie dokumentu "Zaświadczenie o pokrewieństwie w rodzinie" nie jest tłumaczeniem żadnego ze złożonych wraz z nim dokumentów źródłowych sporządzonych w języku obcym.

Organ podkreślił, że w kolejnych uzupełnieniach z dnia [...] września 2021 r. (wpływ do organu: [...].09.2021 r.) oraz z dnia [...] września 2021 r. (wpływ do organu: [...] września 2021 r.) do żadnej ze sprawy, zarówno M. P., jak i jej małoletnich dzieci nie dołączono kompletu dokumentów - tłumaczenia złożone do akt nie dotyczyły przedstawionych wraz z nimi oryginałów dokumentów w języku źródłowym.

Organ w odpowiedzi na skargę podał również, że w dniu [...] listopada 2021 r. (wpływ do organu: [...].12.2021 r.) M. P. uzupełniła oryginał dokumentu źródłowego w języku k. , którego tłumaczenie zostało złożone do wniosku na wcześniejszym etapie postępowania. Tym samym, w ocenie organu przedstawiła dokument potwierdzający, że pozostaje w związku małżeńskim z Panem S. . Ponadto, do akt dołączono także pełnomocnictwo dla M. J..

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Wojewoda wskazał w dalszej kolejności, że zgodnie z art. 105 ust. 1 oraz art. 106 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r. (tj. z dnia 17 listopada 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 2354, dalje również jako: "u.c") cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, przedstawia ważny dokument podróży. Ponadto, od cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy pobiera się odciski linii papilarnych (art. 106 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach). Ze względu na deklarowany we wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cel pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tj. pobyt z cudzoziemcem - małżonkiem, obywatelem K. , wniosek jest rozpatrywany w oparciu o przepisy rozdziału 8 ustawy o cudzoziemcach. Wojewoda wyjaśnił, że zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną udziela się cudzoziemcowi, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: przybywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium w celu połączenia się z rodziną i jest członkiem rodziny cudzoziemca zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia co najmniej przez okres 2 lat na podstawie kolejnych zezwoleń na pobyt czasowy, w tym bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny - na podstawie zezwolenia udzielonego mu na okres pobytu nie krótszy niż 1 rok oraz posiada:

a) ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

b) źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu,

c) ma zapewnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania. Wymóg posiadania źródła stabilnego i regularnego dochodu uważa się za spełniony również wówczas, gdy koszty utrzymania cudzoziemca będzie pokrywał członek rodziny obowiązany do jego utrzymania, który zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 163 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach).

Ponadto, Wojewoda wskazał, że dokumenty sporządzone w języku obcym należy złożyć razem z ich tłumaczeniem na język polski. Tłumaczenie dokumentu jest dowodem w postępowaniu, ale pod warunkiem okazania również dokumentu źródłowego, sporządzonego w języku obcym (art. 8 ust. 2 u.c.).

Organ wyjaśnił, że M. P. uzupełniła oryginał dokumentu źródłowego w języku k. , którego tłumaczenie zostało złożone do wniosku na wcześniejszym etapie postępowania. Tym samym przedstawiła dokument potwierdzający, że pozostaje w związku małżeńskim z Panem S. . Ponadto, do akt dołączono pełnomocnictwo dla P. M. J..

Wojewoda wskazał, także, że wydanie decyzji pozytywnej w sprawie będzie możliwe dopiero po [...] stycznia 2022 r., ponieważ wówczas M. P. będzie mogła otrzymać zezwolenie na pobyt czasowy, o które wnioskuje tj. w celu połączenia z rodziną, zapewniające jej dostęp do rynku pracy. Jak wskazano we wcześniej części odpowiedzi na skargę, takiego rodzaju zezwolenia udziela się cudzoziemcowi jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu połączenia się z rodziną i jest członkiem rodziny cudzoziemca zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia co najmniej przez okres 2 lat na podstawie kolejnych zezwoleń na pobyt czasowy, w tym bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny - na podstawie zezwolenia udzielonego mu na okres pobytu nie krótszy niż 1 rok. Mąż cudzoziemki, S. , pierwsze zezwolenie na pobyt czasowy otrzymał w dniu [...] stycznia 2020 r., co oznacza, że dwuletni okres jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na tej podstawie upływa dopiero w dniu [...] stycznia 2022 r. Wojewoda wyjaśnił dodatkowo, że zgodnie z obowiązującym przepisami, M. P. mogłaby starać się o pobyt także na podstawie przepisu art. 187 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach czyli tzw. innych okoliczności (wówczas udzielone zezwolenie nie dawałoby Jej dostępu do rynku pracy). Zgodnie z przepisami zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności można udzielić cudzoziemcowi, jeżeli wykazał, że zachodzą okoliczności inne niż określone w pkt 1- 7, rozdziałach 2-10 i art. 186 ust. 1 ustawy, uzasadniające jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że nawet jeśli cudzoziemka spełnia warunki pozwalające na udzielenie zezwolenia z uwagi na tzw. inne okoliczności, ale realizuje inny cel pobytu - wynikający z ww. określonych przepisów, nie można udzielić zezwolenia z uwagi na podstawie tzw. inne okoliczności, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Cudzoziemka posiada 70% udziałów w spółce M. Sp. z o. o. oraz jest prezesem jej zarządu. Powyższe oznacza, że zgodnie z przepisami ustawy o cudzoziemcach prowadzi działalność gospodarczą, tym samym, poza pobytem z małżonkiem, realizuje cel pobytu określony w Rozdziale 5 ustawy o cudzoziemcach.

Odnosząc się do zarzutu prowadzenia postepowania w sposób przewlekły w ocenie organu brak jest podstaw do stwierdzenia, przewlekłe prowadzenie postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przebieg niniejszego postępowania, np. odstępy pomiędzy podejmowaniem czynności w sprawie, nie jest skutkiem lekceważenia obowiązujących przepisów, czy braku świadomości ciążących na Wojewodzie obowiązków ale wynikiem lawinowego wzrostu ilości składanych wniosków a także sytuacją epidemiologiczną, która wystąpiła na terytorium Polski w okresie prowadzenia postępowania. Ponadto organ podkreślił, że jego zdaniem w przedmiotowym postępowaniu przeprowadzał wyłącznie czynności mające na celu jak najszybsze zakończenie postępowania.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego "personalnego zwracania się skarżącej i jej męża do urzędu, Wojewoda podał, że ten zarzut jest w jego ocenie niewłaściwy, gdyż analiza akt sprawy wskazuje, że zarówno Cudzoziemka, jak i jej mąż ani razu nie zwrócili się z takim wnioskiem lub zapytaniem, zarówno pisemnie, jak i za pośrednictwem poczty elektronicznej lub infolinii. Na adres mailowy cudzoziemcy@poznan.uw.gov.pl wpływały wyłącznie informacje o złożeniu dokumentów. W złożonym wniosku o przyspieszenie rozpoznania sprawy także nie zawarto prośby o udzielenia jakichkolwiek wyjaśnień. Zarówno Cudzoziemka, jak i jej pełnomocnik, nie kontaktowali się także z organem w celu skorzystania z możliwości zapoznania się z aktami sprawy, pomimo że M. P. kilkukrotnie została poinformowana o przysługującym jej do tego prawie.

Wojewoda nie zgodził się również z kolejnym zarzutem wskazanym w treści skargi - dotyczącym zagubienia części dokumentów. W treści skargi wskazano, że skarżąca otrzymała od organu informację o zagubieniu części dokumentów złożonych do akt. W treści skargi nie wskazano jakie dokumenty miały ulec zagubieniu oraz w jaki sposób miała otrzymać o tym informacje. Jak wskazano powyżej, według Wojewody M. P. poza składaniem za pośrednictwem operatora pocztowego uzupełnień oraz przesyłaniem wiadomości e-mail z informacją o przesłaniu dokumentów, nie kontaktowała się w inny sposób z organem. Nie jest więc możliwe w opinii organu, by uzyskała informacje o zagubieniu dokumentów. Jedyne informacje kierowane do skarżącej dotyczyły konieczności uzupełnienia prawidłowych i kompletnych dokumentów, a wszystkie dokumenty złożone przez M. P. znajdują się w aktach postępowania.

Odnosząc się do żądania przyznania skarżącej sumy pieniężnej Wojewoda wskazał, że w skardze brak jest jakiegokolwiek argumentacji przemawiającej za przyznaniem rekompensaty finansowej. Skarżąca nie wskazała jakoby doznała krzywdy w związku z przewlekłym prowadzeniem sprawy, którą należałoby zrekompensować i która to okoliczność mogłaby podlegać ocenie Sądu orzekającego (w tym zakresie powołano orzecznictwo sądowoadministracyjne). Ponadto, z powołaniem się na utrwalone orzecznictwo, Wojewoda wskazał, że przyznanie sumy pieniężnej ma służyć przede wszystkim zdyscyplinowaniu organu administracji w sytuacji, gdy jego działania świadczą o celowym unikaniu wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wedle organu nie ma to miejsca w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga w przeważającej części okazała się zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania." Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy bezczynności Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Z tych Przewodniczący Wydziału IV. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień 20 stycznia 2022 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a,. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. zawarto przypadek decyzji administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na przewlekłość) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one ,w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. W sprawach skarg na bezczynność nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 k.p.a. a skargą do

sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia. Nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany - ponaglenie dokonane przez pełnomocnika skarżącej w sprawie administracyjnej, co do której wniesiono skargę na przewlekłość, zostało złożone pismem z dnia [...] listopada 2021 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu [...] listopada 2021 r.

Skarga była zatem dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu przez Sąd.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze przewlekłość postępowania Wojewody rzeczywiście istniała - tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania - a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażącego naruszenia prawa.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 sąd: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Należy mieć także na uwadze, że specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wymaga najpierw złożenia osobiście na formularzu przez zainteresowanego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 98, art. 105, art. 106 u. cudz. Jako że organ administracji zobowiązany jest do dokonania konsultacji z innymi organami (Komendantem Oddziału Straży Granicznej, Komendantem Wojewódzkim Policji, Szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsulem właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a wskazane powyżej organy mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni, to należy tę okoliczność uwzględnić w ocenie przewlekłości (art. 109 ustawy o cudzoziemcach).

Aby móc przejść do oceny zarzutu przewlekłości organu, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zagadnienia momentu (chwili) wszczęcia postępowania administracyjnego. Z pism organu wynika, że organ poinformował o tym, że postępowanie zostało wszczęte pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r., po usunięciu braków formalnych wniosku, podczas, gdy wniosek został nadany przez skarżącą przesyłką Poczty Polskiej [...] miesięcy wcześniej w dniu [...] sierpnia 2020 r. i wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2020 r.

Dlatego też należy przypomnieć konkluzje płynące z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącej tej problematyki. Zagadnienie momentu wszczęcia postępowania w przypadku postępowań inicjowanych wnioskami było przedmiotem pogłębionej analizy, której wyraz dał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 03 września 2013 r. sygn. I OPS 2/13. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stanowisko NSA przedstawione w uzasadnieniu tej uchwały przytacza, przyjmując je za swoje. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy tym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.). Zatem, skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 - 3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. (wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni, pouczenie go, że nieusunięcie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, czy pozostawienie podania bez rozpoznania) organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Pomimo obowiązków ciążących na stronie postępowania dotyczących spełnienia wszystkich wymogów formalnych, również dotyczących podania (wniosku), określonych w art. 63 § 2 k.p.a. oraz art. 105 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1, 2 u.c., wszczęcie postępowania administracyjnego następuje z dniem doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Braki formalne podania mają istotny wpływ na dalsze prowadzenie postępowania, jednakże "niepełny" wniosek nie może nie powodować zawisłości sprawy przed organem administracji publicznej. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a.: "Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania". Powyższe oznacza, że nawet jeśli podanie nie spełnia warunków formalnych określonych prawem, to i tak należy uznać, że postępowanie zostało wszczęte. Jeżeli w wyniku wszczęcia postępowania, strona uchybi terminowi do uzupełnienia braków formalnych, dopiero wówczas zachodzi podstawa do zakończenia postępowania w formie czynności materialno-technicznej polegającej na pozostawieniu podania bez rozpoznania. Podanie nie spełniające wymogów formalnych wszczyna postępowanie, ponieważ dzięki temu strona ma świadomość, że jej sprawie nadano bieg, a sama zakończy się rozstrzygnięciem (niezależnie od tego czy korzystnym czy niekorzystnym). Ponadto, wykładnia systemowa skłania do wniosku, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych uregulowane w k.p.a., w rozdziale dotyczącym wszczęcia postępowania (dział II. rozdział 1 k.p.a.) może mieć zastosowanie, gdy postępowanie już się toczy. Odwrotne rozumienie doprowadziłoby do niedopuszczalnego stanu rzeczy, w którym w toku postępowania administracyjnego nie można byłoby wezwać strony do uzupełnienia braków formalnych, a to skazywałoby stronę postępowania na niekorzystne dla niej zakończenie sprawy administracyjnej (tak: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 25/21, orzeczenie prawomocne, CBOiS).

Mając na uwadze powyższe zasady dotyczące momentu wszczęcia postępowania należy przejść do oceny stanu przewlekłości w procedowaniu wniosku skarżącej przez organ.

Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy nastąpiło naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwało dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wyjaśnić przy tym należy, że skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, które skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania wnosi się w toku postępowania w sprawie (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2010 r., II GPP 5/10, CBOiS). pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 7 marca 2013 r. sygn. II OSK 34/13). Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego - z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej - wydłużenia czasu trwania postępowania.

Skoro momentem wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia podania organowi, to w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte z dniem [...] sierpnia 2020 r. - data wpływu wniosku do Wojewody (prezentata na karcie 6 akt administracyjnych). Nie jest zatem zasadne twierdzenie Wojewody, że postępowanie zostało wszczęte dopiero z dniem [...] kwietnia 2021 r., tj. po uzupełnieniu braków formalnych wniosku skarżącej. Zatem od końca sierpnia 2020 r. do początku marca 2021 r. – tj. do momentu pobrania odcisków linii papilarnych, czyli przez okres [...] miesięcy (od sierpnia 2020 r. do marca 2021 r.) organ nie dokonał żadnej czynności w celu rozpoznania wniosku skarżącej. Już sama tylko ta kilkumiesięczna luka czasowa świadczy w ocenie Sądu o tym, że postępowanie było prowadzone przez organ w sposób przewlekły. Ponadto, w ocenie Sądu, w oparciu o wyszczególnienie czasowe czynności (wskazane poniżej), które organ podejmował w sprawie (i wniosków skarżącej w toku postepowania) należało dokonać oceny, że organ nie dokonywał czynności kierując się ekonomiką procesową postępowania i nie dążył do załatwienia wniosku skarżącej. Przy czym, w ocenie Sądu, nie może się skutecznie organ powoływać na to, że dopiero z końcem stycznia 2022 r. mógłby wydać decyzję korzystną dla skarżącej, gdyż obowiązkiem organu jest załatwienie wniosku, a nie wyczekiwanie na moment, w którym będzie możliwe wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem. Ponadto, również nie zasługuje na aprobatę Sądu argumentacja organu dotycząca ilości wniosków i obsady kadrowej Urzędu. To organ powinien tak zorganizować swoje działania, by nie doprowadzać do sytuacji, w której wniosek z sierpnia 2020 r. w dalszym ciągu, tj. do chwili wyrokowania w styczniu 2022 r. nie został rozpoznany (a więc łącznie przez okres ponad 16 miesięcy). Wszystkie te okoliczności świadczą w ocenie Sądu o tym, że postępowanie było prowadzone w sposób przewlekły.

Odstępy czasowe w jakich organ dokonywał głównych czynności w sprawie (a skarżąca składała wnioski w toku postępowania):

[...] sierpnia 2020 r. Złożenie wniosku – nadanie przesyłką Poczty Polskiej

[...] sierpnia 2020 r. wpływ wniosku do organu

[...] marca 2021 r. Pobranie odcisków linii papilarnych

[...] marca 2021 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie fotografii wymaganych do kompletu.

[...].04.2021 r. Wojewoda poinformował M. P. o wszczęciu postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oraz że decyzja w sprawie zostanie podjęta do [...].10.2021 r. – tak opisane w odpowiedzi na skargę

[...].05.2021 r. organ zwrócił się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd Cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jej pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego – tak opisane w odpowiedzi na skargę

[...] sierpnia 2021 r. Wojewoda wezwał skarżącą do uzupełnienia dokumentów "Zaświadczenia o pokrewieństwie w rodzinie" (k. 83 akt adm.) jednocześnie wskazując, że decyzja zostanie podjęta w sprawie do dnia [...] listopada 2021 r.

[...] września 2021 r. (wpływ do organu: [...].09.2021 r.) oraz [...].09.2021 r. (wpływ do organu: [...].09.2021 r.)

skarżąca uzupełniła szereg innych dokumentów, dołączając wyjaśnienia, że "wszystkie oryginalne dokumenty dotyczące spraw zostały przesiane" oraz że "oryginał jest tylko jeden i nie można go podzielić na 4 części".

[...] października 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy (k. 120-121 akt adm.)

[...] listopada 2021 r. ponaglenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania złożone przez pełnomocnika męża skarżącej

[...] listopada 2021 r. Wojewoda poinformował Panią M. P. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w uzgodnionym terminie, zgodnie z art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do przepisu art. 79a kodeksu postępowania administracyjnego, organ w piśmie wskazał również przesłanki zależne od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane. Jednocześnie termin zakończenia postępowania wyznaczony został na [...].03.2022 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2021 r.

nadanym w dniu [...].11.2021 r.

(wpływ do organu: [...].12.2021 r.)

M. P. uzupełniła oryginał dokumentu źródłowego w języku k. , którego tłumaczenie zostało złożone do wniosku na wcześniejszym etapie postępowania. Tym samym przedstawiła dokument potwierdzający, że pozostaje w związku małżeńskim z Panem S. . Ponadto, do akt dołączono pełnomocnictwo dla M. J.

Pismem z dnia [...] listopada 2021 r.

radca prawny M. J. skierował do Wojewody pismo w imieniu S. (męża skarżącej) z powołaniem na sygnaturę sprawy dotycząca skarżącej zatytułowane wniosek o podjęcie czynności kontrolnych w stosunku do W. Urzędu Wojewódzkiego – Wydziału Spraw Cudzoziemców w P..

po [...] stycznia 2022 r. Organ wskazał, że wydanie decyzji pozytywnej w sprawie będzie możliwe dopiero po [...].01.2022 r., ponieważ wówczas Pani M. P. będzie mogła otrzymać zezwolenie na pobyt czasowy, o które wnioskuje tj. w celu połączenia z rodziną, zapewniające jej dostęp do rynku pracy.

W związku z powyższym i niezałatwieniem wniosku przez organ, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2020 r. w terminie miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdzenie, iż organ dopuścił się przewlekłości wymaga również dokonania oceny i rozstrzygnięcia, czy ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Rażącym naruszeniem prawa jest taka wadliwość, którą cechuje szczególnie duży ciężar gatunkowy. Ma ona miejsce, gdy brak jest oczywistego podejmowania czynności lub gdy dochodzi do oczywistego lekceważenia wniosków strony. Taka sytuacja występuje też, gdy organ jawnie wykazuje brak chęci załatwienia sprawy lub gdy ewidentnie nie stosuje się do przepisów (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r.; sygn. akt II OSK 1589/20, CBOiS). Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/ŁD 124/14; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt: I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt: II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt: II SAB/WR 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt: II SAB/PO 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt: II SAB/SZ 34/13, CBOiS).

Sąd dokonując oceny działań organu, doszedł do przekonania, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przede wszystkim świadczą o tym następujące okoliczności: niepodejmowanie jakichkolwiek czynności od złożenia wniosku przez skarżącą do marca 2021 r., posiłkowanie się przez Wojewodę niewłaściwą koncepcją momentu wszczęcia postępowania "wszczęcie postępowania dopiero po uzupełnieniu braków formalnych wniosku", co miałoby usprawiedliwiać czas trwania postępowania, jednoczesne kierowanie do skarżącej pism w których z jednej strony organ stwierdza, że dokumenty pozwalają na zakończenie postępowania a jednocześnie wzywa skarżącą do uzupełnienia dokumentów. W ocenie Sądu nie znajduje również racjonalnego uzasadnienia dwukrotne przedłużanie postępowania (najpierw do dnia [...] października 2021 r., a następnie wyznaczenie terminu zakończenia postepowania do dnia [...] marca 2021 r.) przez organ i wskazywanie nowego terminu do załatwienia sprawy z naruszeniem dyspozycji k.p.a. dotyczących okresu o jaki można przedłużyć postępowanie. Bezdyskusyjne jest również zdaniem Sądu naruszenie, które polega na tym, że organ usprawiedliwia niewspółmiernie długi czas trwania postępowania tym, że dopiero z końcem stycznia mógłby wydać decyzję zgodną z wnioskiem skarżącej, tj. załatwić sprawę w sposób dla niej pozytywny pozytywny.

W oparciu o powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że przewlekłość organu w załatwieniu wniosku skarżącej spełniała cechy rażącego naruszenia prawa o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.

Przechodząc do rozpatrzenia zawartego w skardze (w jej uzasadnieniu) wniosku o przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., we wnioskowanej wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2020, ogłoszonego przez Prezesa GUS to należy przypomnieć, że zasądzenie takiej sumy pieniężnej przez Sąd ma charakter fakultatywny; to uprawnienie sądu administracyjnego jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą ma na celu zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Tymczasem wniosek o przyznanie sumy pieniężnej nie został w skardze konkretnie uzasadniony, zamykał się on w jednym zdaniu. Poza argumentem, że czas oczekiwania na wydanie decyzji powoduje stan niepewności dla skarżącej nie wykazano konkretnie innych okoliczności uzasadniających wniosek.

Należy pamiętać, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a jest środkiem dyscyplinująco-represyjnym o charakterze dodatkowym, który powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić go należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20, CBOiS). W ocenie Sądu, choć postępowanie trwa już kilkanaście miesięcy, to po początkowym okresie jego trwania do marca/kwietnia 2021 r. organ zaczął podejmować czynności, zwrócił się do odpowiednich Służb, dwukrotnie (choć z przekroczeniem terminów wynikających z k.p.a.) przedłużał postępowanie. Na obecnym etapie postępowania organ wręcz wskazał, że możliwe będzie wydanie decyzji (i to pozytywnej dla skarżącej) z upływem stycznia 2021 r. W takim stanie rzeczy, wobec deklaracji organu, że postępowanie zostanie zakończone w ocenie Sądu na obecnym etapie postępowania administracyjnego, powinna ustać już obawa, że organ nie będzie respektował swoich obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stąd też wniosek pełnomocnika skarżącej o przyznanie jej sumy pieniężnej podlegał oddaleniu przez Sąd, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przechodząc w dalszej kolejności do rozpatrzenia zawartego w skardze wniosku o wymierzenie organowi grzywny złożonego w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. Ponownie należy mieć na względzie, że zgodnie z tym przepisem orzeczenie o wymierzeniu takiej grzywny jest fakultatywne. Jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II OSK 124/21) zastosowanie środków w postaci (zasądzenia sumy pieniężnej lub) grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której powinien skorzystać, jeżeli wymagają tego względy związane ze zwalczaniem i zapobieganiem bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania przez kontrolowany organ administracji publicznej. Środki wskazane w cyt. przepisie są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Sąd oceniając zachowanie organu w rozpoznawanej sprawie, które co prawda było przewlekłe, jednak w ocenie Sądu przewlekłości tej nie można przypisać cechy bezwzględnej drastyczności. Od kwietnia 2021 r. bowiem postępowanie toczyło się organ wzywał skarżącą do uzupełniania braków, skarżąca uzupełniała w sposób mniej lub bardziej fortunny te braki (szczególnie jeżeli chodzi o oryginały dokumentów obcojęzycznych), finalnie zostały one przez skarżącą prawidłowo uzupełnione pismem z dnia [...] listopada 2021 r. nadanym w dniu [...] listopada 2021 r. (wpływ do organu: [...] grudnia 2021 r.), gdy przedłożono oryginał dokumentu źródłowego w języku k. , którego tłumaczenie zostało złożone do wniosku na wcześniejszym etapie postępowania (dokument potwierdzający, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim S. ). Dlatego też Sąd oddalił wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - zasądzając od organu na rzecz skarżącej poniesione przez nią koszty postępowania w wysokości [...] zł, które sprowadzają się do: wpisu od skargi uiszczonego w wysokości [...] zł, wynikającego z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.); opłata za czynności radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w kwocie [...]zł ustalona zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.