Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3077/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c).
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 80.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
journal: Dz.U.UE.L 2001 nr 327 poz 11 art. 49 ust. 5.
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych syystemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 5.
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant asystent sędziego Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 443/15 w sprawie ze skargi F. W. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od F. W. na rzecz Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

II GSK 3077/16

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: Sąd I instancji), oddalił skargę F. W. (dalej: Skarżący), na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu (dalej: Dyrektor OR ARiMR), z dnia [...] lutego 2015 r., wydanej w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014r., Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w A. (dalej: Kierownik BP ARiMR), ustalił Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności, w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w łącznej wysokości 32 436,82 zł. uzyskanych na mocy decyzji tego organu.

Płatności były przyznawane na wnioski Skarżącego, dotyczące działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych [...] zlokalizowanych w obrębie K., gmina Z. Kierownik BP ARiMR wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. wpłynęło do organu pismo informujące, że Skarżący w latach 2004 – 2012 r. nie użytkował gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych [...].

W wyniku wznowienia postępowań, w sprawie przyznania Skarżącemu płatności za lata 2008 – 2012, Kierownik BP ARiMR, decyzjami z dnia [...] lutego 2014r. (odpowiednio nr [...]), uchylił wskazane wyżej decyzje dotychczasowe i orzekł, o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za poszczególne lata. Decyzje te, na skutek odwołania Skarżącego, zostały utrzymane w mocy, decyzjami Dyrektora OR ARiMR, z dnia [...] lipca oraz z dnia [...] lipca 2014r.

Wobec powyższego, Kierownik BP ARiMR wszczął z urzędu, postępowanie administracyjne, w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych Skarżącemu.

Kierownik BP ARiMR wskazał, że zgodnie z 7 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r., o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz.U z 2012r. poz. 1164 ze zm., dalej: ustawa z dnia 26 stycznia 2007r), przysługuje płatność obszarowa, do będącej w posiadaniu producenta rolnego, w dniu 31 maja roku, w którym złożony został wniosek o przyznanie płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością, o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku VII do rozporządzenia nr 1121/2009 (...), wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Organ zaznaczył, że warunek posiadania gruntów rolnych musi być spełniony zarówno w dniu składania wniosku, jak i w dniu wydania decyzji w sprawie płatności. Zatem wnioskodawca musi faktycznie dzierżyć dane grunty, to znaczy wykonywać wszelkie władztwo wobec tych gruntów i je fizycznie posiadać.

W rozpatrywanych sprawach zostało ustalone, że Skarżący nie był w faktycznym posiadaniu gruntów zadeklarowanych we wnioskach o przyznanie płatności w latach 2008 – 2012. Oznacza to, że Skarżący utracił uprawnienia do uzyskania płatności, w związku z czym, środki pieniężne w wysokości

32.436,82 zł, przekazane na rachunek bankowy Skarżącego, zostały pobrane nienależnie. Kierownik BP ARiMR ustalił też, że każda z kwot nienależnie pobranych przez Skarżącego, w poszczególnych latach, przekracza równowartość 100 euro, według kursu ustalonego stosownie do art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006, a tym samym nie zachodzi przewidziana w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r., możliwość odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranych kwot. W sprawie nie zachodzą również przesłanki wykluczające zwrot nienależnie pobranych płatności, określone w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.2004.141.18), dalej: rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina ( Dz.U. UE.L. 2009.316.65, dalej: rozporządzenie Komisji (W) nr 1122/09).

Nienależnie pobrane płatności nie wynikały bowiem z pomyłki organu. W dniu wydania decyzji o płatnościach za lata 2008-2012, Kierownik BP ARiMR, nie posiadał informacji z których wynikałoby, że wnioskodawca nie był posiadaczem gruntów rolnych zadeklarowanych we wnioskach o przyznanie płatności i nie użytkował rolniczo działek [...]. Okoliczność ta została ujawniona dopiero w piśmie R. Z. Decyzje zostały zatem wydane w oparciu o okoliczności wskazane we wnioskach, w których wnioskodawca oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności, a także skutki składania fałszywych oświadczeń, wynikające z art. 297 § 1 k.k.

Nie zaistniały także przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, zgodnie z którym obowiązek zwrotu płatności uznawanej za nienależną lub nadmierną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze, o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze.

Wskazując na daty dokonania wypłat poszczególnych płatności, za lata 2008-2012 (odpowiednio [...].12.2008 r., [...].12.2009 r., [...].12.2010 r. [...].12.2011 r. i [...].12.2012 r.) oraz okoliczność, że dnia [...] lutego 2014r. Skarżącemu doręczono decyzje Kierownika BP ARiMR, z dnia [...] lutego 2014r., o uchyleniu decyzji dotychczasowych i odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na poszczególne lata uznał, że data doręczenia decyzji wznowieniowych stanowiła właśnie pierwsze powiadomienie o nieuzasadnionym charakterze spornych płatności. W każdym zatem przypadku powiadomienie to, nastąpiło przed upływem 10 lat od daty płatności. Podkreślił również, że w sprawie nie można uznać, że Skarżąca działała w dobrej wierze, skoro z akt sprawy wynika, że w dacie składania wniosków o przyznanie płatności tj. [...].05.2008 r., [...].05.2009 r., [...].04.2010 r., [...].05.2011 r. oraz [...].05.2012 r. Skarżący nie był faktycznym użytkownikiem deklarowanych gruntów, co jest jednym z warunków koniecznych do uzyskania płatności, a tym samym nie był więc uprawniony do otrzymywania wnioskowanych płatności za lata 2008 -2012.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, że w postępowaniach ustalono, że w latach 2008-2012 Skarżący nie był użytkownikiem wszystkich deklarowanych we wnioskach o przyznania płatności gruntów, zatem Kierownik BP ARiMR zasadnie uznał, że nie spełniał on jednego z podstawowych warunków przyznania płatności, określonych w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. Tym samym jako niezasadny organ odwoławczy uznał zarzuty naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2013r. poz. 267, dalej: k.p.a.). Wskazał również, że dla spraw dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2008-2012, nie ma zastosowania przywołane w odwołaniu rozporządzenie Komisji WE nr 2419/2001. Uwzględnić natomiast należało art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Dyrektor OR ARiMR podzielił stanowisko Kierownika BP ARiMR, zgodnie z którym płatności wypłacone Skarżącemu nie wynikały z pomyłki organu, bowiem w dniu wydania decyzji organowi nie miał wiedzy co do tego, że Skarżąca nie była uprawniona do ich uzyskania.

Podtrzymał również ustalenia Kierownika BP ARiMR, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, określone w art. 40 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. Podzielił również stanowisko odnoszące się do braku zaistnienia w sprawie. innych przesłanek wyłączających obowiązek zwrotu płatności nienależnie pobranych. W szczególności dotyczy to przesłanek określonych w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 stosowanego do lat 2008-2009. Nawet w przypadku najdawniejszej z przedmiotowych płatności nie upłynął bowiem okres 10 lat od wypłaty, która miała miejsce 1 grudnia 2008r., do pierwszego powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze tej płatności, które nastąpiło w dniu [...] lutego 2014r. (dzień doręczenia decyzji o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności).

Dyrektor OR ARiMR jako zasadne uznał także, wykluczenie możliwości przyjęcia w sprawie 4-letniego okresu przedawnienia, bowiem Skarżący składając wnioski o płatność nie będąc użytkownikiem gruntów rolnych nie czynił tego w dobrej wierze. W skardze na powyższą decyzję, Skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez wadliwe ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, naruszenie zasady zaufania, praworządności i pewności obrotu prawnego oraz słusznego interesu strony w postępowaniu administracyjnym,

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U.UE.L.2001.327.11, dalej: rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001), w związku z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wadliwe ustalenie, iż Skarżący nie działał w dobrej wierze oraz poprzez orzeczenie zwrotu pobranych płatności, pomimo wyłączenia takiego obowiązku po upływie 4-letniego terminu określonego ww. przepisami.

Sąd I instancji, oddalił powyższa skargę, wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016r.

W uzasadnieniu wskazał, że zdaniem organów, Skarżący nie spełnił jednego z warunków koniecznych do przyznania płatności, określonego w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r., ponieważ nie był w posiadaniu zadeklarowanych gruntów rolnych, rozumianego jako faktyczne ich użytkowanie.

Podkreślił, że Sądowi I instancji, z urzędu, znane jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargi Skarżącego, na wydane w trybie wznowieniowym decyzje Dyrektora OR ARiMR, uchylające rozstrzygnięcia o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i odmawiające ich przyznania.

Zwrócił uwagę, że przedmiotem badania w niniejszej sprawie, nie było ponowne ustalanie i ocena, czy w latach 2008-2012, Skarżący był posiadaczem gruntów rolnych, co do których wnioskował o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w rozumieniu art. 7 ust. 1 z dnia 26 stycznia 2007r. i czy w konsekwencji przysługiwały mu stosowne płatności ze środków publicznych. Te bowiem okoliczności były przedmiotem rozstrzygania organów administracji, a następnie sądowej oceny, w odrębnych postępowaniach. Podniósł również, wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że brak jest podstaw, aby zasadnie wywodzić, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków, jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania ostatecznych decyzji przyznających płatności.

W ocenie Sądu, w sytuacji, która zaistniała w niniejszej sprawie, a więc gdy organy administracji publicznej, najpierw przeprowadziły w trybie wznowieniowym i zakończyły ostatecznymi decyzjami weryfikację decyzji dotychczasowych o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, odmawiając ich przyznania, ustalenia tych decyzji, w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy, są dla organów wiążące. Tym samym nie zachodzi potrzeba ponownego ustalania i oceny braku istnienia przesłanek do przyznania płatności, skoro decyzje o ich przyznaniu zostały ostatecznie wyeliminowane z obrotu prawnego i orzeczono o odmowie przyznania Skarżącemu płatności, w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2008-2012.

Zważył również, że w kontrolowanym postępowaniu organy dokonały ustaleń w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dowody, podtrzymując ocenę dowodów wyrażoną w decyzjach Kierownika BP ARiMR, wydanych w trybie wznowienia. W aktach niniejszej sprawy znajdują się zarówno decyzje z dnia [...] lutego 2014 r. jak też cały materiał dowodowy, w oparciu o który organ doszedł do wniosku, iż Skarżący nie był faktycznym posiadaczem gruntów zadeklarowanych we wnioskach o przyznanie płatności w latach 2008 – 2012. Prawidłowo zdaniem Sądu I instancji, organ odwoławczy wskazał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma zastosowania przywołany w zarzutach odwołania oraz skargi przepis art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, bowiem ów akt prawny został uchylony z dniem 7 maja 2004r. Sąd I instancji wskazał także, że pojęcie "nienależnych" płatności użyte zarówno przez prawodawcę krajowego, w ustawie o ARiMR, jak i legislatora europejskiego, w znajdujących bezpośrednie zastosowanie rozporządzeniach (WE) nr 796/2004 i nr 1122/2009, jest szerokie, a zatem przyjąć należy, że obejmuje swym zakresem przedmiotowym różne przypadki nieuprawnionego pobrania środków publicznych, z tytułu płatności rolnych. Przepisy art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR oraz art. 73 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 i art. 80 rozporządzenia nr 1122/2009 stanowią samoistną, odrębną podstawę orzekania, o zwrocie płatności rolnych, która niekoniecznie musi, w każdym przypadku wiązać się z eliminacją z obrotu prawnego decyzji przyznającej określoną płatność.

Nie budziło wątpliwości Sądu i instancji, że na podstawie ostatecznych decyzji Dyrektora OR ARiMR, z dnia [...] i [...] lipca 2014r., podjętych w postępowaniu wznowieniowym, uchylających decyzje o przyznaniu płatności i odmawiających przyznania tych płatności za lata 2008-2012, z powodu niespełnienia ustawowej przesłanki, możliwe i konieczne było wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych przez Skarżącego płatności w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR.

Zaakceptował również wskazaną przez organ, w zaskarżonej decyzji, wykładnię przepisów prawa materialnego, które zostały przez organy prawidłowo zastosowane, w okolicznościach faktycznych sprawy. Za trafne uznał też, rozstrzygnięcie uznające, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie przyznanej płatności. Do wypłaty środków publicznych nie doszło bowiem na skutek błędu organu lub innej władzy w sytuacji, gdy decyzje o przyznaniu płatności zostały podjęte na podstawie wniosku rolnika, który obowiązany był zapoznać się z kryteriami i warunkami przyznawania danej pomocy (w tym, że płatność przysługuje do działek rolnych będących w posiadaniu rolnika) i poświadczył tę okoliczność, składając wnioski pomocowe, zobowiązując się do poinformowania organu o każdej zmianie mającej wpływ na nadmierne lub nienależne przyznanie płatności. We wnioskach tych za lata 2008-2012, Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, do działek rolnych, na działkach ewidencyjnych [...]. Ustalono natomiast, we wznowionym postępowaniu, że Skarżący nie użytkował on rolniczo (nie był posiadaczem) znacznej części tych gruntów rolnych.

Ponadto, zdaniem Sądu I instancji nie minął dziesięcioletni okres przedawnienia określony w art. 73 rozporządzenia nr 796/2004 Komisji (WE), dla zwrotu nienależnie pobranych płatności, liczony od przyznania płatności, do pierwszego powiadomienia o niezasadnym charakterze płatności, a Skarżący nie działał w dobrej wierze, co skracałoby ten okres do 4 lat. Przyznał rację organom które twierdziły, że nie można uznać, w okolicznościach niniejszej sprawy, aby składając wnioski o przyznanie płatności, za lata 2008-2012, do wszystkich wskazanych w nich działek rolnych, Skarżący działał w dobrej wierze. Ubiegając się o płatności w roku 2008, 2009, 2010, 2011 i 2012, na ostatniej stronie każdego wniosku, o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, złożył podpis, m.in. pod oświadczeniem, iż znane są mu zasady przyznawania płatności. Zasadnie więc Dyrektor OR ARiMR wskazał, że dobrą wiarę uchyla już brak staranności. Skoro bowiem Skarżący w momencie składania wniosków wiedział o prawnym wymogu posiadania - faktycznego (rolniczego) użytkowania gruntów, a przy dołożeniu należytych starań winien zorientować się, że rzeczywisty stan posiadania spornych działek rolnych (powierzenie ich użytkowania rolniczego osobie trzeciej) nie odpowiada temu wymogowi – nie można uznać, że pozostawał w dobrej wierze.

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od ww. wyroku, Skarżący zarzucił:

1. naruszenie art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji WE nr 2419/2001 w zw. z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wadliwe ustalenie, że Skarżący nie działał w dobrzej wierze i orzeczenie zwrotu pobranych płatności, pomimo wyłączenia takiego obowiązku po upływie 4-letniego terminu,

2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.), w zw. z art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegało na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji mimo, iż nie ustalono prawidłowo stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim kluczowej dla sprawy okoliczności istnienia po stronie Skarżącego dobrej lub złej wiary.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem zaistniały podstawy do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd II instancji w pierwszej kolejności odniósł się do podnoszonych zarzutów naruszenia prawa procesowego, a dopiero w dalszej do zarzutów naruszeń prawa materialnego. Ocena bowiem zastosowania prawa materialnego przez organ i kontroli tego procesu przez Sąd, może być dokonana w sytuacji, gdy zostanie ustalone, że stan faktyczny sprawy nie jest sporny albo, że nie został skutecznie zakwestionowany, w postępowaniu kasacyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Nietrafny jest bowiem zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a.

Skarżący twierdzi, że wyrok Sądu I instancji jest wadliwy, gdyż aprobuje błędne ustalenia i ocenę istotnych dla sprawy okoliczności, a w szczególności istnienia dobrej lub złej wiary. Analiza akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie potwierdza stawianego zarzutu. Skarżący nie wskazuje na błędy w zakresie ustaleń faktycznych, czy też wady oceny tych ustaleń dokonanych przez organ i akceptowanych przez Sąd I instancji. W swej istocie zarzut opiera się na założeniu, że świadkowie zeznający w sprawie na etapie postępowania administracyjnego mogli być nieobiektywni, bo pozostawali z R. Z. w różnych relacjach, które mogły podważać ich obiektywizm. Przyjęcie takiego założenia jest jego subiektywną oceną ustaleń dokonanych w postępowaniu, do której ma prawo, ale która nie musi prowadzić do podważenie stanu faktycznego sprawy. Twierdzenia odnoszące się do braku obiektywizmu nie zostały nawet bowiem uprawdopodobnione. Natomiast stan faktyczny sprawy, został ustalony na podstawie różnych środków dowodowych, a nie tylko na podstawie zeznań świadków, zatem w tym zakresie nie ma wątpliwości jak kształtowały się fakty, natomiast rozbieżna jest ich ocena. Sąd I instancji poprawnie przyjął, że organy ARiMR poprawnie dokonały tej oceny i właściwie zinterpretowały ustalone fakty.

Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje takie stanowisko, a w konsekwencji stwierdza, że rozpoznawany zarzut należy uznać za nietrafny.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego skargi kasacyjnej. Skarżący podnosi bowiem naruszenie art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 w związku z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004, polegające na wadliwym przyjęciu, że Skarżący nie działał w dobrej wierze, przez co wadliwie nie zastosowano do niego 4-letniego terminu uprawniającego do żądania zwrotu pobranych płatności. W zakresie tego zarzutu trafne jest stanowisko organów przyjęte przez Sąd I instancji, że dobra wiara, o jakiej stanowią wskazane przepisy, nie może być łączona z brakiem staranności podmiotu składającego wniosek. Trafnie natomiast przyjęto, że zła wiara ma miejsce wtedy, gdy podmiot ma świadomość rzeczywistego stanu rzeczy, ale także, gdy tej świadomości nie ma, ale mógł ją posiadać przy zachowaniu należytej staranności. Jeżeli więc Skarżący składając wniosek, znał zasady jego wypełnienia i warunki uzyskania płatności, co sam potwierdził, to przyjąć należy, że nieużytkowanie rolnicze działek zgłoszonych do płatności nie może być wiązane z dobrą wiarą.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.