Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 581/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 39 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1340
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.
article: art. 24
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 11 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Furmanek, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2015 roku sprawy ze skargi K. J. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...], nr [...] o przedłużeniu okresu zawieszenia st. kpt. K. J. w czynnościach służbowych do czasu uzyskania prawomocnego wyroku Sądu w sprawie o czyny z art. 231 § 1 k.k. i art. 221 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] II wydziałem Karnym pod sygn. [...] ( poprzednio [...]).

Organ odwoławczy uzasadniając wydaną decyzję wyjaśnił, że decyzją Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...], nr [...] zawieszono stronę w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy od dnia 1 grudnia 2014 r. do dnia 28 lutego 2015 r. ze względu na ziszczenie się przesłanek przewidzianych w art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej ( Dz.U. z 2013 r., poz. 1340 z późn. zm., dalej " ustawa o PSP"), tj. wszczęcie przeciwko strażakowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego ( art. 231 § 1 k.k. i art. 221 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.), sygn. akt sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w [...] Ds. [...]. W dniu 7 stycznia 2015 r. do Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnej w [...] wpłynęło zawiadomienie Prokuratury Rejonowej w [...] o ogłoszeniu w dniu [...] Kr. J. postanowienia o przedstawieniu mu zarzutów wypełniających znamiona artykułów 231 § 1, 271 § 1 i § 3 w zw. z 11 § 2 oraz 231 § 2 k.k., a ponadto o przesłaniu w dniu [...] do Sądu Rejonowego w [...] aktu oskarżenia przeciwko stronie o popełnieniu przestępstw z artykułów wskazanych powyżej ( sygn. akt sprawy prowadzonej przez prokuraturę Ds. [...]). Komendant Wojewódzki PSP w [...] przekazał pismem z dnia [...] wyżej wymienione dokumenty organowi I instancji. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że w aktach sprawy znajduje się pismo załogi jednostki ratowniczo-gaśniczej Komendy Powiatowej PSP w [...], podpisane przez funkcjonariuszy, zawierające prośbę o odsunięcie K. J. od obowiązków dowódcy jednostki ratowniczo-gaśniczej do czasu orzeczenia prawomocnego wyroku w sprawie karnej toczącej się przeciwko niemu. Funkcjonariusze obawiają się wykorzystywania i nadużywania przez stronę stanowiska dowódcy w związku z występowaniem funkcjonariuszy w postępowaniu sądowym.

Postępowanie karne stanowiące przyczynę zawieszenia skarżącego, decyzją nr [...] z dnia [...] w czynnościach służbowych, nie zostało prawomocnie zakończone. Informacja z dnia [...] przekazana przez Sąd Rejonowy w [...] wskazuje, że sprawa o sygn. akt Ds. [...] ( będąca przyczyną zawieszenia strony w czynnościach służbowych) została połączona do wspólnego rozpoznania ze sprawą o sygn. akt Ds. [...] i prowadzona jest pod sygnaturą sądową [...], a najbliższy termin posiedzenia wyznaczono na dzień [...] Sąd Rejonowy w [...] poinformował organ I instancji, iż przeciwko skarżącemu toczy się jeszcze jedno postępowanie – sygn. akt [...], które także nie zostało prawomocnie zakończone.

Organ odwoławczy uznał za błędny sformułowany w odwołaniu zarzut strony, dotyczący konieczności wyłączenia z udziału w sprawie st. bryg. J. S. Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Powołując się na pogląd przedstawiony w wyrokach NSA z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1186/12 oraz z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt OSP 13/09, stwierdził że przepisy art. 24 K.p.a. odnoszą się tylko do pracownika organu i nie mają zastosowania do osoby piastującej funkcję monokratycznego organu administracji publicznej. St bryg. J. S. pełniący funkcję Komendanta Powiatowego Straży Pożarnej w [...] mógłby podlegać wyłączeniu w postępowaniu dotyczącym zawieszenia st. kpt. K. J. w czynnościach służbowych, jedynie na podstawie art. 25 § 1 K.p.a. wskazującym, iż organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 oraz osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.

Także bezzasadny w ocenie organu odwoławczego jest zarzut bezstronności st. bryg. J. S. Wystąpienie bezstronności organu administracji publicznej oceniać trzeba bowiem w oparciu o całokształt okoliczności sprawy, z uwzględnieniem konkretnych działań, które mogłyby na nią wskazywać. Przy istnieniu nawet "konfliktu o podłożu osobistym", na co powołuje się skarżący, nie sposób stwierdzić, aby samo wszczęcie postępowania, jego prowadzenie i wydanie merytorycznej decyzji w sprawie uzasadniało wyciagnięcie wniosków o braku bezstronności organu administracji publicznej. Ocenie poddać należy przede wszystkim zasadność rozstrzygnięcia danej sprawy. Jeżeli wydana decyzja, z punktu widzenia zarówno prawnego, jak i faktycznego, jest zasadna, na co wskazuje w szczególności materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, nie można mówić o braku bezstronności organu przy jej wydawaniu. A takiej bezstronności nie doszukał się organ odwoławczy przy wydawaniu decyzji 11/2015.

[...] Komendant Wojewódzki PSP analizując zasadność zarzutu odwołania w zakresie naruszenia art. 39 ust. 3 ustawy o PSP stwierdził, że zgodnie z tym przepisem w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu uzyskania prawomocnego wyroku sądu, chyba, że zawieszenie nastąpiło z powodu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Organ I instancji trafnie ustalił, że postępowanie karne dotyczące popełnienia przez stronę czynów z art. 231 § 1 i art. 221 w zw. z art. 11 § 2 w zw. z art. 12 k.k. nie zostało prawomocnie zakończone. Należało zatem wyjaśnić, czy zaistniał w sprawie szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o PSP. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że interpretując pojęcie "szczególny przypadek" powołać się należy na szczególny status i zadania straży pożarnej w działaniach ratowniczych oraz mieć należy na uwadze rodzaj czynów, których popełnienie strażakowi zarzuca się w postępowaniu karnym, co też organ I instancji uczynił oceniając ich charakter. Skarżący jest strażakiem piastującym wysokie dowódcze stanowisko oficerskie. Powinien zatem spełniać wymagania wynikające z art. 28 ustawy o PSP, a także roty ślubowania przewidzianej w art. 30 tej ustawy, a tym samym stanowić wzór dla pozostałych obywateli poprzez przestrzeganie prawa i dyscypliny służbowej, a także stać na straży godności i dobrego imienia służby. Jako dowódca powinien być przykładem dla swoich podwładnych. Organ I wiedząc, że skoro przeciwko stronie skierowano kolejny akt oskarżenia zarzucający popełnienie czynów w typie kwalifikowanym (tym razem chodziło o czyny z art. 231 § 2 k.k. a dodatkowo zarzucono strażakowi czyn z art. 271 § 1 i 3), a poprzednia sprawa toczy się przed sądem, prawidłowo przyjął, iż jest to "szczególna okoliczność" warunkująca przedłużenie czasu trwania zawieszenia w czynnościach służbowych.

Zdaniem organu odwoławczego podnoszona przez stronę okoliczność zaniechania przez Komendanta Powiatowego PSP w [...] ustalenia opisu czynów zarzucanych skarżącemu w prowadzonych postępowaniach karnych nie zasługuje na uwzględnienie. W kompetencji organu administracji publicznej nie leży ocena społecznej szkodliwości danego czynu. Dokonanie takiej oceny, stanowiłoby de facto swojego rodzaju "wyrokowanie" w sprawie, na co zgodnie z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, nie zezwala zasada domniemania niewinności. Czym innym jest ocena samego charakteru czynów zarzucanych funkcjonariuszowi publicznemu, w tym jego kodeksowych znamion. Ocena ta pozostaje bowiem bez dokonywania przedwczesnego przesądzania o ich dokonaniu bądź nie, co nastąpić może dopiero w wyroku wydanym przez sąd w przedmiotowej sprawie.

K. J. wniósł skargę na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając jej uchylenia a także uchylenia decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 24 § 3 K.p.a. poprzez błędną interpretację i uznanie, że przepis ten nie ma zastosowania do tzw. "piastuna funkcji monokratycznego organu administracji publicznej",

2. naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego PSP w [...] z dnia [...] o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, która wydana została z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego w postaci statuowanego w art. 7 k.p.a. nakazu stania na straży praworządności oraz podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, a także statuowanego w art. 8 K.p.a. nakazu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a także art. 9 K.p.a. co do obowiązku informacyjnego;

3. naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego PSP w [...] z dnia [...] o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, która wydana została w wyniku naruszenia przepisu art. 39 ust. 3 ustawy PSP polegającego na jego błędnej interpretacji semantycznej i systemowej, powielonej przez organ odwoławczy,

4. naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji nr 11/2015 Komendanta Powiatowego PSP w [...] z dnia [...] o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, która wydana została z naruszeniem zasady ogólnej postępowania administracyjnego w postaci statuowanego w art. 7 K.p.a. nakazu stania na straży praworządności oraz podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz z naruszeniem zasady w postaci statuowanego w art. 80 K.p.a. nakazu rozstrzygania sprawy w oparciu o całokształt materiału dowodowego w ten sposób, iż organy obu instancji zaniechały opisów czynów zarzucanych stronie w prowadzonych postępowaniach karnych, a wniosek co do istnienia w sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku został wyciągnięty w wyniku dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że [...] Komendant Wojewódzki PSP błędnie nie uznał za uzasadniony zarzutu strony, iż w niniejszej sprawie w stosunku do st. bryg. J. S. - Komendanta Powiatowego PSP w [...] zachodzą okoliczności uzasadniające podjęcie przez niego działań określonych w art. 24 § 3 K.p.a., to jest wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie wobec ujawnienia się okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika. W niniejszej sprawie decyzja Komendanta Powiatowego PSP w [...] miała charakter uznaniowy, co zdaniem strony przesądza o możliwości i zasadności rozważenia okoliczności wymienionych w przepisie art. 24 § 3 K.p.a. w stosunku do osoby st. bryg. J. S. Organ odwoławczy pokusił się o lakoniczną ocenę, iż zarzut bezstronności oceniać należy w oparciu o całokształt okoliczności sprawy (z czym pełnomocnik nie polemizuje) z uwzględnieniem "konkretnych działań, które mogłyby na nią wskazywać". Skarżący podniósł, że przepisy art. 24 oraz art. 25 K.p.a. regulujące instytucję wyłączenia pracownika organu administracji publicznej oraz wyłączenia organu mają stwarzać warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także sam organ oraz eliminowania jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie wśród uczestników postępowania. Przepisy prawa procesowego o wyłączeniu pełnią zatem funkcję gwarancyjną. Z założenia mają chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procedowania". W ocenie skarżącego przytoczenie przez niego okoliczności o postępowaniach karnych, w których w charakterze oskarżonych występują skarżący oraz st. brygadier J. S., w sposób dostateczny uprawdopodobniły istnienie okoliczności wywołujących wątpliwości co do bezstronności. Skoro st. bryg. J. S. wiedział w czasie wszczynania postępowania o zarzutach karnych kierowanych pod jego adresem przez skarżącego, to jego powinnością było nie tylko samodzielne wystąpienie do przełożonego o rozstrzygniecie, czy okoliczność ta nie może budzić wątpliwości co do bezstronności, ale także pouczyć o takim uprawnieniu zawartym w art. 24 § 3 K.p.a.

W ocenie skarżącego ocena istnienia w sprawie przesłanek wymienionych w art. 39 ust. 3 ustawy o PSP została dokonana przez organy obu instancji w sposób błędny. Sam fakt niezakończenia postępowania karnego jest konieczną przesłanką przedłużenia zawieszenia, nie jest jednak przesłanką szczególności sytuacji. Gdyby intencją ustawodawcy było zawieszenie strażaka przez cały czas prowadzenia przez niego postepowania, to norma taka zostałaby zawarta wprost w art. 39 ust. 1 ustawy o PSP albo przynajmniej w ustępie 3 przyznającym swobodę decyzji przełożonemu i nie zawarto by dodatkowej przesłanki określanej znamieniem "szczególności". Nie jest również taką przesłanką wyłącznie fakt zarzucenia czynu umieszczonego w rozdziale o przestępstwach przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, czy też zarzucenia popełnienia czynu jako funkcjonariusz publiczny ( co należy do znamion samego czynu z art. 231 k.k.). Organ II instancji usiłuje w decyzji wzmocnić wymowę tego faktu poprzez odwołanie się do "szczególnego statusu i zadań straży pożarnej". Ustawodawca jednak nie wymienił przy przesłankach obligatoryjnego czy nawet fakultatywnego zawieszenia okoliczności zarzucenia popełnienia czynu przeciwko danemu rodzajowi dobra prawnie chronionego, co oznacza, że nie wykluczył, iż nawet w przypadku zarzucenia przestępstw o charakterze urzędniczym, czy nawet przeciwko życiu i zdrowiu, organ winien mieć możliwość swobodnej decyzji, lecz jednak w każdym przypadku po dokonaniu oceny czy dana sytuacja jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem i właściwym, czyli logicznym i wyczerpującym wyjaśnieniu powodów takiego rozumowania. Ponadto dokonywanie oceny czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek winno być dokonane w oparciu o analizę materiałów sprawy karnej przeciwko skarżącemu, a przynajmniej w oparciu o treść stawianych mu zarzutów. Bez przeprowadzenia dowodu co do opisu czynów zarzucanych skarżącemu, nie jest możliwe w oparciu o samą kwalifikację prawną zarzutu i kodeksowe przesłanki przestępstwa wnioskowanie o "wadze" zarzucanego czynu.

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację wcześniej przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j, dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona.

Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności ocenić należało najdalej idący zarzut, tj. naruszenie art. 24 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 297/15 ( v. CBOIS) przeprowadził dokładną analizę stosowania art. 24 K.p.a. do piastuna organu administracji publicznej wyjaśniając, że zagadnienie to było niejednolicie ujmowane w orzecznictwie i literaturze prawniczej. W ostatnim czasie przeważa jednak pogląd, że przepisy art. 24 K.p.a. odnoszą się tylko do pracownika organu, nie mają natomiast zastosowania do osoby piastującej funkcję monokratycznego organu administracji publicznej. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 13/09 (publ. ONSAiWSA 2010 r. nr 5, poz. 82). Wprawdzie powołana uchwała dotyczyła dopuszczalności stosowania art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt. 4 K.p.a., jednakże wywody zawarte w uzasadnieniu tej uchwały mają ogólniejsze znaczenie i są istotne do rozstrzygnięcia problemu, jaki pojawił się w niniejszej sprawie.

Instytucja wyłączenia podmiotów stosujących prawo od załatwiania indywidualnych spraw administracyjnych w Kodeksie postępowania administracyjnego została uregulowana w dziale I rozdziału 5. Ustawodawca przewidział tam instytucje wyłączenia pracownika organu administracji publicznej (art. 24 K.p.a.), wyłączenia organu administracji publicznej (art. 25 K.p.a.), wyłączenia członka organu kolegialnego (art. 27 § 1 K.p.a.) i wyłączenia całego organu kolegialnego (art. 27 § 2 K.p.a.). Kodeks wyraźnie rozróżnia i rozgranicza zakres i skutki prawne stosowania poszczególnych tych instytucji. Pojęcie pracownika, o jakim mowa w art. 24 K.p.a. ma szeroki zakres znaczeniowy. Wyłączeniu w trybie i na zasadach określonych w tym przepisie mogą zatem podlegać pracownicy organu właściwego do załatwienia sprawy, a także pracownicy organów, jednostek i instytucji, którym w trybie przepisów ustaw szczególnych powierzono wykonywanie kompetencji organu do prowadzenia spraw administracyjnych, w tym wydawania decyzji, a także organu, do którego organ prowadzący postępowanie zwrócił się o dokonanie czynności przewidzianych w art. 52 K.p.a. Chodzi tu przy tym nie o wszystkich pracowników wskazanych jednostek, lecz tylko tych, którzy zostali upoważnieni do załatwienia spraw indywidualnych. Mimo szerokiego zakresu omawianego pojęcia nie można uznać, by zwrot "pracownik organu" w znaczeniu, o jakim mowa w art. 24 K.p.a., obejmował także osobę będącą personalną obsadą organu. Piastun organu nie działa w sprawie jako pracownik organu, lecz wykonuje kompetencje przypisane organowi, których realizacja oparta jest na obowiązku, a nie uprawnieniu (z wyjątkiem, gdy przepis prawa podjęcie określonego działania pozostawia uznaniu organu administracji publicznej). Kompetencje przypisane przez ustawodawcę konkretnemu organowi nie mogą być bez wyraźnej podstawy prawnej przeniesione na inny organ. Zatem osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej -co do zasady- nie podlega wyłączeniu w trybie przypisanym pracownikom organu. Z uwagi na swą ustrojową i procesową pozycję piastun funkcji monkratycznego organu administracji publicznej podlega wyłączeniu zgodnie z przepisami o wyłączeniu organu w postępowaniu administracyjnym, a nie o wyłączeniu pracowników organu (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2012r. sygn. akt I OSK 2401/11 –Lex nr 1145100, uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 20 maja 2010r., sygn. akt I OPS 13/09 i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 grudnia 2011r., sygn. akt SK 3/11 OTK-A 2011/10/113, Dz.U.2011/272/1613 oraz A. Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", 2012r.)

Przepisy o wyłączeniu pracownika organu administracji publicznej można stosować tylko, gdy osoba będąca obsadą personalną organu jest stroną postępowania, a zatem gdy jej jako osoby fizycznej dotyczy sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego. Na taką interpretację wskazuje konstrukcja wyłączenia organu administracji publicznej. Zgodnie z treścią art. 25 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych:

1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3;

2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.

Organ administracji publicznej traci zdolność do prowadzenia postępowania administracyjnego, w przypadku gdy stroną jest osoba fizyczna będąca obsadą personalną organu administracji publicznej właściwego do prowadzenia postępowania lub zajmuje stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nimi w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a. Należy to odnieść też do zastosowania art. 26 § 2 K.p.a., który stanowi, że jeżeli wskutek wyłączenia pracowników organu administracji publicznej organ ten stał się niezdolny do załatwienia sprawy, stosuje się odpowiednio § 2. Wyłączanie na tej podstawie może dotyczyć tylko sytuacji gdy stroną jest osoba, która wobec pracowników pozostaje w stosunku nadrzędności służbowej. W innych bowiem przypadkach rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji administracyjnej obowiązany jest przeprowadzić organ administracji publicznej, któremu przepisy prawa przyznały kompetencję w sprawie (por. cyt. powyżej uchwała NSA z dnia 20 maja 2010r., sygn. akt I OPS 3/09).

Rozróżnienie podstaw wyłączenia "pracownika organu" od sytuacji, w jakich następuje wyłączenie od załatwienia sprawy organu administracji publicznej w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest istotne i to nie tylko ze względu na odmienne przesłanki takiego wyłączenia, ale i skutki prawne takiego wyłączenia.

Zróżnicowanie konsekwencji wyłączenia pracownika (art. 26 § 1 K.p.a.) od skutków wyłączenia organu (art. 26 § 2 K.p.a.) wskazuje, że wykładnia i stosowanie omawianych regulacji nie może prowadzić do zatarcia różnicy między odrębnymi regulacjami proceduralnymi, a mianowicie wyłączeniem pracownika i wyłączeniem organu. W rezultacie strona postępowania nie może żądać wyłączenia organu (podobnie i osoby pełniącej funkcję organu) z innych przyczyn niż wymienione w art.25, nawet jeżeli zdaniem strony mogą zachodzić wątpliwości co do bezstronności organu. Wyjątek w tym zakresie - o czym była już mowa - dotyczy tylko sytuacji, gdy osoba będąca obsadą personalną organu jest stroną postępowania. Powyższe rozwiązanie nie pozbawia strony prawa do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Instytucja wyłączenia jest bowiem tylko jednym z gwarantów realizacji takiego uprawnienia. Droga procesu administracyjnego jest uzupełniona drogą do sądu, na której jednostka ma prawo do rozpoznania przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd sporu pomiędzy nią a organem administracji publicznej o zgodność z prawem zaskarżonego działania (decyzji administracyjnej), w tym braku obiektywnego, bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w niniejszym składzie, podziela stanowisko wyrażone w powołanym wyżej wyroku.

Z powyższych względów skarżący nie mógł skutecznie domagać się wyłączenia st. bryg. J. S. pełniącego funkcję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...], od udziału w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 24 § 3 K.p.a,

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zgłoszony w skardze zarzut braku bezstronności st. bryg. J. S.. Sama okoliczność wystąpienia przez stronę z subsydiarnym aktem oskarżenia przeciwko komendantowi S. nie dowodzi braku bezstronności przełożonego w trakcie procedowania przez organ I instancji.

Zdaniem Sądu trafne jest stanowisko organu odwoławczego, iż ocenie podlegać powinna zasadność rozstrzygnięcia danej sprawy, a w przypadku prawidłowego rozstrzygnięcia nie można mówić o braku bezstronności w trakcie orzekania. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, zarówno decyzja organu I instancji jak i organu odwoławczego odpowiadają prawu.

Zgodnie z art. 39 ust. 1-3 ustawy o PSP strażaka zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne, - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 1). Strażaka można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo nieumyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe nieumyślne albo postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 2). W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do uzyskania prawomocnego wyroku sądu, chyba że zawieszenie nastąpiło z powodu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. (ust. 3).

Podstawą podjętego w sprawie rozstrzygnięcia jest przepis art. 39 ust. 3 ustawy o PSP. Zaskarżoną bowiem decyzją przedłużono skarżącemu okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu uzyskania prawomocnego wyroku sądu w sprawie o czyny z art. 231 § 1 k.k. i art. 221 k.k. w zw, z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] II Wydziale Karnym pod syg. [...]. Zarówno przestępstwo przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego ( art. 231 § 1 k.k.), jak i przestępstwo niedopełnienia obowiązków w zakresie wypadków przy pracy lub chorób zawodowych ( art. 221 k.k.) są przestępstwami umyślnymi, ściganymi z oskarżenia publicznego.

Wskazać należy, iż użyte w art. 39 ust. 3 ustawy o PSP słowo "może" oznacza, że decyzja podejmowana na jego podstawie ma charakter uznaniowy.

Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego podlegają kontroli sądu administracyjnego lecz zakres tej kontroli jest inaczej ukształtowany niż zakres kontroli decyzji o charakterze związanym. Badając legalność zaskarżonych do Sądu administracyjnego decyzji uznaniowych, Sąd ocenia zgodność decyzji z prawem, lecz nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 k.p.a. ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. Decyzja uznaniowa może być uchylona przez Sąd w wypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy np. organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Takie uchybienia w rozpoznawanej sprawie nie miały miejsca.

Wskazany przepis art. 39 ust. 3 ustawy o PSP przewiduje możliwość zawieszenia strażaka w czynnościach służbowych" w szczególnie uzasadnionych przypadkach". Istotnie ustawodawca nie precyzuje przy tym, co należy rozumieć pod pojęciem "szczególnie uzasadnionych przypadków". Nie oznacza to jednak, że użytego w owym przepisie prawa nie można zinterpretować. Podejmując rozstrzygnięcia zaskarżonej treści organ odwoławczy powołał się na szczególny status i zadania straży pożarnej w działaniach ratowniczych, miał na uwadze rodzaj czynów, których popełnienie skarżącemu zarzuca się w postępowaniu karnym, a ponadto pełnienie przez skarżącego stanowiska dowódczego. Inną istotną kwestią, mającą wpływ na uznanie zaistnienia szczególnego przypadku, jest wszczęcie wobec skarżącego kolejnych postępowań karnych.

Obowiązkiem komendanta powiatowego straży pożarnej jest przede wszystkim umożliwienie wykonywania przez jego podwładnych, w sposób niezakłócony, powierzonych im zadań. Prowadzenie przeciwko skarżącemu kilku postępowań karnych może wpłynąć niekorzystnie na jakość pracy jednostki gaśniczej, której jest on dowódcą. Znaczne prawdopodobieństwo zaistnienia takiej właśnie sytuacji potwierdza pismo z dnia [...]. skierowane do Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...], podpisane przez kilkudziesięciu strażaków. W piśmie tym podnieśli oni okoliczność utraty zaufania do swojego dowódcy, a ponadto wyrazili obawę, że treść składanych przez nich zeznań w charakterze świadków w sprawie karnej skarżącego skutkować może negatywnymi decyzjami służbowymi.

Organy administracji wydając decyzję uznaniową zobowiązane są rozważyć, czy interes skarżącego nie pozostaje w opozycji do interesu społecznego, to jest sprawnego wykonywania zadań Państwowej Straży Pożarnej, w szczególności przewidzianego w art. 1 ust. 2 ustawy o PSP organizowania i prowadzenia akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie interes społeczny, to jest prawidłowe, niczym niezakłócone, funkcjonowanie jednostki straży pożarnej uzasadniał przedłużenie zawieszenia strony w czynnościach służbowych do czasu uzyskania prawomocnego wyroku w sprawie karnej.

Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i w zastosowaniu do jego oceny przepisów prawa. W szczególności zważywszy na cel instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych w zawodach zaufania publicznego, do jakich z pewnością należy zawód strażaka, a także ze względu na dbałość o społeczny wizerunek straży pożarnej należy zgodzić się z argumentacją organu co do podstaw i przesłanek przedłużenia okresu zwieszenia skarżącego w czynnościach służbowych.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

b.a.