Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 577/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk/spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skargi T. B. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 7 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Sygn. II SA/Rz 577/11

Uzasadnienie

Rada Gminy [...] uchwałą nr [...] z dnia 7 czerwca 2011 r. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy [...] T. B. na skutek utraty prawa wybieralności. Natomiast Wójt Gminy [...] zarządzeniem z 7 czerwca 2011 r. Nr [...] stwierdził wygaśnięcie mandatu sołtysa wsi G. – T. B.

T. B. skargą datowaną na dzień 20 czerwca 2011 r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie uchwałę Rady Gminy [...] z 7 czerwca 2011 r. nr [...] oraz zarządzenie Wójta Gminy [...] z 7 czerwca 2011 r. Nr [...]. W uzasadnieniu środka zaskarżenia T. B. podniósł, że został wybrany w powszechnych i demokratycznych wyborach. Mandat sołtysa wypełnia już drugą kadencje. Uważa, że żadna instytucja zarówno publiczna jak i prywatna nie może pozbawiać go mandatu. Oświadczył też, iż złożył wniosek o kasacje wyroku Sądu Rejonowego [...] z 19 listopada 2011 r. oraz wyroku Sądu Okręgowego [...] z 10 marca 2011 r. Działania Rady oraz Wójta mają charakter polityczny w celu wyeliminowania go z życia publicznego.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] wniosła o jej oddalenie. Zwrócono uwagę na fakt skazania skarżącego przez Sąd Rejonowy [...] za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Wyrok skazujący Sądu Rejonowego został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy [...] wyrokiem z 10 marca 2011 r., o sygn. [...]. Złożenie skargi kasacyjnej jest środkiem nadzwyczajnym i nie może stanowić podstawy zaniechania przez Radę wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 190 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich (Dz.U. Nr 159, poz. 154 z późn. zm.). Podjęcie uchwały o wygaśnięciu mandatu ma charakter deklaratoryjny. Ponadto według Rady, skarga na zarządzenie Wójta Gminy [...] o wygaśnięciu mandatu Sołtysa Wsi G. nie może być wniesiona w trybie art. 191 ust. 1 ustawy ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. To stanowisko zajął Wójt Gminy [...] zajął zgodnie z treścią Statutu Sołectwa G. przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z 28 kwietnia 2005 r.

WSA pismem z dnia 30 czerwca 2001 r. wezwał Radę Gminy [...] do uzupełnienia w terminie 3 dni akt administracyjnych o odpis zaskarżonej uchwały, potwierdzenie doręczenia zaskarżonej uchwały skarżącemu oraz protokołu z sesji Rady, na której podjęto zaskarżoną uchwałę wraz z listą obecności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:

Skarga T. B. nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji jest uchwała Rady Gminy [...] z 7 czerwca 2011 r. Nr [...]. W podstawach prawnych tej uchwały zostały powołane następujące regulacje prawne: art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy z 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województwa (Dz.U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Dla oceny prawidłowości działań Rady Gminy kluczowe znaczenie ma treść normy art. 190 ust. 1 pkt 2 Ordynacja wyborcza. Na podstawie tej regulacji następuje wygaśnięcie mandatu radnego na skutek utraty prawa wybieralności. Okolicznością skutkującą utratą prawa wybieralności jest w szczególności skazanie osoby wykonującej mandat radnego za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Potwierdza to art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej, w myśl którego nie posiada prawa wybieralności osoba karana za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Na tego rodzaju stan faktyczny i prawny powołał się organ gminy podejmując zaskarżoną do WSA uchwałę.

Nie jest kwestionowane, iż T. B. w czasie wykonywania mandatu radnego został prawomocnie skazany za popełnienie przestępstw opisanych w art. 193 i art. 245 Kodeksu karnego. Czyny te są włączone do przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego. W rezultacie, ich popełnienie skutkuje utratą przez skazanego biernego prawa wyborczego do organów jednostek samorządu terytorialnego. Utrata tego prawa następuje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia skazującego sądu karnego. Warto w tym miejscu wyjaśnić, że orzeczeniem prawomocnym jest wyrok nie podlegający możliwości kwestionowania w drodze zwyczajnego środka odwoławczego jakim jest w postępowaniu karnym apelacja. Wyrok prawomocny wywołuje skutki materialno - prawne oraz formalno – prawne, przez co wiąże swym rozstrzygnięciem uczestników obrotu prawnego. W świetle tych okoliczności, Rada Gminy [...] posiadała podstawy do zastosowania wobec skarżącego art. 190 ust. 2 Ordynacji wyborczej. Chwilą utraty biernego prawa wyborczego przez skarżącego jest moment wydania przez Sąd Okręgowy [...] wyroku z dnia 10 marca 2011 r. o sygn. [...]. Wyrok ten jest wyrokiem sądu odwoławczego, od którego nie przysługuje stronom postępowania prawo złożenia apelacji. W ten sposób prawo kwestionowania wyroku sądu pierwszej instancji kształtuje w procedurze karnej art. 425 § 1, art. 426 oraz 444 Kodeksu postępowania karnego. Wydanie przez Sąd Okręgowy wyroku utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego [...] zobowiązywało Radę Gminy do podjęcia zaskarżonej uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu (art. 193 ust. 2 Ordynacji wyborczej). Należy dodać, że Rada Gminy umożliwiła skarżącemu złożenie wyjaśnień z czego skarżący nie skorzystał (vide protokół nr [...] z VII sesji Rady Gminy [...]). Wobec tego, organ wypełnił ciążący na nim obowiązek z mocy art. 190 ust. 3 Ordynacji wyborczej.

Odnosząc się do zarzutów skargi T. B., Sąd stwierdza, że nie mają one jakichkolwiek podstaw prawnych. Jak wykazano obowiązujące regulacje uniemożliwiają osobom skazanym za przestępstwa umyślne sprawowanie ważnych społecznie funkcji publicznych. Nie ma racji skarżący pisząc, że nikt nie ma prawa pozbawić go mandatu radnego. W takie kompetencje została wyposażona Rada Gminy, a jej bezczynność w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu uruchomiłaby działania nadzorcze wojewody a w tym wydanie zarządzenia zastępczego. Podniesiony przez niego fakt zainicjowania postępowania kasacyjnego, nie ma znaczenia dla prawidłowości działań organu stanowiącego Gminy [...]. Skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym skierowanym przeciwko orzeczeniom prawomocnym. Wobec uprawomocnienia się wyroku skazującego, fakt wniesienia kasacji czy wniosku o wznowienia postępowania nie może powstrzymywać organu od stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. W świetle obowiązujących regulacji, takiego skutku nie są w stanie tym bardziej spowodować protesty społeczne.

Należy na koniec dodać, że wobec treści art. 191 ust. 3 Ordynacji wyborczej, stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego T. B. nastąpi w dniu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Sądu Administracyjnego.

Wobec stwierdzonych okoliczności faktycznych i prawnych należało orzec jak w sentencji niniejszego wyroku w oparciu o art. 151 p.p.s.a.