Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 12/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1,6 i 7
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: par. 11, par. 16 pkt 1 i 2 , par. 19 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 761
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Iwona Maciejuk (spr.) Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi S. K. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. na rzecz S. K. kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...]

z dnia [...] sierpnia 2015 r., na podstawie art. 5 ust. 1,6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. 2014 r., poz. 1414)

oraz § 11, § 16 pkt 1 i 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia

3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2015 r., poz. 761) oraz § 5 i 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej

z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia

ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), stwierdziła

u S. K. (w punkcie 8 orzeczenia): obniżenie przestrzeni międzykręgowej C4 - C5 - C6, L4 - L5 - S1, zaznaczona lewołukowa skolioza lędźwiowa oraz cechy przebytej choroby [...] kręgosłupa lędźwiowego i zakwalifikowała powyższe schorzenie pod § 34 pkt 2 Zał nr 1 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. oraz stwierdziła: blizna po appendektomii kwalifikując powyższe § 3 pkt 1 powołanego załącznika. W punkcie 9 orzeczenia Komisja stwierdziła: Kategoria N -Zał. 1 Grupa I - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. W punkcie 10 wskazano,

że schorzenia wymienione w pkt 1,2 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

W uzasadnieniu RWKL wskazała, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznania powodują niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie zał. nr 1 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. Podano, że kandydat do zawodowej służby wojskowej jest kwalifikowany wg grupy I. Rozpoznane schorzenia należy kwalifikować wg 4 kolumny wykazu chorób stanowiącego załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia. Komisja stwierdziła, że w wyniku przeprowadzonych badań

(rtg kręgosłupa szyjnego, piersiowego i lędźwiowo - krzyżowego) rozpoznała

u orzekanego wady kręgosłupa ujęte w rozpoznaniu ad 1. Podniosła, że rozpatrując sprawę w aspekcie wieloletniej zawodowej służby wojskowej i związanych z nią maksymalnymi obciążeniami fizycznymi i psychicznymi, schorzenie ad 1 może mieć wpływ na pogorszenie stanu zdrowia orzekanego i stanowi czynnik znacznego ryzyka zaburzeń normalnego toku służby wojskowej.

RWKL wskazała, że uwzględniając charakter i stopień nasilenia rozpoznanego schorzenia ad. 1 schorzenie to należy kwalifikować wg § 34 pkt 2 gdzie w grupie kandydatów do zawodowej służby wojskowej przewidziano wyłącznie kategorię N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Schorzenie ad 2 nie powoduje niezdolności do zawodowej służby wojskowej.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], po rozpatrzeniu odwołania S. K., orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2015 r., na podstawie § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013)

a także §12 pkt 1 i § 30 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 roku w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 z późn. zm.), utrzymała w mocy orzeczenie RWKL

z dnia [...] sierpnia 2015 r.

W uzasadnieniu CWKL podała, że odwołanie rozpatrzyła w myśl zapisów

§ 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r.

w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania

i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013). CWKL podkreśliła, że wojskowe komisje lekarskie orzekając o zdolności do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego zobowiązane są do ścisłego stosowania obowiązujących przepisów wynikających z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. Organ podał, że rozpatrzył odwołanie na podstawie dokumentacji orzeczniczej znajdującej się w aktach sprawy. Z powyższej dokumentacji wynika, że RWKL

w ramach procesu orzeczniczego przeprowadziła stosowne badania m.in. Rtg kręgosłupa szyjnego, piersiowego i lędźwiowo-krzyżowego oraz konsultacje (m.in, neurolog) do określenia stanu zdrowia i zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej.

CWKL podała, że istnieje wiele klasyfikacji skolioz, lecz najpowszechniej stosowana jest klasyfikacja wg Cobba. Istnieją więc skoliozy funkcjonalne (wady postawy, skrócenie kończyny, skrzywienie reflektoryczne itp. - tj. skolioza, z którą mamy do czynienia u orzekanego oraz skoliozy strukturalne (kostnopochodne, nerwopochodne, mięśniowopochodne itd.). W dołączonym opisie zdjęć kręgosłupa szyjnego i piersiowego oceniono struktury kostne jak i skrzywienia kręgosłupa (skoliozy). CWKL wskazała, że pomimo, iż aktualnie schorzenie nie powoduje

u orzekanego objawów klinicznych, to jest powodem znacznego osłabienia wytrzymałości więzadłowej kolumny kręgosłupa. W okresie bezobjawowym leczenie zachowawcze polega na wzmacnianiu mięśni przykręgosłupowych odpowiednio dobranymi ćwiczeniami oraz bezwarunkowe unikanie przeciążeń kręgosłupa - co jest nieuniknione w warunkach służby wojskowej.

Orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...]

nr [...] z dnia [...] października 2015 r. w części dotyczącej orzeczenia

o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej stało się przedmiotem skargi S. K., reprezentowanego przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie orzeczenia CWKL w [...] i orzeczenia organu I instancji w zaskarżonej części dotyczącej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, pełnomocnik zarzucił:

I. wydanie orzeczenia CWKL bez podstawy prawnej, względnie z rażącym naruszeniem prawa, w tym art. 6 k.p.a. (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a to na skutek wydania jej na podstawie nieobowiązujących w chwili wszczęcia postępowania

i rozpoznawania sprawy przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r., który to akt prawny utracił moc na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy

z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1355) w związku

z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

Na wypadek uznania, iż organ jedynie błędnie wskazał podstawę prawną orzeczenia, zarzucił:

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. w szczególności przepisów:

a) art. 7 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 7 ustawy oraz § 18 ust. 1 i § 11 wraz objaśnieniami szczegółowymi do § 34 pkt 1-3 załącznika nr 1 do rozporządzenia, a to przez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego, a w rezultacie wydanie orzeczenia bez wykonania wszystkich niezbędnych badań specjalistycznych, co dotyczy w szczególności badań obejmujących ocenę skoliozy na podstawie metody Cobba,

b) art. 77 § 1 w związku z art. 136 k.p.a. i § 23 ust. 2 rozporządzenia, a to przez zaakceptowanie faktu, iż organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w konsekwencji nieprzeprowadzenie przez organ II instancji postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie,

a w szczególności nieprzeprowadzenie ponownych badań specjalistycznych, w tym m.in. badań obejmujących ocenę skoliozy na podstawie metody Cobba,

c) art. 80 k.p.a., poprzez oparcie się tylko na części, a nie na całokształcie zebranego materiału dowodowego, w szczególności poprzez wzięcie pod uwagę jedynie opisów badań rtg kręgosłupa wykonywanych na zlecenie organu, a pominięcie wyników wykonywanej na zlecenie organu konsultacji lekarza ortopedii i traumatologii (punkt 3 karty obiegowej) oraz załączonych przez skarżącego do odwołania dokumentów w postaci wyników prywatnej konsultacji ortopedycznej z dnia [...] marca 2015 r. oraz orzeczenia nr [...] wydanego dnia [...] września 2014 r. przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w [...] w sprawie zdolności skarżącego do pełnienia czynnej służby wojskowej w jednostkach [...],

d) art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 8 i 11 k.p.a. oraz § 19 ust. 5 pkt 1 oraz załącznika nr 5 rozporządzenia, a to przez nienależyte i niewyczerpujące uzasadnienie swojej decyzji, w szczególności nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji;

e) art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania i uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji;

III. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

tj. w szczególności przepisów:

a) art. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy, przez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, iż w ramach ustalania zdolności fizycznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej wojskowa komisja lekarska bada nie tylko aktualny stan zdrowia i jego wpływ na sprawność ustroju, lecz również ocenia przewidywany przyszły stan jej zdrowia i jego hipotetyczny wpływ na sprawność ustroju, co skutkowało uznaniem skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej ze względu na potencjalne ryzyko pogorszenia się stanu zdrowia;

b) § 34 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia w związku z § 11 rozporządzenia, poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, iż ustalając wpływ schorzenia na sprawność ustroju brać należy pod uwagę nie tylko aktualny stopień upośledzenia lub jego brak, lecz również przewidywany przyszły stopień takiego upośledzenia, co skutkowało zastosowaniem ww. przepisu i nie zastosowaniem przepisu § 34 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia.

Pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie na rozprawie - w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. - dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci: a) zlecenia wykonania badań lekarsko-specjalistycznych do skierowania nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. wraz z wynikami badań i konsultacji (tzw. karta obiegowa); b) opisów zdjęć rtg kręgosłupa i klatki piersiowej wykonanych w dniach [...] i [...] marca 2015 r.; c) historii zdrowia i choroby w części nie dotyczącej porad ambulatoryjnych lub wizyt domowych z dnia [...] marca 2015 r. (wynik prywatnej konsultacji ortopedycznej); wszystkie dowody wskazane pod lit. a)-c) powyżej, na okoliczność badań lekarskich skarżącego i ich wyników; d) książeczki wojskowej skarżącego seria [...] wydanej dnia [...] kwietnia 2008 r. przez Wojskową Komendę Uzupełnień [...], e) zaświadczenia nr [...] dotyczącego wyników sprawdzianu sprawności fizycznej z dnia [...] marca 2014 r. w Centrum Szkolenia [...] w [...], f) świadectwa ukończenia szkolenia podstawowego dla kandydatów na żołnierzy zawodowych wydanego dnia [...] marca 2014 r. przez Centrum Szkolenia [...] w [...], g) zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2014 r. o ukończeniu służby przygotowawczej zorganizowanej w Centrum Szkolenia [...] w [...], h) oceny służbowej z dnia [...] kwietnia 2014 r. dokonanej w związku z ukończeniem służby przygotowawczej, i) karty przydziału kryzysowego z dnia [...] maja 2014 r. wydanej przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...], j) kontraktu na wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych, seria [...], z dnia [...] maja 2014 r., k) karty mobilizacyjnej z dnia [...] czerwca 2014 r. wydanej przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień

w [...], I) zaświadczenia uczestnictwa w dniach [...]-[...] września 2014 r. w szkoleniu żołnierzy rezerwy w [...] Batalionie [...] im. [...], m) wyciągu z protokołu egzaminacyjnego kandydatów planowanych do przyjęcia do zawodowej służby wojskowej w korpusie szeregowych zawodowych oraz do służby

w ramach NSR z dnia [...] września 2014 r., n) orzeczenia nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2014 r. w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej w jednostkach [...],

o) dyplomu ukończenia studiów na kierunku [...] na Wydziale [...] w [...] wydanego w dniu [...] października 2011 r., p) certyfikatu ukończenia szkolenia I-go stopnia

w zakresie [...] z dnia [...] września 2005 r., q) potwierdzenia członkostwa w Uczniowskim Klubie Sportowym [...] z dnia [...] listopada 2015 r., wszystkie dowody wskazane pod lit. d)-q) powyżej, na okoliczność ogólnej sprawności ustroju skarżącego i przydatności

do zawodowej służby wojskowej.

W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł m.in.,

że rozpoznanie, oparte na opisie zdjęć rtg, nie zawiera żadnych informacji odnośnie stopnia nasilenia stwierdzonych schorzeń. W objaśnieniach do § 34 pkt 1-3 stanowiących integralną część załącznika nr 1, nakazuje ocenę stopnia skoliozy na podstawie metody Cobba (tj. metody diagnostycznej służącej do obliczenia stopnia skrzywienia kręgosłupa. Informacje o stopniu skrzywienia mierzone ww. metodą nie są jednak zawarte w opisach badań rtg wykonanych w marcu 2015 r. Dokumenty te

nie pozwalały zatem na przyjęcie odpowiedniej kwalifikacji schorzenia na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska nie zdecydowała się przeprowadzić żadnych dodatkowych czynności, co wobec braku przeprowadzenia pełnego badania na wcześniejszym etapie było niezbędne do wydania prawidłowego orzeczenia. Podobne uwagi pełnomocnik odniósł do stwierdzonego obniżenia przestrzeni międzykręgowej na poziomach C4-C5-C6-C7 oraz L4-L5-S1, które to obniżenia nie zostały w opisie badań radiologicznych dookreślone ani w wartościach bezwzględnych (mm), ani względnych (%). Pełnomocnik podkreślił,

że braki w rozpoznaniu ww. schorzeń, nie zostały w żaden sposób uzupełnione przez komisję I-go lub II-go stopnia, co uniemożliwia weryfikację i kontrolę tego rozpoznania.

W ocenie pełnomocnika, obydwie komisje wydając orzeczenie popełniły błąd dokonując zbiorczej klasyfikacji wszystkich stwierdzonych u skarżącego schorzeń kręgosłupa. W rzeczywistości schorzenia te miały bowiem charakter niezależny i tak też powinny były być kwalifikowane pod odpowiednią pozycję wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik do rozporządzenia. W szczególności schorzenia takie jak skolioza, o ile nie przekraczają pewnych wartości (czego jak wspominano wcześniej nie stwierdzono), powinny być klasyfikowane pod § 34 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Podobnie choroba [...] to choroba wieku młodzieńczego, która ustaje około 22 roku życia, po czym kwalifikowana jest jako stan przebyty. Również ona w orzecznictwie kwalifikowana jest jako schorzenie nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju, co uzasadnia kwalifikację pod § 34 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia.

Organy nie uzasadniły w żaden sposób dlaczego upośledzenie sprawności ustroju skarżonego jest tak znaczne, że należy je kwalifikować według § 34 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia ("Skolioza II stopnia i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte upośledzające sprawność ustroju"), a nie pod § 34 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia ("Skolioza II stopnia i wady wrodzone lub nabyte nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju"). Rozróżnienie schorzeń wymienionych w § 34 pkt 1 i 2 nie jest przypadkowe, schorzenia te różnią się bowiem stopniem wpływu na sprawność ustroju. W szczególności zgodnie z objaśnieniami do § 34 pkt 1-3 załącznika nr 1 rozporządzenia, o skoliozie II stopnia i III stopnia można mówić jedynie przy skrzywieniu kręgosłupa powyżej 30°. Przy skrzywieniu mniejszym niż 30° mamy natomiast do czynienia ze skoliozą I-go stopnia, kwalifikowaną wg § 34 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia.

Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodów pełnomocnik podniósł, że dokumenty te obrazują szczegółowo badania wykonywane przez skarżącego

w związku z przedmiotem postępowania administracyjnego i w tym zakresie pokrywać powinny się częściowo z materiałem zgromadzonym w aktach. W pozostałym zakresie załączone dokumenty wykazują bezpośrednio lub pośrednio, że skarżący zawsze był

i jest nadal osobą o wysokiej sprawności fizycznej, jak również posiada umiejętności przydatne w zawodowej służbie wojskowej. Z dowodów tych wynika m.in., iż skarżący

w 2008 r. został uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju

i wojny (kategoria A); w 2014 r. został uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej w jednostkach [...]. Pełnomocnik nie stawiając w tym zakresie zarzutu wniósł o dokonanie kontroli, czy w niniejszej sprawie nie zachodziła podstawa do wyłączenia którejkolwiek z osób wydających zaskarżone orzeczenie w związku

z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz § 23 ust. 6 rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej oddalenie, powołując dotychczasowe ustalenia. Dodatkowo podniesiono, że istotnie w zaskarżonym orzeczeniu CWKL w [...] jako jedną z podstaw prawnych wskazała przepisy nieobowiązującego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia

2010 r. Mając jednakże na uwadze, że orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] sierpnia

2015 r. zostało wydane na podstawie obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach oraz okoliczność, że przywołane jako podstawa rozstrzygnięć określone zapisy zarówno rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej

z dnia 8 stycznia 2010 r. jak i z dnia 3 czerwca 2015 r. są tożsame, CWKL stwierdziła, że przywołanie przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w [...] błędnej podstawy wydanego orzeczenia nie miało żadnego wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia a tym samym omawiany zarzut należy traktować jedynie w kategoriach oczywistej pomyłki. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ wskazał, że stanowiące podstawę uznania S. K. za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej rozpoznanie zostało określone w § 34 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761).

Zgodnie z brzmieniem przywołanego przepisu "Skolioza II stopnia i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte upośledzające sprawność ustroju" stanowi podstawę do obligatoryjnego orzeczenia niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej osób wymienionych w grupie I (kolumnie czwarta wykazu) obejmującej, między innymi, kandydatów ubiegających się o podjęcie zawodowej służby wojskowej. Tym samym konsekwencją dokonanego rozpoznania jest obligatoryjna niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Pismem z dnia [...] maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł

o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z wyciągu z historii zdrowia i choroby skarżącego z dnia [...] kwietnia 2016 r. i wyników rezonansu magnetycznego wykonanego w dniu [...] kwietnia 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. postanowił, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) , nie uwzględnić wniosków dowodowych zawartych w skardze oraz w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia [...] maja 2016 r., albowiem w sprawie nie zaistniały wątpliwości, które wymagałyby wyjaśnienia w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego, nadto dokumenty, o których mowa w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. wytworzone zostały po wydaniu orzeczenia przez CWKL.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania, tj. przepis art. 7, art. 77 § , art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych orzeczeniami), do których zastosowanie znajdują

w odpowiednim zakresie przepisy k.p.a. (v. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r.

sygn. akt I OSK 851/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata

za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna (v. powołany już wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14).

Sąd nie dokonuje oczywiście oceny stanu zdrowia badanego i nie rozważa sam kwestii medycznych. Rolą Sądu jest jednak zbadanie, czy ustalenia stanu faktycznego, na podstawie których komisje lekarskie orzekły były wyczerpujące i pozwalały na dokonanie właściwej kwalifikacji zdolności do czynnej służby wojskowej.

W sprawie niniejszej takich wyczerpujących ustaleń pozwalających na zakwalifikowanie rozpoznanego u orzekanego schorzenia wymienionego w § 34 pkt 2 zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.

w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości

i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761) nie poczyniono.

Tym samym organy obu instancji naruszyły przepis art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienia orzeczeń obu komisji lekarskich nie pozwalają na bezsporne stwierdzenie, że wykonano istotnie niezbędne badania, pozwalające stwierdzić u skarżącego skoliozę II stopnia i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte upośledzające sprawność ustroju, tj. schorzenie powodujące niezdolność do służby wymienione w § 34 pkt 2 zał. Nr 1 do powołanego wyżej rozporządzenia i wykluczyć jednocześnie występowanie schorzenia choćby z § 34 pkt 1 zał. nr 1 do rozporządzenia, dla którego przewidziano kwalifikację Z/N. Powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ma rację pełnomocnik skarżącego wskazując, że wojskowe komisje lekarskie obydwu stopni powinny były podjąć wszelkie niezbędne czynności służące wyjaśnieniu stopnia stwierdzonych schorzeń oraz faktycznego wpływu tych schorzeń na aktualną sprawność ustroju skarżącego. Na podstawie badania obrazowego rtg oraz wyników konsultacji ortopedycznej należało zatem nie tylko postawić właściwe rozpoznanie, lecz również określić stopień schorzenia. Obowiązkiem organów było ewentualnie przeprowadzenie dodatkowych badań w tym zakresie. Powyższe może mieć bowiem wpływ na kwalifikację schorzenia pod odpowiednią pozycję wykazu chorób lub ułomności stanowiącego załącznik do rozporządzenia. W objaśnieniach szczegółowych

w rozporządzeniu wskazano, że skolioza I stopnia kwalifikowana jest wg metody Cobba – do 30 stopni, skolioza II stopnia do 60 stopni.

W objaśnieniach szczegółowych wskazano też, że w odniesieniu do pkt 1 i 9

§ 34, tylko kandydatów do służby w kompaniach jednostek reprezentacyjnych

Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej należy kwalifikować jako niezdolnych.

Stąd też, wątpliwości co do stwierdzonego stopnia nasilenia wskazanych

w orzeczeniu RWKL schorzeń powodują, że przedwczesne było orzeczenie

o niezdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

W żadnym z orzeczeń ani RWKL, ani CWKL nie stwierdziły skoliozy drugiego stopnia, a nadto nie stwierdziły, że rozpoznane wady upośledzają sprawność ustroju,

o czym jest mowa w § 34 pkt 2 zał. nr 1 do rozporządzenia. RWKL w uzasadnieniu wskazała, że uwzględniając charakter i stopień nasilenia rozpoznanego schorzenia, należy je kwalifikować wg § 34 pkt 2, jednakże komisja nie wskazała ani na stopień nasilenia schorzenia, ani nie określiła jego charakteru. Wskazanie, że schorzenie wymienione w punkcie 8.1 orzeczenia może mieć wpływ na pogorszenie stanu zdrowia orzekanego nie stanowi o niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i nie stanowi istoty kwalifikacji wg wykazu zamieszczonego w zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.

W związku z tym, że wszelkie ustalenia związane ze stanem zdrowia strony

są elementami stanu faktycznego niniejszej sprawy, zaś kontrola prawidłowości ustaleń faktycznych organu jest jednym z podstawowych obowiązków sądu administracyjnego w ramach postępowania kontrolnego, prowadzonego na podstawie przepisu art. 3 § 1 P.p.s.a., konieczne stało się uchylenie orzeczeń komisji obu instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ obowiązany będzie wziąć pod uwagę przedstawione wyżej rozważania. Dokonując oceny zdolności orzekanego do zawodowej służby wojskowej, komisja przeprowadzi wszelkie niezbędne w tym celu badania, pozwalające bez żadnej wątpliwości na stwierdzenie, czy wykryte choroby lub ułomności stanowią – według wykazu zamieszczonego w załączniku

nr 1 rozporządzenia – podstawę zakwalifikowania do danej kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Uzasadnienia orzeczeń organów obu instancji winny być wyczerpujące i pozwalać na pełną kontrolę podjętych rozstrzygnięć pod kątem ich zgodności z prawem.

Wobec powołania przez CWKL w zaskarżonym orzeczeniu przepisów nieobowiązującego w czasie jego wydawania rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r., Sąd wskazuje na konieczność zastosowania

i powołania w podstawie prawnej orzeczenia obowiązujących przepisów,

tj. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2015 r., poz. 761). Samo powołanie przez CWKL niewłaściwych przepisów nie miało przesądzającego wpływu na wynik niniejszej sprawy, choć nie można wykluczyć,

że ewentualne niewzięcie pod uwagę nowego brzmienia § 34 pkt 2, pkt 1 i pkt 9,

a także objaśnień szczegółowych do tych schorzeń, spowodowało, że CWKL

nie dostrzegła potrzeby przeprowadzenia ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych, do czego były podstawy. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia CWKL nie określiła bowiem stopnia skoliozy. Komisja stwierdziła jedynie, że schorzenie to nie powoduje aktualnie u orzekanego objawów klinicznych, co nie odpowiada § 34 pkt 2 zał. nr 1 do obowiązującego rozporządzenia i nie może samo w sobie stanowić podstawy stwierdzenia niezdolności do zawodowej służby wojskowej.

Pozostałe kwestie podniesione w skardze pozostają bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Sąd nie stwierdził naruszenia § 23 ust. 6 rozporządzenia. W sprawie tej nadto nie można mówić o naruszeniu przepisu art. 10 k.p.a., tak jak ujmuje

to skarżący. Postępowanie przed komisjami lekarskimi nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Skarżący, jako skierowany do RWKL brał udział

w postępowaniu przed tą komisją i mógł składać wyjaśnienia i wnioski, które w jego ocenie mogłyby mieć wpływ na orzeczenie lekarskie. Także składając odwołanie

od orzeczenia RWKL skarżący przedstawił wnioski i żądania, które podlegały rozpatrzeniu przez CWKL. Nieuwzględnienie przez komisję stanowiska, czy żądań strony nie stanowi o naruszeniu art. 10 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono, jak w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.