Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 89/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Romała Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2022 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G.- B. i M. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie robót budowlanych 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy dotyczącej budowy obiektów ziemnych na terenie działek nr [...] i [...] położonych w B. w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących M. G. - B. i M. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga M. G. – B. i M. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie robót budowlanych wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Pismem z dnia 27 sierpnia 2019 r. skarżący zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o możliwości popełnienia szeregu samowoli budowlanych na działkach nr [..] i [..] położonych w B., w tym dotyczących: budowy muru oporowego, zmiany zasadniczej rzędnych terenu działek oraz skierowania do rzeki S. wylotu rur, z których wypływa ciecz, prawdopodobnie ścieki.

Zaplanowane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na dzień 17 października 2019 r. i na dzień 2 grudnia 2019 r. kontrole na terenie działek nr [..] i nr [..] w B., z uwagi na nieobecność właściciela tych działek, nie zostały przeprowadzone.

W piśmie z dnia 8 listopada 2019 r. skarżący złożyli do organu wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie: budowy muru oporowego, budowy ogrodzenia, budowy wału ziemnego, obniżenia rzędnych terenu, wiaty i zmiany powierzchni zabudowy na terenie działek nr [..] i nr [..] w B.

Pismem z dnia 12 grudnia 2019 r. organ poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy na terenie działek nr [..] i [..] w B., gmina Ż.: muru oporowego z głazów kamiennych, wiaty, budowli ziemnych, ogrodzenia działki usytuowanego od strony działki nr [..] w B. oraz o przeprowadzeniu w dniu 3 lutego 2020 r. oględzin.

Oględziny wyznaczone na dzień 3 lutego 2020 r., a także oględziny wyznaczone przez organ na dzień 30 marca 2020 r., 13 sierpnia 2020 r., 16 września 2020 r. nie odbyły się z uwagi na nieobecność właścicieli działek.

Pismami z dnia 25 września 2020 r. organ poinformował, że w dniu 28 października 2020 r. przeprowadzi na terenie działek nr [..] i nr [..] w B. oględziny w sprawie: muru oporowego, wiaty, budowli ziemnych, utwardzenia terenu działki i ogrodzenia działki a także w sprawie utwardzenia ternu tych działek. Oględziny te zostały przeprowadzone.

Następnie, zawiadomieniem z dnia 2 grudnia 2020 r. organ poinformował strony o wyłożeniu akt sprawy do wglądu oraz o ustaleniu terminu podjęcia rozstrzygnięć do dnia 25 stycznia 2021 r.

W pismach z dnia 4 stycznia 2021 r. i 5 stycznia 2021 r. skarżący przedłożyli opracowania fragmentów map geodezyjnych, które dotyczyły zmian rzędnych terenu działek nr [..] i [..], położonych w B.

W dniu 9 marca 2021 r. do organu wpłynął wniosek skarżących w sprawie przyspieszenia rozstrzygnięcia prowadzonego postępowania.

W odpowiedzi na powyższe pismo organ poinformował skarżących, że obecnie w postępowaniach tych zostały wydane decyzje oraz postanowienia. Opóźnienia w przedmiocie wydania tych rozstrzygnięć spowodowane były bardzo dużą ilością prowadzonych postępowań administracyjnych, zmniejszoną ilością pracowników Inspektoratu, a także skomplikowanym charakterem powadzonych postępowań administracyjnych.

W piśmie z dnia 29 marca 2021 r. skarżący złożyli do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ponaglenie na niezałatwienie przez organ I instancji sprawy w terminie.

W dniu 9 czerwca 2021 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i opieszałość Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w sprawie wszczętego postępowania administracyjnego dotyczącego budowy obiektów budowlanych ziemnych oraz powiększenia powierzchni zabudowy jak również w sprawie niewszczęcia postępowania administracyjnego i niewydania decyzji administracyjnej w sprawach budowy instalacji kierujących ścieki i inne płyny z działek o nr [..] i [..] położonych w B., wskazując, że organ nie wydał rozstrzygnięć w tych sprawach.

We wniesionej skardze skarżący domagali się: nakazania Powiatowemu Inspektoratowi Nadzoru Budowlanemu wydania decyzji administracyjnej w sprawie wszczętego postępowania administracyjnego dotyczącego popełnionych na działkach o nr [..] i [..] położonych w B. samowoli budowlanych polegających na budowie obiektów budowlanych ziemnych; wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej w sprawie popełnionych na działkach o nr [..] i [..] położonych w B. samowoli budowlanych polegających na budowie instalacji, z których do rzeki S. płyną ścieki i inne płyny; wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej w sprawie popełnionych na działkach o nr [..] i [..] położonych w B. samowoli budowlanych polegających na powiększeniu dopuszczalnej powierzchni zabudowy; nakazania wydania decyzji z punktów opisanych wyżej w terminie nie dłuższym niż jeden miesiąc od dnia zwrotu akt organowi; orzeczenia, że bezczynność i opieszałość mają miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że prowadził na terenie działki nr [..] w B. odrębne postępowanie administracyjne dotyczące budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem dwustanowiskowym oraz budynku gościnno - gospodarczego realizowanego w oparciu o pozwolenie na budowę nr [..] z dnia 11 października 2012 r. oraz decyzję naprawczą nr [..]. z dnia 12 stycznia 2016 r. W sprawie tej organ wznowił postępowanie administracyjne a następnie w dniu 21 maja 2021 r. wydał decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 12 stycznia 2016 r. Decyzja ta nie jest ostateczna, gdyż została zaskarżona do organu II instancji. Ponadto, jak ustalił organ, na terenie działki nr [..] w B. wybudowane zostały w 2019 r. dwie wiaty o konstrukcji drewnianej i wymiarach zabudowy wynoszących 4,94 m x 5,82 m oraz 4,97 m x 5,82 m. W sprawie tej wydana została decyzja nr [..]. z dnia 18 marca 2021 r., która została utrzymana w mocy przez organ II instancji decyzją nr [..] z dnia 19 maja 2021 r. Nadto, na terenie działki nr [..] w B. wybudowany został w 2020 r. parterowy budynek pełniący funkcję wędzarni, o wymiarach zabudowy wynoszących 4,39 m x 4,83 m i konstrukcji drewnianej. W sprawie tej zostało wydane ostateczne postanowienie nr [..]. z dnia 18 marca 2021 r. Na terenie działki nr [..] w B. również w 2020 r. wybudowany został parterowy budynek pełniący funkcję gospodarczą, o wymiarach zabudowy wynoszących 2,20 m x 1,9 m i konstrukcji drewnianej. W sprawie tej zostało wydane ostateczne postanowienie nr [..]. z dnia 18 marca 2021 r. Na terenie działek nr [..] i nr [..] w B. wybudowana została na przełomie lat 2019/2020 konstrukcja oporowa zrealizowana z kamieni naturalnych na trzech odcinkach o długości 16,9 m + 20,7 m + 37 m oraz wysokości wynoszącej w najwyższym punkcie 1,8 m i 1,9 m oraz od 1,0 do 1,40 m. W sprawie tej zostało wydane ostateczne postanowienie nr [..]. z dnia 18 marca 2021 r. Na terenie działki nr [..] w B. wybudowane zostało również na przełomie lat 2019/2020 ogrodzenie działki od strony działek nr [..]-[..] w B. z paneli betonowych na odcinkach o długości 18,55 m + 37 m + 20,7 m + 16,9 m o wysokości przekraczającej 2,2 m. W sprawie tej organ odwoławczy wezwał organ do przeprowadzenia postępowania uzupełniającego. Organ wskazał także, że prowadził również odrębne postępowanie administracyjne dotyczące konstrukcji oporowych wykonanych z prefabrykowanych elementów żelbetowych. Obecnie w sprawie tej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Natomiast, postępowanie administracyjne nr [..]. dotyczy konstrukcji oporowej z kamienia naturalnego. Nadto, organ wskazał, że nie stwierdził, aby na terenie działek nr [..] i nr [..] w B. powstało osuwisko, jak również aby na terenie tym wybudowano budowle ziemne. W decyzji nr [..] z dnia 21 maja 2021 r. wskazano, że poziomy posadowienia budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, w stosunku do zaprojektowanego w zatwierdzonej przez Starostę dokumentacji został podniesiony o około 0,5 m, zaś budynku gościnno - gospodarczego o około 0,8 m. Zatwierdzony przez organ projekt zagospodarowania działki nie narusza ustaleń decyzji o warunkach zabudowy – powierzchnia zabudowy nie jest większa niż 10%, zaś powierzchnia terenu biologicznie czynnego jest większa niż 25% terenu działki m [..] w B. Organ, po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, z wniosku B. L. - w sprawie zezwolenia na użytkowanie wydał decyzję nr [..]. - pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem dwustanowiskowym oraz budynku gościnno -gospodarczego, usytuowanego na działce nr [..] w B. Szczelność zbiornika na ścieki potwierdzona została przez kierownika budowy (oświadczenie z dnia 5 czerwca 2020 r.). Natomiast sprawa dotycząca wylotów rury spustowej, z której wylewała się ciecz do rzeki S., została zawiadomieniem Burmistrza Gminy z dnia 5 lutego 2091 r. - przesłana, zgodnie z przepisem art. 14 ustawy - Prawo wodne, do właściwego organu jakimi są Wody Polskie. Ukształtowanie terenu działki nr [..] w B. zatwierdzone zostało decyzją organu nr [..]. z dnia 12 stycznia 2016 r., zatwierdzającą projekt budowlany zamienny zagospodarowania działki. Na terenie powyższych działek nie ma odrębnych budowli ziemnych, w stosunku do których organ mógłby wydać decyzję merytoryczną. Natomiast w kwestii dotyczącej odprowadzenia ścieków do rzeki S. pismem Burmistrza Gminy (Wydział Środowiska i Rolnictwa) nr [..] z dnia 5 lutego 2019 r. sprawa została przekazana do organu właściwego - tj. Wód Polskich.

W pismach procesowym z dnia 4 sierpnia 2021 r. i 22 października 2021 r. skarżący podtrzymali wniesioną skargę.

Z kolei, w piśmie z dnia 3 listopada 2021 r. skarżący sprecyzowali, że ich skarga z dnia 8 czerwca 2021 r. dotyczy: 1. opieszałości i bierności w sprawie wszczętego postępowania administracyjnego dotyczącego budowy obiektów ziemnych i powiększenia powierzchni zabudowy na terenie działek o nr [..] i [..], położonych w B.; 2. niewszczęcia postępowania administracyjnego i niewydania decyzji administracyjnej w sprawie budowy instalacji kierujących ścieki z działek [..] i [..], położonych w B. do rzeki S.

W związku z tym zarządzeniem z dnia 10 listopada 2021 r. wyłączono do odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę dotyczącą niewszczęcia postępowania administracyjnego i niewydania decyzji administracyjnej w sprawie budowy instalacji kierujących ścieki z działek [..] i [..], położonych w B. do rzeki S. (punkt 2 pisma skarżących z dnia 3 listopada 2021 r. i punkt 2 skargi z dnia 8 czerwca 2021 r.), która została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Gd 138/21.

W piśmie z dnia 1 grudnia 2021 r. organ wskazał, że wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie obiektów budowlanych ziemnych, usytuowanych na terenie działki nr [..] i [..] w miejscowości B. oraz wyznaczył oględziny na terenie tych działek. Natomiast, w kwestii dotyczącej zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej ze zbiornikiem na ścieki, zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej z garażem dwustanowiskowym i budynku gościnno – gospodarczego, usytuowanych na działce nr [..] w B. oraz kanalizacji deszczowej kierującej ścieki i inne pływny z terenu działek nr [..] i [..] w B. do rzeki S. organ wyznaczył w grudniu 2021 r. odrębna kontrolę.

Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Przedmiotem niniejszej sprawy Sąd uczynił skargę M. G. – B. i M. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie robót budowlanych dotyczących budowy obiektów ziemnych na terenie działek nr [..] i [..], położonych w B.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) – zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej wykazała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje bezczynny w rozpoznaniu sprawy dotyczącej budowy obiektów ziemnych na terenie działek nr [..] i [..], położonych w B.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że przed wniesieniem skargi skarżący wyczerpali przysługujące im środki zaskarżenia, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., gdyż pismem z dnia 29 marca 2021 r. wystąpili do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z ponagleniem w związku z niedotrzymaniem przez organ I instancji terminu rozpoznania sprawy. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W sprawie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania środkiem takim jest ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.).

Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania skargi, wskazać należy, że naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735) – zwanej dalej k.p.a., stanowi, iż organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie przy tym z treścią art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). W rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej.

Jednocześnie, w myśl art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

Wskazane zasady ogólne postępowania administracyjnego, wraz konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego i zasadą legalizmu, służą realizacji prawa obywateli do dobrej administracji. Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych - Dz.U.UE.C.2007.303.1). Powołany przepis Karty, uznany w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego za wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 2294/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), stanowi, że podstawowym prawem obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Nadto, zasada załatwienia sprawy w rozsądnym terminie wynika z art. 6 ratyfikowanej przez Polskę Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284, ze zm.).

W każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji, mamy do czynienia z bezczynnością organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., mamy do czynienia z bezczynnością organu (zob. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 306/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy dotyczącej budowy obiektów ziemnych na terenie działek nr [..] i [..], położonych w B., gdyż w terminie zakreślonym przez przepisy prawa nie zakończył postępowania wydaniem odpowiedniego aktu rozstrzygającego.

Zauważyć bowiem trzeba, że we wniosku z dnia 27 sierpnia 2019 r. skarżący zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanych na terenie działek nr [..] i [..] położonych w B. a dotyczących: budowy muru oporowego, zasadniczych zmian rzędnych terenu i skierowania do rzeki S. wylotu rur, z których wypływają ciecze. Ponadto, w piśmie z dnia 8 listopada 2019 r. skarżący wnieśli o wszczęcie postępowania w sprawie: budowy muru oporowego, budowy ogrodzenia, budowy wału ziemnego, obniżenia rzędnych terenu, wiaty i zmiany powierzchni zabudowy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien był zatem przeprowadzić postępowanie administracyjne w sprawie budowy na terenie działek nr [..] i [..] w B.: muru oporowego z głazów kamiennych, zasadniczych zmian rzędnych terenu, budowy ogrodzenia, budowy wału ziemnego, wiaty i ogrodzenia działki usytuowanego od strony działki nr [..] w B. i zakończyć je w formach przewidzianych przez przepisy prawa. Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Organ, mógł także skorzystać z dyspozycji art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (tj. żądanie wszczęcia postępowania) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. A zatem, w przypadku ustalenia, że podmiot występujący z żądaniem nie ma legitymacji w tym zakresie, czy też istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, organ winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Żądanie wszczęcia postępowania w sprawie wymaga załatwienia w formach postępowania administracyjnego albo poprzez nadanie sprawie biegu i wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, albo poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Natomiast brak załatwienia sprawy w jakiejkolwiek z powyższych form przesądza o bezczynności organu (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 14 lipca 2016 r., sygn. akt II SAB/Ke 33/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Natomiast, jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 12 grudnia 2019 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie budowy na terenie działek nr [..] i [..] w B.: muru oporowego z głazów kamiennych, wiaty, budowli ziemnych i ogrodzenia działki usytuowanego od strony działki nr [..] w B. Mimo to, organ nie załatwił przedmiotowej sprawy w całości w terminie wskazanym w przepisach prawa.

Z akt sprawy wynika, że organ prowadził postępowanie w sprawie wybudowanych na terenie działki nr [..] w B. dwóch wiat o konstrukcji drewnianej i wymiarach zabudowy wynoszących 4,94 m x 5,82 m oraz 4,97 m x 5,82 m i w sprawie tej wydał decyzję nr [..]. z dnia 18 marca 2021 r., która została utrzymana w mocy przez organ II instancji decyzją nr [..] z dnia 19 maja 2021 r. Z akt sprawy wynika także, że organ prowadził postępowanie dotyczące wybudowanego na terenie działki nr [..] w B. ogrodzenia od strony działek nr [..]-[..] w B. i w sprawie tej organ wydał decyzję z dnia 18 marca 2021 r., nr [..]., stwierdzającą brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane.

Jednocześnie, z akt sprawy wynika, że organ prowadził ponadto postępowanie w sprawie wybudowanej na terenie działek nr [..] i nr [..] w B. konstrukcji oporowej z kamieni naturalnych na trzech odcinkach o długości 16,9 m + 20,7 m + 37 m oraz wysokości wynoszącej w najwyższym punkcie 1,8 m i 1,9 m oraz od 1,0 do 1,40 m, ale postępowanie to nie zostało załatwione w formie przewidzianej przez przepisy prawa. Postanowieniem z dnia 18 marca 2021 r., nr [..]., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), organ wstrzymał roboty budowlane dotyczące tej konstrukcji oporowej i wezwał inwestora do przedłożenia stosownych dokumentów, jednakże postanowienie to nie załatwia sprawy co do istoty.

Nadto, z akt sprawy nie wynika aby organ załatwił sprawę w zakresie budowli ziemnych, co do których to bezspornie wszczął postępowanie, zawiadamiając strony pismem z dnia 12 grudnia 2019 r., a tym bardziej aby zakończył je zgodnie z wymogami k.p.a.

Jednocześnie, z powyższego zestawienia wynika, że w toku postępowania nie wystąpiły sytuacje, które przedłużałyby termin załatwienia sprawy zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. Przepis art. 35 § 5 k.p.a. stanowi, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

Co więcej, organ I instancji nie uczynił zadość wymogom wynikającym z art. 36 k.p.a. i nie informował stron o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy dotyczącej budowy obiektów ziemnych na terenie działek nr [..] i [..], położonych w B. w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności.

Kierując się jednocześnie wymogiem art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Dokonując oceny, czy naruszenie prawa jest rażące, należy bowiem wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się także, iż naruszenie prawa rażące oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej" (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). O rażącym naruszeniu prawa w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 296/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zwłoka w wykonaniu obowiązku musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia. Zatem o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (zob. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 237/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, nie można stwierdzić, aby bezczynność organu w załatwieniu sprawy dotyczącej obiektów ziemnych miała charakter rażący z uwagi na wielość postępowań prowadzonych przez ten organ w sprawie obiektów znajdujących się na terenie działek nr [..] i [..] w B.

Z tych samych powodów, Sąd nie dostrzegł podstaw do tego, by wymierzyć organowi grzywnę. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że wymierzenie grzywny jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji (lub jednej z nich) organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą obowiązków. W niniejszej sprawie opisany sposób działania organu w żadnym razie nie uzasadniał zastosowania represji w postaci grzywny.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.