Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2184/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA: Joanna Zdzienicka – Wiśniewska Sędziowie: NSA: Małgorzata Gorzeń (spr.) NSA: Anna Orłowska Protokolant: Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 30 sierpnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła oddala skargę


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 2184/00

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 07.12.1999 r. w przedmiocie objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towarów sprowadzonych przez M. B. i wymiaru cła.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał, że funkcjonariusze Działu Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego w G. w dniach od 11.05.1999 r. do 09.07.1999 r. przeprowadzili kontrolę dokumentacji importowej, handlowej i księgowej firmy M. B. "A" z S. za okres od lipca 1997 r. do kwietnia 1999 r. W wyniku kontroli ujawniono faktury, zgodnie z którymi M. B. "A" nabył towary wymienione w ww. fakturach, które nie zostały zgłoszone do odprawy celnej.

W dniu 17.08.1999 r. postanowieniem Dyrektor UC wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia należności przywozowych, w stosunku do towarów wymienionych w fakturach określonych w protokole z kontroli przeprowadzonej w firmie "A", a nie objętych procedurą dopuszczenia do obrotu.

Postanowieniem z dnia 08.09.1999 r. i z dnia 15.10.1999 r. Dyrektor UC wezwał w terminie 7 dni od otrzymania postanowienia do nadesłania szczegółowych wyjaśnień dotyczących ww. towarów.

W odpowiedzi na ww. postanowienia, strona w dniu 13.11.1999 r. wyjaśniła, iż ww. towary były próbkami, które nie podlegały cłu.

Decyzją z dnia 07.12.1999 r. Dyrektor UC określił kwotę wynikającą z długu celnego oraz objął procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzone na polski obszar celny przez firmę M. B. ,"A" z S. towary w postaci:

1) 7 sztuk elektromechanicznych mikserów do produkcji lodów domowym sposobem (faktura nr [...] z dnia 22.10.1998 r., nr [...] z dnia 02.10.1998 r.),

2) 11 sztuk niszczarek do papieru (faktury nr SN [...] z dnia 02.10.1998 r., nr [...] z dnia 06.11.1998 r. i faktura bez numeru z dnia 27.10.1998 r.),

3) 14 sztuk aparatów do masażu elektrycznego typu wibracyjnego (faktury nr [...] z dnia 22.08.1998 r., bez numerów: z dnia 20.10.1998 r. i z dnia 20.03.1998 r.),

4) 5 sztuk zestawów do czyszczenia podłóg "mop" (faktura z dnia 19.10.1998 r. bez numeru),

5) 3 sztuk suszarek do paznokci, 5 sztuk depilatorów (faktury nr [...]z dnia 21.10.1998 r., nr [...] z dnia 07.10.1998 r.),

1) 8 sztuk urządzenia do suszenia grzybów, warzyw i owoców gorącym powietrzem (faktury nr [...] z dnia 13.05.1998 r., nr [...] z dnia 21.05.1998 r.),

2) 5 sztuk urządzenia samochodowego "car inverter" (faktura nr [...] z dnia 19.10.1998 r.),

3) 4 sztuk kaset video (faktury nr [...] z dnia 08.10.1998 r. nr [...] z dnia 28.05.1998 r., nr [...] z dnia 19.02.1998 r.).

W uzasadnieniu swojej decyzji, organ I instancji wskazał, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 11.05.1999 r. do 09.07.1999 r. w firmie M. B., "A" ujawniono ww. faktury na towary, które nie zostały zgłoszone do odprawy celnej, a więc zostały wprowadzone nielegalnie, w związku z czym powstała konieczność wymierzenia należności celnych od tych towarów.

Pismem z dnia 07.01.2000 r. strona odwołała się od decyzji organu I instancji podnosząc, iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego, ponieważ towary są próbkami lub wzorami, nieposiadającymi wartości handlowej, w związku z czym są zwolnione od cła. Strona podniosła także, iż towary te zostały wprowadzone na polski obszar celny legalnie, z reguły drogą pocztową.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Prezes GUC podniósł, że zgodnie z art. 2 § 2 Kodeksu celnego, wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Obowiązki te są wskazane m.in. w art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2 Kodeksu celnego. W przypadku ich niedochowania, Kodeks celny w art. 9 § 2 stanowi, iż wprowadzenie towaru nastąpiło nielegalnie. Natomiast w myśl art. 9 § 2 Kodeksu celnego, jeżeli w trakcie kontroli celnej nie można ustalić, że wprowadzonym na polski obszar celny towarom, których rodzaj i ilość wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, zostało nadane przeznaczenie celne zgodnie z przepisami prawa celnego, uważa się, że towary te zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny. Art. 38 Kodeksu celnego stanowi, iż jeżeli towary zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny lub zostały usunięte spod dozoru celnego, organ celny podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu uregulowania ich sytuacji łącznie ze sprzedażą towarów.

Ponieważ w trakcie kontroli celnej nie można było ustalić, że wprowadzonym na polski obszar celny towarom, których rodzaj i ilość wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, zostało nadane przeznaczenie celne zgodnie z przepisami prawa celnego, to zgodnie z art. 9 § 2 Kodeksu celnego, należało uznać, że towary te zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny i, zgodnie z art. 38 K.c, podjąć wszelkie niezbędne działania w celu uregulowania ich sytuacji łącznie ze sprzedażą towarów.

Podniósł również Prezes GUC, że w niniejszej sprawie, strona podnosi, iż sprowadzone towary, to próbki towarów i dlatego są one zwolnione od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego, a zatem wyjaśnić należy, iż zwolnienie towaru od cła na mocy przepisów ustawy Kodeks celny, nie zwalnia strony od dochowania obowiązków o których mowa m.in. w art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2 Kodeksu celnego. Strona obowiązania jest zgłosić towar do odprawy celnej, w celu nadania mu przeznaczenia celnego.

Zwolnienie towaru od cła na mocy konkretnego przepisu ustawy Kodeks celny, nie jest równoznaczne ze zwolnieniem podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą, z dochowania obowiązku zgłoszenia towaru do odprawy celnej.

Odnosząc się zaś do argumentu, iż towar ten korzysta ze zwolnienia od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego, należy stwierdzić, iż zgodnie z tym przepisem, przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm jest wolny od cła, jeżeli przedmiotem przywozu są wzory, modele, próbki i materiały nie mające wartości handlowej, służące do reklamy lub akwizycji, przywiezione w niewielkich ilościach przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą.

Warunkiem zastosowania zwolnienia od cła wzorów, modeli, próbek i materiałów reklamowych na podstawie wyżej powołanego przepisu jest więc jednoczesne spełnienie niżej wymienionych kryteriów:

1. przywiezienia towaru przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą,

2. przeznaczenia, czyli towar musi być przeznaczony do reklamy lub akwizycji,

3. wartości, czyli towar nie może posiadać wartości handlowej,

4. ilości, czyli towar musi być przywieziony w niewielkiej ilości.

W świetle powołanego wyżej przepisu, aby towar mógł być zwolniony od cła, to m.in. nie może posiadać wartości handlowej ;

1) 7 sztuk elektromechanicznych mikserów do produkcji lodów domowym sposobem,

2) 11 sztuk niszczarek do papieru,

3) 14 sztuk aparatów do masażu elektrycznego typu wibracyjnego,

4) 5 sztuk zestawów do czyszczenia podłóg "mop",

5) 3 sztuk suszarek do paznokci, 5 sztuk depilatorów,

6) 8 sztuk urządzenia do suszenia grzybów, warzyw i owoców gorącym powietrzem,

7) 5 sztuk urządzenia samochodowego "car inverter",

8) 4 sztuk kaset video

i towary te są towarami nie pozbawionymi wartości handlowej.

O wartości handlowej towarów decydują ich cechy i właściwości. Użyte w art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego określenie "materiały reklamowe" dotyczy takich towarów, które obiektywnie nie przedstawiają wartości handlowej, tj. gdy nie nadają się do sprzedaży, bowiem ich sprzedaż w normalnych warunkach obrotu nie jest możliwa z uwagi na pozbawienie wartości użytkowej np. przez ostemplowanie, dziurkowanie, czy też w inny sposób bez zniszczenia ich wartości jako materiałów reklamowych. Ww. towary są towarami posiadającymi wartość handlową, gdyż istnieje potencjalna możliwość ich zbycia w normalnych warunkach obrotu handlowego. W związku z powyższym, Dyrektor UC, decyzją z dnia 07.12.1999 r. słusznie wymierzył należności celne od towaru nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny przez M. B., właściciela firmy "A" z S., który to towar nie korzysta ze zwolnienia od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego, ponieważ posiada wartość handlową.

Skargę na powyższą decyzję wniósł M. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi M. B. wskazał, że prowadził działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży towarów drogą wysyłkową. Przed wprowadzeniem nowego towaru do obrotu skarżący sprowadzał próbki danego towaru-udokumentowaną drogą tj. drogą pocztową. Ilości tych próbek, np. 7 sztuk mikserów, były zupełnie nieproporcjonalne do faktycznie sprowadzonych później towarów, których ilości często osiągały poziom kilkudziesięciu tysięcy sztuk. Organy celne w ramach powtórnej kontroli celnej stwierdziły, że ww. próbki zostały wprowadzone nielegalnie na polski obszar celny i w związku z tym naliczyły należności celne i podatkowe.

Uzasadnienie zarówno Dyrektora Urzędu Celnego, jak i Prezesa Głównego Urzędu Ceł skupiło się na udowadnianiu, że próbki zostały w 1998 roku sprowadzone nielegalnie. Tymczasem kwestia tego czy próbki zostały wprowadzone nielegalnie czy legalnie powinna być kwestią odrębnego postępowania i nie powinna mieć decydującego znaczenia przy określaniu kwoty wynikającej z długu celnego. Próbki towarowe generalnie rzecz biorąc korzystają ze zwolnienia z należności celno-podatkowych, co jest kwestią bezsporną, gdyż przyznał to Prezes Głównego Urzędu Ceł w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji.

Prezes Głównego Urzędu Ceł ponadto podniósł, że próbki takie powinny być pozbawione wartości użytkowej np. przez ostemplowanie, dziurkowanie itp. Z poglądem tym skarżący zgadza się, problem polega jednakże na tym, że ani organ celny I instancji ani II instancji nie zadał sobie trudu, żeby obejrzeć choćby jedną z próbek. Powyższe organy mimo, że skarżący sygnalizował taką możliwość, w ogóle nie miały zamiaru oglądać jakichkolwiek towarów, nawet nie dokonywały oględzin siedziby skarżącego.

Powyższe stanowi, zdaniem skarżącego, rażące naruszenie zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej. Organy obydwu instancji ponadto nie zapewniły stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu, co przejawiło się w naruszeniu art. 200 Ordynacji podatkowej. Ponadto organy celne nie ustosunkowały się do stwierdzenia, że już same ilości sprowadzonych próbek w porównaniu z ilościami sprowadzonego pełnowartościowego towaru, stwarzały domniemanie, że nie były to normalne dostawy handlowe.

Do skargi M. B. dołączył fotografię - wyjaśniając, iż jest to fotografia jednego z towarów, który jest przedziurkowany oraz oznaczony napisem "sample" (próbka).

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i .ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnieniu albowiem skarżący nie zdołał wykazać, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób zezwalający na jej wzruszenie.

Nie zasługuje na uwzględnieniu zarzut skargi dotyczący kwestii badania czy przedmiotowy towar został wprowadzony legalnie czy nielegalnie.

Zgodnie z treścią art. 2 § 2 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru na polski obszar celny powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Obowiązki te są wskazane min. w przepisach art. 35 § 2, 36 - 37, 39 i 180 § 2 Kodeksu celnego i wprowadzenie dokonane z naruszeniem tych. przepisów jest nielegalnym wprowadzeniem towaru (art. 9 § 1 Kodeksu celnego).

Przepis wskazanego wyżej art. 9 Kodeksu celnego w § 2 zawiera ponadto domniemanie nielegalności wprowadzenia towaru w przypadku niemożności ustalenia przeznaczenia celnego. W niniejszej sprawie M. B. nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o nadaniu przedmiotowym towarom przeznaczenia celnego, nie ujawnili ich również funkcjonariusze celni w trakcie przeprowadzonej u M. B. kontroli, w związku z czym organy celne prawidłowo ustaliły, że M. B. nie dochował czynności o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu celnego.

Powyższe uprawniało organy celne, wbrew wywodom skargi, do podjęcia dalszych czynności zgodnie z treścią wskazanego w zaskarżonej decyzji przepisu art. 38 Kodeksu celnego.

Drugim problemem podnoszonym w skardze jest kwestia zastosowania przepisu art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego, który stanowi, iż zwolnieniu od cła podlegają wzory, modele, próbki i materiały nie mające wartości handlowej, służące jednak do reklamy lub akwizycji, przywożone w niewielkich ilościach przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i nadal aktualnym, wzory i modele powinny służyć do prezentacji lub demonstrowania różnych towarów, wzorem może być również przedmiot użytkowy pozbawiony jednak wartości handlowej. Próbki towarów przeznaczone do bezpłatnego rozdawnictwa powinny cechować się jednak małą wartością jednostkową - powinny być np. pakowane w wyraźnie mniejszych ilościach w stosunku do ilości zawartej w najmniejszym opakowaniu detalicznym. Zwolnieniu od cła podlegają również próbki towarów, o nieznacznej wartości i użyte jedynie dla ubiegania się o zamówienie na towary przez nie reprezentowane. Materiały reklamowe i akwizycyjne powinny być opatrzone znakiem towarowym lub firmowym, uniemożliwiającym usunięcie bez pozostawienia widocznego śladu i nie mogą w takiej postaci występować w obrocie handlowym.

Jednym z kryteriów decydujących o zwolnieniu jest "niewielka ilość" wzorów, modeli, próbek i materiałów nie mających wartości handlowej, służących do reklamy lub akwizycji. Wyrażenie to jest nieprecyzyjne, co sprawia że utrudniona jest jednoznaczna interpretacja. Przyjąć należy, że ustalenie zakresu tego pojęcia powinno być dokonywane w każdym przypadku z uwzględnieniem wszystkich zaistniałych okoliczności (por. wyrok NSA w Gdańsku z dnia 10.04.2003 r., sygn. akt I SA/Gd 531/00; wyrok NSA w Warszawie z dnia 17.03.2000 r., sygn. akt V SA 1580/99 LEX nr 54231; wyrok NSA w Łodzi z dnia 22.12.1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1048/97; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14.01.2004 r., sygn. akt 3 I S.A./Gd 1759/00).

Przenosząc powyższe wywody na stan rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący ani zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wykazał, iż sprowadzone przez skarżącego towary mogły otrzymać przymiot próbki (wzoru) w rozumieniu przepisu art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego. Przesądzają o tym zarówno ilości towaru jak i wskazywany przez skarżącego cel, któremu miały służyć, a mianowicie sprowadzenie jakości towaru, który był później sprowadzany w znacznych ilościach, albowiem w tym wypadku rzeczą skarżącego było wykazanie (czego nie uczynił), że próbki (wzory) były nieznacznej wartości i służyły jedynie do wskazanego celu i nie zostały później zbyte jako towar o wartości handlowej. Dodatkowo należy podnieść, że to skarżący chcąc skorzystać z operacji uprzywilejowanej jaką jest zwolnienie od cła winien wykazać, iż towar ten spełniał wymogi przepisu art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego. Skarżący ograniczył się jednak jedynie do twierdzenia, iż są to próbki nie wskazując na tą okoliczność żadnych dowodów, nie przedstawił przedmiotowych towarów. Dopiero do skargi skarżący dołączył fotografię jednego z towarów, który jest przedziurkowany oraz oznaczony napisem "sample", jednak fotografia ta nie pozwala na bezsporne przyjęcie, iż jest to towar objęty zaskarżoną decyzją.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.