Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1588/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2016r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] orzekającej o wymeldowaniu A. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

W uzasadnieniu organ podał, że w wyniku przeprowadzonego na wniosek Z. Z. - Dyrektora C., postępowania Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] orzekł o wymeldowaniu A. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji uznał, że A. W. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały, w związku z czym należało orzec o jego wymeldowaniu.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się A. W., wnosząc odwołanie do Wojewody [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewoda wywodził, że zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 tej ustawy (właściwy ze względu na położenie nieruchomości), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu, wskazanych w art. 28 ust. 2 (dysponujących tytułem prawnym do lokalu), decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W świetle powołanego przepisu, warunkiem wydania decyzji o wymeldowaniu jest uprzednie ustalenie przez organ, że dana osoba opuściła miejsce takiego pobytu, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się.

Organ stwierdził, że we wniosku o wymeldowanie Z. Z. wskazał, że A. W. nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. od wielu lat. Wnioskodawca mieszka i pracuje w tym budynku od 2007 r., ale nie zna i nigdy nie spotkał na terenie tej nieruchomości wymienionego. Do akt sprawy złożył 2 oświadczenia: S. O. (Zastępcy Dyrektora C.) i P. S. (pracownika ochrony), którzy potwierdzili fakt niezamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przez A. W.

A. W. oświadczył do protokołu, że w związku z wykonywaną pracą, w miejscu stałego zameldowania przebywa raz w miesiącu. Posiada tam wszystkie rzeczy osobiste (ubrania, kosmetyki), dysponuje kluczami do drzwi wejściowych i może swobodnie wchodzić do środka. Na stałe zamieszkuje tam jego wuj B. D., z którym solidarnie uiszcza opłaty za lokal. A. W. odmówił wymeldowania się, gdyż nie ma innego miejsca, w którym mógłby dokonać zameldowania.

Organ I instancji przesłuchał świadków. B. D. zeznał, że jego siostrzeniec w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. mieszkał od urodzenia. Obecnie, z powodu częstych podróży służbowych, przebywa w nim w czasie wolnym od pracy, tj. raz na jeden albo na dwa miesiące i wówczas pozostaje przez jeden - dwa tygodnie. W przedmiotowym mieszkaniu A. W. przechowuje rzeczy osobiste i meble. Ostatnio był w nim pod koniec grudnia 2015 r., ale już 31 grudnia 2015 r. musiał wyjechać do pracy. Natomiast P. S. zeznał, że A. W. poznał dopiero 26 listopada 2015 r., kiedy to wymieniony chciał wejść do budynku przy ul. [...] w W., ale prawdopodobnie nie miał wtedy kluczy i ostatecznie nie wszedł do środka. Świadek od dwóch lat pracuje na stanowisku portiera w tym budynku, ale z jego obserwacji wynika, że w lokalu nr [...] zamieszkuje jedna osoba - mężczyzna o imieniu B. Przed tym zdarzeniem, jak i później nie widział A. W. na terenie omawianej posesji.

Mając powyższe na uwadze oraz dyspozycję art. 35 ustawy o ewidencji ludności, organ stwierdził, że decyzja Prezydenta W. orzekająca o wymeldowaniu A. W. z miejsca zameldowania na pobyt stały jest w pełni uzasadniona i słuszna. Do takiego wniosku przekonały organ odwoławczy wyjaśnienia wnioskodawcy Z. Z. oraz zeznania świadka P. S., które wspólnie tworzą logiczną, spójną i wiarygodną całość. Wynika z nich, że A. W. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. przynajmniej od dwóch lat, bowiem mniej więcej od takiego czasu nie jest widywany przez osoby stale przebywające w tym budynku. Co więcej, odwołujący nie jest nawet znany tym osobom. Gdyby wymieniony rzeczywiście chociaż od czasu do czasu przebywał w miejscu stałego zameldowania, z pewnością jego obecność nie uszłaby uwadze mieszkańcom i osobom pracującym w omawianej nieruchomości (zwłaszcza pracownikowi ochrony zatrudnionemu na stanowisku portiera, który widzi osoby wchodzące i wychodzące z terenu posesji). Świadek P. S. jednoznacznie stwierdził, że w lokalu nr [...] mieszka tylko jeden mężczyzna i jest to zgodne z informacjami dotyczącymi naliczania opłat z tytułu użytkowania mieszkania (tj. tylko od najemcy). Z tych względów organ odwoławczy uznał zeznania świadka B. D. o okresowych pobytach jego siostrzeńca w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. za niewiarygodne i złożone wyłącznie na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego, a zastrzeżenia A. W. dotyczące prawdziwości zeznań drugiego świadka - za gołosłowne.

W ocenie organu okoliczność, że w przedmiotowym mieszkaniu znajdują się rzeczy odwołującego, nie ma znaczenia dla stwierdzenia przesłanki opuszczenia. Opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem ze wszystkich rzeczy należących do osoby opuszczającej lokal. Pozostawienie rzeczy nawet o charakterze osobistym nie świadczy o skoncentrowaniu przez osobę w określonym lokalu spraw życiowych. Zdaniem organu odwoławczego o zamieszkiwaniu przez wymienionego we wskazanym powyżej lokalu nie świadczą także pozostałe, załączone przez niego dokumenty. W szczególności pismo C. z 2005 r. odnosi się do stanu sprzed ponad 10 lat, a organy administracji publicznej obowiązane są wydawać rozstrzygnięcia w oparciu o aktualne ustalenia faktyczne i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. W ocenie organu zamiar zamieszkiwania pod określonym adresem i okazjonalne przebywanie w lokalu nie dają podstaw do kontynuowania zameldowania.

Skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. W., wywodząc, że w spornym lokalu z powodu charakteru wykonywanej pracy zarobkowej przebywa w różnych odstępach czasowych. Jest to lokal, w którym się urodził i wychował. Mieszkanie to obecnie zajmowane jest przez jego wujka, z którym zamieszkuje. Skarżący wskazał, na sprzeczność interesów zeznających w sprawie stron oraz świadków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą prawną kontrolowanej przez Sąd decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2016, poz. 722 ze zm.) . Zgodnie z art. 33 powołanej ustawy obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się (ust. 1), a może to uczynić dokonując zameldowania w nowym miejscu pobytu (ust. 3). Natomiast zgodnie z art. 35 tej ustawy organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Przedmiotowa regulacja prawna stanowi rodzaj sankcji za brak realizacji obowiązku meldunkowego w zakresie wymeldowania. Obowiązek wymeldowania, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, wynika z mocy samego prawa i w razie zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie, tj. w razie opuszczenia miejsca pobytu stałego albo w razie opuszczenia miejsca pobytu czasowego przed upływem zadeklarowanego okresu pobytu, co rodzi powinność wymeldowania się w formie pisemnej (na formularzu lub w formie dokumentu elektronicznego). Skutkiem jego realizacji przez zobowiązaną osobę jest wymeldowanie w formie czynności materialno-technicznej przez organ gminy. Dopiero w sytuacji gdy obywatel, który opuści miejsce pobytu zaniecha - wbrew dyspozycji art. 33 ust. 1 powołanej ustawy - realizacji obowiązku wymeldowania - aktualizuje się powinność orzeczenia w tym zakresie w formie decyzyjnej, na podstawie art. 35 tej ustawy (por. D. Trzcińska, (w:) K. Biernat, M. Dobek-Ra, P. Mierzejewski, D. Trzcińska Ustawa o ewidencji ludności. Komentarz, LEX 2013, komentarz do art. 31 i art. 35).

Pobytem stałym, zgodnie z art. 25 ust. 1 powołanej ustawy, jest zamieszkiwanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z definicji zamieszonej w tym przepisie wynika zatem, że aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały, należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i mieć wolę stałego przebywania (w lokalu) pod tym adresem, czyli koncentracji spraw życiowych. Przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Trzeba zatem przyjąć, że miejsce pobytu stałego danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności przebywa, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości, przyjmuje korespondencję, itp.

Podstawę do wymeldowania stanowi trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu.

Ustalenie stanu przebywania na stałe w danym lokalu nie wyłącza możliwości przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania, co nie upoważnia jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności. O stosownym opuszczeniu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych (por. wyrok NSA z 15 lipca 20014 r., II OSK 644/13).

Przesłanki te muszą być każdorazowo oceniane na tle konkretnej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie orzeczenie oparto jedynie o treść zeznań Z. Z., który w imieniu C. wnioskowała o wymeldowanie A. W., B. D. i P. S.

Organy nie przeprowadziły postepowania zgodnie z zasadami wymienionymi w art. 77 § 1 k.p.a. Materiał dowodowy nie został bowiem zgromadzony w sposób wyczerpujący. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że organy nie przeprowadziły bardzo istotnego w tego rodzaju sprawach dowodu, jakim jest dowód z oględzin. Powyższy dowód mogłyby bowiem dać odpowiedź na pytanie czy skarżący zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, choćby poprzez ustalenie czy wielkość i umeblowanie mieszkania stwarza możliwości stałego zamieszkiwania w nim dwóch osób. Pozwoliłby jednocześnie na ocenę, czy w lokalu tym znajdują się rzeczy skarżącego, pozwalające mu na skoncentrowanie codziennych czynności życiowych właśnie w tym miejscu. Zauważyć przy tym należy, że bez przeprowadzania oględzin organ odwoławczy przyjął, że w przedmiotowym lokalu znajdują się rzeczy skarżącego, jednakże stwierdził, że nie świadczy to o zamieszkiwaniu tam A. W. Do dokonania takiej oceny organ byłby uprawniony po rozważeniu całokształtu materiału dowodowego poprzedzonego wyczerpującym przeprowadzeniem postępowania dowodowego. Organ zaniechał przeprowadzenia powyższych czynności w sposób wyczerpujący. Oparł się na oświadczeniach złożonych do akt sprawy zamiast przesłuchać osoby te w charakterze świadków (oświadczenie S. O., R. W., C. K., M. K., M. T.). Przy czym zasadnie podniósł skarżący, że stan faktyczny został ustalony w oparciu o całkowicie sprzeczne zeznania Z. Z., B. D., A. W. i P. S. Słusznie wywodzi skarżący, że zeznania te były składne przez osoby zainteresowane odmiennym rozstrzygnięciem, celowym więc było przeprowadzeniem dowodu z zeznań innych, nie zainteresowanych wynikiem postępowania osób. Przy czym, w sytuacji tak odmiennych zeznań organ nie ocenił dokumentu w postaci kopii faktur z A. Lecznicy [...], z której wynika, że adres zamieszkania A. W. to ul. [...]. Zauważyć należy, że faktury te datowane są na 25 listopada 2015 r. i 31 sierpnia 2015 r.

Powyższe braki w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, brak dokonania oceny wszystkich dowodów a co za tym idzie wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji przesądziło o konieczności uchylenia decyzji organów obu instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji przeprowadzi pełne postępowanie dowodowe, to jest dokona oględzin przedmiotowego lokalu i przesłucha wymienione osoby, które złożyły oświadczenia w charakterze świadków. Wskazane również byłoby ustalenie nazwisk i adresów osób będących sąsiadami i przeprowadzenie dowodu z ich przesłuchania, albowiem osoby te mogą posiadać wiedzę istotna dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.