Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1736/92
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1992-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 626  Ustrój samorządu terytorialnego, w tym referendum gminne
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 82 ust. 1, art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
Teza: Wobec istnienia wyraźnej i jednoznacznej regulacji dotyczącej ustalenia wysokości składek na działalność sejmiku samorządowego, zasada samodzielności i samorządności gminy nie może stanowić podstawy do podejmowania przez gminę uchwał sprzecznych z ustawą.

TEZY

Wobec istnienia wyraźnej i jednoznacznej regulacji dotyczącej ustalenia wysokości składek na działalność sejmiku samorządowego, zasada samodzielności i samorządności gminy nie może stanowić podstawy do podejmowania przez gminę uchwał sprzecznych z ustawą.


UZASADNIENIE

Rada Gminy i Miasta podjęła dwie uchwały. Jedna z nich, krytycznie oceniająca pracę wojewódzkiego sejmiku samorządowego, polecała zarządowi wystąpić o zmniejszenie o 50 procent składki ponoszonej przez gminę na rzecz sejmiku. Druga dokonywała zmian w budżecie gminy na 1992 rok, wśród których zmniejszono wydatki o 20 mln zł, przeznaczone pierwotnie na utrzymanie sejmiku samorządowego.

Wojewoda stwierdził nieważność stosownego paragrafu uchwały oraz załącznika w części dotyczącej wydatków na rzecz sejmiku samorządowego. Uchwale tej zarzucił sprzeczność z art. 82 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym, które stanowią, że koszty utrzymania sejmiku ponoszą gminy, opłacając składki w wysokości proporcjonalnej do liczby mieszkańców. Wysokość składek uchwala natomiast sejmik.

Po podjęciu uchwały, Rada Gminy i Miasta zaskarżyła powyższe orzeczenie nadzorcze do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody w pełni odpowiada prawu. Dokonana uchwałą Rady Gminy i Miasta korekta budżetu w zakresie obniżenia składek na działalność sejmiku samorządowego w sposób istotny naruszyła prawo - ustawę o samorządzie terytorialnym. Art. 82 ust. 1 tej ustawy określa źródło finansowania działalności sejmiku oraz sposób określenia wysokości składek, jakie na ten cel wnoszą gminy. Składki płacone przez gminy z terenu województwa są ich wydatkiem obligatoryjnym i z tego względu muszą być uwzględnione w budżecie. Konkretyzację tego przepisu stanowi art. 83 ust. 1 ustawy, upoważniający wprost sejmik do uchwalenia wysokości składek. Korekta ich wysokości należy, zgodnie z prawem, do tego organu, a gminy posiadają wpływ na tę wysokość jedynie poprzez działalność swoich delegatów w sejmiku.

Wobec istnienia wyraźnej i jednoznacznej regulacji dotyczącej ustalenia wysokości składek na działalność sejmiku samorządowego, zasada samodzielności i samorządności gminy nie może stanowić podstawy do podejmowania przez gminę uchwał sprzecznych z ustawą. Ponadto NSA uznał, że nie stanowi argumentu podważającego zasadność zaskarżonego orzeczenia nadzorczego powołana w skardze okoliczność zachwiania równowagi pomiędzy dochodami a wydatkami w budżecie, wobec pominięcia tym orzeczeniem jedynie wydatków gminy. Zachwianie takie w istocie nastąpiło, jednakże nie przez wydanie zgodnego z prawem orzeczenia nadzorczego, ale przy ustalaniu sposobu podziału dochodów gminy bez uwzględnienia rzeczywistej wysokości jej obligatoryjnych wydatków.

W związku z powyższym NSA skargę Rady Gminy i Miasta oddalił.