Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 875/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów w transporcie I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. w [....] kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A Sp. z o.o. w [...] (dalej: Spółka) jest wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: K.p.a.), art. 4

pkt 22 lit. h i lit. s, art. 92a ust. 1, 2 i 6, art. 92b ust. 1 oraz lp. 6.3.11 zał. nr 3 ustawy

z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414, dalej: u.t.d.), § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r.

w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. z 2007 r., Nr 159, poz. 1128), art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz.U. Nr 180, poz. 1494 ze zm.) oraz art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE)

nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE nr L 102/1 z 11 kwietnia 2006 r. (zwane dalej "rozporządzeniem (WE)

nr 561/2006) decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD)

dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...], dot. nałożenia kary pieniężnej.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu [...] sierpnia 2013 r. przeprowadzona została na drodze krajowej nr [...] w miejscowości K. kontrola zespołu pojazdów tj. ciągnika siodłowego marki Iveco nr rej. [...] wraz

z naczepą marki Petro nr rej. [...], którym kierował M. C. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół nr [...], wg którego w jej toku stwierdzono naruszenie obowiązków w zakresie częstotliwości wczytania danych z karty kierowcy (ostatnie wczytanie miało miejsce [...] kwietnia 2013 r., a więc minęło od niego 104 dni).

W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: WITD) po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] - na podstawie art. 92a ust. 1, 6 i 7, art. 93 ust. 1 oraz lp. 6.3.11 zał. nr 3 u.t.d. - nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 zł.

W odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie decyzji WITD, zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 105

§ 1 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz błędną wykładnię art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE)

nr 561/2006; art. 1 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych

z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (zwane dalej "rozporządzeniem Komisji nr 581/2010"); § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia

5 listopada 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych. Zarzucono także naruszenie art. 15 ust. 7 lit. b rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Strona odwołująca wskazała, że kierowca prowadził pojazd wyposażony w cyfrowy tachograf na cztery dni przed kontrolą. W okresie wcześniejszym (rok czasu) nie był oddelegowany do prowadzenia pojazdu z tachografem cyfrowym. Powyższe powoduje, że nie był obowiązany do sczytywania danych z karty kierowcy, gdyż nie prowadził pojazdów

z tachografami cyfrowymi. W ocenie odwołującego organ naruszył przepisy, gdyż skontrolował okres wykraczający poza 29 dni poprzedzające kontrolę.

GITD wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że na stronę nałożono karę pieniężną w wysokości 500 zł, a podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy.

Dokonując wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów GITD uznał sformułowane zarzuty za niezasadne, podkreślając, że obowiązek sczytywania odpowiednich danych przez przedsiębiorcę wynika z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. Organ wskazał, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d., albowiem do stwierdzonych naruszeń doszło

w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Natomiast art. 92b u.t.d. ma zastosowanie do przypadków stwierdzenia naruszeń z zakresu czasu pracy kierowców, a takie naruszenia nie zostały stwierdzone.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego objęcia kontrolą okresu ponad 29 dni przed kontrolą, GITD powołując się na zapisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. Nr 132, poz. 841, dalej: rozporządzenie z 2008 r.) wskazał, że organ kontrolny miał prawo badać poprawność działania jak i prawidłowość obsługi urządzenia pomiarowo-kontrolnego, jakim jest tachograf. Funkcjonariusz ma obowiązek sprawdzenia stanu technicznego, poprawności działania jak i obsługi tachografu, ma prawo zweryfikować poprawność regularnego sczytywania danych

z pojazdu i karty kierowcy. Zapis wskazujący, że kontroli podlega bieżący dzień

i 28 dni wstecz dotyczy aktywności kierowcy i jego czasu pracy w rozumieniu przepisów rozporządzenia 561/2006.

GITD wyjaśnił, że rozporządzenie Komisji nr 581/2010 określa maksymalne okresy wczytywania danych. Natomiast art. 10 ust. 5 lit. a ppkt i rozporządzenia nr 561/2006 (WE) daje Państwom Członkowskim kompetencję do określenia częstotliwości pobierania danych ze wskazaniem, że dopuszczalne jest określenie krótszych terminów wczytywania danych. Powyższe realizuje § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia

z 23 sierpnia 2007 r., zgodnie z którym dane z karty kierowcy pobiera się co najmniej raz na 28 dni, zatem częściej niż wynikałoby to z przepisów rozporządzenia

nr 581/2010 Komisji UE. Przepisy rozporządzenia z 2007 r. określają surowsze wymagania w zakresie sczytywania danych niż czyni to rozporządzenie unijne. Przepisy rozporządzenia nr 581/2010 miałyby zastosowanie wówczas, gdyby Państwo Członkowskie określiło dłuższe okresy sczytywania. Obowiązek regularnego wczytywania danych z karty kierowcy nie jest uzależniony od tego, czy

w danym okresie kierowca prowadził pojazd wyposażony w tachograf cyfrowy czy też analogowy.

W tej sytuacji, wbrew zarzutom odwołania, postępowanie prowadzone było

z poszanowaniem przepisów K.p.a., stronie zapewniono czynny udział

w prowadzonym postępowaniu, dokładnie wyjaśniono stan faktyczny niezbędny do załatwienia sprawy, uczyniono zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Spółka wniosła o uchylenie decyzji GITD i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie ich uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie:

- przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a.;

- art. 10 ust. 5 lit. a-b rozporządzenia (WE) nr 561/2006 poprzez jego błędną wykładnię;

- § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 sierpnia 2007 r. poprzez jego błędną wykładnię;

- § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia w zw. lit. s w rozdziale I załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 poprzez błędną wykładnię;

- § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 23 sierpnia 2007 r. poprzez błędną wykładnię;

- art. 1 ust. 1-3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. oraz nieuwzględnienie treści pkt 3 preambuły do tego rozporządzenia;

- art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie;

- lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d.;

- art. 105 § 1 K.p.a.;

- art. 15 ust. 7 lit. b rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r.

W uzasadnieniu - podtrzymując argumentację odwołania - Spółka podała, że organ nie wziął pod uwagę, że kierowca w okresie roku czasu (okres obejmujący obowiązek przechowywania danych cyfrowych) przed datą [...] kwietnia 2013 r. jak

i po tej dacie, do pierwszego przejazdu pojazdem wyposażonym w tachograf cyfrowy w dniu [...] lipca 2013 r., nie zarejestrował na niej żadnych danych.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. II SA/Rz 444/14 WSA w Rzeszowie oddalił skargę jako niezasadną. Sąd uznał, że doszło do uchybienia obowiązku określonego normą § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 23 sierpnia 2007 r., za co organ nałożył karę pieniężną w wysokości 500 zł (zgodnie z lp. 6.3.11 zał. nr 3 do u.t.d.). Skoro strona skarżąca, mimo wezwania nie przedłożyła m. in. wczytanych danych

z karty kierowcy M. C., które zostały pobrane przed dniem kontroli, a analiza danych zawartych na karcie kierowcy i pobranych podczas kontroli wykazała, że ostatni odczyt miał miejsce w dniu [...] kwietnia 2013 r., tj. minęło 104 dni od ostatniego odczytu, nałożenie kary na podstawie lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. było uzasadnione. W ocenie Sądu niezasadny był zarzut strony skarżącej, że organ nie był władny do kontrolowania okresu dłuższego niż dzień kontroli oraz kolejne 28 dni przypadające wstecz (łącznie zatem kontrola mogła obejmować

29 dni). Na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

z 2008 r. organ kontrolujący ma prawo badać poprawność działania i obsługi tachografu, w tym ma prawo zweryfikować poprawność sczytania danych z pojazdu, jak i karty kierowcy.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej od opisanego wyroku przez Spółkę, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r. sygn.

II GSK 2719/14 uchylił wyrok Sądu I instancji, przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania.

NSA za zasadny uznał zarzut dotyczący obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy sformułowany na podstawie § 4 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia z 2007 r. w zw. z art. 1 ust. 1-3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r.

w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych

z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców w związku z pkt 3 preambuły do w/w Rozporządzenia oraz art. 151 i art. 135 P.p.s.a w zw. z art. 6 i 8 K.p.a. NSA wskazał, że wg Sądu I instancji, dane z karty kierowcy pobiera się co najmniej raz na 28 dni. Natomiast według art. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Komisji nr 581/2010, maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie może przekraczać 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Oznacza to, że podmiot wykonujący przewóz naruszy powyższy obowiązek w zakresie wykonywania przewozów, a tym samym podlegać będzie odpowiedzialności administracyjnej, jeżeli nie pobierze danych z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni. W ocenie NSA Sąd I instancji nie podał szczegółowego sposobu liczenia tych dni, jednakże z uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i wyroku wynika, że zaakceptowano pogląd, że czynność wczytywania danych powinna być wykonana co najmniej raz na 28 dni kalendarzowe. Zasadniczą zatem kwestią w sprawie jest to, czy przy realizacji tego obowiązku podmiot obowiązany powinien uwzględnić każdy dzień kalendarzowy czy też wyłącznie dni zarejestrowanej działalności kierowcy, którego dane mają zostać sczytane. NSA zauważył, że przepisy rozporządzenia Ministra Transportu nie dokonują na tym tle jakichkolwiek rozróżnień, natomiast Sąd I instancji

w analizowanej sprawie przyjął niekorzystną dla przedsiębiorcy wykładnię tych regulacji, a w rezultacie zaakceptował nałożenie kary przez organ administracji.

NSA wskazał również, że naruszając zasadę prymatu prawa unijnego nad prawem krajowym w niniejszej sprawie pominięto, iż dniami zarejestrowanej działalności

(pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji) są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów

i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe czy też dni zarejestrowanej działalności samego przedsiębiorstwa. Nie można wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg wczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał. Stosowanie sankcji administracyjnej (np. kary pieniężnej) może wchodzić w grę tyko wówczas, gdy istnieje w porządku prawnym wyraźna norma prawna podlegająca sankcjonowaniu (norma sankcjonowana). Ponieważ nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy z okresem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, to nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu. NSA zauważył, że organ winien uwzględniać w toku swych działań kontrolnych jedynie dni rejestrowane, czyli takie które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy. Wskazał, że rolą Sądu I instancji będzie ocena, czy organ nakładając na skarżącego sankcje z tego tytułu uwzględniał wszystkie dni kalendarzowe, czy też okresy zarejestrowanej działalności kierowców z uwzględnieniem okresów odpoczynku.

Jako niezasadny Sąd II instancji uznał natomiast zarzut naruszenia art. 15 ust. 7 lit. b rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Wskazano, że w siedzibie przedsiębiorstwa powinny znajdować się wykresówki i inne dane sprzed 29 dni, podczas gdy wcześniejsze powinien mieć kierowca przy sobie w celu okazania ich na wypadek kontroli drogowej. Wymienione tym przepisem uprawnienia organów do kontrolowania i zabezpieczania materiału dowodowego służą temu, aby możliwe było dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego i w rezultacie ustalenie, czy wskazane w protokole kontroli drogowej naruszenia miały miejsce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), stosownie do którego sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie znajduje przy tym zastosowanie art. 190 P.p.s.a., stanowiący, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak już bowiem wskazano powyżej, NSA wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2719/14 uchylił wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 444/14.

Zauważyć należy, że argumenty podnoszone przez Spółkę zarówno na etapie postępowania administracyjnego (w odwołaniu) jak i sądowego (w skardze i skardze kasacyjnej) odnosiły się do zasadności nałożenia na nią kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących wczytywania wymaganych danych z karty kierowcy. Zarzut ten zasadniczo sprowadzał się do sposobu obliczania 28-dniowego terminu w jakim dane te powinny być wczytywane, tj. czy termin ten oznacza kolejne dni kalendarzowe, czy są to dni zarejestrowanej działalności określone w art. 4 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Po ponownym zbadaniu sprawy WSA doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno organ administracji drugiej jak i pierwszej instancji wadliwie oceniły naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy, o którym mowa w lp.6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Podstawową regulacją odnoszącą się do obowiązku wczytywania wymaganych danych z karty kierowcy jest art. 10 ust. 5 lit. a ppkt i) rozporządzenia (WE)

nr 561/2006; stosownie do jego treści, przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem tego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy

z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; ppkt ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak

i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. b wskazanego rozporządzenia, pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, w myśl której oznacza ono kopiowanie wraz z podpisem cyfrowym części lub całego zbioru danych zapisanego w pamięci danych pojazdu lub w pamięci karty do tachografów.

Stosownie zaś do treści art. 10 ust. 5 lit. c rozporządzenia nr 561/2006, Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane.

Maksymalne okresy dotyczące wczytywania danych określone zostały

w rozporządzeniu Komisji Europejskiej z dnia 1 lipca 2010 r. nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej

i karty kierowcy (DZ.UE.L.2010.168.16); odnośnie danych z karty kierowcy w jego art. 1 ust. 3 zapisano, że maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza 28 dni. W pkt 1 preambuły tego rozporządzenia wskazano przy tym, że regularne wczytywanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy jest niezbędne dla skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006, natomiast określenie maksymalnego okresu na wczytywanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy pozwoli na ściślejsze ujednolicenie warunków działalności przedsiębiorstw transportu drogowego w całej Unii (pkt 2). Wg zaś pkt 3 preambuły, określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności.

Określenie częstotliwości odczytywania danych z tachografów cyfrowych

i karty kierowcy pozostawiono państwom członkowskim (art. 10 ust. 5 pkt a ppkt i rozporządzenia (WE) nr 561/2006). W myśl § 4 rozporządzenia Ministra Transportu

z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania danych, zmienionym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2010 r. (Dz. U. Nr 215, poz. 1410), dane z karty kierowcy podmiot pobiera co najmniej raz na 28 dni. Ani to rozporządzenie, ani ustawa zawierająca upoważnienie do jego wydania (z dnia

29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych, Dz. U. Nr 180 poz. 1494 ze zm.) nie precyzują, o jakie dni chodzi, tj. czy należy uwzględniać dni kalendarzowe, czy dni zarejestrowanej działalności kierowcy. Wg orzekających w sprawie organów,

z ich treści – co znalazło odzwierciedlenie w wydanych decyzjach - wynika obowiązek sczytywania danych co 28 dni kalendarzowych, a więc częściej niż wynikałoby to z przepisów rozporządzenia nr 581/2010, które miałyby zastosowanie jedynie wtedy, gdyby Państwo Członkowskie określiło dłuższe okresy sczytywania. Zauważyć jednak należy, że takie brzmienie wskazanego § 4 ustalone zostało już po wydaniu rozporządzenia nr 581/2010, zatem w ocenie Sądu, jego zapisy należy

w całości wziąć pod uwagę.

Zdaniem Sądu, analiza stanowiska GITD i WITD wskazuje, że przy wydawaniu decyzji przyjęły one błędną wykładnię regulacji dotyczących obowiązku sczytywania danych z karty kierowcy i w konsekwencji dokonały nieprawidłowych ustaleń w zakresie okoliczności uzasadniających nałożenie na Spółkę kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie. Błąd w tym zakresie wynika z nieuwzględnienia zapisu pkt 3 preambuły do rozporządzenia nr 581/2010 stanowiącego, iż określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Preambuła ma o tyle istotne znaczenie, że wskazuje okoliczności wydania aktu, jego założenia oraz określa cele jakim powinien służyć, zatem powinna być brana pod uwagę przy wykładni jego przepisów.

NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia z 3 listopada 2015 r. II GSK 2396/14 wskazał, że przywołane wyżej rozporządzenie Komisji nie mogło zostać pominięte przez GITD przy ustalaniu okresu, w jakim skarżący miał wczytywać dane z kart kierowców. O obowiązku stosowania się organu do przepisów rozporządzenia Komisji decyduje bowiem treść art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz związana z tym przepisem zasada zobowiązująca organy administracji do przestrzegania pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym. Stosownie do

art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami. NSA stwierdził, iż naruszając zasadę prymatu prawa unijnego nad prawem krajowym organ pominął, iż dniami zarejestrowanej działalności, zgodnie z pkt (3) preambuły rozporządzenia są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są natomiast te okresy, gdy nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Nie są to zatem wszystkie dni kalendarzowe, jak przyjął GITD, kierując się wyłącznie przepisami krajowymi. Zdaniem NSA, nie można wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg wczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał. Stosowanie sankcji administracyjnej (np. kary pieniężnej) może wchodzić w grę tylko wówczas, gdy istnieje w porządku prawnym wyraźna norma prawna podlegająca sankcjonowaniu (norma sankcjonowana). Ponieważ nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy z okresem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, to nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu. Dlatego też GITD winien uwzględniać w toku swych działań kontrolnych jedynie dni rejestrowane, czyli takie, które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy. Wskazane przepisy rozporządzenia Komisji nie pozostawiają wątpliwości co do tej kwestii. Podobne stanowisko zaprezentowane zostało w wyrokach: WSA

w Rzeszowie z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1556/14, WSA w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2015 r. II SA/Bd 767/15, WSA w Krakowie z dnia 18 września

2014 r. III SA/Kr 745/14, WSA w Gliwicach w sprawie II SA/Gl 1028/15, WSA

w Gorzowie Wlkp. z dnia 4 kwietnia 2016r. sygn. akt II SA/Go 134/16.

Uznając, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego w zakresie § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych poprzez nadanie zwrotowi "co najmniej raz na 28 dni" znaczenia niezgodnego z treścią pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. oraz

art. 10 ust. 5 lit. c rozporządzenia (WE) nr 561/2006, Sąd postanowił uwzględnić skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., uchylając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji jako wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organy powinny ocenić materiał dowodowy

z uwzględnieniem przedstawionej wykładni przepisów dotyczących terminu wczytywania danych z karty kierowcy, biorąc pod uwagę dni działalności rejestrowanej, a nie liczone jako kolejne dni kalendarzowe. O ile zaś w tym zakresie nie stwierdzą naruszeń, zasadne będzie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku (pkt I). O kosztach postępowania (pkt II) obejmujących uiszczony wpis od skargi orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a.

(o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął NSA w wydanym w sprawie wyroku z dnia 5 maja 2016 r. II GSK 2719/14).