Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1068/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości L. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania organizacji producentów owoców i warzyw 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora L. Oddziału ARiMR z dnia [...] grudnia 2018 r., 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Syndyka masy upadłości L. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w M. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez S. M. L. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej jako Wnioskodawca, Skarżący, Strona) jest rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Prezesa A. R. i M. R. (dalej jako Organ, Prezes ARiMR) z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] , utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora L. O. R. A. R. i M.i R z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania skarżącej Spółki za organizację producentów owoców i warzyw.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

[...] Sp. z o. o. została wstępnie uznaną grupą producentów owoców i warzyw decyzją Marszałka W.L. znak: [...] z dnia [...] lipca 2007 r. W celu spełnienia warunków uznania za organizację producentów owoców i warzyw grupa przyjęła plan dochodzenia do uznania (PDU), którego realizacja została zaplanowana na lata 2007-2012.

Następnie w dniu 3 lipca 2012 r. Grupa złożyła do Marszałka W.L. wniosek o wydanie decyzji w sprawie uznania za organizację producentów "owoców", "warzyw" i "inne" oraz wpis do Rejestru Marszałka W. L.. W dniu [..] września 2012 r. decyzją Marszałka znak: [...] Strona została uznana za organizację producentów "owoców", "warzyw" i "inne".

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w L. z siedzibą w Ś., [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, postanowił m in.: oddalić wniosek o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego, ogłosić upadłość oraz uznać postępowanie upadłościowe [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M., za główne postępowanie upadłościowe w rozumieniu art. 382 ustawy Prawo upadłościowe.

Pismem z dnia 9 sierpnia 2018 r. Syndyk M.U.i L. Sp. z o.o. w upadłości, zawiadomił, że Spółka od dnia ogłoszenia upadłości, tj.: od 27 czerwca 2018 r. nie prowadzi działalności gospodarczej.

Następnie w dniu 26 września 2018 r. zostało wszczęte przez Dyrektora L. O.R. ARiMR postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji znak [...] z dnia [...]września 2012 r. wydanej przez Marszałka W.L..

W dniu 8 października 2018 r. wpłynęło do Dyrektora L. O. Regionalnego ARiMR pismo od Syndyka [...] Sp. z o.o. w upadłości informujące o złożeniu zażalenia na postanowienie w przedmiocie ogłoszenia upadłości.

Prezes ARiMR w dniu [...] października 2018 r. wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji znak [...] z dnia [...] września 2012 r. wydanej przez Marszałka W. L. w sprawie uznania [...] Sp. z o.o. za organizację producentów "owoców", "warzyw" i "inne". U podstaw wydania takiej decyzji leżał fakt, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało podpisane przez osobę niemającą upoważnienia Marszałka. Decyzja została doręczona w dniu 5 listopada 2018 r. A. C. Syndykowi [...] Sp. z o.o. w upadłości.

Dyrektor L. O. R. ARiMR w związku z faktem, iż - jak twierdzi organ - ww. decyzja stała się ostateczna, został on zobligowany do rozpatrzenia wniosku Skarżącej spółki z dnia 3 lipca 2012 r. o wydanie decyzji w sprawie uznania za organizację producentów "owoców", "warzyw" i "inne".

Organ I instancji po przeanalizowaniu dokumentacji w sprawie i dokonaniu weryfikacji spełniania kryteriów uznania L. Sp. z o.o. w upadłości za organizację producentów owoców i warzyw wydał decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. o odmowie uznania organizacji producentów owoców i warzyw.

Następnie w dniu 28 grudnia 2018 r. wpłynęło odwołanie Syndyka M. U. L. Sp. z o.o. w upadłości. W odwołaniu Syndyk M. U. L. Sp. z o.o. w wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji lub zawieszenie postępowania.

W dniu [..] sierpnia 2019 r. Prezes A. R. i M. R. decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OR ARiMR w L. nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. o odmowie uznania organizacji producentów owoców i warzyw.

Prezes ARiMR w wydanym rozstrzygnięciu wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Grupa nie potwierdziła prowadzenia działalności wymienionej w art. 152 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr [...], a także nie potwierdziła realizacji celów wymienionych w art. 152 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1308/2013. Zgodnie bowiem z zawiadomieniem syndyka z dnia 9 sierpnia 2018 r. od dnia ogłoszenia upadłości tj. od dnia 27 czerwca 2018 r. Grupa nie prowadziła działalności gospodarczej. Ponadto pomimo wezwania przez ARiMR, Spółka nie przedstawiła również informacji za 2017 r. o zakresie swojej działalności oraz informacji o wartości produktów sprzedanych na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na stronie internetowej. Tym samym do organu nie została przekazana żadna informacja potwierdzająca prowadzenie przez Grupę działalności gospodarczej i wytwarzanie przez producentów członków grupy produktów ze względu, na które Grupa wnioskowała o uznanie.

Strona skarżąca wniosła za pośrednictwem Prezesa ARiMR skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ARiMR nr [...]z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora OR ARiMR w L. nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. o odmowie uznania organizacji producentów owoców i warzyw.

Grupa zaskarżyła w całości decyzję Prezesa ARiMR nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. i wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji bądź ich uchylenie w całości, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych.

Strona skarżąca zarzuciła decyzji Prezesa ARiMR naruszenie art. art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując, iż jej zdaniem organ ponownie rozstrzygnął sprawę, która została zakończona ostateczną Marszałka Województwa Lubelskiego z dnia [...] września 2012 r. Ponadto zdaniem Skarżącego organ naruszył również art. 97 § 1 pkt 4 Kpa poprzez rozstrzygnięcie sprawy zaskarżonymi decyzjami, podczas gdy postępowanie w niniejszej sprawie zdaniem Skarżącej podlegało zawieszeniu.

W uzasadnieniu skargi Strona wskazała, że poza sporem pozostaje fakt, że Marszałek W. L. wydał decyzję uznającą L. sp. z o.o. z/s w M. za organizację producencką owoców i warzyw. Niepodważalnym jest także fakt wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji przez Prezesa oraz to, że decyzją nr [...] z [...] października 2018 r. Prezes ARiMR stwierdził nieważność decyzji Marszałka W. L. ze względu na podpisanie tej decyzji przez osobę nieupoważnioną. Decyzję przedmiotową doręczono syndykowi masy upadłości L. (dalej SMU) w dniu 5 listopada 2018 r., który w dniu 12 listopada 2018 r. (w obowiązującym terminie) złożył od niej odwołanie do Ministra R. i R. W. (dalej MRiRW). Do daty założenia niniejszej skargi, SMU nie doręczono decyzji ostatecznej MRiRW rozstrzygającej definitywnie kwestię nieważności decyzji z września 2012 r. Powoduje to, że w obrocie prawnym pozostają: decyzja Marszałka W. L. z września 2012 r. i stwierdzająca jej nieważność nieostateczna decyzja Prezesa ARiMR z października 2018 r. W tym stanie zaskarżona decyzja Prezesa ARiMR z sierpnia 2019 r. pozostaje kolejnym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej dotyczącym uznania L. za organizację producentów owoców i warzyw tj. ponownie rozstrzyga sprawę załatwioną we wrześniu 2012 r. decyzją Marszałka W. L., której nieważności dotąd ostatecznie nie stwierdzono.

Z przedstawionych względów zdaniem Skarżącego zaskarżone decyzje Dyrektora L. O. R. ARiMR z dnia [...]grudnia 2018 r. i utrzymująca ją decyzja ostateczna Prezesa ARiMR wydane zostały w warunkach nieważności określonych w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie. W ocenie organu skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 365 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisy postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mianowicie z akt sprawy i treści zaskarżonej decyzji wynika, że organy, podejmując decyzję o odmowie uznania organizacji producentów owoców i warzyw, która została wydana po stwierdzeniu nieważności pierwotnej decyzji, wydanej przez Marszałka W. L. w dniu [...] września 2012 r. w sprawie uznania L. sp. z o.o. za organizację producentów "owoców", "warzyw" i "inne", prowadził postępowanie dowodowe odnośnie działalności producenta po dniu [...] września 2012 r.

Nadto organ, odmawiając uznania za organizację producentów, wskazał jako powód odmowy brak spełniania wymagań, które zostały określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72 i nast. (Dz. U. L. 347 z 20.12.2013, str. 671 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw i ich zrzeszeń oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2017 r., poz. 1823). Organ orzekał zatem na podstawie przepisów prawa materialnego, które nie obowiązywały w dniu [...] września 2012 r.

W ocenie Sądu organ nie mógł, orzekając w sprawie po stwierdzeniu nieważności decyzji, orzekać na podstawie innego stanu faktycznego i prawnego, niż ten, który był obowiązujący na datę zamknięcia postępowania dowodowego i moment wydawania decyzji, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności.

Trzeba bowiem wskazać, iż stwierdzenie nieważności decyzji powoduje jej całkowite wyeliminowanie z obrotu prawnego, powodując sytuację, tak jakby decyzja ta nigdy nie była wydana. Sprawę należy więc zakończyć wydaniem decyzji, ale stosując przepisy prawa obowiązujące w tamtym momencie, jak też odnosząc się do sytuacji dowodowej, która istniała na moment zakończenia postępowania dowodowego.

Orzekając po stwierdzeniu nieważności ponownie w sprawie organ "wchodzi" w sytuację, w której zostało zakończone postępowanie dowodowe oraz zamknięty stan faktyczny, winien zatem wydać tylko rozstrzygnięcie, które zastąpi decyzję, która została wyeliminowana.

Nie można w ocenie Sądu w takiej sytuacji wydawać decyzji na podstawie ponownie przeprowadzonego postępowania dowodowego, albowiem taka sytuacja jest możliwa tylko w przypadku wznowienia postępowania. Świadczy o tym niezbicie treść art. 151 § 1 w związku z art. 149 § 2 K.p.a., z których to przepisów wynika, że organ, orzekając po wznowieniu postępowania, wydaje decyzję po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Rozróżniając bowiem te dwa nadzwyczajne tryby wzruszenia decyzji ostatecznych nie można zapominać o tym, że w przypadku wznowienia postępowania mamy do czynienia z sytuacją, gdy wadami było obarczone postępowanie organu, prowadzące do wydania decyzji, natomiast odnośnie stwierdzenia nieważności wady tkwią co do zasady w treści samej decyzji, nie zaś w postępowaniu prowadzonym przed jej wydaniem.

W ocenie Sądu nie można bowiem doprowadzić do takiej sytuacji, że podmiot, który na moment wydawania decyzji spełniał wymagania odnośnie uznania go za organizację producentów, a nie spełniał ich sześć lat później, zostanie pozbawiony tej możliwości, lub też zmianie uległy przepisy prawa materialnego, uzależniające to uznanie, których strona składająca wniosek o uznanie nie mogła spełniać co do zasady w dacie składania swojego wniosku.

Organ, orzekając po wyeliminowaniu z obrotu decyzji poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Marszałka W. L. z dnia [...] września 2012 r., winien orzec o spełnianiu przez wnioskodawcę lub o niespełnianiu wymogów uznania organizacji producentów na dzień [...] września 2012 r., czyli na moment wydania decyzji, której nieważność została następnie orzeczona.

Nie można przy tym zapomnieć, że obowiązek stosowania przepisów prawa materialnego obowiązującego w okresie złożenia wniosku przez Skarżącą grupę wynika z treści przepisów tj. ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynku lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868 z późn. zm., dalej ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw) oraz rozporządzenia Ministra R. i R. W. z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2015 r. poz. 1530, dalej rozporządzenie wykonawcze) i z w przepisów unijnych.

Mianowicie przepis art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 6 organizacji rynków owoców i warzyw jest przepisem kompetencyjnym do wydania decyzji w sprawie uznania organizacji producentów i ich zrzeszeń. Powinien on być, zdaniem Sądu, uzupełniony wskazaniem przepisu przejściowego, zawartego w art. 11 pkt 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o A. R. R. i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1419). W wymienionej noweli kompetencje te zostały przeniesione na dyrektora oddziału terenowego Agencji R. R. poczynając od dnia 3 października 2015 r. (wniosek Strony skarżącej został wniesiony w 2012 r.). Natomiast przywołany art. 6 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw określał co powinien zawierać wniosek i jakie powinien mieć załączniki (statut lub umowę organizacji producentów, informacje o nr KRS). Wymienione załączniki nie donosiły się do wymagań materialnych przewidzianych w § 3 rozporządzenia wykonawczego oraz wymienionych w nim przepisach unijnych. Przepis rozporządzenia, w brzmieniu wówczas obowiązującym, stanowił:

"§ 3. 1. Podmiot zrzeszający producentów owoców i warzyw może zostać uznany za organizację producentów owoców i warzyw, jeżeli:

1) jest utworzony przez co najmniej 5 producentów, z których każdy wytwarza przynajmniej jeden z produktów wymienionych w grupach produktów, ze względu na które wnioskuje o uznanie i które zostały określone w załączniku do rozporządzenia;

2) przedłoży, wraz z numerem identyfikacyjnym, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - jeżeli został nadany, oraz z:

a) numerem PESEL, numerem identyfikacji podatkowej (NIP), jeżeli został nadany - w przypadku osoby fizycznej,

b) numerem identyfikacji podatkowej (NIP), numerem identyfikacyjnym krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON), jeżeli został nadany - w przypadku osoby prawnej i jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej,

c) numerem paszportu - w przypadku osoby nieposiadającej obywatelstwa polskiego - oświadczenia producentów, o których mowa w pkt 1, o nieprzynależności do innej wstępnie uznanej grupy producentów dla tej samej grupy produktów lub uznanej organizacji producentów dla tej samej grupy produktów;

3) łączna wartość produktów wytworzonych przez producentów, o których mowa w pkt 1, i sprzedanych w wybranym 12-miesięcznym okresie, rozpoczynającym się nie wcześniej niż dnia 1 stycznia trzeciego roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o uznanie organizacji producentów owoców i warzyw i kończącym się nie później niż dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o uznanie za organizację producentów owoców i warzyw, wynosi co najmniej 500 000 złotych;

4) spełni pozostałe warunki określone w art. 152, art. 153, art. 154 ust. 1 oraz art. 160 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 671, z późn. zm.) oraz warunek, o którym mowa w § 1 pkt 4 lit. f.

2. Podmiot zrzeszający producentów owoców i warzyw może zostać uznany za organizację producentów owoców i warzyw, jeżeli żaden z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, zwanych dalej "członkami organizacji", ani żadna inna osoba nie może posiadać więcej niż 49% udziałów lub akcji na zgromadzeniu wspólników lub walnym zgromadzeniu i nie może dysponować więcej niż 20% głosów na zgromadzeniu wspólników, walnym zgromadzeniu albo walnym zebraniu członków organizacji, także pośrednio:

1) przez:

a) dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników, walnym zgromadzeniu albo walnym zebraniu członków organizacji, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innej osoby prawnej będącej członkiem organizacji, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

b) uprawnienie do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu innej osoby prawnej będącej członkiem organizacji, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

c) uprawnienie do powoływania lub odwoływania większości członków organu nadzoru innej osoby prawnej będącej członkiem organizacji, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

2) gdy:

a) członkowie zarządu członka organizacji stanowią więcej niż połowę członków zarządu innej osoby prawnej będącej członkiem organizacji lub

b) bezpośrednio lub pośrednio dysponuje więcej niż 49% udziałów lub posiada więcej niż 20% głosów w spółce osobowej będącej członkiem organizacji, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub wywiera decydujący wpływ na działalność innego członka organizacji, w szczególności na podstawie umów.

3. Wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw może być uznana za organizację producentów owoców i warzyw, jeżeli spełnia warunki określone w ust. 1 i 2 oraz zrealizuje plan dochodzenia do uznania w zakresie określonym w art. 37 akapit 1 lit. c rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2011, str. 1, z późn. zm.)."

Przypomnieć też należy, że uznanie Strony skarżącej za organizację producentów owoców i warzyw poprzedzone było etapem tzw. wstępnego uznania grupy producentów i warzyw z realizacją określonego planu dochodzenia do uznania. W ramach tego etapu Strona skarżąca otrzymywała dofinansowanie ze środków unijnych na tworzenie organizacji i ułatwianie jej działalności administracyjnej oraz na prowadzone inwestycje.

Wskazane przez organ w zaskarżonej decyzji rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr. 1308/2013 r. (weszło w życie 1 stycznia 2014 r.) poprzedzone było rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. UE L nr 299, str.16). Przepisy rozporządzenia nr 1234/2007 przewidywały poza uznawaniem organizacji producentów owoców i warzyw również wstępne uznanie takich grup w państwach członkowskich, które przystąpiły do UE w dniu 1 maja 2004 r., tj.m.in. w Polsce.

Przepis art. 125e ww. rozporządzenia stanowił:

"Artykuł 125e Grupy producentów w sektorze owoców i warzyw

1. W państwach członkowskich, które przystąpiły do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r. lub później, lub które są położone w najbardziej oddalonych regionach Wspólnoty, o których mowa w art. 299 ust. 2 Traktatu, lub na mniejszych wyspach Morza Egejskiego, o których mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1405/2006, grupy producentów mogą być tworzone jako podmiot prawny lub jasno określone części podmiotów prawnych z inicjatywy rolników uprawiających co najmniej jeden produkt sektora owoców i warzyw lub produkty tego sektora przeznaczone wyłącznie do przetworzenia, w celu uzyskania decyzji o uznaniu ich za organizacje producentów. Takie grupy producentów mogą skorzystać z okresu przejściowego w celu spełnienia wymogów niezbędnych do uznania ich za organizacje producentów zgodnie z art. 122. W celu zakwalifikowania grupy przedstawiają one właściwemu państwu członkowskiemu podzielony na etapy plan dochodzenia do uznania, którego zatwierdzenie sygnalizuje początek okresu, o którym mowa w akapicie drugim, i stanowi wstępne uznanie. Okres przejściowy nie może przekraczać pięciu lat.

2. Przed zatwierdzeniem planu uznawania państwa członkowskie powiadamiają Komisję o swoich zamiarach i ich przewidywanych następstwach finansowych."

W tym samym rozporządzeniu w przepisie art. 103a przewidziano:

"Artykuł 103a Pomoc dla grup producentów

1. W trakcie okresu przejściowego dopuszczonego zgodnie z art. 125e państwa członkowskie mogą przyznać grupom producentów sektora owoców i warzyw utworzonych w celu ubiegania się o uznanie ich za organizacje producentów:

a) pomoc mającą na celu wsparcie tworzenia się tych organizacji i ułatwienie im działalności administracyjnej;

b) pomoc bezpośrednią lub za pośrednictwem instytucji kredytujących na pokrycie części inwestycji wymaganych do uzyskania decyzji o uznaniu i określonych w planie dochodzenia do uznania, o którym mowa w art. 125e ust. 1 akapit trzeci."

2. Pomoc, o której mowa w ust. 1 lit. a, podlega zwrotowi przez Wspólnotę zgodnie z przepisami, które powinna przyjąć Komisja, dotyczącymi finansowania takich środków i obejmującymi progi, pułapy oraz zakres finansowania przez Wspólnotę.

3. Pomoc, o której mowa w ust. 1 lit. a, ustalana jest dla każdej grupy producentów na podstawie wartości produkcji tej grupy wprowadzonej do obrotu i wynosi w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym i piątym roku:

a) odpowiednio 10%, 10%, 8%, 6% i 4% wartości produkcji wprowadzonej do obrotu w państwach członkowskich, które przystąpiły do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r. lub później;

b) odpowiednio 5%, 5%, 4%, 3% i 2% wartości produkcji wprowadzonej do obrotu w najbardziej oddalonych regionach Wspólnoty, o których mowa w art. 299 ust. 2 Traktatu, lub na mniejszych wyspach Morza Egejskiego, o których mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1405/2006 z dnia 18 września 2006 r. ustanawiające szczególne środki dotyczące rolnictwa dla mniejszych wysp Morza Egejskiego (163).

Te wartości procentowe mogą być zmniejszone w zależności od wartości produkcji wprowadzonej do obrotu przekraczającej ustalony próg. Do dopłat wypłacanych grupie producentów w danym roku można zastosować określony pułap."

Wskazać też należy, że pomimo, iż rozporządzenie nr 1234/2007 zostało w dniu 1 stycznia 2014 r. zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. to jednak nadal obowiązywało w myśl art. 231 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013 w określonym zakresie, tj. "wszystkie programy wieloletnie przyjęte przed dniem 1 stycznia 2014 r., po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia nadal podlegają stosownym przepisom rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, aż do wygaśnięcia tych programów."

W dniu 7 czerwca 2011 r. Komisja UE wydała rozporządzenie wykonawcze nr 543/2011 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U. UE. L nr 157, str.1). W art. 114 tegoż rozporządzenia, obowiązującym do 31 maja 2017 r., przewidziano działania i skutki nieprzestrzegania przez grupę kryteriów uznawania. Miedzy innymi możliwość wycofania uznania od dnia, w którym kryteria uznania przestały być spełniane, a jeżeli nie jest możliwe zidentyfikowania tego dnia, od daty stwierdzenia naruszenia.

Trzeba też wskazać, że zarówno rozporządzenie nr 1234/2007, jak i rozporządzenie nr 1308/2013 stanowiły o obowiązku prowadzenia kontroli przez państwa członkowskie w odniesieniu do organizacji producentów. Przepis art. 125b ust. 2 rozporządzenia nr. 1234/2007 stanowił, że państwa członkowskie: "w regularnych odstępach czasu przeprowadzają kontrole, aby upewnić się, czy organizacje producentów spełniają wymogi określone w niniejszym rozdziale, a w przypadku niespełnienia tych wymogów lub nadużyć dotyczących przepisów zawartych w niniejszym rozporządzeniu nakładają kary na te organizacje i, jeśli to konieczne, wycofują ich uznanie.

Natomiast rozporządzenie 1308/2013 zawiera podobną regulacje w art. 154 ust. 4 litera "b" i "c", tj. państwa członkowskie: "przeprowadzają w ustalonych przez siebie odstępach czasu kontrole, aby sprawdzić, czy uznane organizacje producentów stosują się do przepisów niniejszego rozdziału;" (...) "w przypadku niestosowania się do przepisów niniejszego rozdziału lub nieprawidłowości w stosowaniu środków przewidzianych w niniejszym rozdziale nakładają na te organizacje i zrzeszenia mające zastosowanie kary, które określają, a w razie konieczności decydują czy uznanie powinno zostać cofnięte;".

Trzeba też wskazać, że w regulacji krajowej, tj. w art. 38n ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 401 j.t., z późn. zm.), przewidziano, iż: " 1. Dyrektor oddziału terenowego Agencji przeprowadza, co najmniej raz na dwa lata, kontrole uznanych organizacji i zrzeszeń w zakresie określonym przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi uznawania organizacji producentów i zrzeszeń organizacji producentów oraz organizacji międzybranżowych. 2. Do kontroli, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy dotyczące czynności sprawdzających."

Z zestawienia tych wszystkich powołanych regulacji wynika zatem w ocenie Sądu, że zasadnym jest orzekanie - po złożeniu wniosku o uznanie - o spełnianiu (lub nie) warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania, a poprzez to do uznania (lub nie) podmiotu za organizację producentów, biorąc pod uwagę postępowanie dowodowe zgromadzone na moment wydania decyzji, której następnie stwierdzono nieważność.

Przepisy unijne, jak i krajowe stanowiły bowiem o obowiązku organu krajowego do przeprowadzania kontroli u uznanych organizacji producentów owoców i warzyw z celem sprawdzenia stosowania przepisów, które to przepisy obowiązywały tę grupę już na etapie dochodzenia do uznania. Żaden ze wskazanych przepisów nie zakreśla granic czasowych, mających być objętych kontrolą. Tą granicą są dane od kiedy grupa była zobowiązana stosować wspomniane przepisy.

W tym stanie rzeczy ustalenia, które zostały poczynione odnośnie funkcjonowania Skarżącej grupy po wrześniu 2012 r. mogły być przedmiotem kontroli jej funkcjonowania, nie zaś samego uznania jako takiego.

Powyższe naruszenia świadczą nie tylko o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 § 1 K.p.a., w związku z art. 104 K.p.a., lecz również art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a., który nakazuje organom administracji publicznej prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, jak też art. 11 K.p.a., nakładający obowiązek przekonywania strony.

W ocenie Sądu organ, ponownie rozpoznając sprawę, winien też odnieść się i ustalić ponad wszelką wątpliwość kwestię związaną z twierdzeniem Skarżącego, iż w dniu 12 listopada 2018 r. (w obowiązującym terminie) złożył odwołanie do Ministra na decyzję Prezesa A. R. M.i R. nr [...] z [...] października 2018 r. dot. stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka W. L. znak [...] z dnia [...]września 2012 r.

Organ winien wezwać Skarżącego do potwierdzenia jego twierdzeń odnośnie tej kwestii, a następnie wydać stosowną decyzję zgodnie z wytycznymi niniejszego wyroku.

Ponownie orzekając w sprawie organy ARMiR dostosują się do wskazań zawartych w niniejszym wyroku i uwzględnią ocenę prawną w nim wyrażoną, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu przyszłej decyzji, spełniającej wymogi art. 107 § 3 K.p.a.

Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. , w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą i orzekł jak w pkt 1 wyroku.

Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.

Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 200 zł, stanowiącą równowartość uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.