Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 482/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1, art. 6c ust. 9
journal: Dz.U. 2021 poz 573
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
article: art. 124, art. 98
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uchyla zaskarżoną decyzję oraz postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...], nr [...] i postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...], nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. Ś. (zwaną dalej stroną, wnioskodawczynią lub skarżącą) jest decyzja Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. - wydana przez Sekretarza Zespołu działającego z upoważnienia Przewodniczącego Zespołu - z dnia [...], nr [...], umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Zaskarżona decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 6 kwietnia 2018 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. orzeczeniem z dnia 23 maja 2018 r, nr [...], postanowił nie zaliczyć M. Ś. do stopnia niepełnosprawności z uwagi na stwierdzenie, że posiadany przez stronę rodzaj schorzenia oraz jego następstwa funkcjonalne nie uzasadniają zaliczenia jej do osób niepełnosprawnych. Jako podstawę prawną orzeczenia wskazano art. 6b ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511 [na dzień orzekania przez organ odwoławczy - Dz. U. z 2021 r. poz. 573 - dopisek Sądu]), zwanej dalej ustawą. Orzeczenie podpisał Przewodniczący Składu Orzekającego.

W odwołaniu od ww. orzeczenia M. Ś. zarzuciła, że rozstrzygnięcie zapadło bez przeprowadzenia jakichkolwiek badań, spytano ją jedynie o personalia, wiek oraz wagę ciała, a także jaki ma wzrok i jak wyglądają jej warunki mieszkaniowe. Tymczasem cierpi ona na wiele chorób (opisanych w odwołaniu), regularnie leczy się u lekarzy o różnych specjalnościach, w październiku 2017 r. przeszła operację ortopedyczną i oczekuje na następną. Poza tym podniosła, że utrzymuje się ze środków z pomocy społecznej, mieszka sama, a jej warunki mieszkaniowe są złe.

Pismem z dnia 28 czerwca 2018 r. Przewodniczący Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. zawiadomił wnioskodawczynię o potrzebie uzupełnienia dokumentacji medycznej o aktualną konsultację kardiologiczną i echo serca oraz aktualną konsultację pulmonologiczną i spirometrię, a także o konieczności przedstawienia tej dokumentacji organowi do dnia 12 lipca 2018 r. Jednocześnie pouczono ją o możliwości wystąpienia z prośbą o zawieszenie postępowania w razie braku możliwości złożenia dokumentacji w wyznaczonym terminie.

Na wniosek M. Ś. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 98 i art. 101 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), zawiesił postępowanie w sprawie do czasu wystąpienia przez stronę o podjęcie zawieszonego postępowania. W postanowieniu zawarto informację o możliwości jego zaskarżenia oraz pouczono stronę, że brak zgłoszenia prośby o podjęcie postępowania w okresie trzech lat od daty jego zawieszenia spowoduje uznanie, iż żądanie wszczęcia postępowania zostało wycofane. Postanowienie to podpisał Przewodniczący Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O.

Z kolei postanowieniem z dnia [...]., nr [...] - na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej w skrócie K.p.a. - Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. podjął z urzędu zawieszone postępowanie w przedmiotowej sprawie z uwagi na to, że w ciągu trzech lat, tj. do dnia [...] 2021 r., strona nie zwróciła się z prośbą o podjęcie zawieszonego postępowania. Jednocześnie pouczono stronę o możliwości wniesienia zażalenia. Postanowienie to podpisał Sekretarz Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. działający z upoważnienia Przewodniczącego Zespołu.

W dniu [...] Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. podjął również kolejny akt, czyli decyzję - o tym samym numerze co postanowienie w przedmiocie podjęcia postępowania - którą umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w efekcie podjętego postępowania ustalono, iż nie istnieją podstawy do merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Dalej ponownie podniósł, że w ciągu trzech lat od zawieszenia postępowania, tj. do dnia [...]., strona nie zwróciła się z prośbą o jego podjęcie, dlatego uznał, że żądanie wszczęcia postępowania zostało wycofane. Mając to na uwadze, umorzył postępowanie odwoławcze.

W skardze na powyższą decyzję M. Ś. zarzuciła, że niesłusznie umorzono postępowanie prowadzone na podstawie jej wniosku. Domagała się rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, ponieważ "przez półtora roku była pandemia", a skarżąca jest "w grupie wysokiego ryzyka" zachorowania. Ponadto przez półtora roku ma z lekarzami kontakt tylko telefoniczny. Kolejny raz podniosła, że organ pierwszej instancji nie działał prawidłowo, bo orzekający w jej sprawie lekarz nie zapoznał się z dokumentacją medyczną, nie przeprowadził badania i po paru chwilach rozmowy stwierdził, że skarżąca jest zdrowa. Ponownie zaznaczyła, że od wielu lat cierpi na różne schorzenia, regularnie przyjmuje leki, jest pod stałą opieką lekarską, a ze względów zdrowotnych musiała przeprowadzić się do córki. Jeśli zaś chodzi o lekarzy specjalistów, to ma zaplanowane wizyty. Dodała, że w dalszym ciągu korzysta z pomocy społecznej, ponieważ jej sytuacja materialna jest trudna. Zarejestrowała się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, ale nie ma przyznanego prawa do zasiłku. Natomiast do pracy nikt jej nie przyjmie, bo ciągle choruje.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi, uznając ją za bezzasadną w świetle art. 98 § 2 K.p.a. Akcentował, że skarżąca została poinformowana o skutkach niezwrócenia się w odpowiednim terminie z wnioskiem o podjęcie postępowania. Wyjaśnił, że trzyletni termin zawieszenia postępowania rozpoczął bieg [...] 2018 r. i zakończył się [...] 2021 r., zaś w okolicznościach sprawy prawidłową formą załatwienia wniosku było umorzenie postępowania odwoławczego w przedmiocie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, po wcześniejszym podjęciu postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Odnotować również trzeba, że z mocy art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Istotą konstrukcji ukształtowanej przepisem art. 135 P.p.s.a. jest powiązanie obowiązku sądu orzekania "w głąb sprawy" z przesłanką niezbędności takiego rozstrzygnięcia dla jej końcowego załatwienia. W świetle podstawowego celu kontroli, określonej w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, należy przyjąć, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest - przez wydanie orzeczenia - stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodna z prawem. Sąd ten powinien więc posiadać uprawnienia do orzekania "w głąb" sprawy i pozbawienia bytu prawnego wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, niezgodnych z prawem. Inne - węższe - określenie zakresu orzekania przez sąd administracyjny oznaczałoby, że sąd ten jest bezsilny wobec naruszeń prawa ustalonych w toku rozpoznania skargi i że po przeprowadzeniu przez niego kontroli, obejmującej wszystkie rozstrzygnięcia w sprawie, mogłyby pozostać w obrocie prawnym rozstrzygnięcia niezgodne z prawem (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Wolters Kluwer, wyd. 6, Warszawa 2016, s. 798-799 i powołane tam orzecznictwo oraz piśmiennictwo). Omawiana regulacja pozwala zatem sądowi na ingerencję w sferę rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie tego, które jest skarżone, o ile mieszczą się one w pojęciu sprawy będącej przedmiotem postępowania sądowego. Niewątpliwie z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, ponieważ Sąd kontrolą legalności objął nie tylko zaskarżoną decyzję, ale również postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...] o podjęciu postępowania oraz postanowienie tego organu z dnia [...] o zawieszeniu postępowania. Zdaniem składu orzekającego wyeliminowanie z obrotu prawnego - oprócz kwestionowanej decyzji - także wskazanych postanowień stało się konieczne, gdyż służy to końcowemu załatwieniu sprawy. Stwierdzić również trzeba, że przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności wymienionych powyżej aktów wykazała, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W pierwszej kolejności odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 6 ust. 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, nadal zwanej ustawą, do merytorycznego orzekania o niepełnosprawności powołane są zespoły powiatowe (jako pierwsza instancja) i wojewódzkie (jako druga instancja). Orzekają one m.in. na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego lub, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej (art. 6b ust. 1 ustawy). Wskazać również trzeba, że szczegółowe zasady wydawania orzeczeń, o których mowa w art. 5a ustawy, orzekania o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności, tryb postępowania przy orzekaniu, skład i sposób powoływania oraz odwoływania członków zespołów orzekających, a także sposób działania wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności i powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności określa wydane - na podstawie delegacji ustawowej z art. 6c ust. 9 ustawy - rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2021 r. poz. 857), zwane dalej rozporządzeniem. W § 2 rozporządzenia wskazano, że powiatowe i wojewódzkie zespoły wydają orzeczenia o: 1) niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia; 2) stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia; 3) wskazaniach do ulg i uprawnień osób posiadających orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy, o których mowa w art. 5 i 62 ustawy. Z kolei przepis § 7 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia stanowi, że wniosek o wydanie orzeczenia, o którym mowa w § 2 pkt 1 i 2, rozpatruje co najmniej dwuosobowy skład orzekający, zaś wniosek o wydanie orzeczenia, o którym mowa w § 2 pkt 3, rozpatruje jednoosobowo lekarz - członek powiatowego zespołu. Powiatowy zespół wydaje też orzeczenia o umorzeniu postępowania w przypadku zgonu osoby zainteresowanej lub dziecka i w razie wycofania wniosku (§ 12 rozporządzenia). Natomiast z § 17 rozporządzenia wynika, że w postępowaniu odwoławczym przed wojewódzkim zespołem, w sprawach o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności stosuje się odpowiednio tryb postępowania przed powiatowym zespołem. Stosownie do § 19 ust. 1 rozporządzenia przewodniczący powiatowego zespołu oraz wojewódzkiego zespołu wyznaczają skład orzekający, w tym przewodniczącego, spośród członków zespołu posiadających zaświadczenia, o których mowa w § 23 ust. 1. W myśl § 19 ust. 2 rozporządzenia przewodniczącym składu orzekającego jest lekarz specjalista lub lekarz posiadający specjalizację co najmniej I stopnia, w szczególności w wymienionych w tym przepisie dziedzinach medycyny. W § 19 ust. 3 pkt 1-4 rozporządzenia określono zaś skład organu do wydawania innych procesowych rozstrzygnięć w tych sprawach, stanowiąc, że powiatowy i wojewódzki zespół, w składzie: przewodniczący zespołu oraz sekretarz lub wyznaczony przez przewodniczącego zespołu członek zespołu, wydaje: 1) orzeczenie o umorzeniu postępowania; 2) postanowienie w sprawie: a) uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, b) odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, d) niedopuszczalności wniesienia odwołania; 3) zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz o wyznaczeniu nowego terminu do jej załatwienia; 4) decyzje w sprawie uchylenia, zmiany oraz stwierdzenia nieważności orzeczeń, o których mowa w § 2. Wedle § 19 ust. 4 rozporządzenia przewodniczący powiatowego zespołu oraz wojewódzkiego zespołu mogą w formie pisemnej upoważnić członka zespołu do załatwiania spraw w jego imieniu w zakresie określonym przepisami niniejszego rozporządzenia. W tym miejscu odnotowania jeszcze wymaga, że porównanie treści przepisu § 19 rozporządzenia w jego brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji z przepisem obowiązującym w dacie podjęcia postanowienia o zawieszeniu postępowania z dnia [...] prowadzi do wniosku, że regulacja ta w kwestiach zasadniczych, mających znaczenie przy ocenie prawidłowości kontrolowanych aktów, nie uległa istotnym zmianom. W związku z tym przedstawione poniżej rozważania są aktualne zarówno w odniesieniu do treści omawianego przepisu w jego brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, jak i w brzmieniu poprzednio obowiązującym.

W ocenie Sądu z przytoczonych przepisów wynika, że zarówno zespoły powiatowe, jak i zespoły wojewódzkie są organami kolegialnymi, które wydają rozstrzygnięcia dotyczące ustalenia niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności w składzie co najmniej dwuosobowym, przy czym - co do zasady - przewodniczącym składu orzekającego jest lekarz - specjalista w dziedzinie odpowiedniej do choroby zasadniczej, wyznaczony przez przewodniczącego powiatowego zespołu. Przepis § 19 ust. 2 rozporządzenia jest przepisem ogólnym i określa zasadę ustalania składu orzekającego w zespołach. Natomiast wyjątki od tej zasady zostały określone w § 19 ust. 3 rozporządzenia, który enumeratywnie wymienia rodzaje rozstrzygnięć o charakterze formalnym, wydawane przez powiatowy zespół i wojewódzki zespół w odmiennym składzie, tj. w składzie: przewodniczący zespołu oraz sekretarz lub wyznaczony członek zespołu. W przepisie § 19 ust. 3 rozporządzenia nie wymieniono ani postanowienia o zawieszeniu postępowania, ani postanowienia o podjęciu postępowania. W orzecznictwie prezentowany jest jednak pogląd, który skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że w przypadku wydania postanowień i decyzji, które nie zostały wymienione w § 19 ust. 3 rozporządzenia, skład zespołu powinien zostać wyznaczony na zasadzie ogólnej przewidzianej w § 19 ust. 2 rozporządzenia w zw. z § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia (por. przykładowo wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 14/19; wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 listopada 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1313/20, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stosownie do powyższego przyjąć zatem trzeba, że podjęte w rozpoznawanej sprawie przez organ odwoławczy postanowienie z dnia [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jak również postanowienie z dnia [...] o podjęciu zawieszonego postępowania, choć są rozstrzygnięciami proceduralnymi, powinny być wydane przez uprawniony organ, czyli przez skład orzekający merytorycznie w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Innymi słowy, w omawianym przypadku nie ma zastosowania § 19 ust. 3 rozporządzenia, tylko § 19 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia. Tymczasem w niniejszej sprawie ww. postanowienia zostały podpisane - odpowiednio - przez Przewodniczącego Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. i przez sekretarza Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O.- działającego z upoważnienia Przewodniczącego Zespołu. Akty te zostały więc wydane w nieprawidłowym składzie, bo niezgodnym z § 19 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia. W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że organ niewłaściwie zastosował art. 124 § 1 K.p.a., określający istotne elementy postanowienia, w tym oznaczenie organu administracji publicznej, w związku z § 19 ust. 3 rozporządzenia. Jednocześnie, zdaniem Sądu, przyjąć trzeba, że stwierdzona wadliwość ocenianych postanowień nie stanowi rażącego naruszenia prawa, skoro w sprawie występowały wątpliwości w zakresie przepisów określających skład wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności, który winien orzekać w przedmiocie podjęcia i zawieszenia postępowania. Podobny pogląd wyrażono również w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. cyt. wyżej wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1313/20; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 14/19).

Natomiast odnośnie do orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia 9 sierpnia 2021 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dostrzec trzeba, że taką formę rozstrzygnięcia przewiduje powołany wyżej § 19 ust. 3 rozporządzenia. Na mocy tego przepisu powiatowy zespół i wojewódzki zespół wydaje m.in. orzeczenie o umorzeniu postępowania w składzie dwuosobowym (przewodniczący zespołu oraz sekretarz lub wyznaczony przez przewodniczącego zespołu członek zespołu). Tymczasem zaskarżoną decyzję z dnia [...] . podpisał tylko sekretarz Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O.- upoważniony przez Przewodniczącego Zespołu. W omawianym obecnie przypadku organ odwoławczy niewątpliwie naruszył art. 124 § 1 K.p.a. i § 19 ust. 3 rozporządzenia, orzekając w niewłaściwym składzie.

Już tylko z ukazanych wyżej powodów należało uznać, że kontrolowane rozstrzygnięcia organu drugiej instancji podlegają uchyleniu jako wadliwe.

W sprawie nie można jednak nie dostrzec, że organ odwoławczy wydał postanowienie o podjęciu postępowania również z naruszeniem art. 98 § 2 K.p.a. Zgodnie z art. 98 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Z kolei art. 98 § 2 K.p.a. stanowi, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w piśmiennictwie trafnie przyjmuje się, że podjęcie postępowania zawieszonego na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. na wniosek strony jest możliwe wyłącznie na żądanie strony, na której wniosek postępowanie zawieszono. Przepis stanowiący o fakultatywnym zawieszeniu postępowania nie przewiduje natomiast możliwości podjęcia postępowania z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2078/19; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 49/21; K. Wojciechowska [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2015 r., wyd. 2, s. 493). W okolicznościach niniejszej sprawy niewątpliwe postępowanie zostało zawieszone na wniosek skarżącej, a zatem organ nie był uprawniony do jego podjęcia z urzędu. Poza tym organ w podstawie prawnej analizowanego postanowienia powołał się na art. 97 § 2 K.p.a., podczas gdy nie wystąpiły przesłanki określone tym przepisem, a z uzasadnienia rozstrzygnięcia wyraźnie wynika, że podjęcie postępowania nastąpiło z uwagi na upływ trzech lat od daty zawieszenia postępowania na wniosek strony.

Końcowo podkreślić trzeba, że wadliwości polegające na podjęciu aktu z naruszeniem przepisów o postępowaniu należało wziąć pod uwagę w pierwszej kolejności. Dlatego Sąd nie mógł poddać weryfikacji merytorycznego stanowiska organu w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Kontrola ta może mieć miejsce dopiero wówczas, gdy decyzja zostaje podjęta w postępowaniu prowadzonym z zachowaniem wymogów procedury.

W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.- uchylił zaskarżoną decyzję oraz postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...] i postanowienie tego organu z dnia [...], o czym orzekł w sentencji wyroku.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.