Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 156/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 4 w zw. z art. 15 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędzia NSA Marek Stojanowski Protokolant: sekretarz sądowy Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Radziejowice o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Radziejowice a Wójtem Gminy Lipce Reymontowskie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku T. Z. o umieszczenie w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Wójta Gminy Lipce Reymontowskie jako organ właściwy do rozpoznania wniosku


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 22 sierpnia 2011 r. T. Z. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Lipcach Reymontowskich o umieszczenie w domu pomocy społecznej.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wójt Gminy Lipce Reymontowskie przekazał do rozpatrzenia według właściwości Wójtowi Gminy Radziejowice ww. sprawę w celu jej załatwienia.

Wnioskiem z dnia 29 września 2011 r. Wójt Radziejowic wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Lipce Reymontowskie a Wójtem Gminy Radziejowice w sprawie skierowania T. Z. do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 12 września 2011 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Radziejowicach przeprowadził wywiad środowiskowy, z którego wynika, że T. Z. w związku ze swoim stanem zdrowia przebywała czasowo u wnuczki B. W. w miejscowości P. Obecnie przebywa natomiast gościnnie u W. K. pod adresem [...].

W ocenie organu o zamiarze T. Z. stałego pobytu na terenie gminy Lipce Reymontowskie świadczy: 1) zameldowanie na pobyt stały w miejscowości R., 2) pozostawienie tam rzeczy osobistych, również o wartości emocjonalnej, przebywanie na terenie gminy Radziejowice spowodowane sytuacją przymusową – zdrowotną, co wiąże się z koniecznością pomocy osoby bliskiej, 4) treść oświadczenia wnioskodawcy oraz W. K., 5) posiadanie prawa do lokalu mieszkalnego w stałym miejscu zameldowania, 6) niedokonanie czynności meldunkowych na terenie gminy Radziejowice.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 7 listopada 2011 r. Wójt Gminy Lipce Reymontowskie wskazał, że miejscem zamieszkania T. Z. od stycznia 2010 r. była wieś P. położona w gminie Radziejowice, gdzie mieszka jej wnuczka B. W. Od listopada 2010 r. T. Z. przeprowadziła się natomiast do wsi N., także położonej na terenie gminy Radziejowice.

Ponadto organ podniósł, że nieruchomość w R. stanowi dom rodzinny męża T. Z. – C. Nieruchomość, na której stoją zabudowania jest na dzień dzisiejszy własnością Skarbu Państwa, natomiast zabudowania mogą stanowić majątek C. Z. po rodzicach, ale dopiero po przeprowadzeniu postępowania spadkowego. Dom rodzinny wnioskodawczyni znajduje się zaś w G., gmina P.

T. Z. nie korzysta również z usług opieki zdrowotnej w rejonie jej miejsca zameldowania od 15 listopada 2010 r. Korzysta natomiast z usług opieki zdrowotnej w rejonie jej faktycznego zamieszkania, tj. NZOZ Medycyna Rodzinna w Osuchowie filia Radziejowice.

Pomimo złożonych oświadczeń nie jest zasadnym przyjęcie, że T. Z. posiada w R. miejsce zamieszkania. Dom w R. jest pusty, a mąż pani Z. zamieszkuje w Ł. Wobec powyższego samodzielne zamieszkiwanie przez nią w R. – z uwagi na jej stan zdrowia – jest wykluczone.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepis art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Nie dotyczy to jednak spraw - jak w tym przypadku - związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej właściwą do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej).

Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania", należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia ww. pojęcia zawartego w art. 25 k.c. Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, należy uznać, że przesłanki miejsca zamieszkania T. Z. w rozumieniu art. 25 k.c. spełnia miejscowość R. Nie można za taką miejscowość uznać miejscowości P. czy też N. położonych na terenie gminy Radziejowice, w których pobyt wnioskodawczyni wiązał się z jej sytuacją zdrowotną i koniecznością pomocy osób bliskich.

Miejscem zamieszkania T. Z. jest miejscowość R., w której wnioskodawczyni zamieszkiwała przed pobytem w P. i N. i w której jest zameldowana na pobyt stały. Sama zainteresowana tę miejscowość wskazuje jako swoje miejsce zamieszkania, podkreślając swój związek emocjonalny z R. a zatem uważa je za ośrodek swych osobistych i majątkowych interesów.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.