Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 435/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Dorota Dąbek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007r. sprawy ze skarg Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w k.z dnia 8 marca 2006r. nr [...] z dnia [...] marca 2006r. z dnia [...] marca 2006r. z dnia [...] marca 2006r. z dnia [...] marca 2006r. zdnia[...]marca2006r. z dnia [...] marca 2006r. z dnia [...] marca 2006r. nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] skargi oddala w przedmiocie długu celnego


UZASADNIENIE

W okresie od dnia [...].2003r. do dnia [...].06.2003 r. na podstawie niżej wymienionych zgłoszeń celnych i świadectw przewozowych EUR 1:

1. SAD Nr [...], EUR 1nr [...],

2. SAD Nr [...], EUR 1 nr [...],

3. SAD Nr [...] EUR 1 nr [...],

4. SAD Nr [...], EUR 1 nr [...],

5. SAD Nr [...], EUR 1 nr [...],

6. SAD Nr [...] , EUR 1 nr [...],

7. SAD Nr [...], EUR 1 nr [...],

8. SAD Nr [...], EUR 1 nr [...],

skarżące Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" Spółka, z o. o. z siedzibą w K., zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym importowany z T. towar w postaci różnorodnej odzieży, wyrobów z tworzywa sztucznego i wyrobów tekstylnych.

W wyniku weryfikacji zadeklarowanej przez skarżącą wartości celnej towaru Naczelnik Urzędu Celnego II w K. zakwestionował tę wartość na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego, a następnie uznał ww. zgłoszenia celne za nieprawidłowe w tej części i orzekł w tym zakresie, ustalając tę wartość na podstawie art.29 Kodeksu celnego, decyzjami:

1. z dnia [...].06.2003r, nr [...],

2. z dnia [...]. 06.2003r. nr [...],

3. z dnia [...] 07.2003r. nr [...],

4. z dnia [...]. 06.2003r. nr [...],

5. z dnia [...]. 07.2003r. nr [...],

6. z dnia [...]. 03.2003r. nr [...],

7. z dnia [...]. 03.2003r. nr [...],

8. z dnia [...]. 03.2003r. nr [...],

Zmiana wartości celnej nie miała wpływu na kwotę długu celnego w związku z przedłożeniem przez skarżącą świadectw przewozowych EUR 1 i zastosowaniem wobec całego towaru obniżonej stawki celnej w wysokości 0%.

Następnie w celu sprawdzenia autentyczności załączonych do przedmiotowych zgłoszeń celnych świadectw przewozowych EUR 1 zostały one przesłane do [...] władz celnych w celu ich weryfikacji.

Pismem z dnia [...].08.2005r. nr [...], [...] władze celne poinformowały, że przesłane świadectwa przewozowe EUR 1 nie zostały wystawione i potwierdzone przez turecki urząd celny oraz, że pieczęć z pola 11 tych dokumentów nie należy do tureckich władz celnych, dlatego też towary objęte tymi świadectwami nie podlegają preferencyjnemu traktowaniu.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w K., działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wznowił postępowania w przedmiotowych sprawach w celu określenia prawidłowych kwot długu celnego.

W toku prowadzonego postępowania skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii niezależnych biegłych na okoliczność, czy zakwestionowane świadectwa przewozowe EUR-1 nr jw. są fałszywe oraz o wezwanie [...] władz celnych do zwrotu oryginałów tych dokumentów.

Postanowieniami z dnia [...].12.2005 r. organ celny odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów uznając, że okoliczność, która miałaby być udowadniana, została wystarczająco udowodniona urzędowym dokumentem tureckich władz celnych.

Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzjami:

1. z dnia [...].12.2005r, nr [...],

2. z dnia [...].12.2005r., nr[...],

3. z dnia [...].12.2005r., nr [...],

4. z dnia [...].12.2005r., nr [...],

5. z dnia [...]12.2005r, nr [...],

6. z dnia [...].01.2006r., nr [...]

7. z dnia [...] .01.2006r, nr [...],

8. z dnia [...].01.2006r, nr [...],

uchylił prawomocne decyzje z dnia [...].06.2003r., [...].06.2003r., [...].07.2003r., [...].06.2003r., [...].07.2003r, i z dnia [...].03.2003r. w części dotyczącej stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego i orzekł w tym zakresie określając kwoty długu celnego z zastosowaniem do części towaru autonomicznej stawki celnej w wysokości 30%, 40% i 60%, a do pozostałych towarów - konwencyjnej stawki celnej w wysokości 9%, 12%, 15% i 18% ich wartości celnej.

Skarżąca odwołała się od powyższych decyzji wnosząc o ich uchylenie w całości. Decyzjom organu pierwszej instancji zarzucono rażące naruszenie art. 121 § 1 i art. 123, art., 180 § 1, art. 187 §1, art. 188 i art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej a także błędną wykładnię art. 31 i art. 32 Protokołu 3 do Umowy o Wolnym Handlu zawartej pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką [...] 4.10.1999 r.

Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu odwołań, decyzjami:

1. z dnia 8.03.2006r, nr [...],

2. z dnia 8.03.2006r., nr [...],

3. z dnia 8.03.2006r., nr [...],

4. z dnia 8.03.2006r., nr [...],

5. z dnia 8.03.2006r., nr [...]

6. z dnia 29.03.2006r., nr [...],

7. z dnia 31.03.2006r, nr [...],

8. z dnia 29.03.2006r., nr [...],

uchylił zaskarżone decyzje w części dotyczącej podstawy prawnej odsetek wyrównawczych i w tym zakresie orzekł (co nie jest przedmiotem skargi), w pozostałej części zaskarżone decyzje organu celnego l instancji utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu wydanych decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ l instancji słusznie, co do zasady, wznowił w niniejszych sprawach postępowania, zastosował jednakże nieprawidłowy przepis, tzn. art. 240 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zamiast art. 240 §1 pkt 5 ww. ustawy.

W przedmiotowych sprawach dowody w postaci wyniku weryfikacji świadectw przewozowych EUR 1 są dowodami nowym i istotnymi dla tej sprawy. Jak wynika z przeprowadzonych weryfikacji już w dniu wystawienia przedmiotowych świadectw nie spełniały one wymogów Protokołu nr 3 do Umowy o Wolnym Handlu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką [...] uprawniających do preferencyjnego traktowania. A zatem te nowe okoliczności istniały w dniu wydania decyzji ostatecznych Naczelnika Urzędu Celnego II w K. tylko, że nie były znane organowi celnemu w dniu wydania tych decyzji.

Prawidłowym trybem wznowienia postępowań w rozpatrywanych sprawach powinien być, zatem art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Powyższe uchybienie -w ocenie organu odwoławczego - nie miało wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcia.

Odnośnie kwoty długu celnego organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązująca w dniu dokonania zgłoszeń celnych Taryfa celna oraz postanowienia art. 13 i 16 Protokołu nr 3 Umowy o Wolnym Handlu między Rzeczpospolitą Polską a Republiką [...], sporządzoną w Ankarze dnia 4 października 1999r., wprowadzały możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia określonych warunków, w tym m.in. pochodzenie towaru musiało być udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze.

Skarżąca do zgłoszeń celnych dołączyła świadectwa przewozowe EUR 1, wystawione przez tureckie władze celne. Na etapie przyjmowania zgłoszeń celnych prawidłowość formalna tych dokumentów nie została zakwestionowana przez organ celny, w rezultacie przy dopuszczaniu towaru do obrotu na polskim obszarze, zostały zastosowane obniżone 0% stawki celne.

W myśl art. 83 Kodeksu celnego, organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Korzystając z tych uprawnień Naczelnik Urzędu Celnego przesłał do weryfikacji władz celnych kraju eksportu przedstawione przez skarżącą świadectwa przewozowe EUR 1 w trybie art.32 pkt 1 Protokołu Nr 3 ww. Umowy. Weryfikacja ta okazała się negatywna tzn. ujawniła stan faktyczny i prawny odmienny od zadeklarowanego przez skarżącą w zgłoszeniach celnych.

Organ odwoławczy podniósł, że weryfikacja przeprowadzona zgodnie z art.32 ust.3 przez władze celne kraju eksportu jest jedyną przewidzianą przez Protokół Nr 3 ww. Umowy formą kontroli dowodów pochodzenia towaru, a wynik jej jest rozstrzygający dla władz celnych kraju importu. Konsekwencją powyższych ustaleń było określenie kwot długu celnego z pominięciem preferencji.

W odwołaniach skarżąca zakwestionowała zasadność wyniku weryfikacji ww. świadectw przewozowych zarzucając, iż tureckie władze celne w swojej odpowiedzi nie powołały się na jakiekolwiek czynności weryfikacyjne, a ponadto z pisma tych władz nie sposób było ustalić, kto i gdzie dokonywał weryfikacji przesłanych dokumentów, jak również, na jakiej podstawie uznano, że pieczęć w polu 11 nie należy do tureckich władz celnych. Skarżąca podniosła, że nie wiadomo nic na temat metody weryfikacji, brak było informacji, czy przeprowadzono jakąś ekspertyzę przez biegłych, zaś cała ocena zawarta została w dwóch krótkich i lakonicznych zdaniach nie popartych żadnymi bliższymi informacjami o przeprowadzonych czynnościach.

W odpowiedzi na te zarzuty organ odwoławczy wyjaśnił, że pisemna odpowiedź tureckich władz celnych jest urzędowym dokumentem w rozumieniu art.194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, tzn. że towarom objętym zakwestionowanymi zgłoszeniami celnymi nie przysługuje status preferencyjnego pochodzenia, a w konsekwencji wobec importowanych towarów nie mogły być zastosowane obniżone stawki celne.

Organy celne nie mają prawa kwestionowania uzyskanych oficjalną drogą wyników weryfikacji, ani domagać się szczegółowego wyjaśnienia, w jaki sposób władze celne kraju eksportu ustaliły, że świadectwo przewozowe EUR 1 nie stanowi prawidłowego dowodu pochodzenia.

Skarżąca zarzuciła również w odwołaniach, że polskie władze celne poddały zgłoszenia celne i dołączone do nich dokumenty kontroli oraz przeprowadziły rewizję celną towaru w momencie objęcia towarów wnioskowaną procedurą. Zgodnie z art. 70 §1 Kodeksu celnego organ kontrolujący mógł zażądać, zdaniem skarżącej, przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniach. Skoro organ celny nie zażądał dodatkowych dokumentów, to należy uznać, że wszystkie kontrolowane dokumenty i dane w nich zawarte były w ocenie organu prawidłowe.

Ustosunkowując się do powyższego zarzutu, organ odwoławczy wyjaśnił, iż art. 70 § 1 Kodeksu celnego daje organom celnym prawo dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego przed zwolnieniem towaru do obrotu na polskim obszarze celnym i na tym etapie postępowania przedłożone świadectwa przewozowe EUR 1 spełniały wszystkie formalne wymogi i nie było podstaw do żądania dodatkowych dokumentów. O negatywnej weryfikacji tych świadectw organ celny l instancji dowiedział się dopiero w dniu otrzymania pisma tureckich władz celnych. Zgłoszony w tym zakresie zarzut skarżącej jest, więc nieuzasadniony.

W ocenie organu odwoławczego w toku postępowania organy celne nie naruszyły zasad prowadzenia tego postępowania, wynikających z art. 121 §1 i 122 Ordynacji podatkowej. Organ l instancji uzasadniając swoje decyzje wyjaśnił przesłanki wynikające z przepisów prawa, jakimi się kierował uchylając pierwotne decyzje.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącą dowodu z opinii biegłego, organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 187 §1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jednak zgodnie z art. 188 Ordynacji podatkowej, żądanie stron dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Organ odwoławczy podniósł, iż zaskarżone decyzje zawierają wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienia decyzji zawierają także podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto skarżąca była informowana na bieżąco o stanie spraw.

W związku z powyższym organ celny i instancji słusznie odmówił zdaniem organu odwoławczego, uwzględnienia żądania skarżącej w zakresie przeprowadzenia dodatkowego dowodu z opinii biegłego oraz wezwania tureckich władz celnych do zwrotu oryginału przedmiotowego świadectwa. Weryfikacja dowodu pochodzenia, przeprowadzana przez władze celne kraju eksportu, jest jedyną przewidzianą przez Protokół Nr 3 ww. Umowy formą kontroli dowodów pochodzenia towaru i wynik jej jest rozstrzygający dla władz celnych kraju importu. Jeżeli wynik weryfikacji jest negatywny, a taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanych sprawach, to władze wnioskujące o weryfikację odmawiają wszelkich preferencji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że organy celne kraju importu nie są uprawnione do żądania od władz celnych kraju eksportu, dodatkowych dokumentów oraz wyjaśniania przyczyn swoich ustaleń, ani do zwrotu oryginałów świadectw, które tureckie władze pozostawiły sobie, celem przeprowadzenia stosownego postępowania na okoliczność ich sfałszowania. Dokument w postaci opinii biegłego w ocenie organu odwoławczego, nie mógłby stanowić dowodu na okoliczność przeciwną, niż wynikająca z treści znajdującego się w aktach spraw oświadczenia tureckich władz celnych.

Interpretacja i stosowanie przepisów określających przywileje celne wymaga odpowiedniego rygoryzmu, gdyż chodzi tu o granice powszechności podlegania cłu towarów przywożonych z zagranicy (por. wyrok SN z dnia 08.05.1998r., sygn. Akt III RN 32/98). W świetle przytoczonych wyżej przepisów środki dowodowe w zakresie pochodzenia towaru zostały skonkretyzowane i nie mogą być zastąpione przez inny rodzaj dowodów, niż określone w tych przepisach.

W świetle powyższego Dyrektor Izby Celnej uznał podnoszone przez skarżącą w odwołaniach argumenty za niezasadne.

Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" Sp. z o.o. na powyższe decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w których wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz poprzedzających je decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K.

Zaskarżonym decyzjom zarzucono:

- wydanie ich z naruszeniem przepisów art. 180 §1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 197 §1 Ordynacji podatkowej tj. z pominięciem dowodu mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez co zaskarżone decyzje podważają zaufanie do organów podatkowych, naruszając rażąco postanowienia art. 121 §1, art. 122, art. 123 Ordynacji podatkowej;

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 31 i art. 32 Protokołu Nr 3 do Umowy o Wolnym Handlu między Rzeczypospolitą Polską a Republiką Turecką.

Skarżąca w uzasadnieniu skarg zarzuciła, że odmowa przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z opinii biegłego świadczy - jej zdaniem - o jednostronnym prowadzeniu postępowania przez organ w oparciu o dowody odpowiadające jego celowi. W zaistniałej sytuacji skarżąca została pozbawiona możliwości obrony swoich racji. Wskazując na orzecznictwo sądowo-administracyjne skarżąca podniosła, że organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony; jeżeli jednak strona wskaże dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być dopuszczony.

W świetle art. 188 Ordynacji podatkowej nie ma podstaw prawnych do nie uwzględnienia wniosku dowodowego tylko na tej podstawie, iż dana okoliczność jest udowodniona odmiennym dowodem, albo, że materiał jest w pełni wystarczający do ustalenia zobowiązania,

Żądanie przeprowadzenia dowodu jest jednym z elementów urzeczywistniających wyrażoną w art. 123 Ordynacji podatkowej zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym. Przeważającym aktualnie poglądem w orzecznictwie jest podkreślanie aktywnego udziału strony w gromadzeniu materiału dowodowego.

Organ celny czynny udział strony, rozumiany jak wyżej, drastycznie ograniczył odmawiając przeprowadzenia wnioskowanego dowodu, przy uznaniu dowodu będące w jego posiadaniu za rozstrzygający.

Przyczyny, z jakich odmówiono uwzględnienia wniosku sąw ocenie skarżącej, zdecydowanie niewystarczające. Nie może przecież być argumentem okoliczność, że oryginały dokumentów przesłano do Turcji i nie ma możliwości ich zwrotu w świetle faktu, iż zgodnie z art. 32 pkt 2 Protokołu 3 ww. Umowy, organ wcale nie był zobowiązany do odsyłania oryginałów dokumentów. Zgodnie z tym przepisem można było wysłać fotokopie, pozostawiając oryginały na potrzeby prowadzonego postępowania, właśnie w celu umożliwienia stronie kontrargumentami w obronie swojego interesu.

Skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem organów celnych, że pismo władz tureckich jednoznacznie rozstrzyga kwestię preferencyjnego pochodzenia towaru i powtórzyła dotychczasową argumentację dotyczącą lakonicznej informacji tych władz i braku informacji o podjętych czynnościach w toku weryfikacji świadectw.

Bierna rola polskiego organu celnego, zdaniem skarżącej, jest także niezrozumiała, gdyż postanowienia Protokołu nr 3 ww. Umowy nie zabraniają wymiany informacji między organami celnymi obu państw.

Zdaniem skarżącej, fakt przeprowadzenia rewizji celnej towaru oraz kontrola dokumentów pozwalały organowi celnemu pierwszej instancji na porównanie widniejących pieczęci w zakwestionowanych świadectwach przewozowych z wzorami pieczęci używanych przez tureckie władze celne, które to wzory zostały udostępnione na mocy art.31 pkt 1 ww. Protokołu Nr 3. W momencie kontroli nie wniesiono zastrzeżeń co do autentyczności załączonych dokumentów, nie żądano innych dokumentów. Jeżeli wykrycie różnic w pieczęciach ze wzoru z tymi na dokumentach było trudne, to tym bardziej należało przeprowadzić dowód, co do ich autentyczności przez biegłych. Z informacji tureckich władz celnych nie wynika, czy weryfikacja była przeprowadzona przez właściwy organ.

Skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem organów celnych, że wynik weryfikacji będący w istocie jedynie lakoniczną informacją ze strony władz tureckich jest wystarczającym do zakwestionowania przedmiotowych świadectw przewozowych EUR 1 z uwagi na jego urzędowy charakter. Skarżąca miała możliwość przeprowadzenia korzystnego dla siebie kontrdowodu, jednak organ celny odmówił jej żądaniu. W związku z powyższym, skarżącej odmówiono faktycznie czynnego udziału w przeprowadzonym postępowaniu, w którym wykorzystano jeden zdecydowanie niewystarczający dowód przemawiający na niekorzyść strony. Zaskarżone decyzje wydano w oparciu o błędną wykładnię art 31 i art 32 ww. Protokołu 3. Sprowadzając wymóg czynnego udziału strony w postępowaniu jedynie do zapoznania się z dokumentami, których treści nie wolno kwestionować i odmawiając przeprowadzenia dowodu mającego istotne znaczenie w sprawie, organ celny w sposób rażący naruszył postanowienia art. 121 §1,art. 122, art. 123, art. 180 §1, art. 187§1 i art. 188 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie i w całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z p.zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 z p.zm.).

W sprawach poddanych kontroli Sądu, skargi dotyczyły rozstrzygnięć organów celnych wydanych w trybie wznowienia postępowania w sprawach, które były rozstrzygnięte ostatecznymi decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego II w Krakowie wymienionymi na wstępie. Postępowanie wszczęte w trybie przepisów o wznowieniu postępowania po wydaniu ostatecznej decyzji, jest samodzielnym, odrębnym od poprzedniego postępowaniem, którego istotą jest przede wszystkim ustalenie, czy zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art.240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 1997 r., Nr 137, póz. 926 z p.zm.). To jest okoliczność o znaczeniu podstawowym, gdyż organ celny może rozpatrzeć sprawę, co do istoty tylko wówczas, jeżeli wystąpi jedna z przesłanek określonych w tym przepisie. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania mają charakter regulacji prawnej szczególnej i zupełnej, a to oznacza, że możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji jest dopuszczalna w drodze wyjątku i to w ściśle określonej sytuacji.

Naczelnik Urzędu Celnego w K. wznowił postępowania na błędnie wskazanej podstawie art.240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej skoro nie chodziło o fałszywe dowody, na których oparto pierwotne decyzje organu l instancji. W decyzjach organu odwoławczego błąd ten został dostrzeżony i orzeczono, iż podstawą wznowienia stanowił art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W związku z tym, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy należy uznać, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik przedmiotowych spraw, bowiem organ celny drugiej instancji dokonał analizy tych sprawy w odniesieniu do przesłanki wynikającej z art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Pod pojęciem nowych dowodów lub nowych okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję należy rozumieć tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Oznacza to, że ujawnione w danej sprawie okoliczności faktyczne lub dowody muszą spełniać łącznie następujące cechy: M są nowe, 21 istniały w dniu wydania decyzji, 3/ są istotne dla sprawy oraz 41 nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Okoliczności faktyczne lub dowody ujawnione w danej sprawie są "nowe", jeżeli nie zostały uwzględnione przez organ celny jako element faktyczny rozstrzygnięcia, przy czym wyrazy "wyjdą na jaw" oznaczają, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności.

W rozpatrywanych sprawach organ celny po przyjęciu zgłoszeń celnych i po zwolnieniu towarów dopuszczonych do obrotu na polskim obszarze celnym dokonał ich weryfikacji poprzez weryfikację załączonych do tych zgłoszeń świadectw przewozowych EUR 1. Weryfikacja ta wykazała, że status pochodzenia importowanych przez skarżącą towarów był inny, niż pierwotnie ustalony, a ta okoliczność miała bezpośredni wpływ na zastosowanie stawek celnych, w oparciu o którą określono wysokość długu celnego. Ujawnienie tego faktu, nieznanego w dniu wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego II w K. decyzji ostatecznych uzasadniało wznowienie postępowań w przedmiotowych sprawach.

W odniesieniu do weryfikacji przedmiotowych świadectw przewozowych EUR 1, Sąd w całości podzielił stanowisko organów celnych, tak, co do zasad przeprowadzenia tej weryfikacji, jak i wiążącego charakteru wyniku tej weryfikacji przekazanej przez tureckie władze celne. Postępowanie w tym zakresie było zgodne z Protokołem nr 3 do Umowy o Wolnym Handlu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Turecką, sporządzoną w Ankarze dnia 4 października 1999 r. (Dz.U. z 2000 r., Nr 57, poz.680 ze zm.).

Uznanie w dniu objęcia towaru wnioskowaną procedurą dokumentów przedłożonych przez importera nie wyklucza możliwości ich późniejszej weryfikacji na zasadach określonych w art. 83 §1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 1997 r., Nr 23, póz. 117 zp.zm.). Zgodzić należy się również z twierdzeniem tego organu, że wynik postępowania weryfikacyjnego przeprowadzonego przez władze celne kraju eksportu jest wiążący dla polskich organów celnych na podstawie postanowień ww. Umowy o Wolnym Handlu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Turecką.

W związku z powyższym należy podkreślić trzy okoliczności, istotne z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonych decyzji. Po pierwsze -weryfikacja przeprowadzona na podstawie art. 32 Protokołu nr 3 ww. Umowy jest jedyną formą weryfikacji i jej wynik jest wiążący dla polskich władz celnych. Po drugie - stosowanie preferencji jest wyjątkiem od zasady płacenia cła na ogólnych zasadach; jako wyjątek od zasady przepisy dotyczące preferencyjnych stawek celnych, w tym stosowanych na podstawie przedmiotowej Umowy, nie mogą być interpretowane rozszerzając, nawet gdyby zaistniały wątpliwości interpretacyjne. Wreszcie po trzecie - to na importerze spoczywa obowiązek wykazania zgodnie z obowiązującymi przepisami, że jest uprawniony do uzyskania tych preferencji.

W rozpatrywanych sprawach organ celny dokonał weryfikacji przyjętych zgłoszeń celnych poprzez sprawdzenie przedłożonego przy tych zgłoszeniach świadectw przewozowych EUR 1 i w tym celu przekazał te dokumenty tureckim władzom celnym, zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami Protokołu Nr 3. W odpowiedzi na wniosek polskich władz, tureckie władze celne stwierdziły, że towary opisane w przedłożonych fakturach nie mogą być uważane za pochodzące z Turcji w rozumieniu ww. Umowy. Wynik tej weryfikacji, jak wyżej podniesiono, był wiążący dla polskich organów celnych i obligował te organy do wszczęcia stosownego postępowania w celu zastosowania stawki celnej wobec zaimportowanych towarów z pominięciem preferencji.

Z uwagi na wiążące Polskę postanowienia ww. Umowy o Wolnym Handlu między Rzeczapospolitą Polską a Republiką Turecką polskie władze celne nie były uprawnione do samodzielnego prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalania pochodzenia zaimportowanych towarów. Treść art.32 ust.3 Protokołu Nr 3 jednoznacznie potwierdza zasadność tego stanowiska.

Odnosząc się do argumentacji skarg opartych na zarzutach naruszenia zasad prowadzenia postępowania dowodowego określonych w Ordynacji podatkowej należy stwierdzić, że argumentacja ta nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Odmienny sposób udowodnienia okoliczności pochodzenia towarów wynika z ww. Umowy o Wolnym Handlu między Rzeczapospolitą Polską a Republiką Turecką, którą to Umowę należy uznać za przepisy o charakterze szczególnym i mającymi pierwszeństwo w zastosowaniu przed przepisami o charakterze ogólnym, zawartymi w Dziale IV Ordynacji podatkowej. W celu uzyskania preferencji związanych z pochodzeniem towaru udokumentowanie tej okoliczności musi być stwierdzone jednym z dokumentów wynikających z ww. Umowy (w rozpatrywanych sprawach -świadectwo przewozowe EUR 1), z wyłączeniem dopuszczalności dowodzenia tej okoliczności innymi środkami.

W związku z powyższym, wbrew twierdzeniom skarg, organy celne nie naruszyły przepisów Ordynacji podatkowej, która w tym zakresie nie miała zastosowania.

Sąd podzielił stanowisko organów celnych jako zgodne z prawem, także w części dotyczącej zastosowanych stawek celnych, szczegółowo omówione w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnych. Organy celne zasadnie przyjęły stawki właściwe dla towarów o niepreferencyjnym pochodzeniu, ale o ustalonym, tureckim pochodzeniu towaru.

Organy celne w sposób należyty i przy zachowaniu obowiązującej procedury ustaliły stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo określiły zakres praw i obowiązków strony tego postępowania.

Skargi nie mogły być uwzględnione, gdyż wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko Dyrektora Izby Celnej zawarte w zaskarżonych decyzjach nie dają podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego w/w rozstrzygnięć. Nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.