Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 4/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 66, art. 77, art. 82, art. 81 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 7, art. 77, art. 15, art. 136, art. 138
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi D.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego D.R. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Burmistrza nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. ustalającą środowiskowe uwarunkoania dla pn.: "Budowa Fermy Drobiu o obsadzie powyżej 210 DJP na działce nr ew. [...]".

Decyzja ta zapadła w następujacycm stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. E. i T.B. zwrócili się do Burmistrza o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia, polegającego na budowie Fermy Drobiu o obsadzie powyżej 210 DJP na działce nr [...].

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie Burmistrz decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. ustalił środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację w/w przedsięwzięcia. Jednakże decyzję tą, w wyniku rozpatrzenia odwołania M.W., D.R. Samorządowe Kolegium Odwołąwcze uchyliło wydając decyzję z dnia [...] września 2013r. nr [...], zaś sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że decyzja istotnie narusza przepisy prawa materialnego - art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 33, art. 62, art. 66 ust. 1 pkt 19 i 20 oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm. – ustawa OOŚ) oraz przepisy postępowania administracyjnego – art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art.. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – k.p.a.). Kolegium stwierdziło, że organ I instancji zaniechał wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, przyznając priorytet tylko niektórym zagadnieniom, pominął pozostałe, co niewątpliwie skutkowało wadliwością wydanej decyzji. Kolegium podkreśliło, że inwestor przedłożył do akt sprawy, żądane m.in. przez organ I instancji wyjaśnienia i uzupełnienia (modyfikacje) raportu w trzech swoich kolejnych pismach (dokumentach prywatnych), tj. z dnia [...] stycznia 2012 r., z dnia [...] lutego 2012 r. i z dnia [...] sierpnia 2012 r., z czego tylko jeden dokument (dołączony do pisma inwestora z dnia [...] lutego 2012 r.) zawierał podpis osoby będącej jego autorem, tj. uzupełnienie raportu w zakresie danych dot. poziomu (wysokości) wód gruntowych (vide: pismo dr A.K. -uprawnionego geodety - w aktach sprawy). Natomiast pozostałe dwa dokumenty, złożone przez wnioskodawcę a mających stanowić uzupełnienie oraz modyfikację raportu nie zostały opatrzone żadnym podpisem ani wskazaniem osoby, które je sporządziły oraz - nie zawierają one wskazania informacji, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 20 ustawy. W tym też przedmiocie organ I instancji winien był wezwać inwestora - w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia w/w braków raportu (jego uzupełnień) pod rygorem wskazanym w tym przepisie, jak też wezwać inwestora do złożenia wyjaśnień rozbieżności w zakresie sposobu zagospodarowania i przechowywania gnojowicy. Kolegium uznało, że raport oddziaływania na środowisko nie jest kompletny tak pod względem formalnym (brak podpisów pod jego uzupełnieniami z dnia [...].01.2012 r. i z dnia [...].08.2012 r.) jak i pod względem merytorycznym. Wreszcie w ocenie organu odwoławczego uzasadnienie przedmiotowej decyzji należy uznać za wadliwe, gdyż nie wynika z niego, aby organ I instancji dokonał własnej oceny i analizy sprawy, w tym zwłaszcza oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Rozpatrzywszy sprawę ponownie Burmistrz wydał decyzję [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. którą ustalił środowiskowe uwarunkoania dla pn.: "Budowa Fermy Drobiu o obsadzie powyżej 210 DJP na działce nr ew. [...]". Organ opisał przebieg postępowania w niniejszej sprawie, zaś wskazując na rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. wskazał, że na nowo ustalił strony postępowania zwiększając ich krąg o dwie osoby i w dniu 19 lutego 2014 r. zawiadomił strony o ponownym wszczęciu postępowania jednocześnie wnioskując do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o ponowne uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o ponowne wydanie opinii w sprawie warunków realizacji przedsięwzięcia. Ponadto organ wezwał w dniu 4 marca 2014 r. wnioskodawców o usunięcie w terminie 7 dni braków formalnych polegających na złożeniu podpisów na załącznikach do uzupełnień raportu oraz wskazaniu źródeł informacji, stanowiących podstawę do sporządzenia uzupełnień raportu. W dniu 10 marca 2014 r. wnioskodawcy przedłożyli sporządzone przez współautorkę raportu W.P. informacje o źródłach będących podstawą uzupełnień do raportu oraz dostarczyli załączniki do uzupełnień raportu z uzupełnionymi podpisami. Podkreślił, że uczyniono zadość art. 79 ustawy OOŚ podając do publicznej wiadomości, w formie obwieszczenia z dnia 10 marca 2014 r. informacje określone w art. 33 ustawy OOŚ, w szczególności o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując miejsce i 21-dniowy termin ich składania (okres od dnia [...] marca 2014 r. do [...] marca 2014 r.). Wyjaśnił również, że w odpowiedzi na pisma kierowane przez D.R. do tego organu, wnioskodawców o uzupełnienie raportu o wariant planowanego przedsięwzięcia w innej lokalizacji w terminie 14 dni, zaś przesłane wyjaśnienia wnioskodawców do zapoznania się Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska oraz Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu. Uczestnika postępowania D.R. poinformowano natomiast, że przepisy ustawy OOŚ nie precyzują typów wariantowania, natomiast raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawiera wszystkie określone przepisami warianty, a wariant wnioskowany został uzgodniony przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Ponadto teren, na którym jest planowane przedsięwzięcie, przeznaczony jest w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta [...] pod aktywność gospodarczą, a ustalenie takiego przeznaczenia w studium było spowodowane korzystnym położeniem terenu m.in. ze względu na dostęp do drogi publicznej, brak bezpośredniej zabudowy mieszkalnej oraz ze względu na fakt, iż obszar ten nie podlega ochronie na podstawie przepisów szczególnych.

Ponadto w oparciu o wyjaśnienia Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska ustalono, że nie prowadzi on pomiarów emisji i immisji zanieczyszczeń w przedmiotowym obszarze oraz dołączył kserokopie wnioskowanych protokołów, o czym poinformowano w/w uczestnika, wskazując, że organy uzgadniający i opiniujący określili warunki minimalizujące oddziaływanie planowanej inwestycji na otoczenie, a ponadto Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nałożył obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie oddziaływania na klimat akustyczny i powietrze atmosferyczne. Poinformowano także Pana R., że wniosek o zaprojektowanie pasa zieleni zostanie uwzględniony.

Organ stwierdził, iż w jego ocenie raport o oddziaływaniu na środowisko odpowiada pod względem struktury treści art. 66 ustawy OOŚ, a jego ustalenia, przy uwzględnieniu przedstawionych wyjaśnień i uzupełnień, są spójne, logiczne i przekonujące.

W rezultacie przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko, Burmistrz określił warunki konieczne do uwzględnienia na etapie realizacji i eksploatacji planowanej inwestycji. Określono warunki w celu zapewnienia ochrony gruntu, wód powierzchniowych i gruntowych przed zanieczyszczeniami, ochrony przed emisją pyłów i gazów do powietrza atmosferycznego oraz ochrony przed emisją hałasu do środowiska na etapie realizacji przedsięwzięcia. Określone warunki służyć mają wykluczeniu możliwości zanieczyszczenia gruntów i wód gruntowych substancjami ropopochodnymi pochodzącymi z przebywających tam pojazdów mechanicznych, magazynowanych olejów, smarów i innych materiałów do bieżącej konserwacji maszyn zanieczyszczenia wskutek drobnych awarii lub złego stanu technicznego maszyn i pojazdów, oraz możliwych wycieków z gromadzonych i przetrzymywanych materiałów, w tym w szczególności związków ropopochodnych na terenach zaplecza budowy. Z powyższymi warunkami, wiąże się także konieczność zachowania zasady oszczędnego wykorzystania terenu. Organ ponadto zdefiniował najważniejsze problemy mogące wystąpić w związku z planowanym przedsięwzięciem, wskazując na ustalenia w tym zakresie i warunki, które określono dla zminimalizowania lub wyeliminowania wskazanych oddziaływań na środowisko.

Stwierdzono, że projektowana inwestycja może potencjalnie oddziaływać na takie elementy środowiska jak: powietrze atmosferyczne, klimat akustyczny, gleba, wody podziemne. Wskazane w raporcie emisje oraz przedstawione wyliczenia wskazują na nieznaczący wpływ na poszczególne elementy środowiska. Po szczegółowej analizie inwestycji w zakresie jej wpływu na powietrze atmosferyczne, w tym przedstawionego prognozowania rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza emitowanych przez emitory zidentyfikowane na terenie przedsięwzięcia wykazano, że przy zastosowaniu wskazanych w niniejszym rozstrzygnięciu warunków określających wyposażenie fermy brojlera kurzego, działalność projektowanego przedsięwzięcia nie będzie uciążliwa po względem zanieczyszczenia powietrza - nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów substancji w środowisku.

Uwzględniając problem emisji hałasu, którego głównymi emitorami będą: wentylatory związane z mechaniczną wentylacją budynków, budynek kotłowni, trafostacja oraz ruch pojazdów po terenie inwestycji. Po szczegółowej analizie inwestycji w zakresie jej wpływu na klimat akustyczny, w tym przedstawionej symulacji rozprzestrzeniania hałasu ze wszystkich zidentyfikowanych źródeł na terenie przedsięwzięcia wykazano, że przy zastosowaniu warunków określonych decyzją działalność projektowanej fermy nie przekroczy dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku w porze dnia i nocy na terenach podlegających ochronie akustycznej (tereny zabudowy mieszkaniowej znajdujące się w odległości ok. 280 m od północnej granicy przedsięwzięcia). Ponadto, przedsięwzięcie będzie źródłem powstawania odpadów i ścieków. Ze względu na specyfikę prowadzonej działalności powstawać będą zarówno odpady niebezpieczne, jak i odpady inne niż niebezpieczne. Odpady zostaną poddane wstępnej segregacji, czasowo magazynowane w odpowiednio przystosowanych i opisanych kontenerach lub pojemnikach, a następnie będą przekazywane właściwym podmiotom w celu odzysku. Z eksploatacją planowanej inwestycji związane jest również powstawanie nawozów naturalnych w postaci pomiotu kurzego, który przekazywany będzie podmiotom gospodarczym do produkcji podłoża do pieczarek. Usuwanie pomiotu kurzego odbywać się będzie po zakończeniu cyklu hodowlanego jednocześnie z wymianą stada. Stanowiło to podstawę ustalenia określonych warunków związanych z produkcją nawozu naturalnego. Z kolei w odniesieniu do produkcji ścieków ustalono, że ścieki bytowe - odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego, następnie wozem asenizacyjnym wywożone do oczyszczalni ścieków, ścieki przemysłowe - odprowadzane będą doszczelnych zbiorników bezodpływowych, następnie wozem asenizacyjnym wywożone do oczyszczalni ścieków, wody opadowe i roztopowe pochodzące z połaci dachowych budynków i z powierzchni utwardzonych odprowadzane będą do gruntu w obrębie działki inwestora. Zastosowany sposób rozwiązania gospodarki wodno-ściekowej zapewni ochronę wód powierzchniowych i podziemnych przy spełnieniu określonych w sentencji niniejszej decyzji warunków. Analizowane przedsięwzięcie będzie także źródłem odorów, czyli emisją do atmosfery substancji zapachowo-czynnych, takich jak: amoniak, dwutlenek węgla, czy siarkowodór. Dotrzymanie odpowiedniego reżimu gospodarowania odpadami i pomiotem (sprawna organizacja załadunku i transportu), a także zachowanie czystości w pomieszczeniach produkcyjnych, czy stosowanie biopreparatów, zminimalizują oddziaływanie odorotwórcze planowanej inwestycji. Ograniczenie substancji złowonnych realizowane będzie poprzez planowane rozwiązania techniczne wskazane w warunkach realizacji przedsięwzięcia.

W toku oceny oddziaływania na środowisko stwierdzono, że w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, nie występują obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk oraz siedlisk przyrodniczych objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627, z późn. zm., zwanej dalej "ustawą o ochronie przyrody"), w tym obszary sieci Natura 2000. Najbliższe obszary sieci Natura 2000 to obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Bory [...] położony ok. 2,8 km w linii prostej od planowanego przedsięwzięcia, obszar specjalnej ochrony ptaków Jeziora [...] i Dolina [...] i obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Jeziora [...] i Dolina [...] położone w odległości ok. 3,3 km w linii prostej od planowanego przedsięwzięcia. Eksploatacja przedmiotowej inwestycji nie pogorszy właściwego stanu ochrony siedlisk, jak również nie wpłynie znacząco na integralność oraz spójność ww. obszarów Natura 2000.

Nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa wart. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ, pod warunkiem jednak, że we wniosku o wydanie ww. decyzji nie zostaną dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w raporcie. Nie stwierdzono również konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko.

Zgodnie z obowiązkiem nałożonym w punkcie II. niniejszej decyzji, należy przedstawić analizę porealizacyjną, w ramach której ma nastąpić porównanie ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi w celu jego ograniczenia. Wykonana analiza pozwoli na stwierdzenie, czy standardy jakości środowiska na tych terenach przy zastosowaniu rozwiązań technicznych zostaną zachowane oraz w razie ich przekroczenia wprowadzenie dodatkowych zabezpieczeń.

Powołując się na treść art. 248 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232, z późn. zm.), w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 10 października 2013 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładów o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1479) stwierdził, że planowana ferma chowu kurcząt brojlerów nie zalicza się do zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a tym bardziej do zakładów o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Ze względu na rodzaj inwestycji nie ma także podstaw do utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

Burmistrz podkreślił, że w niniejszym rozstrzygnięciu oraz w raporcie o oddziaływaniu na środowisko zalecono szereg środków minimalizujących i łagodzących ewentualne negatywne oddziaływanie w zakresie ochrony wód powierzchniowych i podziemnych, gruntu, powietrza atmosferycznego, dlatego budowa fermy brojlera kurzego nie powinna w sposób znaczący oddziaływać na środowisko. Podsumowując, przedłożona w trakcie przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowiska dokumentacja wykazała, że inwestycja pn. "Budowa fermy drobiu o obsadzie powyżej 210 DJP na działce nr [...]" nie będzie miała znaczącego wpływu na poszczególne elementy środowiska zarówno na etapie realizacji, jak i jego eksploatacji.

Wnosząc odwołanie D.R. podniósł, że organ prowadzący postępowanie nie sprawdził informacji przesyłanych przez mieszkańców dotyczących występowania w obrębie oddziaływania planowanej Instalacji do intensywnej hodowli drobiu, dziko żyjących zwierząt prawnie chronionych. Organ prowadzący oparł się na błędnym uzgodnieniu z RDOŚ, który prowadząc to postępowanie nie dopełnił swoich obowiązków i nie zbadał informacji przesłanych przez mieszkańców. Także Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie wykonał żadnych własnych ustaleń mimo takiego obowiązku nałożonego przez prawo, oparł się jedynie na nierzetelnym raporcie, przygotowanym dla inwestora.

Podkreślił, że w strefie oddziaływania planowanej instalacji występują gatunki prawem chronione, co nie zostało zbadane i nie zostało uwzględnione w zaskarżonej decyzji. Zakład produkujący drób oraz związane z tym czynniki takie, jak np. oświetlenie, hałas, duża zabudowa, będą niekorzystnie oddziaływać na dziko żyjące zwierzęta prawnie chronione. W ocenie odwołującego się istotny w sprawie jest bardzo duży rozmiar przedmiotowego zakładu. Organ wydający nie umieścił w decyzji informacji, dlaczego nie uznał przesłanych informacji, odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, dlatego nie można nawet odnieść się do stanowiska Burmistrza [...]. Organ wydający decyzje zbagatelizował wiele kwestii, które były poruszane podczas rozprawy administracyjnej, a także w pismach od mieszkańców [...]: kwestie spadku wartości nieruchomości (zagadnienie realne, faktyczne i mierzalne obiektywnie, obiektywizmie i rzetelności raportu oraz w szczególności konieczności sprawdzenia go przez osobę kompetentną. W uzasadnieniu swej decyzji Burmistrz odniósł się jedynie do odorów zdawkowo pisząc, że obawy mieszkańców "są bezzasadne". Uzasadnienie swej decyzji w sposób bardzo lakoniczny i enigmatyczny praktycznie wymykający się kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej, stanowi już samo w sobie naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dalej podkreślił, że decyzja została wydana na podstawie raportu, który nie spełnia wymogów art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. W omawianym przypadku nie został znaleziony i wybrany wariant optymalny i najkorzystniejszy dla środowiska. W ocenie odwołującego się wariant wnioskowany przez inwestora jest najgorszy z możliwych. Uzasadnienie celowości realizacji tego zakładu jest nieprzekonujące i nie uzasadnione merytorycznie, w zaistniałej sytuacji protestów mieszkańców okolicznych miejscowości.

Przyjęte stanowisko Burmistrza w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014, które jest przepisanym pismem Inwestora jest nie do przyjęcia, gdyż nie został przedstawiony optymalny wariant planowanej inwestycji. Argumentacja inwestora dotycząca dokonania wyboru lokalizacji jest całkowicie błędna i merytorycznie nieuzasadniona. Inwestor argumentuje ogólnikowo :

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. SKO stwierdziło, że organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję zgodnie z obowiązującym prawem materialnym i proceduralnym. Kolegium podkreśliło, że w trakcie dokonanej analizy rozwiązań technologicznych organ I instancji zidentyfikował najważniejsze problemy mogące wystąpić w związku z planowanym przedsięwzięciem. Stwierdziło, że projektowana inwestycja może potencjalnie oddziaływać na takie elementy środowiska jak: powietrze atmosferyczne, klimat akustyczny, gleba, wody podziemne. Jednocześnie wykazał, że wskazane w raporcie emisje oraz przedstawione wyliczenia wskazują na nieznaczny wpływ na poszczególne elementy środowiska. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia głównym źródłem oddziaływania będzie przede wszystkim emisja substancji zanieczyszczających do powietrza atmosferycznego. W raporcie uwzględniono oddziaływanie na stan powietrza ze wszystkich - sześciu budynków inwentarskich w zakresie emisji związanych bezpośrednio z chowem drobiu.

Również w ocenie Kolegium, po dokonaniu analizy raportu należy przyjąć, że wbrew twierdzeniom skarżącego raport o oddziaływaniu na środowisko odpowiada pod względem struktury treści art. 66 ustawy OOŚ, a jego ustalenia, po uwzględnieniu przedstawionych przez wnioskodawców wyjaśnień i uzupełnień są przekonujące, logiczne i spójne. Jest on zgodny także z zakresem uzgodnień dokonanych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Organ II instancji podkreślił, że podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Gorzowie z dnia 13 marca 2014 r., zgodnie z którym zastrzeżenia składane do raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być poparte np. kontrraportem lub ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże wady raportu (sygn. akt II SA/Go 1107/13). Raport w ocenie Kolegium jest zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym, co w kontekście poglądu wyrażonego przez NSA w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r. zwalnia organ z obowiązku dokonania samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną (wyrok NSA z 6 lutego 2013 r., II OSK 1862/11, Lex nr 1358431).

Organ odwoławczy stwierdził, że w rezultacie przeprowadzonego postępowania oceny oddziaływania na środowisko organ I instancji określił warunki konieczne do uwzględnienia przez inwestora na etapie realizacji i eksploatacji planowanej inwestycji. Raport był w trakcie postępowania na bieżąco uzupełniany i składane były do niego na bieżąco dodatkowe wyjaśnienia. Również na wnioski uczestników prowadzonego postępowania administracyjnego zostały wykonane dodatkowe badania i obliczenia emisji zanieczyszczeń na terenie najbliższych zabudowań mieszkalnych, a także zostały określone przez geodetę na nowo odległości inwestycji od zabudowań mieszkalnych. Ponadto nałożono na inwestora obowiązek przeprowadzenia analizy porealizacyjnej. Stanowi to gwarancję, że inwestor dokona wszystkich niezbędnych nakładów inwestycyjnych, zgodnie z ustalonymi przez organ administracji uwarunkowania środowiskowymi realizacji przedsięwzięcia wskazanych w celu ograniczenie rzeczywistych lub ewentualnych uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich. Jej sporządzenie leży niewątpliwie w interesie mieszkańców zamieszkujących w okolicy budowanej fermy (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 2169/11, Lex nr 1152144).

Organ odwoławczy podkreślił, że istotą postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest zabronienie realizacji wszelkich przedsięwzięć, które oddziaływają w jakikolwiek sposób na środowisko, ale rozpoznanie wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i dopiero na tej podstawie określenie wpływu planowanej inwestycji na środowisko, a następnie warunków likwidacji lub minimalizacji stwierdzonych zagrożeń. W niniejszym postępowaniu organ I instancji przeprowadził procedurę oceny oddziaływania na środowisko i uzyskał wymagane prawem uzgodnienie i opinie, a zgłaszane uwagi przez uprawnione organy, zostały w pełni uwzględnione w uzupełnieniach do raportu, a następnie w samej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Jednocześnie odnosząc się do zarzutów skarżącego Kolegium wskazało, że raport został przygotowany przez podmiot dysponujący fachową wiedzą i doświadczeniem. Podobne uwagi dotyczą RDOS w ocenie uzgodnienia dokonanego w niniejszej sprawie. Ponadto skarżący kwestionując zarówno uzgodnienia dokonane przez RDOŚ, jak i autorów raportu nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności świadczących za ich zasadnością, ani też żadnych dowodów na poparcie swoich zarzutów, np. w sporządzonym kontrraporcie. Organ administracji nie może zaś w sytuacji, gdy dla oceny raportu wymagane są wiadomości specjalne (biologii, fizyki, czy chemii) dokonywać samodzielnie merytorycznego sprawdzania treści raportu. Oceny dokonuje jedynie pod kątem jego kompletności i spójności oraz czy raport spełnia ustawowe wymagania co do jego treści w rozumieniu art. 66 ustawy OOŚ. Odnośnie nie uwzględnienia uwag zgłaszanych podczas rozprawy administracyjnej dotyczących m.in. spadku wartości nieruchomości i rzetelności raportu Kolegium wskazało, że ocena oddziaływania na środowisko nie obejmuje oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na wartość innych dóbr. Ponadto należy podkreślić, iż organ I instancji uwzględniając obawy mieszkańców nałożył na inwestora szereg warunków minimalizujących oddziaływanie przedsięwzięcia na otoczenie, a także obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej, która pozwoli na rzeczywistą ocenę oddziaływania przedsięwzięcia w fazie eksploatacji i działań podjętych w celu jego ograniczenia. Z kolei zarzut odnośnie konieczności ochrony gruntów rolnych IV klasy bonitacyjnej jest nieuzasadniony, ponieważ szczególnej ochronie podlegają grunty rolne klas I - III.

Dalej Kolegium stwierdziło, że uwagi odnośnie stron postępowania w sprawach z zakresu uwarunkowań środowiskowych są ogólne i nie stawiają konkretnego zarzutu pominięcia kogokolwiek jako strony w konkretnym postępowaniu. Organ I instancji w uzasadnieniu pisma z dnia [...] czerwca 2014 r. podkreślił, że stronami postępowania zostali wszyscy właściciele nieruchomości przyległych do działki, na której planowane jest przedsięwzięcie, a także osoby, które zgłosiły chęć udziału w postępowaniu na prawach strony.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł D.R. wskazując, że SKO utrzymało decyzję, która została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy ( przykład - nierzetelny protokół z rozprawy administracyjnej narusza art. 68 § 2 k.p.a.). Jednocześnie zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia decyzji organu II instancji, a polegające na uznaniu, że utrzymana w mocy decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa, podczas gdy za podstawę rozstrzygnięcia służył nierzetelny raport. Bezczynność organu - naruszenie prawa procesowego tj, art. 7, 77, 80, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób powierzchowny w którym nie wskazuje się faktów, na których organ się oparł oraz przyczyn z powodu których nie uwzględnił wszystkich zarzutów bądź uznał je za nieistotne. Zaniedbanie i nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy II instancji, naruszenie praworządności (art. 15, 227 k.p.a.), nie zbadanie sprawy co skutkowało błędami w ustaleniach faktycznych. Naruszenie prawa materialnego tj.art.66 ust. 1 pkt 5 ustawy OOŚ, wariantowanie w ROŚ miało charakter pozorny a organ nie wybrał wariantu najkorzystniejszego dla środowiska przyjmując wariant inwestorski. Nadto raport spełnia warunku art.66 ust. 1 pkt 11 ustawy o udostępnianiu informacji, narusza przepis art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska przez zastosowanie do ogrzewania zakładu spalanie węgla brunatnego - najgorszej dostępnej techniki wg np. raportu IPTS dla Komisji Europejskiej. Brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego przez właściwe organy w zakresie dotyczącym potencjalnych konfliktów społecznych, obowiązuje w tym zakresie przepis art. 66 ust. 1 pkt 15 cyt. ustawy środowiskowej, art. 66 ust. 1 i ust. 7a cyt. ustawy środowiskowej oraz dyrektywy Rady (EWG) nr337/1985 z dnia 25 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.U. EE 15/t. 1. s. 248 ze zm.). Ogólnikowe wskazania, wymykające się kontroli sądowo administracyjnej stanowią już samo w sobie naruszenie prawa (art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a.), a powierzchowne i nieprzekonywające uzasadnienie decyzji II instancji (str. 26 uzasadnienia). Wskazał także na nieprawidłowości związane z przeprowadzona rozprawą administracyjną i nie odniesienie się przez organ do uwag zgłaszanych w toku postępowania przez strony. Podkreślił, że uzasadnienie decyzji SKO jest w istocie sprzeczne wewnętrznie, ponieważ z jednej strony SKO dokonuje samodzielnie oceny merytorycznej raportu, a z drugiej strony formułuje prawidłowy pogląd, że ocena złożonego raportu wymaga weryfikacji jego ustaleń w zakresie oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko przez "biegłych" z różnych dziedzin, którzy maja wiedzę specjalną, a samo SKO może badać jedynie raport pod względem spójności, kompletności oraz czy w jego treści zawarto wszystkie wymagania przewidziane w art. 66 ustawy OOŚ.

W związku z powyższym skarżący wniósł, na podstawie art. 145 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ponieważ podniesione przez niego zarzuty nie zostały wnikliwie rozważone, zaś rolą organu odwoławczego było powtórne odniesienie się do nich (ponowne rozpoznanie sprawy, której elementem jest rozpatrzenie uwag - art. 15 K.p.a.). Zdaniem skarżącego raport, na którym się oparły się obu instancji jest nierzetelny i zawiera błędy. Obliczenia w nim zawarte wykonano w sposób nieprawidłowy wprowadzając do programu obliczeniowego niewłaściwe, zaniżone dane np. przy wszystkich obliczeniach rozprzestrzeniania się szkodliwych substancji przyjęto współczynnik aerodynamicznej szorstkości terenu na poziomie 0,5 (załącznik nr 6 do ROS) zaś zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dn. 26 stycznia 2010r wynosi dla pól 0,035. Wpływa to na prawidłowość całych obliczeń. Błędnie wykonano analizy rozprzestrzeniania się substancji szkodliwych, bowiem izolinie mają kształt kolisty, gdyż nie uwzględniono wiatrów.

Nadto skarżący wskazał, że raport zawiera sprzeczności - autorka określa obszar oddziaływania planowanego zakładu do granic działki, a z graficznych załączników wynika że zakład oddziałuje na sąsiednie działki. Z izolinii stężeń oraz w modelu propagacji hałasu wynika, że uciążliwości te będą wykraczać poza granice nieruchomości Inwestora, nawet w przypadku nie brania pod uwagę niekorzystnych warunków zewnętrznych np. wiatrów, ciśnienia atmosferycznego. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie należy jeszcze raz prawidłowo przeanalizować w sposób prawidłowy i rzetelny (art. 62 u.o.o.ś ). Obliczenie zużycia wody przez drób, autorka raportu także zaniżyła, niezgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody. Autorka raportu pisze, że zakład nie ma wpływu na zabudowania mieszkalne dlatego że przeprowadzone obliczenia są błędne. Obszar oddziaływania obejmuje domy mieszkalne. Organ winien poczynić ustalenia - na podstawie wiarygodnych źródeł dowodowych - czy w obszarze oddziaływania zakładu są domy mieszkalne, a także wyjaśnić, w oparciu o jakie przepisy prawa materialnego, wyznaczyło obszar oddziaływania omawianej inwestycji. Zastosowano najgorszą dostępną technikę do ogrzewania zakładu - opalanie węgłem brunatnym jest to najgorsza dostępna technika, a tym samym raport nie spełnia zapisu o zastosowanie "najlepszej dostępnej techniki". W przedmiotowym raporcie brak prawidłowego opisu elementów środowiska przyrodniczego. Nie wykonano inwentaryzacji przyrodniczej w rejonie oddziaływania przedsięwzięcia. W konsekwencji w raporcie brak dokładnych informacji dotyczących występowania w granicach oddziaływania inwestycji chronionych gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk.

Jednocześnie skarżący zarzucił, że przedłożony raport nie zwiera prawidłowego opisu wariantów przedsięwzięcia. Zaaprobowany wariant nie spełnia wymagań merytorycznych art. 66 ust 1 pkt 5,7,8.

Skarżący wskazał, że organ przeprowadził postępowanie z uchybieniem art. 80 i art. 81 k.p.a. oraz wytknął braki uzasadnień decyzji obu instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło – w odpowiedzi na skargę – o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania uczestnicy postępowania – E.B. i T.B. złożyli pismo zatytułowane "Odpowiedź na skargę" w którym wnieśli o oddalenie skargi oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. W treści pisma wskazali, że zarzuty skarżącego są w ich ocenie nieuzasadnione, w tym dot. braku podpisów pod protokołem rozprawy, zarzuty dot. nieprawidłowości raportu oddziaływania na środowisko, podkreślając, że odpowiada on wymogom stawianym przez przepisy prawa, tj. zawiera opisy wariantów, do których odniosły się organy obu instancji, projektowana instalacja ogrzewania, jakkolwiek opartego na węglu brunatnym, zaprojektowana została w sposób zapewniający jej bezpieczeństwo dla środowiska naturalnego, raport oraz uzupełnienia raporty zawierały szczegółowe uzasadnienie kwestii konfliktów społecznych, zaś organ w tym zakresie rozpatrzył wszystkie składane przez strony wnioski i uwagi, a do tego w decyzji określił warunki realizacji przedsięwzięcia służące łagodzeniu powstających konfliktów, przeprowadzono analizę oddziaływania inwestycji, także poza terenem projektowanego zakładu ustalając, że nie będzie ono przekraczało dopuszczalnych norm, wykonano inwentaryzację przyrodniczą co znalazło swoje odzwierciedlenie w opisie elementów przyrodniczych, żaden przepis prawa nie nakłada na organ obowiązku przeprowadzenia wizji lokalnej, okoliczność, iż realizacja przedsięwzięcia spowoduje spadek wartości nieruchomości sąsiednich nie stanowi przesłanki odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Z kolei w dniu 23 lutego 2015 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o dopuszczenie dowodu z Opinii eksperta dotyczącej dokumentów w sprawie budowy zakładu produkującego drób, sporządzonej przez P.K.. Do tak złożonego wniosku skarżący dołączył kopię w/w opinii. Wniosek ten skarżący podtrzymał składając oświadczenie do protokołu na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r.

Sąd powołując się na przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek D.R. o przeprowadzenie dowodu z ww. opinii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa. Sąd może również stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa).

Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest decyzja wydana na podstawie art. 82 w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy OOŚ w zakresie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia Fermy Drobiu o obsadzie powyżej 210 DJP na działce nr [...]. Niesporne jest w niniejszej sprawie, że wskazane przedsięwzięcie objęte wnioskiem T. i E.B. jest, w myśl § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

Spór w niniejszej sprawie powstał na gruncie dokonanej przez organ oceny prawidłowości złożonego przez inwestorów raporty i dokonanej na jego podstawie oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Wyjaśnić zatem należy, że w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, w przypadku przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ). W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-c, dostępność do złóż kopalin; możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; wymagany zakres monitoringu. W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 określa się, analizuje oraz ocenia oddziaływanie przedsięwzięć na obszary Natura 2000, biorąc pod uwagę także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami (art. 2 ust. 1 – 2 ustawy OOŚ). Nadrzędną zasadą jaką należy mieć na uwadze prowadząc to postępowanie jest zasada zrównoważonego rozwoju, w ramach której zakłada się taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Jednocześnie należy pamiętać, że przedmiotem weryfikacji w tym postępowaniu są elementy środowiska życia człowieka, które podlegają ciągłym zmianom, co prowadzić musi do konstatacji, że u jej podstaw powinna leżeć również świadomość niepewności związków przyczynowo – skutkowych. Postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko określane jest na zasadzie prawdopodobieństwa występowania określonych warunków, co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie odpowiednio w warunkach zgody na realizację danego przedsięwzięcia, choćby przez nałożenie na inwestora prowadzenia stałego monitoringu w spornym zakresie.

Jednocześnie odróżnić należy pojęcie oceny oddziaływania na środowisko oraz oceny raportu oddziaływania na środowisko. Dokonując oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, organ niewątpliwie zobowiązany jest do badania sprawy w zakresie szerszym, niż wynika to z przedłożonej przez inwestora dokumentacji. Pozwala mu to, w sytuacji ustalenia, że przedsięwzięcie może powodować niekorzystne oddziaływanie na integralność danego obszaru, zbadać czy istnieją alternatywne rozwiązania i określić niezbędne warunki zaradcze, łagodzące i minimalizujące, uwzględniając także sugestie innych stron tego postępowania. Oceniając oddziaływanie przedsięwzięcia organ bada jego intensywność, a zatem rozległość w czasie, przestrzeni , w stosunku do zdolności asymilacyjnych, bliskość lub przekroczenie standardów środowiska, zgodność z polityką ochrony środowiska, planami zagospodarowania przestrzennego, strategią zrównoważonego rozwoju, oddziaływanie na realizowaną produkcje rolną, leśną, wykorzystanie zasobów naturalnych.

Rozważania w tym zakresie powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji ( art. 107 § 3 k.p.a.). W ramach postępowania wyjaśniającego organ w myśl art. 7 k.p.a. zobowiązany jest do podejmowania, zarówno z urzędu jak i na wniosek strony postępowania, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w ramach czego, stosownie do treści art. 75 § 1 k.p.a. organ obowiązany jest dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Czyniąc zadość temu obowiązkowi organ zobowiązany jest ocenić zarówno przedłożony przez inwestora raport oddziaływania na środowisko, jak również wszystkie dokumenty, jakie w toku postępowania administracyjne zostaną do niego skierowane przez strony. Ocena materiału dowodowego wymaga od organu podejścia zarówno do oceny spełnienia warunków prawnych dokumentacji inwestora, ale także oceny kontekstu politycznego, społeczno – gospodarczego, uzasadnienia istotności oddziaływania, opisu źródeł danych, przejrzystości, logiki i obiektywności dokumentacji, a także wyjaśnienia w nim skomplikowanych zagadnień, wykorzystania materiałów i opracowań graficznych.

Raport oddziaływania na środowisko – zakwestionowany w niniejszym postępowaniu przez skarżącego jeszcze w odwołaniu - stanowi zasadniczy dokument, w oparciu o który dokonuje się oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dokument ten, który ma charakter dokumentu prywatnego o szczególnej mocy dowodowej wynikającej z ustawy (art. 63 ust. 3 i art. 66 ustawy OOŚ), powinien zawierać kompleksową (zupełną i rzetelną) ocenę przedsięwzięcia i analizę aspektów jego funkcjonowania w ich wzajemnym powiązaniu, odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia, a także wskazywać, jakie obowiązują w tym zakresie standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Jedynie wówczas może stanowić podstawę oceny oddziaływania. Zakres treści raportu wyznacza przepis art. 66 ust. 1 - 6 ustawy OOŚ. Podlega on kontroli organu zgodnie z art. 77 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a.

Ocena raportu niewątpliwie jest ograniczona, ponieważ organ nie posiada specjalistycznej wiedzy, a w konsekwencji nie jest w stanie dokonać merytorycznej oceny raportu, sprawdzając zasadność zawartych w nim ocen, nie jest w stanie dokonać sprawdzenia (badania i ustalenia) parametrów przedsięwzięcia i jego oddziaływania. Znajduje to swoje potwierdzenie w orzecznictwie sadów administracyjnych, gdzie zwraca się uwagę, że w przypadku uznania, że przedłożony w danej sprawie raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu. Taka ocena jest zbędna, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny w wyniku której stwierdził, iż jest on zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym (tj. zawiera wszystkie niezbędne elementy oraz ich rzeczowe uzasadnienie). Zatem organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną, w sytuacji gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną (Wyroki NSA: z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1862/11, LEX nr 1358431; z dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11, LEX nr 1340187, z dnia 20 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2564/12).

Co istotne dla niniejszej sprawy, podkreślić należy, że obowiązek przeprowadzenia oceny przedłożonego raportu oddziaływania na środowisko jak również samej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko obciąża tak organ stopnia podstawowego, jak i organ odwoławczy. Zgodnie bowiem z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980, s. 144 i nast., B. Adamiak (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2009, s. 100). Także w postępoiwaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowańach zgody na realizację przedsiewziecia, obowiązek oceny oddziaływania na środowisko, zgromadzonego w toku tego postępowania dokumentów, obiąża organy obu instancji, co w kont3ekście wcześniej przedstawionych uwag sprowadza sie w znacznej cześci do oceny przedłożonego w toku tego postępowania raportu oddziałuywania na środowisko, jego uzupełnień oraz dokumentów i uwag składanych przez inne ( niż inwestor ) strony tego postepowania.

W ocenie Sądu nie jest również wykluczone, że na etapie postępowania przed organem II instancji wyniknie konieczność uzupełnienia raportu oceny oddziaływania, co w kontekście art. 138 § 2 w zw. z art. 136 k.p.a., nie zawsze będzie się wiąząło z koniecznością uchylenia decyzji organu stopnia podstawowego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie bowiem z wskazanymi przepisami, w ramach uprawnień organu odwołaczego, organ odwoławczy może – a w istocie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – zobowiązany jest w ograniczonym zakresie uzupełnić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przeprowadzając na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Dalej zauważyć przyjdzie, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia organ odwoławczy obciąża dodatkowo obowiązek kontroli postępowania organu uzgadniającego. Zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu uzgodnienie następuje w formie postanowienia. Niewątpliwie treść stanowiska wyrażona w formie postanowienia wyrażonego przez organ dokonujący uzgodnienia wiąże organ prowadzący postępowanie główne, współdziałanie polega bowiem w tym przypadku na konieczności osiągnięcia konsensu w rozstrzyganej sprawie. Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydawana jest przez organ decydujący, po przeprowadzeniu wymaganego uzgodnienia. Postępowanie w sprawie uzgodnienia ma wprawdzie charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, to jednak jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany, nawet wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano postanowienie uzgodnieniowe, obarczone jest wadami proceduralnymi (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 810/11, LEX nr 1153783). Organ I instancji nie jest uprawniony do kontroli poprawności orzeczenia wydanego w tym zakresie przez współpracujący organ. Wyłączona jest także instancyjna możliwość bezpośredniego zakwestionowania tego orzeczenia przez strony ( art. 77 ust. 3 ustawy OOŚ w zw. z art. 141 § 1 k.p.a). Prowadzi to, zgodnie z art. 142 k.p.a., do możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w odwołaniu od decyzji wydanej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy OOŚ, a w konsekwencji pośrednio do poddania kontroli uzgodnienia tego organu kompetencji samorządowego kolegium odwoławczego. Powyższe prowadzi zatem do konstatacji, że organ odwoławczy treścią uzgodnienia RDOŚ związany nie jest, bowiem zobowiązany jest do jego kontroli na podstawie w/w przepisu.

Podzielić należy w tym zakresie pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 711/09 (LEX 597798), zgodnie z którym w przypadku zakwestionowania w odwołaniu niezaskarżalnego postanowienia, w oparciu o treść art. 142 k.p.a., organ odwoławczy nie wydaje na skutek takiego zaskarżenia odrębnego postanowienia (rozstrzygnięcia). Uwzględnienie podnoszonych w odwołaniu od decyzji zarzutów odnoszących się do postanowienia, na które nie służy zażalenie, znajduje swój wyraz w uwzględnieniu odwołania i związanym z tym rozstrzygnięciem, przewidzianym w art. 138 k.p.a. Stanie się tak jednakże tylko wtedy, gdy naruszenie prawa przy wydaniu postanowienia, na które nie służy zażalenie, miało wpływ na wynik sprawy.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że postępowanie organu II instancji uchybia wyżej wskazanym zasadom postępowania.

Przede wszystkim decyzja organu II instancji w istocie ogranicza się do oceny poprawności postępowania organu I instancji, i wybiórczego odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ odwoławczy wskazuje jakie ustalenia poczynił Burmistrz, jakie określił warunki realizacji przedsięwzięcia, zgodne z wynikami przeprowadzonej przez ten organ analizy. Ocena przedłożonego raportu ograniczona została jedynie do stwierdzenia jego poprawności, tj. zgodności z art. 66 ustawy OOŚ. Natomiast brak jest w tym zakresie głębszej analizy i uzasadnienia wyrażonego stanowiska. Kolegium nie przeprowadziło, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, własnej oceny przedłożonego raportu oraz oceny oddziaływania na środowisko, do czego było zobowiązane na podstawie art. 15 k.p.a.

Zaznaczyć przy tym należy, że organ II instancji nie ocenił prawidłowości przedłożonego raportu, a w dalszej kolejności nie rozważył merytorycznych zarzutów odwołującego się dotyczących przeprowadzonej przez organ stopnia podstawowego oceny oddziaływania. Uchybienia w tym zakresie mają istotne znaczenie dla prawidłowości postępowania w sprawie. Odwołujący się (a w toku postępowania także inni uczestnicy) podnosił zarzuty dotyczące prawidłowości sporządzonego opisu środowiska naturalnego, oceny oddziaływania na to środowisko, w tym na zwierzęta występujące w obszarze oddziaływania inwestycji, a ponadto oddziaływania inwestycji na możliwość realizacji produkcji rolnej w jej sąsiedztwie, wpływ na mieszkańców tego regionu, emisji odorów i wpływu wiatrów na to zjawisko, itp. Tymczasem dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko istotne znaczenie ma wyczerpujące zgromadzenie informacji dot. środowiska naturalnego, w którym przedsięwzięcie ma być zrealizowane. Jedynie bowiem kompletna informacja w tym zakresie stanowić może podstawę rzetelnej oceny oddziaływania. W ocenie Sądu – co podkreślił także skarżący - w raporcie przedłożonym w niniejszej sprawie brak jest opisu środowiska naturalnego w zakresie występującej w obszarze oddziaływania fauny i flory, bowiem zawiera on jedynie ogólne i lakoniczne wnioski, że w obszarze oddziaływania inwestycji nie występują gatunki objęte ochroną prawną a ponadto teren, na którym ma być zrealizowana inwestycja, nie jest porośnięty krzewami i drzewami. Ustalenia te – jak można się domyślać - wynikają z wizji terenowej, ale w istocie brak jest w tym zakresie głębszej analizy. Nie odnosi się do tego elementu również żaden z organów, mimo, iż w toku postępowania wielokrotnie podnoszono problem występowania zwierząt w obszarze oddziaływania inwestycji. Dokonanie inwentaryzacji stanu środowiska przyrodniczego pozwoliłoby na opis przewidywanych skutków dla środowiska, określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, trudno bowiem chronić jakieś dobro nie wiedząc, jaka jest jego wielkość, struktura, rodzaj, komponenty itp.

Organy obu instancji zaniechały wyjaśnienia tego zagadnienia, pomimo podniesienia w tym zakresie zarzutów, zarówno przez skarżącego jak i inne strony postępowania, uchybiając tym samym obowiązkom wynikającym z art. 7 i art. 77 k.p.a.

Zaznaczyć na marginesie należy również, że organ odwoławczy, poprzez zaniechanie głębszej oceny przedłożonego przez inwestorów raportu, nie odniósł się do prawidłowości przedstawionego raportu w zakresie opisanych wariantów przedsięwzięcia i ich oddziaływania na środowisko. Nie odniósł się do pozostałych podnoszonych przez stronę skarżącą wątpliwości, np. prawidłowości zastosowania współczynnika aerodynamicznej szorstkości terenu w wysokości 0,5, właściwego dla zwartej zabudowy wiejskiej oraz niskiej zabudowy w miastach powyżej 100 tyś. mieszkańców, co nie odpowiada przepisom rozporządzenia z dnia z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu.

Jednocześnie zauważyć należy, że stanowisko organu odwoławczego co do niemożliwości weryfikacji postępowania uzgodnieniowego nie jest zasadne. Kolegium, w kontekście podniesionych przez odwołującego się zarzutów dotyczących prawidłowości wydania postanowienia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zobowiązane było do dokonania jego kontroli. Z uwagi jednak na okoliczność, iż organ nie odniósł się do kwestii prawidłowości przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego, Sąd nie ma możliwości skontrolowania stanowiska organu w tym zakresie.

Natomiast odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących prawidłowości przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, wskazać należy, iż wprawdzie protokół z rozprawy z dnia 29 kwietnia 2013 r. nie odpowiada do końca wymogom określonym przez przepis art. 68 § 1 i 2 k.p.a., jednakże w sytuacji gdy od odbycia rozprawy do daty wydania decyzji upłynął znaczny czas, wystarczający, aby strony mogły zapoznać się z jego treścią, po terminie rozprawy organ nadal prowadził postępowanie, a strony zostały powiadomione o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, o prawie składania wniosków i uwag, uchybienie to – zdaniem Sądu - nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy.

Ponadto wyjaśnić należy, że wprawdzie ocena wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie, w związku z treścią art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 66 ust. 1 pkt 7 ustawy OOŚ – jest elementem koniecznym postępowania w sprawie oceny oddziaływania, jednakże w tym zakresie nie bada się wpływu inwestycji na wartość tych dóbr materialnych (por. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 14 marca 2013 r. C-420/11).

W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchybiło obowiązkom wynikającym z art. 7, art. 77 w zw. z art. 15 k.p.a., co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, a w konsekwencji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Sąd jednocześnie doszedł do przekonania, że powyższe uchybienia, dotyczą w głównej mierze postępowania organu odwoławczego, zaś ewentualna konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego nie wyklucza skorzystania przez ten organ z uprawnień wynikających z art. 136 k.p.a. Prowadząc zatem ponownie postępowanie organ odwoławczy, mając na względzie treść art. 153 p.p.s.a., zobowiązany jest ponownie rozpatrzyć sprawę czyniąc zadość zasadzie dwuinstancyjności postępowania wynikającej z art. 15 k.p.a., a tym samym dokonać oceny przedłożonego raportu oddziaływania na środowisko oraz oceny oddziaływania na środowisko projektowanej inwestycji, zbadać poprawność postępowania Regonalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (w zwiazku z zaskarżeniem jego rozstrzygnięcia w odwołaniu) oraz rozważyć zasadność skorzystania z kompetencji przysługujących organowi odwoławczemu na podstawie artr. 136 i art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Rozważania te zaś powinny znaleść swoje odzwierciedlenie w uzasadniewniu wydanej przez organ decyzji stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc pod uwagę przedstawioną argumentację, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł o niewykonalności uchylonej decyzji , zaś na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. o kosztach postępowania.

-----------------------

2