Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 338/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska Asesor sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant: sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi H. i T. J. na decyzję Wojewody z dnia [...]stycznia 2006 roku nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod ulicę. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty J. nr [...] z dnia [...]września 2005 roku; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących solidarnie kwotę 450,- zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M.Bejgerowska /-/W. Długaszewska /-/M.Kosewska KS d


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2002 roku T.J. zwrócił się z wnioskiem do Zarządu Powiatu w J. o uregulowanie sprawy dotyczącej drogi asfaltowej we wsi W. , gmina K. , przebiegającej przez stanowiąca jego własność działkę nr [...], o powierzchni 0.02200 ha, wpisanej do księgi wieczystej nr KW [...].

Do wniosku dołączył odpis księgi wieczystej KW Nr [...], z którego wynika, iż w dziale II księgi jako właścicieli nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]grudnia 2000 roku i umowy z dnia [...] maja 2001 roku wpisano T.J. oraz jego żonę H. J. na prawach wspólności ustawowej do całości. Wpisu dokonano w dniu [...] lipca 2001 roku.

W dniu [...] kwietnia 2004 roku Zarząd Powiatu w J. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) wystąpił do Wojewody o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości W., gmina K., stanowiącej publiczną drogę powiatową nr [...] K. - W.., w granicach działki nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotowa działka stanowi współwłasność T. i H. J. oraz to, iż w dniu [...] grudnia 1998 roku była we władaniu Skarbu Państwa i zajęta była pod drogę publiczną.

Wojewoda w dniu [...] kwietnia 2005 roku wydał decyzję, w której orzekł ,iż nieruchomość położona w miejscowości W. w gminie K., stanowiąca cześć drogi powiatowej numer [...] K. – W., opisana, jako działka nr [...], zapisana w księdze wieczystej KW [...], stanowiąca w dniu [...] grudnia 1998 roku współwłasność R. W. i C. W. z dniem [...]stycznia 1999 roku stała się z mocy prawa za odszkodowaniem własnością Powiatu J. , jako grunt zajęty pod drogę publiczną – drogę powiatową.

T. i H. J. , w związku ze wskazaną wyżej decyzją Wojewody, w dniu [...] czerwca 2005 roku wystąpili do Starostwa Powiatowego w J. o ustalenie i wypłacenie im należnego odszkodowania za grunt przejęty pod drogę publiczną.

W uzasadnieniu wniosku wskazali na dokonany w księdze wieczystej wpis prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka [...] oraz umowy sprzedaży nieruchomości sporządzone przed notariuszem w dniu [...] grudnia 2000 roku i 24 maja 2001 roku, podnosząc, iż w związku z tym, że nabyli nieruchomość w dobrej wierze, chroni ich rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Starosta J. decyzją z dnia [...] września 2005 roku wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) odmówił ustalenia i wypłacenia odszkodowania na rzecz T. i H. J. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 orzekł, że nieruchomość położona w W., oznaczona w ewidencji jako działka nr [...] zapisana w KW [...], stanowiąca w dniu [...] grudnia 1998 roku współwłasność R. i C. W. , a pozostająca we władaniu Skarbu Państwa z dniem 1 stycznia 1999 roku stała się z mocy prawa za odszkodowaniem własnością Powiatu J.. Z treści uzasadnienia decyzji wynika, że za przejętą nieruchomość odszkodowanie przysługuje współwłaścicielom zajętej nieruchomości z dnia [...] grudnia 1998 roku.

H. J. i T.J. wnieśli odwołanie od wskazanej wyżej decyzji Starosty J., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podnieśli, m.in., iż skoro nabyli od poprzednich właścicieli w drodze umów sprzedaży z grudnia 2000 roku i maja 2001 roku przedmiotową nieruchomość, to na nich – jako aktualnych właścicieli – przeszło prawo do odszkodowania.

Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2006 roku wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, że w dacie [...] grudnia 1998 roku współwłaścicielami nieruchomości byli R. i C. W. . T. i H. J. w tej dacie nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Nie mają zatem, na podstawie powoływanego przepisu, legitymacji procesowej o ubieganie się o odszkodowanie za przejęcie gruntu pod drogę publiczną. Nabyli oni bowiem grunt, który z mocy prawa w dniu 1 stycznia 1999 roku przeszedł na własność Powiatu J..

H.J. i T. J. wnieśli skargę od wskazanej wyżej decyzji Wojewody , wnosząc o jej uchylenie i podnosząc przedstawiane wcześniej argumenty.

Wojewoda , w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie zaś z ust. 4 odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku.

Zdaniem organów T. i H. J. nie mają, na podstawie wskazanego wyżej przepisu, legitymacji procesowej o ubieganie się o odszkodowanie za przejęcie gruntu pod drogę publiczną, gdyż w dacie 31 grudnia 1998 roku nie byli współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Nabyli oni bowiem grunt, który z mocy prawa w dniu 1 stycznia 1999 roku przeszedł na własność Powiatu J..

W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, iż odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 ustawy, zostało odniesione do "odjęcia" dotychczasowym właścicielom własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne i stanowi rekompensatę za to wywłaszczenie, zatem, co do zasady, będzie ono ustalane na rzecz osób, które, w istocie, były właścicielami nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 roku.

Jednakże, w przedmiotowej sprawie, wystąpiły szczególne okoliczności, gdyż R. i C. W. którzy byli właścicielami nieruchomości i nadal (w dniu zawarcia umowy sprzedaży) jako właściciele figurowali w księdze wieczystej, mimo że nieruchomość przeszła na własność państwa z mocy prawa, zbyli, w formie przewidzianej prawem, nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], wpisaną do księgi wieczystej Kw nr [...], zaś nabywcy tej nieruchomości – H.J. i T. J. zostali ujawnieni w księdze wieczystej jako jej właściciele.

Jakkolwiek, będąca podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości decyzja wojewody, może zostać wydana w dowolnym czasie, w niniejszej sprawie, Powiat J. przez 5 lat nie wystąpił do Wojewody o wydanie takiej decyzji i nie ujawnił swojego prawa własności w księdze wieczystej Kw nr [...].

Przepis art. 73 ustawy wskazuje, że odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku. H.J. i T. J. w dniu składania wniosku o odszkodowanie, zgodnie z ujawnionym w księdze wieczystej KW nr [...] wpisem, legitymowali się tytułem własności nieruchomości oznaczonej jako działka [...]. Brak statusu właścicieli nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 roku, zgodnie z brzmieniem przepisu, w ocenie Sądu, nie może, w przedstawionych wyżej okolicznościach, stanowić o braku legitymacji skarżących w przedmiotowej sprawie.

Ponadto, zważywszy, iż odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 stanowi rekompensatę za wywłaszczenie nieruchomości, której własność przeszła z mocy prawa, na rzecz Powiatu J., zaś skarżący uiścili zapłatę na rzecz dotychczasowych, wpisanych do księgi wieczystej, właścicieli za całą nieruchomość, w tym za stanowiącą publiczną drogę powiatową nr [...]K. – W., również w tym kontekście, z uwzględnieniem charakteru odszkodowania, o którym mowa, należy dokonać oceny przedmiotowej sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, stosując powołane przepisy do konkretnych okoliczności przedmiotowej sprawy, organy administracji uwzględnią poczynione wyżej rozważania.

Wobec powyższego, uznając , że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr153, poz. 1270 ze zm.) orzekł , jak w sentencji.

/-/M.Bejgerowska /-/W. Długaszewska /-/M.Kosewska

KS d