Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 734/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1,  par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 3 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: specjalista Marta Klimczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z naruszeniem prawa i odmowa stwierdzenia nieważności tej decyzji oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 21 czerwca 2018 r. P. W. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Cz. B. z dnia [...] r. ([...]w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w Cz. B., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], o powierzchni [...]ha na działki: [...]o powierzchni [...]ha, [...]o powierzchni [...]ha i [...]o powierzchni [...]ha. Decyzji tej zarzucił rażące naruszenie prawa, tj. § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału nieruchomości ( Dz.U. nr 268, poz.2663).

W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, iż w trakcie prac remontowych budynku, który znajduje się na działce podlegającej podziałowi okazało się, że granica nowoutworzonych działek nr [...]i [...]została źle wytyczona, gdyż geodeta dokonujący podziału nie wziął pod uwagę przebiegu ściany przeciwpożarowej wewnątrz budynku.

W dniu 18 lipca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowiło o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Cz. B.z dnia [...]r., natomiast decyzją Nr [...]z dnia [...]r. odmówiło stwierdzenia jej nieważności.

Wskutek skargi P.W., wyrokiem z dnia 26 marca 2019 r. (sygn. akt II SA/Wr 77/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r.

Kolejno, decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 i art. 157 § 2 k.p.a., w pkt 1 stwierdziło wydanie decyzji Wójta Gminy Cz.B. z dnia [...]roku znak [...]w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w Cz.B. jako działka nr [...]na działki: [...],[...]i [...]z naruszeniem prawa, a w pkt. 2 odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji podziałowej, gdyż wywołała ona nieodwracalne skutki prawne.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że rozpoznając wniosek P.W. o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej z dnia [...]r. upoważnione było do rozpatrzenia istnienia przesłanek opisanych w art. 156 § 1 k.p.a. i stwierdzenia, czy w sprawie nie wystąpiła przeszkoda, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a., w myśl którego nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. dotycząca naruszenia przepisów o właściwości, gdyż decyzja wydana została przez organ właściwy, zarówno rzeczowo jak i miejscowo. Nie zachodzi także przesłanka wynikająca z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż sprawa nie była rozstrzygnięta inną decyzja ostateczną, jak również nie zachodzi przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. bowiem decyzja nie została skierowana do osób nie będących stronami w sprawie. Nadto Kolegium uznało, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iż zachodzi przesłanka niewykonalności decyzji w dniu jej wydania o charakterze trwałym, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., a także brak jest podstaw do uznania, iż w sprawie zachodzi przesłanka z art. 156 §1 pkt 6 k.p.a., a zatem wykonanie decyzji nie skutkuje wywołaniem czynu zagrożonego karą. Wreszcie, zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka wynikająca z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., a dotycząca istnienia wady powodującej nieważność decyzji z mocy prawa.

Tym samym rzeczą Kolegium było – jak samo zauważyło – zbadanie, czy w sprawie nie zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym kontekście Kolegium odwołując się szeroko do poglądów doktryny i judykatury wskazało, że rażącym naruszeniem prawa jest takie naruszenie, które zaważyło na treści decyzji. Jest ono zjawiskiem o wyjątkowym charakterze, gdyż prowadzi w konkretnej sprawie do odstąpienia od ogólnej zasady stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych, a jego cechą jest to, iż treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, iż decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.

Przenosząc niniejsze na grunt rozpoznawanej sprawy Kolegium podniosło, że działka nr [...]w Cz. B., podlegająca podziałowi, zabudowana była budynkiem mieszkalnym, a z załącznika mapowego do decyzji wynika, że w wyniku podziału działki [...]część budynku posadowionego na tej działce znalazła się na nowo wydzielonej działce [...], a druga część na działce [...]. Obecnie działka nr [...]stanowi własność A.G. i A.G., natomiast działka nr [...]stanowi własność wnioskodawcy P.W. Nadto, zatwierdzony decyzją Wójta Gminy Cz. B.z dnia [...]r. podział jest zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego dla wsi Cz. B. i B., zatwierdzony uchwałą z dnia [...]r., co wynika z ostatecznego postanowienia Wójta Gminy Cz. B. z dnia [...]r. Nadto, wydzielone działki posiadają bezpośredni dostęp do drogi publicznej.

Zgodnie z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału nieruchomości ( Dz.U. nr 268, poz. 2663) 1. jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części, które mają własne wejścia i są wyposażone w odrębne instalacje. 2. w przypadku, o którym mowa w ust. 1, odcinek granicy wewnątrz budynku przedstawia się na rzutach poszczególnych kondygnacji budynku.

Tym samym – zdaniem Kolegium - przy dokonywaniu podziału nieruchomości zabudowanej, oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], na działki: [...], [...]i [...]organ wydający decyzję podziałową winien był uwzględnić warunki określone w § 4 rozporządzenia. W tym przypadku nieruchomość w dacie dokonywania jej podziału była zabudowana budynkiem, przez który przebiega granica wydzielonych działek nr [...]i [...]. Z objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]r. nie wynika jednak, czy owe budynki posiadały ścianę wspólną, czy też ściany osobne i czy miały one charakter oddzielenia przeciwpożarowego, czy też była to ściana lub ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przykrycia dachu. Pozwoliłoby to na stwierdzenie czy budynki te stanowią całość konstrukcyjną, czy też były to budynki samodzielne w sensie budowlanym. Takie ustalenia, decydujące o przebiegu granicy, istotne w chwili dokonywania podziału nieruchomości, stosownie do treści ust. 2 § 4 rozporządzenia, powinny być przedstawione na rzutach poszczególnych kondygnacji. Na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych I instancji nie można stwierdzić, że proponowany i zatwierdzony decyzją z [...] r. projekt podziału budynku znajdującego się na działce [...]przebiegał wzdłuż pionowej ściany budynku znajdującego się na działce podlegającej podziałowi. Nie wynika to w żaden sposób i nie zostało oznaczone na załączniku mapowym do decyzji z [...]r. Załącznikiem do decyzji jest jedynie projekt podziału nieruchomości - wykaz zmian gruntowych oraz mapa z projektem podziału nieruchomości. Skoro natomiast wskazanym w § 4 ust. 2 rozporządzenia dokumentem obrazującym przebieg odcinka granicy wewnątrz budynku są rzuty poszczególnych kondygnacji budynku oznacza to, że taki dokument był niezbędny w postępowaniu podziałowym, w przypadku opisanym w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Rozpatrując zatem przesłanki wystąpienia rażącego naruszenia prawa konieczne jest rozważenie wyłącznie w oparciu o normę prawną zawartą w § 4 ust. 2 w związku z ust. 1 tego przepisu okoliczności związanych z podnoszonym przez wnioskodawcę zagadnieniem nieprzebiegania granicy podziału zgodnie z osią ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

Załącznik do decyzji z [...]r. nie tylko nie zawiera przedstawienia odcinka granicy wewnątrz budynku na rzutach poszczególnych kondygnacji ale również nie pozwala w sposób kategoryczny stwierdzić, że podział nastąpił wzdłuż pionowej ściany co narusza § 4 ust. 2 w związku z ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału nieruchomości. Charakter tego naruszenia należy jednak ocenić w świetle całokształtu okoliczności sprawy, w tym skutków, które decyzja wywołała. Konsekwencją takiego rozumienia rażącego naruszenia prawa musi być konieczność uwzględnienia nie tylko stanu faktycznego z momentu wydania decyzji w trybie zwykłym, ale również z daty orzekania przez organ nadzorczy. Jak wynika z rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...]r. oraz akt administracyjnych I instancji w dacie wydania tej decyzji właścicielem działki nr [...]podlegającej podziałowi był Z. M.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zostało załączone postanowienie Sądu Rejonowego w W.z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt [...]o przysądzeniu własności zabudowanej nieruchomości gruntowej nabywcy licytacyjnemu P.W., co oznacza, że wnioskodawca w dacie wydania decyzji podziałowej nie był właścicielem dzielonej działki [...]. Z uproszczonych wypisów z rejestru gruntów sporządzonych na wniosek Kolegium wynika zaś, że po podziale działki [...], obecnie działka nr [...]stanowi własność A.G. i A.G., natomiast działka nr [...]- własność wnioskodawcy P.W. Nadto, z akt sprawy wynika, że od decyzji nie zostało złożone odwołanie, wyodrębnione zaś działki stały się już przedmiotem obrotu poprzez przeniesienie prawa własności, a Z.M. nie jest już właścicielem jakiejkolwiek części działki powstałej po podziale działki nr [...]. Tym samym Wójt Gminy Cz. B. ostatecznie, choćby z tytułu dokonanych wpisów w stosownych księgach wieczystych, utracił uprawnienie do odwrócenia samodzielnie skutków wydanej decyzji podziałowej. Obowiązkiem zaś Kolegium było rozważanie zasadności zastosowania w sprawie przesłanek negatywnych z art. 156 § 2 k.p.a. w postaci przeszkody prawnej w wyeliminowaniu decyzji podziałowej z obrotu prawnego w sytuacji, gdy powstałe z podziału działki zostały następnie zbyte na rzecz osób trzecich. W tym kontekście Kolegium podniosło, że nieodwracalność skutków prawnych oznacza sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż: przestał istnieć podmiot, którego prawo dotyczyło lub podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania (wykonywania) prawa (odpadło dane prawo po stronie tego podmiotu) albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa. Jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, bo skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. Tak samo skutek prawny decyzji, który może być odwrócony na podstawie norm prawa prywatnego przez sąd, będzie nieodwracalny (vide: uchwała Sądu Najwyższego z 28.05.1992 r. sygn. akt III AZP 4/92). Zdaniem Kolegium w realiach niniejszej nieodwracalność skutków prawnych decyzji podziałowej nie dotyczy przy tym skutków wynikających z faktu wydania decyzji nieważnej, lecz z podjęcia kolejnej czynności prawnej dokonanej w związku ze skutkami decyzji obarczonej wadą nieważności. Jak bowiem wyjaśnił NSA w wyroku z 2 sierpnia 2016 r. (sygn. akt I OSK 848/16) bezpośrednim skutkiem prawnym podziału nieruchomości jest utworzenie nowych bytów ewidencyjnych - nowych odrębnych działek gruntu o określonych numerach i granicach. Dopóki właścicielem nowotworzonych działek pozostaje jedynie właściciel (lub współwłaściciele) działki podlegającej podziałowi, nie ma podstaw, aby przyjąć, że skutek prawny decyzji podziałowej ma charakter nieodwracalny. Ewentualne wycofanie decyzji podziałowej z obiegu prawnego prowadzi bowiem do przywrócenia poprzedniej numeracji oraz poprzedniego wpisu do ewidencji podziałowej działki, bez wpływu na istotę przysługującemu właścicielowi prawa własności. Jednak jak wskazał NSA, odmiennie należy ocenić skutki prawne decyzji podziałowej, jeżeli w efekcie dalszego obrotu prawnego poszczególne działki stały się własnością różnych podmiotów, zwłaszcza jeśli nabywców chroni rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych. Przyjęcie, że stwierdzając nieważność decyzji podziałowej organ administracji publicznej mógłby pozbawić nowych właścicieli własności nabytych przez nich konkretnych działek i ewentualnie uczynić z nich współwłaścicieli w bliżej nieokreślonych udziałach działki pierwotnej, stanowi oczywiste naruszenie konstytucyjnie chronionego prawa własności, którego nie sposób uzasadnić na gruncie zasady praworządności. Dlatego w przypadku zmiany stosunków własnościowych dotyczących podzielonych działek, skutek prawny decyzji podziałowej należy uznać za nieodwracalny w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Brak jest bowiem możliwości odwrócenia skutków prawnych decyzji podziałowej i powrotu do sytuacji, w której przedmiotowe nieruchomości stanowiły jedną nieruchomość (tak też WSA w Bydgoszczy w wyroku z 8.08.2018 r., sygn. akt II SA/Bd 156/18). Taki właśnie przypadek – zdaniem Kolegium - ma miejsce w niniejszej sprawie albowiem wydzielone w wyniku geodezyjnego podziału działki gruntu zostały zbyte na rzecz innych osób, które mają obecnie status stron postępowania.

Nie godząc się z pkt 2 decyzji SKO w W. z dnia [...]r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył P.W. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Cz.B. z dnia [...]r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie:

- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 156 § 2 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., polegające na błędnym uznaniu, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Cz.B.z dnia [...]r. z powodu wywołania nieodwracalnych skutków prawnych, a tym samym nie uwzględnieniu słusznego interesu skarżącego P. W. w uzyskaniu decyzji unieważniającej decyzję Wójta Gminy Cz. B., a także nie zastosowaniu w sprawie zasady równego traktowania obywateli wobec skarżącego P. W., a tym samym złamaniu zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej;

- przepisów prawa materialnego przez brak zastosowania § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości z dnia 7 grudnia 2004 r. (Dz.U. Nr 268, poz. 2663), z którego wynika, że podział nieruchomości dokonany zaskarżoną decyzją w sposób ewidentny i oczywisty jest niezgodny z prawem albowiem narusza zasady podziału nieruchomości wskazane w w/w przepisie rozporządzenia.

W ocenie skarżącego SKO w W. błędnie uznało, iż decyzja Wójta Gminy Cz.B. z dnia [...]r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wprawdzie, jak wynika ze sprawy, nowo powstałe działki (które pojawiły się w wyniku podziału działki [...]) mają już kolejnych właścicieli (uczestnicy postępowania), jednakże, kolejny właściciel danej działki wchodzi w stan prawny (a tym samym prawa) poprzedniego właściciela działki. Nieodwracalny charakter skutków prawnych wywołanych konkretną decyzją nie może być wyłącznie skutkiem stwierdzenia, że w wyniku samego tylko stwierdzenia nieważności tej decyzji nie zostanie przywrócony poprzedni stan prawny (wyrok NSA z 4 grudnia 2012 r., I OSK 1505/12, LEX nr 1282385). Zdaniem strony nie ma więc przeszkód prawnych, aby stwierdzić nieważność objętej wnioskiem decyzji i ponownie dokonać podziału nieruchomości w części granicy przechodzącej przez budynek.

Dalej podniesiono, że w sprawie został także naruszony art. 7 k.p.a., gdyż Kolegium wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględniło interesu skarżącego. Wskutek bowiem poprzestania wyłącznie na stwierdzeniu, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i uniemożliwia skarżącemu dokonywanie jakichkolwiek prac budowlanych czy remontowych na granicy jego działki.

Kolejno skarżący podniósł, że w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji Kolegium wskazało m.in., że załącznik mapowy do decyzji z dnia [...]. nie tylko nie zawiera przedstawienia odcinka granicy wewnątrz budynku na rzutach poszczególnych kondygnacji budynku, ale również nie pozwala w sposób kategoryczny stwierdzić, że podział nastąpił wzdłuż pionowej ściany budynku. Natomiast skarżący podnosi, że z posiadanych przez niego informacji, uzyskanych po skonsultowaniu się z geodetą w terenie, wynika, że w budynku przez który przebiega granica działek nr [...]i [...]są ściany oddzielenia przeciwpożarowego, lecz określona przez geodetę granica nie przebiega wzdłuż tych ścian i nie jest zgodna z prawem. Mając zatem na uwadze, że nie została określona granica działek nr [...] i [...]w budynku znajdującym się na tych działkach, a tym samym nie została określona ściana oddzielenia przeciwpożarowego nie jest możliwe wykonywanie jakichkolwiek projektów budowlanych czy prac remontowych w tym budynku zarówno przez skarżącego jak i przez właścicieli drugiej działki (albowiem zawsze będzie sporna granica działek wewnątrz budynku oraz miejsce w którym znajduje się ściana oddzielenia przeciwpożarowego). Problematyczna wydaje się również ewentualna sprzedaż działki.

Dalej skarżący podniósł, że ściany oddzielenia przeciwpożarowego spełniają określone funkcje. Przepis bowiem z § 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690) określa konkretne wymogi jakie powinny spełniać ściany oddzielenia przeciwpożarowego w danym budynku. Zatem każdy właściciel budynku (w tej sprawie właściciele działek) powinien posiadać wiedzę (a także powinno to być zamieszczone w odpowiedniej dokumentacji), gdzie dokładnie w budynku znajdują się ściany oddzielenia przeciwpożarowego - przede wszystkim ze względów bezpieczeństwa mieszkających tam ludzi jak również z uwagi na ewentualne prace budowlane, remontowe dot. budynku (np. wymianę pokrycia dachowego).

Wreszcie, skarżący zarzucił, iż w sprawie został naruszony art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W jego ocenie uchylenie wadliwej decyzji i wydanie nowej - uwzględniającej prawidłowy stan prawny i faktyczny - byłoby korzystne dla właścicieli obu działek. Tymczasem wydając zaskarżoną decyzję Kolegium uchybiło wymienionej normie, a kierując się dobrem trzeciego właściciela nie uwzględniając dobra i interesu skarżącego (a także właściciela drugiej działki, na której stoi przedmiotowy budynek).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki sąd Administracyjny zważył:

Skarga nie może zostać uwzględniona.

W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 p.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

W rozpoznawanej sprawie istotne jest także, iż sprawa jest po raz drugi przedmiotem postępowania kontrolnego przed sądem administracyjnym, bowiem sąd ten orzekał już w sprawie II SA/Wr 77/19. W uzasadnieniu tamtego, prawomocnego wyroku sąd wskazał, że "nie podlega dyskusji fakt, że rozpoznawana sprawa jest sprawą z kategorii postępowań nadzwyczajnych i przyjmuje się, że w takim przypadku przy badaniu przesłanki nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w pierwszej kolejności ustaleniu podlega stan prawny obowiązujący w momencie wydania kwestionowanej decyzji i stan faktyczny wówczas istniejący. Niemniej jednak, w razie naruszenia normatywnego wzorca działania opisanego w § 4 ust. 2 rozporządzenia (w tym zakresie Sąd nie ma żądnych wątpliwości, że załącznik do decyzji z [...]r. nie tylko nie zawiera przedstawienia odcinka granicy wewnątrz budynku na rzutach poszczególnych kondygnacji ale również nie pozwala w sposób kategoryczny stwierdzić, że podział nastąpił wzdłuż pionowej ściany), oceniać należy charakter tego naruszenia w świetle całokształtu okoliczności sprawy, w tym skutków, które decyzja wywołała. Konsekwencją takiego rozumienia rażącego naruszenia prawa musi być konieczność uwzględnienia nie tylko stanu faktycznego z momentu wydania decyzji w trybie zwykłym, ale również z daty orzekania przez organ nadzorczy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu obowiązkiem Kolegium będzie zatem rozważanie i ocenienie zastosowania w sprawie przesłanek negatywnych z art. 156 § 2 k.p.a. w postaci przeszkody prawnej w wyeliminowaniu decyzji podziałowej z obrotu prawnego w sytuacji, gdy powstałe z podziału działki zostały następnie zbyte w wyniku umowy sprzedaży na rzecz osób trzecich. Nieodwracalność skutków prawnych oznacza bowiem sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż: przestał istnieć podmiot, którego prawo dotyczyło lub podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania (wykonywania) prawa (odpadło dane prawo po stronie tego podmiotu) albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa (vide: wyrok NSA z 13.01.2016 r. sygn. akt I OSK 2074/14).

Jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, bo skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. Tak samo skutek prawny decyzji, który może być odwrócony na podstawie norm prawa prywatnego przez sąd, będzie nieodwracalny (vide: uchwała Sądu Najwyższego z 28.05.1992 r. sygn. akt III AZP 4/92). Nieodwracalność skutków prawnych decyzji podziałowej nie dotyczy skutków wynikających z faktu wydania decyzji nieważnej, lecz wynika z podjęcia kolejnej czynności prawnej dokonanej w związku ze skutkami decyzji obarczonej wadą nieważności".

W tym miejscu trzeba dodać, że stosownie do treści art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przenosząc dotychczasowe rozważania na rozpoznawaną sprawę trzeba wskazać, że, prawidłowo organ w kontrolowanym postepowaniu uznał, że zachodzi w sprawie przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wydania decyzji Wójta Gminy Cz. B.z dnia [...]r. w sprawie podziału nieruchomości położonej w Cz. B., oznaczonej jako działka gruntu nr [...] ([...]) z naruszeniem prawa. Nadto należy mieć na względzie, iż rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie prawa materialnego, które zaważyło na treści decyzji. Rażące naruszenie prawa jest zjawiskiem szczególnym, prowadzi w konkretnej sprawie do obalenia jednej z podstawowych zasad prawa administracyjnego, tj. zasady stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych, a do tego naruszenia następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Taka decyzja (jak trafnie pisze kolegium) nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.

Mając na uwadze dotychczasowe rozważania należy wskazać, że prawidłowo organ, ponownie rozpoznając sprawę zastosował się do wytycznych, zawartych w uzasadnieniu sądu.

W tej sytuacji zarzuty skargi nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Skarżący podnosi, że błędnie kolegium uznało brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji. Zdaniem skarżącego przyjęcie przez organ nieodwracalnych skutków prawnych decyzji, nie uwzględnia słusznego interesu strony, a narusza, obowiązującą organy administracji publicznej, zasadę równego traktowania obywateli.

Z tym zarzutem zgodzić się nie sposób. Organ administracji publicznej ma ustawowy obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa, a w rozpoznawanym przypadku zasada ta ma ten skutek, że organ obowiązany był orzec w trybie art. 156 § 2 kpa, do czego obliguje go z jednej strony stan faktyczny sprawy, a z drugiej wytyczne sądu, zawarte w prawomocnym wyroku.

Dalej za niezrozumiały należy uznać zarzut naruszenia, przepisów powołanego w skardze rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości z dnia 7 grudnia 2004 r. (Dz.U. Nr 268, poz. 2663). Uzasadnienie tak wyroku sądu, jak i obecnie skarżonego orzeczenia, wprost wskazuje, że w sprawie dostrzeżono to uchybienie w decyzji podziałowej. Dalej niezasadnie, zdaniem sądu, skarżący zarzuca, że błędnie organ uznał, iż decyzja z [...]r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. W tym kontekście należy przypomnieć, że wprost na ten temat wypowiedział się sąd w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Wr 77/19, przywołując tam także aktualne orzecznictwo sądowe w tym zakresie. (vide k. 6 uzasadnienia wyroku.). W toku obecnego, nadzwyczajnego postępowania organ nie może rozważać kwestii, czy pozostawienie jej w obrocie prawnym umożliwia, czy też uniemożliwia skarżącemu dokonywanie jakichkolwiek prac budowlanych czy remontowych na granicy jego działki. Kwestie "prac budowlanych" należą do kompetencji organów architektoniczno-budowlanych, a nie samorządowych.

Wbrew zarzutom skargi organ w tym postępowaniu (nadzwyczajnym) może prowadzić postepowanie dowodowe w zakresie ustalenia, czy stan faktyczny przyjęty przy wydaniu decyzji będącej przedmiotem postępowania "nieważnościowego" został ustalony właściwie, w świetle istniejącego w sprawie materiału dowodowego, a takie postępowanie organ przeprowadził. Również nie może organ brać pod uwagę, podnoszonych w sprawie okoliczności odporności ogniowej ścian budynku. Należy bowiem przypomnieć, że sprawa dotyczy podziału nieruchomości, a nie kwestii związanych z prawem budowlanym, w zakresie stosowania którego organ orzekający (Samorządowe Kolegium Odwoławcze) nie ma żadnych kompetencji (o czym była mowa wcześniej). Nie sposób także podzielić zarzutu skargi, że w organ naruszył art. 8 § 1 k.p.a., bowiem, zdaniem sądu, nie sposób przyjąć, aby działalność organu podważała zaufanie obywateli do władzy publicznej.

Reasumując, na zasadzie art. 151 ppsa, należało orzec jak na wstępie.