Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 106/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 113 poz 1209
law: Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
article: art. 28, art. 157 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca) Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Paweł Migacz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi E.Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa współwłasności nieruchomości przez współużytkowników wieczystych. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] 2008r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] 2008r., Nr [...], odmawiającą skarżącemu E.Ch. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia 24 lutego 2005r., Nr [...].

Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:

W/w decyzją z dnia 24 lutego 2005r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 ust.1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4, art. 3 ust. 1 ustawy z dni 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa z dnia 25 listopada 2003r. w sprawie szczegółowego trybu wydawania decyzji o nabyciu przez użytkowników lub współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne (Dz. U. nr 205, poz. 1991 ze zm.), Prezydent W. - stwierdził nabycie z mocy prawa współwłasności nieruchomości położonej we Wrocławiu przy ul. [...] i [...], oznaczonej geodezyjnie jako działki nr 1/1, 1/2, 1/3 i 1/4, AM-8, obręb K., o łącznej pow. 6746m2, przez współużytkowników wieczystych J.K., E.K.-P., K.K. oraz A.M..

W piśmie z dnia 21 listopada 2007r., doprecyzowując treść wcześniej składanych wniosków, E.Ch. wniósł o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji z dnia 24 lutego 2005r., Nr [...]. Jako podstawę prawną żądania wskazał art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a., stwierdzając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ został pozbawiony możliwości działania w charakterze strony w postępowaniu prowadzącym do wydania tej decyzji. Wnioskodawca zarzucił także naruszenie innych przepisów prawa budowlanego i ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Pismem z dnia 12 grudnia 2007r., ponownie występując z wnioskiem, podał, że "A.K. została uwłaszczona na działce gruntu o powierzchni 180 m2, którą posiada wraz z (..) ojcem nieprzerwanie od 1960r.". Podkreślił, że przez okres 20 lat starali się w Urzędzie Miasta o zakup tego gruntu, jednak podania te nie zostały uwzględnione. Ponadto zdaniem skarżącego, decyzja przyznająca prawo użytkowania wieczystego gruntu na rzecz J.K. i W.K. opiera się na błędnym założeniu, że działka nr 1/1 stanowiła niezabudowany grunt, ponieważ stał tam budynek gospodarczy wybudowany przez jego ojca na podstawie decyzji z 1963r. o pozwoleniu na budowę. O fakcie, że nieruchomość ta była zabudowana świadczy również mapa z dnia 6 kwietnia 1972r.. Wnioskodawca oświadczył, że jest prawowitym użytkownikiem działki i z tego powodu wszelkie sprawy związane z przedmiotową nieruchomością powinny być z nim konsultowane.

Kolegium ustaliło, że E.Ch. jest właścicielem nieruchomości składającej się z zabudowanej działki położonej przy ul. [...] we W.. Jest następcą prawnym W.Ch., który w 1963r. uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego na nieruchomości położonej przy ul. [...]. W.Ch. zabudował budynkiem gospodarczym także grunt poza granicami własnej działki, do którego nie posiadał tytułu prawnego. Grunt ten stanowił część nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa, która w 1973r. została oddana w użytkowanie wieczyste J.K. oraz jej mężowi W.K..

Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Kolegium podniosło, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć kwestię, czy wnioskodawca posiada legitymację procesową do wystąpienia w wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, czyli czy posiada status strony w tym postępowaniu. W razie zaś, gdy wniosek taki pochodzi od podmiotu niemającego przymiotu strony, właściwym załatwieniem sprawy jest wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego, na podstawie art. 157 § 3 k.p.a..

Kolegium powołując się na przepis art. 28 k.p.a. podkreśliło, że kategoria interesu prawnego, na której zbudowane zostało pojęcie strony i na podstawie którego została przyznana pewnemu kręgowi podmiotów ochrona procesowa, należy do prawa materialnego. Prawo materialne decyduje zatem o tym, kiedy dany interes prawny powstanie, czyli decyduje o tym, kiedy i komu przyznać prawo do postępowania. Źródłem interesu prawnego mogą być normy prawa materialnego administracyjnego oraz prawa cywilnego. Przy czym interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie za stronę. Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, tj. stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim przypadku obywatelowi nie przysługują atrybuty strony postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie był stroną w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zakwestionowanej decyzji. Jednakże Kolegium zauważyło, że stronami mogą być nie tylko te podmioty, który brały udział w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, ale również inne podmioty, o ile wykażą swój interes prawny w unieważnieniu takiej decyzji. Zdaniem Kolegium, nie można z góry wykluczyć takich sytuacji, w których osoby mające uzasadniony interes jako osoby trzecie w postępowaniu zwykłym, nie mają tego interesu w postępowaniu nadzwyczajnym i odwrotnie. Sytuacji takich nie można jednak domniemywać, lecz należy je wykazać w procesie stosowania prawa, odwołując się do konkretnych ustaleń stanu faktycznego i prawnego.

W niniejszej sprawie upatrywanie przez wnioskodawcę swojego interesu, uzasadniającego status strony, w tym, że chce nabyć prawo do części nieruchomości, którą posiada, jest w ocenie Kolegium nieuzasadnione. Ważność oraz istnienie zakwestionowanej decyzji w obrocie prawnym nie ma bowiem wpływu na skuteczność ewentualnych cywilnoprawnych roszczeń wnioskodawcy, które mogą być przez niego podnoszone w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Ewentualne stwierdzenie nieważności zakwestionowanej decyzji nie wpływałoby tym samym na przesłanki biegu terminu zasiedzenia prawa własności przedmiotowego gruntu, albowiem zasiedzenie biegnie przeciwko każdemu właścicielowi nieruchomości /art. 172 k.c./.

Poza tym interesu prawnego wnioskodawcy nie można upatrywać w przepisach art. 231 § 1 i § 2 k.c.. Nie ma bowiem znaczenia, kto jest właścicielem tej nieruchomości /podmiot prawa publicznego, czy pomiot prawa prywatnego, np. osoba fizyczna/. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że w postępowaniu z powództwa wnioskodawcy przed sądem powszechnym, występujących z roszczeniem z art. 231 k.c., powództwo zostało oddalone.

Nadto Kolegium wskazało, że wnioskodawca nie posiada też tytułu prawnego do gruntu zabudowanego budynkami gospodarczymi, którego przekształcenia dotyczy zakwestionowana decyzja, a same zabudowania gospodarcze zostały wzniesione niezgodnie z decyzjami o pozwoleniu na budowę, bo poza granicami działek, których te pozwolenia dotyczyły. Z tego względu nie ma zastosowania art. 207 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), ani inne przepisy dotyczące nabycia tytułu prawnego do nieruchomości z mocy prawa /ex lege/ od Skarbu Państwa. Dlatego wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w spowodowaniu by przedmiotowa nieruchomość stanowiła na powrót własność Gminy W., na skutek stwierdzenia nieważności opisanej na wstępie decyzji z dnia 24 lutego 2005r. Nr [...]. W ocenie Kolegium, brak jest przepisu prawa, którego konkretyzacja spowodowałaby uzyskanie przez wnioskodawcę konkretnych korzyści lub obowiązków w następstwie stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Odnosząc się natomiast do argumentów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, Kolegium podkreśliło, że budynek gospodarczy wzniesiony przez poprzednika prawnego wnioskodawcy został wybudowany niegodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę. W decyzji tej wyraźnie wskazano, że dotyczy ono nieruchomości, do której wnioskodawca posiada tytuł prawny /tj. nr 18 przy ul. [...] we W./. Wybudowanie budynku gospodarczego na podstawie pozwolenia na budowę jest możliwe tylko w granicach geodezyjnych działek, które są wymienione w decyzji o pozwoleniu na budowę. Wybudowanie części budynku poza granicami nieruchomości należącej do wnioskodawcy, na cudzym terenie, jest bezprawne. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie jakoby wnioskodawca oraz jego poprzednik prawny wybudowali na podstawie pozwolenia na budowę budynek gospodarczy na terenie oddanym później w użytkowanie wieczyste J.K. oraz jej mężowi W.K..

Co do zarzutu zabudowania nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, Kolegium zauważyło, że fakt istnienia zabudowań na tym terenie, o których nie wspomniano w umowie użytkowania wieczystego z dnia 22 stycznia 1973r. oraz ocena ważności umowy ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego nie mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego, ponieważ jest to sprawa cywilna, rozpoznawana przez sąd powszechny /art. 189 k.p.c./.

Odnosząc się do zarzutu niegodności opisanej decyzji z art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Kolegium wskazało, że organ administracyjny jest związany domniemaniem wynikającym z art. 3 tej ustawy, zgodnie z którym domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawym. Wyłącznie sąd powszechny jest właściwy do oceny ważności wpisu użytkowania wieczystego do księgi wieczystej, w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawym, o którym mowa w art. 10 powołanej ustawy. Postępowanie takie można jednak wytoczyć wyłącznie na żądanie /z powództwa/ osoby, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia.

Zaś podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność, że składał wniosek o sprzedaż lub o oddanie spornego gruntu w użytkowanie wieczyste nie wpływa – zdaniem Kolegium - na Jego sytuację prawną. Żaden przepis prawa ani czynność prawna nie nakładają, ani nie nakładały, na organ administracji publicznej obowiązku zbycia, ani obowiązku ustanowienia użytkowania wieczystego wnioskowanej części nieruchomości na rzecz wnioskodawców, ani na rzecz poprzedników prawnych. Przepisy prawa nie przyznawały też wnioskodawcom żadnego roszczenia wobec właściciela gruntu w tym zakresie. W tym stanie rzeczy wnioskodawca posiada jedynie interes faktyczny.

W świetle powyższego, Kolegium uznało, ze wnioskodawca nie jest stroną postępowania, a zatem nie jest uprawniony do żądania stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 24 lutego 2005r. Nr [...].

Pismem z dnia 25 sierpnia 2008r. /sprecyzowanym w dniu 20 października 2008r./ E.Ch. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...] 2008r. Nr [...], zarzucając prowadzenie postępowania uwłaszczeniowego bez jego udziału. Powołując się na tą okoliczność, wskazał, że jest to przykład pozbawienia strony możliwości działania, tj. zawarcia umowy wieczystego użytkowania gruntu. Ponadto wskazał, że wielokrotnie występował w tej sprawie do Urzędu Miejskiego W., podkreślając że "J.K. oraz następcy prawni swojego gruntu nie użytkują a przeznaczają na cele inwestycyjne". Zdaniem wnioskodawców "szczególna zmiana ich sytuacji prawnej nastąpiła po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 kwietnia 2006r, który to wyrok zmienił brzmienie artykułu 207 ustawy z dnia 7 stycznia 2000r. o gospodarce nieruchomościami".

Ponownie rozpatrując sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. podtrzymało stanowisko zajęte w swojej decyzji z dnia [...] 2008r., Nr [...].

Nadto odnosząc się do podniesionego we wniosku argumentu, jakoby zapadły przed Trybunałem Konstytucyjnym wyrok miał przemawiać za stwierdzeniem nieważności kwestionowanej decyzji Prezydenta W., Kolegium stwierdziło, że skutki prawne tegoż orzeczenia w odniesieniu do art.207 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz.2603 ze zm./ nie mają w tej sprawie znaczenia, gdyż wnioskodawca nie spełnia warunków ustawowych do nabycia prawa do spornego gruntu w trybie w/w art.207 ustawy, jako, że zabudowania gospodarcze zostały wzniesione niezgodnie z decyzjami o pozwoleniu na budowę, bo poza granicami działek, których pozwolenia dotyczyły.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł E.Ch., zarzucając:

1. rażące naruszenie art. 147 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania, mimo że strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy;

2. rażące naruszenie art. 207 ustawy z dnia 7 stycznia 2000r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu nadanym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2008r. poprzez nieuwzględnienie tego orzeczenia;

3. naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędną interpretację pojęcia strony, bez ustalenia prawdziwego interesu prawnego, który posiada wnioskodawca;

4. nierozpoznanie istoty sprawy poprzez pominięcie znaczenia decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej z dnia 2 grudnia 1972r. /znak [...]/, którą ustanowiono dla J.K. i W.K. użytkowanie wieczyste tego gruntu;

5. błąd w ustaleniach faktycznych, że zabudowania zostały posadowione poza obrębem działek, gdyż leżą w ich obrębie, a zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i prawem budowlanym, a ponadto cały grunt wówczas stanowił własność Skarbu Państwa, a czego organy nigdy nie kwestionowały.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenia wydanych w sprawie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi E.Ch. podniósł, że orzeczenie organu II instancji jest błędne, bowiem błędnie interpretuje przepisy prawa, pomija zarzuty zgłoszone przez wnioskodawcę albo interpretuje je w sposób powierzchowny, mało wnikliwy, nieuwzględniający rzeczywistych faktów.

Zdaniem skarżącego posiada On konkretny i obiektywny interes w tym, aby postępowanie zostało wszczęte. Na spornym terenie Jego ojciec na podstawie pozwolenia na budowę postawił budynek, który obecnie stanowi użytkowane przez skarżącego pomieszczenie gospodarcze. Unieważnienie tej decyzji spowoduje, że grunt stanie się ponownie własnością Gminy, a w konsekwencji umożliwi uregulowanie sytuacji prawnej gruntu. Ponadto skarżący wskazał, że Kolegium myli się co do faktu, że budynek został posadowiony poza granicami nieruchomości, gdyż w istocie cała nieruchomość wówczas należała do Skarbu Państwa, niezależnie od lokalizacji budynku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę uprawniony jest jedynie w tym postępowaniu do zbadania, czy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2008r., Nr [...] odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 § 1 lub art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./.

Istotne jest przy tym, że Sąd dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, nie jest związany granicami skargi. Przepis art.134 p.p.s.a. umożliwia bowiem Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że skarga E.Ch. nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko Kolegium nie dają podstaw do uchylenia tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji tegoż samego organu z dnia [...] 2008r., Nr [...].

Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art.145 § 1 p.p.s.a./.

Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie.

Wskazać należy, że art. 16 § 1 k.p.a. ustanowił ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Od tej reguły ustawodawca dopuścił pewne wyjątki.

Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a..

Podkreślić jednak przy tym należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uregulowane jest w sposób ścisły przepisami art.156 k.p.a. do art.159 k.p.a.

I tak przepis art.157 k.p.a. reguluje kwestie proceduralne związane z wszczęciem postępowania administracyjnego dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji.

Zgodnie z art.157 § 2 k.p.a. - postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Zatem legitymację do żądania wszczęcia takiego postępowania ma jedynie podmiot, który wykaże, iż kwestionowana decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku i to niezależnie od tego, czy strona ta uczestniczyła w postępowaniu zwykłym, czy też nie.

Przepis zaś art.157 § 3 k.p.a. stanowi, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Decyzja wydana w myśl tego przepisu jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja , której ważności należy poddać ocenie, bądź istnienie przeszkód prawnych ustanowionych w ustawach odrębnych.

Oznacza to tyle, że na podstawie cyt. wyżej przepisu art.157 § 3 k.p.a. orzeka się o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.

Zatem wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z wniosku osoby, która podaje się za stronę, zależy od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. Należy do nich w pierwszej kolejności ustalenie, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Nie ma w tym postępowaniu zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 k.p.a..

W orzecznictwie sądowym prezentowany jest jednak pogląd, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, o którym mowa w art.157 k.p.a., obowiązują zasady określone w przepisach art. 61 § 4 i art. 28 k.p.a. Stosownie zaś do art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu każdego postępowania administracyjnego z urzędu lub na żądanie strony organ obowiązany jest zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Natomiast w myśl art. 28 k.p.a. stroną jest nie tylko ten, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie.

Stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może być zatem nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji /por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 2164/92, ONSA 1995/1/32, jak i wyrok NSA z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt OSK 802/04, ONSAiWSA 2005, Nr 3, poz. 53/.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się tym samym do ustalenia, kto jest stroną postępowania, zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia 24 lutego 2005r., Nr [...], w wyniku którego współużytkownicy wieczyści: J.A.K., E.K.-P., K.K. oraz A.M. nabyły z mocy prawa współwłasność nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] i [...], oznaczonej geodezyjnie jako działki nr 1/1, 1/2, 1/3 i 1/4, AM, obręb K., o łącznej powierzchni 6.746 m2.

Niewątpliwe jest w sprawie, że materialno-prawną podstawą wydania opisanej wyżej decyzji Prezydenta W. stanowił przepis art.1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. Nr 113, poz.1209 ze zm./, zgodnie z którym osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym potwierdzająca ten fakt decyzja stała się ostateczna.

Literalne brzmienie oraz wykładnia gramatyczna przepisu art. 1 ust. 1 i 2 w/w ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości wskazuje, że w postępowaniu tym, którego celem jest przejście prawa własności nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego na właściwą osobę fizyczną, stronami są jedynie te osoby fizyczne które w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy były użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi danej nieruchomości. Tylko posiadanie takiego tytułu powoduje, że dana osoba fizyczna ma w tym postępowaniu interes prawny, a zatem przymiot strony w rozumieniu art.28 k.p.a.

Skarżący E.Ch. składając wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji Prezydenta W. z dnia 24 lutego 2005r., Nr [...], nie wykazał ani w postępowaniu przez Kolegium, ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym, że dysponuje prawem użytkowania wieczystego do spornej nieruchomości.

W konsekwencji powyższego, stwierdzić należy, że skarżący nie będąc użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości, nie posiada tym samym prawa do uwłaszczenia w trybie cyt. wyżej przepisu art. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Okoliczność ta powoduje, że skarżący nie mógł skutecznie złożyć wniosku o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji Prezydenta W. z dnia 24 lutego 2005r., Nr [...].

Podkreślić przy tym należy, że status strony nie wynika z uznania jakiegokolwiek podmiotu za stronę, lecz wynika z przepisów prawa materialnego. Prawidłowo zatem wywiodło Kolegium, że interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu. Na pojęcie zaś interesu prawnego składa się istnienie konkretnej normy prawa materialnego, konkretnej sytuacji prawnej zindywidualizowanego podmiotu prawa, a także możliwość oddziaływania tej normy na sytuację prawną owego podmiotu. Interes ten musi mieć charakter realny i własny. Nie może się on opierać tylko na istnieniu jakiegoś aktu lub instytucji prawnej. Takiego charakteru nie ma interes faktyczny, który tym różni się od interesu prawnego, że nie chronią go obowiązujące normy prawne.

W ocenie Sądu, takiego interesu prawnego skarżący E.Ch. nie wykazał, zaś żądanie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezydenta W. z dnia 24 lutego 2005r., Nr [...], jak i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i treść skargi wskazują na ewentualne istnienie interesu faktycznego skarżącego w kwestionowaniu decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności przez użytkowników wieczystych nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] i [...].

Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący E.Ch. jest właścicielem nieruchomości składającej się z zabudowanej działki położonej przy ul. [...] we W., graniczącej z nieruchomością objętą sporną decyzją Prezydenta W. z dnia 24 lutego 2005r., Nr [...].

Niesporne jest także w sprawie, że poprzednik prawny skarżącego – W.Ch. uzyskał decyzją Architekta Dzielnicowego Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. – K. z dnia 19 lipca 1963r., Nr [...] pozwolenie na budowę budynku gospodarczego murowanego. W treści tej decyzji zaznaczono, że pozwolenie na budowę powyższego budynku gospodarczego dotyczy budowy, cyt.:

" ... na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa położonej we W. przy ulicy [...] pod nr 18 ...".

Z akt sprawy niewątpliwie również wynika /prawomocny wyrok Sądu Okręgowego we W. z dnia 22 lipca 1999r., sygn.akt [...] w sprawie o przeniesienie własności nieruchomości/, że ojciec skarżącego pobudował w latach 60-tych kurnik na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa, a graniczącym z działką gruntu przy ul. [...] we W.. W latach zaś 90—tych skarżący rozbudował ten obiekt i przystosował go do celów garażowo-warsztatowych, nie posiadając nań pozwolenia na budowę. Budynek ten położony jest w większej części na działce 1/1, będącej na mocy decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej z dnia 2 grudnia 1972r., a następnie aktu notarialnego z dnia 22 stycznia 1973r., Rep.AL.nr [...]r. w użytkowaniu wieczystym J.-A.K. i W.K..

W świetle powyższych ustaleń, w ocenie Sądu, podejmowane przez skarżącego E.Ch. czynności mające na celu nabycie własności gruntu pod opisanym wyżej budynkiem, wybudowanym w części na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste J.K. oraz jej mężowi W.K., a w dalszej konsekwencji nabytej na współwłasność przez współużytkowników wieczystych na mocy kwestionowanej przez skarżącego decyzji z dnia 24 lutego 2005r., Nr [...], świadczą jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony. Zdarzenie przyszłe, a w pewnym sensie niepewne, nie mogą bowiem stanowić o interesie prawnym.

Stwierdzić zatem należy, że Kolegium zasadnie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezydenta W. z dnia 24 lutego 2005r., Nr [...], powołując się na przepis art. 157 § 3 k.p.a., trafnie przyjmując, że skarżący E.Ch. nie ma przymiotu strony w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] i [...], a oznaczonej geodezyjnie jako działki nr 1/1, 1/2, 1/3 i 1/4, AM-8, obręb K., o łącznej pow. 6746m2,

W konsekwencji powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że brak u skarżącego statusu strony zarówno w postępowaniu zwykłym, zakończonym omawianą decyzją Prezydenta W. z dnia 24 lutego 2005r., Nr [...], jak i w postępowaniu nadzwyczajnym, powoduje że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2008r., Nr [...].

Tym samym zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. nie mógł zostać uwzględniony.

Również niezasadny jest zarzut skargi dot. naruszenia art. 147 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., z tej to przede wszystkim przyczyny, że przepisy te nie mogły być i nie były w niniejszej sprawie stosowane. Z tego to również powodu niezasadne jest powoływanie się skarżącego na wyrok tut. Sądu z dnia 26 marca 2009r., sygn.akt II S.A./Wr 518/08 zapadły w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej opisaną wyżej decyzją Prezydenta W. z dnia 24 lutego 2005r., Nr [...], czyli w sprawie toczącej się w odrębnym niż w niniejszej sprawie nadzwyczajnym postępowaniu.

Także Sąd nie podziela zarzutu skargi dot. naruszenia art.207 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podzielając w tym względzie argumentację Kolegium, przedstawioną w uzasadnieniu wydanych decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę.

W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2008r., Nr [...], a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej - nie wykazała, by decyzja ta, jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] 2008r., Nr [...] wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi w/w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi E.Ch. z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.