Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 394/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Paweł Groński Protokolant: asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 524/13 w sprawie ze skargi S. spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zabezpieczenia przyległego ciągu pieszego oraz usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym elewacji budynku oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 524/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalił skargę S. Sp. z o.o. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazu zabezpieczenia przyległego ciągu pieszego oraz usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym elewacji budynku.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, iż do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia, w okresie luty - marzec 2013 r. wpłynęły informacje od osób postronnych wskazujące na zagrożenie zdrowia i życia ludzkiego w związku z odpadaniem elementów elewacji z budynku zlokalizowanego przy ul. Ś. [...] we Wrocławiu na pobliski ciąg pieszy. Organ nadzoru budowlanego w dniu [...] marca 2013 r. przeprowadził kontrolę przedmiotowego obiektu budowlanego, dokumentując tą czynność protokołem kontroli nr [...]. Wobec potwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego organ, w oparciu o dane uzyskane z Zarządu Geodezji Kartografii i Katastru Urzędu Miejskiego we Wrocławiu, ustalił, że wieczystym użytkownikiem budynku jest S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. Następnie wszczęto postępowanie w sprawie i w dniu [...] marca 2013 r. przeprowadzono ponownie kontrolę budynku, potwierdzając jej ustalenia w protokole kontroli nr [...].

Następnie decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) nakazał S. Sp. z o.o. jako wieczystemu użytkownikowi budynku przy ul. Ś. we W.: 1) w terminie 7 dni zabezpieczenie przyległego ciągu pieszego, poprzez montaż daszków ochronnych pod uszkodzonymi gzymsami budynku na elewacji frontowej, ze szczelnym i odpornym na przebicie (przez spadające elementy) przekryciem, nachylonym pod katem 45° w kierunku źródła zagrożenia - jako wyeliminowanie bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi, bezpieczeństwa mienia, wynikającego z wad w utrzymaniu w/w elementów; 2) w terminie do dnia 30 czerwca 2013 r. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym elewacji przedmiotowego budynku, poprzez usunięcie uszkodzonych (luźnych i odparzonych), fragmentów tynków elewacyjnych i gzymsów, a następnie odtworzenie tych elementów (wykonanie tynków w miejscach braków i uzupełnienie gzymsów) wraz z montażem elementów zapewniających odprowadzanie wód opadowych z dachu i obróbek blacharskich. Nadto organ zastrzegł, że roboty określone w punkcie 2 należy wykonać po uprzednim uzyskaniu pozwolenia Miejskiego Konserwatora Zabytków (obejmującego te roboty) i prowadzić roboty budowlane pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Na podstawie art. 108 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ wskazał, że w trakcie czynności kontrolnych ustalono, że przy ul. Ś. we W., pomiędzy budynkiem z restauracją i bistro przy ul. J., a kościołem Ś. przy P. zlokalizowany jest III kondygnacyjny budynek z poddaszem (w obrębie którego usytuowane są lukarny), przekryty dachem wielospadowym. Wzdłuż budynku przebiega ciąg pieszy drogi - ul. Ś. Na elewacji przedmiotowego budynku od strony ul. Ś. widoczne są znaczne ubytki i odparzenia w tynku (szczególnie w narożach budynku), ubytki i odparzenia w gzymsach, uszkodzenia obróbek blacharskich, widoczne są też zarysowania tynku i gzymsów. W obrębie lukarn oraz kominów widoczne są odparzenia tynku i ubytki. Stwierdzono brak rur spustowych orynnowania. Nad gzymsem wieńczącym zamocowany jest daszek ochronny zabezpieczający przed spadaniem elementów z dachu. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 21 marca 2013 r. doszło do oberwania się fragmentu gzymsu i jego odpadnięcia na ciąg pieszy. Pomimo braku dostępu do wnętrza budynku w trakcie kontroli, uznano że obecny stan techniczny budynku (w szczególności w zakresie jego elewacji), stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowia, życia ludzkiego i mienia. Organ uznał, że ustalony w trakcie kontroli stan faktyczny wyczerpuje przesłanki do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, jednakże zastrzegł, że zapadłe rozstrzygnięcie posiada charakter częściowy. Stwierdzone zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego spowodowane odpadaniem odparzonych elementów tynków i gzymsów na ciąg pieszo jezdny można rozpoznać w ramach usunięcia zagrożeń, natomiast w zakresie pozostałych elementów budynku należy zgromadzić odpowiedni materiał dowodowy i orzec w sposób odpowiedni do ustaleń. Ze względu na fakt, iż przedmiotowy budynek przy ul. Ś. we W. położony jest w obszarze Starego Miasta, objętego ochroną konserwatorską, poprzez wpis do rejestru zabytków, realizację nakazu obwarowano obowiązkiem uzyskania pozwolenie Miejskiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu. Organ zaznaczył, że z powodu zagrożeń spowodowanych złym stanem technicznym obiektu odstąpiono od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a. poprzez umożliwienie stronom zapoznania się z aktami sprawy i danie możliwości wypowiedzenia się. Te same przesłanki spowodowały nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w myśl art. 108 k.p.a.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła o uchylenie pkt 2 zaskarżonej decyzji.

Spółka zarzuciła naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 7 k.p.a. Podniosła, że organ I instancji formułując nakaz zawarty w pkt 2 decyzji nie posiadał informacji na temat planów inwestycyjnych spółki odnośnie przedmiotowej nieruchomości. Tymczasem jest to istotna okoliczność w kontekście art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz art. 7 k.p.a. W ocenie spółki, wykonanie przez nią nakazu z pkt 1 decyzji doprowadziło do usunięcia nieprawidłowości stanowiących zagrożenie dla ludzi i mienia. Zainstalowane daszki mają solidna i wytrzymałą konstrukcje. Ze względu na planowane przez Spółkę prace budowlane w ramach przebudowy przedmiotowego budynku, obejmujące również jego elewację i dach oraz biorąc pod uwagę zainstalowane daszki zabezpieczające ludzi i mienie, nakaz wynikający z pkt 2 decyzji jest niecelowy i przedwczesny.

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 utrzymał w mocy decyzję PINB we Wrocławiu z dnia [...] marca 2013 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że celem art. 66 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego jest korygowanie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie odpowiadającym jego funkcjom. Przepis ten ma umożliwić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot ,,właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji", wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści art. 66 pkt 1-4 ustawy, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Spełnienie przesłanek warunkujących wydanie nakazu organ odwoławczy wykazał przywołując za organem I instancji nieprawidłowości w stanie technicznym budynku ujawnione w trakcie kontroli. Ze stanu technicznego budowlanego wywiedziono realność zagrożeń dla zdrowia i życia ludzkiego, przywołując fakt oberwania fragmentu gzymsu i jego odpadnięcie na ciąg pieszy przy budynku, co miało miejsce w czasie kontroli.

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na ciążący na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego pożądany przez ustawodawcę, a zawarty w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlanego, obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego w należytym stanie. Zaznaczył, że organy administracji wydając decyzje w trybie przepisów rozdziału 6 Prawa budowlanego nie tworzą dla podmiotów legitymujących się przymiotem strony nowych obowiązków, a jedynie konkretyzują obowiązki wynikające wprost z przepisów prawa, których realizację podmioty te zaniedbały. W kontekście ustalonego stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy przyjął, że stan techniczny budynku przy ul. Ś. we W. stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, a także grozi niepowetowaną szkodą materialną. Za prawidłowe organ uznał uzależnienie realizacji nakazu wymienionego w pkt 2 decyzji po uzyskaniu pozwolenia Miejskiego Konserwatora Zabytków, jako że obiekt zlokalizowany jest w obszarze ochrony konserwatorskiej. Odnosząc się do wynikającego z treści art. 10 k.p.a obowiązku organu zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań, zauważono, że zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego. Ustawodawca przewidział wyjątki, w przypadku gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, (art. 10 § 2 k.p.a.), Stosownie do art. 10 § 3 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od powyższej zasady. Organ I instancji wypełnił ten obowiązek. Organ odwoławczy, odnosząc się do argumentacji Spółki wskazującej na usunięcie zagrożeń poprzez realizację zadaszenia i niezasadność remontu elewacji wobec zamiaru przebudowy obiektu obejmującego również elewację i dach, stwierdził, iż wbrew stanowisku strony, działania organu wynikające z art. 66 Prawa budowlanego nie mogą być warunkowane i zależne od ewentualnych zamiarów strony dotyczących przebudowy obiektu. Okoliczność, na którą powołuje się strona jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym i nie może wpływać na działania bieżące wynikające z nienależytego stanu technicznego obiektu stwarzającego zagrożenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję Spółka S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła o jej uchylenie i uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Zarzuciła naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwą wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie oraz naruszenie przepisów procesowych, a w szczególności art. 7 k.p.a. m.in. z powodu nieprzeprowadzenia dowodu z ekspertyzy technicznej na okoliczność zakresu prac objętych nakazem w pkt 2 decyzji organu I instancji. Nadto wniesiono o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zawartego w decyzji organu I instancji, ze względu na nieusuwalne skutki doprowadzenia do natychmiastowego wykonania pkt 2 decyzji. Wskazano, że cytowane przez organ stwierdzenia odnoszące się do użytkowania i eksploatowania obiektu nie odpowiadają stanowi faktycznemu w sprawie, jako że przedmiotowy budynek nie jest użytkowany od wielu lat, co potwierdzają zdjęcia dołączone do odwołania. Budynek został wyłączony z eksploatacji i przeznaczony do gruntowej przebudowy i rozbudowy.

W odpowiedzi na skargę Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 524/13 oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., jako niezasadną.

Sąd wskazał, że zaszły ustawowe przesłanki uprawniające, a nawet obligujące, organy nadzoru budowlanego do władczej interwencji objawiającej się wydaniem zaskarżonych rozstrzygnięć. Czynności dowodowe przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia pozwoliły na ustalenie, że stan techniczny obiektu budowlanego zlokalizowanego przy ul. Ś. we W. jest nieodpowiedni. Do przyjęcia takiego stanowiska organ miał wszelkie podstawy na gruncie własnych ustaleniach poczynionych w trakcie dwukrotnie prowadzonej kontroli. W protokołach kontroli opisane zostały nieprawidłowości, a także zdarzenie jakie miało miejsce w trakcie kontroli, a mianowicie oberwanie części gzymsu i jego upadek na znajdujący się w pobliżu ciąg pieszy. Nadto sygnał do wszczęcia postępowania do służb nadzoru budowlanego dała interwencja osób postronnych zawierająca informację o realnych zagrożeniach związanych ze stanem obiektu. Odpowiedzialność za właściwy stan techniczny obiektu budowlanego spoczywa na właścicielu lub zarządcy. Podmioty te winny z własnej inicjatywy podejmować niezbędne środki prowadzące do osiągnięcia założonego przez ustawodawcę celu. Skoro dochodzi do sytuacji, że organ musi niejako zastąpić wyżej wskazane podmioty, które zaniechały czy nie dopełniły swoich obowiązków, logiczne jest, aby zastępstwo to sprowadziło się do nakazania wykonania konkretnych zadań ściśle związanych z utrzymaniem obiektu w należytym stanie. Sąd, oceniając legalność wydanych w sprawie decyzji podkreślił, że organ I instancji tylko częściowo rozpoznał sprawę stanu technicznego budynku, ograniczając się wyłącznie do oceny widocznych na zewnątrz elementów budynku zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu ludzi, informując jednocześnie, że pozostałe elementy budynku zostaną objęte odrębnym postępowaniem. Takie rozpoznanie sprawy nie budziło zastrzeżeń organu odwoławczego i zaakceptował je Sąd., bowiem przemawia za nim konieczność niemal natychmiastowej interwencji ukierunkowanej na ratowanie wartości w postaci zdrowia i życia ludzkiego. Kompleksowe rozpoznanie sprawy, w tym ustalenie wszystkich ewentualnych nieprawidłowości, związane by było z dość długim postępowaniem dowodowym polegającym chociażby na ustaleniu nieprawidłowości w drodze ekspertyzy stanu technicznego budynku. Jakkolwiek zlecenie sporządzenia ekspertyzy w sposób jednoznaczny doprowadziłoby do konkretyzacji nieprawidłowości i wskazałoby sposób ich eliminacji, to na tle okoliczności sprawy słusznym rozwiązaniem, zdaniem Sądu, okazało się wydanie decyzji odnoszącej się do widocznych nieprawidłowości. W trakcie kontroli niemożliwe okazało się ustalenie wszystkich nieprawidłowości, gdyż ustaleń dokonano wyłącznie w oparciu na podstawie zewnętrznych oględzin - (brak możliwości wejścia do obiektu). Precyzyjnie opisane nieprawidłowości w zakresie elewacji budynku pozwoliły na wydanie decyzji zmierzającej do usunięcia nieprawidłowości w tym względzie. Nie wydaje się konieczne, aby w stanie ewidentnej nieprawidłowości, a nawet nieprawidłowości powodującej realne zagrożenia, organ dysponujący pracownikami posiadającymi odpowiednie wykształcenie, uprawnienia i doświadczenie zawodowe zmuszony był do zlecenia sporządzenia ekspertyzy i uzależniał od jej przedłożenia kształt merytorycznego rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił również, że treść art. 66 Prawa budowlanego pozwala na przyjęcie, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, właściwy organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Słusznie organ decyzyjny nakazał zabezpieczenie obiektu w ten sposób, aby odpadające elementy tynków i gzymsów nie zagrażały przechodniom, niemniej jednak istotą decyzji był nakaz wykonania robót budowlanych związanych z budynkiem. Gdyby powyższy przepis poddać regułom wykładni celowościowej można dojść do przekonania, że wolą ustawodawcy nie tyle była eliminacja następstw nieodpowiedniego stanu technicznego budynku co zmiana samego stanu sprzecznego z normą prawną. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia dokonał dwóch zabiegów o charakterze procesowym, które pozwoliły niejako natychmiast wyegzekwować zawarty w akcie administracyjnym nakaz. Odstąpiono bowiem od poinformowania strony o tzw. ,,gotowości decyzyjnej" w trybie art. 10 k.p.a. oraz zaopatrzono decyzję klauzulą natychmiastowej wykonalności. Stan sprawy, oraz poczynania organu, który sporządził odnośnie art. 10 k.p.a. stosowaną adnotację urzędową, mieści się w granicach prawem mu przypisanych uprawnień. Co do rygoru natychmiastowej wykonalności jej słuszność została pośrednio potwierdzona postanowienia Sądu pierwszej instancji i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które odmówiły wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie wywiódł w swojej decyzji, że podejmuje działania mające na celu zapewnienie bezpiecznego utrzymania i użytkowania obiektu i nie może w tym względzie kierować się okolicznościami przyszłymi i niepewnymi. Trudno oczekiwać, aby nieodpowiedni stan obiektu pozostał bez interwencji służ nadzoru budowlanego tylko z tego powodu, że użytkownik wieczysty zamierza go przebudować. Takie zamierzenie inwestycyjne musi być poprzedzone stosownymi decyzjami, sporządzeniem projektu, a nawet uzgodnieniami i opiniami innych organów, bo obiekt znajduje się w strefie ochronnej podległej konserwatorowi zabytków. Z reguły wszystkie te czynności związane są ze znacznym upływem czasu, a stan obiektu nie pozwalał na zwłokę.

Sąd podkreślił, że nie wpływa na legalność wydanych decyzji zarzut podawania przez organy obu instancji określeń dotyczących użytkowania i eksploatowania obiektu, który jak podnosi strona skarżąca nie jest użytkowany od wielu lat. Rozdział 6 ustawy Prawo budowlane z założenia dotyczy utrzymania obiektów budowlanych, natomiast usuwanie nieprawidłowości i zagrożeń dokonywane jest w drodze nakazu opartego na treści art. 66 ustawy. Co prawda w art. 67 Prawa budowlanego mowa jest o nieużytkowanych obiektach budowlanych, lecz norma prawna wynikająca z tego przepisu nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten przewiduje sankcję w postaci rozbiórki lecz stan obiektów objętych takim nakazem musi być katastrofalny, natomiast podmiot za niego odpowiedzialny nie jest zainteresowany jego remontem czy odbudową. W realiach niniejszej sprawy nie wydaje się, aby takie oczekiwania wyrażał skarżący. Nadto sam fakt wyłączenia z użytkowania, czy czasowego wyłączenia z użytkowania obiektu budowlanego, nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej wydanie w sprawie decyzji w oparciu o art. 66 ustawy Prawo budowlane.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka S. Sp. z o.o. z siedzibą w P., reprezentowana przez radcę prawnego E. G., zaskarżając wyrok w całości.

Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwą wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie.

W oparciu o powyższy zarzut kasacyjny strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w punkcie 2 i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.

Zdaniem skarżącej Spółki art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane dotyczy budynków użytkowanych, skoro ustawodawca przewiduje w nim możliwość wydania zakazu użytkowania obiektu. Przepis ten dotyczy nieprawidłowości, które powstały w czasie użytkowania obiektu. Strona zakwestionowała też stwierdzenie Sądu, że nie było potrzebne sporządzenie ekspertyzy z uwagi na to, że organ dysponuje pracownikami posiadającymi odpowiednie wykształcenie i uprawnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesiony zarzut prawa materialnego nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Jak stanowi art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.

Kwestie dotyczące zachowania we właściwym stanie technicznych substancji obiektu budowlanego reguluje art. 61 ustawy - Prawo budowlane, nakładający na właściciela lub jego zarządcę obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Przepis ten nakłada z mocy prawa określone w nim obowiązki na właściciela lub zarządcę obiektu, przy czym dopiero art. 66 ustawy -Prawo budowlane daje organowi nadzoru budowlanego możliwość ingerencji w istniejący stan rzeczy, zmierzającej do zapewnienia użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z wymogami określonymi w art. 61 ustawy - Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Decyzje wydawane w oparciu o niniejszy przepis mają charakter związany, co oznacza, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści omawianego przepisu, to organ nadzoru budowlanego jest obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (zob. Prawo budowlane. Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, 3 wydanie, Warszawa 2009, s. 635-636); por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1328/09; z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 916/10; z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1917/11- CBOSA).

Należy podzielić pogląd wypracowany w orzecznictwie sądowym, iż w decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane organ administracji nie bada przyczyn, dla których obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Ujawniając stan owego zagrożenia organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia z dnia 3 października 2006r., sygn. akt II OSK 1163/05, LEX nr 289077; z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1102/07, LEX nr 508470; z dnia 12 września 2013r., sygn. akt II OSK 899/12 – CBOSA).

Podkreślić należy, że organy administracji, podejmując działania dyscyplinujące właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, mają możliwość albo nałożenia obowiązków określonych w art. 66 ustawy - Prawo budowlane albo, w przypadku nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu, który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia nakazać na podstawie art. 67 ustawy - Prawo budowlane jego rozbiórkę i uporządkowanie terenu, zakreślając jednocześnie termin przystąpienia do tych robót. Jeśli bowiem obiekt nie jest użytkowany, a właściciel wyraża wolę jego rozbiórki, to niecelowym jest nakładanie na niego obowiązków, które mają poprawić stan techniczny obiektu. Odmienna interpretacja tego przepisu mogłaby doprowadzić do sytuacji, w której organy podejmą działania i nałożą obowiązki wymienione w art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, mimo że inwestor (jednocześnie właściciel) wykonuje zgłoszone wcześniej roboty budowlane polegające na rozbiórce. Zaznaczyć jednocześnie należy, że od utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie i podejmowania działań zapobiegających powstaniu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska oraz działań eliminujących powstałe zagrożenia, nie zwalnia właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego zamiar wykonania w przyszłości remontu czy przebudowy tego obiektu. Obiekt budowlany, niezależnie od tego czy jest użytkowany czy też w pewnym okresie nie jest użytkowany, winien znajdować się w stanie, który nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Zaistnienie tego zagrożenia obliguje organ do podjęcia działań określonych w przepisie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), bądź w przepisie art. 67 ustawy – Prawo budowlane. Obowiązek utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym ma na celu zapobieżenie dopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Za należyty stan techniczny obiektu budowlanego należy uznać stan zapewniający sprawność techniczną obiektu jako całości oraz sprawność techniczną elementów instalacji obiektu i urządzeń odpowiadający wymaganiom prawa, w tym przepisom techniczno - budowlanym.

Skoro w niniejszej sprawie skarżąca Spółka nie zamierza dokonać rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, to winna ten obiekt utrzymywać w stanie, który nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Zaistnienie zaś stanu opisanego w dyspozycji art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, niezależnie od przyczyn zaistnienia tego stanu, zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości z określeniem terminu wykonania tego obowiązku.

Fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W niniejszej sprawie, organ nadzoru budowlanego opierając, decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, jednoznacznie sprecyzował, jakie zagrożenia występują w przypadku przedmiotowego budynku.

Nakazy wydawane w oparciu o art. 66 ustawy - Prawo budowlane służą doprowadzeniu obiektu do takiego stanu, który można uznać za zgodny z prawem. Możliwość nałożenia obowiązków, o jakich mowa w tym przepisie powiązana jest z nieprawidłowościami powstałymi w trakcie użytkowania budynku, np. na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika niezwiązanego z działalnością inwestycyjną, który przyczynia się do pogorszenia stanu technicznego, czy też estetycznego budynku, a w określonych sytuacjach powoduje powstanie zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Okoliczność, że obiekt budowlany przez jakiś czas nie jest faktycznie użytkowany nie oznacza automatycznie, że obiekt ten należy uznać za nie podlegający działaniu przepisów ustawy - Prawo budowlane, dotyczących obowiązku utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i

sprawności technicznej, jak i dotyczących obowiązku usuwania powstałych zagrożeń dla życia lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska.

A, twierdzenie strony skarżącej, że przedmiotowy budynek nie był użytkowany od wielu lat nie stoi na przeszkodzie wykonaniu przez organ powinności, jakie na nim spoczywają w związku z nieprawidłowościami zaistniałymi w budynku, a stwierdzonymi podczas przeprowadzonych kontroli.

Obowiązek wykonania robót budowlanych ma jedynie charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zasięg zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości. Rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego i estetycznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W ramach przeprowadzanego postępowania w sprawie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie jest konieczne przeprowadzenie ekspertyzy technicznej, jeżeli w oparciu o dokonane oględziny stan ten ustalono jako zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska.

Z powyższych względów stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie nie znajduje usprawiedliwienia zarzut skargi kasacyjnej dotyczący tak dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane jak i niewłaściwego zastosowania tego przepisu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.