Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 157/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art 54 ust 1,
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
article: art 15 § 1 pkt 4, art 21
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. NSA Janusz Furmanek (spr.) Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta m. st. Warszawy o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem m. st. Warszawy a Burmistrzem Miasta Nowa Ruda w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie w sprawie potwierdzenia prawa D. K. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: wskazać Prezydenta m. st. Warszawy jako organ właściwy do załatwienia sprawy


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 grudnia 2008 r. nr IS 8127/8/08, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w związku z art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135), Burmistrz Miasta Nowa Ruda odmówił przyznania D. K. prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, finansowanych ze środków publicznych świadczeniobiorcy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny:

W dniu [...] listopada 2008 r. do Urzędu Miasta w Nowej Rudzie wpłynął wniosek ze Szpitala Klinicznego [...] w W. wraz z kserokopią dowodu osobistego D. K., w sprawie o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, finansowanych ze środków publicznych. D. K. przebywał od dnia [...] października 2008 roku na leczeniu w stanie nagłym w powyższym szpitalu. Według przedstawionych dokumentów, miejscem zamieszkania D. K. jest osiedle [...] w Nowej Rudzie.

W związku z powyższym w dniu 12 listopada 2008 r. wszczęto postępowanie administracyjne. Skierowano pismo do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowej Rudzie, z prośbą o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, oraz do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Ochota w Warszawie, o przeprowadzenie wywiadu przy łóżku chorego.

Pracownik socjalny Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowej Rudzie, przeprowadził z matką D. K., B. G., wywiad w celu ustalenia stanu faktycznego i sporządził protokół podpisany przez strony.

B. G. w protokóle oświadczyła, że jej syn od ponad 10 lat nie mieszka w Nowej Rudzie. W listopadzie b. r. złożyła wniosek o wymeldowanie syna z Nowej Rudy. Ponadto oświadczyła, że nie zna adresu pobytu syna. Z Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Ochota w Warszawie wpłynęła do MOPS w Nowej Rudzie informacja, że nie niemożliwe było w przeprowadzenie wywiadu przy łóżku chorego, ponieważ w dniu 3 listopada 2008 roku D. K. opuścił szpital.

W uzasadnieniu decyzji z dnia 8 grudnia 2008 r. Burmistrz Miasta Nowa Ruda przytoczył brzmienie art. 54 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wskazał, że z uwagi na brak informacji o faktycznym miejscu zamieszkania D. K., nie ma możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i ustalenia jego sytuacji materialnej a tym samym zbadania przesłanek stwierdzających okoliczności określone w art. 54 ustawy.

Jednocześnie organ wskazał, iż w ubiegłym roku miała miejsce analogiczna sytuacja odnośnie leczonego w Klinice [...] D. K., gdzie wydano decyzję odmową z analogicznego powodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu po rozpoznaniu odwołania Szpitala Klinicznego [...] w. W., decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. [...] uchylił decyzję Burmistrza Miasta Nowa Ruda z dnia [...] grudnia 2008 r.

W dniu 12 października 2009 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek Prezydenta m. st. Warszawy, w imieniu którego działa Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m. st. Warszawa o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w zakresie ustalenia organu pomocy społecznej właściwego do rozpoznania sprawy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej D. K. w związku z wnioskiem Szpitala Klinicznego [...] w W.

W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że w dniu [...] maja 2009 roku do Burmistrza Dzielnicy Wola m.st. Warszawy wpłynęło postanowienie Burmistrza Miasta Nowa Ruda z dnia [...] maja 2009 r. w sprawie przekazania według właściwości wniosku Szpitala Klinicznego [...] w W. w sprawie potwierdzenia prawa D. K.świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Z treści postanowienia wynikało, że D. K. mieszka w W. przy [...].

Na wezwania do stawiennictwa w Ośrodku pomocy Społecznej w sprawie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, świadczeniobiorca nie odpowiedział, zaś pracownik socjalny, który udał się w środowisko, nie zastał nikogo w mieszkaniu przy ul. [...].

W toku postępowania organ uzyskał informacje, że D. K. nie posiada tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...] i we nim nie zamieszkuje, że nie pobiera świadczeń emerytalno – rentowych oraz nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych. W świetle dokonanych ustaleń stwierdzono, że D. K. nie zamieszkuje na terenie Dzielnicy [...] m. st. Warszawy.

Świadczeniobiorca przebywał w Szpitalu Klinicznym [...] (Dzielnica [...]), gdzie udzielono mu świadczeń opieki zdrowotnej. Dokumentacja wskazuje, iż jego stałym meldunkiem jest N. R., [...] - co zostało potwierdzone przez Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA. Okoliczność tę potwierdził także świadczeniobiorca, który przebywając w szpitalu podał iż miejscem zamieszkania jest adres j.w.

Organ wziął pod uwagę, że właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według reguł określonych w art. 21 kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z powołanym przepisem, w przypadku stron postępowania będących osobami fizycznymi - właściwość organu ocenia się według miejsca zamieszkania w kraju, a w razie braku miejsca zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron.

Organ zauważył, że k.p.a. nie zawiera przepisu dotyczącego określenia miejsca zamieszkania, które natomiast określa art. 25 k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Organ powołał również brzmienie art. 6 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.

Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru listu poleconego skierowanego do D. K., który własnoręcznym podpisem potwierdził fakt odbioru przesyłki pod adresem: [...] N. R., [...] w dniu 19.11.2008 r. Fakt ten potwierdza, że mieszkał on i faktycznie przebywał na terenie M. N. R. w 2008 r., wkrótce po zrealizowaniu przez Szpital Kliniczny [...] świadczenia opieki zdrowotnej na jego rzecz. Wobec powyższego brak było podstaw do przekazania sprawy do prowadzenia przez OPS Dzielnicy [...] m. st. Warszawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm) zwanej dalej p. p. s. a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Przedmiotem sprawy jest spór o właściwość pomiędzy burmistrzem Miasta Nowa Ruda a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy – Ośrodkiem Pomocy społecznej Dzielnicy Wola m. st. Warszawa. Rozstrzygnięcie sporu sprowadza się natomiast do ustalenia organu właściwego, potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).

Jak wynika z treści powyższego przepisu właściwość organu w sprawie potwierdzenia prawa do świadczenia opieki zdrowotnej ustala się w oparciu o miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy.

Świadczeniobiorcą jest D. K., który zameldowany jest w N. R. [...], i z którym pod wskazanym adresem nie można nawiązać kontaktu, gdyż nie przebywa pod nim od około dziesięciu lat.

Z informacji uzyskanych od matki świadczeniobiorcy wynika, iż mieszka on u swojej konkubiny w Warszawie. Brak możliwości jednoznacznego wskazania miejsca faktycznego pobytu uprawniał do potraktowania zainteresowanego jako osoby faktycznie bezdomnej. Jednak fakt, że ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie odsyła w żadnym zakresie do ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.), gdzie można znaleźć regulacje w zakresie ustalania organów właściwych miejscowo dla osób bezdomnych, uniemożliwia zastosowanie istniejących w jej przepisach rozwiązań. Brak jest podstaw do stosowania w tej sprawie przepisów art. 21 k. p. a., gdyż przepis art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi lex specialis w stosunku do przepisów k. p. a. Przyjmuje się bowiem, że co prawda art. 21 k. p. a. określa zasady ustalania właściwości organów administracji publicznej, to jednak przepisy zawarte w ustawach prawa administracyjnego materialnego mogą wprowadzać odmienne reguły ustalania właściwości miejscowej. W takim przypadku przepisy szczególne mają w tym zakresie pierwszeństwo przed przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

W konsekwencji niezbędne jest ustalenie miejsca zamieszkania wymaganego treścią przepisu art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w oparciu o art. 25 k. c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Powszechnie w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie.

Na tej podstawie jako miejsce zamieszkania należy wskazać Warszawę, a to z następujących powodów: z akt sprawy wynika, że D. K. faktycznie przebywa w W. Zgodnie z oświadczeniem jego matki z miejsca stałego zameldowania wyprowadził się około dziesięć lat temu. Ponadto w dniu 26 listopada 2008 r. wystąpiła ona o wymeldowanie syna z miejsca pobytu stałego a jego sąsiedzi z N. R. stwierdzili, że go nie widują. Ponadto D. K. – jak wynika z pisma Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m. st. Warszawy – skontaktował się z pracownikiem Ośrodka. Wskazać jeszcze należy, że są mu doręczane przesyłki w trybie art. 44 k. p. a.

Mając te okoliczności na względzie Sąd orzekł na podstawie art. 15 § 2 p. p. s. a. jak w postanowieniu.