Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 126/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego w zamian za rentę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Burmistrza z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...], II. zasądza od samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J.N. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. nie orzeka w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003r. Burmistrz, na wniosek J. i N. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] lipca 1977r. Nr [...], w przedmiocie przejęcia na własność Państwa w zamian za rentę, gospodarstwa rolnego M. i J. małżonków N., położonego we [...]. W postanowieniu o wznowieniu postępowania organ administracyjny powołał się na art. 145 par. pkt 5 k.p.a., tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję.

W toku postępowania wznowieniowego pełnomocnik strony tj. J.N., przedstawił kserokopie następujących dokumentów, które w rozumieniu strony, miały walor określony w art. 145 par. 1 pkt 5 k.p.a.;

-decyzja Naczelnika Miasta I Gminy z dnia [...] lutego 1978r. o zwolnieniu J.N. od spłaty należności za nabyte gospodarstwo rolne o powierzchni 9, 51 ha,

-pozwolenie z dnia [...] lipca 1973r. na wykarczowanie drzew z działki nr [...],

-zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 1964r.,

-pozwolenie z dnia [...] stycznia 1959r. na wyrąb drzew.

Ponadto strona powołała się na treść nakazu płatniczego z dnia [...] stycznia 1970r.

Decyzją z dnia [...] luty 2004r. Nr [...] Burmistrz odmówił uchylenia decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] lipca 1977r. Nr [...] w przedmiocie przejęcia na własność Skarbu Państwa w zamian za rentę gospodarstwa rolnego M. i J. małżonków N., położonego we [...]. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ I instancji przyjął art. 145 par. 1 pkt 5 i art. 151 par. 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że dokumenty, które strona przedłożyła w toku postępowania wznowieniowego, były organowi administracyjnemu znane w chwili wydania decyzji z dnia [...] lipca 1977, gdyż organ wydający tę decyzję był w ich posiadaniu. Stąd też - w ocenie organu I instancji - niczego nowego do sprawy dokumenty te nie wniosły, a przez to nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawie.

Od decyzji Burmistrza z dnia [...] lutego 2004r. pełnomocnik J.N. wniósł odwołanie. W odwołaniu pełnomocnik strony zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza art. 145 par. 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędną ocenę przedstawionego dowodu w postaci nakazu płatniczego z dnia [...] stycznia 1970r., naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewskazanie na jakiej podstawie odmawia się mocy dowodowej ww. nakazowi płatniczemu oraz naruszenie zasad postępowania poprzez niewyjaśnienie wyników postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie przez Prokuraturę Rejonową.

Decyzją z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza z dnia [...] lutego 2004r. Decyzja organu II instancji oparta została na treści art. 138 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji co do znaczenia dowodowego przedłożonych przez pełnomocnika strony dokumentów. Organ II instancji stwierdził, że w świetle przedłożonych przez stronę dokumentów, nie można mówić o spełnieniu przesłanki, o której mowa w art. 145 par. 1 pkt 5 k.p.a., tj. o wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Dalej organ II instancji podnosi, że istotną dla sprawy okolicznością, był przeprowadzony w 1973r. we [...] proces scalania gruntów, w wyniku którego obszar gospodarstwa rolnego M. i J. małżonków N. (tj. rodziców J.N.) uległ zmniejszeniu do 7, 91 ha. Decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] września 1973r. zatwierdzająca projekt scalenia gruntów we [...] stała się ostateczna. Dokumenty, które przedłożyła strona pochodzą natomiast sprzed procesu scaleniowego, a więc noszą daty przed 1973r., dlatego też nie mogą mieć istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Przedłożonym przez stronę dokumentom, organ II instancji przeciwstawia dokumenty, które legły u podstaw wydania decyzji z dnia [...] lipca 1977r. tj. aktualny (na datę wydania decyzji) wypis z księgi wieczystej nieruchomości, wypis z ewidencji gruntów oraz ustalenia z lustracji gospodarstwa rolnego.

Od decyzji organu II instancji strona wniosła skargę.

W skardze strona zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego domaga się uchylenia decyzji organów I i II instancji. Strona zarzuca, że w toku postępowania nie wyjaśniono losów "brakujących" około 2 ha ziemi, której właścicielami byli rodzice skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło ojej oddalenie i w całości podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Sądy administracyjne powołane zostały, aby sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 par. 1 i par. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, DZ. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Zaskarżona decyzja organu II instancji oraz poprzedzająca j ą decyzja organu I instancji oparte zostały na treści art. 145 par. 1 pkt 5 k.p.a. Organ I instancji odmawiając uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] lipca 1977r. ocenił, że przedłożone przez stronę dokumenty nie mają cech dokumentów o których mowa w art. 145 par. 1 pkt 5 k.p.a. Swoje stanowisko organ administracyjny szeroko uzasadnił, przytaczając konkretne okoliczności na poparcie przytoczonych argumentów. Przede wszystkim organ I instancji stwierdził, że dokumenty te nie były - organowi, który wydał decyzję z dnia [...] lipca 1977r. — nieznane, gdyż były w jego posiadaniu w dniu wydania decyzji. Ponadto dokumenty te nie miały istotnego znaczenia dla sprawy, bowiem wynikaj ą z nich okoliczności w sprawie bezsporne. Dalej organ stwierdza, że przedmiotowa decyzja o przekazaniu gospodarstwa rolnego za rentę, oparta została na dokumentach, których moc dowodowa jest bezsprzecznie istotna (wypis z księgi wieczystej i rejestru gruntów). Organ II instancji, w uzasadnieniu swojej decyzji, ustosunkowując się do każdego z przedłożonych dokumentów, w całości podzielił stanowisko organu I instancji.

Z treści uzasadnienia decyzji organów I i II instancji wynika, że istotną w sprawie okolicznością był proces scalania gruntów we [...] przeprowadzony w 1973r. Jak wynika z treści decyzji, proces ten wpłynął w zasadniczy sposób na wielkość powierzchni gospodarstwa rolnego J. i M. małżonków N., gdyż -jak podają organy obydwu instancji -powierzchnia tego gospodarstwa z 9, 51 ha przybrała powierzchnię 7, 91 ha. Danych tych jednak na obecnym etapie postępowania, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, nie można w żaden sposób zweryfikować. W aktach niema istotnego dla sprawy dokumentu tj. decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów, na którą w uzasadnieniu decyzji powołuje się organ II instancji. Należy zauważyć, że ocena przedłożonych przez stronę dokumentów w zasadniczym zakresie dokonywana jest przez pryzmat, przeprowadzonego w 1973r, procesu scalenia gruntów .

Wprawdzie dokumentami, na których opierała się przedmiotowa decyzja z dnia [...] lipca 1977r. o przekazaniu gospodarstwa rolnego na własność Państwa w zamian za rentę, były m.in. wypis z księgi wieczystej nieruchomości, wypis z rejestru gruntów oraz protokół z lustracji gospodarstwa, jednakże nie należy zapominać, że dokumenty te odzwierciedlały stan gospodarstwa (a w szczególności jego powierzchnię) aktualny na datę przekazania gospodarstwa, natomiast strona w postępowaniu administracyjnym próbuje dowieźć, że powierzchnia przekazanego gospodarstwa była "zaniżona". Dlatego też, zdaniem Sądu, istotne są w sprawie dokumenty poprzedzające wydanie przedmiotowej decyzji z dnia [...] lipca 1977r., odzwierciedlające zmiany w wielkości powierzchni gospodarstwa rolnego. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie jest kompletny, co stanowi naruszenie art. 77 k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 77 par. 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy.

Skoro w niniejszej sprawie organ administracyjny posiadał wiedzę o dokumentach związanych z procesem scalania gruntów, a dokumenty te miały istotne znaczenie dla sprawy, to dokumenty te winny być włączone do zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego. Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Aby swobodna ocena dowodów nie przerodziła się w samowolę, musi opierać się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym zebranym przez organ, powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, nadto organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które na podstawie art. 76 par. 1 k.p.a. szczególną moc dowodową.

W aktach niniejszej sprawy znajduje się zawiadomienie Państwowego Biura Notarialnego z dnia [...] grudnia 1975r., w którym notariusz powołuje się decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] września 1973r. w sprawie zatwierdzenia projektu scalania gruntów we [...]. Dokument ten korzysta z waloru, o którym mowa w art. 76 par. 1 i 2 k.p.a. Jednakże dokument nie wskazuje które konkretnie działki zostały J.N. przydzielone w zamian za działki, których go pozbawiono w wyniku scalenia gruntów.

Dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności dla wypowiedzenia się w kwestii czy przedłożone przez stronę dokumenty mają cechy, o których mowa w art. 145 par. 1 pkt 5 k.p.a., lub są ich pozbawione należało materiał dowodowy uzupełnić we wskazanym zakresie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.