Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 1494/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2004-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
Teza: Żaden z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie nakazał gminom ingerencji w poszczególne prawa własności gruntów, wyłącznie dla realizacji interesów publicznych. Przeciwnie, zrównał w art. 3, interesy prawne prywatne z interesami prawnymi publicznymi, stanowiąc, iż każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny i do ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.

TEZY

Żaden z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie nakazał gminom ingerencji w poszczególne prawa własności gruntów, wyłącznie dla realizacji interesów publicznych. Przeciwnie, zrównał w art. 3, interesy prawne prywatne z interesami prawnymi publicznymi, stanowiąc, iż każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny i do ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA S. Prutis, Sędziowie NSA J. Bujko, E. Trykoszko (spr.), Protokolant M. Tyl, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi R.O. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą NR [...] z dnia [...] lipca 2002r. Rada Miasta G. przystąpiła do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego G. w części obejmującej teren położony przy ul. K. w G. Przedmiotem zmiany planu miało być, według uchwały intencyjnej, wprowadzenie na terenie usług komercyjnych, między innymi usług z zakresu obsługi komunikacji.

Na terenie objętym zmianami położone są miedzy innymi działki o numerach geodezyjnych 1251/3, 1251/4, 1444 i 1443/4 stanowiące własność skarżącego R.O., który na działce Nr [...] prowadzi stację paliw. Po uzgodnieniu opracowanego projektu planu przez służby wymienione w art. 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 7 lipca 1994r. projekt ten został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od [...] do [...] sierpnia 2003r. R.O. pismem z dnia [...] września 2003r. zgłosił zarzuty do projektu planu, w którym zakwestionował ustalenie na 30 metrów od krawędzi jezdni ul. K. nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz propozycję urządzenia drogi wewnętrznej od ulicy K. kosztem jego działki. Stwierdził, że proponowane zmiany ograniczają własność skarżącego i uniemożliwiają prowadzenie działalności gospodarczej, bowiem istniejące zbiorniki stacji paliw, urządzenia naziemne, pylony, przepompownia i stacja auto gazu znajdą się w strefie zakazanej pod budowę. Dodał, że należytą obsługę nowoutworzonych działek zapewni droga od drugiej strony działek, równoległa do ulicy K.

Burmistrz Miasta G. po rozpatrzeniu tychże zarzutów uwzględnił je w części dotyczącej zapisu o nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony ulicy K., zmniejszając ją do 20 metrów od krawędzi jezdni i definiując pojęcie "nieprzekraczalnej linii zabudowy" w słowniku projektu planu, natomiast odmówił zlikwidowania wjazdu na drogę wewnętrzną KW przez działkę skarżącego tj. istniejącym wjazdem do stacji paliw. Zarzut w części nieuwzglednionej przez burmistrza został przedstawiony do rozpatrzenia Radzie Miejskiej w G., która na sesji w dniu [...] października 2003r. uchwałą Nr [...] odrzuciła zarzut dotyczący obsługi komunikacyjnej terenów o symbolach 2 UKS, 3 UC, 4 UT, ZP z drogi wewnętrznej KW oraz projektowanego na działce Nr [...] wjazdu na drogę wewnętrzną KW. W uzasadnieniu uchwały odrzucającej zarzut przytoczono następującą argumentację. Obsługę komunikacyjną terenów położonych przy ul. K. zaprojektowano na warunkach uzgodnionych z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad w B. , zgodnie z którymi jest ona możliwa jedynie na bazie istniejącego zjazdu publicznego z ulicy K. a jest to zjazd do stacji paliw skarżącego. Na podstawie art. 35 ust. 4 ustawy o drogach publicznych zabudowa może być zlokalizowana wzdłuż istniejących dróg tylko w wypadku włączenia ruchu drogowego do istniejącej drogi, wyłącznie w miejscach określonych przez Zarząd drogi. Realizacja innego zjazdu publicznego we wszystkich relacjach, w opinii Generalnej Dyrekcji, może zagrażać bezpieczeństwu ruchu na ulicy K. Projektowana droga wewnętrzna umożliwi obsługę komunikacyjną terenów planowanych inwestycji, zachowując jednocześnie wjazd na teren stacji paliw. Takie rozwiązanie nie powinno ograniczyć działalności gospodarczej skarżącego a umożliwi jej prowadzenie innym podmiotom. Droga wewnętrzna może być realizowana i później użytkowana warunkach uzgodnionych pomiędzy podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą.

W skardze wywiedzionej do NSA na tę uchwałę R.O. podniósł, że projekt planu zakłada wjazd na inne tereny na jego działce Nr [...], lecz nie przewiduje też innej możliwości wyjazdu niż przez tę działkę, co utrudni funkcjonowanie stacji paliw. W prywatne prawo własności organ planistyczny może ingerować tylko dla realizacji celu publicznego, a droga wewnętrzna nie realizuje takiego celu (ma służyć innym prywatnym właścicielom działek). Jednocześnie skarżący dodał, że nie odniesiono się do jego zarzutów dotyczących ograniczenia do 500m2 powierzchni sprzedaży, które wyraził w piśmie z [...] października 2003r., przy czym ta zmiana została wprowadzona bez zachowania należytych procedur. Skarżący podkreślił, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad postanowieniem z [...] listopada 2003r. stwierdził nieważność swego wcześniejszego postanowienia z [...] sierpnia 2002r. pozytywnie opiniującego warunki włączenia ruchu z działki obok o numerze [...]/2 do drogi krajowej Nr 61 kosztem działki skarżącego, z czym koliduje kwestionowana propozycja zmiany planu.

Rada Miejska w G. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację i stwierdzając dodatkowo, że kwestionowany przez stronę zapis dotyczący propozycji ograniczenia powierzchni sprzedaży do 500m2 nie został jeszcze wprowadzony formalnie do projektu planu, a zatem kwestionowanie go jest przedwczesne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Zaskarżona uchwała nie narusza bowiem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest już pogląd, iż obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienie zarzucającego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego). Obowiązku takiego rada gminy nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie wnoszącego zarzut, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie - z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – władztwa planistycznego, w którego ramach rada ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Wówczas, pomimo uprawnień właścicielskich, nie ma obowiązku uwzględnienia zarzutu i radzie nie można skutecznie zarzucić, iż zgłoszony zarzut odrzuciła. Rada bowiem działa w takiej sytuacji w granicach przysługującego jej uznania i jeżeli uznania tego nie nadużywa, odrzucenie zgłoszonego zarzutu nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały (vide: uzasadnienie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 1998-IV S 695/98, OSNA 2000/1/6, a także wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1998r. sygn. IV SA 1024/98, z dnia 7 maja 1999r., sygn. IV S.A. 1590/98, z dnia 14 grudnia 1998r, sygn. IV SA 743/98, z dnia 20 kwietnia 1998r. sygn. IV SA 2234/97 i z dnia 23 marca 1998r. sygn. IV SA 2092/97).

Art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej chroni własność, ale jednocześnie dozwala na ograniczanie tego prawa pod warunkiem, że dokonuje się tego na drodze ustawy i w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności wynikającej z art. 140 kc. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym w oparciu o przepisy której to ustawy został przygotowany kwestionowany projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest właśnie jedną z takich ustaw, na mocy której powierzono gminom zadanie określenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu niezależnie od tego czy stanowi on mienie publiczne czy prywatne (art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Uszczegółowieniem przepisu przypisującego gminie władztwo planistyczne był w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym art. 10. Mając właśnie na uwadze wynikające z art. 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zasadnicze elementy ustaleń planu, Rada Miasta G. w uchwale intencyjnej z dnia [...] lipca 2002r. o przystąpieniu do sporządzania zmiany planu dla terenu położonego przy ul. K. wskazała, iż zakres zmian obejmuje miedzy innymi określenie przeznaczenia terenów oraz linii rozgraniczającymi tereny o różnych funkcjach oraz lini rozgraniczających ulic wraz z określeniem zasad obsługi w zakresie infrastruktury, przy czym przedmiotem zmiany planu ma być wprowadzenie na ten teren usług komercyjnych, w tym miedzy innymi usług z zakresu obsługi komunikacji. Oczywistym stała się więc potrzeba określenia zasad obsługi komunikacyjnej, wyodrębnionych funkcjonalnie terenów położonych na spornym obszarze. Z akt administracyjnych wynika, że określony projektem planu sposób obsługi komunikacyjnej terenów położonych przy ul. K., został uzgodniony z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad w B., która jak wynika to z pisma skierowanego do skarżącego a przesłanego Sądowi do wiadomości przez gminę (k.28 akt sądowych) – z powyższego uzgodnienia się nie wycofała. Postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z [...] listopada 2003r., na które się powołuje skarżący nie dotyczy – jak słusznie zauważył organ – zmiany wcześniejszego uzgodnienia projektu planu, lecz jest rozstrzygnięciem podjętym w indywidualnej sprawie pomiędzy skarżącym a zarządcą drogi. W świetle ustaleń organu, na dzień dzisiejszy, bieżąca obsługa komunikacyjna wyodrębnionych terenów przy ul. K., jest możliwa jedynie na bazie istniejącego zjazdu publicznego z ulicy K. (która jest droga krajową) do stacji paliw skarżącego. Wbrew temu, co twierdzi skarżący, projekt planu zakłada jedynie wjazd na drogę wewnętrzną KW przez działkę skarżącego (istniejącym już wjazdem do stacji paliw), natomiast wyjazd przewiduje drugim końcem projektowanej drogi wewnętrznej. Powyższe potwierdza rysunek planu, na którym strzałkami koloru czerwonego oznaczono proponowaną organizację ruchu na drodze wewnętrznej, zaakceptowaną przez zarządcę drogi.

Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy o drogach publicznych zabudowa może być zlokalizowana wzdłuż istniejących dróg tylko w wypadku włączenia ruchu drogowego do istniejącej drogi, wyłącznie w miejscach określonych przez Zarząd drogi. Projektowana droga wewnętrzna umożliwia obsługę komunikacyjną innych terenów, nie uszczuplając praw skarżącego albowiem nie likwiduje istniejącego wjazdu na teren stacji paliw skarżącego, ani nie przebiega wzdłuż całej działki [...] (istniejący już wjazd na stację paliw jest jednocześnie początkiem projektowanej drogi wewnętrznej, która w dalszym przebiegu uszczupli wyłącznie powierzchnię sąsiednich nieruchomości). Nie jest słuszne stanowisko strony jakoby przypisane gminie władztwo planistyczne doznawało wyłączenia w przypadku określenia zasad zagospodarowania terenów prywatnych. Żaden z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie nakazał gminom ingerencji w poszczególne prawa własności gruntów wyłącznie dla realizacji interesów publicznych. Przeciwnie, zrównał w art. 3, interesy prawne prywatne z interesami prawnymi publicznymi, stanowiąc, iż każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny i do ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Kwestionowane przez skarżącego ustalenia planu, realizują zasadę wzajemnego poszanowania interesów wszystkich podmiotów tj. właścicieli gruntów objętych projektowanymi zmianami, jak też uwzględniają interes faktyczny wszystkich użytkowników drogi krajowej – ulicy K. w G., zabezpieczając bezpieczeństwo ruchu na tej drodze.

Zarzut skarżącego dotyczący naruszenia procedury planu jest całkowicie niezasadny. Błędnie bowiem skarżący przyjmuje, że przedłożony do wglądu w dniach od 4 do 29 sierpnia 2003r. projekt planu, wprowadził kwestionowany w skardze zapis o ograniczeniu powierzchni sprzedaży do 500 m2 na terenie o symbolu 2 UKS (tj. terenie istniejącej stacji paliw skarżącego). Jak wynika z akt sprawy, koncepcja wprowadzenia takiego ograniczenia także dla obszaru o symbolu 2 UKS, zarysowała się dopiero wtedy kiedy, po uwzględnieniu przez Burmistrza Miasta G. zarzutu skarżącego w części dotyczącej przesunięcia nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony ulicy K., pojawiła się propozycja zapisu o ograniczeniu powierzchni sprzedaży. Ta propozycja – jak słusznie zauważa organ w odpowiedzi na skargę – dopiero po jej ewentualnym wprowadzeniu do projektu planu, będzie mogła stanowić przedmiot zarzutu skarżącego. Podnoszenie tej kwestii na obecnym etapie jest przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze i nie dopatrując się z urzędu nieprawidłowości w przeprowadzonej procedurze planistycznej, Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U.Nr 153, poz. 1270).-