Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 709/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 2a
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Jarosław Szaro / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi S. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016 roku nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpatrzeniu odwołania S. M. M., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 2016 roku, nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 rok w kwocie 34.971zł.

Burmistrza Miasta i Gminy [...] ustalając w decyzji z dnia [...] marca 2016r. nr [...] wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 rok w kwocie 34.971zł wskazał na następujące ustalenia faktyczne.

S. M. oraz M. M. (dalej Podatnicy lub Skarżący) są właścicielami nieruchomości położonych w obrębie C. gmina [...]. W skład majątku wchodzą: działki oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem Ba o nr ewid. 14/134, 1420/22, 1420/26, 1420/32, o łącznej powierzchni 2,3301 ha; budynek przemysłowy dwukondygnacyjny o powierzchni użytkowej 707m2.

Ww. nieruchomości, zgodnie z aktem notarialnym z 22 marca 2005r., 17 października 2005r. i 20 czerwca 2006r. zostały zakupione na cele prowadzonej przez M. M. działalności gospodarczej – A.

Organ podatkowy przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości w latach 2005 - 2015 uwzględnił podatnikom względy techniczne dla gruntów o powierzchni 19.578,00 m2 i budynku przemysłowego o powierzchni 707m2, opodatkowując grunty i budynki ze stawki pozostałej.

W toku postępowania M. M. złożył informację w sprawie podatku od nieruchomości na 2016 rok, wskazując, że nie posiada gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnik wyjaśniał, że działki i budynek zostały zakupione w 2005 i 2006 r. na osoby fizyczne z zamiarem włączenia do prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą A. Firma nie posiada żadnych środków trwałych, w 2015r. nie uzyskała żadnych obrotów, na co wskazuje deklaracja VAT - 7K. Nie dokonywane były odpisy amortyzacyjne w firmie, działki i budynek nie były wliczone w poczet kosztów przychodu prowadzonej działalności.

Organ I instancji uznał za bezsporne okoliczności nabycia przez podatników nieruchomości na cele prowadzonej działalności gospodarczej. M. M. był i nadal jest przedsiębiorcą wpisanym do CEIDG. Jego główną działalnością gospodarczą jest sprzedaż hurtowa paliw i produktów pochodnych. Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów i budynków znajdujących się w posiadaniu osoby fizyczne] prowadzącej działalność gospodarczą nie jest uzależnione od rzeczywistego wykonywania na tych gruntach i zlokalizowanym na nich budynku czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Istotne znaczenie ma sam fakt posiadania tychże nieruchomości przez przedsiębiorcę, co znajduje uzasadnienie w wielu wyrokach.

Od tej zasady ustawodawca wprowadził wyjątek wyrażony w art. 1a ust. 2a pkt 1- 3 u.p.o.l.. Przepis ten stanowi, że z opodatkowania ze stawki pozostałej przedsiębiorca może korzystać tylko w odniesieniu budynków, budowli lub ich części, jeżeli została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r. poz. 1409, ze zm.). W odniesieniu do gruntów organ podatkowy nie ma podstawy do obniżenia stawki dla gruntów, których właścicielem jest przedsiębiorca.

Obiekty wykorzystane w danym momencie na inną działalność niż gospodarcza należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. O tym, czy przedmiotowa nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w powyższej wysokości, decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób, w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana.

Podatnicy, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając jej naruszenie:

- art. 5 ust. 1 pkt 1, ust. 2 lit. b u.p.o.l., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że budynki o grunty od 2013r. niezwiązane z działalnością gospodarczą i będące prywatnym składnikiem majątku, zostały opodatkowanie stawką właściwą dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,

- art. 122, 187 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej: o.p.), poprzez nieprawidłową ocenę stanu faktycznego sprawy i pominięcie faktu, że posiadaczem budynku i gruntu jest osoba będąca przedsiębiorcą, ale w żaden sposób budynki i grunty nie są związane z tą działalnością.

W ocenie Stron organ pominął okoliczność, że przedmiot opodatkowania tj. grunty znajdują się w posiadaniu zarówno przedsiębiorcy, jak i nie przedsiębiorcy. Osoba niebędące przedsiębiorcą nie może być zobowiązana do zapłaty podatku tak, jakby miała status przedsiębiorcy. Nieruchomość nie jest składnikiem majątkowym przedsiębiorstwa. W 2013r. podatnik wycofał nieruchomości z działalności gospodarczej, przeznaczając je na majątek prywatny. Szczególnie dotkliwe dla podatników jest opodatkowanie budynku, który ze względów technicznych nie jest użytkowany.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] lipca 2016r. utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że z akt sprawy (w tym aktów notarialnych) wynika, że podatnicy nabyli sporne przedmioty opodatkowania na cele lub w związku z prowadzoną przez M. M. działalnością gospodarczą.

Opierając się na definicji przedsiębiorcy zawartej w art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. 2010r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). organ odwoławczy wskazał, że dopóki dany podmiot figuruje w odpowiednim rejestrze, dopóty grunty, budynki i budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, będące w jego posiadaniu należy uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z wpisu z Centralnej Ewidencji i informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że M. M. prowadzi działalność gospodarczą. W związku z powyższym posiadane przez niego nieruchomości podlegają co do zasady opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki określonej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Fakt, że współwłaścicielem tych nieruchomości jest małżonka nie posiadająca statusu przedsiębiorcy nie wyłącza zastosowania tychże stawek.

Ponadto, przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą.

Podatnicy, reprezentowani przez doradcę podatkowego zaskarżyli powyższą decyzję, wnosząc o jej o uchylenie w całości i zwrot kosztów postępowania w wysokości przypisanej przepisami prawa.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie:

- art. 5 ust. 1 pkt 1, ust. 2 lit. b u.p.o.l., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że budynki i grunty od 2013r. niezwiązane w z działalnością gospodarczą i będące prywatnym składnikiem majątku, zostały opodatkowane stawką właściwą dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,

- art. 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłową ocenę stanu faktycznego sprawy i pominiecie faktu, że posiadaczem budynku i gruntu jest osoba będąca przedsiębiorcą, ale w żaden sposób budynek i grunty nie są związane z działalnością gospodarczą.

Skarżący w uzasadnieniu podnieśli, że budynek ze względów technicznych nie może być wykorzystywany w działalności gospodarczej i faktycznie nie jest w niej wykorzystywany, podobnie jak grunt. Powinny więc one być opodatkowane, tak jak w latach wcześniejszych, jako budynek i grunt pozostały.

Skarżący jest formalnie przedsiębiorcą, jednak już od wielu miesięcy nie wykonuje działalności gospodarczej, tj. nie osiąga żadnych przychodów. Do dnia dzisiejszego nie zlikwidował swojej działalności. Tym bardziej posiadane grunty rolne i budynek nie służą działalności gospodarczej. Nigdy nie wciągnięto zakupionego budynku i gruntu do środków trwałych, gdyż budynek był niezdatny do użytku z uwagi na względy techniczne. W 2013 r. Skarżący wycofał nieruchomości z działalności gospodarczej, przeznaczając je na majątek prywatny. Od tego momentu, nieruchomości nie są już w posiadaniu przedsiębiorcy, a w masie majątkowej małżeństwa Skarżących. Nieruchomość nie jest związana zatem z działalnością gospodarczą i nie jest w posiadaniu przedsiębiorcy, a także nie jest składnikiem majątkowym przedsiębiorstwa. Nie ma zatem podstaw do stosowania najwyższych stawek podatku, przewidzianych dla gruntów i budynków związanych i prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżący podkreślili, że jednym z właścicieli nieruchomości, tj. Skarżąca – nie jest przedsiębiorcą.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy podatkowe w prawidłowej wysokości ustaliły wysokość zobowiązania podatkowego.

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do zasadności opodatkowania powierzchni gruntów będących w użytkowaniu wieczystym Skarżących oraz budynków stanowiących własność Skarżących stawką przewidzianą dla nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wyraźnie określa, kiedy nieruchomość jest związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. Art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowi, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.

Zatem co do zasady, o możliwości zastosowania wyższych stawek podatku dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę. Nie ma tu znaczenia to, czy przedsiębiorca rzeczywiście wykonuje działalność gospodarczą z wykorzystaniem takich gruntów, budynków, czy budowli (tak wyrok NSA z 13.09.2016r., II FSK 2257/14, wyrok NSA z 21.04.2015r., II FSK 1296/13, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca uzależnił więc sposób opodatkowania takich nieruchomości od stanu obiektywnego, stosując kryterium posiadania nawet, gdy przedsiębiorca zaprzestał na jakiś czas wykorzystania nieruchomości będącej w jego posiadaniu do prowadzenia działalności gospodarczej. Pojęcie budynków "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest szersze od pojęcia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" i obejmuje także pośrednie związanie budynku lub jego części z działalnością gospodarczą (por. wyroki NSA: z a 9 lipca 2013r., II FSK 2917/11; z 16 grudnia 2009r., II FSK 667/09).

W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że Skarżący M. M. jest przedsiębiorcą, zgodnie z wpisem do Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej. Z tego względu posiadana przez niego nieruchomość w obrębie C. gmina [...] podlega opodatkowaniu według stawki dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na jej rzeczywiste wykorzystanie w takiej działalności.

Fakt rzeczywistego zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej bada się w przypadkach ściśle określonych w u.p.o.l., w odniesieniu do gruntów lub budynków o określonym w tej ustawie przeznaczeniu. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Jak wynika zaś z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l., ustawodawca przewiduje wyższe stawki podatkowe dla tych budynków mieszkalnych, które są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.

Należy zwrócić uwagę, że w wyżej przytoczonych przepisach ustawodawca wprost posługuje się terminem "zajęcia" na prowadzenie działalności gospodarczej, który wskazuje na konieczność ustalenia rzeczywistego wykorzystania na działalność gospodarczą, czy to budynków mieszkalnych, czy użytków rolnych.

Jeżeli nie zachodzą zaś te przypadki, w których u.p.o.l. wymaga ustalenia, czy nieruchomość jest zajęta na działalność gospodarczą, zastosowanie ma ogólna reguła określona w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Z przepisu tego wynika, że dla określenia, czy nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej (a nie na nią zajęta), wystarczy ustalenie stanu posiadania tej nieruchomości przez przedsiębiorcę.

W niniejszej sprawie nie zachodzą sytuacje, o których mowa w art. 2 ust. 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l., które wymagałyby zbadania, czy grunty i budynki są zajęte na działalność gospodarczą, Jak wynika bowiem z wypisu z ewidencji gruntów i budynków, tereny działek wchodzących w skład opodatkowanej nieruchomości są oznaczone jako użytki przemysłowe (Ba). Jak wynika z wyżej przedstawionych regulacji, w odniesieniu do takich użytków ustawa nie wiąże opodatkowania z faktem zajęcia terenu na prowadzenie działalność gospodarczą, lecz wymaga jedynie ustalenia, czy taka nieruchomość znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy.

Należy również wskazać, że przedmiotowej nieruchomości nie można wyłączyć z kategorii nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej na podstawie art. 1a ust. 2a u.p.o.l.

Zgodnie z tym przepisem do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:

1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;

2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b (grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych) i lit. d (grunty niezabudowane objęte obszarem rewitalizacji, o którym mowa w ustawie z dnia 9 października 2015r. o rewitalizacji (Dz. U. poz. 1777), i położone na terenach, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, usługową albo zabudowę o przeznaczeniu mieszanym obejmującym wyłącznie te rodzaje zabudowy, jeżeli od dnia wejścia w życie tego planu w odniesieniu do tych gruntów upłynął okres 4 lat, a w tym czasie nie zakończono budowy zgodnie z przepisami prawa budowlanego),

3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.

Jak już powyżej wskazano, sytuacja określona w art. 1a ust. 2a pkt 1 u.p.o.l. nie zachodzi. W niniejszej sprawie nie zachodzi również sytuacja opisana w pkt 2 ww. przepisu.

Jeżeli chodzi o sytuację określoną w art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l. to należy wskazać, że na podstawie tego przepisu zmieniono w dosyć istotny sposób możliwość wyłączenia nieruchomości spod opodatkowania jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdy znajduje się ona w złym stanie technicznym.

W stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2015r. nieruchomość nie była opodatkowana jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeżeli nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Od stycznia 2016r. przesłanka względów technicznych została wyeliminowana, a więc nie może być podstawą do wyłączenia nieruchomości z opodatkowania.

Aby nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy nie była opodatkowana według stawki jak dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w stosunku do budynku lub jego części powinna być wydana decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego oraz uporządkowanie terenu. Taka decyzja jest wydawana w sytuacji, gdy nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Porównując zakres tego wyłączenia w stosunku do funkcjonujących dotychczas względów technicznych, należy stwierdzić, że nastąpiło znaczne zawężenie zakresu wyłączenia.

Z akt sprawy podatkowej nie wynika, aby w stosunku do przedmiotowej nieruchomości Skarżących została wydana decyzja, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym nie ma podstaw, aby stwierdzić, że w sytuacji Skarżących zaistniała przesłanka określona w art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l.

Mając na względzie wyżej przedstawione uregulowania należało stwierdzić, że na sposób rozpatrzenia sprawy nie miały znaczenia okoliczności podnoszone przez Skarżących, tj., że budynek ze względów technicznych nie może być wykorzystywany w działalności gospodarczej, że ani grunt, ani też budynek nie jest faktycznie wykorzystywany w takiej działalności i że został przekazany do majątku prywatnego Skarżących.

Na opodatkowaniu przedmiotowej nieruchomości według stawek dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaważył fakt, że grunty i budynki są w posiadaniu M. M. jako przedsiębiorcy. Jak już wyżej wskazano, Skarżący figuruje jako przedsiębiorca w CEIDG. Należy również zauważyć, że mimo podnoszonych okoliczności, że Skarżący nie osiąga żadnych przychodów i od wielu miesięcy nie wykonuje działalności gospodarczej, w skardze przyznano, że M. M. formalnie jest przedsiębiorcą i nie zlikwidował swojej działalności.

Wbrew argumentacji Skarżących, dla zastosowania stawek dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie ma znaczenia to, że nieruchomość stanowi przedmiot wspólności małżeńskiej, a jeden z małżonków nie prowadzi działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

W przypadku współwłasności łącznej, którą objęty jest majątek małżonków nie ma możliwości, aby fizycznie wydzielić części nieruchomości do używania przez każdego z małżonków a w konsekwencji aby odrębnie opodatkować każdą z tych części według różnych stawek podatkowych (tak NSA w wyroku z 26 czerwca 2007r., II FSK 1748/06).

Gdy jeden z małżonków jest przedsiębiorcą to nieruchomości, o których mowa w art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., które są objęte współwłasnością łączną małżonków, podlegają opodatkowaniu według stawek jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.).