Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 1465/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 272 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
article: art.282 par. 2 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Teza: Jeżeli skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego została odrzucona z uwagi na brak ustawowej podstawy wznowienia lub niedochowanie terminu do jej wniesienia (art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) i nie doszło do rozpoznania sprawy na nowo (art. 282 § 2 i 3 powołanej ustawy), adwokatowi - pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, przysługuje wynagrodzenie przewidziane w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. (Dz.U. 2015, poz. 1800), tj. w wysokości 480 zł.

TEZY

Jeżeli skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego została odrzucona z uwagi na brak ustawowej podstawy wznowienia lub niedochowanie terminu do jej wniesienia (art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) i nie doszło do rozpoznania sprawy na nowo (art. 282 § 2 i 3 powołanej ustawy), adwokatowi - pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, przysługuje wynagrodzenie przewidziane w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. (Dz.U. 2015, poz. 1800), tj. w wysokości 480 zł.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej P. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 206/16 odrzucające skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 281/14 w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 24 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2007 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt: I SA/Łd 206/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę P. C. (dalej nazwany "skarżącym") o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 17 września 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 281/14 w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 24 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2007 r.

2.1.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, przedstawiając stan faktyczny sprawy wyjaśnił, że w uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że potrzeba wznowienia postępowania wynikła z orzeczenia organu międzynarodowego, tj. wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 października 2015 r. w sprawie o sygn. C-277/14 (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez NSA w sprawie PPHU Stehcemp sp. j. Florian Stefanek, Janina Stefanek, Jarosław Stefanek przeciwko Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi).

Skarżący – jak wyjaśnił sąd I instancji – podniósł, że powyższy wyrok dotyczył sprawy analogicznej (pod względem faktycznym i prawnym) do jego sprawy, tj. dotyczył zagadnienia dopuszczalności odliczenia podatku naliczonego w przypadku gdy podstawą odliczenia jest faktura VAT wystawiona przez podmiot nieistniejący w myśl przepisów krajowych. Argumentował, że spełniona została przesłanka z art. 272 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej zwanej "ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") w postaci "potrzeby" wznowienia postępowania. Mając bowiem na uwadze tezy wyroku, wadliwa była, w ocenie autora skarżącego, zarówno decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w L., jak i decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w zakresie odmawiającym skarżącemu prawa do odliczenia podatku VAT z faktur wystawionych przez "R." P. S. Odnosząc się zaś do terminu do wniesienia skargi, skarżący podniósł, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 października 2015 r. został opublikowany w Dz. U. UE w dniu 14 grudnia 2015 r. i tym samym termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie upływał z dniem 14 marca 2016 r.

2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucając skargę o wznowienie postępowania przyjął, że skarga ta nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia postępowania określonej w art. 272 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.

Sąd I instancji podkreślił, że skarżący nie kwestionował tego, że nie był stroną postępowania zakończonego wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 października 2015 r. w sprawie o sygn. C-277/14. Odwołał się jednak do argumentacji zawartej w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2013 r. II GSK 2031/13, w którym przyjęto, że przypadku rozstrzygnięcia organu międzynarodowego, termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku stron, które nie były stronami w postępowaniu przed organem międzynarodowym wynosi trzy miesiące od daty publikacji tego rozstrzygnięcia, gdyż z tym dniem orzeczenie to wchodzi w życie, a w przypadku stron, które brały udział w postępowaniu przed tym organem termin ten biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego.

Sąd I instancji opowiedział się z kolei za poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 1473/12, zgodnie z którym w ramach przesłanki wynikającej z art. 272 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi chodzi o takie rozstrzygnięcie organu międzynarodowego, którego adresatem jest strona wnosząca skargę o wznowienie postępowania sądowego. Sąd wskazał, że analogicznie orzekły również wojewódzkie sądy administracyjne w prawomocnych postanowieniach: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 31 grudnia 2012 r., II SA/Wa 2002/12 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny WSA w Szczecinie z 26 października 2012 r., I SA/Sz 648/12 (dostępne: CBOSA).

W konsekwencji sąd I instancji stwierdził, że jakkolwiek pod względem przedmiotowym wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 października 2015 r. w sprawie o sygn. C-277/14 mógł dotyczyć analogicznego stanu faktycznego i prawnego do stanu faktycznego podanego w skardze, to - z wyżej wskazanych względów – w omawianej sprawie wykluczone było zastosowanie art. 272 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wznowienie postępowania sądowego na tej podstawie.

3.1. W skardze kasacyjnej sporządzonej i wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pełnomocnika skarżącego – adwokata – powyższe postanowienie zaskarżono w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania.

3.2. Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucono:

3.2.1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 272 § 3 w związku z art. 32 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na nietrafnym przyjęciu, że legitymację czynną do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego w sytuacji gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską tj. Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, przysługujące wyłącznie stronie postępowania przed takim organem międzynarodowym, co w konsekwencji doprowadziło sąd a quo do błędnego wniosku o braku ustawowej przesłanki wznowienia postępowania w sprawie i niezastosowaniu przepisu art. 272 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podczas gdy adresatami rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej są nie tylko strony postępowania przed Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a równoczesne zastosowanie trzech rodzajów wykładni (językowej, funkcjonalnej i systemowej) prowadzi do wniosku, że termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego dla nieoznaczonego kręgu adresatów rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej biegnie od dnia publikacji rozstrzygnięcia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,

3.2.2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez jego błędna wykładnię polegającą na przyjęciu, że za zgodny z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa uznać należy dokonany przez sąd I instancji podział adresatów rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na grupę adresatów uprzywilejowanych, czyli stron postępowania przed Trybunałem uprawnionych w terminie 3 miesięcy na zasadzie wyłączności do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego oraz grupę pozostałych adresatów rozstrzygnięcia Trybunału, nieposiadających prawa do złożenia w terminie 3 miesięcy skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego.

3.2.3. Ponadto w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie § 14 ust. 1 pkt 1a w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. (Dz.U. 2015.1800, dalej zwane "rozporządzeniem Ministra Finansów") przez jego błędne niezastosowanie i zasądzenie na rzecz adwokata z urzędu wynagrodzenia na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1c cyt. rozporządzenia, w sytuacji gdy w sprawie niniejszej przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna.

4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

5.2. Wprawdzie ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego złożył w skardze kasacyjnej wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, to jednak mając na uwadze to, że jej przedmiotem było postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie zainicjowanej skargą o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 182 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Do rozpoznania skargi kasacyjnej na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie nie ma bowiem zastosowania zasada przyjęta w art. 182 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Innym słowy w takich przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany wnioskiem strony o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

5.3. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach przewidzianych w art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdza, że trafnie sąd I instancji przyjął, że wniesiona przez skarżącego skarga o wznowienie postępowania nie opierała się na ustawowej podstawie wznowienia i wobec tego podlegała odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rezultacie jako nieuzasadniony ocenić należało podniesiony w pkt 3.2.1. skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 272 § 3 w związku z art. 32 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Kontrola skargi o wznowienie, o której stanowi art. 280 § 1 i art. 281 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ogranicza się tylko do sprawdzenia, czy w skardze sformułowano podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-273, ale przede wszystkim do tego, czy z ich uzasadnienia wynika, że podnoszone podstawy zachodzą. Badanie, o którym mowa w powołanych wyżej przepisach, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie, a zatem na tym etapie postępowania sąd nie kontroluje, czy podnoszone podstawy wznowienia są merytorycznie uzasadnione. Sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-273 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1722/11 oraz z 14 października 2016 r., sygn. akt I GSK 1120/16; dostępne: CBOSA).

5.3. W rozpoznawanej sprawie skarżący, jako podstawę skargi o wznowienie powołał art. 272 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią tego przepisu (w brzmieniu obowiązującym od 10 kwietnia 2010 r. nadanym przez ustawę z 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 36, poz. 196), można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego.

Z poglądów wyrażonych w orzecznictwie i literaturze przedmiotu wynika, że istota podstawy wznowienia, o której mowa jest w art. 272 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika w prosty sposób z zakończonego postępowania sądowoadministracyjnego i zapadłego w nim prawomocnego orzeczenia sądu, tylko z treści rozstrzygnięcia organu międzynarodowego i obowiązku zapewnienia mu mocy wiążącej w krajowym porządku prawnym. Rozstrzygnięcia organów międzynarodowych, o których stanowi powołany wyżej art. 272 § 3, nie mają mocy powszechnie obowiązującej, jak stanowi art. 190 ust. 1 Konstytucji RP w odniesieniu do Trybunału Konstytucyjnego. Dotyczą one kontroli działania państwa in toto w konkretnej sprawie przedstawionej przez skarżącego z perspektywy zobowiązań państwa wynikających z umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską.

Nie każde orzeczenie organu międzynarodowego rodzi potrzebę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ różny pozostaje status prawny poszczególnych organów, charakter ich orzeczeń oraz ich znaczenie dla przebiegu postępowania przed sądem administracyjnym. W art. 272 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawodawca nie wskazał dokładnie nazw tych organów, których rozstrzygnięcia mogą stanowić podstawę wznowienia. Z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że nowa przesłanka wznowienia dotyczy np. przypadków, w których Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził naruszenie europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (vide: System prawa administracyjnego pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego i A. Wróbla, tom 10, wyd. 2 C.H. Beck 2016, Sądowa kontrola administracji, str. 611-612 i powołana tam literatura i orzecznictwo).

5.4. W podstawie skargi o wznowienie postępowania skarżący podniósł, że rozstrzygnięciem organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez RP, o którym mowa w art. 272 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 października 2015 r. w sprawie o sygn. C-277/14.

Powyższy wyrok został wydany w wyniku pytania prejudycjalnego złożonego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 marca 2014 r. w postępowaniu PPUH Stehcemp sp.j. Florian Stefanek, Janina Stefanek, Jarosław Stefanek przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Łodzi. Wnoszący skargę o wznowienie postępowania – co jest okolicznością bezsporną – nie był stroną tego postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną podziela pogląd przyjęty w postanowieniu z 14 października 2016 r., sygn. akt I GSK 1120/16, że wydany w trybie prejudycjalnym wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie jest rozstrzygnięciem organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską w rozumieniu art. 273 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie jest podstawą skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że odpowiedź Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na pytanie prejudycjalne wiąże sądy krajowe państw członkowskich Unii Europejskiej w zakresie dokonanej wykładni prawa wspólnotowego. Powyższa zasada związania na gruncie podatkowym może być realizowana w postępowaniu podatkowym na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 w związku z art. 241 § 2 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. , zwana dalej "Ordynacją podatkową"). Z ich treści wynika, że wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli orzeczenie Trybunału ma wpływ na treść wydanej decyzji. Nie ma w związku z tym uzasadnionych powodów, dla których należałoby równocześnie prowadzić postępowanie w wyniku wznowienia przed organem podatkowym na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 w związku z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz przed sądem administracyjnym na podstawie w art. 272 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Istotne jest bowiem to, że w tym ostatnim przepisie brak jest wskazania przez ustawodawcę orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jako podstawy wznowienia, podczas, gdy orzeczenia te są wyraźnie wskazane jako podstawa wznowienia postępowania podatkowego (art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej).

5.5. Chybiony jest też zarzut naruszenia art. 32 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W orzecznictwie wyrażony został pogląd, zgodnie z którym w ramach przesłanki wznowieniowej z art. 272 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi chodzi o takie rozstrzygnięcie organu międzynarodowego, którego adresatem jest strona wnosząca skargę o wznowienie postępowania sądowego (tak NSA w postanowieniu z dnia: 15 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 1473/12; 11 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 486/13 i 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 927/13 dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek taki wyprowadzany jest z treści zdania drugiego § 3 art. 272 § 3 ustawy, który stanowi wprost o tym, że "(...) termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego". W związku z tym osoba, która nie była stroną postępowania zakończonego rozstrzygnięciem organu międzynarodowego, nie jest uprawniona do złożenia skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a. (tak: A. Kabat, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Lex 2016, K. Wojciechowska w: Komentarz do p.p.s.a. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2015, str. 1109 oraz W. Piątek, Komentarz do p.p.s.a. pod red. A. Skoczylasa i P. Szustakiewicza, C.H. Beck 2016, str. 477).

5.6. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym już postanowieniu z 14 października 2016 r., sygn. akt I GSK 1120/16 zwrócił uwagę na to, że w wyroku z 13 stycznia 2004 r., w sprawie C-453/00 Kühne & Heitz, dostępny na: http://curia.europa.eu) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjął, że możliwość nadzwyczajnego wznowienia postępowania w oparciu o orzeczenie prejudycjalne dotyczy wznowienia tego postępowania przez organ administracji (tak też M. Domańska w: M. Wąsek-Wiaderek, E. Wojtaszek-Mik, M. Domańska, A. Zielony, Pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, Lex 2007).

Powyższe stanowisko przesądza o tym, że z uwagi na szczególny i wyjątkowy charakter instytucji wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego brak jest podstaw do rozszerzającej wykładni art. 272 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu ocenić należy jako nieuzasadniony.

5.7. Nie był także uzasadniony podniesiony w pkt 3.2.2. skargi kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Trzeba podkreślić, że z ustanowionej na gruncie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów znajdujących się w zbliżonej sytuacji oraz zakaz różnicowania w tym traktowaniu bez przyczyny znajdującej należyte uzasadnienie w przepisie rangi co najmniej ustawowej. Zasady sprawiedliwości wymagają przy tym, aby zróżnicowanie prawne podmiotów (ich kategorii) pozostawało w adekwatnej relacji do różnic w ich sytuacji faktycznej, jako adresatów danych norm prawnych. Z powyższego wynika, że zasada równości nie ma oznaczać identyczności. Dyskryminacja rozumiana jest zaś jako zróżnicowane traktowanie podmiotów znajdujących się obiektywnie w takiej samej sytuacji, które to odmienne traktowanie nie ma swojej racjonalnej (obiektywnie usprawiedliwionej) podstawy (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 607/11, CBOSA). Nie sposób wobec tego uznać, że w sprawie doszło naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 Konstytucji RP bowiem, prawo do sądu zostało zagwarantowane przez poddanie kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięć podejmowanych w postępowaniu wznowieniowym, prowadzonym przez organy podatkowe na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 w związku z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Na wydane w tym postanowieniu rozstrzygnięcia stronie przysługuje bowiem skarga do sądu administracyjnego na zasadach ogólnych.

5.8. Nie zasługiwał na uwzględnienie podniesiony w pkt 3.2.3 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Do naruszenia tego przepisu doszło (wedle przyjętej w skardze kasacyjnej argumentacji) na skutek zasądzenia na rzecz adwokata z urzędu wynagrodzenia na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c powyższego rozporządzenia, w sytuacji gdy w sprawie niniejszej przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna.

Wbrew temu co przyjęto w skardze kasacyjnej sąd I instancji, przyznając pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie nie naruszył § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Wprawdzie przedmiotem postępowania była skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego ale nie doszło do jej merytorycznego rozpoznania, bowiem skarga ta została odrzucona.

W polskim procesie sądowoadministracyjnym postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny i nie stanowi kolejnej fazy postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. O ile przedmiotem postępowania zwykłego jest kontrola legalności działań administracji publicznej na skutek wniesienia skargi, to w przypadku wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego bezpośrednim jego celem jest przeprowadzenie kontroli, według określonych w prawie kryteriów, prawidłowości prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Dopiero, w zależności od wydanego w tym trybie rozstrzygnięcia, następuje oddziaływanie na zwykłe postępowanie sądowoadministracyjne w sposób przewidziany w art. 282 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jeżeli skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego została odrzucona z uwagi na brak ustawowej podstawy wznowienia lub niedochowanie terminu do jej wniesienia (art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) i nie doszło do rozpoznania sprawy na nowo (art. 282 § 2 i 3 powołanej ustawy), adwokatowi - pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, przysługuje wynagrodzenie przewidziane w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. (Dz.U. 2015, poz. 1800), tj. w wysokości 480 zł.

5.9. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 182 § 1 § 2 i 3 tej ustawy orzekł jak w sentencji. Sąd nie rozpoznał wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Rozpoznawanie wniosków w tym zakresie należy do czynności referendarzy sądowych, stosownie do art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

-----------------------

10