Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 527/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 p;kt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 41
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Specjalista Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. J. N., A. N., M. N. wspólników spółki cywilnej Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 roku, nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. dalej kpa), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm., Dz. U. z 2018 r. poz. 1481 dalej jako prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm.), § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2016 r. poz. 2022 ze zm. dalej jako rozporządzenie), po rozpatrzeniu odwołania wspólników spółki cywilnej Przedsiębiorstwo Wielobranżowe ,, [...] ‘’ od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] ([...]) złotych - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Podstawą rozstrzygnięcia były ustalenia faktyczne i ocena prawna.

Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości [...] ([...]) złotych.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii Ill -VI. Naruszenie polegało na stwierdzeniu, po dokonanym ważeniu pojazdu wraz z naczepą, przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego.

W dniu [...] października 2018 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr 7 został zatrzymany do kontroli 5-osiowy pojazd członowy składający się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr. rej. [...] oraz 3-osiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr. rej. [...]. Pojazdem kierował J. K., który wykonywał przewóz rzeczy w postaci płyt betonowych (ładunek podzielny), na trasie [...]. Przebieg kontroli utrwalono protokołem z dnia [...] października 2018 r, nr [...]. Na podstawie art. 140aa ust.1 prd została nałożona kara pieniężna na wspólników spółki cywilnej ,, [...] ‘’ w wysokości [...] zł za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub II. Stwierdzono przekroczenie masy dopuszczalnej całkowitej o 0,6 t, co stanowi naruszenie dopuszczalnych wartości wskazanych w rozporządzeniu.

W odwołaniu pełnomocnik strony wnosił o uchylenie przedmiotowej kary oraz uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Strona podnosiła naruszenie art. 140 ust 4 w zw. z art. 140 ab ust. 1 prd poprzez przyjęcie, że nie zachowała należytej staranności podczas przejazdu. Pełnomocnik strony podnosił, że przewożono 20 płyt o wymiarach 300x120x12 o średnim ciężarze jednej płyty 1180 kg. Natomiast waga pojazdu wraz z naczepą to 15160 kg. Po zsumowaniu tych dwóch wartości otrzymujemy 38760 kg, a więc wartość nie przekraczającą dopuszczalnych 40000 kg. Dalej strona wyjaśniała, iż przyczyną przekroczenia dopuszczalnej masy był obfity opad deszczu, który miał miejsce w czasie załadunku oraz podczas kontroli drogowej. Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem.

Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny i zważył co następuje:

W rozpatrywanie sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 140aa ust. 1 prd . W odniesieniu zaś do wysokości kary to należy, zauważyć, iż art. 140 ab określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189 d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 kpa nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

W rozpatrywanej sprawie nie ma również zastosowania art. 189 e oraz f kpa. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1 prd mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 140aa ust 4 prd.

W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 kpa, która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa w tym zakresie nie stosuje się.

Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 ust. 35a prd. Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji jest to pojazd lub zespól pojazdów, którego

naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Stosownie do art. 64 ust. 1 prd ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:

- pkt 1 uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.

- pkt 2 przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa

w pkt 1.

W myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych

uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Zgodnie z art. 140aa ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie

z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do treści ust. 3 pkt 1 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany pojazd członowy złożony z samochodu ciężarowego marki [...] o nr. rej. [...] wraz z 3-osiową naczepą ciężarową marki [...] o nr. rej. [...] poruszając się po drodze krajowej nr 7 w miejscowości [...] przekroczył dopuszczalną masę całkowitą. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych dopuszczalnych norm.

Zauważyć należało, iż § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2 - 20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu organ I instancji stwierdził następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

— rzeczywista masa całkowita pojazdu 40,6 t - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 0,6 t,

— podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Jak stanowi lp. 5 załącznika nr 1 do prd, zezwolenia kategorii V jest wydawane na przejazd pojazdu po drogach publicznych:

a) o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi,

b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,

c) o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

e) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t.

Zgodnie z kolei z art. 140 ab ust. 1 pkt 3 prd karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:

1) 1500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;

2) 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;

3) za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu

przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu

przekraczają dopuszczalne wartości 0 więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 prd karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 złotych — za brak zezwolenia kategorii III - VI.

Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie

do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.

Organ ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania kierował się następującymi kryteriami Po pierwsze, rodzajem drogi na której stwierdzono nienormatywność pojazdu. Eliminowane są te kategorie zezwoleń, które nie mogłyby zostać przyznane na przejazd po drodze, na której stwierdzono naruszenie.

Po drugie, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju nie mogą być przekroczone, co oznacza, że w tym zakresie muszą być normatywne. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem "nie większe od dopuszczalnych". Organ zatem badał, spośród kategorii zezwoleń odpowiadającej drodze, na której stwierdzono naruszenie, parametry normatywne pojazdu, eliminując następnie te kategorie zezwoleń, które nie spełniają tego rodzaju warunków. Po trzecie, organ kierował się rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju mogą zostać przekroczone, ale jedynie do górnej granicy określonej przepisami prawa. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem np. "o szerokości nie przekraczającej 3,2 m", "o długości nie przekraczającej 23 m dla zespołu pojazdów, "o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m", "o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t", "o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t". Kolejną czynnością jest zatem zakwalifikowanie przekroczonego parametru do kategorii zezwolenia, dla której możliwe byłoby jego uzyskanie i które nie przekraczałoby maksymalnych, ściśle określonych wielkości dla danej kategorii zezwolenia.

Jeżeli pomimo tego nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Jeżeli zatem kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI. to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie na tę kategorię wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I - VI.

Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 1 czerwca 2015 r. Zespół pojazdów został zważony przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Waga nr [...] w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do dnia 30 kwietnia 2019 r. Natomiast waga o nr fabrycznych [...] legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z datą ważności do dnia 30 listopada 2019 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia.

Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o

przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli z dnia [...] października 2018 r. nr [...]

Według art. 140aa ust. 4 prd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. l, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

- okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej

wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1,

a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, 2 i 3 prd. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwe tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 prd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 prd ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 prd wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III -VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści 140aa ust. 3 pkt 1 prd karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Według art. 64 ust. 2 prd pojazdem nienormatywnym, na przejazd którego uzyskano zezwolenie nie można przewozić ładunku innego niż ładunek niepodzielny, za wyjątkiem zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 prd). Stosownie do treści art. 140 ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie l40aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.

Organ odwoławczy mając na uwadze zarzuty strony wyjaśnił, iż w trakcie kontroli drogowej weryfikowana jest rzeczywista masa całkowita, która zgodnie z brzmieniem art. 2 pkt. 55 prd to, masa pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy

i osób. A więc nie jest to tylko waga ładunku oraz waga pojazdu, ale również waga wyposażenia pojazdu np. urządzenia do mocowania ładunku (paleta), waga osób oraz waga paliwa, czy innych płynów.

Wszystkie te elementy mają wpływ na rzeczywistą masę całkowitą, która jest mierzona

podczas kontroli drogowej. Dalej organ podkreślał, iż z dokumentu WZ nie wynika masa

ładunku, jest w nim określona jedynie ilość sztuk załadowanych płyt. Natomiast wyliczenia masy ładunku przedstawione przez stronę nie zostały poparte żadnym dokumentem i są tylko wyliczeniami teoretycznymi.

Podnosił, że należy zaznaczyć, iż podczas kontroli drogowej wykonano dokumentację fotograficzną m. in. wnętrza przestrzeni ładunkowej. Na przedmiotowych zdjęciach nie widać wody zalegającej w przestrzeni ładunkowej. Dalej organ podkreślał, iż z zeznań kierowcy J. K. wynika, iż strona postępowania była załadowcą przewożonego towaru.

Nie określając masy ładunku, a jedynie w przybliżeniu określając, iż jedna płyta waży około 1 tony, strona postępowania miała wpływ na powstałe naruszenia.

Ponadto z ogólnie dostępnych informacji pogodowych znajdujących się na stronie internetowej Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Państwowy Instytut Badawczy

wynika, że w całym miesiącu październiku 2018 r. nie odnotowano anomalii pogodowych tj. ulewnego deszczu, czy to w miejscu kontroli drogowej, czy miejscu załadunku.

Mając powyższe na uwadze organ uznał, iż argumentacja strony dotycząca przekroczenia dmc nie zasługuje na uwzględnienie.

Ponadto organ podnosił, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia poddanej do określenia badana jest rzeczywista masa, którą można ustalić wyłącznie w wyniku ważenia.

Ponadto organ wyjaśnił, że cała procedura ważenia pojazdu za pomocą wag SAW 10C/II przebiegła prawidłowo. Należy zaznaczyć, iż kierowca został poinformowany

o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Kierowca podpisał się pod oświadczeniem kierującego pojazdem, czym potwierdził iż zapoznał się z informacjami tam zawartymi. Ponadto kierowca nie wskazał żadnych uwag do przeprowadzonego ważenia pojazdu, bądź to w miejscu przeznaczonym na ,, uwagi osoby kontrolowanej", bądź też ręcznie przy składanym podpisie.

Odnosząc się do pozostałych okoliczności wyłączających odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, organ podnosił, iż należało nadmienić, że prd nie definiuje pojęcia "należytej staranności", czy "braku wpływu", w związku z czym w zakresie należytej staranności należy posiłkować się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 z późn. zm.), dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.

Pod pojęciem zachowania należytej staranności należy zatem rozumieć sposób postępowania odpowiadający wymaganiom zawartym w obiektywnym wzorcu postępowania. Kwestia niezachowania należytej staranności może być rozpatrywana wówczas, gdy zachowanie podmiotu stanowiło będzie odstępstwo od tak ukształtowanego wzorca. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe musi uwzględniać regulację zawartą w art. 355 § 2 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem przy ocenie należytej staranności,

w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, należy brać pod uwagę zawodowy charakter tej działalności. Co za tym idzie należyta staranność wymagana w stosunkach danego rodzaju będzie musiała być oceniana przy uwzględnieniu wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, jakie wymagane są od przedsiębiorcy podejmującego w tym przypadku działalność w zakresie przewozu drogowego. Wzorzec taki będzie zatem wyższy względem osób, niż względem osób które nie prowadzą działalności o charakterze zawodowym. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności.

Zaostrzony wzorzec staranności wpływa na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy, ułatwia zatem postawienie mu zarzutu niedołożenia należytej

staranności, a więc zarazem utrudnia mu uchylenie się od odpowiedzialności w razie odstępstwa od wzorca. Podmiot wykonujący przejazd musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Budowa wzorca staranności

w przypadku podmiotów wykonujących przejazdy drogowe powinna również uwzględniać treść bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia, o którym mowa w art. 140aa ust. 4 prd. Regulacje te muszą być uwzględniane przy wykonywaniu przejazdów i nie jest możliwe ich umowne modyfikowanie.

Odnośnie terminu ,, brak wpływu ‘’ organ odwoływał się do stanowiska sądu z wyroku

z dnia 23 marca 2017 roku, II GSK 1985/15 gdzie sąd podnosił, iż to wykonujący przewóz winien wykazać okoliczności zwalniające z odpowiedzialności.

Zdaniem organu to przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności tzn. uczynił wszystko, co można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz,

a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. "

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż odpowiedzialność podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym, jest odpowiedzialnością dodatkową

i niezależną od odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wykonującego przejazd.

Nie ma zatem możliwości uniknięcia przez stronę odpowiedzialności z tytułu stwierdzonych naruszeń poprzez "przeniesienie" jej np. na załadowcę, zwłaszcza, że przewoźnik dokonywał w tej sprawie załadunku. Przepis art. 61 prd wyraźnie określa obowiązki w zakresie przewozu ładunku. Przepis ten był i jest skierowany do nieograniczonego kręgu adresatów. Zatem także podmioty wykonujące przejazdy mają obowiązek przestrzegania nakazów płynących z normy prawnej określonej w art. 61 prd. Brzmienie ust. 1 tegoż artykułu stanowi, iż ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu.

W rozpatrywanym przypadku środki zastosowane przez przedsiębiorcę, w celu zapewnienia zgodności przewozu z obowiązującym prawem, okazały się niewystarczające, co spowodowało przekroczenie masy całkowitej pojazdu..

Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd było takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.

Podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe.

Między zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego,

a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy.

Normalnym zjawiskiem jest takie, które w danym układzie stosunków i warunków według doświadczenia życiowego występuje jako typowe. Jest to tego rodzaju zdarzenie, które w ogóle zdolne jest wywołać naruszenie i z reguły je wywołuje. To czy, następstwo jest normalne czy nie decydują kryteria obiektywne oparte na zasadach doświadczenia życiowego oraz dostępnej wiedzy. Zgodnie z cytowanym wyżej art. 64 ust. 1 prd już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Pojazd po załadunku towaru powinien być pojazdem normatywnym.

Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, iż kwestie związane z tym kto dopuścił

się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd od odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 prd.

Sposób doboru określonych środków (np. stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną, Ustawodawca nie narzuca w tym względzie gotowych rozwiązań. Z tego powodu, to

w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu

i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających

z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia( por. wyrok WSA z 22 marca 2012 roku, VI SA/Wa 2460/11).

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w zawiadomieniu z dnia 4 grudnia 2018 r. wezwał stronę do przedstawienia wszelkich okoliczności i dowodów

w sposób jednoznaczny poświadczających dochowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, bądź w sposób jednoznaczny poświadczających brak wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń przepisów prawa — tj. zaistnienie zdarzeń lub okoliczności mieszczących się w dyspozycji art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) i b) prd

Ponadto organ zaznaczył, iż w dniu 21 marca 2019 r. zapadł wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-127/17 dotyczący Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego — Transport — Dyrektywa 96/53/WE — Ruch

międzynarodowy — Pojazdy odpowiadające określonym w tej dyrektywie maksymalnym

wartościom obciążenia i wymiarów — Używanie takich pojazdów, zarejestrowanych lub

znajdujących się już w ruchu w danym państwie członkowskim, na terytorium innego państwa członkowskiego * System specjalnych zezwoleń — Artykuły 3 i 7 — Akt

o przystąpieniu z 2003 r. — Postanowienia przejściowe — Punkt 8 ust. 3 załącznika XII. Należało wskazać, iż przedmiotowy wyrok dotyczy dopuszczalnego nacisku na osi pojedynczej, natomiast w rozpatrywanej sprawie doszło do m.in. naruszenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Powyższa dopuszczalna masa całkowita jest zgodna z załącznikiem Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. Wobec powyższego wskazany wyrok nie ma zastosowania w sprawie.

Zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony

w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego

w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku

w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Mając na uwadze powyższe, należało decyzję organu I instancji utrzymać

w mocy.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wnieśli K. J. N., A. N.

i M. N. – wspólnicy spółki cywilnej Przedsiębiorstwo Wielobranżowe ,, [...] ‘’. Zaskarżonej decyzji zarzucali:

1) naruszenie prawa materialnego tj.:

- art. 64 ust. 1 i ust. 2 ustawy prawo o ruchu drogowym, poprzez ich błędną wykładnię

i ustalenie, że w przedmiotowym zdarzeniu miało miejsce dokonywanie przewozu ładunku pojazdem nienormatywnym, podczas gdy pojazd należący do skarżących spełniał wszystkie dopuszczalne normy i posiadał wymagane zezwolenia, dopuszczające go do ruchu po drogach publicznych, zaś zezwolenie na pojazd nienormatywny nie było wymagane, bowiem nie był to pojazd nienormatywny,

- art. 140 ust. 4, w zw. z art. 140 ab ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie, że strona skarżąca podczas przejazdu nie zachowała należytej ostrożności, zaś przejazd przedmiotowym pojazdem, nie dotyczył pojazdu nienormatywnego,

2) naruszenie przepis au. 77 § 1 kpa bowiem przed wydaniem pierwszej zaskarżonej decyzji nie zostały należycie i wyczerpująco zebrane, rozpatrzone i wyjaśnione wszystkie okoliczności związane z faktycznym przebiegiem zdarzenia, tj. przewozem ładunku, którego ciężar nie powinien spowodować żadnego przekroczenia dopuszczalnej ładowności, zaś przekroczenie które nastąpiło było nieznaczne i wynikało z okoliczności zaistniałych warunków atmosferycznych [padający deszcz), na które przewożący nie miał żadnego wpływu, a tym samym nie ponosi odpowiedzialności za zaistniałe zdarzenie.

Z tego względu wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz

o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podnosili, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2019 roku — nr [...], w której ten postanowił o nałożeniu na skarżących nas kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Przyczyną nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej było "ustalenie" przez Inspektora podczas kontroli, jaka miała miejsce w dniu [...] października 2018 roku, że pojazd członowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], był pojazdem nienormatywnym, bowiem wraz z ładunkiem, pojazd ten przekroczył dopuszczalną masę całkowitą o 0,6 tony.

Pojazdem były przewożone płyty betonowe w ilości 20 sztuk, o wadze 1180 kg każda, co stanowiło, że ładunek całkowity na pojeździe ważył 23.600 kg. Sam zaś pojazd waży — zgodnie z dokumentami rejestracyjnymi 15.160 kg. Zatem jest oczywiste, że kontrolowany pojazd nie był ani przeładowany, ani tez ponadnormatywny. Kontrola ta jednak "wykazała", że podczas wykonywania przewozu dopuszczono się przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zestawu pojazdów o 0,6 tony.

Inspektor stwierdził, że przedmiotowy pojazd jest nienormatywny, co ostatecznie skutkowało nałożeniem przedmiotowej kary.

Skarżący nie negowali faktu, że Inspekcja Drogowa dokonała przedmiotowych pomiarów, w tym ważenia pojazdów, przy pomocy urządzeń spełniających wymagane normy i atesty, natomiast wątpliwości budzi sam sposób ważenia pojazdu z naczepą

i ładunku znajdującego się na nim.

Wskazywali, że nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniami, że prowadzona przez skarżących spółka cywilna, jako strona postępowania — "dochowała należytej staranności w realizacji czynności ładunkowych związanych z przedmiotowym przewozem drogowym — nie miała wpływu i nie godziła się na przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o parametrach wymiarowo — wagowych odpowiadających zezwoleniu kategorii V, o których mowa w art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku — prawo o ruchu drogowym" .

Fakt, że strona skarżąca nie skorzystała z prawa do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu przez Inspektorem [...], nie mogło mieć żadnego wpływu na prawa skarżących jako strony i możliwości zaskarżenia przedmiotowej decyzji

z powołaniem się na przywołany przez organ przepis art. 140 aa ust. 4 ustawy prawo

o ruchu drogowym.

Z tego też z prawa skarżący korzystają zaskarżając pierwszą decyzję w całości.

Zdaniem skarżących organ odwoławczy nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego, które mogłoby potwierdzić zarzuty i stanowisko skarżących

z odwołania.

Na potwierdzenie słuszności zarzutów wobec zaskarżonej decyzji skarżący ponownie podnosili następujące wyjaśnienia i fakty:

Wskazywali, że waga 1 płyty o wymiarach 300x150x12 wynosiła tylko 1180 kg.- dowód: dokument wydania [...] na wydanie 20 sztuk płyt (w aktach sprawy).

Waga została ustalona poprzez przeważenie 20 płyt o wymiarach 300 x 120 x 12, gdzie średnio ciężar jednej płyty wynosił 1180 kg, natomiast ciężar całkowity samochodu

z tymi płytami wynosił 38760 kg.

Waga samego samochodu z naczepą wynosiła 15160 kg. Można również porównać ciężar jednej płyty wyliczając wagę betonu wg normy PN-EN 13932004. Przyjmując wagę max 1m3 betonu i wymiary płyty, taka płyta nie przekraczała 1135 kg, zbrojenie zaś 42 kg. Można stwierdzić bez cienia wątpliwości, że proces ważenia, a tym samym wynik wagowy całego samochodu został źle przeprowadzony przez inspektorów

i z tego względu wynikło "przeważenie", a właściwie zawyżenie wagi pojazdu o 600 kg.

Jednocześnie skarżący podnosili, że przypuszczalną przyczyną zawyżenia ciężaru pojazdu i płyt było to, że zarówno załadunek płyt, jak i przewóz płyt odbywał się

w czasie intensywnych opadów deszczu, a tym samym ciężar poszczególnej płyty mógł się nieznacznie zwiększyć na skutek nasiąknięcia tych płyt wodą.

Tej okoliczności organ I, jak II instancji nie raczył ustalić, a okoliczności te potwierdziłyby zasadność przedmiotowej skargi.

Tym samym, skoro w nocy poprzedzającej wysyłkę, gdy samochód był załadowywany, padał deszcz, jak również w godzinach dopołudniowych w dniu kontroli padał deszcz, mogło to spowodować i najprawdopodobniej tak było, że w niewielkim stopniu wzrosła waga poszczególnej płyty.

Tym samym należy stwierdzić, że dokonując załadunku 20 płyt na ww. samochód, spółka skarżących przewidywała zasadnie, że istnieje zapas ciężaru całkowitego pojazdu aż o 1240 kg (40000 kg — 38760 kg =1240 kg].

Skarżący stwierdzili jednoznacznie, że waga załadowanych płyt nie przekraczała dozwolonego ładunku, a tym samym też masa całkowita pojazdu w chwili załadunku nie przekraczała jego dopuszczalnej masy i tym samym nie był to pojazd nienormatywny, na który wymagane nabyłoby dodatkowe zezwolenie.

Skarżąca spółka dochowała zatem należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem

Skarżący wskazywali także, że wszystkie dotychczasowe przewozy przedmiotowych płyt odbywały się w analogiczny sposób, tj. poprzez załadowanie takich samych płyt

i w takiej samej ilości i nigdy nie dochodziło do przewozu pojazdów ponadnormatywnych i tak też było w tym ostatnim przypadku.

Na potwierdzenie słuszności stanowiska skarżących, tj. w zakresie wykazania, że skarżący dochowali należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, wskazywali na orzeczenia sądów administracyjnych( wyrok NSA z dnia 27 września 2018 roku, Il GSK 2559/16, wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 lutego 2018 roku, III SA/Lu 553/17, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2017 roku, VI SA/Wa 2048/17, wyrok z dnia 27 września 2018 r. W związku z powyżej przestawionym stanem faktycznym, ich zdaniem wniesienie przedmiotowej skargi było w pełni zasadne i tym samym zasługuje na uwzględnienie w całości zgodnie z wnioskami zawartymi na wstępie.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania,

w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego

i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada

w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a.

Należy zauważyć, iż skarżący zarzucają zarówno naruszenie przepisów postępowania – art. 77 § 1 kpa, jak przepisów prawa materialnego – art. 64 ust.1 -2, art. 140 ust.4 w związku z art. 140 ab ust.1 ustawy prawo o ruchu drogowym. W tej sytuacji najpierw należy odnieść się do naruszenia przepisów postępowania ponieważ tylko w przypadku prawidłowych ustaleń faktycznych można zastosować przepisy prawa materialnego.

Skarżący kwestionują proces ważenia samochodu wraz naczepą i według nich doszło do zawyżenia wagi pojazdu z naczepą o 600 kg.

Ciążąca na organach powinność zbadania wszystkich okoliczności istotnych w sprawie w żaden sposób nie można usprawiedliwiać bierności zainteresowanej strony oraz nie zwalnia jej z obowiązku współdziałania z organem w wyjaśnieniu sprawy. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przedłożenia stosownego kontrdowodu przez stronę postępowania, zwłaszcza gdy z określonych faktów zamierza ona wyprowadzić korzystne dla siebie skutki prawne( por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2019 roku, I OSK 1771/17). Należy zauważyć, iż skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie zakwestionowała procesu ważenia i jego wyniku.

Przedmiotem przewozu były płyty betonowe. Stan faktyczny został utrwalony w treści protokołu kontroli. Kierowca nie wniósł żadnej uwagi do treści protokołu kontroli, zapoznał się z treścią protokołu, podpisał protokołu kontroli.

Ustawodawca przyjął założenie, iż wiarygodny materiał dowodowy w tak uproszczonym postępowaniu, jakim jest kontrola drogowa pojazdu, można zgromadzić "na gorąco" w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. To nakłada dużą odpowiedzialność na prowadzących postępowanie inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, by w trakcie

dość krótkotrwałego, z reguły kilkudziesięciominutowego postępowania, ustalono wszelkie niezbędne okoliczności, mając na uwadze niepowtarzalność takich czynności. Jednakowo duża odpowiedzialność ciąży również na kontrolowanym kierowcy, by w sposób czynny uczestniczył w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszał zastrzeżenia i uwagi, które następnie winny być wpisane do protokołu. Tylko w ten sposób można bowiem ustalić wiarygodny stan faktyczny, znajdujący odzwierciedlenie w protokole, a w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów, będący podstawą do sporządzenia decyzji administracyjnej.

Kierowca podczas kontroli jest jedynym reprezentantem podmiotu wykonującego przejazd, gdyż charakter tych czynności wyklucza obecność samego przedsiębiorcy. Protokół kontroli to dokument sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Oczywiście nie oznacza to, że takiego dowodu nie można podważyć, czy obalić. W art. 76 § 3 kpa przewidziano możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Wszelako obalenie ustaleń protokołu kontroli wymaga przedstawienia przez stronę jakichkolwiek dowodów, które podważałyby wiarygodność takiego protokołu.

W sytuacji kiedy strona kwestionuje ustalenia organu administracji, ale nie przedstawia dowodów potwierdzających jej twierdzenia, na organie nie spoczywa ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organ( por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 roku, I GSK 1188/18). Strona skarżąca zasadniczo nie przedstawiła żadnych dowodów, które podważałyby na którymkolwiek etapie proces pomiaru lub jego wynik.

Należy zgodzić się z organem, iż ładunek nie był określany w jednostkach ciężaru, ale ilości płyt, gdzie ich ciężar podaje się w wartościach przybliżonych(około). Nadto po załadowaniu płyt, których załadunek dokonywał sam przewoźnik nie doszło do zważenia całego samochodu. Nadto teza, iż mogło dojść do zwiększenia wagi płyt przez ich namoknięcie nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Należy uznać, że rozważania skarżących są spekulatywne. Biorąc pod uwagę, iż z dokumentacji fotograficznej wynika, że naczepa posiadała plandekę, którą można było dokonać zabezpieczenia ładunku przed namoknięciem, co obciąża skarżących.

Skarżący kwestionują i podnoszą, iż doszło do naruszenia przepisów art. 64 ust. 1- 2, art. 140aa ust.1 w związku z art. 140ab ust.1 prd co do nie normatywności pojazdu oraz uznania, że wszczęte postępowanie powinno być umorzone ponieważ dochowali należytej staranności w realizacji czynności związanych z przewozem oraz nie mieli wpływu na powstałe naruszenie.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazd nienormatywny jest to pojazd lub zespól pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Skoro według nieskutecznie zakwestionowanego procesu ważenia masa całkowita pojazdu przekroczyła masę dopuszczalną, to przedmiotowy pojazd był pojazdem nienormatywnym.

Odnosząc się do naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie wskazanego przepisu art. 140aa ust.4 prd w ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, iż nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

W sytuacji potencjalnej możliwości uwolnienia się od kary poprzez wykazanie okoliczności określonych w przepisie art. 140aa ust. 4 prd - skarżąca przekonana o prawidłowości swojego stanowiska powinna powołać się na konkretne rzeczowe argumenty, poparte możliwie przekonującymi dokumentami( por. wyrok NSA z 5 września 2019 roku, II GSK 2863/17). W niniejszym postępowaniu skarżący dokonują teoretycznego wyliczenia wagi płyt i pomnożenia ich przez ilość oraz dodają masę samochodu. Według tych wyliczeń masa całkowita nie powinna przekraczać masy dopuszczalnej. Nadto masa płyt mogła się zwiększyć przez czynnik atmosferyczny – opady deszczu – na co strona nie miała wpływu. Skarżący jako podmiot dokonujący przewozu, jak i załadowca betonowych płyt winien tak przeprowadzić załadunek oraz dokonać jego zabezpieczenia przez opadami( samochód był wyposażony w plandekę) aby poruszający się pojazd nie był pojazdem nienormatywnym. W sytuacji gdy pojazd wyjeżdzający nie był ważony, to strona skarżąca nie miała pewności co do parametrów pojazdu, w tym rzeczywistej masy całkowitej pojazdu. Odwoływanie się do teoretycznych wyliczeń masy pojazdu wraz z towarem lub odwoływanie się do czynników pogodowych nie dają podstawy do zastosowania wyżej powołanego przepisu zwalniającego z odpowiedzialności.

Ustawa Prawo o ruchu drogowym nie definiuje pojęcia "należytej staranności", czy "braku wpływu", w związku z czym w zakresie należytej staranności należy posiłkować się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.), dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.

Pod pojęciem zachowania należytej staranności należy zatem rozumieć sposób postępowania odpowiadający wymaganiom zawartym w obiektywnym wzorcu postępowania.

Kwestia niezachowania należytej staranności może być rozpatrywana wówczas, gdy zachowanie podmiotu stanowiło będzie odstępstwo od tak ukształtowanego wzorca. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe musi uwzględniać regulację zawartą w art. 355 § 2 KC. Zgodnie z tym przepisem przy ocenie należytej staranności, w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, należy brać pod uwagę zawodowy charakter tej działalności. Co za tym idzie należyta staranność wymagana w stosunkach danego rodzaju będzie musiała być oceniana przy uwzględnieniu wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, jakie wymagane są od przedsiębiorcy podejmującego w tym przypadku działalność w zakresie przewozu drogowego. Wzorzec taki będzie zatem wyższy względem osób, niż względem osób które nie prowadzą działalności o charakterze zawodowym. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności.

Zaostrzony wzorzec staranności wpływa na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy, ułatwia zatem postawienie mu zarzutu niedołożenia należytej

staranności, a więc zarazem utrudnia mu uchylenie się od odpowiedzialności w razie

odstępstwa od wzorca. Podmiot wykonujący przejazd musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przejazdy drogowe powinna również uwzględniać treść bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia o którym mowa w art. 140aa ust. 4 p.r.d. Regulacje te muszą być uwzględniane przy wykonywaniu przejazdów i nie jest możliwe ich umowne modyfikowanie.

Natomiast odnośnie terminu "braku wpływu" można pomocniczo posłużyć się wykładnią dokonywaną przez orzecznictwo Sądów Administracyjnych w zakresie art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku syg. akt. II GSK 404/10 z dnia 6 kwietnia 2011 r. odnośnie "braku wpływu" stwierdził, że " (..) sytuacja taka ma miejsce gdy wyłączna winą za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa.

Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.