Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SAB/Kr 64/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
658
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 97  par. 1  pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie: WSA Jakub Makuch WSA Elżbieta Czarny-Drożdzejko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Starosty Myślenickiego w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków skargę oddala


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 6 czerwca 2022 r. (data wpływu do organu 6 czerwca 2022 r.) M. K., zwana dalej skarżącą, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Starosty M. w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów w przedmiocie działki ewidencyjnej nr 1 położonej w W., gm. W.

Powyższa skarga została wniesiona w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego:

Wnioskiem z dnia 10 stycznia 2006 r. J. P. oraz wnioskiem z dnia 6 maja 2006 r. M. D. i J. D. zwrócili się do Starosty M. o dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. w zakresie działki drogowej nr 1 oraz działek o nr: 2 i 4. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt [...].

Decyzją z dnia 1 marca 2010 r. Starosta M. orzekł o aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie działek nr: 2/1, 2/2 i 1 na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] oraz [...].

Decyzją z dnia 25 czerwca 2010 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił ww. decyzję Starosty M. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

Organ odwoławczy podniósł, że w sprawie błędnie ustalono krąg stron postępowania, ponieważ organ pierwszej instancji posiadał informacje o tym, że nie żyją osoby wskazane jako współwłaściciele działki ewidencyjnej nr 1, tj. A. K., W. K., S. K., W. M. T. K.

Postanowieniem z dnia 20 lipca 2011 r., znak: [...], Starosta M., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz art. 7d ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym) zawiesił ww. postępowanie i zobowiązał M. i J. D. oraz J. P. do wystąpienia do sądu rejonowego z wnioskiem i stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych stronach postępowania, tj. W. K., S. K., W. M., w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia.

Postanowieniem z dnia 14 października 2011 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy ww. postanowienie.

Pomimo zobowiązania zawartego w pkt 2 postanowienia z dnia 20 lipca 2011 r. zobowiązani nie dostarczyli dokumentów stwierdzających nabycie spadku po zmarłych stronach postępowania.

W związku z zawieszeniem postępowania w dniu 20 lutego 2020 r. do Starosty M. wpłynęło pismo skarżącej z dnia 19 lutego 2020 r., informujące, że jest jednym ze spadkobierców po zmarłych rodzicach A. K. i J. K. Do pisma dołączyła m. in. postanowienie Sądu Rejonowego w M. I Wydział Cywilny z dnia 4 sierpnia 2011 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K. (k. 519 i 529 akt organu pierwszej instancji; czerwony segregator) wnosząc jednocześnie o podanie informacji o podjętych w sprawie działaniach.

Pismem z dnia 7 maja 2020 r. organ ewidencyjny wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie z uwagi na brak dokumentów potwierdzających nabycie spadku nie zostało podjęte.

Pismem z dnia 28 października 2020 r. (data wpływu do organu 16 listopada 2020 r.) skarżąca zwróciła się organu o przyznanie jej statusu strony, podjęcia zawieszonego postępowania oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do pisma, w tym z postanowienia Sądu Rejonowego w M. I Wydział Cywilny z dnia 4 sierpnia 2011 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K.

Postanowieniem z dnia 16 marca 2021 r., znak: [...], Starosta M. podjął zawieszone postępowanie, wskazując w uzasadnieniu, że zmiany wynikające z opracowania [...] oraz [...] polegające na ujawnieniu działek, zgodnie ze stanem własnościowym wynikającym z ksiąg wieczystych zostaną wprowadzone do bazy danych ewidencji gruntów i budynków czynnością materialno-techniczną na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Postanowienie zostało skierowane do skarżącej.

W piśmie z dnia 8 kwietnia 2021 r. skarżąca podniosła, że krąg stron postępowania nadal jest błędnie ustalony; błędnie przyjęto, że od daty zawieszenia postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów w przedmiocie działki położonej w W. upłynęło 10 lat; zobowiązanie zawarte w pkt 2 postanowienia Starosty M. z dnia 20 lipca 2011 r. było prawnie niewykonalne; dokumentacja geodezyjna przyjęta została do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego bez wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie.

Pismem z dnia 16 czerwca 2021 r. (data wpływu do organu 18 czerwca 2021 r.) skarżąca złożyła do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ponaglenie na bezczynność Starosty M. w przedmiocie wprowadzenia zamian w ramach aktualizacji operatu ewidencyjnego zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia 25 czerwca 2010 r., znak: GK.WK.7621-97-10.

Postanowieniem z dnia 5 lipca 2021 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że Starosta M. dopuścił się bezczynności w sprawie prowadzonej pod znak: [...], w tym w sprawie zmian w ramach bieżącej aktualizacji operatu ewidencyjnego, prowadzonego dla obrębu W., w której została wydana decyzja z dnia 25 czerwca 2010 r., znak: [...], wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy na dzień 6 września 2021 r., stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pismem z dnia 27 lipca 2021 r. Starosta M. poinformował strony, że nie uzyskał dokumentów potwierdzających, że osoby wskazane jako następcy prawni po zmarłych W. K. i S. K. są spadkobiercami ww. zmarłych, a w konsekwencji stronami postępowania. W związku z powyższym zwrócił się do wymienionych w piśmie osób o udzielanie wyjaśnień mających na celu ustalenie tej kwestii.

Pismem z dnia 27 lipca 2021 r. Starosta M., działając na podstawie art. 35 § 3 i art. 36 k.p.a. zawiadomił strony, z postępowanie w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów w przedmiocie działek ewidencyjnych nr 2/1, 2/2 i 1 położonych w W. nie może nastąpić w terminie wyznaczonym przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w postanowieniu z dnia 5 lipca 2021 r i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 1 stycznia 2022 r.

Pismem z dnia 28 września 2021 r., znak: [...], Starosta M., mając na uwadze pismo z dnia 29 marca 2021 r. M. i J. D. oraz J. P. o wycofanie wniosków z dnia 10 stycznia 2006 r. i 6 maja 2006 r. oraz pismo z dnia 18 sierpnia 201 r. o umorzenie ww. postępowania, wezwał strony postępowania do wypowiedzenia się w terminie 14 dnia od daty otrzymania pisma, czy nie sprzeciwiają się umorzeniu postępowania.

W piśmie z dnia 14 października 2021 r. skarżąca nie wyraziła zgody na umorzenie postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w operacie gruntów i budynków.

Pismem z dnia 2 grudnia 2021 r. Starosta M. zwrócił się do Sądu Rejonowego w M. o udzieleni informacji czy był prowadzone postępowanie sądowe ustalające krąg spadkobierców po zmarłych: W. M. zm. dnia 13 maja 1976 r., S. K. zm. 14 listopada 1988 r., W. K. zm. dnia 16 stycznia 1989 r.

W piśmie z dnia 11 grudnia 2021 r. skarżąca podniosła, że do chwili obecnej sprawa wprowadzenia zmian w zakresie działki nr 1 nie została zakończona.

Pismem z dnia 19 stycznia 2022 r. Starosta M., działając na podstawie art. 35 § 3 i 36 § 1 k.p.a. zawiadomił, że zakończenie postępowania nie może nastąpić w terminie wyznaczonym w piśmie z dnia 27 lipca 20121 r. i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 21 kwietnia 2022 r.

Pismem z dnia 21 stycznia 2022 r., wobec braku odpowiedzi na pismo z dnia 2 grudnia 2021 r. Starosta M. ponownie zwrócił się do Sądu Rejonowego

w M. o udzieleni informacji czy było prowadzone postępowanie sądowe ustalające krąg spadkobierców po zmarłych: W. M., S. K., W. K.

Pismem z dnia 14 lutego 2022 r. Sąd Rejonowy w M. podał, że:

- do sygn. akt [...] toczyło się postępowanie dot. stwierdzenia nabycia spadku po S. K., jednak zmarłym dnia 14 kwietnia 2008 r.,

- do sygn. akt [...] toczyło się postępowanie dot. spadku po S. K. zmarłym dnia 14 listopada 1988r. jednak zostało cofnięte,

- do sygn.. akt [...] toczyło się postepowanie dot. spadku po W. K., zmarłej 16 stycznia 1989 r. jednak zostało cofnięte,.

Odnotowano brak wpisów dotyczących spadku po W. M. zmarłym dnia 13 maja 1976 r.

Postanowieniem z dnia 28 marca 2022 r. Starosta M., po rozpatrzeniu ponaglenia K. P. i P. P. z dnia 14 marca 2022 r. po raz kolejny stwierdził , że Starosta M. dopuścił się przewlekłości postępowania w sprawie prowadzonej pod znakiem: [...], wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy na dzień 29 kwietnia 2022 r., stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postepowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2022 r., znak: [...], Starosta M., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 101 §1 k.p.a., art. 7d ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego zawiesił postępowanie w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów w przedmiocie działek ewidencyjnych nr: 2/1, 2/2 i 1 położonych w W.; zobowiązał M. D. i J. D. oraz J. P. do wystąpienia do sądu rejonowego z wnioskiem o stwierdzenia nabycia spadku po zmarłych stronach postępowania, tj. W. k., S. K., W. M. w terminie do 3 miesięcy od dnia doręczenia nin. postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2022 r., zarzucającej bezczynność Staroście M. w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów w przedmiocie działki ewidencyjnej nr 1, położonej w W., gm. W., skarżąca podniosła, że od 2010 r. organ pierwszej instancji pozostaje w bezczynności w zakończeniu sprawy i podejmował czynności, które nie były konieczne do rozstrzygnięcia sprawy i nadal przedłuża postępowanie. Wskazała, że po wydaniu decyzji z dnia 25 czerwca 2010 r. przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie uchylającej w całości decyzję z dnia 1 marca 2010 r. o wprowadzeniu zmian przedmiotowych i podmiotowych w ramach bieżącej aktualizacji operatu ewidencyjnego, prowadzonego do obrębu W. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia - Starosta M. zbędnie zawiesił postępowanie w sprawie aktualizacji działki drogowej nr 1 na ponad 9 lat.

Podniosła nadto, że organ bezpodstawnie przyjął, że działka drogowa oznaczona w nowej ewidencji gruntów numerem 1 o pow. 0.10 ha – w skład której weszła parcela 3/4 stanowi własność osób fizycznych wpisanych w rejestrze gruntów między innymi zmarłych osób wskazanych przez wnioskodawców aktualizacji działki drogowej jako współwłaścicieli, tj. W. K., S. K. i W. M. Tymczasem z uzasadnienia prawomocnego postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 1995 r. sygn. akt [...] wynika, "że pgr 3/4 nie wchodziła w skład gospodarstwa rolnego osób mających być uwłaszczonych, tj. małżonków D. M. W. M. oraz W. i S. K. Droga ta była drogą ogólnie dostępną, korzystali z niej na równych prawach wszyscy okoliczni mieszkańcy W., których grunty położone są wzdłuż niej, a łączącej się z drogą główną krajową M. – D.". Następnie skarżąca przedstawiła przebieg postępowania o aktualizacje operatu działki drogowej 1, prowadzonego pod znakiem: [...]. Wyjaśniła, że nieprawidłowości w prowadzeniu ewidencji gruntów polegają przede wszystkim na prowadzeniu przez Starostwo Powiatowe rejestrów dla tego samego przedmiotu - działki drogowej 1 – różnym stanie prawnym. W nowej ewidencji gruntów założonej w 1989 r. działka drogowa 1 stanowi własność Skarbu Państwa, nieruchomości o jednorodnym stanie prawnym, która nie ma założonej księgi wieczyste. Natomiast w drugim rejestrze założonym w 1992 r. z data 1989 r., tj. jednostce rejestrowej [...] zarejestrowane są osoby fizyczne, co błędnie sugeruje, że stan działki drogowej jest prawnie niejednorodny. Dodał, że postepowanie o aktualizacje operatu działki drogowej 1 wszczęte z wniosku osób fizycznych, niemających tytułu prawnego do działki drogowej organ prowadzi ponad 16 lat, podejmując zbędne czynności, co świadczy o rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o odrzucenie lub o oddalenie skargi.

Organ wskazał, że prowadzone postępowanie administracyjne, znak: [...] obecnie znak: [...] (wszczęte wnioskiem M. i J. D. oraz J. P.) dotyczyło aktualizacji operatu ewidencyjnego w przedmiocie działek nr 2/1, 2/2 i 1. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego została sporządzona dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] dotycząca działek nr 2/1, 2/2 i 1. Na podstawie wykazu zmian zawartego w operacie technicznym [...], działki nr 2/1 i 2/2 zmieniły konfigurację oraz oznaczenie na działkę nr 7, natomiast działka nr 1 zmieniła konfigurację bez zmiany powierzchni i oznaczenia. Z uwagi na fakt, iż działka nr 1 nadal stanowiła obszar niejednorodny prawnie zostało wykonane opracowanie [...], mające na celu wydzielenie jednorodnych stanów prawnych z działki nr 1. Na podstawie wykazu synchronizacyjnego działka nr 1/1 odpowiada pgr. 3/1 objętej zbiorem dokumentów ZD 301, działka nr 1/2 odpowiada pgr. 3/4 objętej księgą wieczystą [...], działka nr 1/3 odpowiada pb. 8/2 objętej księgą wieczystą [...], działka nr 1/4 odpowiada pgr. 6/10 objętej księgą wieczystą [...], działka nr 1/5 odpowiada pgr. 5/23 objętej księgą wieczystą [...]. Dokumentacja zawarta w operacie [...] oraz dokumentacja źródłowa dowodzą, iż regulacja stanu prawnego w zakresie działki nr 1 była konieczna, ponieważ stan ewidencji, w którym działka ewidencyjna obejmuje obszar niejednorodny prawnie, jest stanem niezgodnym z obecnie obowiązującymi zasadami prowadzenia ewidencji gruntów i budynków i przeprowadzenie tzw. "rozdzielenia" zawartych w jednej działce ewidencyjnej działek będących przedmiotem odrębnej własności, należy co do zasady zaakceptować jako formę aktualizacji ewidencji.

Organ wskazał, że po podjęciu zawieszonego postępowania organ ewidencyjny dokonał weryfikacji danych zawartych w dokumentacji geodezyjnej [...] oraz [...] i uznał, że nie może stanowić podstawy zmiany, bowiem dane opisujące przebieg granic nie spełniają obowiązujących standardów technicznych. Dokumentacja techniczna została sporządzona kameralnie bez pomiaru na gruncie, zatem wykorzystanie danych z ww. operatów stanowiłoby naruszenie przepisów § 37, § 38 i § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, obowiązującego do 31 lipca 2021 r. Podkreślił, że dokumentacja, która nie posiada cech wiarygodności i poprawności merytorycznej, nie może być źródłem danych ewidencyjnych oraz być częścią składową operatu ewidencyjnego, mimo że stała się częścią państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Wobec powyższego zlecił sporządzenie dokumentacji geodezyjnej do celów aktualizacji operatu ewidencyjnego w przedmiocie działek nr: 1, 2/1 i 2/2. W dniu 25 listopada 2021 r. pod nr [...] do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego została przyjęta dokumentacja techniczna zawierająca dane dotyczące działek nr 1, 2/1 i 2/2.

Organ wyjaśnił nadto, że w przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja rozbieżnych interesów stron. Wnioskodawcy – M. i J. D. oraz J. P. nie są zainteresowani dalszym prowadzeniem postępowania, dlatego złożyli wniosek o jego umorzenie, jednak pozostałe strony postępowania K. P., P. P. oraz skarżąca, M. K. i R. K. nie wyraziły zgody na umorzenie prowadzonego postępowania. Brak takiej zgody uniemożliwia zgodnie z prawem umorzenie postępowania w trybie art. 105 § 2 k.p.a. Jednocześnie, brak działań ze strony wnioskodawców, zmierzających do ustalenia następców prawnych, naraża organ prowadzący przedmiotowe postępowanie na zarzut przewlekłości lub bezczynności, złożony przez pozostałe strony postępowania, które nie wyraziły zgody na umorzenie przedmiotowego postępowania.

Organ ewidencyjny postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2022 r., znak: [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie oraz zobowiązał wnioskodawców: M. D. i J. D. oraz J. P. do wystąpienia do sądu rejonowego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych stronach postępowania, tj. W. K., S. K., W. M., w terminie do 3 miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, R. K. i M. K. - reprezentowani przez skarżącą oraz K. i P. P., które wraz z aktami sprawy zostało przekazane pismem z dnia 11 maja 2022 r. do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.

Zdaniem organu administracji podjął on szereg czynności mających na celu ustalenie spadkobierców zmarłych stron. Pismami z dnia 27 lipca 2021 r. zwrócił się do ewentualnych spadkobierców o udokumentowanie nabycia praw do spadku. Osoby, do których wystąpiono nie udzieliły odpowiedzi na zawarte w pismach pytania. Wystąpiono również do Sądu Rejonowego w M. o udzielenie informacji czy były prowadzone postępowania sądowe ustalające krąg spadkobierców po ww. osobach. Sąd Rejonowy w piśmie z dnia 14 lutego 2022 r. udzielił odpowiedzi, iż pod sygn. akt. [...] toczyło się postępowanie dotyczące spadku po S. K., jednak wniosek został cofnięty, pod sygn. akt [...] toczyło się postępowanie dot. spadku po W. K., jednak cofnięto wniosek, natomiast sąd nie posiada wpisów dotyczących spadku po W. M. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OSK 438/21, zgodnie z którym, organ administracyjny nie ma możliwości samodzielnego ustalenia spadkobierców zmarłej strony na podstawie oświadczeń potencjalnych jej następców prawnych bo dowodem istnienia takiego następstwa może być jedynie postanowienie sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialne poświadczenie aktu dziedziczenia, przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Stosownie do postanowień art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne, oprócz kontroli decyzji i postanowień oraz innych aktów z zakresu administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4. Na podstawie tego przepisu skarga na bezczynność przysługuje więc w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym wobec postanowień art. 119 pkt 4 P.p.s.a.

Skarga była dopuszczalna. Skarżąca jest bowiem jednym ze spadkobierców po zmarłych rodzicach A. K. i J. K., co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w M. I Wydział Cywilny z dnia 4 sierpnia 2011 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K. (k. 519 i 529 akt organu pierwszej instancji). A. K. był natomiast jednym ze współwłaścicieli działki ewid. nr 1. Niewątpliwie więc skarżąca ma interes prawny w domaganiu się zwalczenia bezczynności organu w sprawie administracyjnej dotyczącej aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków przedmiotowej działki.

Zgodnie z przepisem art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Wskazać należy, że z bezczynnością organu mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie właściwy organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Dla uznania bezczynności nie ma przy tym znaczenia to, z jakiego powodu bezczynność zaistniała i czy była przez organ zawiniona. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca.

Celem skargi na bezczynność jest zatem spowodowanie usunięcia stanu bezczynności, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Podkreślić przy tym należy, że rozpoznając skargę na bezczynność Sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, a zatem czy organ podjął stosowne czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Nie mają natomiast znaczenia przyczyny, z powodu których nie podjęto właściwego aktu lub czynność nie została dokonana. Bez znaczenia pozostaje również to, czy bezczynność organu jest zawiniona lub nie, czy też wynika z przeświadczenia, że akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać podjęte. Wydanie przez organ decyzji, bądź innego aktu tamującego, czy wstrzymującego bieg postępowania, wyklucza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność.

Jeżeli zatem przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego lub w jego toku, a przed datą orzekania, organ administracji publicznej wyda akt, w tym także akt wstrzymujący bieg postępowania lub podejmie czynność, której domagała się strona, przestaje pozostawać w bezczynności.

Uwzględnienie skargi na bezczynność wyłączone jest więc nawet wówczas gdy taka decyzja lub inne rozstrzygnięcie procesowe podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania.

W takim przypadku Sąd powinien umorzyć postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jeśli wydanie przez organ administracji decyzji bądź innego rozstrzygnięcia w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, nastąpiło przed dniem wyznaczonym na posiedzenie, albo skargę oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a., kiedy brak jest decyzji, lecz mimo to nie ma możliwości zobowiązania organu do podjęcia stosownych działań gdyż bezczynności brak, np. z powodu zawieszenia postępowania administracyjnego (tak NSA w wyroku z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 184/22).

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, skarga na bezczynność Starosty M. w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów w przedmiocie działki ewidencyjnej 1 położonej w W., gm. W., nie mogła zostać uwzględniona.

Z akt administracyjnych postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów bezsprzecznie wynika, że postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2022 r., znak: [...], a więc przed wpływem skargi na bezczynność (ta wpłynęła do organu 6 czerwca 2022 r.) Starosta M., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 101 § 1 k.p.a., art. 7d ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego zawiesił postępowanie w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów w przedmiocie działek ewidencyjnych nr 2/1, 2/2 i 1 położonych w W.

Wobec powyższego, skoro właściwy organ do załatwieniem sprawy aktualizacji operatu gruntów i budynków przed złożeniem skargi na bezczynność i przed terminem posiedzenia sądowoadministracyjnego w tej sprawie, wydał postanowienie, i to co ważne - postanowienie o zawieszeniu tego postępowania, a więc wstrzymujące jego bieg, nie można było skutecznie zarzucić Staroście M., że pozostaje w stanie bezczynności. Nie można go też zobowiązać, jak nakazują postanowienia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 P.p.s.a., do załatwienia sprawy aktualizacji operatu ewidencyjnego.

Zawieszenie postępowania administracyjnego i bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w rozpatrzeniu sprawy są odrębnymi i wzajemnie wyłączającymi się instytucjami prawa procesowego.

Zawieszenie postępowania, w świetle art. 103 k.p.a. wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ostateczne postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego eliminuje więc możność powstania bezczynności lub przewlekłości związanych z upływem terminu załatwienia sprawy. Postanowienie takie może być zaskarżone do sądu administracyjnego stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Nie jest natomiast możliwe wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w rozpatrzeniu sprawy dopóki we właściwym trybie nie zostanie wzruszone ostateczne postanowienie o zawieszeniu postępowania lub nie zostanie podjęte postępowanie (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 184/22 oraz postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 1992 r., sygn. akt II SA 697/92, publ. ONSA 1994/2/50, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1380/07, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd w pełni podziela powyższe stanowisko.

W odniesieniu do argumentacji skarżącej o zbędności zawieszenia postępowania, jak poprzednio (postanowieniem z dnia 20 lipca 2011 r., znak: [...], podjętym następnie postanowieniem z dnia 16 marca 2021 r., znak: [...]), tak i w dniu 13 kwietnia 2022 r. (postanowienie, znak [...]) wskazać należy, że na gruncie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstaw, aby w ramach skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA z 27 lutego 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 156/19, tamże). Dokonanie przez Sąd w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania oceny prawidłowości zawieszenia postępowania prowadziłoby w istocie do oceny zgodności z prawem stosowania przez organ norm prawa w prowadzonym przed nim postępowaniu, co jest w takim postępowaniu nieuprawnione.

W aktach sprawy (administracyjnych, jak i sądowych) brak jest postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Jednocześnie, jak wynika z załączników do pisma procesowego skarżącej z dnia 1 sierpnia 2022 r., skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie z dnia 13 kwietnia 2022 r., znak [...] o zawieszeniu postępowania. Ze stanowiska organu z kolei wynika, że nie zostało ono jeszcze rozpatrzone.

Skarżąca ani organ nie wskazali, by ten stan rzeczy przedstawiał się odmiennie. Na dzień jednakże wniesienia skargi, a nawet na dzień wyrokowania, nic nie wskazywało, by stan ten się zmienił. Z akt nie wynikało zatem, by wskazane postanowienie z dnia 13 kwietnia 2022 r., znak [...] o zawieszeniu postępowania zostało uchylone.

Wobec powyższego skarga na bezczynność była nieuzasadniona i należało ją oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Ani nie zostało wzruszone postanowienie o zawieszeniu postępowania ani też nie zostało podjęte zawieszone w niniejszej sprawie postępowanie.

Skarga nie mogła więc wywrzeć zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.