Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt I SAB/Gd 4/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-05-04 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 22 grudnia 2008 r., uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 19 stycznia 2009 r., K. J. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że uzyskuje on dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 1.500 zł, a nadto prowadzi działalność gospodarczą (wysokości uzyskiwanego z niej dochodu wnioskodawca nie podał), pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, która otrzymuje rentę w wysokości 427 zł. Małżonkowie nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, ich majątek stanowi dom o powierzchni 104 m2. Względem wnioskodawcy wszczęto postępowanie egzekucyjne, w ramach którego dochodzone są zaległości podatkowe.

Postanowieniem z dnia 13 marca 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, iż narusza ono przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne zastosowanie, polegające na bezzasadnej odmowie przyznania mu prawa pomocy. W ocenie skarżącego złożone przez niego na formularzu PPF szczegółowe oświadczenie jest wystarczające dla przyznania mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie

i rodziny.

Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a., dlatego też rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 26 stycznia 2009 r. (doręczonym stronie w dniu 7 lutego 2009 r.) skarżący zobowiązany został do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: (1) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, bądź też oświadczeń złożonych przez każdego z małżonków o ich nieposiadaniu, (2) zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości uzyskanych przez małżonków w roku 2008 dochodów, (3) dokumentu potwierdzającego wysokość wypłacanej żonie skarżącego renty, (4) dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych przez skarżącego miesięcznych dochodów ze stosunku pracy oraz z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, tj. (a) zaświadczenia od pracodawcy o wysokości średniego miesięcznego wynagrodzenia z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz wynagrodzenia wypłaconego za ostatni miesiąc, (b) dokumentów księgowych, z których wynikałaby wysokość osiągniętego z tytułu działalności gospodarczej dochodu (przychodu) lub poniesionej straty oraz kosztów uzyskania przychodów w okresie ostatnich trzech miesięcy, a także kopii zgłoszenia NIP-1 z załącznikiem B wraz z ich aktualizacjami, (5) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych wydatków związanych z miesięcznymi kosztami utrzymania, (6) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na każdego z małżonków pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości).

Skarżący żadnego z wymaganych dokumentów i oświadczeń nie przedłożył. Podkreślić przy tym trzeba, że również przy sprzeciwie skarżący nie przedłożył żadnych z wymienionych w wezwaniu dokumentów źródłowych.

Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne, należy podkreślić, iż uchylenie się przez skarżącego od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Sąd nie ma możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, a władny jest jedynie oceniać w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. te, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym Sądowi prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. W niniejszej sprawie wnioskodawca sam uniemożliwił Sądowi dokonanie takiej oceny, uchylając się od przedłożenia wymaganych dokumentów, co skutkowało niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych.

Nietrafne są zatem wywody skarżącego, zawarte w sprzeciwie, jakoby samo złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy było wystarczające dla wykazania niemożności poniesienia przez niego kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Skoro więc skarżący się nie wywiązał z nałożonego nań zobowiązania, to Sąd nie ma obowiązku uznać przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. za dostatecznie uprawdopodobnione.

Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji postanowienia.