Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 852/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-16 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2 art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W., M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia postanawia: odmówić D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Z nadesłanego przez wnioskodawców formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2 781 zł. miesięcznie. Wnioskodawcy podali, że są współwłaścicielami działki nr [...] i nr [...] o powierzchni 2 488 m² w N. Oświadczyli, iż domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Dodali, że w domu nie posiadają ogrzewania ani wody, nikt z nimi nie mieszka i nie prowadzi gospodarstwa domowego.

Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 29 października br. wnioskodawcy zostali zobowiązani do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:

- właściwego uzasadnienia wniosku poprzez podanie okoliczności wskazujących na złą sytuację majątkową,

- podania gdzie wnioskodawcy zamieszkują (dom, mieszkanie, należy podać wielkość w m²), oraz jaki tytuł prawny posiadają do mieszkania/domu, w którym przebywają (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.),

- podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (żywność, opłaty stałe, leki, media, itp.), wydatki te należało i aktualnych wydatków związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego, w którym skarżący mieszkają;

- do wskazania oraz udokumentowania innych niż związane z utrzymaniem mieszkania stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym skarżących z podaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, poniesionych w przeciągu ostatnich 3 miesięcy,

- do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość aktualnie otrzymywanych przez skarżących świadczeń emerytalnych;

- podania, czy posiadają, lub czy osoby wspólnie zamieszkujące, posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należy podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy),

- wskazania czy otrzymują pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych,

- nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie 3 miesiące,

- nadesłania kopii zeznania podatkowego za rok 2013 wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym,

- wskazania czy pod adresem zamieszkania wnioskodawców [...] prowadzona jest działalność gospodarcza w postaci firm: U. oraz firmy J., które to firmy posiadają swój adres w ww. miejscu,

- podania czy J. W. i M. W. zamieszkują wspólnie z wnioskodawcami, skoro w niniejszej sprawie wymienieni są jako zamieszkujący pod wspólnym adresem z wnioskodawcami, a ponadto jak wynika z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonych przez Ministerstwo Gospodarki wynika, że prowadzą swoje firmy pod adresem zamieszkania skarżących,

- wskazania i udokumentowania dochodów J. W. i M. W..

W dniu 1 grudnia 2014 r. do Sądu wpłynęły dodatkowe wyjaśnienia, z których wynika, że wnioskodawcy mieszkają w N. w mieszkaniu o nr [...], o pow. 51 m2, z tym, że zaznaczyli, iż mają wymówienie prawa jego zamieszkiwania i eksmisję, dodali, że nie ma w nim zimnej wody i ogrzewania. Dzieci wnioskodawców nie prowadzą z nimi wspólnego gospodarstwa, są tylko zameldowani nie mają pojazdów mechanicznych poza rowerami, nie otrzymują pomocy od dzieci, znajomych i organizacji społecznych. Dodali, że J. W. nie prowadzi żadnej firmy transportowej. M. W. nie pracuje i być może założyła jakąś działalność gospodarczą, ale nie osiąga z niej żadnych dochodów bowiem potrzebne są pieniądze na prowadzenie firmy, a ona nie ma żadnej firmy w N., ani gdzie indziej. Dodali, że nie mają kont bankowych. Załączyli kopie przekazów pocztowych z emeryturami oraz kopie dokumentów PIT 40A za 2013 r., z których wynika, że M. W. osiągnął w 2013 r. dochód 21 401 zł., a D. W. 17 673 zł.

W niniejszej sprawie zważono, co następuje.

Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.

W ocenie referendarza sądowego dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie były na tyle ogólnikowe i niepełne, że wymagane było wezwanie do dodatkowych wyjaśnień. Skarżący nadesłali wprawdzie dodatkowe informacje, jednakże informacje te nadal są niepełne i niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony (nie podano jakie strona ponosi miesięczne wydatki, a jest to informacja ważna, gdyż dopiero porównanie koniecznych wydatków z wpływami pozwoli na prawidłową ocenę możliwości materialnych strony). Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcach spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy.

Z tych względów należy przyjąć, że dochód wnioskodawców na poziomie 2 781 zł jest wystarczający na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Brak informacji o kosztach utrzymania skarżących nie pozwala na dywagowanie, na jakim poziomie kształtują się rzeczywiste możliwości płatnicze skarżących. To jednak, co skarżący ujawnili we wniosku, podlega ocenie i prowadzi do przyjęcia, że skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Dodatkowo za niewiarygodne należy przyjąć twierdzenie, że D. W. i M. W. prowadzą gospodarstwo domowe sami, skoro w skargach złożonych do innych spraw w tut. Sądzie (np. VII SA/Wa 1973/14) podano jako miejsce zamieszkania J. W. i M. W. ten sam adres, co adres wnioskodawców. Ponadto z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonych przez Ministerstwo Gospodarki wynika, że J. W. i M. W. prowadzą swoje firmy pod adresem zamieszkania skarżących. Albo zatem dzieci wnioskodawców z nimi nie mieszkają i zostają "dopisani" do skarg, albo oświadczenie o tym, że D. i M. W. sami prowadzą gospodarstwo domowe jest nieprawdziwe. Którakolwiek z odpowiedzi nie okazałaby się trafna, takie postępowanie wnioskodawców świadczy jednak o tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawiera wiarygodnych danych.

Należy również wskazać, że - jak wyżej zaznaczono - z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonych przez Ministerstwo Gospodarki wynika, że J. W. prowadzi pod firmę U. (data rozpoczęcia działalności 1 sierpnia 1996 r., firma prowadzona nadal) oraz M. W. prowadzi firmę J. (od 9 września 2014 r. do dziś). Firmy te mają swoje siedziby pod adresem zamieszkania skarżących. Dane te są oficjalne (dostępne na stronie http://prod.ceidg.gov.pl) i stanowią dokument w rozumieniu prawa. W związku z powyższym oświadczenie wnioskodawców na temat nieprowadzenia przez ww. osoby firm pod adresem zamieszkania wnioskodawców, należy uznać za niewiarygodne.

Składanie niepełnych czy też niewiarygodnych oświadczeń i brak współpracy z sądem pomimo stosownych wezwań utrudnia ocenę rzeczywistych zdolności finansowych skarżących. Wnioskodawcy pozbawili w ten sposób orzekającego możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny ich sytuacji materialnej, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych też przyczyn, uznano, że wnioskodawcy nie są osobami, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. a ich sytuacja materialna nie uzasadnia zwolnienia z kosztów sądowych z powodu ubóstwa.

Ustosunkowanie się do zarządzenia w sposób selektywny skutkuje odmową przyznania prawa pomocy, co wydaje się oczywistą konsekwencją takiego zastosowania się do wezwania. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.