Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 832/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.105 okt 10
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
article: art.7,art.10,108 §1 i 2, art.130 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) NSA Monika Nowicka Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1374/10 w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Służby Celnej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia [...] grudnia [...]10 r., sygn. akt II SA/Wa 1374/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.C. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia [...]10 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Służby Celnej.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z [...]00 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 105 pkt 10, art. 188 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia [...]09 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), w dniu 28 grudnia [...]09 r. wydał decyzję nr 400000-IKAW-111-280/[...]09/AU, którą zwolnił M.C. ze Służby Celnej.

W uzasadnieniu decyzji organ podał m. in., że ww. decyzją Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 2 kwietnia [...]08 r. nr 40000-KA-152-26/[...]08/AU funkcjonariusz został zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych na okres 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Przyczyną zawieszenia był fakt prowadzenia przez Prokuraturę Krajową przeciwko funkcjonariuszowi postępowania przygotowawczego o popełnienie przestępstwa z art. 228 § 1 kk w zb. z art. 228 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 § 1 kk.

Kolejną decyzją z dnia 25 czerwca [...]08 r. powyżej określony organ przedłużył okres zawieszenia funkcjonariusza do czasu zakończenia postępowania karnego.

Zgodnie z art. 231 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia [...]09 r. o Służbie Celnej, w sprawach ze stosunku służbowego zaistniałych przed dniem wejścia jej w życie stosuje się przepisy dotychczasowe.

Postępowanie w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych M.C. zostało prawomocnie zakończone w dniu 11 lipca [...]09 r. (wówczas obowiązywała jeszcze ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej), natomiast postępowanie w sprawie zwolnienia go ze służby zostało wszczęte już za rządów nowej ustawy z dnia 27 sierpnia [...]09 r.

Zgodnie z art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia [...]09 r. o Służbie Celnej, funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia.

Podkreślono, iż w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w powyżej przytoczonym przepisie. Dwunastomiesięczny okres zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych upłynął z dniem 2 kwietnia [...]09 r., a prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne, które było przyczyną zawieszenia, nadal jest w toku.

Szef Służby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania M.C., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia [...]09 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.), w dniu [...] kwietnia [...]10 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że rozpatrując odwołanie organ może wydać decyzję odwoławczą tylko takiego rodzaju, jaki określony został w art. 138 § 1 i 2 Kpa (...). Organ odwoławczy nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja obarczona była jedną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa. Wbrew twierdzeniu odwołującego się, decyzja w przedmiocie zwolnienia ze służby nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Przedmiotem decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji w dniu 25 czerwca [...]08 r. było przedłużenie okresu zawieszenia w obowiązkach służbowych, natomiast przedmiotem zaskarżonej decyzji jest zwolnienie ze służby w Służbie Celnej.

W ocenie organu odwoławczego, okoliczności mające znaczenie w sprawie zwolnienia ze służby odwołującego się zostały przez organ pierwszej instancji dostatecznie wyjaśnione. Organ ten wydając zaskarżoną decyzję, mającą charakter decyzji fakultatywnej, rozważył zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony, jednakże mając na uwadze konieczność zapewnienia realizacji zadań w podległej jednostce podjął decyzję o zwolnieniu.

Wobec wystąpienia w sprawie przesłanek określonych w art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem. Nie zawiera ona również cech dowolności mieszcząc się, w ocenie organu odwoławczego, w granicach uznania administracyjnego.

Decyzja Szefa Służby Celnej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M.C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący zarzucił w skardze, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 Kpa w zw. z art. 188 ust. 5 o Służbie Celnej, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa, art. 8 Kpa w zw. z art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, art. 110 Kpa, art. 10 § 1 Kpa. Zarzucił on również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 231 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu podał, że w art. 105 ustawy z dnia 27 sierpnia [...]09 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323) ustawodawca określił fakultatywne przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Zgodnie z tym przepisem, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku:

1) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w służbie stałej, stwierdzonego w dwóch następujących po sobie ocenach okresowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy;

2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne niż określone w art. 104 ust. 1 pkt 2;

3) powołania do innej służby państwowej, a także objęcia funkcji z wyboru w organach wykonawczych samorządu terytorialnego;

4) nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy;

5) niewyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe;

6) nieobecności w służbie z powodu choroby trwającej dłużej niż rok;

7) warunkowego umorzenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego, jeżeli popełniony czyn stanowił przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe;

8) odmowy poddania się badaniom lekarskim, o których mowa w art. 130 ust. 1;

9) zaistnienia innej, niż określone w pkt 1-8, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro Służby Celnej lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych: zwolnienie funkcjonariusza ze służby może nastąpić w tym przypadku po zasięgnięciu opinii związku zawodowego funkcjonariuszy;

10) upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia;

11) osiągnięcia wieku 65 lat, jeżeli okres służby umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury, z osiągnięciem tego wieku.

Wskazał, iż w niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Służbie Celnej stanowił pkt 10 powyżej przytoczonego przepisu. Zgodnie z tym przepisem, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Użycie w tym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 Kpa). Skoro więc ustawodawca kwestie zwolnienia funkcjonariusza ze służby pozostawił uznaniu organu zwalniającego, to organ ten obowiązany jest ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie, a nie jedynie w świetle niektórych z nich.

Wynika to w szczególności z powołanego już wyżej art. 7 Kpa oraz przepisów art. 8 Kpa (obowiązek prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów państwa), art. 10 § 1 i art. 81 Kpa (zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz dopuszczalność uznania okoliczności faktycznej za udowodnioną, jeżeli strona miała możność przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów), art. 75 i art. 78 Kpa (dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem oraz żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodów, które należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy), art. 77 i 80 Kpa (obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz wszechstronnej jego oceny), wreszcie art. 107 § 3 Kpa, określającego wymogi co do faktycznego uzasadnienia decyzji - szczegółowego omówienia i wskazania na udowodnione fakty, odnoszące się do danego funkcjonariusza.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ nie dopuścił się naruszenia wszystkich tych reguł procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, czego potwierdzeniem jest przede wszystkim uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że zaistniała przesłanka określona w art. 105 ustawy o Służbie Celnej. Funkcjonariusz był bowiem zawieszony w pełnieniu obowiązków przez 12 miesięcy i pomimo upływu tego okresu nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Nie ulega wątpliwości fakt, iż w dniu wydania zaskarżonej decyzji postępowanie karne, prowadzone przeciwko funkcjonariuszowi i z powodu którego był on zawieszony w czynnościach, nie zostało jeszcze zakończone.

Tym samym organ w sposób zasadny wszczął postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Służbie Celnej zakończone zaskarżoną decyzją.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd I instancji stwierdził, iż nie są one trafne.

W ocenie Sądu, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut wydania decyzji o zwolnieniu przed ukończeniem postępowania karnego, z powodu którego skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych. Wyjaśnił, iż decyzja o zwolnieniu została wydana na podstawie art. 105 pkt 10 cytowanej ustawy, który nie uzależnia zwolnienia ze służby od skazania prawomocnym wyrokiem karnym, a jedyną przesłanką jest pozostanie w zawieszeniu w czynnościach przez okres 12 miesięcy i nieustanie przyczyn zawieszenia. Powyższa przesłanka zaistniała, dlatego organ miał podstawę do zastosowania art. 105 pkt 10 ustawy.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 110 Kpa wskazał, że również ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 110 Kpa, organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Rację ma organ wskazując, iż owo związanie należy rozumieć jako sytuację, w której w nowo wydanej sprawie wszczętej przed organem nie zmieniły się istotne elementy poprzednio wydanej decyzji, wynikające z art. 107 § 1 Kpa, tj. nadal występują te same strony lub ich następcy prawni, nie zmieniła się podstawa prawna wydanej decyzji, podmiot inicjujący nowe postępowanie domaga się rozstrzygnięcia odmiennego od tego jakie zapadło w poprzedniej. W niniejszej sprawie brak takiego związania, ponieważ zaskarżona decyzja dotyczyła zwolnienia skarżącego ze służby i została wydana na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy, natomiast decyzja o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych wydana została w oparciu o art. 104 Kpa w zw. z art. 23 ust. 3, art. 81 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tj. Dz. U. z [...]04 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.).

Sąd I instancji nie dopatrzył się też uchybień wskazanych w pozostałych zarzutach skarżącego. Dodał, że organ przeprowadził postępowanie z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego, prawidłowo zebrał i ocenił zgromadzony materiał dowodowy, czego wyraz dał w wydanym rozstrzygnięciu i uzasadnieniu zgodnym z art. 107 § 3 Kpa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M.C., zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy tj.

1. art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia [...]09 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) w zw. z przepisem art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z [...]04 r. nr 156, poz. 1641 tekst jednolity ze zm.) poprzez błędną wykładnię tj:

a) uznanie, że zwolnienie ze służby w trybie art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia [...]09 r. o Służbie Celnej może nastąpić, mimo zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego i dalszego istnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" wskazanej w przepisie art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Wskutek powyższego wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem praw podmiotowych skarżącego, wynikających z decyzji o zawieszeniu w wykonywaniu obowiązków służbowych’

b) uznanie, że możliwe było wydanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 28 grudnia [...]09 r., nr 400000-IKAW-lll-280/[...]09/AU w sprawie zwolnienia ze służby, mimo że w obrocie prawnym istniała decyzja Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 25 czerwca [...]08 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, co narusza zasadę zaufania obywateli do państwa,

c) uznanie, że wydanie zaskarżonej decyzji Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia [...]10 r., nr [...] nastąpiło w granicach uznania administracyjnego, co narusza w szczególności art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak realizacji zasady proporcjonalności. Organ nie realizował uznania administracyjnego w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela podczas, gdy organ, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.

Ponadto zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca [...]02 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. żart. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., poprzez pominięcie w zakresie kontroli naruszenia przez organ przepisów art. 6, 7, 77 § 1, 80,107 § 3 k.p.a., w tym:

a) uznanie, że decyzja organu administracyjnego nie nosiła cech dowolności i że zapadła po zebraniu w sprawie całego materiału dowodowego i dokonaniu wyboru sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym rozważeniu i przeanalizowaniu okoliczności sprawy,

b) uznanie, iż organ w przedmiotowej sprawie należycie rozważył i przeanalizował okoliczności sprawy, podczas gdy organ ograniczył się do wykorzystania schematu uzasadnienia z innych podobnych postępowań; stwierdzenie, iż z analizy materiału dowodowego wynika, że Dyrektor Izby Celnej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, podczas gdy organ administracji publicznej nie wskazał na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez stronę skarżącą dowodom,

c) uznanie, iż organ należycie uzasadnił wydaną decyzję, w szczególności zakresie elementów dotyczących uznania administracyjnego.

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie, że organ I instancji nie zapewnił skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwił wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

3. art. 130 § 1 oraz 108 § 1 i 2 k.p.a. poprzez pominięcie faktu naruszenia przez organ zasady niewykonalności decyzji nieostatecznych, w tym formułowania w treści rozstrzygnięcia skutku, który nastąpił w czasie krótszym od terminu przysługującego stronie do wniesienia odwołania.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna, której podstawami Naczelny Sąd Administracyjny pozostaje związany zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia [...]02r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm. ) nie zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając w pierwszej kolejności procesową podstawę zaskarżenia należy stwierdzić, że ma ona przede wszystkim zakwestionować sferę ocen składających się na tzw. uznanie administracyjne, w ramach którego wydana została decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby. W tym zakresie należy przypomnieć, że uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi jednak mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 K.p.a.: dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przyznany organowi luz decyzyjny częściowo może być również determinowany już w samej treści przepisu upoważniającego organ do działania na zasadzie uznania administracyjnego. Z taką sytuacją mamy do czynienia, kiedy z brzmienia przepisu materialnego wynika ograniczenie uznania administracyjnego wyrażające się w konstrukcji: "może", "jeżeli". Ma to miejsce w niniejszej sprawie, w której podstawę decyzji o zwolnieniu skarżącego ze Służby Celnej stanowił art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia [...]09r. o Służbie Celnej ( Dz. U. Nr. 168, poz. 1323 ze zm. ), zgodnie z którym funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Wydanie przez właściwy organ uznaniowej decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza celnego ze służby jest więc w pierwszej kolejności ograniczone ustawową przesłanką upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych i trwania w dalszym ciągu przyczyny zawieszenia. Rzeczą organu było więc w pierwszej kolejności ustalenie, czy wystąpiły okoliczności składające się na ww. ustawową przesłankę zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

Bezspornie w dniu wydania decyzji o zwolnieniu M.C. ze służby upłynął już okres o jakim mowa w art. 105 pkt. 10 ustawy, podczas gdy prowadzone wobec w/wym. postępowanie karne nie zostało jeszcze zakończone.

Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji o zwolnieniu M.C. ze Służby Celnej przy podejmowaniu decyzji organ brał pod uwagę względy interesu społecznego jak i interes strony i w tym zakresie uznał, że przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu skarżącego był interes społeczny przejawiający się w konieczności zapewnienia prawidłowej realizacji zadań jednostki, w której skarżący pełnił służbę, kiedy to przedłużająca się absencja funkcjonariusza dezorganizowała pracę w jednostce.

Należy stwierdzić, iż ocena, czy przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony. Nie wynika to z prostego odczytania treści art. 7 K.p.a. Ustawodawca w art. 7 K.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. We wcześniejszym okresie w orzecznictwie sądowym uznawano co do zasady dominację interesu społecznego nad słusznym interesem strony (np. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1981 r., sygn. akt SA 8[...]/81 z glosą J. Łętowskiego, ONSA 1981/1/57, OSP 1982/1-2/22, w którym wskazano, że "obrona interesu indywidualnego i jej zakres sięgają do granic kolizji z interesem społecznym - jako wartością nadrzędną w państwie socjalistycznym"). W wyroku SN z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93 (OSNCP 1994/9/181) stwierdzono, natomiast że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli.". Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w niepublikowanym wyroku NSA z dnia 25 stycznia [...]07 r., sygn. akt I OSK 1800/06, że przy rozstrzyganiu sprawy decyzją opartą na uznaniu administracyjnym za udzieleniem ochrony interesowi społecznemu muszą przemawiać istotne przesłanki wykluczające przyznanie tej ochrony stronie postępowania.

Oceniając w tych kategoriach rozstrzygnięcie przyjęte przez orzekające w sprawie organy należy wziąć pod uwagę przede wszystkim treść i charakter stosunku prawnego, którego dotyczyła zaskarżona decyzja oraz wynikające z treści tego stosunku prawnego obowiązki i uprawnienia stron. Stosunki służbowe, jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, nie są stosunkami pracy, lecz mają charakter stosunków administracyjnoprawnych, powstających w drodze powołania, w związku z dobrowolnym zgłoszeniem się do służby. Specyfika statusu pracowniczego funkcjonariuszy tzw. służb mundurowych była niejednokrotnie przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego (zob. np. wyroki z 23 września 1997 r., sygn. K. 25/96, OTK ZU nr 3-4/1997, poz. 36 oraz z 27 stycznia [...]03 r., sygn. SK 27/02, OTK ZU nr 1/A/[...]03, poz. 2). Jak podkreślał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniach swoich orzeczeń, kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu powołania musi się poddać regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też wymagającej spełniania szczególnych cech personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych, pełnej dyspozycyjności i zależności od władzy służbowej, a także bardziej rygorystycznym niż w przypadku stosunków pracy zasadom utraty statusu pracowniczego (np. wyroki TK: z dnia 14 grudnia 1999 r. sygn. SK 14/98, OTK ZU 1999/7/163, z dnia 19 października [...]04 r. sygn. K 1/04, OTK-A [...]04/9/93), z dnia 13 lutego [...]07 r. sygn. K 46/05, OTK-A [...]07/2/10).

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy o służbie Celnej stanowi, że Służba Celna jest jednolitą formacją umundurowaną utworzoną w celu zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier. Przepis art. 76 ustawy od osoby, która może pełnić służbę w Służbie Celnej wymaga m. in., by posiadała nieposzlakowaną opinię. Ta szczególna cecha stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celnej ma istotne znaczenie przy ocenie zasadności podjęcia uznaniowej decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza, wobec którego zastosowano obligatoryjne zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych .

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy organy orzekające prawidłowo uznały, że interes skarżącego w pozostawieniu go w Służbie Celnej, nie mógł zyskać przewagi nad interesem i dobrem służby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, podzielając w zaskarżonym wyroku stanowisko przyjęte przez organy Służby Celnej dokonał prawidłowej oceny prawnej sprawy. Należy przy tym podkreślić, że sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest kontrolą ograniczoną; nie obejmuje celowości wyboru przez organ administracji publicznej takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, ale ogranicza się do zbadania, czy wybór ten nie nosi cech dowolności. Przedmiotem oceny sądu jest kwestia, czy organ zebrał w sprawie cały materiał dowodowy i dokonał wyboru sposobu jej rozstrzygnięcia po wszechstronnym rozważeniu okoliczności sprawy, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w pełni uwzględniając unormowania zawarte w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Biorąc pod uwagę niesporne okoliczności sprawy, zasadnie Sąd uznał, że przy wydaniu decyzji w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Gdy chodzi natomiast o zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 10 Kpa to zarzut ten nie mógł zostać oceniony, ponieważ skarga kasacyjna poza ogólnikowym stwierdzeniem co do wpływu wykazanego naruszenia na wynik sprawy, nie uzasadnia tego zarzutu.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 130 § 1 i art. 108 § 1 i § 2 Kpa.

Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej w przypadkach, o których mowa w art. 104 ust. 1 pkt 10 i 12 oraz w art. 105 pkt 1, 4, 5, 8, 9 i 11, zwolnienie ze służby następuje po upływie odpowiednio:

1) 2 tygodni - w przypadku funkcjonariuszy służby przygotowawczej,

2) 3 miesięcy - w przypadku funkcjonariuszy służby stałej

- od dnia doręczenia decyzji o zwolnieniu ze służby.

Z powołanej regulacji wynika, że zwolnienie na podstawie art. 105 pkt. 10 ustawy " a contrario ‘ następuje z dniem doręczenia decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego, która normuje utratę statusu funkcjonariusza publicznego ma pierwszeństwo przed regulacją procesową w zakresie wykonalności decyzji administracyjnej. Ustanie stosunku służbowego następuje z dniem doręczenia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby niezależnie od tego, czy w tym dniu decyzja stała się decyzją ostateczną. Nie ma zatem zastosowania art. 130 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podobne stanowisko w odniesieniu do funkcjonariusza Służby Więziennej zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca [...]06r. I OSK 941/05 Lex Nr. 198271.

Nietrafne są także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego. Koncentrują się one wokół kwestii dopuszczalności zwolnienia funkcjonariusza Służby Celnej ze służby w sytuacji gdy wydane została decyzja o przedłużeniu zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej ( Dz. U. Nr. 156, poz. 1641 ze zm. z [...]04r. ) funkcjonariusza celnego zawiesza się w pełnieniu obowiązków służbowych na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego.

W myśl ust. 3 art. 23 w szczególnie uzasadnionych wypadkach okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego.

Decyzją z dnia 25 czerwca [...]08r. Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu zawiesił M.C. w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu prawomocnego zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego.

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego przedłużenie okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych nie stanowi negatywnej przesłanki do zastosowania art. 105 pkt. 10 ustawy z dnia 27 sierpnia [...]09r. o Służbie Celnej, o ile spełnione zostaną warunki określone w tym przepisie tj. upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych oraz istnienie w dalszym ciągu przyczyn zawieszenia.

Po pierwsze, jak zauważył Sąd I instancji, nie wynika to z treści samego przepisu, nadto za takim rozumieniem przepisu przemawia jego wykładnia celowościowa.

Skoro zasadą jest zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, a przedłużenie tego okresu wymaga wydania odrębnej decyzji i zawsze następuje do czasu zakończenia postępowania karnego, (na czas bliżej nieokreślony ), przyjęcie wykładni zaprezentowanej w skardze kasacyjnej ( że w przypadku przedłużenia okresu zawieszenia niedopuszczalne jest zwolnienie ze służby na podstawie art. 105 pkt. 10 ustawy ), świadczyłoby o bezprzedmiotowości takiej regulacji prawnej. W takiej sytuacji przesłanka zwolnienia ze służby jaką jest upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, które może nastąpić wyłącznie do czasu zakończenia postępowania karnego , byłaby niepotrzebna, bowiem data zwolnienia funkcjonariusza determinowana byłaby wyłącznie przez datę zakończenia postępowania karnego, podczas gdy celem omawianego przepisu jest umożliwienie zwolnienia funkcjonariusza wobec którego postępowanie karne nie zostało zakończone, pomimo że od chwili zawieszenia go w czynnościach służbowych upłynęło ponad 12 miesięcy. Innymi słowy chodzi o stworzenie możliwości rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem, który od ponad roku czasu nie pełni służby.

Przepis art. 105 pkt. 10 ustawy o Służbie Celnej do uznania organu pozostawia decyzję o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza, który od ponad roku czasu nie pełni służby z uwagi na zawieszenie go w czynnościach służbowych w związku z prowadzonym wobec funkcjonariusza postępowaniem karnym. W większości przypadków postępowania karne trwają dłużej niż 3 miesiące, co wymusza na organie przedłużenie zawieszenia do czasu ich zakończenia, nie oznacza to jednak, że organ zostaje na nieokreślony czas, niekiedy kliku lat, pozbawiony możliwości podjęcia działań zmierzających do prawidłowego wykonywania zadań stojących przed Służbą Celną. Do zadań tych należy m. In. powierzenie pełnienia obowiązków służbowych osobom o nieposzlakowanej opinii i zdolnym do ich wykonywania.

Mając na uwadze powyższe dokonana prze Sąd I instancji wykładnia art. 105 pkt. 10 ustawy o Służbie Celnej jest prawidłowa.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.