Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1361/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz / spr. / Sędziowie NSA Anna Szkodzińska WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 czerwca 2011 r. nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2, art. 80 ust. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623), po rozpatrzeniu odwołania J.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], którą nakazano inwestorowi J.G. dokonać przymusowej rozbiórki obiektu blaszanego o konstrukcji stalowej o wymiarach poziomych 3,0m x 4,9m zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. [...] w N. na działce nr [...] obr.[...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta N. wszczął postępowanie administracyjne znak: [...] w sprawie legalności obiektu blaszanego - garażu o wymiarach poziomych 3,0m x 4,90m, wysokości zmiennej 3,0m - 2,0m o konstrukcji stalowej, z dachem jednospadowym krytym blachą trapezową, posadowionego na płytach betonowych (łańcuch Galia) - wybudowanego na działce ewid. nr [...]obr. [...], położonej przy ul. [...] w N. - w związku z pismami K.G. A.G. oraz B.G.-O. ,

Po zawiadomieniu stron pismem z dnia 19 kwietnia 2010 r. organ I instancji w dniu 28 maja 2010 r. przeprowadził oględziny na terenie nieruchomości położonej w N. przy ul. [...]. W protokole oględzin, odnośnie do blaszanego obiektu budowlanego, którego niniejsze postępowanie dotyczy odnotowano: "Obiekt nr 5 - garaż o konstrukcji stalowej, o wymiarach 3,0 x 4,90 z dachem jednospadowym krytym blachą trapezową garaż ustawiony na płytach betonowych (łańcuch Galia), wewnątrz posadzka betonowa. Obiekt wykorzystywany jako garaż. Właścicielem i inwestorem garażu jest P. J.G. . Garaż o wysokości zmiennej 3,0 - 2,0 m. Garaż został wybudowany w roku 1978 r. za zgodą rodziców". Do protokołu dołączono szkic sytuacyjny obrazujący wymiary i usytuowanie obiektu blaszanego na posesji przy ul. [...] oraz zdjęcie obiektów oznaczonych na szkicu numerami 4, 5 i 6.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta N. pismem z dnia 2 czerwca 2010 r., znak: [...] zwrócił się do Urzędu Miasta N. Wydziału Architektury i Budownictwa z zapytaniem, czy ów organ przyjął zgłoszenie budowy przedmiotowego obiektu blaszanego przez Z.G. lub S.G. , a w przypadku braku takiego zgłoszenia, czy lokalizacja tego obiektu jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, zaś w przypadku braku planu - o podanie, czy dla obiektów objętych zapytaniem wydana została decyzja o warunkach zabudowy.

W piśmie z dnia 21 czerwca 2010 r., znak:, [...] Urząd Miasta N. Wydział Architektury i Budownictwa poinformował, że:

- organ nie przyjmował wniosku Z.G. ani S.G. odnośnie do budowy garażu,

- działka ewid. nr [...] w obr. [...] w N. objęta jest prawomocnym miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego miasta N. dla obszaru [...]" zatwierdzonym Uchwałą Rady Miasta N. Nr [...]z dnia 15 czerwca 2009 r. (publ. Dziennik Urzędowy Województwa [...]). Zgodnie z postanowieniami planu działka nr [...] w obr. [...] położona jest w terenie o symbolu C.84.U/M obejmującym teren zabudowy usługowej i mieszkaniowej, dla którego ustala się:

1) przeznaczenie terenu: usługi, biura, ochrona zdrowia, edukacja, handel, gastronomia, rzemiosło oraz mieszkalnictwo,

2) obowiązek stosowania zasad wynikających z położenia terenu w strefie ochrony konserwatorskiej zespołu staromiejskiego - Rozdział II § 8,

3) obowiązek ochrony formy budynków przy ul. [...],

4) dopuszcza się zagospodarowanie poddaszy na cele użytkowe, z doświetleniem pomieszczeń zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 2k,

5) dopuszcza się przebudowę, rozbudowę i nadbudowę budynków oraz realizację nowych na zasadach:

a) wysokość nie może być większa od 12,0 m i nie mniejsza niż 10,0m,

b) obowiązek stosowania dachów dwuspadowych lub wielospadowych o spadkach połaci 30-45°,

c) dopuszcza się realizację budynków w granicach działek,

d) przy rozbudowie i nadbudowie budynki winny zyskać formę jednorodną architektonicznie,

6) dopuszcza się realizację miejsc postojowych,

7) obowiązek zachowania minimum 20% powierzchni terenu jako powierzchni biologicznie czynnej.

- inwestycje objęte zapytaniem PINB dla miasta N. , w tym obiekt budowlany oznaczony na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu oględzin numerem 6, są niezgodne z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego; powołano m. in. zapis rozdz. II § 8 pkt. 2 ppkt. 2) lit. g, w którym ustalono: " (...) g) zakaz realizacji garaży blaszanych. Dopuszcza się realizację garaży murowanych, o wysokości do 5,0 m i dachach o spadku połaci 30°-40°, w terenach, dla których ustalenia zawarte w Rozdziale III nin. uchwały stwarzają możliwość ich realizacji, (...)", oraz pkt 2 ppkt. 7): "(...) W strefie ochrony konserwatorskiej zespołu staromiejskiego obowiązuje uzyskanie uzgodnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie robót budowlanych, prac konserwatorskich i restauratorskich przed podjęciem prac (...)".

Do pisma dołączono wyrys z załącznika graficznego do planu miejscowego oraz kopię Uchwały nr [...] Rady Miasta N. z dnia 15 czerwca 2009 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta N. [...] " (k. [...] akt I inst.). PINB dla miasta N. udokumentował w drodze adnotacji urzędowej informację, że w latach 1978-1979 działka nr [...] w N. nie była objęta prawomocnym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego; pierwszy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu zaczął obowiązywać w roku 1980 r.

Organ I instancji, po zawiadomieniu stron, w dniu 30 sierpnia 2010 r. wydał zaskarżoną decyzję znak: [...], którą po rozpoznaniu sprawy samowolnej realizacji obiektu blaszanego o konstrukcji stalowej o wymiarach poziomych 3,0m x 4,9m zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. [...] w N. (działka nr [...] ), nakazano Inwestorowi J.G. dokonać przymusowej rozbiórki obiektu blaszanego o konstrukcji stalowej o wymiarach poziomych 3,0m x 4,9m zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. [...] w N. - działka nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł J.G. . Przekazując odwołanie przy piśmie z dnia 16 września 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta N. nie stwierdził przesłanek do zastosowania art. 132 k.p.a.

Organ odwoławczy, po przeprowadzeniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego zapewniono gwarancje procesowe stron, gdyż brały udział w postępowaniu i były powiadomione zgodnie z art. 10 k.p.a. przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Krąg stron został ustalony na podstawie odpisu z księgi wieczystej nr [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w J. Wydział I Cywilny z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt [...] w sprawie o podział majątku wspólnego i dział spadku po M.G.

Wskazano, że przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność budowy blaszanego obiektu budowlanego - garażu o wymiarach poziomych 3,0m x 4,90m, wysokości zmiennej 3,0m - 2,0m o konstrukcji stalowej, z dachem jednospadowym krytym blachą trapezową, posadowionego na płytach betonowych (łańcuch [...]) - wybudowanego na działce ewid. nr [...] położonej przy ul. [...] w N. , oznaczonego na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu oględzin z dnia 28 maja 2010 r. numerem.

Jak wynika z materiału dowodowego obiekt ten został wybudowany przez J.G. w roku 1978 bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Uznano, że budowa blaszanego obiektu budowlanego na gruncie obecnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. wymagałaby uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedmiotowy obiekt jest tymczasowym obiektem budowlanym. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. na budowę tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, jednak nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu - wymagane jest dokonanie zgłoszenia; w przypadku zamiaru przekroczenia 120 dni wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 28 ustawy Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy Prawo budowlane przez "roboty budowlane" należy rozumieć m. in. roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego; przez "budowę" należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę i rozbudowę (art. 2 ust. 2). Przez "obiekty budowlane" ustawa każe rozumieć stałe i tymczasowe budynki oraz stałe i tymczasowe budowle - bez rozróżnienia, czy są one trwale czy też nietrwale związane z gruntem. Zgodnie z § 44 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, póz. 48), obowiązującego w roku 1978, pozwolenia na budowę wymagało wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków.

W ocenie Wojewody budowa blaszanego obiektu budowlanego, którego dotyczy niniejsze postępowanie, wymagała zatem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę również na gruncie ustawy z 1974 roku. Skoro inwestor nie dysponował pozwoleniem na budowę, uznać należy, że inwestycja została zrealizowana "niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy" i stanowi samowolę budowlaną.

W aktualnym stanie prawnym konsekwencje realizacji obiektów budowlanych bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę reguluje przepis art. 48 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Jednakże zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 roku Prawo budowlane: "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". Zgodnie z utrwalonym poglądem przez "przepisy dotychczasowe" należy rozumieć przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.

W świetle powyższego Wojewoda stwierdził, że organ I instancji prawidłowo rozstrzygnął niniejszą sprawę na gruncie przepisów Prawa budowlanego z 1974 roku.

Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowi art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w związku z art. 103 ust. 2 ustawy 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Wojewoda wskazał, że w świetle najnowszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 1974 r. Prawo budowlane: "skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, póz. 229 ze zm.) oceniać należy w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji". Uzasadniając wyrok Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że: "brak jest podstaw do interpretacji tego przepisu przyjętej przez organ, że decyduje przeznaczenie terenu w dacie budowy obiektu bez wymaganego pozwolenia, w sytuacji, gdy w dacie wszczęcia postępowania w sprawie takiej budowy plan już nie obowiązywał (...) ocena zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym sprowadza się do kontroli inwestycji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli na danym terenie plan taki obowiązuje (...)" (wyrok NSA z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1318/06, publ.: LEX nr 347963). Jak wynika z wyjaśnień zawartych w piśmie Urzędu Miasta N. lokalizacja przedmiotowego garażu jest niezgodna z obowiązującym miejscowym planem ogólnym zagospodarowania miasta N. Skoro w przedmiotowym stanie faktycznym występuje negatywna przesłanka, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1, nie jest możliwe zalegalizowanie obiektu budowlanego, a zatem należało orzec o jego rozbiórce.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje sposób użytkowania blaszanego obiektu budowlanego; istotną w sprawie jest jego forma architektoniczna, materiał, z którego jest zbudowany i ogólna estetyka. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że obiekt budowlany oznaczony numerem 6 to obiekt typu "garaż-blaszak", który może być wykorzystywany również w celach innych niż przechowywanie pojazdu. Za taką interpretacją postanowień planu przemawia fakt, że uregulowania planu dopuszczają możliwość realizacji na terenie o symbolu planu C.84.U/M obiektów budowlanych o funkcji garażowej, jednak takie obiekty muszą być murowane i spełniać dodatkowe warunki. Należy zgodzić się z organem I instancji, że "przepis ten ma na celu estetyzację zabytkowych dzielnic miasta N".

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Wojewoda podkreślił, że przepisy ustawy 24 października 1974 r. Prawo budowlane miały moc bezwzględnie obowiązującą. Obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę przed przystąpieniem do realizacji inwestycji nie wyłącza okoliczność, że ówczesna właścicielka wyraziła zgodę na realizację obiektu budowlanego na nieruchomości stanowiącej jej własność. Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor był obowiązany dołączyć odpis dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością przewidzianą pod inwestycję. A zatem prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było jednym z warunków uzyskania pozwolenia na budowę (obecnie obowiązuje analogiczne uregulowanie).

Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]czerwca 2011 r., znak: [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.G. nie zgadzając się z tą decyzją i uznając ją za krzywdzącą i sprzeczną z prawem.

Skarżący stwierdził, że przedmiotowa decyzja została wydana przedwcześnie, bowiem nie zostało zakończone postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie rozbiórki wiaty stalowej stanowiącej własność Z. i M.P. posadowionej obok garażu skarżącego. Podniósł także, że żaden opracowany plan zagospodarowania przestrzennego terenu nie posiada zapisu nakazującego rozbiórkę istniejących przed uchwaleniem planu obiektów blaszanych. Gdyby taki zapis istniał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zmuszony byłby wydać nakaz rozbiórki wszystkich blaszaków w mieście, a nie tylko tych, na który został złożony donos.

Skarżący wskazał także, że należący do niego garaż jest w dobrym stanie technicznym i powinien być zalegalizowany.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło sprawy rozbiórki obiektu blaszanego o konstrukcji stalowej o wymiarach poziomych 3,0m x 4,9m zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. [...] w N. na działce nr [...].

Mając na uwadze powyższy przedmiot postępowania administracyjnego oraz treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym "przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe" - organy administracyjne obydwu instancji przyjęły, że w niniejszej sprawie rozbiórki obiektu blaszanego o konstrukcji stalowej o wymiarach poziomych 3,0m x 4,9m zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. [...] w N. na działce nr [...] miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, tj. art. 37 ust. 1 tej ustawy zgodnie z którym:

"obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia". Brzmienie powyższego przepisu wskazuje, że zasadne jest stanowisko, zgodnie z którym wystąpienie przesłanek określonych w jednym z powyższych punktów determinuje konieczność orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy w zakresie ustaleń dotyczących czasu realizacji przedmiotowej inwestycji nie budzi wątpliwości co do tego, że przedmiotowa inwestycja nie była realizowana po dniu 1 stycznia 1995 r. W tym stanie rzeczy przy stwierdzeniu, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej, zasadne byłoby przyjęcie przez organy administracji, że w sprawie ma zastosowanie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Artykuł 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane odnosi się bowiem nie tylko do sytuacji faktycznych powstałych pod rządami tej ustawy, lecz do wszystkich obiektów budowlanych wybudowanych "niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 listopada 2006 r., VII SA/Wa 1512/06, LEX nr 304109, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 września 2005 r., VII SA/Wa 509/05, LEX nr 194704).

Nie jest wątpliwe w sprawie, że realizacja przedmiotowej inwestycji miała charakter wybudowania obiektu budowlanego oraz została zrealizowana bez pozwolenia na budowę. Skarżący, który był inwestorem i ma obecnie tytuł prawny do nieruchomości zabudowanej przedmiotowym garażem w pismach kierowanych do organu (pismo z dnia 12 lipca 2010 r. – k. [...]akt I inst., odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 10 września 2010 r. – k. [...] akt II inst.) wskazuje, że zrealizował inwestycję za zgodą swojej matki, a w czasie realizacji inwestycji (1978 rok) nie była ona objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W kontekście tych oświadczeń, jak i informacji zawartej w piśmie Dyrektora Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta N. z dnia 21 czerwca 2010 r., że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie przyjmował wniosku Z.G. ani S.G. w sprawie budowy przedmiotowego garażu oznaczonego w dokumentacji sprawy numerem 5, ustalenia organów, że garaż ten został wybudowany bez pozwolenia na budowę należy ocenić jako prawidłowe.

Prawidłowe jest również ustalenie, że realizacja przedmiotowego obiektu, w chwili jego realizacji wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 1 obowiązującej w dacie realizacji inwestycji ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Art. 2 ust. 3 cyt. ustawy z 1974 r. stanowił, że "przez "roboty budowlane" rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego". Z kolei pojęcie "obiektu budowlanego" definiował art. 2 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym do obiektów budowlanych zaliczano m.in. "stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle". W tym stanie rzeczy kwalifikacja garażu blaszanego o konstrukcji stalowej o wymiarach poziomych 3,0m x 4,9m pokrytego dachem ustawionego na płytach betonowych z posadzką betonową jako obiektu budowlanego wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę była prawidłowa.

Również prawidłowa jest dokonana przez organy administracji wykładnia art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w zakresie w jakim przyjęto, że w regulacji tej chodzi o plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w czasie wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, a nie w dacie realizacji przedmiotowego obiektu.

Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii, czy sprawa obiektu samowolnie wybudowanego przed dniem 1 stycznia 1995 r. powinna być oceniana według przepisów prawa miejscowego obowiązujących w dacie dokonania samowoli, czy też obowiązujących w dacie rozstrzygania przez organ nie jest jednolite.

Pierwsze z tych stanowisk zaaprobowone zostało w wyrokach NSA: z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. II OSK 278/06; z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. II OSK 522/05; z dnia 20 maja 2004 r., sygn. OSK 281-282/04.

Zgodnie jednak z późniejszymi orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosując przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r., organ nadzoru budowlanego powinien ustalić przeznaczenie terenu na którym położony jest obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania - według przepisów o planowaniu przestrzennym, w tym przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy przez ten organ (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2007 r., sygn.II OSK 1454/06, LEX nr 425375; wyrok NSA z dnia 8 października 2007 r., sygn. II OSK 1318/06, LEX nr 347963; wyrok NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. II OSK 778/07, LEX nr 483236; wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. II OSK 1094/06, LEX nr 366799). Wykładnia celowościowa omawianego przepisu wskazuje, że nie można zalegalizować takiej samowoli, która pozostaje w sprzeczności z przeznaczeniem terenu, przewidzianym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy. Do takiego samego rezultatu prowadzi zastosowanie wykładni językowej. Skoro przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. używa czasu teraźniejszego (organ stwierdzi, że obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę), oznacza to, że ocena stanu faktycznego co do przeznaczenia gruntu następuje według stanu prawnego z daty orzekania przez organ stosujący analizowany przepis.

Warto również wskazać, że NSA analizował rozbieżności poglądów orzecznictwa w omawianym zakresie w uzasadnieniu wyroku 8 września 2010 r., II OSK 1450/09 i wyraził w nim pogląd, że "stosowanie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w przypadkach, o jakich mowa w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) w zamierzeniu ustawodawcy miało być "odstępstwem" od obligatoryjnego nakazu rozbiórki z art. 48 nowego Prawa budowlanego przez dopuszczenie możliwości legalizacji samowoli budowlanej - niedopuszczalnej w świetle nowej ustawy. Zatem inwestorzy, którzy popełnili samowolę budowlaną w warunkach, o jakich mowa w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. mieli być z woli ustawodawcy w korzystniejszej sytuacji niż inwestorzy, którzy popełnili samowolę budowlaną już pod rządem nowego Prawa budowlanego. W aktualnie obowiązującym porządku prawnym legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to nie tylko zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, lecz również - w sytuacji braku planu - z ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o ustaleniu warunków zabudowy - art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm. ) - w brzmieniu obowiązującym od dnia 6 grudnia 2008 r. (...) W przypadku przyjęcia stanowiska, iż o losach samowoli budowlanej zawsze decyduje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie budowy, inwestorzy, którzy popełnili samowolę budowlaną pod rządem Prawa budowlanego z 1974 roku zostaliby postawieni w mniej korzystnej sytuacji niż inwestorzy, którzy popełnili samowolę budowlaną pod rządem Prawa budowlanego z 1994 roku. Zaznaczyć należy, iż prezentowana wyżej wykładnia art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. od kilku lat funkcjonuje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sadów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1318/08, LEX nr 347963, z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1454/06, LEX nr 425375, z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 647/07 LEX nr 483245, z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 234/09). U podstaw nowej linii orzecznictwa legły zmiany przepisów prawa budowlanego zaistniałe na przestrzeniu ostatnich lat. Dlatego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena wszystkich przesłanek uzasadniających nakaz rozbiórki obiektu budowlanego przewidzianych w art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) winna być dokonywana przy uwzględnieniu ratio legis przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, a zatem dopuszczalności zalegalizowania samowoli konkretnego obiektu na warunkach nie bardziej rygorystycznych niż miałoby to miejsce przy zastosowaniu aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Należy wskazać na wyraźną ewolucję poglądów prawnych na temat znaczenia zawartego w art. 37 ust.1 pkt 1 omawianej ustawy zwrotu "obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę". W jej wyniku nastąpiło wyraźne odejście od tez prawnych wyrażanych w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym".

Mając zatem na uwadze ustalenia aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organy obydwu instancji prawidłowo stwierdziły, że przedmiotowy garaż-blaszak znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W istocie bowiem według miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta N. dla obszaru "[...]" zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta N. Nr [...] z dnia 15 czerwca 2009 r. (publ. Dziennik Urzędowy Województwa [...].) działka ewid. nr [...] w obr. [...] w N. położona jest w obszarze o symbolu C.84.U/M obejmującym teren zabudowy usługowej i mieszkaniowej, dla którego w § 13 ust. 78 pkt 2 przewidziano m.in.: obowiązek stosowania zasad wynikających z położenia terenu w strefie ochrony konserwatorskiej zespołu staromiejskiego - Rozdział II § 8, gdzie w punkcie 2 podpunkcie 2 lit. g wpisano "zakaz realizacji garaży blaszanych. Dopuszcza się realizację garaży murowanych, o wysokości do 5,0 m i dachach o spadku połaci 30°-40°, w terenach, dla których ustalenia zawarte w Rozdziale III nin. uchwały stwarzają możliwość ich realizacji, (...)", a w punkcie pkt 2 podpunkcie 7 "(...) W strefie ochrony konserwatorskiej zespołu staromiejskiego obowiązuje uzyskanie uzgodnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie robót budowlanych, prac konserwatorskich i restauratorskich przed podjęciem prac (...)".

W tym stanie rzeczy zasadnie organy obydwu instancji nakazały J.G. rozbiórkę przedmiotowego garażu, gdyż zobowiązywał je do tego mający zastosowanie w sprawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowiący, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi m.in., że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Nie mogły zatem odnieść skutku zarzuty skarżącego podnoszone w skardze. Wobec brzmienia cytowanych wyżej przepisów należy stwierdzić, że obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę przed przystąpieniem do realizacji inwestycji nie wyłączała okoliczność, że ówczesna właścicielka działki wyraziła zgodę na realizację obiektu budowlanego na nieruchomości stanowiącej jej własność. Nie ma również znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność pozostawania w toku postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego samowoli innego obiektu budowlanego, ani też stan techniczny garażu.

Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, to skargę J.G. należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.