Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 26/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 a) i c), art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3, art. 129 § 2, art. 134, art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 4, art. 11 ust. 2, art. 13
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R.E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie przepisów art. 11 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania R.E. zasiłku celowego na zakup żywności.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał następujący stan sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2011 r. R.E. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o pomoc finansową na zakup żywności. Strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada stałego źródła dochodu, jest osobą bezrobotną, niezarejestrowaną w PUP.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Organ uznał, że strona nie współdziała w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. R.E. znalazł się w zakładzie karnym i decyzja została mu doręczona dopiero 28 października 2011 r. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym wyraża niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i całkowicie podzieliło wywody organu pierwszej instancji zawarte w uzasadnieniu. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy jest formą pomocy zmierzającą do zaspokojenia jedynie niezbędnych potrzeb osoby zainteresowanej i może być przyznany w szczególności na pokrycie w części lub w całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Następnie przywołując treść art. 11 ust. 1 i 2 ww. ustawy, organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie ulega najmniejszej wątpliwości, że strona nie podejmuje żadnych starań aby zmienić swą sytuację życiową, czego potwierdzeniem jest fakt ponownego pobytu w zakładzie karnym.

Dodatkowo Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się świadczeń.

R.E. w dniu 12 grudnia 2011 r. wniósł (w administracji zakładu karnego) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2011r. Skarżący zarzucił, iż powyższa decyzja została wydana niezgodnie ze stanem faktycznym sprawy, w związku z czym domaga się jej wnikliwego zbadania, z uwzględnieniem wszystkich pism kierowanych do organu. Dodatkowo zarzucił, iż przedmiotową sprawę rozpoznawał inny skład, niż ten, który zajmował się jego sprawą uprzednio. Skład orzekający obecnie nie podał żadnych dowodów, prócz stwierdzenia, iż skarżący nie podejmował żadnych starań aby zmienić swą sytuację, o czym świadczy fakt, iż drugi raz znalazł się w zakładzie karnym. Skarżący podniósł, iż obowiązkiem Kolegium było wnikliwe i rzetelne rozpoznanie jego sprawy. W swoich pismach wyjaśnił on swój stan zdrowia i wszystkie inne kwestie. W decyzjach organów zawarto, zdaniem skarżącego, wiele kłamstw - o których wyjaśnienie wniósł do sądu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2012 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi. Wskazał, iż organ pomocy społecznej wiedział, iż jest on chory i niepełnosprawny, a niepełnosprawność datuje się od [...] października 2008r. Ponownie orzeczono o niepełnosprawności skarżącego na 2 lata [...] stycznia 2012 r. Dodatkowo skarżący powołał się na pismo Kancelarii Prezydenta RP z dnia [...] stycznia 2011 r., z którego wywodzi, iż organy opieki społecznej winny udzielić mu pomocy. R.E. ponownie zarzucił organom orzekającym kłamstwo co do stwierdzenia, iż nie robi on nic aby zmienić swoją sytuację. Podniósł, iż odbywanie kary pozbawienia wolności dotyczy starej sprawy. Odnośnie art. 13 ust. 1 i 2 skarżący wskazał, iż w dacie złożenia wniosku był na wolności. Ponadto ma 2,5 tys. złotych zadłużenia, którego organ pomocy społecznej nie pomógł mu spłacić, bowiem przyznawał pomoc po 20 zł.

Na wezwanie Sądu, w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2012 r. Kolegium wyjaśniło, iż przyjęło, że doręczenie skarżącemu decyzji Kierownika OPS z dnia [...] kwietnia 2011 r. nastąpiło [...] października 2011 r. na podstawie informacji zawartej w odwołaniu z dnia [...] października 2011 r. Przyjęto wersję korzystniejszą dla strony ze względu na jej pobyt w aresztach i trudności z ustaleniem faktycznych dat istotnych dla sprawy zdarzeń. Kolegium w aktach sprawy otrzymało wprawdzie zwrotne poświadczenie odbioru decyzji przez stronę, opatrzone datą 7 czerwca 2011 r., ale o istnieniu odwołania datowanego na dzień [...] czerwca 2011 r. dowiedziało się dopiero

z akt nadesłanych przez organ I instancji na przedmiotowe wezwanie sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono przepisom postępowania oraz prawa materialnego, które uzasadniało jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż przepis art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), zwanej dalej: "K.p.a." kształtuje jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego – zasadę prawdy obiektywnej. Zgodnie z powyższą normą, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Cytowana norma pozostaje w związku z art. 77 § 1 K.p.a. nakazującym organowi administracji w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. Funkcjonowanie zasady prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy.

W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego,

a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób przekonujący, wymagany przez przepisy kpa (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.05.1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, Nr 1 poz. 45, oraz z dnia 4 lipca 2001 r., I SA 1768/99).

Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków koniecznych do jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, jako warunku niezbędnego wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r., I SA 1768/99). W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W konsekwencji, w myśl art. 136 K.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie. Funkcjonowanie zasady prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić

w sposób wymagany przez przepisy kpa (zob. wyrok NSA z dnia 26.05.1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, Nr 1 poz. 45).

Na podstawie analizy akt administracyjnych sprawy przedłożonych wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę oraz uzupełnionych na wezwanie Sądu stwierdzić należy, iż rozpoznając sprawę ponownie na skutek odwołania R.E., Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustaliło stanu faktycznego sprawy w sposób wymagany cytowanymi przepisami i umożliwiający merytoryczne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. Dodatkowo, analiza akt administracyjnych sprawy, treści odwołania skarżącego oraz skargi wskazuje, iż organ drugiej instancji rozpoznając sprawę – zakończoną wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. nie dysponował kompletnymi aktami sprawy.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2012 r. organ odwoławczy przyznał, iż o istnieniu odwołania datowanego na dzień [...] czerwca 2011 r. dowiedział się dopiero z akt nadesłanych przez organ pierwszej instancji, na wezwanie Sądu z dnia 2 lutego 2012r. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaniechało wnikliwej analizy akt sprawy, w szczególności zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu pierwszej instancji z [...] kwietnia 2011 r. oraz treści pisma strony z dnia [...] października 2011 r. zatytułowanego "odwołanie". W konsekwencji organ odwoławczy, nie podjął czynności wyjaśniających umożliwiających prawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych sprawy

i błędnie przyjął, iż pismo to w istocie stanowi (wniesione w ustawowym terminie) odwołanie R.E. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności.

Z piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2012 r. organ odwoławczy wyjaśnił, iż w aktach sprawy znajdowało się zwrotne potwierdzenie odbioru przez skarżącego powyższej decyzji organu pierwszej instancji, w którym odbiór przesyłki w dniu 7 czerwca 2011 r. R.E. potwierdził własnoręcznym podpisem. W tej sytuacji zgodnie z dyspozycją art. 129 § 2 w zw. z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy, w związku z przekazaniem przez organ pierwszej instancji odwołania strony od powyższej decyzji datowanego na dzień [...] października 2011 r. (nadanego w administracji Zakładu Karnego w dniu 31 października 2011 r. – prezentata na kopercie), winien w pierwszej kolejności podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia, czy odwołanie to zostało wniesione w ustawowym, czternastodniowym terminie od dnia doręczenia decyzji stronie. Dodatkowo na konieczność wyjaśnienia wątpliwości w tym zakresie wskazuje treść przedmiotowego pisma, w którym strona podaje, że nadesłano jej decyzję w dniu [...] października 2011r. Z kolei w dalszej treści przedmiotowego pisma zatytułowanego "odwołanie" skarżący podał: "Ja już kierowałem skargę- odwołanie do SKO w tej sprawie i wnoszę do SKO aby uwzględniło wszelkie moje pisma, które wysłałem i wszystkie w nich zawarte opisy (...)"

Jak wynika z analizy, uzupełnionych na wezwanie Sądu, akt administracyjnych sprawy powyższe pismo R.E. z dnia [...] października 2011 r. było w istocie kolejnym już "odwołaniem" od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], wniesionym za pośrednictwem organu pierwszej instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Stanowiło ono zatem jedynie pismo procesowe strony, która ponawiała swoje żądanie rozpoznania jej sprawy przez organ odwoławczy, zgłoszone pierwotnie w odwołaniu od przedmiotowej decyzji z dnia [...] czerwca 2011r. (data wpływu do OPS 10.06.2011r.). Wobec powyższego stwierdzić należy, iż odwołanie R.E. z dnia [...] czerwca 2011r. zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu.

Zważyć przyjdzie, iż organ odwoławczy wskazał, że nie posiadał wiedzy

o istnieniu powyższego odwołania strony. Oznacza to, iż konieczne jest z tej przyczyny uchylenie zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadzi do ponownego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji z uwzględnieniem treści rzeczywistego odwołania, uzupełnionej pismem z dnia [...] października 2011 r., błędnie potraktowanym przez organy orzekające w sprawie jako odwołanie strony od decyzji organu pierwszej instancji.

Ponadto wskazać należy, iż zaskarżone rozstrzygnięcie organu drugiej instancji narusza wskazane przepisy także z powodu niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w dacie orzekania przez ten organ w zakresie zaistnienia

i ewentualnego wyboru przesłanek odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia z pomocy społecznej.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania świadczenia z uwagi "niechęć podjęcia trudu wyjścia z ciężkiej sytuacji materialnej, jak i brak współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej", organ drugiej instancji przywołał przepisy art. 11 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. pomocy społecznej. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ zacytował jedynie treść powyższych przepisów, oraz ogólnikowo stwierdził, iż: "w przedmiotowej sprawie nie ulega najmniejszej wątpliwości, że strona nie podejmuje żadnych starań, aby zmienić swą sytuację życiową, czego potwierdzeniem jest fakt ponownego pobytu w zakładzie karnym".

Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń

z pomocy społecznej, osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się świadczeń.

Wskazać jednak przyjdzie, iż w podstawie prawnej skarżonej decyzji organ nie przywołał art. 13 ww. ustawy, a nadto treść uzasadnienia nie pozwala również jednoznacznie stwierdzić, czy podstawę rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowił przepis art. 11 (podobnie jak organu pierwszej instancji) czy art. 13 ustawy o pomocy społecznej. Okoliczność ta ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W sytuacji, gdy w toku postępowania administracyjnego o udzielenie pomocy społecznej nastąpi zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy, organ administracji ma obowiązek ich uwzględnienia. Wykładnia przepisu art. 13 ustawy o pomocy społecznej nie uprawnia organów administracji publicznej do stosowania go na zasadzie uznania – ma on charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, iż fakt odbywania kary pozbawienia wolności, podobnie jak i fakt tymczasowego aresztowania wyklucza możliwość przyznania pomocy społecznej. Osoby odbywające karę pozbawienia wolności tracą prawo do wszystkich świadczeń pomocowych i nie mogą nabyć uprawnień w trakcie odbywania tej kary. Wbrew oczekiwaniu skarżącego, dla ustalenia stanu faktycznego i przyznawania prawa do świadczenia, nie będzie więc

w tej sytuacji miarodajna data złożenia przez niego wniosku o przyznanie świadczenia, lecz sytuacja w dacie orzekania przez organ administracji publicznej.

O ile zatem organ administracji publicznej uzyska wiedzę, iż wnioskujący o udzielenie pomocy społecznej przebywa w zakładzie karnym, winien ustalić za pomocą właściwych czynności dowodowych, w jakim okresie (do kiedy) strona odbywa karę pozbawienia wolności lub jest tymczasowo aresztowana. Potwierdzenie tej okoliczności skutkować winno bezwzględnie odmową przyznania pomocy społecznej z tej przyczyny. Stan taki motywowany jest faktem, iż osoba osadzona pozostaje na utrzymaniu Państwa, w związku z czym ma zapewnione przez zakład karny, w którym przebywa odpowiednie warunki mieszkaniowe, opiekę zdrowotną, posiłki, odzież, nie ma zatem potrzeby dodatkowe dofinansowania jej podstawowych potrzeb bytowych.

Niezależnie od powyższego stwierdzić przyjdzie, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności z uwagi na opisaną wyżej ogólnikowość i lakoniczność, nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium nie wskazało na jakiej podstawie i jaki stan faktyczny ustaliło w zakresie sytuacji majątkowej, rodzinnej

i życiowej skarżącego. Brak jest również jakiejkolwiek analizy materiału dowodowego, który stanowił podstawę do zupełnie dowolnego, aczkolwiek kategorycznego stwierdzenia organu administracji, iż "nie ulega najmniejszej wątpliwości, że strona nie podejmuje żadnych starań, aby zmienić swą sytuację życiową". Organ nie odniósł się również do zarzutów i twierdzeń podnoszonych w piśmie strony, które traktował jako odwołanie.

Podkreślenia wymaga, iż sam fakt "ponownego pobytu w zakładzie karnym", bez wnikliwej analizy okoliczności sprawy i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego danej sprawy, nie może prowadzić do przyjęcia takiego założenia, jak uczynił to organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż gdyby w dacie orzekania przez organ odwoławczy strona nie odbywała już kary pozbawienia wolności

i nie była tymczasowo aresztowana, ta okoliczność, nie mogłaby stanowić samodzielnej przesłanki warunkującej orzeczeniem o odmowie przyznania pomocy społecznej.

Skarżący nie kwestionuje faktu, iż nadużywa alkoholu. Bezspornym pozostaje również, iż nie pozostawał w zatrudnieniu i nie zarejestrował się we właściwym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. R.E. konsekwentnie zarzuca jednak, iż nie został zobowiązany do zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, a wręcz informowano go, iż dla otrzymania zasiłku celowego nie jest to konieczne.

W związku z okolicznością, którą podkreślają organy, a mianowicie uznaniowym charakterem dochodzonego przez stronę świadczenia, oczywistym jest, że przeprowadzona przez Sąd kontrola prawidłowości podjętej decyzji musi odnosić się do przytoczonych w niej argumentów, które legły u podstaw odmowy świadczenia. Argumenty te nawiązują niewątpliwie do art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Przepis art. 3 ust. 4 tej ustawy stanowi natomiast, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

W przedłożonych Sądowi aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących na próby zawarcia ze skarżącym kontraktu socjalnego, jak również na zobowiązanie skarżącego, który wcześniej korzystał wszakże z pomocy społecznej, do podjęcia jakichkolwiek działań. Samo stwierdzenia faktu niezarejestrowania się jako osoba bezrobotna, przy braku udokumentowania wcześniejszego zobowiązania beneficjenta do podjęcia takich działań, nie może samo przesądzać o braku współdziałania z pracownikiem socjalnym lub braku podęcia "jakichkolwiek starań dla zmiany swej sytuacji życiowej". Skoro bowiem ustawodawca określił, że brak współdziałania odnosi się do pracownika socjalnego, to oznacza to, że brak owego współdziałania musi mieć miejsce dopiero po złożeniu podania o dochodzone aktualnie świadczenie lub sytuacji, w której strona objęta jest zainteresowaniem organu pomocy społecznej, z uwagi na swe wcześniejsze wnioski składane o inne podobnego rodzaju świadczenia.

Odmowa przyznania pomocy społecznej oparta o art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wymaga wykazania, iż ponad wszelka wątpliwość wystąpiły okoliczności barku współdziałania strony z organem.

W konsekwencji organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę, winien dokonać rzetelnej i szczegółowej analizy co do przedstawionych powyżej okoliczności. Dodatkowo wskazać należy, iż skarżący kwestionuje również sposób przeprowadzenia

i treść wywiadu środowiskowego.

Ustalenia faktyczne w powyższym zakresie nie mogą być poczynione w sposób niepełny, skoro w nawiązaniu do tych ustaleń, organy posługują się argumentacją wyjaśniającą odmowę przyznania świadczenia w decyzji o charakterze uznaniowym. Wskazać należy, iż nawet w sytuacji gdy strona odbywa karę pozbawienia wolności, co stanowi samodzielną podstawę do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy, nie pozostaje dla jej sytuacji obojętne wskazanie właściwej podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego oraz konstytucyjna zasadą państwa prawnego, strona jest bowiem uprawniona do żądania od organu administracji publicznej działania zgodnego z prawem. Nie można wykluczyć, iż po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności, strona ponownie zwróci się

z wnioskiem o udzielenie niezbędnych jej świadczeń z pomocy społecznej. Ostateczna decyzja stwierdzająca brak współdziałania w dążeniu do zmiany sytuacji życiowej mogłaby pośrednio wpływać na treść przyszłych orzeczeń.

W okolicznościach sprawy organ odwoławczy nie dokonał wystarczających ustaleń dla jej rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.