Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1018/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi Gminy B. (dalej: Gmina, Skarżąca) jest decyzja Ministra Finansów (dalej: Minister lub Organ) z[...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] października 2016 r. nr [...]zobowiązującą Gminę do z wrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 w wysokości 42.166 zł.

Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W związku z ustaleniami kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w Ł. wobec Skarżącej w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do jej naliczenia na 2012 r., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. - przy piśmie z [...] maja 2015 r. - przekazał Ministrowi Finansów wynik kontroli z [...] maja 2015 r.

W wyniku kontroli ustalono, że Gmina B. otrzymała część oświatową subwencji ogólnej na rok 2012 zawyżoną wskutek nieprawidłowości popełnionych przy wprowadzaniu danych do systemu informacji oświatowej (SIO), według stanu na dzień 30 września 2011 r., przez: Szkołę Podstawową w S., Gimnazjum im. [...]w B.ch, Samorządowego Przedszkola w B. i Szkoły Podstawowej w B..

Pismem z 29 sierpnia 2016 r. Gmina została powiadomiona przez Ministra Finansów o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] Minister Rozwoju i Finansów zobowiązał Skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 w wysokości 42.166 zł.

Gmina złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2016 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (Dz. U. Nr 288, poz. 1693). Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2012 przewidywał m.in. wagę:

- P2 = 1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa wart. 71 b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty) oraz dla uczniów szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzy nie posiadają orzeczeń, o których mowa w art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty,

- P3 = 2,90 dla uczniów niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z zaburzeniami psychicznymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty),

- P38 = 0,840 dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, szkołach podstawowych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych, poradniach psychologiczno-pedagogicznych (na podstawie opinii, o których mowa w art. 71 b ust. 3 i 3a ustawy o systemie oświaty).

Podstawę do naliczania ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r. dla jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Gminy, stanowiły zweryfikowane przez jednostki samorządu terytorialnego dane zgromadzone w bazie danych oświatowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2004, Nr 49, poz. 463 ze zm.), tj. dane o liczbie uczniów/wychowanków wykazywanych w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2011 r. Dodatkowo w systemie informacji oświatowej wykazywani byli uczniowie/dzieci na podstawie orzeczeń i opinii, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, tj. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych z uwagi na rodzaj niepełnosprawności wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

Sposób wykazywania danych o liczbie uczniów/wychowanków w systemie informacji oświatowej został opisany w Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.11 (30 września 2011 r.).

Minister wyjaśnił, że zgodnie z algorytmem określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012, wagami P2, P3 i P38 mogły być przeliczone dzieci posiadające orzeczenie, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3a ustawy o systemie oświaty. W związku z tym, warunków do ujęcia w systemie informacji oświatowej, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 przy ww. wagach, nie spełniały dzieci objęte wychowaniem i kształceniem specjalnym, które według stanu na dzień 30 września 2011 r. nie posiadały orzeczeń lub opinii, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że w wyniku błędnych danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2011 r. przez Dyrektorów:

Szkoły Podstawowej im. [...] w S. - liczba dzieci przeliczonych wagą P3 została zawyżona o 1 ucznia,

Gimnazjum im. [...] w B. - liczba dzieci przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 1 ucznia,

Samorządowe Przedszkole w B. - liczba dzieci przeliczonych wagą P38 została zawyżona o 1 dziecko,

Szkoła Podstawowa w B. - liczba dzieci przeliczonych wagą P38 została zawyżona o 3 dzieci.

W tej sytuacji łącznie zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych o 8,5313, a tym samym została zawyżona o kwotę 4.550.558 zł część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2012.

Gmina złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisaną decyzję. Wniosła o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania.

Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:

prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 71b ust. 3 i 3 a ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty w zw. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. 2017 poz.1453), poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że z uwagi na obowiązujący w administracji publicznej rygoryzm w dokumentowaniu wydatków ze środków publicznych, bez znaczenia pozostawało to, czy uzyskana przez skarżącą Gminę subwencja została wydana na cel, na którą była przeznaczona, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów winna prowadzić do konstatacji, że organ nie może ograniczyć badania obowiązku zwrotu subwencji tylko do faktu posiadania lub nie wymaganego orzeczenia, w sytuacji gdy uczeń, na którego powinna być ona przyznana w wyższej wysokości, rzeczywiście posiadał niepełnosprawność lub inny stan zdrowia uzasadniający jej otrzymanie. Powyższe uchybienie skutkowało uznaniem, że skarżąca otrzymała kwotę części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej, a w konsekwencji żądaniem od niej zwrotu odpowiedniej części tej subwencji;

naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 KPA, poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, ograniczenie postępowania dowodowego tylko do ustalenia, czy zwrot subwencji uzasadniony jest w świetle faktu posiadania lub nie wymaganego orzeczenia stwierdzającego u danego ucznia niepełnosprawność lub inny stan zdrowia usprawiedliwiający jej otrzymanie, a także zaniechanie przeprowadzenia z urzędu uzupełniających czynności wyjaśniających, podczas gdy w niniejszej sprawie istniała możliwość wykazania w inny sposób, niż tylko poprzez odpowiednie orzeczenia lub opinie mogące zostać ujawniane w systemie informacji oświatowej, że uczniowie wskazani jako ci, na których powinna być przyznana subwencja w wyższej wysokości, rzeczywiście dotknięci byli ułomnościami uzasadniającymi jej otrzymanie. W wyniku oparcia się na wybiórczym materiale dowodowym i niepełnych ustaleniach faktycznych opisana obraza skutkowała nieprawidłowym rozstrzygnięciem sprawy;

przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie wszystkich powstałych w sprawie wątpliwości na niekorzyść skarżącej, bez uwzględnienia ważnego interesu społecznego oraz słusznego interesu dzieci faktycznie dotkniętych niepełnosprawnością lub innym stanem zdrowia usprawiedliwiającym otrzymanie przez Gminę B. subwencji w wyższej wysokości.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez Organ w sposób prawidłowy.

W sprawie zastosowanie mają przepisy prawa powszechnie obowiązującego w postaci ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256 poz. 2572 ze zm.) - dalej: u.s.o., rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (Dz. U. z 2011 r., poz. 1693) - dalej: rozporządzenie MEN z 2011 r., ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 198 ze zm.) - dalej: u.d.j.s.t. oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) - dalej: k.p.a.

Podstawę materialnoprawną rozpoznawanej sprawy stanowi art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t., z którego wynika, że w przypadku stwierdzenia, że jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy - w drodze decyzji, zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty, chyba że jednostka samorządu terytorialnego dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot. W myśl art. 37 ust. 3 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, kwoty uzyskane nienależnie przez jednostkę samorządu terytorialnego za lata poprzedzające rok budżetowy podlegają zwrotowi do budżetu państwa i stanowią wydatek budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Minister orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej przez Gminę kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 rok stwierdzając, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie wskutek uwzględnienia przy jej obliczaniu w wadze P2, P3 i P38 dzieci, które na dzień 30 września 2011 r. nie posiadały aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Organ wskazał, że aktualnych na dzień sprawozdawczy orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego lub opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka nie mogą zastąpić inne dowody, w szczególności opinie z poradni psychologiczno-pedagogicznej, nieaktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z lat poprzednich lub - z oczywistych względów - takie opinie i orzeczenia wydane w terminie późniejszym niż dzień sprawozdawczy.

Podstawę do naliczania ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 rok dla jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Gminy, stanowiły m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów (dzieci, młodzieży, wychowanków) w roku szkolnym 2011/2012, wykazane przez dyrektorów szkół i placówek oświatowych w SIO, według stanu na dzień 30 września 2011 r. i na dzień 10 października 2011 r., zweryfikowane przez organ prowadzący (dotujący) szkoły i placówki oświatowe.

Zgodnie z algorytmem, określonym w załączniku do rozporządzenia MEN z 2011 r., wagę:

- P2 = 1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa wart. 71 b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty) oraz dla uczniów szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzy nie posiadają orzeczeń, o których mowa w art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty,

- P3 = 2,90 dla uczniów niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z zaburzeniami psychicznymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty),

- P38 = 0,840 dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, szkołach podstawowych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych, poradniach psychologiczno-pedagogicznych (na podstawie opinii, o których mowa w art. 71 b ust. 3 i 3a ustawy o systemie oświaty).

Warunków do ujęcia w SIO, a następnie uwzględnienia przy naliczeniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 przy ww. wagach, nie spełniały więc dzieci, które według stanu na dzień 30 września 2011 r. nie posiadały wymaganych orzeczeń o potrzebie objęcia wychowaniem i kształceniem specjalnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych, a także w innych formach wychowania przedszkolnego.

W świetle art. 71b ust. 1 u.s.o., kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o.

Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o. W zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego, dzieciom i młodzieży, o których mowa w ust. 1, organizuje się kształcenie i wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację i resocjalizację oraz zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę (art. 71b ust. 2 u.s.o.).

Jednocześnie w myśl art. 71b ust. 3 u.s.o. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.

Tym samym jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w SIO, według stanu na dzień 30 września 2011 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012, stanowiły aktualne orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego. Uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na dzień sporządzania sprawozdania SIO, tj. na dzień 30 września 2011 r., powinni zostać wykazani w SIO zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w orzeczeniu wydanym na dany etap edukacyjny (§ 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych - Dz. U. Nr 173, poz. 1072).

Z powyższego wynika, że żaden inny dowód poza orzeczeniem wydanym na podstawie art. 71b ust. 3 u.s.o., nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania zwiększonych dopłat subwencyjnych z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych. Tylko uczniowie posiadający na dzień 30 września 2011 r. orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej mogli być objęci odpowiednią wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 dla danej jednostki samorządu terytorialnego.

Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki NSA: z 8 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2092/11, z 24 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 589/12, z 8 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2375/11, z 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1767/13, z 17 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3054/17, wyroki WSA w Warszawie: z 15 października 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2975/15, z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 924/16, z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1708/12, z 16 września 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3834/15, z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3331/15, z 25 maja 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3795/15, z 3 czerwca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 12/15, z 14 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1142/14, z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1708/12; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).

Trzeba też podkreślić, że przedmiotem prowadzonego przez Ministra Finansów postępowania był zwrot nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012. W ramach tego postępowania badaniu i analizie poddana została prawidłowość naliczenia uzyskanej przez Gminę na rok 2012 części oświatowej subwencji ogólnej, zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2012, określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012.

W szczególności badaniu podlegało czy dzieci, które zostały uwzględnione przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej dla Gminy na rok 2012 przy wadze P2, P3 i P38 posiadały według stanu na dzień 30 września 2011 r. orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradni specjalistycznych, o których mowa w art. 71 b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, wydane z uwagi na rodzaj niepełnosprawności wymieniony w opisie ww. wagi.

Bezspornie - na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ustalono, że 1 dziecko w Szkole Podstawowej im. [...] w S., 1 dziecko w Gimnazjum im. [...] w B., 1 dziecko w Samorządowym Przedszkolu w B. i 3 dzieci w Szkole Podstawowej w B. nie posiadało orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego uprawniających do wykazania w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2011 r., a tym samym naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 stosownie do opisu wag.

Zatem w świetle ustalonego stanu faktycznego minister właściwy do spraw finansów publicznych był zobligowany na mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego do wydania decyzji zobowiązującej Skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012.

W świetle tych rozważań potwierdzonych licznym orzecznictwem należy stwierdzić, że zarzuty skargi naruszenia przez organ przepisów ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku z rozporządzeniem MEN z 2011 r. są niezasadne, bowiem okolicznością bezsporną jest w sprawie, że przyczyną wystąpienia nieprawidłowości w zakresie wykazania danych w SIO według stanu na dzień 30 września 2011 r. było objęcie potrzebą kształcenia specjalnego dzieci, które nie posiadały aktualnego orzeczenia stosownej poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Należy zgodzić się z organem, że w tym zakresie obowiązuje formalna teoria dowodów, wykluczająca zastępowanie aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego (objęcia potrzebą wczesnego wspomagania rozwoju dzieci) innymi dowodami, w tym innymi opiniami z poradni psychologiczno-pedagogicznej, orzeczeniami o niepełnosprawności czy też indywidualną oceną ucznia przeprowadzoną przez szkołę, opartą np. na obserwacjach własnych, potwierdzonych rozmowami z uczniami i ich rodzicami, okazującymi stosowną dokumentację medyczną lub też opartą na nieaktualnych opiniach lub orzeczeniach wydanych w latach poprzednich (por. wyroki NSA: z 8 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2375/11, z 12 października 2016 r., sygn. akt II GSK 696/15, z 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3 054/17).

Tym samym organ nie naruszył przepisów procesowych z art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., bowiem materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób wyczerpujący, a dokonana jego ocena nie była dowolna. Minister, wydając zaskarżoną decyzję, podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, opierając ją na dokumentach sporządzonych przez organy administracji publicznej w zakresie ich działania, w tym na ustaleniach kontroli. Jednocześnie dokonał wnikliwej analizy i oceny zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego oraz dokonał prawidłowej wykładni obowiązujących w przedmiotowej materii przepisów prawa materialnego.

Należy zauważyć, że reguła wyrażona w art. 7 in fine k.p.a. ma zastosowanie przede wszystkim w odniesieniu do decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego (por. wyroki NSA: z 23 czerwca 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2744/94, z 12 października 2016 r., sygn. akt II GSK 696/15, z 15 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 432/12), natomiast decyzja wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. jest decyzją związaną. Minister nie mógł odstąpić od jej wydania, uzasadniając to słusznym interesem obywateli i uwzględniając okoliczności, na które powołuje się Skarżący (tj. niepełnosprawność dziecka, , wydanie kolejnego orzeczenia kilka dni po 30 września 2013 r., wdrożenie metod specjalnego kształcenia wobec dziecka, pomimo krótkotrwałego braku aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego), bowiem uwzględnienie tych okoliczności i odstąpienie od wydania decyzji spowodowałoby naruszenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt II GSK 696/15, wyroki WSA w Warszawie: z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 770/16, z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 463/12, z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 456/18).

Skoro więc kontrolowana placówka oświatowa na dzień 30 września 2011 r. zawyżyła liczbę osób posiadających orzeczenia o potrzebie objęcia wychowaniem i kształceniem specjalnym (wagi P2, P3 i P38), a faktycznie wskazane dzieci na wskazaną datę nie posiadały wymaganego orzeczenia, to zasadnie Organ to zweryfikował, co w konsekwencji znalazło wyraz w decyzji nakazującej Gminie dokonanie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty z tytułu subwencji ogólnej na rok 2012.

W tym miejscu warto zauważyć, że to na Skarżącej i jej organie, a także osobach jej podległych spoczywał określony obowiązek sprawozdawczy, wynikający z prawa oświatowego, który powinien być wykonywany rzetelnie. Podmioty te zobowiązane są do przedstawiania informacji zgodnych z rzeczywistością. Obowiązkiem placówek szkolnych i przedszkolnych jest systematyczne weryfikowanie liczby uczniów i dzieci posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (objęcia potrzebą wczesnego wspomagania rozwoju dzieci) oraz liczby uczniów/dzieci ogółem (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 lutego 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 139/16).

Mając na uwadze treść art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., zasadnie Minister orzekł jak w zaskarżonej decyzji, uznając, że Gmina otrzymała nieprawidłowo ustaloną część oświatową subwencji ogólnej. Przepis ten jest samoistną podstawą do żądania zwrotu nienależnie otrzymanej części subwencji (por. wyrok NSA z 30 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1450/13, wyrok z 23 czerwca 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1113/16).

Wbrew formułowanemu w skardze zarzutowi naruszenia art. 7a k.p.a. w sprawie nie występują wątpliwości co do treści mających zastosowanie norm prawa.

W ocenie Sądu zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi organu.

Tym samym organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie naruszyły przepisów prawa materialnego.

Jednocześnie - mając na uwadze zarzuty skargi - Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Skarżącego. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy.

Należy podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy istotny dla rozstrzygania. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.