Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 77/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 10 pkt 2 lit.aa
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 21 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 76 par.1-3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca) Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2016r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

A. J. (dalej powoływany jako "skarżący", "strona"), reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "ARiMR") z dnia "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 12 maja 2014 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014r., w którym zadeklarowała realizację pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne w ramach:

- wariantu 2.1 – Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 15,78 ha, obejmującej działki rolne A, B, D, E, G, J, M,

- wariantu 2.2 – Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) na powierzchni 2,37 ha, obejmującej działkę rolną P,

- wariantu 2.3 – Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 5,95 ha, obejmującej działki rolne C, H, I, Ł,

- wariantu 2.5 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 0,30 ha, obejmującej działkę rolną K,

- wariantu 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 1,00 ha, obejmującej działkę rolną F.

W dniu 19 sierpnia 2014r. oraz w dniach 17-20 października 2014r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu. Zgodnie z raportami z tych kontroli w przypadku działki rolnej M stwierdzono powierzchnię 1,60 ha wobec deklarowanej 1,74 ha, a w przypadku działki rolnej P stwierdzono, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (dalej PEG) wynosi 2,35 ha, wobec powierzchni deklarowanej i stwierdzonej na miejscu 2,37 ha. Nie odnotowano żadnych innych nieprawidłowości.

Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał stronie płatności rolnośrodowiskowe na 2014r. w łącznej wysokości 13.914,90 zł. Organ wskazał, że płatność przyznano w oparciu o wyniki kontroli na miejscu i wykaz producentów, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej, przekazany przez jednostkę certyfikującą oraz wyniki kontroli administracyjnej.

Po rozpatrzeniu odwołania od opisanej decyzji Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił ją w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazał, że organ ten winien zweryfikować powierzchnie uprawnione do płatności i dokonać szczegółowej analizy w kontekście spełnienia przez stronę wymogów niezbędnych do przyznania płatności w pakiecie 2.

Kolejną decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał stronie płatności rolnośrodowiskowe na 2014r. w wysokości 1.937 zł do wariantów 2.5 i 2.3 oraz odmówił przyznania płatności do wariantów 2.2, 2.1 i 2.9. W przypadku wariantu 2.3 i 2.5 organ stwierdził, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest zgodna z powierzchnią deklarowaną, a podczas kontroli na miejscu nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Organ wskazał, że w przypadku rolników wnioskujących o płatność rolnośrodowiskową w ramach pakietu 2 po raz pierwszy w 2014r., którym w wykazie producentów jednostka certyfikująca nie potwierdziła chociaż na jednej działce rolnej w ramach danego wariantu (nie dotyczy wariantu 2.3/2.4) wytworzenia produktów rolnictwa ekologicznego, przyjmuje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe w zakresie wariantu, dla którego nie wytworzono produktów rolnictwa ekologicznego nie zostanie przez rolnika podjęte. Organ stwierdził, że strona nie spełnia określonych warunków i odmówił przyznania płatności w ramach wymienionych wariantów.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wskazała, że w 2014r. rozpoczęła nowe zobowiązanie rolnośrodowiskowe, deklarując do płatności wszystkie grunty rolne w gospodarstwie. Pierwszą decyzją organ przyznał płatność do wszystkich działek z wyjątkiem działek A i D, gdyż jednostka certyfikująca potwierdziła dla nich wariant 2.2, a nie 2.1 zadeklarowany we wniosku. W drugiej decyzji powodem odmowy płatności był brak potwierdzenia sprzedaży produktów ekologicznych przez jednostkę certyfikującą w rejestrze sprzedaży opracowanym przez tę jednostkę i potwierdzonej umowami bądź innymi dowodami. Zaznaczył, że posiada umowy sprzedaży, faktury oraz rejestr, w którym zapisane są wszystkie transakcje z 2014r. (kserokopie dołączył do odwołania). Wskazał, że błąd popełniła jednostka certyfikująca, która powinna potwierdzić sprzedaż.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy opisaną decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że zasady i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. poz.361 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe". W załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia określono wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów. W przypadku pakietu 2 wymogiem dla wszystkich wariantów jest przeznaczenie plonu na pasze, do bezpośredniego spożycia przez ludzi, do przetwórstwa, do kompostowania lub przekazanie do innych gospodarstw rolnych oraz prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia zadeklarowana do wariantów 2.3 i 2.5 była zgodna z powierzchnią stwierdzoną w kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej i została uwzględniona w płatności. Zasadnie natomiast odmówiono stronie przyznania płatności w ramach pozostałych wariantów. Powołując treść §5 ust.1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego stwierdził, że zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w zakresie pakietu 2 objęta jest powierzchnia kwalifikowana działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i potwierdzonej przez jednostkę certyfikującą jako powierzchnia, na której jest prowadzona produkcja metodami ekologicznymi. Weryfikację, czy w gospodarstwie rolnym prowadzona jest produkcja rolna zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym, przeprowadzają jednostki certyfikujące, na podstawie art.7 ustawy o rolnictwie ekologicznym, w ciągu całego sezonu wegetacyjnego. O fakcie, czy dany producent rolny spełnia kryteria prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym, Prezes ARiMR jest informowany do 31 października danego roku w formie wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w danym roku. Zgłoszenia błędów i poprawek w wykazie jednostka certyfikująca może dokonywać do ostatniego dnia lutego roku następującego po roku przekazania tego wykazu. Wykaz ten dla celów postępowania dowodowego w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej do pakietu 2 stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a."), a zatem jest wyposażony w domniemanie autentyczności i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim zaświadczone.

Organ odwoławczy wskazał, że jednostka certyfikująca "A." w wykazie przekazanym Prezesowi ARiMR wykazała produkcję jedynie na działce K (ziemniaki).

Zgodnie zaś z §10 pkt 2 lit. aa rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność w ramach wariantów m.in. pierwszego, drugiego, piątego, dziewiątego, jest przyznawana, jeżeli rolnik wytworzył produkty rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art.2 pkt 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym, a w przypadku uprawy roślin dwuletnich określonych w ust.1a załącznika nr 4 do rozporządzenia, jeżeli rolnik wytworzył te produkty w drugimąroku uprawy rośliny dwuletniej. Potwierdzeniem wytworzenia produktów rolnictwa ekologicznego jest wyszczególnienie na wykazie producentów, którzy spełnili wymagania w ramach rolnictwa ekologicznego, przynajmniej na jednej działce rolnej, nazwy produktu uzyskanego z rośliny uprawianej na tej działce rolnej w plonie głównym, którego wielkość produkcji jest większa lub równa 0,001t. Wytworzenie produktów na potrzeby własne nie jest wytworzeniem produktów rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art.1 ust.2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz.Urz. UE L nr 189, s.1 ze zm.). Zgodnie również z ust.1 pkt 1 załącznika nr 3 część II rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jednym z wymogów dla wszystkich wariantów pakietu 2 jest wprowadzenie na rynek w rozumieniu art.2 lit.j rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 co najmniej 50% wielkości produkcji ekologicznej poszczególnych produktów rolnictwa ekologicznego, zawartej w wykazie, o którym mowa w art.17 ust.1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, w terminie do dnia 31 października roku następującego po roku, w którym zostały wytworzone te produkty, potwierdzone dokumentacją księgową, o której mowa w art.66 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 (Dz.Urz. UE L nr 250 s.1 ze zm.).

Odnosząc się do twierdzeń strony, organ podkreślił, że nieprawidłowości dotyczące kontroli przeprowadzonej u beneficjenta przez jednostkę certyfikująca powinny być wyjaśnione z tą jednostką przez samego rolnika, gdyż to on posiada dokładną wiedzę jakie czynności były wykonane w gospodarstwie i zawarł umowę z jednostką certyfikującą. W gestii organu nie jest wyjaśnianie nieścisłości w raporcie z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez jednostkę certyfikującą. Podniósł, że zgodnie z art.21 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013r., poz.173 ze zm.), dalej jako "ustawa o płatnościach", ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazał, że dołączone do odwołania umowy sprzedaży, oświadczenie oraz rejestr sprzedaży nie mogą być wystarczającym dowodem by uznać, że strona spełniła wymagania do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej. Producent rolny, by uzyskać dopłaty w pakiecie 2 musi mieć potwierdzone przez jednostkę certyfikującą wytworzenie produktów rolnictwa ekologicznego.

Organ II instancji nie stwierdził naruszenia art.139 k.p.a. Decyzja organu I instancji z dnia "[...]" rażąco naruszała prawo i została uchylona. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji odmówił stronie przyznania płatności w ramach wariantów 2.1, 2.2 i 2.9 z uwagi na brak potwierdzenia przez jednostkę certyfikującą wytworzenia produktu ekologicznego.

Organ odwoławczy uznał, że strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. Wskazał, że w prawie administracyjnym brak jest regulacji prawnej pojęcia winy i dlatego konieczne jest odwołanie się do instytucji cywilistycznych – umyślności i niedbalstwa.

Reasumując, organ odwoławczy w pełni potwierdził prawidłowość ustaleń i oceny prawnej dokonanej przez organ I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy:

- art.21 ustawy o płatnościach w związku z art.80 k.p.a, poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, błędną ocenę materiału dowodowego oraz odmowę mocy dowodowej niektórym dowodom, a w konsekwencji niewłaściwe stwierdzenie, że skarżący nie udowodnił należytego wykonania planu rolnośrodowiskowego, a przedstawione przez niego dowody nie mają żadnego znaczenia w sprawie, podczas gdy jednoznacznie wskazują one na produkcję ekologiczną w deklarowanym zakresie w ramach wariantów 2.1, 2.2, 2.9,

- art.8 k.p.a., przez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej przejawiającej się tym, że organ usiłuje wskazać, że skarżący nie realizował planu w deklarowanym zakresie, podczas gdy decyzja organu I instancji z "[...]’ uwzględniała uprawy w deklarowanym zakresie i wynikało to z zebranego materiału, a ponadto poprzez stwierdzenie, że skarżący ponosi winę mimo, że takiego wniosku nie można wyciągnąć z zebranego materiału,

- §10 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, przez błędne stwierdzenie, że w stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki wyrażone w tych przepisach, kwalifikujące przyznanie skarżącemu płatności,

- art.18 ust.3 w związku z art.11 ust.1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 25), przez jego niezastosowanie, co doprowadziło do przyjęcia przez organ, że wystarczającą przesłanką do odmowy przyznania płatności jest ogólnie przyjęta wina podczas, gdy wina ta w rozumieniu tego przepisu musi być umyślna, a takiej w sprawie nie sposób się doszukać,

- art.17 ustawy o rolnictwie ekologicznym, przez błędną wykładnię i pominięcie faktu, że skarżący nie uczestniczy w procesie przekazywania wykazu, przez co nie ma wpływu na treść tego wykazu, a mając na uwadze protokół kontroli obligatoryjnej jednostki certyfikującej nic nie wskazywało na to, by wykaz odbiegał od treści protokołu,

- art.1 ust.2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji niewłaściwe stwierdzenie, że skarżący wytworzył produkty rolne na własne potrzeby, w związku z czym nie prowadził działalności związanej w wytwarzaniem produktów rolnictwa ekologicznego, podczas gdy stwierdzenie takie przeczy dowodom zebranym w sprawie.

Na podstawie art.106 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", wniósł o przeprowadzenie dowodów z dołączonych do skargi dokumentów: protokołu kontroli obligatoryjnej przeprowadzonej w dniu 5 czerwca 2014r. przez jednostkę certyfikującą, planu działalności rolnośrodowiskowej, rejestru działalności rolnośrodowiskowej, raportu z czynności kontrolnych ARiMR, rejestru sprzedaży, umów sprzedaży, kartoteki magazynowej. Nadto na rozprawie wniósł o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia jednostki certyfikującej z dnia z dnia 11 stycznia 2016r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zasady i tryb kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zostały określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c p.p.s.a., sąd uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Sąd badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy pod względem jej zgodności z przepisami procedury administracyjnej, doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza obowiązujące przepisy prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowych za 2014r. do wariantów 2.1, 2.2 i 2.9, wobec stwierdzenia, że jednostka certyfikująca A. w wykazie przekazanym Prezesowi ARiMR nie potwierdziła wytworzenia produktu ekologicznego, poza ziemniakami uprawianymi na działce rolnej K. Zgodnie bowiem z §10 pkt 2 lit.aa rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność w ramach wariantów m.in. pierwszego, drugiego, dziewiątego, jest przyznawana, jeżeli rolnik wytworzył produkty rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art.2 pkt 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym, a w przypadku uprawy roślin dwuletnich określonych w ust.1a załącznika nr 4 do rozporządzenia, jeżeli rolnik wytworzył te produkty w drugim roku uprawy rośliny dwuletniej.

Z takim stanowiskiem organu nie zgodził się skarżący, który zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze podnosił, że wytworzył produkty rolnictwa ekologicznego również z pozostałych działek rolnych. Na dowód powyższego przedkładał umowy sprzedaży z 2014r. następujących produktów: mieszanki zbożowej, malin, siana z mieszanki traw z motylkowatymi, oświadczenie oraz rejestr sprzedaży produktów w 2014r. Nadto, w piśmie z dnia 26 października 2015r., skarżący powtórzy, że wytwarzał produkty ekologiczne, a z uwagi na pismo jednostki certyfikującej z dnia 2 października 2015r. potwierdzenie powyższego jest możliwe tylko w "drodze służbowej pomiędzy jednostką certyfikującą, a Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR."

Odnosząc się do powyższego, w zaskarżonej decyzji organ wskazał, że dołączone do odwołania umowy sprzedaży, oświadczenie i rejestr sprzedaży nie mogą być wystarczającym dowodem, by uznać, że skarżący spełnił wymagania do otrzymania spornej płatności. Nieprawidłowości powinny być wyjaśnione z jednostką certyfikującą przez samego rolnika. W gestii organu odwoławczego nie leży wyjaśnianie nieścisłości w raporcie z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez tę jednostkę.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zasady i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowej reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013r., poz.173 ze zm.), dalej jako "ustawa o płatnościach". W myśl art. 21 ust. 1 ww. ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 21 ust. 2). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ww. ustawy). Konsekwencją powyższego jest konieczność wzmożenia aktywności stron, bowiem postępowanie w sprawach przyznania pomocy finansowej zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Nie oznacza to jednakże, że organ administracyjny nie jest zobowiązany do jakiegokolwiek działania, gdyż także on musi przedstawiać dowody na poparcie swoich twierdzeń i wyjaśniać przesłanki, którymi kierował się wydając rozstrzygnięcie.

W rozpoznanej sprawie skarżący wykazywał inicjatywę dowodową, przedstawiał dowody i wyjaśniał okoliczności faktyczne związane z wytworzeniem produktów ekologicznych. Organ do tych dowodów i wyjaśnień odniósł się jedynie lakonicznie, stwierdzając, że nie są wystarczające. Swojego stanowiska w tej kwestii jednakże nie uzasadnił w żaden sposób. Zaznaczył jedynie, że do uzyskania dopłat w pakiecie 2 producent rolny musi mieć potwierdzone przez jednostkę certyfikującą wytworzenie produktów rolnictwa ekologicznego.

Jedynym argumentem organów w rozpoznanej sprawie był wykaz przekazany Prezesowi ARiMR przez jednostkę certyfikującą A., w którym potwierdzono wytworzenie przez skarżącego produktów ekologicznych wyłącznie na działce rolnej K (ziemniaki). Podkreśla się przy tym, że wykaz ten stanowi, w myśl art.17 ust.3 ustawy o rolnictwie ekologicznym, dokument urzędowy w niniejszym postępowaniu.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że zgodnie z art.76 § 1 i 2 k.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe (i organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art.1 pkt 1 i 4) w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis art.76 § 3 k.p.a. stanowi natomiast, że przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych. Tym samym, moc dowodowa dokumentu urzędowego nie jest bezwzględna. Można więc przeprowadzić, co do faktów z niego wynikających, inny dowód. W prawie rozróżnia się fałsz materialny i intelektualny dokumentu. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z dokumentem nieautentycznym fizycznie, a w drugim z dokumentem, którego treść nie jest prawdziwa. Polegać to może np. na stwierdzeniu okoliczności niemających miejsca, zatajeniu części faktów lub przeinaczeniu określonych okoliczności faktycznych. Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które organ orzekający w sprawie może dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentu urzędowego. W przypadku obalenia domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego nie może być on potraktowany jako dowód w sprawie.

Jeżeli więc skarżący kwestionuje fakty wynikające z treści wykazu sporządzonego przez jednostkę certyfikującą A. i na poparcie swoich twierdzeń przedstawia dowody, to organ nie może poprzestać na stwierdzeniu, że producent rolny musi posiadać potwierdzenie wytworzenia produktów rolnictwa ekologicznego przez jednostkę certyfikującą.

Organy zobowiązane są dopuść jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w tym dowody przeciwko treści dokumentu urzędowego – w rozpoznanej sprawie wykazu sporządzonego przez jednostkę certyfikującą. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego winny dokonać oceny okoliczności faktycznych.

Wobec treści art.76 §3 k.p.a. i pominięcia przez organ, przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy twierdzeń skarżącego co do wytworzenia produktów rolnictwa ekologicznego, popartych złożonymi dowodami, zasadne są podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 21 ustawy o płatnościach, art.80 i art.8 k.p.a. Naruszenia te mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż kwestionowana okoliczność braku wytworzenia produktów ekologicznych przez skarżącego stanowi podstawę odmowy przyznania skarżącemu za 2014r. płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantów 2.1, 2.2 i 2.9.

Reasumując, Sąd stwierdził, że materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony przez organy nie dawał podstawy do przyjęcia, że skarżący nie wytworzył produktów ekologicznych na wskazanych działkach rolnych. Rozpoznając ponownie sprawę, organ zobowiązany będzie do rozpoznania całego materiału dowodowego, w szczególności przedstawionych przez skarżącego dokumentów dołączonych do odwołania i skargi w kontekście art.76 §3 k.p.a., a nie jedynie bezkrytycznego powołania się na opisany powyżej dokument urzędowy.

Z tego względu, że kontrola Sądu z istoty rzeczy koncentrowała się na ocenie prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego, które to ustalenia mogą stanowić dopiero podstawę do prawidłowego zastosowania prawa materialnego i stwierdzenia wskazanych naruszeń w tym zakresie, Sąd za przedwczesne uznał odnoszenie się do zarzutów dotyczących do naruszenia przepisów prawa materialnego.

Na podstawie art.106 §3 p.p.s.a. Sąd odmówił przeprowadzenia dowodu z dołączonych do skargi i złożonych na rozprawie dokumentów, bowiem z uwagi na stwierdzone uchybienia w toku postępowania, to organ zobligowany będzie do rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dowodów złożonych w postępowaniu sądowoadministarcyjnym i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 18 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 461). Zasądzona kwota obejmuje: opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), uiszczony wpis sądowy (200 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (240 zł).