Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 2700/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku I.J. o wstrzymanie wykonania decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2017 r. znak [...], utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z [...] czerwca 2016 r. znak [...], a także decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2011 r. znak [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z [...] lipca 2011 r. [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej I.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 535/19 w sprawie ze skargi I.J. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 10 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę I.J. (dalej: skarżący) na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W treści skargi kasacyjnej skarżący wniósł między innymi o wstrzymanie wykonania decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2017 r., utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z [...] czerwca 2016 r., a także decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2011 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z [...] lipca 2011 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.).

Mając na uwadze treść wniosku skarżącego, w pierwszej kolejności sprecyzowania wymaga przebieg postępowania administracyjnego i jego przedmiot. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z [...] lipca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego nakazał skarżącemu rozbiórkę altany na działce położonej na terenie rodzinnych ogrodów działkowych (dalej: nakaz rozbiórki). Decyzją z [...] listopada 2011 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Następnie w piśmie z 25 maja 2015 r. skarżący wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z [...] listopada 2011 r. Decyzją z [...] czerwca 2016 r. organ I instancji odmówił stwierdzenia wygaśnięcia nakazu rozbiórki z [...] lipca 2011 r. Decyzją z [...] czerwca 2017 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2016 r. Następnie wyrokiem z 23 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Po 806/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję organu odwoławczego z [...] czerwca 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z [...] kwietnia 2019 r., Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [ czerwca 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę altany. Decyzja z [...] kwietnia 2019 r. była przedmiotem skargi oddalonej zaskarżonym obecnie wyrokiem Sądu I instancji z [...] marca 2020 r., od którego skarżący wniósł skargę kasacyjną i w ramach której wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Przede wszystkim wnioskiem o wstrzymanie wykonania nie mogła zostać objęta decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2017 r., ponieważ została uchylona prawomocnym wyrokiem Sądu I instancji z 21 listopada 2017 r. Wniosek o wstrzymanie mógł natomiast dotyczyć decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z [...] czerwca 2016 r., a więc decyzji organu I instancji. Norma z art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza bowiem możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. W treści skargi kasacyjnej skarżący powołał się na okoliczności związane z nakazem rozbiórki, który nie jest przedmiotem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z [...] czerwca 2016 r. wydanej w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Ewentualne wstrzymanie wykonania tej decyzji nie wstrzymuje skutków nakazu rozbiórki, ponieważ wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie wygaśnięcia decyzji ostatecznej nie oznacza, że decyzja ta wygasła (nawet tymczasowo). Ponadto, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z [...] czerwca 2016 r. nie powoduje nałożenia na skarżącego jakichkolwiek kar pieniężnych lub opłat, na które powołuje się skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania. Tego rodzaju kary lub opłaty, jako skutki nakazu rozbiórki, mogą zostać wydane co najwyżej w innym postępowaniu, w którym skarżący będzie mógł dochodzić zabezpieczenia swoich praw przez złożenie stosownego wniosku w tym przedmiocie.

W ramach obecnie złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący nie mógł ponadto domagać się wstrzymania wykonania nakazu rozbiórki. Kluczowe znaczenie dla zakresu stosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. ma ustalenie, jakie rozumienie przyjmie się dla pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość ustalają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej (lub odpowiednio w postanowieniu) stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej, nie umożliwia jednak, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, jeżeli przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest decyzja organu odwoławczego w przedmiocie odmowy wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę. Decyzja o nakazie rozbiórki oraz decyzja odmawiają stwierdzenia wygaśnięcia nakazu rozbiórki, nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W decyzji z [...] czerwca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego nie odnosił się do przesłanek ostatecznego nakazu rozbiórki, a jedynie na podstawie art. 162 § 1 k.p.a. stwierdził brak przesłanek wygaśnięcia decyzji. Brak jest zatem tożsamości sprawy w jej znaczeniu materialnym, co uniemożliwiało wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w odniesieniu do nakazu rozbiórki. Naczelny Sąd Administracyjny nie miał więc możliwości odniesienia się do argumentów podnoszonych przez skarżącego w ramach wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę lub decyzji utrzymującej ją w mocy.

Z tych względów i na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.