Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1730/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 156 par. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego do nieruchomości warszawskiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012r., nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania A. W., M. A., J. W., S. T. i W. O. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] odmawiającą wyżej wymienionym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] hip. "[...]" Działy [...] działka [...] z bloku IV działu V o powierzchni [...] m2, stanowiącego obecnie część działki ewidencyjnej nr [....] z obrębu [...], będącego własnością Skarbu Państwa.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] hip. "[...]" Działy l-V działka [...] z bloku [...] działu [...] podlegała działaniom dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) – dalej jako dekret warszawski. Z dniem wejścia w życie dekretu (tj. z dniem 2 listopada 1945 r.) grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości przeszły na własność gminy m. st. Warszawy, a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz.,130) - na własność Skarbu Państwa.

Na mocy aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1942 r. rep. Nr [...], K. B. w [...] % i B. W. w [...]% nabyły niepodzielnie działkę gruntu o powierzchni [...] m2 oznaczoną jako "[...]". Objęcie w posiadanie omawianej nieruchomości – stosownie do treści przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 45) nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r. tj., z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy Nr [...]. Termin do złożenia przez dotychczasowego właściciela wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, w trybie przepisów dekretu warszawskiego, upływał z dniem 25 maja 1949 r. Organ pierwszej instancji na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy ustalił, iż wniosek współwłaścicielek hipotecznych B. W. i K. B. złożony został w dniu 18 maja 1949 r. tj. z zachowaniem powyższego terminu.

W dniu 17 marca 2008 r. następcy prawni dawnych właścicielek, załączając stosowne postanowienia spadkowe wystąpili o rozpatrzenie wniosku B. W. i K. B.

Aktualnie nieruchomość położona przy ul. [...] wchodzi w skład działki ewidencyjnej nr [...] (dawniej [...]) z obrębu [...] i stanowi własność Skarbu Państwa - w użytkowaniu wieczystym firmy "[...]" Sp. z 0.0. Działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] uległa zmianie na działkę ewidencyjną nr [...] podczas odnowy ewidencji gruntów 1996 r. co zostało ujawnione na mapie do celów prawnych [...].

Prezydent [...] w toku postępowania ustalił, że przedmiotowy grunt, oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (Uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r.). Według ww. planu przedmiotowy teren znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem [...] - przeznaczony jest pod usługi handlu i biur. Uwzględniając powyższe ustalenia Prezydent [...] uznał, że przedmiotowa nieruchomość spełnia warunki określone w art. 7 ust. 2 dekretu [...]. Organ zauważył jednak, że przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład dużej nieruchomości położonej przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, która decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. nr [...] została przekazana w użytkowanie [...] Ośrodkowi [...]. Następnie zarządzeniem z dnia 30 grudnia 1995 r., nr [...] Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa utworzył Przedsiębiorstwo Państwowe pod nazwą [...] Ośrodek [...], oraz wyposażył je w składniki mienia, w tym w działkę ewidencyjną nr [...]. Na mocy aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1996 r. Rep. A Nr [...] zawarto umowę o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu oraz przeniesienia własności budynków w ramach wyposażenia Przedsiębiorstwa Państwowego w składniki mienia. Prawo użytkowania wieczystego ujawnione zostało w księdze wieczystej KW nr [...]. Obecnie teren znajduje się w [...] Budownictwa. Organ pierwszej instancji uznał, że powyższe przekształcenia spowodowały wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych, których cofnięcie lub odwrócenie jest dla niego prawnie niedostępne i wymaga takich działań, do których organ nie ma umocowania ustawowego powodując iż nie ma możliwości rozwiązania umowy użytkowania wieczystego na drodze postępowania administracyjnego. Powstanie nieodwracalnych skutków prawnych spowodowało, że nawet przy spełnieniu warunku zgodności korzystania z gruntu przez następcę prawnego byłych właścicieli hipotecznych z przeznaczeniem tegoż gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie jest możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w W. przy ul.[...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] - część w obrębie [...].

Uwzględniając powyższe Prezydent [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] odmówił A. W., M. A., J. W., S. T. i W. O. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] hip. "[...]" Działy [...] działka [...] z bloku [...] działu [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącego obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], będącego własnością Skarbu Państwa.

Od powyższej decyzji A. W., M. A., J. W., S. T. i W. O. wnieśli odwołanie do Wojewody [...] domagając się jej uchylenia. W odwołaniu podnieśli, iż nie mogą zgodzić się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, iż nawet przy spełnieniu przesłanek, zawartych w art. 7 ust. 2 dekretu [...], warunkujących ustanowienie tego prawa na rzecz obecnych współwłaścicieli nieruchomości przy ul.[...] w W., odmowa jego ustanowienia jest konieczna w przypadku zajścia nieodwracalnych skutków prawnych w postaci oddania gruntu w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej.

W toku postępowania odwoławczego Wojewoda [...] zauważył, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji Prezydenta [...] stanowi przepis art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego, który wyznacza kryteria, których spełnienie nakłada na organ rozpatrujący wniosek byłych właścicieli nieruchomości, obowiązek wydania decyzji przyznającej prawo użytkowania wieczystego. Zgodnie z art. 7 dekretu, aby wydana została pozytywna decyzja administracyjna w przedmiocie przyznania użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości, muszą zajść następujące przesłanki:

- złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę,

- korzystanie z gruntu dające się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego).

Organ odwoławczy uznał, że Prezydent [...] prawidłowo ustalił spełnienie pierwszej z wymaganych przesłanek. Termin sześciomiesięczny od dnia objęcia w posiadanie gruntu nieruchomości przez m. st. Warszawę, przewidziany na złożenie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości upływał w przedmiotowej sprawie z dniem 25 maja 1949 r., wniosek o przyznanie użytkowania wieczystego został złożony w niniejszej sprawie z zachowaniem wymaganego terminu, tj. w dniu 18 maja 1949 r. Odnośnie ustalenia drugiej z przesłanek Wojewoda [...] powtórzył ustalenia poczynione w pierwszej instancji dotyczące aktualnego przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda [...] zgodził się z Prezydentem [...], iż dotychczasowe korzystanie z gruntu przedmiotowej nieruchomości jest możliwe do pogodzenia z przeznaczeniem gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że oba wymienione w przepisie art. 7 dekretu [...] warunki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Wojewoda [...] w pełni podzielił również pogląd organu pierwszej instancji, iż z uwagi na zaistniałe nieodwracalne skutki prawne (trwająca umowa użyłkowania wieczystego) nie ma możliwości ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz wnioskodawców. Wojewoda [...] uznał, że uwzględnienie wniosku dekretowego nie może odbywać się bez wzięcia pod uwagę skutków prawnych działań podjętych przez osoby trzecie w sferze prawa cywilnego, w tym przypadku czynności prawnej zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1996 r., Rep. A Nr [...], której przedmiotem jest ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu obejmującego dawną działkę nr [...] w obrębie [...] (obecnie część działki nr [...]) na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego – [...] Ośrodka [...]. Prawo to korzysta z ochrony prawnej na równi z roszczeniami następców byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, w świetle zasady państwa prawa wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. A zatem ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie dekretu warszawskiego nie może więc następować z naruszeniem instytucji prawa cywilnego określających następstwa prawne zachodzące po dokonaniu oznaczonej czynności prawnej oraz naczelnych zasad konstytucyjnych. Ponadto Wojewoda [...] podkreślił, że prawa obecnego użytkownika wieczystego nieruchomości, stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] chroni zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Reasumując Wojewoda [...] uznał, że stan faktyczny i prawny ustalony w sprawie nie daje podstawy do przyznania następcom byłych właścicieli nieruchomości prawa użytkowania wieczystego.

Mając na uwadze powyższe Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. , nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...].

Na powyższą decyzję A. W., M. A., J. W., S. T. i W. O. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego. W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionowali stanowisko organu odwoławczego dotyczące wystąpienia w sprawie nieodwracalnych skutków prawnych. Zaznaczyli, że instytucja nieodwracalnych skutków prawnych została uregulowana w przepisie art. 156 § 2 k.p.a. i jest powiązana ze stwierdzeniem nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej. Sprawa objętą skargą nie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej lecz rozpatrzenia wniosku i wydania decyzji pierwszo instancyjnej. Skarżący uważają, że o tym czy ich wniosek o przyznanie użytkowania wieczystego może zostać negatywnie czy pozytywnie rozpatrzony decydują wyłącznie przesłanki zawarte w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu [...], który nie określa żadnych innych (poza tym, które zostały w nim zapisane) negatywnych przesłanek do przyznania prawa użytkowania wieczystego dotychczasowym właścicielom. Dlatego też ich zdaniem wyzbycie się prawa własności przedmiotowej nieruchomości przez [...] na rzecz Spółki nie na żadnego znaczenia dla rozpatrzenia ich wniosku dekretowego. Skarżący uważają, że skoro Skarb Państwa nadal jest właścicielem nieruchomości, to ustanowienie na niej użytkowania wieczystego nie stwarza stanu, który mógłby zostać uznany za nieodwracalny skutek prawny. Skarżący wskazali również na bezwzględnie obowiązującą w art. 58 § 1 k.c. normę nakazującą ochronę praw byłych właścicieli i ich spadkobierców do nabycia prawa do gruntu przejętego przez Skarb Państwa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm).

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012 r., nie naruszają przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawowym zarzutem skargi było wskazanie na naruszenie przez organ wydający zaskarżoną decyzję art.7 ust.1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Jak stwierdzono w skardze u podstaw decyzji organu I instancji, która została utrzymana w mocy przez organ II instancji legło przekonanie, że mimo spełnienia przesłanek art. 7 dekretu ustanowienie prawa użytkowania wieczystego jest niemożliwe ponieważ zachodzą nieodwracalne skutki prawne w postaci oddania gruntu w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej. Zdaniem skarżącego, o tym czy wniosek może być negatywnie czy pozytywnie rozpatrzony decydują wyłącznie przesłanki zawarte w art. 7 ust.1 i ust.2, dotyczące dochowania terminu na złożenie wniosku i możliwości pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem tego gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego. Poza sporem pozostaje, że spełnione zostały obie przesłanki. Sąd jednocześnie podkreśla, że organy obu instancji wadliwie przywołały dla uzasadnienia odmowy ustanowienia prawa wieczystego użytkowania przedmiotowego gruntu instytucję nieodwracalnych skutków prawnych, która – co słusznie wskazuje skarżący, jest instytucją prawa procesowego przewidzianą w art. 156 § 2 k.p.a. i powiązaną ze stwierdzeniem nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej. Prawdą jest, że niniejsza sprawa nie dotyczy stwierdzenia nieważności, ale rozpatrzenia wniosku dekretowego i wydania decyzji pierwszo-instancyjnej, tym niemniej mimo tej wadliwości uzasadnienia, rozstrzygnięcia obu organów odpowiadają prawu.

Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ prawidłowo ustalił, że w aktualnym stanie prawnym przedmiotowy teren jest objęty ustaleniami planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z w/w planem przedmiotowy teren położony jest w obszarze oznaczonym symbolem [...]– z przeznaczeniem pod usługi handlu i biura. Obecnie przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, a jej użytkownikiem wieczystym jest firma "[...]" Sp. z o.o. następca prawny [...] Ośrodka [...], prawa jej ujawnione zostały w księdze wieczystej. Prawidłowe zatem są ustalenia organu, że pomimo spełnienia przez byłego właściciela przesłanek z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, nie ma możliwości uwzględnienia jego wniosku z uwagi na oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste innemu podmiotowi i ujawnienie praw nabywcy w księdze wieczystej opartych na umowie zawartej w formie aktu notarialnego.

Wskazać przy tym należy, że od czasu wejścia w życie dekretu warszawskiego minęło już ponad 60 lat. Obok regulacji dekretowych na przestrzeni lat uchwalane były inne uregulowania prawne, np. ustawowa regulacja instytucji użytkowania wieczystego zawarta w przepisach kodeksu cywilnego (art. 233 do 235),

a także przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Taki stan prawny powoduje w wielu przypadkach dotyczących gruntów objętych dekretem kolizję uprawnień różnych podmiotów do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do tego samego gruntu. Jeśli taki konflikt wystąpi na etapie rozpatrywania zgłoszonych roszczeń, to niewątpliwie należy bezwzględnie uznać pierwszeństwo byłego właściciela (lub jego następcy) do uzyskania prawa użytkowania wieczystego. Natomiast w sytuacji, w której na skutek szczególnej regulacji ustawowej i zdarzeń prawnych przed ostatecznym rozpatrzeniem wniosku dekretowego, skutecznie powstało do przedmiotowego gruntu prawo użytkowania wieczystego na rzecz innego podmiotu, wówczas sytuacja roszczeń byłego właściciela staje się bardziej skomplikowana. Taki przypadek to istnienia umowy o nabyciu prawa użytkowania wieczystego występuje w przedmiotowej sprawie.

Sytuacja taka wymaga uwzględnienia okoliczności, że właściciel nieruchomości, na której jest ustanowione prawo wieczystego użytkowania, nie może z uwagi na zakres uprawnień istniejącego użytkownika wieczystego, dysponować nią na rzecz innych podmiotów. Rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego, zgodnie z art. 240 Kodeksu cywilnego, jest sprawą cywilną i nie podlega rozstrzygnięciu przez organ administracji publicznej, a ponadto przesłanki rozwiązania umowy są ściśle określone w przepisach i tylko ich zaistnienie może skutkować rozwiązaniem umowy. Właściciel nie może więc skutecznie żądać rozwiązania umowy użytkowania wieczystego z innych przyczyn niż wyraźnie określone w przepisach prawa. Jeżeli zatem organ administracji publicznej, działając w zakresie swoich kompetencji, nie jest w stanie podjąć żadnych działań zmierzających do usunięcia istniejącej przeszkody (w postaci ustanowionego prawa użytkowania wieczystego na rzecz innego podmiotu) wówczas istniejące już prawo użytkowania wieczystego do gruntu, nawet w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu, stanowi przeszkodę prawną w pozytywnym rozpatrzeniu wniosku dekretowego. Decyzja bowiem ustanawiająca w takiej sytuacji prawo użytkowania wieczystego do gruntu, który jest już takim prawem obciążony, lecz na rzecz innego podmiotu, byłaby z mocy art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. już z chwilą jej wydania nieważna jako niewykonalna.

Podkreślić należy, nie ma prawnej możliwości wyizolowania przepisów dekretu z obowiązującego systemu prawa. Niewątpliwie w założeniach twórców tego aktu nie miał on obowiązywać przez ponad półwiecze. Jednak, skoro taka okazała się rzeczywistość, to należy przepisy dekretu rozpatrywać z uwzględnieniem jego miejsca w całym systemie prawa, którego akt ten jest częścią. Brak jest bowiem podstaw prawnych do całkowitego wyalienowania tej regulacji prawnej z systemu prawa. Wobec tego, że dekret, tak jak każda obowiązująca regulacja prawna, stanowi element systemu prawa obowiązującego w Polsce, to nie można jego przepisów analizować, rozumieć i stosować w oderwaniu od pozostałych norm tego systemu. Dlatego też niezasadne byłoby zdaniem Sądu stosowanie jedynie wykładni językowej dla interpretacji przepisu art. 7 dekretu. Skarżący powinien dostrzec konieczność zastosowania w niniejszej sprawie systemowej i jej podstawowej dyrektywy zakazującej wykładni prowadzącej do sprzeczności norm wewnątrz systemu prawa, w tym sprzeczności z art. 232 i następnych k.c.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy, Sąd wziął pod uwagę, że umowa cywilnoprawna o ustanowieniu wieczystego użytkowania przedmiotowego gruntu pozostaje w obrocie i wywołuje wszystkie skutki prawne z niej wynikające.

Artykuł 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w stosunku do dawnych właścicieli formułuje przesłanki, których spełnienie nakazuje gminie uwzględnić wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (złożenie w ustawowym terminie tzw. wniosku dekretowego, posiadanie gruntu oraz zgodność korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem według planu zabudowania). Jednakże nie oznacza to, że łączne spełnienie tych warunków umożliwia w każdym przypadku prawnie skuteczne ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Jak już wcześniej wskazano, wykładni art. 7 ust. 2 dekretu nie można dokonywać w oderwaniu od pozostałych norm prawnych składających się na obowiązujący system prawa, w tym również m.in. od ust. 3 tego artykułu. Zgodnie z art. 7 ust. 3 dekretu w razie uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gmina obowiązana jest określić warunki, pod którymi umowa może być zawarta. Dlatego też organ administracji publicznej rozstrzygający o zasadności wniosku dekretowego musi rozważyć, czy stan prawny gruntu oraz znajdującego się na nim budynku pozwała na wydanie decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego oraz umożliwia jej wykonanie, poprzez określenie warunków zawarcia umowy, o której mowa w art. 7 ust. 3 dekretu. Jak wyżej zaznaczono, decyzja trwale niewykonalna w dniu jej wydania obarczona byłaby wadą, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Organ administracji publicznej załatwiający sprawę objętą wnioskiem dekretowym nie może naruszyć uprawnień użytkownika wieczystego oraz istoty prawa użytkowania wieczystego, którego konstrukcja prawna uregulowana jest w przepisach art. 232-243 k.c. oraz przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zatem organy stosujące prawo są obowiązane do dokonywania wykładni tekstu prawnego w taki sposób i z takim skutkiem, aby przyjęty przez nie sposób rozumienia normy prawnej nie prowadził do sprzeczności systemowej. W tej sytuacji za pozbawiony racji należy uznać pogląd, że przeniesienie w formie czynności cywilnoprawnej prawa użytkowania wieczystego na uczestnika postępowania i wpisanie tego prawa do księgi wieczystej jest okolicznością nie mającą prawnej doniosłości, w rozumieniu art. 7 ust. 2 dekretu, przy rozpoznaniu wniosku poprzedniego właściciela. Podsumowując, stwierdzić należy, że oddanie gruntów, przejętych w trybie dekretu warszawskiego z 1945 r., w użytkowanie wieczyste w drodze umowy cywilnoprawnej innemu podmiotowi, dopóki umowa pozostaje w obrocie prawnym, uniemożliwia oddanie tego gruntu w użytkowanie wieczyste właścicielowi lub jego następcom prawnym na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. W sytuacji spełnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu, skuteczne prawnie rozdysponowanie nieruchomością na rzecz osób trzecich może być podstawą odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu warszawskiego.

Tym samym nie sposób więc podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy przepisów art. 7 ust. 2 dekretu. Stan faktyczny w sprawie został prawidłowo ustalony i przedstawiony w zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Organy nie kwestionowały, że spełnione zostały przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu. Jednakże na przeszkodzie realizacji uprawnienia dekretowego stanęło wcześniejsze ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz podmiotu trzeciego. Zważyć należy, że organy administracji orzekające w niniejszej sprawie nie mają instrumentów prawnych, aby zmienić zaistniałą sytuację.

Mając na uwadze wszystkie wyżej podniesione okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).