Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 680/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 § 2 pkt 5, art. 35 § 1-2, art. 59 § 1 pkt 3, art. 165 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 października 2022 r. nr 200000.71.2022.RED.ZT15-PRS w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organ) utrzymał w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (wierzyciel) z 26 sierpnia 2022 r., oddalające zarzut P. B. (zobowiązany) w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej w celu realizacji tytułów wykonawczych nr: [...], [...] wystawionych 25 lipca 2022 r.

W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że zobowiązany 11 sierpnia 2022 r. otrzymał tytuły wykonawcze z 25 lipca 2022 r. nr: [...], [...]. Następnie 18 sierpnia 2022 r. (data nadania w krajowej placówce operatora wyznaczonego) złożył zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych.

Zdaniem zobowiązanego, egzekwowany obowiązek wygasł przez zapłatę. Zobowiązany argumentował, że zgodnie z deklaracją za kwiecień 2022 r. należność wynosiła 4.897,41 zł. Natomiast 15 lipca 2022 r. zapłacił na rzecz wierzyciela 2.897,41 zł. Jedynie przez pomyłkę zaznaczył, że jest to część należności za maj 2022 r. Następnie 5 sierpnia 2022 r. zapłacił wierzycielowi 2.100 zł. W sumie, jak stwierdził zobowiązany, za kwiecień 2022 r. wierzyciel otrzymał 4.997,41 zł, czyli więcej niż dochodzona egzekucyjnie należność.

Odnosząc się do zarzutu zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej, organ w pierwszej kolejności zaznaczył, że zgodnie z art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2022.479 ze zm. - u.p.e.a.) sporne postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone postanowieniem z 23 sierpnia 2022 r. do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zarzutu zobowiązanego.

Następnie organ motywował, że zarzut zobowiązanego nawiązuje do przesłanki wymienionej w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.

Organ zwrócił uwagę, że na mocy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2022.1771 - rozporządzenie z 21 września 2017 r.) płatnik opłaca składki jednym przelewem. Każda wpłata dzielona jest proporcjonalnie na wszystkie rodzaje opłacanych składek na podstawie ich udziału w ostatniej deklaracji rozliczeniowej. Podzieloną wpłatę rozlicza się na najstarsze zaległości, a następnie na składki bieżące. Wszystkie wpłaty dokonywane od stycznia 2018 r. rozliczane są w ten sposób. Wskazówki płatnika w tym zakresie nie mają prawnego znaczenia.

Wpłata dokonana 15 lipca 2022 r. w wysokości 2.897,41 zł podlegała rozliczeniu na najstarsze zaległości, a konkretnie na:

- Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za luty 2022 r. - 135,09 zł,

- ubezpieczenia społeczne za marzec 2022 r. - 1.154,82 zł,

- odsetki - 38 zł,

- ubezpieczenie zdrowotne za kwiecień 2022 r. - 117,08 zł (uprzednio część tej składki pokryta została wpłatą z 6 lipca 2022 r. w wysokości 1.287,37 zł),

- ubezpieczenia społeczne za kwiecień 2022 r. - 734,92 zł (pozostało do zapłaty 2.600 zł),

- koszty upomnienia "na ubezpieczenia społeczne" za kwiecień 2022 r. - 16 zł,

- ubezpieczenie zdrowotne za maj 2022 r. - 701,50 zł.

W następstwie, zdaniem organu, w dacie wystawienia tytułów wykonawczych nr: [...], [...] (25 lipca 2022 r.), jak i w dacie wszczęcia egzekucji (26 lipca 2022 r.) istniało zadłużenie objęte tymi tytułami wykonawczymi. Dotyczyło ono:

- składki na ubezpieczenia społeczne za kwiecień 2022 r. - 2.600 zł;

- składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za kwiecień 2022 r. - 158,04 zł.

W dalszej kolejności organ tłumaczył, że 2.100 zł zobowiązany wpłacił 8 sierpnia 2022 r., a więc już po wszczęciu egzekucji. Kwota ta została zaliczona na zaległości za okresy składkowe od lutego 2022 r. do maja 2022 r. W wyniku tej wpłaty dochodzona egzekucyjnie składka na ubezpieczenia społeczne za kwiecień 2022 r. zmniejszyła się o 1.138,50 zł, a odsetki o 38 zł.

W związku z tym do zapłaty pozostały:

- składka na ubezpieczenia społeczne za kwiecień 2022 r. - 1.461,50 zł;

- składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za kwiecień 2022 r. - 158,04 zł.

W odniesieniu do rozliczenia wpłat z 15 lipca 2022 r., z 8 sierpnia 2022 r. oraz wpłat przekazanych na NRS od 5 stycznia 2022 r. do 26 sierpnia 2022 r. organ argumentował, że "(...) Sposób rozliczenia wpłat jest zbieżny i uszczegółowiony w załączonym zestawieniu tabelarycznym. Przedmiotowe rozliczenie wnikliwie obrazuje sposób pokrycia dokonywanych w tym okresie wpłat i potwierdza wykazaną w postanowieniu okoliczność, że argument o spłacie dochodzonych za 04.2022 r. należności przed wszczęciem egzekucji jest bez wątpienia bezzasadny. Dokument ten jest zgodny ze zidentyfikowanymi i rozliczonymi na Pana koncie wpłatami, jest generowany systemowo i nie wymaga podpisu, co też nie odbiera zaprezentowanemu w nim rozliczeniu waloru autentyczności i prawidłowości. (...) Zaznaczenia wymaga, iż znajomość i przestrzeganie określonych Rozporządzeniem zasad opłacania i rozliczania składek leży nie tylko po stronie Zakładu, ale tak samo wiąże płatników składek. Z uwagi na powyższe, rozliczając wpłatę płatnika Zakład nie jest związany oznaczeniem umieszczonym na potwierdzeniu wpłaty. Zakład nie jest również zobowiązany do kwestionowania tego oznaczenia i informowania płatnika o niemożności rozliczenia wpłaty zgodnie z dyspozycją umieszczoną na wpłacie, zobowiązany jest natomiast do jej rozliczania zgodnie z obowiązującymi przepisami. (...) Faktem jest, że w rozliczeniu wskazano należności z tytułu składki która objęta była umową ratalną z 08.12.2020 r. nr [...] - tj. składki na FPiFGŚP za 08.2020 r. Niemniej podkreślić należy, iż wskutek niewywiązania się przez Pana z postanowień umowy, uległa ona rozwiązaniu od 16.09.2021 r., o czym Zakład poinformował Pana pismem z 20.09.2021 r. doręczonym w trybie art. 44 kpa na adres wskazany w niniejszym wniosku. Należności za 08.2020 r. (m.in. składka za FPiFGŚP) stały się zatem natychmiast wymagalne, objęte więc postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z 06.12.2021 r. i sukcesywnie zaspokajane Pana wpłatami. Dokonana w dniu 05.01.2022 r. wpłata pokryła zatem pozostającą na dzień jej księgowania zaległość m.in. z tytułu różnicy składki na FPiFGŚP za 08.2020 r. w kwocie 62,11 zł oraz należne od tej składki koszty egzekucyjne w kwocie 0,38 zł. (...)"

W ocenie organu, wyrażane przez zobowiązanego niezadowolenie z faktu prowadzenia egzekucji i kwestionowanie sposobu rozliczania wpłat, wynikającego wprost z obowiązującego prawa, nie stanowi podstawy do uwzględnienia "niniejszego wniosku". "(...) Okolicznością taką nie jest również twierdzenie o potrąconej bez żadnego wyjaśnienia z Pana emerytury za 08.2022 r. kwocie ponad 3 000,00 zł. Zgodnie z aktami sprawy, z wypłaconej w tym miesiącu emerytury potrącono Panu 2 532,07 zł tytułem częściowej realizacji zajęć świadczenia objętego zawiadomieniami nr [...] i [...] - przyczyny dokonanego potrącenia. O przyjęciu wskazanych zawiadomień do realizacji począwszy od 08.2022 r. i podstawie prawnej dokonywania potrąceń ze świadczenia - tj. art. 139 ust. 1 pkt 5 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowiącym o potrącaniu kwot na zaspokojenie sum egzekwowanych tytułami wykonawczymi obejmującymi należności z tytułu składek, organ rentowy poinformował Pana pismem z 12.08.2022 r. Stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, potrącenia na pokrycie ww. należności mogą być dokonywane do wysokości 25 % świadczenia. W związku ze skierowanym do organu rentowego postanowieniem o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego wskutek złożonego zarzutu, w dniu 30.08.2022 r. zawiadomiono Pana, iż od 09.2022 r. potrącenia na poczet ww. zajęć nie będą dokonywane. (...)"

Na zakończenie organ odnotował, że wpłata egzekucyjna z 25 sierpnia 2022 r. w wysokości 2.532,07 zł oraz wpłata zobowiązanego z 4 października 2022 r. w kwocie 5.244,91 zł "(...) pozwoliłyby na całkowite pokrycie należności wskazanych w tytułach wykonawczych nr [...] i [...]. Jednakże w związku z zawieszonym postępowaniem egzekucyjnym i nieprawomocnym postanowieniem w sprawie zarzutu, wpłaty te oraz kolejne wpłaty jakich będzie Pan dokonywał nie mogą zostać rozliczone i przekazywane są do depozytu aż do prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie zarzutu. (...)"

Zobowiązany (skarżący) złożył skargę na powyższe postanowienie organu.

Zarzucił naruszenie "art. 33 § 2 ust 5" u.p.e.a. przez nieuwzględnienie faktu, że obowiązek zapłaty składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego, ubezpieczenia społecznego i FŚP za kwiecień 2022 r. wygasł w całości przez zapłatę, co powinno prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W rezultacie skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem wierzyciela z 26 sierpnia 2022 r. oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W przekonaniu skarżącego, organ w sposób "bardzo zawiły, mało zrozumiały i odbiegający od rzeczywistego stanu faktycznego" odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Skarżący szczególnie podkreślił stwierdzenie organu, że dokonane wpłaty pozwoliłyby na całkowite pokrycie należności objętych wymienionymi tytułami wykonawczymi. Tym samym organ przyznał, że należność wygasła i nie istnieje. W tej sytuacji wierzyciel uzyskał pieniądze i "(...) zapewne z nich korzysta, ale powołuje się na bliżej nieznany, pozostający poza prawną kontrolą depozyt wewnątrz tej instytucji. (...)"

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrolowane postanowienie organu nie jest zgodne z prawem.

Stosownie do art. 119 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 ze zm. - P.p.s.a.) sąd był uprawniony do przeprowadzenia sądowej kontroli legalności w trybie uproszczonym, a więc bez obowiązku skierowania sprawy na rozprawę.

W ocenie sądu, skarżący trafnie zarzucił organowi, że nie wykazał istnienia i wysokości egzekwowanych należności w dacie wystawienia spornych tytułów wykonawczych.

Zasadniczo organ poprzestał na stwierdzeniu, że zestawienie tabelaryczne, obrazujące rozliczenie, jest prawidłowe i zgodne z systemem prowadzonym przez wierzyciela.

Rzecz jednak w tym, że organ nie wykazał, aby powoływane zestawienie tabelaryczne z 26 sierpnia 2022 r. było zgodne z prawdą obiektywną i prawem. Okoliczność, że określone dane figurują w systemie wierzyciela jeszcze nie oznacza, że wierzyciel prawidłowo ujął je w prowadzonym systemie i dokonał rozliczenia zgodnie z prawem.

W motywach kontrolowanego postanowienia organ całkowicie przemilczał:

- w jakiej wysokości składki obciążały skarżącego i na jakiej podstawie (deklaracja, decyzja);

- jak konkretnie przebiegał kwotowy mechanizm zaliczenia (rozliczenia) kolejnych wpłat i na jakiej konkretnej podstawie prawnej;

- za jaki konkretny okres i według jakiej konkretnej stopy procentowej wierzyciel naliczał odsetki;

- czy i w jaki sposób oraz na jakiej podstawie prawnej w rozliczeniu kolejnych wpłat ujęte były koszty upomnień i koszty egzekucyjne.

W tym stanie sprawy organ przedstawił tezę, według której należności objęte spornymi tytułami wykonawczymi istniały w dacie wystawienia tych tytułów, ale sformułowanej tezy nie uzasadnił na płaszczyźnie faktów i prawa z nawiązaniem do konkretnych dowodów i konkretnych uregulowań prawnych. Bez tych podstawowych ustaleń faktycznych i rozważań prawnych ze strony organu aktualnie nie sposób ocenić czy wielkości ujęte w systemie prowadzonym przez wierzyciela odpowiadają rzeczywistości i prawu. Innymi słowy, organ nie wykazał, aby system był prowadzony prawidłowo. Wydruk z systemu prowadzonego przez wierzyciela w żadnym razie nie może zastępować rzetelnych i wyczerpujących ustaleń faktycznych oraz adekwatnych rozważań prawnych ze strony organu w przypadku sporu ze skarżącym o istnienie i wysokość egzekwowanych kwot. Tego rodzaju wydruk nie zwalniał organu od ustawowego obowiązku rozpatrzenia istoty sprawy na gruncie faktów i prawa, a w następstwie od załatwienia jej zgodnie z prawdą obiektywną i obowiązującymi przepisami prawa.

Jak wynika z przedstawionych sądowi akt egzekucyjnych oraz z lektury kontrolowanego postanowienia organ nie dysponował i nie analizował żadnego materiału dowodowego w celu zweryfikowania zapisów ujętych w powoływanym systemie i w zestawieniu tabelarycznym. Tym samym nie sposób jednoznacznie i przede wszystkim trafnie stwierdzić czy i na ile dane w nich zawarte są zgodne z rzeczywistością i z przepisami prawa.

Błędnie również organ przyjął, że aż do prawomocnego rozpatrzenia zarzutu skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej wpłaty dokonane przez skarżącego pozostają w dyspozycji wierzyciela, ale nie kształtują sytuacji prawnej skarżącego jako zobowiązanego.

Po pierwsze - zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku z zarzutem w sprawie egzekucji administracyjnej trwa najdalej do czasu powiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).

Po drugie zaś - wierzyciel po otrzymaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może w uzasadnionych przypadkach wystąpić z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego w całości albo w części (art. 35 § 1a u.p.e.a.). Taka potrzeba niewątpliwie istnieje w tych okolicznościach, w których wierzyciel uzyskał dochodzone należności.

Zatem na etapie rozpatrywania zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej organ miał obowiązek rzetelnie i bezstronnie wyjaśnić czy i kiedy doszło do zrealizowania spornych tytułów wykonawczych.

Dowolnie organ powołał się na instytucję depozytu, skoro jednocześnie nie skonkretyzował, jakie kwoty, kiedy złożył do depozytu, na czym polega zastosowany depozyt i jaka jest jego podstawa prawna.

W związku z tymi istotnymi zaniechaniami organu należy wyjaśnić, że w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny może z urzędu lub na wniosek dokonać zabezpieczenia przez zastosowanie sposobu zabezpieczenia odpowiadającego środkowi egzekucyjnemu, do którego stosowania ten organ jest uprawniony. W pozostałych przypadkach zabezpieczenia dokonuje naczelnik urzędu skarbowego na wniosek organu egzekucyjnego na podstawie dalszego tytułu wykonawczego (art. 35 § 2 u.p.e.a.).

Pieniądze zajęte w celu zabezpieczenia wpłaca się na wydzielony oprocentowany rachunek bankowy organu egzekucyjnego z oprocentowaniem udzielonym przez bank dla wkładów wypłacanych na każde żądanie (art. 165 § 2 z zastrzeżeniem § 2a i § 3 u.p.e.a.).

Organ - ogólnie powołując się na depozyt - całkowicie przemilczał zagadnienie czy powyższe zasady zostały zastosowane bądź ewentualnie, z jakich przyczyn należało od nich odstąpić.

Organ pominął również, że wniesienie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej nie później niż w terminie 7 dni od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu (art. 35 § 1 u.p.e.a.). W tym stanie prawnym postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego ma wyłącznie charakter deklaratoryjny. Do zawieszenia dochodzi bowiem z mocy prawa w dacie określonej przez ustawodawcę.

Według przedstawionych sądowi akt egzekucyjnych, skarżący otrzymał odpisy wymienionych tytułów wykonawczych 11 sierpnia 2022 r. Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej złożył 18 sierpnia 2022 r. (data nadania w krajowej placówce operatora wyznaczonego). Organ egzekucyjny otrzymał zarzut 22 sierpnia 2022 r. i w tym dniu doszło do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Od tego dnia organ egzekucyjny był uprawniony jedynie do podejmowania czynności na zasadach zabezpieczenia (art. 35 § 2 u.p.e.a.).

W przypadku zajęcia świadczenia skarżącego z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej organ egzekucyjny miał obowiązek zawiadomić właściwy organ rentowy i zobowiązanego o przejściu na tryb zabezpieczenia (art. 164 § 4, art. 79 § 1, § 2, § 4 u.p.e.a.) w związku z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego z powodu złożenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z przedstawionych sądowi akt egzekucyjnych nie wynika, aby organ egzekucyjny takie czynności podjął i tym samym, aby zgodnie z prawem stosował instytucję depozytu (art. 165 § 2 u.p.e.a.).

W tym stanie sprawy organ miał obowiązek wnikliwie i wszechstronnie przeanalizować i w efekcie wykazać, na jakiej konkretnej podstawie prawnej dysponuje środkami skarżącego uzyskanymi po 22 sierpnia 2022 r. i czy te środki mogą stanowić przedmiot legalnej egzekucji.

Na zakończenie należy zatrzymać się na jeszcze jednej istotnej kwestii, skoro skarżący kwestionuje legalność wystawienia przymusowo realizowanych tytułów wykonawczych i w konsekwencji domaga się umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.).

W myśl art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Następnie zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3, § 4 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części między innymi w przypadku niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (pozostałe punkty art. 59 § 1 u.p.e.a. sąd pominął jako aktualnie pozbawione znaczenia dla wyniku sprawy).

Z przytoczonych wyżej unormowań u.p.e.a. - art. 29 § 1, art. 59 § 1 pkt 3, § 4 - jednoznacznie wynika, ze organ egzekucyjny ma ustawowy obowiązek z urzędu sukcesywnie czuwać nad legalnością toku postępowania egzekucyjnego i egzekucji. W związku z tym każdy kolejny przypadek stosowania przymusu egzekucyjnego w celu zaingerowania w majątek zobowiązanego wymaga od organu egzekucyjnego przeprowadzenia z urzędu rzetelnej i wszechstronnej analizy czy realizowany tytuł wykonawczy odpowiada prawu.

Wykonywanie przez organ egzekucyjny obowiązków nałożonych na niego mocą art. 29 § 1, art. 59 § 1 pkt 3, § 4 u.p.e.a. nie zależy od jakiejkolwiek inicjatywy zobowiązanego. Można powiedzieć, że brak inicjatywy ze strony zobowiązanego nie daje organowi egzekucyjnemu uprawnienia do stosowania przymusu egzekucyjnego wbrew prawu, w tym do prowadzenia egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych niezgodnych z prawem; nie zwalnia organu egzekucyjnego od wywiązywania się ze swoich ustawowych obowiązków.

Przyjęcie odmiennego zapatrywania pozostawałoby w sprzeczności ze standardami konstytucyjnymi. Stosownie do art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483 ze zm.) w demokratycznym państwie prawnym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

W świetle powyższego trzeba zwrócić uwagę na treść spornych tytułów wykonawczych nr: [...], [...] wystawionych 25 lipca 2022 r. w stosunku do skarżącego.

W wykonaniu ustawowej delegacji zawartej w art. 26 § 2 u.p.e.a Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej 12 stycznia 2021 r. wydał rozporządzenie w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U.2022.1856 - rozporządzenie z 12 stycznia 2021 r.).

W załączniku nr 1 do wspomnianego rozporządzenia z 12 stycznia 2021 r. ujęte zostały objaśnienia dotyczące sporządzania tytułu wykonawczego TW-1.

Takimi urzędowymi formularzami posłużył się wierzyciel przy wystawianiu wszystkich tytułów wykonawczych wymienionych przez organ w kontrolowanym postanowieniu.

W odniesieniu do części A tytułu wykonawczego stwierdzono w omawianych objaśnieniach, że jeżeli tytuł wykonawczy obejmuje należność pieniężną, za którą odpowiedzialni są małżonkowie solidarnie, po bloku A1 wierzyciel dodaje i wypełnia blok A2.

Żaden z analizowanych tytułów wykonawczych nie zawiera w części A bloku A2 koniecznego w przypadku skierowania egzekucji do majątku wspólnego strony zobowiązanej i jej małżonka.

Jednocześnie we wszystkich analizowanych tytułach wykonawczych wierzyciel w części D poz. 6 zaznaczył pkt 1, zgodnie z którym odpowiedzialność za należność pieniężną z odsetkami obejmuje również majątek wspólny zobowiązanego i jego małżonka.

Zatem tytuły wykonawcze, które organ egzekucyjny przymusowo realizuje, zawierają podstawową sprzeczność. Z jednej strony - brak w części A tytułów wykonawczych bloku A2 oznacza, że egzekucja nie może być kierowana do majątku wspólnego strony zobowiązanej i jej małżonka. Z drugiej zaś - z części D poz. 6 pkt 1 wprost wynika, że odpowiedzialność za należność pieniężną z odsetkami obejmuje również majątek wspólny strony zobowiązanej i małżonka, czyli organ egzekucyjny zamierza egzekwować należności objęte tytułami wykonawczymi z majątku wspólnego strony zobowiązanej z jej małżonkiem.

Ten aspekt sprawy organ całkowicie pominął. Nie rozważył jego znaczenia dla legalności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz egzekucji.

W podsumowaniu przedstawionych argumentów sąd ocenia, że stwierdzone kluczowe zaniechania organu naruszają art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2022.2000 ze zm.) w związku z art. 18 u.p.e.a. w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie na zasadność skierowania przymusu egzekucyjnego do majątku skarżącego.

W dalszym postępowaniu organ uwzględni stanowisko prawne sądu.

Przede wszystkim rzetelnie i wyczerpująco przeanalizuje przesłanki faktyczne i prawne wystawienia spornych tytułów wykonawczych, zakres wdrożonego przymusu egzekucyjnego, co znajdzie wyraz w uzasadnieniu przyszłego rozstrzygnięcia organu.

Jeśli natomiast skarżący wykonał swoje obowiązki wobec wierzyciela, organ ma obowiązek wyraźnie stwierdzić ten fakt w motywach podjętego rozstrzygnięcia.

Z powodów omówionych wyżej sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.