Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1394/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 58 par. 1 i par. 2 oraz art. 80, art. 59 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 li. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego S. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13 marca 2012r. nr [...] Prezydent Miasta ustalił na wniosek A. L. i M. L. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i naziemnymi miejscami postojowymi na działkach nr [...] i nr [...] obr. [...] wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...] wraz z budową wjazdu na działkach nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...] przy ul. W. w K..

W dniu 25 kwietnia 2012 r. (data wpływu do organu) S. K. i Z. K. zwrócili się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od opisanej powyżej decyzji. We wniosku wskazali, iż powyższą decyzję odebrał S. K., który jest osobą starszą, chorą i mającą problemy z pamięcią po przebytym udarze mózgu. W związku z tym przesyłka zawierająca decyzję została odnaleziona przypadkowo przez żonę Z. K. dopiero w dniu 24 kwietnia 2012 r. Z powodu choroby S. K. oraz niewiedzy Z. K. o istnieniu decyzji uzasadnionym jest, w ocenie wnioskodawców, przywrócenie lub "przedłużenie" terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

Na ww. postanowienie S. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Do skargi przedłożono zaświadczenie lekarskie z dnia 18 lipca 2012 r. w którym specjalista neurolog stwierdził, że skarżący po udarze mózgu w 2008 r. cierpi za zespół otępienny i zaburzenia pamięci oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 25 lipca 2012 r. w którym podano, że skarżący pozostaje, po udarze lewej półkuli mózgu, w stałym leczeniu neurologicznym.

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1285/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 czerwca 2012 r.

W wyroku tym Sąd stwierdził, że przedwczesne było przyjęcie przez Kolegium stanowiska, iż podnoszona we wniosku okoliczność, że S. K. ma problemy z pamięcią, nie może uzasadniać złożenia odwołania z uchybieniem terminu, skoro nie zostało uprawdopodobnione, że przyczyna ta trwała przez cały bieg terminu do złożenia odwołania. Sąd zwrócił uwagę, że fakt odczuwania przez skarżącego do chwili obecnej skutków udaru potwierdzony został zaświadczeniami lekarskimi dołączonymi do skargi. Nadto Sąd stwierdził, że zasadnym było w niniejszym przypadku dopuścić jako dowód wszystko to, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie było sprzeczne z prawem. W ocenie orzekającego wówczas Sądu organ mógł przesłuchać skarżącego, ewentualnie jego żonę, mógł odebrać od nich stosowne oświadczenia, mógł również wezwać skarżącego o przedłożenie dodatkowych zaświadczeń lekarskich. Czynności tych Kolegium zaniechało. Uchybienia te dały podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2013 r. znak: [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W podstawie prawnej powołano art. 58 i 59 k.p.a. w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267).

W uzasadnieniu organ wskazał na regulację art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyjaśniając, że zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1285/12 - pismem z dnia 28 czerwca 2013 r. Kolegium wezwało S. K. oraz Z. K. do siedziby organu celem złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących stanu zdrowia S. K. w czasie biegu terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 13 marca 2012 r.

W dalszej części omawianego postanowienia organ przypomniał, iż na wyznaczony termin do Kolegium stawiła się Z. K. osobiście. S. K. nie stawił się. Z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego z dnia 17 lipca 2013 r. wynika, że w związku z pogorszeniem stanu neurologicznego i psychicznego chory nie jest w stanie uczestniczyć w jakichkolwiek przesłuchaniach. Nadto stawił się L. S. – pełnomocnik S. K..

Następnie organ przytoczył fragment zeznań Z. K. która oświadczyła, że w dacie kiedy mąż odebrał decyzję to jest 22 marca 2012 r. była nieobecna, a w tym czasie mężem zajmowali się synowie i wnuk. Do domu wróciła 24 może 25 marca 2012 r. Decyzję odnalazła kiedy robiła porządki z gazetami, reklamami i broszurkami i natychmiast z mężem wnieśli od niej odwołanie. Z. K. oświadczyła, że ostatnio stan zdrowia męża się pogorszył. Mąż od przejścia udaru ma zaniki pamięci, które się pogłębiają. Zaniki pamięci mają charakter trwały. Mąż często nie pamięta zdarzeń z poprzedniego dnia, nie wie na przykład jaki jest dzień tygodnia.

Następnie organ wskazał, iż pismem z dnia 5 sierpnia 2013 r. Z. K. przedstawiła Kolegium zaświadczenie lekarskie dotyczące jej męża S. K., z dnia 31 lipca 2013 r., z którego wynika, że S. K. z uwagi na pogarszający się stan zdrowia nie jest w stanie uczestniczyć w jakichkolwiek przesłuchaniach, cierpi na zaburzenia pamięci, koncentracji. Z zaświadczenia wynika również, że z powyższymi dolegliwościami zgłosił się do poradni po leczeniu szpitalnym i pozostaje w stałym leczeniu od 2009 r.

Z kolei pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r. pełnomocnik S. K. przedłożył dokumentację lekarską, uprawdopodabniającą niemożność złożenia przez S. K. odwołania. Dokumentami tymi są: zaświadczenie lekarskie z dnia 31 lipca 2013 r., z którego wynika, że S. K. z uwagi na pogarszający się stan zdrowia nie jest w stanie uczestniczyć w jakichkolwiek przesłuchaniach, cierpi na zaburzenia pamięci, koncentracji. Z zaświadczenia wynika również, że z powyższymi dolegliwościami zgłosił się do poradni po leczeniu szpitalnym, pozostaje w stałym leczeniu od 2009 r.; zaświadczenie lekarskie z dnia 25 lipca 2012 r., z którego wynika, że S. K. cierpi na zespół otępienny miażdżycowy i pozostaje w stałym leczeniu neurologicznym; zaświadczenie lekarskie z dnia 1 sierpnia 2012 r., z którego wynika, że stan zdrowia S. K. utrzymuje się w stanie po zawale lewej półkuli mózgu w 2008 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 18 lipca 212 r., z którego wynika, że stan zdrowia S. K. utrzymuje się w stanie po zawale lewej półkuli mózgu w 2008 r. i cierpi na zespół otępienny miażdżycowy i pozostaje w stałym leczeniu neurologicznym.

Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy Kolegium uznało, że przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu nie może zostać uwzględniony. Kolegium zaznaczyło, że opisana na wstępie decyzja została prawidłowo doręczona wnioskodawcy w sposób przewidziany w art. 39 k.p.a., czyli za pokwitowaniem w dniu 22 marca 2012 r., natomiast odwołanie od tej decyzji, opatrzone datą: "25.04.2012r.", zostało złożone w dniu następnym, czyli 26 kwietnia 2012 r. W związku z tym odwołanie zostało złożone po upływie (z jedenastodniowym opóźnieniem) terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., ponieważ ten środek zaskarżenia mógł być złożony najpóźniej w dniu 5 kwietnia 2012 r. (czwartek).

SKO w [...] zaznaczyło, iż w przedmiotowej sprawie wnioskodawca złożył co prawda prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta z dnia 13 marca 2012 r., dopełniając jednocześnie czynności, dla której termin był określony, czyli składając odwołanie, jednakże podana przyczyna uchybienia terminu, w ocenie tego organu, nie może zostać uznana za prawdopodobną.

Zdaniem Kolegium powołanie się bowiem na fakt choroby wnioskodawcy, znajduje co prawda potwierdzenie w zapisach karty informacyjnej z leczenia szpitalnego, jednakże z dokumentacji wynika, że S. K. przebywał na Oddziale Neurologicznym Szpitala Specjalistycznego [...] w K. w dniach od 28 listopada 2008 r. do 8 grudnia 2008 r., a zatem ponad trzy lata przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie i czasu, w którym możliwe było jego zaskarżenie. Ponadto z zeznań żony wnioskodawcy – Z. K. oraz z przedstawionych na przesłuchaniu i dosłanych w późniejszym terminie zaświadczeń lekarskich nie wynika w sposób jednoznaczny i niepozostawiający wątpliwości, że stan zdrowia S. K. w czasie biegu terminu do złożenia odwołania nie pozwalał na dokonywanie jakichkolwiek czynności, w tym złożenie odwołania w terminie.

Kolegium wskazało, że z jednej strony w zaświadczeniach lekarskich stwierdza się pogorszenie stanu zdrowia S. K. objawiające się zanikami pamięci, zaburzeniami koncentracji. Z drugiej strony, jak wynika to z akt sprawy S. K. w dalszym ciągu, mimo posiadanych schorzeń, odbiera osobiście korespondencję kierowaną do żony oraz sąsiadki sygnując to własnoręcznym podpisem. Kolegium zwróciło uwagę, że skoro zatem stan zdrowia S. K. nie pozwala mu na dokonywanie czynności związanych z odwołaniem od decyzji to tym bardziej nie byłby w stanie odbierać korespondencji kierowanej do jego żony oraz sąsiadów. W tym stanie rzeczy podnoszona we wniosku o przywrócenie terminu okoliczność, że S. K. ma problemy z pamięcią, nie może uzasadniać złożenia odwołania z uchybieniem terminu, skoro nie zostało uprawdopodobnione, iż przyczyna ta trwała przez cały bieg terminu do złożenia odwołania, czyli 14 dni od dnia doręczenia decyzji, która także została odebrana osobiście przez wnioskodawcę.

Kolegium uznało, że skoro domownicy zamieszkujący razem z S. K. nie zgłosili w Urzędzie Pocztowym, iż wszelką korespondencję kierowaną do S. K. należy doręczać innym osobom (z uwagi na jego stan zdrowia - zaniki pamięci) to stosownym było uznanie, że stan zdrowia S. K., mimo przebytego udaru, pozwala na dokonywanie takich czynności jak odbiór korespondencji, złożenie podpisu, a w konsekwencji skuteczne odwołanie się od decyzji.

Kolegium zwróciło uwagę na stanowisko prezentowane w tym zakresie przez orzecznictwo sądów administracyjnych zgodnie z którym choroba strony mogłaby być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdyby posiadała charakter nagły, nie pozwalający jednocześnie na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Lu 206/10, Lex nr 674283).

Mając na uwadze powyższe Kolegium ponownie przyjęło, iż nie zostały spełnione warunki pozwalające uznać prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 13 marca 2012 r., za uzasadnioną, wobec czego ponownie orzekło o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł S. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego L. S..

W wywiedzionej skardze skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –zwanej dalej p.p.s.a.- w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez organ administracji publicznej do wiążących wskazań Sądu co do dalszego postępowania, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań skarżącego S. K. oraz nieodebrania od niego stosownego oświadczenia; naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 13 marca 2012 r., o ustaleniu warunków zabudowy; naruszenie art. 58 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzywrócenie terminu do wniesienia odwołania, pomimo tego, że skarżący wykazał, iż z powodu choroby związanej z zanikiem pamięci nie złożył odwołania w przepisanym czternastodniowym terminie; naruszenie art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie.

W uzasadnieniu omawianej skargi skarżący podniósł m.in., że Sąd w wyroku z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1285/12 wyraźnie wskazał, że należy przesłuchać skarżącego lub odebrać od niego stosowne oświadczenie. Czynności tych organ zaniechał, co prowadzi do stwierdzenia, że organ ustalił stan faktyczny bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny. Ponadto w zaskarżonym postanowieniu organ ponownie wskazał, iż odebranie przesyłki listowej zawierającej decyzję Prezydenta Miasta zostało dokonane przez S. K. w dniu 22 marca 2012 r., a odwołanie od decyzji opatrzone datą 25 kwietnia 2012 r., "zostało złożone w dniu następnym czyli 26.04.2012 r." W związku z tym, odwołanie zostało złożone po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. z jedenastodniowym opóźnieniem. Ustalone w ten sposób terminy odebrania przesyłki oraz wniesienia odwołania przez stronę są niespójne i niezgodne z rzeczywistością. Nie można bowiem zgodzić się z zarzutem, że skoro termin do złożenia odwołania mijał 5 kwietnia 2012 r., to odwołanie wniesione 26 kwietnia 2012 r. zostało złożone z jedenastodniowym opóźnieniem.

Dalej w skardze podniesiono, że przyczyną uchybienia terminu była choroba skarżącego po przebytym udarze mózgu, objawiająca się zanikiem pamięci. Do wniosku została dołączona karta informacyjna leczenia szpitalnego z Oddziału Neurologicznego Szpitala Specjalistycznego [...] w K., potwierdzająca przebyty przez skarżącego zawał lewej półkuli mózgu pod koniec 2008 r. Od tego momentu ze skarżącym jest utrudniony kontakt. Choroba powoduje u niego zaniki pamięci i zaburzenia racjonalnego myślenia, co sprawia że jest osobą nieodpowiedzialną na którą nie zawsze można polegać.

Fakt, iż skarżący pozostaje w ciągłym leczeniu, potwierdzają dołączone do akt sprawy zaświadczenia lekarskie z 18 lipca 2012 r. oraz 25 lipca 2012 r., 31 lipca 2013 r., 1 sierpnia 2013 r. oraz dołączone do skargi z dnia 18 września 2013 r. wraz z historią choroby z Poradni Neurologicznej Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...], w którym stwierdza się u niego zespół otępienny miażdżycowy (zaburzenia pamięci) będące następstwem przebytego udaru mózgu. Zaświadczenia potwierdzają, że skutki przebytego udaru z 2008 r. są trwałe i mają negatywny wpływ na kolejne lata jego życia oraz, że występowały również w marcu i kwietniu 2012 r. Jeżeli zatem Skarżący cierpi na chorobę, której skutkiem są zaniki pamięci to niewątpliwie nie można mu przypisać winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia odwołania.

W skardze nadmieniono, iż pomimo osobistego odebrania przez skarżącego listu poleconego, nie mógł on sobie zdać sprawy ze znaczenia odebranego listu i konieczności wniesienia odwołania w wyznaczonym terminie. Konsekwencją tego był brak świadomości o upływającym terminie do wniesienia odwołania od wydanej decyzji. Zapoznanie się z treścią przesyłki przez S. K. było możliwe dopiero po powrocie żony, która zauważyła korespondencję i podjęła starania w celu niezwłocznego wniesienia środka odwoławczego do odpowiedniego organu.

Dopiero zatem po powrocie żony w dniu 24 kwietnia 2012 r. skarżący uzyskał wiadomości o treści odebranej korespondencji i możliwości wniesienia odwołania. Od tej daty należy liczyć termin siedmiu dni, w którym powinien zostać złożony wniosek o przywrócenie terminu. Sam fakt odbierania listów poleconych przez skarżącego informujących o toczącym się postępowaniu, nie świadczy jeszcze o zapoznaniu się strony z korespondencją. W ocenie skarżącego organ błędnie również wiąże ze sobą możliwość odbierania przez S. K. korespondencji z możliwością pojęcia jej znaczenia i sprawnego zareagowania na upływ terminu do złożenia odwołania.

Zdaniem autora skargi z przedstawionych okoliczności wynika, że skarżący uchybił terminowi do złożenia zażalenia bez swojej winy, a ponadto zachował tygodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Ciągły charakter choroby skarżącego polegającej na utracie pamięci i potwierdzonej przez lekarzy neurologów, w sposób obiektywny uzasadnia przywrócenie terminu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a.- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 sierpnia 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Kwestia przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 omawianego przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

O przywrócenie terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie, stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a., organ właściwy do rozpatrzenia odwołania.

Zgodnie z powyższymi regulacjami o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej decyduje łączne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu (1); wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (2); jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (3); we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania (4).

W okolicznościach niniejszej sprawy podstawowe znaczenie dla rozpoznania i rozstrzygnięcia złożonego m.in. przez S. K. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ma przesłanka braku winy.

Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy podmiot ten działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1704/06; z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05). Podkreślić należy, że przy ocenie braku winy organ administracji musi przyjmować tzw. obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. winna odbywać się z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05).

Z. K. i S. K. we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podnieśli, że S. K. jest człowiekiem starszym, mającym kłopoty z pamięcią po przebytym udarze mózgu. Żona skarżącego podała, że w dniu doręczenia mężowi decyzji organu I instancji przebywała poza miejscem zamieszkania, a mąż zapomniał jej powiedzieć o przesyłce. Do wniosku została dołączona karta informacyjna leczenia szpitalnego Szpitala Specjalistycznego [...] w K. z której wynika, że S. K., urodzony w 1934 r., przebywał na oddziale neurologicznym tego szpitala w okresie od [...] listopada 2008 r. do [...] grudnia 2008 r., oraz że przeszedł zawał lewej półkuli mózgu, cierpi na zaniki korowo-podkorowe mózgu i móżdżku. Nadto w aktach sprawy znajdują się zaświadczenia lekarskie obrazujące stan zdrowia skarżącego i tak z zaświadczenia lekarskiego (wystawionego przez specjalistę neurologa) z dnia 18 lipca 2012 r., wynika, że skarżący po udarze mózgu jaki przeszedł w 2008 r. cierpi na zespól otępienny i zaburzenia pamięci. W zaświadczeniu lekarskim z dnia 25 lipca 2012 r. podano natomiast, że skarżący, po udarze lewej półkuli mózgu, przebywa w stałym leczeniu neurologicznym.

Wskazać w tym miejscu należy, że w wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1285/12 uchylającym wcześniejszej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 czerwca 2012 r. znak: [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia dowołania, Sąd zauważył, iż udar mózgu często prowadzi do trwałych następstw, w związku z czym okoliczność, że przebyty został ponad 3 lata temu, sama z siebie nie może jeszcze uzasadniać odmowy przywrócenia terminu. W tej sytuacji Sąd uznał, że Kolegium w sposób niewystarczający wyjaśniło stan faktyczny sprawy. Sąd wskazał, że w szczególnej sytuacji zdrowotnej skarżącego, organ w celu wyjaśnienia sprawy, mógł przesłuchać skarżącego, ewentualnie jego żonę, mógł odebrać od nich stosowne oświadczenia, mógł również wezwać skarżącego o przedłożenie dodatkowych zaświadczeń lekarskich.

Z uwagi na powyższe wytyczne Sądu, Kolegium wezwało S. K. oraz jego żonę Z. K. do siedziby organu celem złożenia dodatkowych wyjaśnień. Z przedłożonych organowi przez żonę skarżącego zaświadczeń lekarskich wynika w sposób jednoznaczny, że skarżący ze względu na zły stan zdrowia nie jest w stanie uczestniczyć w przesłuchaniach. W zaświadczeniu lekarskim z dnia 17 lipca 2013 r. wystawionym przez specjalistę neurologa stwierdzono, że skarżący w związku z pogarszaniem się stanem neurologicznym i psychicznym, nie jest w stanie uczestniczyć w jakichkolwiek przesłuchaniach. Podobnie w zaświadczeniu z dnia 31 lipca 2013 r. stwierdzono, że w związku z pogarszaniem się stanu neurologicznego i psychicznego chory nie jest stanie uczestniczyć w jakichkolwiek przesłuchaniach. Ma zaburzenia pamięci i koncentracji. Pozostaje w stałym leczeniu od stycznia 2009 r.

W ocenie Sądu powoływanie się na zły stan zdrowia skarżącego zostało w przedmiotowej sprawie poparte odpowiednią dokumentacją medyczną i w sposób wystarczający uprawdopodabnia brak winy po jego stronie w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Podkreślić w tym miejscu należy, że konieczność uprawdopodobnienia braku winy nie oznacza udowodnienia lecz uwiarygodnienie stosowną argumentacją swojej staranności oraz faktu, że przeszkoda była od zainteresowanego niezależna i istniała cały czas aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, tylko wiarygodność co do twierdzenia o jakimś fakcie i w sytuacji kiedy przepisy prawa wymagają uprawdopodobnienia jakiegoś faktu zachowanie szczegółowych reguł dowodowych nie jest wymagane. Uprawdopodobnienie jest czynnością procesową stwarzającą w świadomości organu orzekającego jedynie mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05). Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych.

Błędne jest stanowisko SKO w [...], w którym ww. organ przyjmuje, iż skarżący nie uprawdopodobnił, iż skutki przebytego udaru mózgu na 3 lata przed doręczeniem decyzji Prezydenta Miasta z dnia 13 marca 2012 r. trwały przez cały bieg terminu w trakcie którego można było wnieść od tej decyzji odwołanie. W tym miejscu należy przypomnieć w ślad za wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt. II SA/Kr 1285/12, iż faktem powszechnie znanym jest, że udar mózgu często prowadzi do trwałych następstw. Z zeznań żony S. K. oraz z załączonej do akt sprawy dokumentacji lekarskiej jednoznacznie wynika, iż zaburzenia neurologiczne u skarżącego nie tylko nie ustępują, lecz wręcz przeciwnie jego stan pogarsza się. Dowodem tego stanu rzeczy była między innymi okoliczność, iż S. K. z uwagi na swój stan zdrowia trakcie postępowania administracyjnego nie mógł brać czynnego udziału w czynnościach procesowych, co uniemożliwiło organowi jego przesłuchanie. Przedmiotowe dowody wskazują jednoznacznie, iż od czasu udaru lewej półkuli mózgu skarżący cierpi na zespół otępienno-miażdżycowy, zaburzenia pamięci i koncentracji, z uwagi na które to schorzenia pozostaje od 2009r. w stałym leczeniu neurologicznym. Jak wynika z treści zeznań Z. K. jej mąż od czasu udaru ma zaniki pamięci, które się pogłębiają, a zaniki te mają charakter trwały.

W tych okolicznościach sprawy w ocenie Sądu należy uznać, iż, w toku postępowania S. K. zrealizował dyspozycję art.58 §1 k.p.a. uprawdopodobniając w sposób wystarczający, że uchybienie terminu do wniesienia przez niego przedmiotowego odwołania nastąpiło bez jego winy. Przeszkoda natomiast w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania w postaci stanu zdrowia S. K. miała od niego charakter niezależny i istniała przez cały czas, aż do złożenia przez niego wniosku o przywrócenie terminu.

Zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, Kolegium dokonało błędnej wykładni przepisu art. 58 § 1 k.p.a., oceniając przy tym w sposób dowolny i wybiórczy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy .Tymczasem zasady postępowania administracyjnego wymagają od organów administracji wszechstronnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy (art. 7, i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dopiero na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego dokonania jego swobodnej oceny. (art. 80 k.p.a.). Przedmiotowa swobodna ocena materiału dowodowego nie może jednak przyjąć – tak jak w tym przypadku- znamion dowolności .

Rozpoznając ponownie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ zobowiązany będzie uwzględnić, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a., stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku.

Mając zatem na uwadze wskazane okoliczności, ze względu na naruszenie przez organ przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 58 § 1, oraz 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów Sąd orzekł w pkt II wyroku na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.