Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2817/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 64, 140aa ust. 4, 140ab ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2016 r. sprawy ze skargi B.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako GITD) decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 260; dalej jako "udp."), art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej "Prd."), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r. o nałożeniu na B. M. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą [...] B. M. (dalej jako skarżąca), kary pieniężnej w wysokości 5.000 złotych za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii IV.

Wydaniu decyzji GITD towarzyszył następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu [...] marca 2015 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował K. B., który wykonywał przejazd z ładunkiem podzielnym w postaci 22 palet pustaków oraz jednej palety z klejem, na trasie [...] - [...] w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy, tj. B. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] B. M.. Jak wynika z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., podpisanego przez kierowcę, podczas ważenia zatrzymywał on pojazd każdą osią na wagach i wraz z kontrolującym odczytywał wyniki z wag. Kierowca nie wnioskował o przeprowadzenie ponownego pomiaru pojazdu.

Z protokołu przesłuchania kierowcy wynika między innymi, że w jest zatrudniony w firmie skarżącej. Polecenie przewozu dostał od spedycji, z którą skarżąca współpracuje, ilość towaru była ustalona przez spedytora. Kierowca dodał, że był obecny przy załadunku towaru i nie miał wpływu na rozmieszczenie towaru na naczepie. Wskazał, że miał jechać najkrótszą drogą krajową, jeśli inną drogą, to spedycja miała nie płacić za kilometry. Podał, że nie miał zezwolenia na drogę krajową nr [...] w miejscowości [...], lecz tylko zezwolenie kategorii I na dojazd do miejsc rozładunku i załadunku.

Zawiadomieniem z [...] marca 2015 r. powiadomiono skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego i wezwano do przedstawienia zaświadczenia z ewidencji działalności gospodarczej oraz zaświadczenia o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej (NIP).

Przy piśmie z [...] marca 2015 r. skarżąca przesłała żądane przez organ dokumenty. Stwierdziła, że brak połączenia ze sobą wag przenośnych w celu utworzenia jednej wagi do pomiarów nacisku osi, spowodował nieprawidłowość w zakresie przyjętych pomiarów. Dodała, że zakres pomiarowy użytych wag SAW 10C/II wynosi maksymalnie 10.000 kg, a w rozpatrywanej sprawie stwierdzono za pomocą tych wag wartości przekraczające ich możliwości techniczne. Skarżąca uznała, że zastosowana metoda pomiaru nacisku pojedynczej osi napędowej była niezgodna z przepisami prawa oraz warunkami określonymi w instrukcji obsługi wag. Wobec powyższego wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania jako bezprzedmiotowego, z uwagi na niewiarygodność dokonanych przez kontrolującego ustaleń.

Postanowieniem z dnia 30 marca 2015 r. organ postanowił włączyć do akt sprawy pismo przesłane przez [...] sp. z o.o., dotyczące prawidłowości procesu ważenia przy wykorzystaniu dwóch wag SAW 10C/II, konieczności połączenia wag za sobą przy pomocy 5-metrowego przewodu łączącego oraz potwierdzenie czy dopuszczalne jest odczytywanie wyników z poszczególnych wag.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako Inspektor Wojewódzki) decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych z tytułu naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Inspektor Wojewódzki wskazał między innymi, że kontrola ww. pojazdu wykazała przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 1,85 t. Jednocześnie wyjaśnił, że za przejazd pojazdem nienormatywnym przewożącym ładunek podzielny nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia (art. 140ab ust. 2 Prd.). Jak podał, mając na uwadze wynik ważenia oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, zasadnym stało się nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 5.000 złotych.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Inspektora Wojewódzki. Zarzuciła tej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym, tj. art. 140ab ust. 1 pkt 2, poprzez bezprawne zastosowanie sankcji w wysokości 5.000 złotych w odniesieniu do pojazdu nienormatywnego przewożącego ładunek podzielny, art. 140ab ust. 1 pkt 1 i 2 Prd., poprzez nieuwzględnienie okoliczności świadczących o dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przewozem oraz braku wpływu na powstanie naruszenia. Zrzuciła również naruszenie art. 75 Kpa., poprzez przyjęcie za dowód wyniku pomiaru dokonanego dwiema wagami nieautomatycznymi typu SAW 10C/II bez ich połączenia, w celu utworzenia wagi do pomiarów nacisków osi pojazdu, co jest sprzeczne z instrukcją obsługi wag oraz naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 Kpa., poprzez brak uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji w zakresie m.in. oceny materiału dowodowego i jego subsumpcji do konkretnej normy prawnej, tj. jedynie wskazanie zezwolenia kategorii IV, za brak którego została nałożona kara pieniężna w wysokości 5.000 złotych oraz oparcia rozstrzygnięcia o wadliwie zgormadzony materiał dowodowy.

GITD wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

GITD cytując powołane przepisy wskazał, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku kontroli pojazdów z dnia [...] października 2013 r., zatwierdzonego przez uprawnionego geodetę. Ważenie odbyło się za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych [...] i [...], które legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami zgodności wydanymi przez Okręgowy Urząd Miar w [...] w dniu [...] kwietnia 2014 r., na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG. GITD podał, że kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

GITD, mając na uwadze odnotowane w dniu kontroli naruszenia, stwierdził, że kontrolowany kierowca powinien był legitymować się zezwoleniem kategorii IV.

GITD nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 140aa ust. 4 Prd. GITD podał, że skarżący nie dostarczył takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację zawartą w powyższym przepisie.

GITD cytując przepis art. 140aa ust. 4 Prd., wskazał, że w niniejszej sprawie przewożono ładunek podzielny w postaci 22 palet z pustakami oraz jednej palety z klejami, które nie podlegają pod wyłączenie określone w art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prd., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Jak wskazał GITD, przepis art. 61 Prd. wyraźnie określa obowiązki w zakresie przewozu ładunku i jest on skierowany do nieograniczonego kręgu adresatów, stąd także podmioty wykonujące przejazdy mają obowiązek przestrzegania nakazów płynących z normy prawnej określonej tym przepisem. GITD stwierdził, że ww. przepis nie określa sposobów działania jakie powinny podejmować osoby odpowiedzialne za załadunek, lecz określa do jakiego załadunku nie można dopuścić.

Powyższe regulacje, w ocenie GITD, wyznaczają zbiór zakazów i nakazów, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby nie doszło do nienormatywności pojazdu. Niedostosowanie się do nich przesądza o braku należytej staranności, jak również o wpływie na powstałe naruszenie, bowiem świadczy o nieprzestrzeganiu zbioru zasad, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby do naruszenia nie doszło. Sposób doboru określonych środków (stworzenie własnych procedur załadunku, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną, a ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, jak wskazał GITD, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby, mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków, nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.

GITD podkreślił, że podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu, powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe.

Zdaniem GITD, skarżąca w toku postępowania ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Wyjaśnienia złożone przez skarżącą nie stanowią, w ocenie GITD, podstawy wyłączenia jej odpowiedzialności z tytułu stwierdzonego naruszenia, nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności. GITD podkreślił, że to podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport, jak i innych uczestników ruchu. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży w interesie podmiotu wykonującego przejazd. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem, jak podał GITD, charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.

GITD wyjaśnił, że o zaliczeniu drogi o określonym nacisku na osie rozstrzygają wyłącznie przepisy powoływanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i rozporządzeń wykonawczych, nie zaś znak drogowy. Znaki drogowe, na które powołuje się skarżąca mają charakter znaków informujących, a nie znaków zakazu lub nakazu. Istotny jest rodzaj dyrektywy płynącej ze znaku, a mianowicie można się nie stosować tylko do dyrektywy, której uczestnik ruchu jest obowiązany się podporządkować, a taką jest zakaz lub nakaz. Taki obowiązek nie powstaje w zakresie informacji, wynikającej ze znaku (vide: glosa do postanowienia SN z dnia 23 września 2009 r., I KZP 15/09 A.R. Stefański, Prok.i Pr. 2010/3/148). GITD podkreślił, że podstawą wymierzenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie pozostawało wykonywanie przejazdu drogowego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, a nie niezastosowanie się do znaku drogowego, który w tym zakresie nie kreuje obowiązku posiadania odpowiedniego zezwolenia.

Nadto GITD wskazał, że brak możliwości uzyskania zezwolenia w zakresie rodzaju przewożonego ładunku nie upoważnia do poruszania się takim pojazdem po drodze publicznej.

Zadaniem GITD, wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, były okolicznościami, na które skarżąca miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem.

Wobec powyższego GITD stwierdził, że Inspektor Wojewódzki dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych nałożył zgodnie z przepisami prawa. GITD zważył, że wysokość nakładanych na stronę kar pieniężnych za dane naruszenie, jest ściśle określona w treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 Prd., który stanowi, że karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5.000 złotych za brak zezwolenia kategorii lll-VI. Organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar pieniężnych. Taryfikator w sposób ścisły określa wysokość kary za dane naruszenie. W konsekwencji, jak podał GITD, stwierdzenie naruszenia przez inspektora transportu drogowego zawsze skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w odpowiedniej wysokości.

W skardze na powyższą decyzję GITD złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie tej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Skarżąca postawiła zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa, a mianowicie:

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa., poprzez brak poczynienia wyczerpujących ustaleń odnośnie wag użytych do pomiaru nacisku ponad 10 ton bez ich połączenia, w celu utworzenia wagi do pomiaru nacisku osi oraz brak uzasadnienia zajętego stanowiska w sposób odpowiadający normie art. 107 § 3 Kpa.;

- art. 140ab ust. 1 pkt 2 Prd., poprzez jego błędną wykładnię i bezprawne zastosowanie sankcji w wysokości 5.000 złotych w odniesieniu do pojazdu nienormatywnego przewożącego ładunek podzielny;

- art. 140aa ust. 4 pkt 1 i pkt 2 Prd., poprzez nieuwzględnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność strony za powstanie naruszenia;

- art. 9 oraz art. 10 § 1 Kpa., poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącej;

- art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez złamanie generalnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisów prawa określonych w ustawie - Prawo o ruchu drogowym i innych aktach prawnych, w zakresie pominięcia dowodów świadczących o braku podstaw do wydania skarżonej decyzji administracyjnej, a także błędne zastosowanie sankcji w odniesieniu do stwierdzonego stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła wyżej wymienione zarzuty, przytaczając na ich poparcie wyroki sądów administracyjnych.

W ocenie skarżącej kontrolujący nie uwzględnił w swojej analizie materiału dowodowego faktu, że przewożony ładunek był ładunkiem podzielnym - mięso mrożone (tak wskazano w skardze, z akt sprawy wynika, że były to pustaki i klej na paletach). W tej sytuacji, jak stwierdziła skarżąca, zasadnym wydawałoby się poddanie pod ocenę również kwestii posiadania zezwolenia kategorii I dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 tony, a wartość rzeczywista masy całkowitej nie przekraczała również dopuszczalnej dla danego rodzaju pojazdu (maksymalnie 40 ton).

Skarżąca odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego podała, że skoro ustawodawca nie przewidział zezwolenia, które przewoźnik mógłby uzyskać, to kierując się zasadą demokratycznego państwa prawnego, nie powinien być również karany za jego brak.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z [...] lutego 2016 r. skarżąca podtrzymała wnioski zgłoszone w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.")

Badając decyzję GITD według powyższych kryteriów uznać należy, że nie narusza ona prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych.

Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] marca 2015 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...], zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika [...] o nr. rej. [...] oraz trzyosiową naczepę marki [...] o nr. rej [...]. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu marki [...] o 1,85 t, gdyż w miejscowości [...] na drodze krajowej dopuszczalny jest nacisk pojedynczej osi napędowej do 8 t.

Jak wynika z protokołu kontroli kierowca nie wnioskował o ponowny pomiar ważenia. Kierowcy okazano świadectwo lokalizacji wag oraz protokół pochylenia terenu. Protokół został podpisany bez uwag.

Protokół kontroli jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołany organ stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (II GSK 378/09). Innymi słowy, prawidłowo sporządzony protokół obrazuje rzeczywisty stan faktyczny ustalony podczas czynności kontrolnych. W tym miejscu Sąd zauważa, że Skarżący nie przeciwstawił protokołowi kontroli żadnego skutecznego kontrdowodu.

Jak wynika z akt sprawy w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...].03.2015 r. kierowca został przesłuchany w charakterze świadka pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań, w których zeznał, iż nie żąda ponownego pomiaru pojazdów, nie ma zastrzeżeń do pracy inspektorów i do procedury ważenia pojazdu oraz wskazał, że ma jechać najkrótszą drogą krajową, bo inaczej spedycja nie zapłaci za przejechane kilometry. Zeznał także, że nie uczestniczył w załadunku towaru i nie miał wpływu na rozmieszczenie towaru w naczepie, ponieważ ,,inaczej się nie da". Ponadto, kierowca podpisał bez żadnych zastrzeżeń protokół z odczytania wyników z poszczególnych wag, na których zatrzymywał się pojazdem każdą osią i wraz z inspektorem odczytywał wyniki (dowód: protokół z odczytania wyników z wag, przymiaru wstęgowego i wysokościomierza w aktach sprawy oraz protokół z przesłuchania świadka z dnia [...].03.2015 r.).

Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 ust. 35 a ustawy- Prawo o ruchu drogowym. Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, 2 i 3 Prd. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 Prd.) Stosownie do art. 140ab ust. 2 Prd. W przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 Prd. Ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Z treści art. 140 ab ust. 2 Prd. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii I-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca przyjął bowiem, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

W odczuciu składu orzekającego, w niniejszej sprawie organy obu instancji w sposób prawidłowy nałożyły na skarżącą karę pieniężną w wysokości 5000 zł (art. 140 ab ust. 1 pkt 2 Prd). Kara ta została zdeterminowana przekroczeniem nacisku na pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego, gdzie w wyniku kontroli wykazano przekroczenie nacisku o wartość 1,85 t w stosunku do wartości dopuszczalnej na drodze wojewódzkiej nr [...] - 8 t.

Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wagi SAW 10 CJ II nadają się do wyznaczenia nacisku pojedynczej osi napędowej.

Jeżeli chodzi o zarzuty Skarżącego dotyczące użycia w czasie kontroli niewłaściwych wag, Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do zakwestionowania w niniejszej sprawie wyników ważenia należącego do skarżącego pojazdu nieautomatyczną wagą elektroniczną typu SAW 10 CJ II.

A zatem nieautomatyczne wagi elektroniczne typu SAW 10 CJ II mogły służyć do pomiaru nacisków osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu (DMC). Wagi wykorzystane w sprawie legitymowały się w dacie kontroli aktualnymi świadectwami legalizacji ponownej.

Jak wynika z treści dołączonego do instrukcji obsługi wag SAW 10 CJ II Świadectwa Homologacji nr [...] są one zgodne z wymaganiami dyrektywy nr 9/384/EWG (obecnie zastąpionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r.), wdrożonej do systemu prawa polskiego omawianym rozporządzeniem Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r.

Przepisy dopuszczają wagi o klasie dokładności IIII do ważeń wykorzystywanych dla ustalenia masy do obliczania kary (art. 1 ust. 2 lit. a pkt 2 w zw. z załącznikiem I "wymogi metrologiczne" lp. 2.1). Podobnie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. stanowi, że przepisy tego rozporządzenia stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania m.in. kar lub podobnych typów opłat. Również obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r., której normy aktualnie stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych w art. 1 ust. 2 lit. a pkt (II) wyraźnie określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określenia m.in. masy do obliczania kary.

A zatem wagi o klasie dokładności IIII, czyli takie jak użyte przez organ kontrolny, mogą służyć do ustalenia masy całkowitej pojazdu (DMC). Zgodnie natomiast z dokumentem homologacji tych wag (załączonym do ich instrukcji obsługi), można było dokonać także pomiarów nacisków osi, w tym osi wielokrotnych, na drogę.

Natomiast odnośnie kwestii wartości obciążenia maksymalnego wag typu SAW 10C II wynoszącego 10 000 kg, zawartego w każdym ze świadectw legalizacji wag użytych do kontroli, to warto zwrócić uwagę, iż ważenie wagami przenośnymi odbywa się zawsze na dwóch wagach przenośnych (każda waga pod jedno koło na oś pojazdu), a zatem maksymalne obciążenie wagi na jedno koło wynosi 10 000 kg, a na oś 20 000 kg. Ważenie pojazdu odbyło się dwoma wagami przenośnymi SAW 10C II o łącznym obciążeniu na oś pojazdu 20 000 kg. W związku z powyższym argumentację skarżącego i w tym zakresie należy uznać za chybioną.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że do wyznaczenia nacisku na osi można użyć wag połączonych. Z fizycznego punktu widzenia na wagach połączonych (zmostkowanych) i na wagach nie połączonych (przy wyznaczaniu nacisku pojedynczej osi napędowej) nacisk jest taki sam, a połączenie wag w żaden sposób nie wpływa na wynik pomiaru nacisku na pojedynczej osi napędowej oraz na fizyczną naturę pomiaru nacisku osi. Połączenie to, w ocenie składu orzekającego w sprawie umożliwia jedynie odczyt sumarycznego elektronicznego rezultatu pomiaru, który jest taki sam jak po zsumowaniu oddzielnie odczytywanych wyników z wag niepołączonych.

Instrukcja obsługi wag SAW 10C II wskazuje na możliwość dokonania kontroli nacisku osi w dwojaki sposób:

1. Za pomocą wag połączonych (zmostkowanych)

2. Za pomocą wag nie połączonych przy zachowaniu warunków określonych w instrukcji.

Ponieważ, jak wynika z treści protokołu kontroli i zeznań kierowcy, nie zgłosił on żadnych zastrzeżeń do sposobu ważenia, należy uznać, że wyznaczenie nacisku pojedynczej osi napędowej nastąpiło w sposób prawidłowy.

W art. 140aa ust. 4 pkt 1 i 2 Prd. ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym. Cytowany wyżej art. 140 aa ust. 4 pkt 1 tej ustawy przewiduje wprawdzie możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od wskazania, że dołożył on należytej staranności, to znaczy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Co istotne, ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidywane w przepisach prawa, do zwolnienia z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne (zob. w tej materii: wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/8; opubl.; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarżąca podnosiła jedynie naruszenie art. 75 K.p.a. poprzez nie połączenie wag podczas ważenia nacisku osi, a także to, że droga nr [...] w miejscowości N. nie była oznaczona znakiem informującym o ograniczeniu nacisku do 8 t.

Odnosząc się do powyższych twierdzeń, Sąd uznał, iż skarżąca nie wykazała okoliczności wynikających z hipotezy art. 140 aa ust. 4 Prd., uwalniających jej od odpowiedzialności. Wobec takiego stanowiska, zwrócić należy uwagę, że skarżąca jako profesjonalny podmiot przyjmując określony towar do przewozu zobowiązana jest pozyskać wiedzę odnośnie nie tylko jego ciężaru ale i właściwości, a także jego wpływu na obciążenie osi transportującego pojazdu. Bazą do przedmiotowych informacji winny być dokumenty dotyczące przewożonego towaru, jak i dokumenty dotyczące dopuszczalnej maksymalnej masy całkowitej. Ponadto, Sąd nadmienia że w wypadku przewozu towarów podzielnych skarżąca mogła go podzielić na mniejsze partie.

W ocenie Sądu, w zaistniałych okolicznościach sprawy nie można uznać, że skarżąca uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie wymagać przy organizacji przewozów, tak aby uniknąć naruszenia prawa. Przyjęcie do przewozu bez żadnych dodatkowych sprawdzeń ładunku, co do zasady naraża dokonującego takiego przewozu na obciążenie skutkami niewłaściwie dokonanego załadunku. Natomiast podjęcie ryzyka wynikającego z takiej sytuacji, jest decyzją biznesową, którą podejmuje przedsiębiorca i której skutki winien brać pod uwagę.

Także w kontekście oceny zachowania należytej staranności skarżąca nie wykazała jakie konkretnie przedsięwzięła działania, aby zapobiec powstaniu naruszeń prawa w przedmiotowym zakresie. W szczególności nie przedstawiła dowodów wcześniejszego ważenia pojazdu wraz z ładunkami ani dokonania jego oględzin. Warto ponadto zaznaczyć, że skarżąca wyposażyła kierowcę w zezwolenie kategorii I pozwalające na dojazd do miejsca załadunku i rozładunku tak więc miała świadomość dotyczącą przepisów odnoszących się do nie normatywności pojazdów.

Jeżeli chodzi o oznaczenie drogi Sąd wskazuje, że powołane w skardze znaki drogowe odnoszą się do oznaczeń związanych z przejazdem po drodze płatnej.

Kwestia wykazu dróg krajowych oraz wojewódzkich z uwzględnieniem nacisku osi w naszym ustawodawstwie została uregulowana w sposób następujący.

Zgodnie z przepisem art. 41 ust.1 udp po drogach dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 115 t. z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 1 udp znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz 1061). Droga krajowa nr [...] na odcinku [...]/DROGA [...]/-[...]-T[...]-[...] /DROGA [...]/, została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Stosownie do ust. 3 art. 41 udp drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone w ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Skarżąca jako profesjonalny przedsiębiorca powinna znać te regulacje oraz się do nich stosować. Ponadto, Sąd nadmienia, że kwestia oznakowania drogi krajowej nie była kwestionowana przez kierowcę w czasie kontroli.

W niniejszej sprawie nie mógł mieć również zastosowania art. 140 aa ust. 4 pkt 2 Prd., gdyż skarżąca nie przewoziła towaru sypkiego, ani drewna.

Za niezasadne, w ocenie Sądu, należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego. W przeprowadzonym postępowaniu organ ustalił bowiem istotne okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzając postępowanie dowodowe w uzasadnieniu decyzji dał wyraz swemu stanowisku i ocenie materiału dowodowego czyniąc prawidłowe ustalenia faktyczne i wskazując dowody, na których się oparł.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia zatem wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Nie doszło również do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., bowiem decyzję podjęto na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu i miała zagwarantowane prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz prawo zgłaszania żądań na każdym etapie postępowania.

W ocenie Sądu organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki przemawiające za nałożeniem kary pieniężnej. Prawidłowa była również decyzja wydana przez organ odwoławczy który to organ ponownie rozstrzygał sprawę w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (vide: art. 15 k.p.a.).

W tym świetle, zarzuty podniesione w skardze, zarówno w zakresie prawa materialnego oraz procesowego uznać należało za nieuzasadnione.

Powyższe zapatrywania prowadzić musiały do uznania, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego są zgodne z prawem.

Na zakończenie, Sąd zauważa że skarga odnosi się do przewozu mięsa mrożonego, gdy tymczasem zgodnie z protokołem kontroli przewożony był klej (1 paleta) oraz 22 palety pustaków.

Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia z urzędu, że ww. rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 ww. ustawy, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.