Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 970/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 par. 1 art. 228 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. W dniu 5 grudnia 2013 r. w trybie zastępczym (na podstawie art. 150 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej przywoływana jako: "O.p.") doręczono P. L. (dalej przywoływany jako: "Skarżący") decyzję Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 listopada 2013 r., orzekającą o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, jako byłego członka zarządu "I." S. z o.o. w K., za jej zaległe zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług, odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego.

Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym środku odwoławczym, terminie i sposobie wniesienia odwołania. Ustawowy termin do złożenia odwołania upłynął z dniem 19 grudnia 2013 r.

2. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało złożone w Urzędzie Pocztowym w S. w dniu 11 kwietnia 2014 r. (odcisk stempla pocztowego na kopercie) a więc z uchybieniem czternastodniowego terminu do złożenia odwołania.

3. Postanowieniem z dnia 27 maja 2014r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

4. W dniu 10 czerwca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w S. wydał postanowienie nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez P. L. zam. w S., ul.[...] , od decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 listopada 2013 r. Jak wskazał Organ, w ustalonych okolicznościach faktycznych stwierdzić należy, że odwołanie wniesione zostało po upływie terminu określonego w art. 223 Ordynacji podatkowej, przewidzianego dla wnoszenia skutecznego środka odwoławczego.

5. Na powyższe postanowienie, Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, łącznie z poprzedzającą je decyzją Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 listopada 2013 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1). naruszenie art. 121 O.p. przez działanie Organu oraz Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. w sposób nie uwzględniający słusznych interesów Skarżącego, tj. w sposób nakierowany na bezprawną maksymalizację przychodów Skarbu Państwa,

2). naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 oraz z art. 191 O.p. przez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie będące wynikiem fragmentarycznego zebrania materiału dowodowego w sprawie, jego niewyczerpującej oceny oraz ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy, w oparciu o część materiału dowodowego czego bezpośrednim skutkiem było przyjęcie, iż Skarżącemu skutecznie doręczono decyzję Z. Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 listopada 2013 r.,

3). naruszenie art. 123 O.p. przez uniemożliwienie Skarżącemu czynnego udziału w toku postępowania w przedmiocie ustalenia jego solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania I. Sp. z o.o. z/s w K.,

4). naruszenie art. 145 w zw. z art. 148 w zw. z art. 150 oraz art. 120 O.p. przez błędne przyjęcie, iż doręczenie decyzji Z. Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 listopada 2013 r., mogło nastąpić w trybie tzw. doręczenia zastępczego,

5). naruszenie art. 228 § 3 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 przez bezpodstawne przyjęcie, że Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Z. Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 listopada 2013 r. po przepisanym terminie, czego bezpośrednim skutkiem było stwierdzenie przez Organ w formie postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.

W uzasadnieniu skargi, Skarżący powtórzył argumentację, że w toku prowadzonego postępowania podatkowego przez Naczelnika Z. Urzędu Skargowego w przedmiocie ustalenia jego solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania S. I., nie doręczano mu żadnych pism, ani tym bardziej decyzji wobec czego, Skarżący nie miał możliwości ani zapoznania się z wydaną decyzją ani uczestniczenia jako Strona w toku prowadzonego postępowania.

W ocenie Skarżącego, Organy zaniechały wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, co z kolei doprowadziło do przyjęcie niekorzystnego dla niego stanowiska tych organów.

Skarżący podniósł, że organy podatkowe w jego sprawie zaniechały czynności związanych z prawidłowym ustaleniem jego adresu zamieszkania.

W ocenie Skarżącego, termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S., nigdy nie rozpoczął biegu ze względu na brak jej prawidłowego doręczenia.

Organy skarbowe w danej sprawie ograniczyły się do sprawdzenia adresów w ewidencji podatników. Okolicznością potwierdzającą, że Organy skarbowe mogły ustalić adres do dokonania preferowanego przez ustawodawcę doręczenia bezpośredniego, jest w ocenie Skarżącego to, że na etapie postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., bez najmniejszych trudności ustalił jego miejsce zatrudnienia oraz zajął wynagrodzenie.

W ocenie Skarżącego, organy skarbowe na etapie złożenia odwołania od decyzji w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki I. Sp. z o.o. powinny wyjaśnić, czy okoliczności dotyczące możliwości zamieszkiwania przez Skarżącego pod adresem ul. [...] w S., rzeczywiście mają miejsce.

Zdaniem Skarżącego, działania i zaniechania Organów skarbowych doprowadziły do faktycznego wyłączenia możliwości uczestnictwa Skarżącego w postępowaniu w przedmiocie ustalenia jego solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe ww. Spółki.

Skarżący ponownie wskazał, iż pod adresem ul. [...] w S. jest wyłącznie zameldowany i nie można tego lokalu, określić mianem jego mieszkania ani w rozumieniu K.p.a. ani O.p. Jednocześnie wskazał, że adres zameldowania ujawniony w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych jest odmiennym pojęciem niż mieszkanie w rozumieniu K.p.a. i O.p.

Skarżący powołał się na orzecznictwo sądowe dotyczące doręczenia zastępczego na podstawie art. 150 O.p. oraz doręczeń dokonywanych na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie Skarżącego, kluczową okolicznością w danej sprawie jest to, że Organy podatkowe dysponowały informacją o miejscu gdzie Skarżący świadczy pracę i pomimo tego, wszelkie pisma wysyłały na adres, pod którym Skarżący faktycznie nie przebywał.

Skarżący wskazał, iż ze względu na niskie zarobki i trudną sytuację życiową nie posiada stałego miejsca zamieszkania. Dla celów postępowania wskazał, iż wszelką korespondencję w sprawie należy kierować na jego imię i nazwisko, na adres pracodawcy, tj. ul. [...] G. Podniósł, że dysponowanie przez Organy podatkowe danymi adresowymi zawartymi w prowadzonych przez nie ewidencjach, nie może prowadzić do faktycznego wyłączenia obowiązku Organów podatkowych do ustalenia rzeczywistego miejsca zamieszkania podatnika.

W ocenie Skarżącego, Organy skarbowe w sposób bezpodstawny zastosowały w niniejszej sprawie, instytucję doręczenia zastępczego w celu wprowadzenia do obrotu decyzji z dnia 13 listopada 2013 r. wydanej przez Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S.. Bezpośrednim skutkiem powyższego było przyjęcie, iż Skarżącemu doręczono skutecznie ww. decyzję, a co za tym idzie, że bieg terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji rozpoczął bieg.

Zdaniem Skarżącego, nie zaszły ustawowe przesłanki do wydania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i pozostawienia sprawy bez rozpoznania merytorycznego.

Skarżący podkreślił, że za doręczenie decyzji nie może być poczytywane przesłanie do jego dyspozycji jej kopii, co miało miejsce w 2014 r.

6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S., wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

7. Na wstępie rozważań należy zauważyć, że w niniejszej sprawie kontroli sądowej poddane zostało postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, które jako ostateczne, kończące postępowanie, podlega bezpośrednio zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Kompetencja sądu administracyjnego do kontroli tego rodzaju aktów wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej przywoływana jako: "P.p.s.a.", zgodnie z którym sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, w tym kończące postępowanie.

Zgodnie zaś z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

8. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiada ono wymogom prawa.

Zasadnicza kwestia sporna w świetle przedmiotu i treści zaskarżonego postanowienia, sprowadza się w niniejszej sprawie do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej w S. uznał, że wniesione przez Skarżącego odwołanie, od decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 listopada 2013 r. orzekającej o jego solidarnej odpowiedzialności, jako byłego członka zarządu "I." Spółki z o.o. w K. za jej zaległe zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług, nastąpiło z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania, czy też wymagany 14-dniowy termin liczony od dnia doręczenia decyzji został zachowany.

9. Analiza akt sprawy nie potwierdza zasadności zarzutów Skarżącego kwestionujących doręczenie decyzji. Doręczenia przesyłki dokonano skutecznie, bez naruszenia przepisów postępowania w zakresie doręczeń. Zgodnie z przepisami Rozdziału 5 Działu IV O.p., Organ podatkowy doręcza pisma m.in. za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (art. 144), na wskazane miejsce zamieszkania adresata (art. 148 § 1). W razie niemożności doręczenia pisma w w/w sposób, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, zawiadamiając dwukrotnie o tym fakcie adresata. Przy czym, powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej (art. 150).

Niewątpliwie organ podatkowy, aby dokonać doręczenia (czy w trybie art. 148, czy w trybie tzw. fikcji doręczenia) musi dysponować adresem podatnika. Z akt sprawy wynika, że Organ odwołał się do akt ewidencyjnych, w których jako miejsce zamieszkania Strona wskazała: S. ul. [...] i w ocenie Sądu nie istniały żadne podstawy, aby uznać te dane za wątpliwe.

10. W ocenie Sądu, Organ podatkowy prawidłowo przyjął, że w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia Skarżącemu, decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 listopada 2013 r.

Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji adresowanym do P. L. odznaczono, iż z powodu niemożności doręczenia, w sposób wskazany w punkcie 1, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP S. [..] w dniu 19 listopada 2013 r. Zawiadomieniu o pozostawieniu pisma w tym UP, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 27 listopada 2013 r. Przesyłkę zwrócono do nadawcy, gdyż adresat nie podjął awizowanej przesyłki - dnia 5 grudnia 2013 r. Okoliczności te potwierdził pracownik Urzędu Pocztowego, składając podpis oraz datę zwrotu przesyłki.

Korespondencja wysyłana na wskazany przez Skarżącego adres ( ZAP-3,NIP) wypełniała zatem wymogi art. 150 O.p., nie wracała z adnotacjami, które powinny były wzbudzić wątpliwości Organu.

11. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia pisma zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne.

W postępowaniu administracyjnym, prawne skutki są związane z doręczeniem pisma, natomiast nie jest istotne, z punktu widzenia poprawności czynności procesowych i biegu postępowania, czy adresat zapoznał się z treścią pisma (por. post. NSA z dnia 31 marca 2010 r. sygn. akt I FSK 1929/09 i powołane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego, m.in. post. SN z dnia 30 kwietnia 1998 r. sygn. III CZ 51/98, opubl. OSNC 1998; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 555/08, zbiór LEX nr 52569; wyrok WSA w W-wie z dnia 22 maja 2007 r. sygn. III SA/Wa 4015/06, zbiór LEX nr 345902).

12. W myśl art. 223 § 2 O.p., termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zatem termin do złożenia odwołania od decyzji z dnia 13 listopada 2013 r., upływał w dniu 19 grudnia 2013 r.

Odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zostało złożone w Urzędzie Pocztowym w dniu 11 kwietnia 2014 r. Z zestawienia dat doręczenia decyzji Skarżącemu oraz wniesienia przez niego odwołania jednoznacznie wynika, że doszło do uchybienia 14-dniowemu terminowi, o którym stanowi art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej.

13. Zaskarżone postanowienie jest również konsekwencją wcześniejszego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 27 maja 12 lutego 2014 roku, nr[...] , mocą którego Organ ten odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 listopada 2013 r., obszernie uzasadniając swoje stanowisko.

14. Sąd podziela stanowisko Organu, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania powoduje zamknięcie drogi do dalszego rozpatrywania sprawy. Jeżeli organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu, a wniosek ten zostanie uwzględniony. W niniejszej sprawie jednak Organ nie uwzględnił wniosku o przywrócenie terminu.

Treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p. została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania Organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy.

15. Za nieuzasadnione uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia art.121,art.122, art. 187, art. 191 O.p.. W zaskarżonym postanowieniu Organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrane w sprawie dowody ustalając stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpatrzenia tego środka odwoławczego.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Organ ustalił prawidłowo datę doręczenia decyzji stronie postępowania oraz datę wniesienia odwołania. Skoro zostało ono wniesione po terminie, przez co doszło do przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia środka odwoławczego, to obowiązkiem organu było wydanie postanowienia w trybie art. 228 § pkt 2 O.p. To, że Skarżący odmiennie ocenia materiał dowodowy nie znaczy, że ocena dowodów została dokonana przez organy podatkowe z przekroczeniem granic zasady swobodnej oceny dowodów. Wyrażona w art. 122 O.p., zasada prawdy obiektywnej oznacza dla organu obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym.

16. Nie trafiony jest również zarzut naruszenia art.123 § 1 O.p. Jak wynika z akt sprawy, Organ podatkowy I instancji przed wydaniem decyzji z dnia 13 listopada 2013 r. w przedmiocie ustalenia solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania S. z o.o. "I.", pismem z dnia 26 sierpnia 2013 r. zawiadomił Skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Skarżący z tej możliwości nie skorzystał.

17. Reasumując uznać należy, iż stanowisko Organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu było prawidłowe. Skoro odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi i termin ten przywrócony nie został, wydanie postanowienia w trybie art. 228 § 1 O.p. było więc nie tylko dopuszczalne ale i obligatoryjne.

18. W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.