Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 111/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne: Telekomunikacja
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 74a w zw. z art. 72 par. 1 pkt 1, art. 73 par. 1 pkt 1;
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 67, art. 60 pkt 7;
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
article: art. 210 ust. 5, art. 206 ust. 1;
journal: Dz.U. 2004 nr 171 poz 1800
law: Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne
article: art. 104.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi O.S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r., 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącej O.S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (zwany dalej Prezesem UKE, organem) decyzją z [...] listopada 2013 r., nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku T. SA z siedzibą w W. (obecnie O. SA z siedzibą w W.) (zwanej dalej stroną, skarżącą) utrzymał w mocy decyzję Prezesa UKE z [...] października 2012 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty powstałej w wyniku częściowego zwrotu nadpłaty określonej w decyzji Prezesa UKE z [...] sierpnia 2011 r., nr [...].

Ustalono, iż decyzją z [...] sierpnia 2007 r., nr [...] Prezes UKE nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 33 mln zł. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do S.(dalej S.). Wyrokiem z [...] czerwca 2009 r. sygn. akt XVII [...] w punkcie I. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż zamiast powołanego

w sentencji decyzji art. 29 ust. 1 pkt 6 ustawy z 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.; dalej Pt) wpisał art. 29 ust. 1 pkt 5 Pt, natomiast w punkcie II. oddalił odwołanie skarżącej.

Apelacje od powyższego wyroku wniosła skarżąca oraz organ. Wyrokiem

z 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w W.

w punkcie I. zmienił częściowo wyrok S. w ten sposób, że odwołanie w całości oddalił, zaś w punkcie II. oddalił apelację skarżącej w całości.

[...] kwietnia 2010 r. skarżąca wpłaciła na rachunek UKE kwotę 33 mln zł, wnosząc jednocześnie skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego

w W. z [...] kwietnia 2010 r.

Wyrokiem z 7 lipca 2011 r., sygn. akt: III SK 52/10 Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z [...] kwietnia 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem z [...] stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny w W. zmienił wyrok S. z [...]czerwca 2009 r., sygn. akt [...] w ten sposób, że uchylił decyzję Prezesa UKE z [...] sierpnia 2007 r. [...] sierpnia 2011 r. Prezes UKE wydał decyzję, w której określił nadpłatę w wysokości 33 mln zł z tytułu kary pieniężnej nałożonej na skarżącą decyzją z [...] sierpnia 2007 r., powstałą [...] kwietnia 2010 r.

W dniu [...] sierpnia 2011 r. Prezes UKE dokonał zwrotu na rzecz skarżącej nadpłaty w kwocie 33 mln zł z tytułu kary pieniężnej nałożonej na nią decyzją z [...] sierpnia 2007 r.

Pismem z [...] października 2011 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nadpłaty powstałej w wyniku częściowego braku zwrotu przez Prezesa UKE kwoty nadpłaty powstałej w związku z zapłatą przez stronę kary w wysokości 33 mln zł, która to kara bez oprocentowania została przez Prezesa UKE zwrócona stronie.

Skarżąca wniosła o wydanie decyzji potwierdzającej: powstanie oprocentowania nadpłaty w kwocie 33 mln zł za okres od dnia wpłaty przez skarżącą ww. kwoty na rachunek UKE do dnia jej zwrotu na rachunek spółki; fakt, że zwrócona przez Prezesa UKE kwota 33 mln zł z mocy prawa podlega proporcjonalnemu zaliczeniu na poczet kwoty nadpłaty oraz kwoty jej oprocentowania.

Ponadto skarżąca zwróciła się o zwrot pozostałej kwoty nadpłaty i jej oprocentowania na wskazany rachunek bankowy.

W piśmie z [...] stycznia 2012 r., skarżąca przedstawiła dodatkową argumentację w przedmiocie oprocentowania nadpłaty, powstałej w związku

z uiszczoną przez nią karą pieniężną, od dnia powstania tej nadpłaty. Ponadto poinformowała o praktyce zwrotu nadpłat powstałych w związku z uchylaniem kar pieniężnych nakładanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji

i Konsumentów (dalej Prezes UOKiK) wraz z oprocentowaniem. Dodatkowo poinformowała, że w jej ocenie z pisma Prezesa UKE z 29 sierpnia 2011 r. wynika, że wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nadpłaty może, w zakresie prawa materialnego, powodować pogorszenie sytuacji strony w stosunku do strony, która zwróciłaby się z wnioskiem inicjującym tożsame postępowanie. Pogorszenie to polegałoby na pozbawieniu strony, wobec której wszczęte zostało postępowanie

z urzędu, prawa do oprocentowania nadpłaty. Zadaniem skarżącej akceptacja takiego stanowiska prowadziłaby do niepewności prawnej naruszając zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa przewidzianą w art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej k.p.a.) oraz art. 121 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej jako Op).

Pismem z 20 stycznia 2012 r. Prezes UKE zwrócił się do skarżącej

o doprecyzowanie wniosku z [...] października 2011 r. i wyjaśnienie, czy wnosi

o stwierdzenie nadpłaty z tytułu oprocentowania nadpłaty w kwocie 33 mln zł, określonej w decyzji Prezesa UKE z [...] sierpnia 2011 r., a jeśli nie, to o wyjaśnienie,

z jakiego tytułu, jej zdaniem w sprawie powstała nadpłata, wskazanie wysokości tej nadpłaty oraz terminu, w którym ona powstała.

Pismem z [...] lutego 2012 r. skarżąca wyjaśniła, że domaga się stwierdzenia kwoty nadpłaty powstałej w wyniku częściowego zwrotu nadpłaty stwierdzonej

w decyzji Prezesa UKE z [...] sierpnia 2011 r. w wysokości 33 mln zł, z uwagi na oprocentowanie tej nadpłaty i zaliczenie zwróconej przez Prezesa UKE kwoty 33 mln zł proporcjonalnie na kwotę nadpłaty stwierdzonej w decyzji z [...] sierpnia 2011 r. oraz oprocentowanie tej nadpłaty w stosunku, w jakim w dniu zwrotu nadpłaty pozostawała kwota nadpłaty do kwoty jej oprocentowania.

Decyzją z [...] października 2012 r. Prezes UKE odmówił stwierdzenia nadpłaty powstałej w wyniku częściowego zwrotu nadpłaty określonej w decyzji Prezesa UKE z [...] sierpnia 2011 r. Uzasadniając odmowę stwierdzenia ww. nadpłaty Prezes UKE wskazał, iż nadpłaty podlegają oprocentowaniu jedynie w ściśle prawem określonych przypadkach, związanych z podważeniem decyzji organu podatkowego, przekroczeniem przez ten organ terminu zwrotu nadpłaty lub też orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Oprocentowanie nadpłaty jest uzależnione od sposobu powstania nadpłaty (jej stwierdzenia) oraz od realizacji przez organ podatkowy obowiązku zwrotu nadpłaty i naliczane jest jedynie w przypadkach wskazanych w przepisach prawa. Przypadki, w których przysługuje oprocentowanie nadpłaty, zostały określone w art. 78 § 3 Op. Oprocentowanie z tytułu nadpłaty powstałej w związku z nienależnie uiszczoną karą pieniężną nałożoną przez Prezesa UKE, mogłoby przysługiwać wtedy, gdy spełnione zostałyby łącznie następujące przesłania: zostałby złożony wniosek o stwierdzenie nadpłaty, a następnie Prezes UKE nie wydał decyzji stwierdzającej nadpłatę w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku (chyba, że wnioskodawca przyczynił się do opóźnienia) lub nie dokonał zwrotu nadpłaty w terminie 30 dni od wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę. Prezes UKE wskazał, że postępowanie w sprawie określenia nadpłaty

w kwocie 33 mln zł, zakończone wydaniem przez Prezesa UKE decyzji z [...] sierpnia 2011 r., zostało wszczęte z urzędu, a nie na wniosek skarżącej. W świetle powyższego uznać należy, iż nie została spełniona pierwsza ze wskazanych powyżej przesłanek i tym samym w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 78 § 3 pkt 3 Op, odnoszący się do oprocentowania nadpłat.

Ponadto wskazał, że dokonał zwrotu nadpłaty 30 sierpnia 2011 r., a więc

w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji określającej nadpłatę. W świetle powyższego w niniejszej sprawie nie została spełnione również i druga ze wskazanych powyżej przesłanek dla powstania oprocentowania z tytułu nadpłaty powstałej w związku z uiszczoną karą pieniężną nałożoną przez Prezesa UKE. Wobec nie spełnienia powyższych przesłanek, nie można uznać, iż powstało oprocentowanie nadpłaty powstałej w związku z nienależnie uiszczoną karą pieniężną.

Wskazał, że do zwrotu nadpłaty z tytułu kary pieniężnej, określonej w decyzji w sprawie kary, co wynika z art. 60 pkt 7 w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) oraz art. 210 ust. 5 Pt, mają odpowiednie zastosowanie przepisy Rozdziału 9 działu III Ordynacji podatkowej. Dzień, od którego przysługuje oprocentowanie nadpłaty, określa art. 78 § 3 i 5 Op. Data ta związana jest z terminem zwrotu nadpłaty określonym w art. 77 § 1 Op i jest uzależniona od rodzaju okoliczności, wskutek których doszło do powstania nadpłaty.

Zdaniem organu powstanie nadpłaty z tytułu kary pieniężnej określonej

w decyzji Prezesa UKE z [...] sierpnia 2007 r. nie było związane z zaistnieniem któregokolwiek ze zdarzeń, o których mowa w art. 77 § 1 pkt 1 oraz pkt 4-7 Op.

W związku z powyższym do zwrotu nadpłaty w kwocie 33 mln zł wynikającej

z nałożonej na stronę kary zastosowanie mógł znaleźć tylko termin określony w art. 77 § 1 pkt 2 albo w art. 77 § 1 pkt 3 Op wskutek odpowiedniego zastosowania art. 78 § 3 pkt 3 albo art. 78 § 3 pkt 1 Op. Żaden z wymienionych powyżej przepisów prawa nie znalazł jednak zastosowania w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do argumentu skarżącej, iż wyrażony w art. 67 ustawy o finansach publicznych, nakaz odpowiedniego stosowania w przedmiotowej sprawie przepisów działu III Ordynacji podatkowej nie uprawniał Prezesa UKE do odpowiedniego zastosowania do zwrotu nadpłaty z tytułu kary pieniężnej określonej w decyzji w sprawie kary art. 78 § 3 pkt 3 lit. a i lit. b Op (odsyłającego do art. 77 § 1 pkt 2 i 6 Op).

W ocenie organu, uwzględnienie w niniejszej sprawie specyfiki prawa telekomunikacyjnego wymaga (ze względu na dyspozycję art. 206 ust. 2aa Pt) powiązania obowiązku zwrotu nadpłaty w kwocie 33 mln zł z tytułu uiszczonej przez skarżącą kary pieniężnej z wydaniem przez Sąd Najwyższy wyroku z 7 lipca 2011 r., sygn. akt: III SK 52/10. Fakt wydania tego orzeczenia przez Sąd Najwyższy doprowadził do sytuacji, w której uiszczona przez skarżącą [...] kwietnia 2010 r. kwota 33 mln zł, tytułem nałożonej na nią kary pieniężnej, przestała być wymagalna. Zatem orzeczenie sądu administracyjnego, o którym mowa w hipotezie art. 77 § 1 pkt 3 Op, w niniejszej sprawie mogłoby ewentualnie być utożsamione jedynie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 21 września 2010 r. Zgodnie z art. 77 § 1 pkt 3 Op, nadpłata podlega zwrotowi w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi podatkowemu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności uchylającego decyzję organu pierwszej instancji albo stwierdzającego jej nieważność.

Odnosząc się do treści art. 77 § 1 pkt 3 Op, Prezes UKE wskazał, iż w art. 77 § 1 pkt 3 Op mowa jest o orzeczeniu sądu administracyjnego, a nie o orzeczeniu Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy nie może być utożsamiany z sądem administracyjnym, o którym mowa w art. 77 § pkt 3 Op. Prezes UKE wskazał, że zauważyć też należy, że art. 77 § 1 pkt 3 Op wskazuje w sposób precyzyjny rodzaje orzeczeń sądu administracyjnego, z którymi związany jest określony w tym przepisie 14-dniowy termin zwrotu nadpłaty. Jak wynika z treści tego przepisu, jest to orzeczenie uchylające decyzję organu podatkowego pierwszej instancji albo stwierdzające jej nieważność. Jak podkreślił organ, Sąd Najwyższy wyrokiem

z 7 lipca 2011 r., sygn. akt III SK 52/10 uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego

w W. z [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...] i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. To orzeczenie, w ocenie organu, nie może zostać zakwalifikowane jako wyrok uchylający albo stwierdzający nieważność decyzji w sprawie kary tj. jako jeden z wyroków, o których mowa w art. 77 § 1 pkt 3 Op. Sąd Najwyższy, wydając przedmiotowy wyrok, nie mógł uchylić ani stwierdzić nieważności decyzji w sprawie kary, gdyż kompetencji takiej nie przyznają mu ani przepisy ustawy Prawo telekomunikacyjne, ani przepisy Kodeksu postepowania cywilnego lub Ordynacji podatkowej. Skoro zatem wyrok Sądu Najwyższego z 7 lipca 2011 r., sygn. akt III SK 52/10 odnosił się do wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...], to w żaden sposób nie może on być utożsamiany z orzeczeniem w przedmiocie uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji organu podatkowego pierwszej instancji.

Zaskarżoną decyzją Prezes UKE utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2012 r. przedstawiając dotychczasowe argumenty.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, wnosząc o jej uchylenie w całości a także uchylenie w całości decyzji z [...] października 2012 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 77 § 1 pkt 2 i 6, art. 78 § 3 pkt 3 lit. a i b Op, poprzez błędną ich wykładnię; art. 77 § 1 pkt 3, art. 78 § 3 pkt 1, art. 78a Op, poprzez błędną ich wykładnię oraz niezastosowanie

w niniejszej sprawie oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co skutkowało brakiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 8 k.p.a., poprzez przyjęcie praktyki odmiennej od powszechnie stosowanej przez inne organy administracji publicznej.

W uzasadnieniu skargi podkreśliła, iż zgodnie z art. 210 ust. 5 Pt kary pieniężne nakładane przez Prezesa UKE stanowią dochód budżetu państwa. Według art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych, dochody pobierane przez państwowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Łącznie oznacza to, że kary nakładane przez Prezesa UKE są środkami publicznymi będącymi niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym.

Ustawa o finansach publicznych nie reguluje wprost problematyki nadpłat związanych z należnościami wskazanymi w art. 60 pkt 7 tej ustawy. Art. 67 ustawy

o finansach publicznych przewiduje natomiast, że do spraw należności w nim wskazanych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. W ramach działu III Ordynacji podatkowej kwestia nadpłat została uregulowana w Rozdziale 9.

Art. 78 § 3 Op określa przypadki, kiedy przysługuje oprocentowanie nadpłaty oraz termin, od którego oprocentowanie jest naliczane. Początek biegu terminu, od którego naliczane jest oprocentowanie nadpłaty, wiąże się z okolicznościami, wskutek których doszło do oprocentowania nadpłaty. Pierwszym dniem terminu, od którego naliczane jest oprocentowanie, jest:

1. dzień powstania nadpłaty (art. 78 § 3 pkt 1 Op), gdy:

a. decyzja wymiarowa została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją o jej zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności albo

b. sąd administracyjny uchylił lub stwierdził nieważność decyzji organu podatkowego pierwszej instancji;

2. dzień wydania decyzji o zmianie lub chyleniu decyzji wymiarowej

w przypadku, gdy organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanek zmiany lub uchylenia tej decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w odpowiednim terminie po wydaniu wspomnianej decyzji

o zmianie lub uchyleniu decyzji wymiarowej (art. 78 § 3 pkt 2 Op);

3. dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowanym zeznaniem lub deklaracją (art. 78 § 3 pkt 3 Op).

Jak podkreśliła skarżąca, zdaniem Prezesa UKE, nie może znaleźć zastosowania art. 78 § 3 pkt 1 Op, ponieważ nie doszło do doręczenia Prezesowi UKE odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem prawomocności, uchylającego lub stwierdzającego nieważność decyzji nakładającej karę, czyli nie została spełniona przesłanka przewidziana w art. 77 § 1 pkt 3 Op. W ocenie Prezesa UKE wyrok SN z 21 września 2010 r. nie może zostać uznany za tożsamy

z wyrokiem sądu administracyjnego ze wskazanego przepisu, ponieważ SN nie jest sądem administracyjnym. Ponadto w art. 77 § 1 pkt 3 Op. mowa o wyrokach sądów administracyjnych: uchylających decyzje organu podatkowego pierwszej instancji albo stwierdzających nieważność takich decyzji, natomiast wyrok SN z dnia 21 września 2010 r. nie zawiera tego typu rozstrzygnięcia. Dodatkowo wyrok SN został wydany w ramach nadzwyczajnego środka zaskarżenia, a wyroki NSA są wydawane w ramach zwykłych środków zaskarżenia. Zdaniem Prezesa UKE, wyrok Sądu Apelacyjnego także nie jest tożsamy z wyrokiem sądu administracyjnego z art. 77 § 1 pkt 3 Op, ponieważ już wcześniej wydany wyrok SN z 21 września 2010 r. spowodował utratę wykonalności decyzji nakładającej karę, co zrodziło obowiązek zwrotu nadpłaty.

W ocenie Prezesa UKE, art. 78 § 3 pkt 3 Op również nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Litery a i b tego przepisu mówią o przypadkach zwrotu nadpłaty (w razie złożenia wniosku o jej stwierdzenie) po przekroczeniu odpowiedniego okresu, liczonego (i) od złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty (termin 2 miesięcy) lub (ii) od wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę

w postępowaniu wszczętym na wniosek (termin 30 dni). Prezes UKE twierdzi, że jako, iż decyzja określająca nadpłatę została wydana w postępowaniu wszczętym

z urzędu, eliminuje to zastosowanie liter a i b omawianego przepisu, który mówi

o przypadku decyzji wydanej w postępowaniu wszczętym na wniosek. Ponadto Prezes UKE podnosi, że wniosek skarżącej dotyczył stwierdzenia nadpłaty,

a wspomniana decyzja nadpłatę określa (a nie stwierdza).

Zdaniem skarżącej, wskutek dokonania powyżej wykładni przepisów, Prezes UKE w niniejszej sprawie nie zastosował art. 77 § 1 pkt 3, art. 78 § 3 pkt 1 oraz art. 78a Op, odmawiając stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty.

Skarżąca wnosiła o wydanie decyzji w szczególności na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 lit. c, art. 76 § 1, art. 78 § 3 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 pkt 3 w zw. z art. 73 § 1 pkt 1 oraz art. 78a i art. 77b § 1 pkt 1 Op. Wskazuje, że w skarżonej decyzji na wstępie wskazano, że została ona wydana m.in. na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 lit. c, art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 74a Op. Podnosi, że pomimo iż art. 77 i 78 Op nie zostały przywołane w podstawie prawnej skarżonej decyzji, to właśnie z nich (poprzez brak ich pozytywnego zastosowania) Prezes UKE wywiódł negatywne rozstrzygnięcie

w niniejszej sprawie, a zatem przepisy te, powinny być również traktowane jako formalna podstawa prawna rozstrzygnięcia.

Zdaniem skarżącej Prezes UKE wyszedł z błędnego założenia, że oprocentowanie nadpłaty zasadniczo nie przysługuje, a może przysługiwać tylko na zasadzie wyjątku. Wskazuje, że stoi to w sprzeczności ze stanowiskiem judykatury, zgodnie z którym dokonując wykładni art. 78 Op należy przyjąć, iż co do zasady każda nadpłata podlega oprocentowaniu, z wyłączeniem nadpłaty, o której mowa

w art. 76 § 2 Op (v. wyrok WSA w Łodzi z 10 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 1280/2010). Jej zdaniem odpowiednie stosowanie przepisów prawa nie jest czynnością o jednolitym charakterze i ze względu na rezultat tego zabiegu wyróżnia się następujące sytuacje: stosowanie pełne, gdy odpowiednie przepisy prawa są stosowane bez żadnych zmian, stosowanie ze zmianami oraz niestosowanie ze względu na bezprzedmiotowość lub całkowitą sprzeczność z przepisami, do których miałyby być stosowane odpowiednio (...) innymi słowy odpowiednie stosowanie przepisów prawa pozwala na stosowanie ich wprost, na dokonywanie modyfikacji stosownia do wymagań innego zakresu stosowania, jak również na odrzucenie tych przepisów jako nieprzystosowanych do nowego zakresu stosowania (v. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II GPS 6/2008).

W ocenie skarżącej, Prezes UKE dokonał błędnej wykładni art. 78 § 3 pkt 1 oraz art. 77 § 1 pkt 3 Op. Uznał, że do stanu faktycznego w niniejszej sprawie nie można odpowiednio zastosować powyższych przepisów w pełni ani w trybie modyfikacji. Brak możliwości zastosowania wskazanych przepisów wprost Prezes UKE wywodzi z faktu, że w sprawie nie zapadł żaden wyrok sądu administracyjnego kształtujący sytuację prawną decyzji nakładającej karę 33 mln zł. Z kolei brak możliwości zastosowania w trybie modyfikacji, Prezes UKE uzasadnia tym, że nie można wskazać konkretnego wyroku sądowego, który spowodował obowiązek zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem. Stanowisko to Prezes UKE wywodzi

z faktu, że w niniejszej sprawie decyzja nakładająca karę 33 mln zł przestała być wykonalna wskutek wyroku SN z 21 września 2010 r. (odpadła podstawa prawna świadczenia), natomiast prawomocnie uchylona została na mocy wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z [...] stycznia 2012 r..

Skarżąca neguje twierdzenie, jakoby w niniejszej sprawie nie można zastosować omawianych przepisów w trybie modyfikacji. W ocenie strony

w przedmiotowej sprawie możliwe i uzasadnione jest takie właśnie zastosowanie przepisów art. 78 § 3 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 pkt 3 Op. Jej zdaniem można precyzyjnie wskazać, który dokładnie wyrok sądowy spowodował obowiązek zwrotu nadpłaty. W niniejszej sprawie taki skutek wywołał wyrok Sądu Apelacyjnego

w W. z [...] stycznia 212 r. W szczególności zawierał on rozstrzygniecie

w przedmiocie uchylenia decyzji nakładającej karę 33 mln zł, a jego odpis został doręczony Prezesowi UKE, jako że wyrok ten był prawomocny z mocy prawa, nie zachodziła konieczność doręczania Prezesowi UKE odpisu tego wyroku ze stwierdzeniem prawomocności. Wyrok ten uchylał decyzję nakładającą karę 33 mln zł, eliminując ją z obrotu prawnego na podstawie identycznych przesłanek, jakie dają podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w trybie art. 156 k.p.a. lub art. 247 Op.

Zdaniem skarżącej, nawiązującej do odpowiedniego stosowania działu III Ordynacji podatkowej, wyrok Sądu Apelacyjnego w W. wypełnia przesłankę art. 78 § 3 pkt 1 Op jako odpowiednik wyroku sądu administracyjnego stwierdzającego nieważność decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Kara ta w wyniku wyroku sądu powszechnego (na gruncie niniejszej sprawy - odpowiednik sądu administracyjnego) została wyeliminowana z obrotu prawnego z mocą ex tunc (odpowiednik orzeczenia sądu administracyjnego stwierdzającego nieważność decyzji organu podatkowego).

Skarżąca uznaje, że nadpłata powstała w dniu zapłaty przez nią kwoty 33 mln zł - zgodnie z art. 73 § 1 pkt 1 Op (a więc z mocą wsteczną w stosunku do wyroku Sądu Apelacyjnego w W.) i od tej daty podlegała oprocentowaniu - zgodnie

z art. 78 § 3 pkt 1 Op. Ponadto kwota kar powinna być zwrócona w terminie 14 dni od doręczenia Prezesowi UKE drugiego wyroku Sądu Apelacyjnego w W. (odpowiednie stosowanie art. 77 § 1 pkt 3 Op) wraz z odsetkami za okres od dnia zapłat kary do dnia jej zwrotu (odpowiednie stosowanie art. 78 § 3 pkt 1 Op). Zarzucane naruszenie w ocenie strony miało wpływ na wynik sprawy. Wydane przez Prezesa UKE rozstrzygnięcie oznacza odmowę uznania, że nadpłata podlegała

z mocy prawa oprocentowaniu w okresie dysponowania środkami przez Skarb Państwa, czyli od daty zapłaty 33 mln zł kary przez stronę do daty zwrotu tej kwoty przez Prezesa UKE. Zdaniem strony, zastosowanie w niniejszej sprawie omawianych przepisów musiałoby doprowadzić do rozstrzygnięcia odwrotnego, czyli uznającego, że kwota 33 mln zł uiszczona przez stronę była z mocy prawa oprocentowana

w okresie dysponowania nią przez Skarb Państwa. To z kolei implikowałoby konieczność zastosowania art. 78a Op, nakazującego proporcjonalne zaliczenie dokonanego przez Prezesa UKE zwrotu 33 mln zł na kwotę nadpłaty oraz jej oprocentowania.

Zdaniem skarżącej błędy popełnione przez Prezesa UKE były wyłączną przesłanką uchylenia decyzji nakładającej karę 33 mln zł. Dodatkowo były to błędy

o wielkiej wadze, porównywalnymi przesłankami dającymi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zdaniem skarżącej w sprawie nie może mieć zastosowania art. 78 § 3 pkt 2 Op (ani w pełni, ani przy modyfikacji), dopuszczający wyjątek od zasady przewidzianej w art. 78 § 3 pkt 1 Op, zgodnie z którą oprocentowanie nalicza się od dnia powstania nadpłaty. Przepis art. 78 § 3 pkt 2 Op mówi bowiem wyraźnie o przypadku, gdy organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie. Jeżeli zatem organ podatkowy przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, wspomniany przepis § 3 pkt 2 nie znajduje zastosowania.

Skarżąca stwierdziła, że w orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjęto, że "(...) art. 78 3 pkt 1 Op nakazuje naliczanie odsetek od dnia powstania nadpłaty, jeżeli ta wiązała się z wadami decyzji podatkowej; innymi słowy była następstwem wykonania wadliwej decyzji podatkowej (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, OP. Komentarz, Wrocław 2009, s. 414 i n.). Chodzi więc o błędne nałożenie w drodze decyzji - na podatnika zobowiązań (następnie przez niego spłaconych wynikających z prawa podatkowego". (wyrok NSA z dnia 13.08.2009 r., sygn. akt 614/08).

Jej zdaniem o odsetkach jako formie rekompensaty można mówić

w odniesieniu do naliczanych od nadpłat powstałych w wyniku uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez organ podatkowy. Oprocentowanie naliczane jest wówczas od dnia powstania nadpłaty.

Skarżąca wskazała na klarowny podział na przypadki, (a) kiedy oprocentowanie przysługuje za okres od powstania nadpłaty oraz na sytuacje, (b) kiedy oprocentowanie przysługuje za okres od momentu przekroczenia przez organ terminu zwrotu nadpłaty, zatem jeżeli podatnik nie przyczynił się do powstania nadpłaty, oprocentowanie naliczane jest od dnia powstania nadpłaty, czyli

w niniejszej sprawie - od dnia zapłaty kary przez skarżącą. Dopiero w sytuacji przyczynienia się podatnika do powstania nadpłaty znaczenie dla naliczania oprocentowania ma fakt, czy organ zwrócił nadpłatę w przewidzianym terminie. Tymczasem w niniejszej sprawie nie można mówić o jakimkolwiek przyczynieniu się strony do powstania nadpłaty, a wszelkie przyczyny powstania nadpłaty leżą po stronie Prezesa UKE. W szczególności, to wadliwy tryb nałożenia kary przez Prezesa UKE spowodował powstanie nadpłaty.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i odwołał się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej także: p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozstrzygnięcia jest decyzja Prezes UKE, który po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku skarżącej utrzymał w mocy decyzję Prezesa UKE

z [...] października 2012 r. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty powstałej w wyniku częściowego zwrotu nadpłaty określonej w decyzji Prezesa UKE z [...] sierpnia 2011 r. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy skarżącej przysługuje oprocentowanie nadpłaty wynikającej z nałożonej na nią decyzją administracyjną kary pieniężnej w kwocie 33 mln zł., która to decyzja administracyjna w następstwie prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w W. została uchylona.

Prezes UKE wyraził pogląd, że w sprawie nałożonej na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 33 mln zł nie został wydany wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję organu lub stwierdzający jej nieważność, zatem nie wystąpiły przesłanki z art. 77 § 1 pkt 3 Op. w zw. z art. art. 78 § 3 pkt 1 Op. W konsekwencji, zdaniem organu, brak było uzasadnionych podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącej w sprawie zwrotu oprocentowania nadpłaty od nienależnie nałożonej i pobranej kary pieniężnej w kwocie 33 mln zł.

Przeciwnego zdania jest skarżąca, która uważa, że oprocentowanie takie przysługuje jej z mocy art. 77 Op. stosowanego odpowiednio. Art. 77 § 1 pkt 3 Op. powinien być odpowiednio stosowany do wszelkich rozstrzygnięć kontrolnych dotyczących decyzji Prezesa UKE nakładających kary pieniężne.

Biorąc zatem pod uwagę stanowiska stron w pierwszej kolejności należy odwołać się do przepisów ustawy o finansach publicznych. Stosownie do art. 67 tej ustawy do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Niewątpliwie nałożona na skarżącą kara pieniężna w kwocie 33 mln zł ma charakter należności publiczno-prawnej w rozumieniu art. 60 ustawy o finansach publicznych. Potwierdzeniem tej okoliczności jest orzecznictwo. I tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 223/06 stwierdzono: "Należy także zwrócić uwagę na pogląd Ministra Finansów przedstawiony w piśmie z dnia 6 lutego 2006 r. do Komisji w odpowiedzi na jej wcześniejsze pytanie, że do kar pieniężnych nakładanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej, mają zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Jego zdaniem analizowane kary pieniężne spełniają warunki określone w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, bo mają charakter publicznoprawny i jest wskazany organ uprawniony do ich nakładania, bez wprowadzenia dla niego odrębnych uregulowań w zakresie poboru kar stanowiących dochód budżetu państwa. Ponadto mają one charakter sankcji finansowej za nieprzestrzeganie postanowień prawa publicznego i nie są zamieszczane

w wyodrębnionym rozdziale ustawy zawierającym przepisy karne. Z tych głównie powodów nadpłacona lub nienależnie zapłacona kara pieniężna stanowi nadpłatę

i podlega zwrotowi po oprocentowaniu jak od zaległości podatkowych (art. 72 § 1 pkt 1, art. 77 § 1 pkt 1 lit. a i pkt 3 oraz art. 78 Ordynacji podatkowej). W rezultacie Minister Finansów podtrzymał stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 30 września 2004 r.". Wypowiadając się w podobnej kwestii Sąd Najwyższy stwierdził, że kary pieniężne mają charakter publicznoprawny i nie stosuje się do nich art. 415 k.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2007 r. sygn. akt III SK 18/07, Lex nr 1365700).

Zdaniem Sądu kluczowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma przepis art. 67 ustawy o finansach publicznych odwołujący się do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej. Należy zatem w tym miejscu zauważyć, że zawarty w art. 67 ustawy o finansach publicznych zwrot normatywny "stosuje się odpowiednio" to zwrot powszechnie stosowany w przepisach prawa pozytywnego, które mówią o odpowiednim stosowaniu określonych przepisów prawa do jakiś innych przypadków niż te, dla których zostały one ustanowione. W literaturze (por. J. Nowacki "Odpowiednie stosowanie przepisów prawa", Państwo i Prawo 1964, Nr 3, s. 367 i nast.; J. Nowacki, Studia z teorii prawa, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 2003, s. 453 i n.; A. Skoczylas, "Odesłania w postępowaniu sądowoadministracyjnym", Warszawa 2001, Wydawnictwo C.H. Beck, s. 6 – 7;

A. Błachnio – Parzych, "Przepisy odsyłające systemowo", Państwo i Prawo 2003, Nr 1, s. 43) wskazuje się, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa nie jest czynnością o jednolitym charakterze i ze względu na rezultat tego zabiegu wyróżnia się następujące sytuacje: stosowanie pełne, gdy odpowiednie przepisy prawa są stosowane bez żadnych zmian, stosowanie ze zmianami oraz niestosowanie ze względu na bezprzedmiotowość lub całkowitą sprzeczność z przepisami, do których miałyby być stosowane odpowiednio. Innymi słowy, przyjmuje się, że "odpowiednie" stosowanie przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost, albo z pewnymi modyfikacjami - usprawiedliwionymi odmiennością stanu "podciąganego" pod dyspozycję stosowanego przepisu, bądź na niedopuszczalności jego stosowania do rozpatrywanego stanu w ogóle (wyrok NSA z 20 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 516/09, opubl. CBOSA.; uchwała NSA z 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II GPS 6/08, opubl. CBOSA). Ta niedopuszczalność może przy tym wynikać albo bezpośrednio

z treści wchodzących w grę regulacji prawnych, albo z tego, że zastosowania danej normy nie dałoby się pogodzić ze specyfiką i odmiennością rozpoznawanego stanu (uchwała SN z 6 grudnia 2000 r., sygn. akt III CZP 41/00, M. Prawn. 2001/4/214). Sposób, w jaki winno nastąpić odpowiednie zastosowanie przepisu, uzależniony jest od oceny charakteru instytucji prawnych regulowanych zarówno przez przepis odsyłający do odpowiedniego stosowania danej normy, jak i przez przepis, który ma być odpowiednio zastosowany (wyrok WSA w Gdańsku z 29 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 166/10, opubl. CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie przepisami podlegającymi odpowiedniemu stosowaniu są przede wszystkim przepisy art. 77 Op i art. 78 Op.

W myśl art. 77 § 1 Op nadpłata podlega zwrotowi w terminie:

1. 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji:

a. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego,

b. określającej wysokość zobowiązania podatkowego,

c. o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta,

d. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej lub spadkobiercy,

z zastrzeżeniem § 3;

2. 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę lub określającej wysokość nadpłaty;

3. 14 dni od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję organu podatkowego pierwszej instancji lub stwierdzającego jej nieważność, z zastrzeżeniem § 3;

4. 30 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 74.

Natomiast zgodnie z art. 78 Op i art. 78 § 1 Op nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem § 2. Zgodnie z § 2 nadpłaty, o których mowa w art. 76 § 2 Op, nie podlegają oprocentowaniu. Stosownie do § 3 oprocentowanie przysługuje:

1. w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 lit. a-d, z zastrzeżeniem pkt 2, oraz w przypadku, o którym mowa w art. 77 § 1 pkt 3 - od dnia powstania nadpłaty;

2. w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 lit. a-d - od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji,

a nadpłata nie została zwrócona w terminie.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezes UKE stanął na stanowisku, iż ww. przepisy należy interpretować literalnie. Oznacza to, że po pierwsze ani Sąd Najwyższy, ani Sąd Apelacyjny nie mogą być uznane za sądy administracyjne w rozumieniu art. 77 § 1 pkt 3 Op. Po drugie wydane przez te sądy wyroki nie są wyrokami, o których mowa w ww. przepisie. W szczególności

w obszernym uzasadnieniu swego stanowiska zawartym w zaskarżonej decyzji organ uznał, że; "(...) w przedmiotowej sprawie, w toku stosowania tego samego przepisu, dwa odrębne wyroki sądowe, wydane przez dwa różne sądy, tj. Sąd Najwyższy oraz Sąd Apelacyjny w W., byłyby uznawane za tożsame z orzeczeniem sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 77 § 1 pkt 3 Op, a w art. 77 § 1 pkt 3 Op chodzi o jedno, konkretnie określone orzeczenie sądu, to w sprawie, dla celu ustalenia istnienia przesłanek obowiązku zwrotu nadpłaty oraz powstania jej oprocentowania, dwa różne wyroki sądowe byłyby uznawane za to samo orzeczenie. W ocenie Prezesa UKE, taki sposób interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej należy uznać za niedopuszczalny".

Zdaniem Sądu taka interpretacja ww. przepisów Ordynacji podatkowej

w kontekście art. 67 ustawy o finansach publicznych nie jest właściwa, bowiem nie uwzględnia specyfiki rozpoznawania tego rodzaju spraw w ramach tzw. postępowania hybrydowego. W konsekwencji w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organ art. 77 § 1 pkt 3 Op, i art. 78 § 3 pkt 1 Op w zw. z art. 67 ustawy o finansach publicznych.

Przede wszystkim Sąd zauważa, że art. 206 Pt in fine przewiduje dwa tryby weryfikacji legalności decyzji administracyjnych, tzn. w postępowaniu administracyjnym, a następnie sądowoadministracyjnym (art. 206 ust. 1) oraz

w postępowaniu administracyjnym, a następnie przed sądem powszechnym na skutek wniesionego odwołania (art. 206 ust. 2). Takie postępowanie określa się mianem postępowania "hybrydowego" (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 2 lipca 2003 r., sygn. akt K 25/01, OTK-A 2003 nr 6, poz. 60 oraz z 31 stycznia 2005 r., sygn. akt SK 27/03, OTK-A 2005 nr 1, poz. 8 oraz postanowienia NSA: II GSK 31/09, II GSK 553/09, II GSK 1272/13, II GSK 908/10).

W uchwale z 28 września 2008 r., sygn. akt II GPS 1/09 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Traktowane łącznie postępowania administracyjne

i sądowe (przed sądem powszechnym – sądem ochrony konkurencji i konsumentów) w sprawach wymienionych w art. 206 ust. 2 Pt stanowią postępowanie należące do grupy określanej jako postępowania hybrydowe. W przypadku takich postępowań mamy do czynienia, w ramach pewnej całości, z dwiema fazami postępowania. Pierwsza toczy się w ramach postępowania administracyjnego (przed Prezesem UKE – ogólnego) i prowadzi do wydania decyzji administracyjnej. Po zakończeniu stadium postępowania administracyjnego może zostać wszczęte, na podstawie odwołania, postępowanie cywilne w znaczeniu formalnym a nie materialnoprawnym, zwane też szczególnym. Postępowanie przed sądem powszechnym stanowi drugą fazę postępowania hybrydowego i kończy się z reguły wydaniem wyroku (szerzej na temat natury postępowań hybrydowych w wyrokach TK: z 2 lipca 2003 r., sygn.

K 25/01; z 21 października 2008 r., sygn. SK 51/04; z 31 stycznia 2005 r., sygn.

SK 27/03 i przytoczonej w tych orzeczeniach literaturze)".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy uznać, że odpowiednie stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej musi uwzględniać specyfikę postępowania hybrydowego. W przeciwnym wypadku podmioty, na które niesłusznie została nałożona kara pieniężna w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie do sądu powszechnego pozbawione byłyby oprocentowania od tej "nadpłaty", a zatem znalazłyby się

w gorszej sytuacji prawnej od podmiotów, których środki odwoławcze są rozpoznawane przez sądy administracyjne.

Ponadto w motywach uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego

z 14 marca 2011 r., sygn. akt II FSP 8/10 (lex nr 736536) znalazły się przydatne

w niniejszej sprawie rozważania na temat wykładni prawa: "W procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej przez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jednym z najmocniejszych argumentów w kwestii poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa

i funkcjonalna dają zgodny wynik (por. postanowienie SN z 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt I KZP 6/07, OSNKW 2007, nr 5, poz. 37, Biuletyn SN 2007, nr 5, poz. 18; postanowienie NSA z 9 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FSK 1885/07; wyroki NSA:

z 19 listopada 2008 r. sygn. akt II FSK 976/08, z 2 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1319/08, z 2 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1553/08, CBOSA; wypowiedzi doktryny: M. Zieliński: Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291

i nast.; L. Morawski: Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 74-83). Żaden przepis prawa nie jest oderwaną jednostką, lecz występuje w pewnym kontekście systemowym - jest częścią określonego aktu normatywnego, który z kolei jest częścią określonej gałęzi prawa należącej do systemu prawa polskiego. Wykładając więc dany przepis prawa, należy brać pod uwagę jego relacje z innymi przepisami danego aktu normatywnego (wykładnia systemowa wewnętrzna) oraz przepisami zawartymi w innych ustawach (wykładnia systemowa zewnętrzna). Tylko bowiem realizacja tej dyrektywy wykładni prawa, określanej jako argumentum a rubrica, gwarantuje zupełne i niesprzeczne odczytanie danej instytucji prawa z przepisów prawa (por. L. Morawski: op. cit., s. 152 i nast.)".

Odnosząc zatem powyższe dyrektywy wykładni prawa do analizowanego zagadnienia prawnego, należy stwierdzić, że przepisy art. w art. 77 § 1 pkt 3 Op

w zw. z art. 78 § 3 pkt 1 Op znajdują swoje zastosowanie do decyzji administracyjnych w sprawie kar pieniężnych, które podlegają zaskarżeniu do sądu powszechnego w ramach tzw. postępowania hybrydowego. Należy przez to rozumieć, że przepisy te nie wykluczają możliwości domagania się oprocentowania nadpłaty w trybie przewidzianym w przepisach działu III Ordynacji podatkowej.

W konsekwencji rozpoznający sprawę sąd powszechny - w niniejszej sprawie jest to Sąd Apelacyjny może być uznany jako sąd, który pełni rolę sądu administracyjnego, jako że jest uprawiony do uchylenia decyzji administracyjnej wydanej przez organ administracyjny w toku postępowania administracyjnego.

Idąc tym tokiem rozumowania trzeba podzielić poglądy prawne zawarte

w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2011 r., sygn. akt

I GPS 1/11, w myśl której "Wykładnia językowa nie może bowiem prowadzić do rezultatu naruszającego w sposób rażący normy Konstytucji RP, a także prowadzić do wypaczenia ratio legis interpretowanej instytucji prawnej (por. m.in. uchwała SN

z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt III CZP 8/07; postanowienie SN z dnia 29 września 2004 r., sygn. akt I KZP 18/04; uchwała NSA z dnia 17 grudnia 2007 r., sygn. akt I FPS 5/07)".

Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie. Uznanie niedopuszczalności zwrotu oprocentowania nadpłaty od niesłusznie pobranej kary pieniężnej w stosunku do decyzji podlegającej kontroli w ramach postępowania hybrydowego przez sąd powszechny lub Sąd Najwyższy przeczyłoby zasadzie równości wobec prawa wynikającej z Konstytucji RP.

Należy wyraźnie podkreślić, że zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną

w art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest przepis art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W razie wątpliwości co do rozumienia konkretnego przepisu prawa właściwe jest stosowanie takiej wykładni, jaka najbardziej odpowiada zasadom wyrażonym w Konstytucji RP. Zdaniem Sądu, nie jest dopuszczalna taka interpretacja jakiegokolwiek przepisu prawa, która naruszałaby zagwarantowane konstytucyjnie prawa obywatelskie lub była sprzeczna z ratyfikowanymi przez Polskę aktami międzynarodowymi, a także pozostawała w sprzeczności z innymi przepisami obowiązujących ustaw. Jeżeli przepis szczególny wprowadza, dla określonych w nim sytuacji i w przewidzianych w nim warunkach, możliwość ograniczenia praw obywatela, stosowanie tego przepisu w drodze analogii do sytuacji innych, niż w nim wymienione, choćby nawet były to sytuacje zbliżone, jest niedopuszczalne (tak również R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 38 i powołane tam orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego). Zdaniem Sądu, w prawie administracyjnym obowiązuje zharmonizowana z Konstytucją RP ogólna zasada, w myśl której wszelkie ograniczenia obywateli w zachowaniach zgodnych z ich wolą mogą wynikać wyłącznie z przepisów prawa. Ta podstawowa zasada działania administracji państwowej w praworządnym państwie oznacza, iż organ wydający decyzję nie może nałożyć na obywatela obowiązku, ani odmówić mu przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że upoważniają go do tego konkretne normy materialnego prawa administracyjnego (tak również A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 135 i powołany tam wyrok NSA z 22 listopada 1983 r., SA/Wr 510/83). Niewątpliwie oczekuje się, że w państwie prawa przepisy prawa będą jasne, jednoznaczne i zrozumiałe. Jeżeli jednak tak nie jest, to niejasności i wątpliwości co do treści przepisu prawa nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony (v. np. wyrok NSA z 6 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 27/97; wyrok NSA OZ w Białymstoku z 6 marca 1996 r., sygn. akt SA/Bk 95/95).

Ustosunkowując się natomiast do stanowiska Prezesa UKE, zgodnie z którym postępowanie administracyjne zakończone wydaniem przez Prezesa UKE decyzji

z [...] sierpnia 2011 r. zostało wszczęte z urzędu, a nie na wniosek strony, co nie wpisuje się w hipotezę normy prawnej, wynikającej z art. 78 § 3 pkt 3 lit. b Op Sąd uznał je za chybione. Prezes UKE wskazał, że postępowanie w sprawie określenia nadpłaty w kwocie 33 mln zł zakończone wydaniem przez niego decyzji z [...] sierpnia 2011 r. zostało wszczęte przez niego z urzędu, a nie na wniosek skarżącej.

W świetle powyższego uznał, że nie została spełniona pierwsza ze wskazanych powyżej przesłanek i tym samym w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 78 § 3 pkt 3 Op, odnoszący się do oprocentowania nadpłat. Ponadto zwrócił uwagę, że dokonał zwrotu nadpłaty 30 sierpnia 2011 r., a więc w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji określającej nadpłatę. W świetle powyższego zdaniem Prezesa UKE w niniejszej sprawie nie została spełniona również i druga ze wskazanych powyżej przesłanek dla powstania oprocentowania z tytułu nadpłaty powstałej w związku z uiszczoną karą pieniężną nałożoną przez Prezesa UKE. Wobec nie spełnienia powyższych przesłanek, nie można zdaniem organu uznać, że powstało oprocentowanie nadpłaty powstałej w związku z nienależnie uiszczoną karą pieniężną.

W ocenie Sądu z powyższymi argumentami trudno się zgodzić bowiem bezsporna jest okoliczność, że wydana przez organ decyzja z [...] sierpnia 2011 r.

w sprawie określenia nadpłaty nie obejmowała oprocentowania tej nadpłaty. W tej sytuacji nie można w żaden sposób uznać, mając na uwadze złożony przez skarżącą wniosek, że kwestia zwrotu nadpłaty została rozstrzygnięta przez organ w całości

z urzędu. Dlatego też w rozpoznawanej sprawie bez wpływu na jej ostateczne rozstrzygnięcie pozostaje kwestia wydania przez organ decyzji z [...] sierpnia 2011 r. określającej nadpłatę w kwocie 33 mln zł stanowiącą nienależną wpłatę z tytułu kary pieniężnej. Sąd podziela zarzuty skarżącej, że wydana przez organ decyzja

z 4 sierpnia 2011 r. w sprawie "określenia nadpłaty" nie jest także decyzją stwierdzającą nadpłatę, o jakiej mowa w art. 78 § 3 pkt 3 lit. b Op.

Z uwagi na wyżej wskazane okoliczności Sąd podziela stanowisko skarżącej, że na obecnym etapie postępowania irrelewantne jest czy przewidziany w art. 77 § 1 pkt 3 Op wymóg wydania wyroku sądu administracyjnego uchylającego lub stwierdzającego nieważność decyzji, należy odnosić do wyroku Sądu Najwyższego

z 7 lipca 2011 r., czy też wyroku Sądu Apelacyjnego z [...] kwietnia 2010 r. Dlatego też Sąd nie oceniał zasadności obszernych rozważań organu dotyczących różnic pomiędzy owymi wyrokami uznając, że nie ma to decydującego wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a, zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie związany oceną prawną wyrażoną w niniejszym wyroku (art. 153 p.p.s.a.).