Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1005/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Asesor sądowy WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1/ uchyla zaskarżone postanowienie, 2/stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3/ zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. O zwrocie kosztów orzec na podstawie art. 210 § 2


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z póz. zm.) zwanym dalej "kpa" i art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z pózn. zm.) - zwanej dalej "upea"- Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpatrzeniu zażalenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w C. - zwanej dalej "KRUS", na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, postanowił utrzymać postanowienie organu pierwszej instancji w mocy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...].05.1999 r. wystawionego na E. D. przez KRUS z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników w kwocie [...] zł wraz z odsetkami. Podczas postępowania dokonano zajęcia przysługujących dłużnikowi wierzytelności pieniężnych. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. pismem z dnia [...].11.2003 r. złożył do Sądu Rejonowego wniosek o nakazanie wyjawienia majątku zobowiązanego. W dniach [...].11.1999 r., [...].05.2003 r. i [...].01.2004 r. poborca skarbowy i Kierownik Referatu Egzekucji dokonali spisania protokołów o stanie majątkowym w miejscu zamieszkania dłużnika. Z przedmiotowych protokołów wynika, że dłużnik jest rolnikiem i wraz z żoną i trójką dzieci zamieszkują w budynku mieszkalnym murowanym, składającym się z czterech izb, wyposażonym w podstawowe urządzenia domowe. Utrzymują się wraz z rodziną z gospodarstwa rolnego. Posiadają podręczny sprzęt rolniczy. Biorąc pod uwagę, iż wszystkie wyżej zastosowane środki okazały się bezskuteczne Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...].02.2004 r. Nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne.

Na powyższe postanowienie KRUS złożyła, pismem z dnia [...].03.2004 r., zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej W.. W zażaleniu KRUS podnosił, że dłużnik ma majątek ruchomy i otrzymuje wynagrodzenie, z którego można wyegzekwować należność. Podnoszono również, że Urząd Skarbowy mógł przez pięć lat wyegzekwować koszty postępowania egzekucyjnego. Wskazuje także, że Urząd Skarbowy błędnie podaje kwotę kosztów egzekucyjnych. Ponadto KRUS stwierdził w skardze, iż ustawa o podatku od towarów i usług nie jest przeszkodą do dokonania egzekucji z otrzymywanego wynagrodzenia za dostawy mleka do Spółdzielni Mleczarskiej Sp. z o.o. w S..

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ drugiej instancji podkreślił, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 59 § 2 upea, który określa, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Dyrektor podkreśla, że w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny nie ma możliwości wyegzekwowania zobowiązania pieniężnego objętego niniejszymi tytułami wykonawczymi, ponieważ zastosowane środki okazały się bezskuteczne. Zarzuty podnoszone przez KRUS o niezajęciu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego majątku ruchomego jest niezasadny, gdyż koszty jego zajęcia przewyższają kwotę jaką można uzyskać z jego sprzedaży. Odnośnie zarzutu o niezajęciu wynagrodzenia za pracę dłużnika organ drugiej instancji podnosi, że dłużnik był zatrudniony jedynie w okresie [...].04.1999 do dnia [...].10.1999 na umowę zlecenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca podtrzymała argumenty wysuwane w odwołaniu od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej i wniosła o jego uchylenie.

Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał w odpowiedzi na skargę stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Po wniesieniu skargi, pismem z dnia [...] lipca 2004 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Sąd pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. poinformował Dyrektora Izby Skarbowej w W. o wniosku strony skarżącej w przedmiocie przeprowadzenia rozprawy w trybie uproszczonym oraz o przysługującym mu prawie żądania przeprowadzenia rozprawy. Powyższe pismo Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w W. otrzymał w dniu [...] sierpnia 2004 r. Organ podatkowy drugiej instancji nie złożył wniosku o przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd zauważa także, że zgodnie z dyspozycją art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd stwierdził, że przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym zostały spełnione.

Mając na uwadze zarzuty powołane w skardze przedmiotem rozstrzygnięcia należy uczynić kwestię zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny w okolicznościach faktycznych przytoczonych w zaskarżonym postanowieniu. Jak wynika z powołanej w postanowieniu podstawy prawnej organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne w oparciu o art. 59 § 2 upea. Przepis ten uprawnia organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku stwierdzenia że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Główny zarzut skarżącej sprowadza się do twierdzenia, że brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ zobowiązany posiadał inwentarz żywy podlegający egzekucji oraz otrzymywał wynagrodzenie z tytułu dostaw mleka do Zakładu Mleczarskiego w S.. Zdaniem skarżącej, rozliczenie z tytułu podatku od towarów i usług nie mogło być podstawą do odmowy realizacji zajęcia wierzytelności i w efekcie ograniczać praw wierzyciela.

Odnosząc się do tego zarzutu Sąd stwierdza, iż zgodnie z art. 33b ust 4 pkt 2, obowiązującej w dniu zawiadomienia Zakładu Mleczarskiego Sp. o.o. o zajęciu prawa majątkowego, ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) zryczałtowany zwrot podatku zwiększał u nabywcy produktów rolnych podatek naliczony, pod warunkiem że zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika, ryczałtowego, przy spełnieniu uwarunkowań określonych w tym przepisie. Wymóg dokonania rozliczeń za pośrednictwem rachunku bankowego na podstawie art. 33b ust. 6 ww. ustawy o VAT nie dotyczył przypadków, gdy należności z tytułu dostaw produktów rolnych zostaną skompensowane z należnościami z tytułu: sprzedaży towarów, w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o VAT (np. nasion, maszyn, urządzeń rolniczych, środków dezynfekcyjnych), świadczenia jednoznacznie sklasyfikowanych usług - w związku z art. 4 pkt 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r. (np. usług rolniczych, transportowych). Natomiast katalog kompensat, określony w art. 33b ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie obejmował innych należności i potrąceń nie związanych z towarami i usługami sprzedawanymi rolnikowi przez jednostki skupujące, tj. np. kwoty wierzytelności podlegające cesji, kary umowne, sumy egzekucyjne, sumy zabezpieczeń na rzecz osób trzecich itp. Zatem należy stwierdzić, iż Zakład Mleczarski Sp. z o.o. straciłby prawo do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony, gdyby dokonał wpłaty za dostawy mleka na konto organu egzekucyjnego. Niemniej jednak, skoro Zakład Mleczarski dokonywał przelewu kwot z tytułu dostaw mleka na konto zobowiązanego, to nic nie stało na przeszkodzie dokonanie zajęcia przez organ egzekucyjny środków pieniężnych z rachunku bankowego na podstawie art. 80 - 87 upea. W takiej sytuacji Zakład Mleczarski Sp. o.o. nie utraciłby prawa do odliczenia podatku naliczonego, a z kolei organ egzekucyjny mógłby dokonać egzekucji z rachunku bankowego. Przy czym należy zauważyć, iż w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny nie podaje powodów, ze względu na które nie mógł dokonać egzekucji z rachunku bankowego zobowiązanego, skoro były przelewane środki na tenże rachunek z tytułu dostaw za mleko. Zaniechanie egzekucji z rachunku bankowego w przypadku wpłat dokonywanych przez odbiorcę mleka stawia pod znakiem zapytania zasadność umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przy czym istotną kwestią jest w ocenie Sądu, to że organ egzekucyjny nie podał jakie kwoty wpływały na konto zobowiązanego za dostawy mleka. Taka informacja zapewne pozwoliłaby ocenić celowość prowadzenia dalszego postępowania egzekucyjnego i być może przekonałaby skarżącą, co do zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego. Brak tej informacji spowodował u skarżącej wątpliwość, co do prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia i naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez brak uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.

W przypadku drugiego zarzutu dotyczącego odstąpienia od egzekucji z inwentarza, żywego Sąd stwierdza, że organy egzekucyjne również nie uzasadniły w sposób dostateczny, iż koszty egzekucji przekroczą kwotę uzyskaną ze sprzedaży tegoż inwentarza. W ocenie Sądu organ egzekucyjny powinien podać kwotowo chociażby przybliżone koszty egzekucyjne oraz spodziewane przychody ze sprzedaży inwentarza. Brak wskazania przybliżonych kosztów egzekucyjnych i spodziewanego przychodu stanowił naruszenie art. 7 kpa, art. 107 § 3 kpa w związku z art. 126 kpa. Naruszenie tych przepisów polegało na nie wykazaniu przez organy egzekucyjne, że koszty egzekucyjne przewyższą kwoty ze sprzedaży inwentarza. Takie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w tej kwestii spowodowało wątpliwość co do jego prawidłowości.

Ze względu na powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie narusza prawo procesowe, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji.