Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 39/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 137 par. 3 i  art. 169 par. 1 w zw. z  art. 235
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania oddala skargę.


UZASADNIENIE

1 U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 169 § 4 w związku z art. 168 i art. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) – zwanej dalej Ordynacja podatkowa – pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie wniesione przez A. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. (zwaną dalej skarżącą), od decyzji Naczelnika Trzeciego [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...].

Organ ustalił, że decyzją z dnia [...] marca 2009 r., Naczelnik Trzeciego [...] Urzędu Skarbowego w R. określił skarżącej w podatku od towarów i usług kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okresy od września do grudnia 2005 r. i od stycznia do grudnia 2006 r. oraz zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożył w imieniu skarżącej doradca podatkowy P. W.. Organ podniósł, iż w aktach niniejszego postępowania znajdowała się jedynie nieuwierzytelniona kserokopia pełnomocnictwa udzielonego P. W. przez skarżącą. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w W. działając w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wezwał /pismo organu z dnia [...] października 2009 r./ P. W. do przedłożenia aktualnego oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa do reprezentowania A. [...] Sp. z o.o. przed organem drugiej instancji wraz z dokumentami określającymi umocowanie osób udzielających ww. pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej. Przedmiotowe wezwanie zawierało pouczenie, że niedopełnienie żądanej czynności w terminie 7 dni od daty doręczenia ww. wezwania skutkować będzie pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone P. W. w dniu [...] października 2009 r., a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych ww. odwołania upływał z dniem [...] października 2009 r. Jednocześnie organ wskazał, iż do dnia wydania zaskarżonego postanowienia P. W. nie dopełnił żądanej czynności.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ powołując się na art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej wskazał, iż z jego treści wynika jednoznaczny obowiązek złożenia pełnomocnictwa do akt sprawy. Oznacza to, że osoba chcąca działać w sprawie jako pełnomocnik musi złożyć do akt tej konkretnej sprawy oryginał pełnomocnictwa lub jego uwierzytelniony odpis.

W ocenie organu odwoławczego niedołączenie do odwołania oryginału pełnomocnictwa spełniającego wymogi określone w art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej stanowi, na podstawie art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej, brak formalny podania. Natomiast na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku gdy podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym (art. 235 Ordynacji podatkowej).

Jednocześnie organ podniósł, iż w rozpatrywanej sprawie zasadnym było zakwalifikowanie braku oryginału pełnomocnictwa bądź jego uwierzytelnionej kopii jako braku formalnego odwołania. W związku z powyższym, organ odwoławczy musiał w pierwszej kolejności ustalić, czy P. W. był uprawniony do wniesienia ww. odwołania poprzez wystosowanie wezwania w trybie art. 169 Ordynacji podatkowej.

Organ odwoławczy wskazał, iż P. W. nie dopełnił żądanej czynności, tj. nie przedłożył oryginału lub urzędowo poświadczonej kopii pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej odnośnie złożenia powyższego odwołania wraz z dokumentami, z których wynika, iż osoba (osoby) udzielające pełnomocnictwa dla ww. osoby są upoważnione do jej reprezentowania.

W skardze na postanowienie z dnia [...] listopada 2009 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania podatkowego - art. 169 Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca podniosła, m.in., iż w przedmiotowej sprawie wbrew twierdzeniom organu odwoławczego nie doszło do wystąpienia braków formalnych odwołania, ponieważ pełnomocnik został umocowany już na etapie postępowania kontrolnego na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] czerwca 2008 r. Zdaniem skarżącej, przedmiotowe pełnomocnictwo umocowało pełnomocnika do reprezentowania skarżącej w toku postępowania kontrolnego, następującego po nim postępowania podatkowego i postępowania odwoławczego. Ponadto skarżąca podniosła, iż przedmiotowe pełnomocnictwo dołączono o akt sprawy w toku postępowania podatkowego na etapie zapoznania się z materiałem dowodowym w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącej wystarczy jak raz w toku postępowania zostanie złożony oryginał pełnomocnictwa.

Skarżąca podniosła również, iż organ pierwszej instancji doręczył pełnomocnikowi decyzję nr [...], od której za pośrednictwem tego organu wniesione zostało odwołanie, co oznacza, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie kwestionował braku pełnomocnictwa i tym samym uznał, że pełnomocnik jest prawidłowo umocowany. Skarżąca podniosła ponadto, że odwołanie zostało złożone [...] kwietnia 2009 r., dopiero w listopadzie 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł kwestię braku oryginału pełnomocnictwa.

Jednocześnie w uzasadnieniu wskazała, iż żądanie uzupełnienia braków podania w sytuacji gdy braki takie nie występują jest wyraźnym naruszeniem art. 169 Ordynacji podatkowej. Natomiast pozostawiając odwołanie bez rozpatrzenia narusza zarówno art. 222 Ordynacji podatkowej, jak również zasady określone w art. 120, 121, 122.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.).

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie z dnia [...] listopada 2009 r. nie narusza bowiem przepisów prawa procesowego na podstawie których zostało wydane, nie zawiera także wady mogącej stanowić podstawę do stwierdzenia jego nieważności, czy jego wydania z naruszeniem prawa.

W niniejszej sprawie u podstaw sporu legło uprawnienie organów do pozostawienia, zgodnie z dyspozycją art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, bez rozpatrzenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2009 r., w związku z nieuzupełnieniem w wyznaczonym terminie braków formalnych odwołania. Jest ono postanowieniem formalnym, gdyż zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Ocena legalności tegoż rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania podatkowego.

Na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku gdy podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym (art. 235 Ordynacji podatkowej). Wskazany w tym przepisie termin 7 dni jest terminem ustawowym. Nie ma możliwości ani skracania, ani wydłużania tego terminu. Na ogólnych zasadach termin ten, jeśli doszło do jego uchybienia bez winy zainteresowanego, może być jedynie przywracany.

Komentowany przepis przewiduje tryb usuwania braków w podaniach. Ma on charakter gwarancyjny, bowiem wnoszący podanie, co do zasady, otrzymuje "szansę" naprawienia błędów i uzupełnienia braków w podaniu. Dopiero niewykonanie wskazówek organu może spowodować negatywne skutki w postaci pozostawienia pisma bez rozpoznania.

Z brakami formalnymi mamy do czynienia, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa np. odwołanie niespełniające wymagań określonych w art. 222 Ordynacji podatkowej. Brak formalny może dotyczyć określonego elementu treści pisma, jak i odnosić się do wymaganych prawem załączników do podania. Niespełnienie przez pismo wymogów przewidzianych przepisami prawa nie ogranicza się jedynie do przepisów ordynacji podatkowej (por. uchwała NSA z dnia 26 maja 2003 r., FPK 3/03, ONSA 2003, nr 4, poz. 125). Jako brak formalny na gruncie art. 169 Ordynacji podatkowej traktuje się również niezałączenie do podania pełnomocnictwa (podkreślenie Sądu por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 1998 r., I SA/Lu 641/97, niepubl.).

Wbrew twierdzeniom skarżącego w przedłożonych aktach administracyjnych brak jest oryginału pełnomocnictwa, bądź jego uwierzytelnionej kopii w rozumieniu art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa.

Odwołanie z dnia [...] kwietnia 2009 r. od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 31 marca 2009 r., zostało wniesione w imieniu skarżącej przez P. W., natomiast akta sprawy zawierały jedynie kserokopię pełnomocnictwa potwierdzającego, że ma on prawo występować w przedmiotowej sprawie. Kopia ta nie została jednak urzędowo poświadczona, bądź poświadczona przez P. W. będącego doradcą podatkowym. Oryginału pełnomocnictwa bądź jego uwierzytelnionej kopii nie dołączono także do wskazanego odwołania. A zatem jest to brak formalny, co do którego organ podatkowy był zobowiązany do wezwania o jego uzupełnienie.

Skarżąca nie przesłała jednak, mimo otrzymanego wezwania organu z dnia [...] października 2009 r., aktualnego oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa do reprezentowania A. [...] Sp. z o.o. przed organem drugiej instancji wraz z dokumentami określającymi umocowanie osób udzielających ww. pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej, w terminie określonym w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, pomimo pouczenia jej przez organ podatkowy o skutkach niedokonania powyższej czynności w tym terminie.

Brak reakcji wezwanego obligował organ podatkowy do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia z powodu nie spełnienia warunków wynikających z art. 169 § 1 w związku z art. 222 i art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Stanowisko takie pozostaje także w zgodzie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, które uznaje pogląd, że nieusunięte braki formalne powodują bezskuteczność czynności, co jest równoznaczne z przyjęciem, że taka czynność nie jest zdolna do wywołania skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania i merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2004 r., sygn. akt III SA 764/03).

Zdaniem Sądu, prawidłowo organy podatkowe uznały, iż dopiero od momentu wszczęcia postępowania podatkowego można ustanowić pełnomocnika przez złożenie do akt sprawy pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionej kopii. Natomiast w przedmiotowej sprawie do akt została złożona jedynie kopia pełnomocnictwa, a zatem pełnomocnik nie został prawidłowo ustanowiony. Ponadto organ wezwał również do przedłożenia dokumentów określających umocowanie osób udzielających ww. pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej

Z przyczyn wskazanych powyżej należy uznać, iż zarzuty skarżącej dotyczące braku podstaw do zastosowania trybu wynikającego z art. 169 Ordynacji podatkowej nie zasługują według Sądu na uwzględnienie. Zdaniem Sądu organy podatkowe nie naruszyły także zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, jak i zasad określonych w art. 120, 121 Ordynacji podatkowej.

Jednocześnie Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że bez wpływu na legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność stosunkowo późnego ujawnienia i to przez organ odwoławczy braku formalnego w zakresie wskazanego pełnomocnictwa oraz okoliczność prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji. Te okoliczności pozostają poza przedmiotem rozpoznawanej sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

-----------------------

1