Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2926/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. b
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7,  art. 145  par. 1  pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 961
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta miasta W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz W. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia 14 sierpnia 2014r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta miasta W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejęty grunt wraz z budynkiem położonym w W. przy u. [...] , ozn. nr hip. [...].

Decyzja Wojewody [...] wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] , ozn. nr hip. [...] o powierzchni [...] kw. tj. [...] m2 została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz.279). Z dniem wejścia w życie dekretu (21 listopada 1945r.) grunty nieruchomości warszawskich, w tym grunty przedmiotowej nieruchomości, przeszły na własność gminy m.st. Warszawy, a od 1950 r., na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) na własność Skarbu Państwa.

Zgodnie z zaświadczeniem X Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla [...][...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. nieruchomość powyższa stanowiła współwłasność W. S., J. S. i K. S. w częściach równych, co do [...] części oraz M. S. co do [...] części.

Wniosek o odszkodowanie za nieruchomość, położoną w W., przy ul. [...] złożony został przez radcę pr. A. W. w imieniu W. S. i A. S.

Decyzją z dnia [...] listopada 1986 r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] umorzył postępowanie wszczęte na wniosek A. S., spadkobiercy K. S. w sprawie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W uzasadnieniu tejże decyzji podano, że przedmiotowa nieruchomość protokołem z dnia 28 września 1950 r. została przekazana Zarządowi Nieruchomości Miejskich miasta W., zatem odszkodowanie nie może być przyznane, ponieważ utrata faktycznego władania nią przez byłych właścicieli nastąpiła przed dniem 5 kwietnia 1958 r.

Na skutek wniosku o wznowienie postępowania, postanowieniem z dnia 17 listopada 2003 r., nr [...] Prezydent miasta W. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...] listopada 1986 r. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] w W.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., Prezydent miasta W. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 1986 r. o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość przy ul. [..] i orzekł, że została ona wydana z naruszeniem prawa.

Pismem z dnia 19 września 2005 r. W. S. oraz W. S. reprezentowany przez opiekuna prawnego P. L. złożyli wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...], Prezydent miasta W. umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie jako bezprzedmiotowe, mając na uwadze, iż w obrocie prawnym pozostaje decyzja rozstrzygająca wniosek odszkodowawczy, a mianowicie decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia[...] listopada 1986 r., umarzająca postępowanie wszczęte na wniosek A. S. w sprawie odszkodowania za nieruchomość, położoną przy ul.[...].

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Prezydenta miasta W., Wojewoda [...] utrzymał ją w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje obu instancji w wyroku z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 856/09, stwierdzając, iż Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] nie rozpoznał wniosku odszkodowawczego merytorycznie w decyzji z dnia [...] listopada 1986 r., dlatego nie zachodzi w niniejszym przypadku tożsamość spraw i nie ma przeszkód do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...] , Prezydent miasta W. odmówił przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, podając, iż nie została spełniona jedna z przesłanek zawartych w art. 215 ust. 2 u.g.n., a mianowicie, że poprzedni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r.

Pismami z dnia 25 lipca 2011 r. - radca pr. Z. W. w imieniu W. S. oraz z dnia 5 sierpnia 2011 r. - radca pr. A. W. w imieniu W. S., wnieśli odwołanie od powyższej decyzji pierwszoinstancyjnej. Radca pr. Z. W. zarzucił Prezydentowi miast W. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art.8, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 k.p.a., a także przepisów prawa materialnego tj. art. 215 ust. 2, art. 112, art. 128, art. 130 § 1 u.g.n. i innych. W ocenie pełnomocnika strony organ pierwszej instancji wskazał błędny stan faktyczny na podstawie dokumentów dotyczących K. S., któremu przypadał jedynie udział [...] części z pominięciem pozostałych współwłaścicieli i wniosków przez nich złożonych o wypłatę odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] . Decyzja Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] listopada 1986 r. umarzająca postępowanie w przedmiocie wniosku A. S. z dnia [...] lipca 1985 r. dotyczy wyłącznie wnioskodawcy i nie wywołuje, zdaniem pełnomocnika strony, żadnych skutków prawnych wobec jego mandanta i pozostałych współwłaścicieli, dlatego organ pierwszej instancji bezpodstawnie odwołuje się do zasadności swego błędnego rozstrzygnięcia od decyzji z dnia [...] listopada 1986 r.

Radca pr. A. W. argumentuje z kolei, iż organ pierwszej instancji pominął część materiału dowodowego, przy czym, w aktach sprawy nie ma decyzji o przekazaniu w zarząd i administrację części nieruchomości przy ul. [...] prócz części należącej do A. S. Nie można zatem, zdaniem pełnomocnika W. S. uznać za udowodnionej okoliczności, iż w dniu 5 kwietnia 1958 r. W. S. i J. S. lub ich następcy prawni nie byli już władającymi przedmiotową nieruchomością.

Aktualnie, nieruchomość położona przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] o powierzchni [...] m2 stanowi działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] oraz część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Legitymację procesową stron ustalono na podstawie:

postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., sygn. akt II Ns 2717/00;

postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 20 grudnia 2001 r., sygn. akt III Ns 1581/01;

postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 6 lipca 1987 r., sygn. akt III Ns

843/87.

Do wniosku o odszkodowanie z dnia 4 kwietnia 2001 r., przyłączył się P. L., będący, zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego V Wydział Rodzinny i Nieletnich, opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionego W. S.

Jak podała pełnomocnik A. S. oraz jego następców prawnych (na mocy aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. co do części praw do spadku po K. S.: A. S. i W. S.), przy piśmie z dnia 6 listopada 2002 r., wymienione osoby nie przyłączyły się do wniosku o odszkodowanie.

W wyniku rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta miasta W. z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...], decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Wojewoda [...] uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Prezydenta miasta W. Przyczyną konieczności wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej było nierozważnie przez organ I instancji kwestii rozpatrzenia wniosku o przyznanie wieczystej dzierżawy na zasadzie art. 7 ust. 4 dekretu przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie odszkodowania na zasadzie art. 215 ust. 2 u.g.n. złożonego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Jak stwierdził Wojewoda [...], organ pierwszej instancji, pomimo wniosku pełnomocnika W. S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. w w/w. przedmiocie oraz prośby o "połączenie niniejszego wniosku z wnioskiem o wypłatę odszkodowania oznaczonego sygn. [...] (...) i łączne rozpoznanie tych wniosków" nie odniósł się w żadnym stopniu do zawartego w wymienionym piśmie żądania". Nadto, potrzebę ponownego zbadania sprawy uzasadniono koniecznością pozyskania dokumentów, odnoszących się do kwestii przejęcia gruntu nieruchomości, położonej przy ul. [...] w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Prezydent miasta W. odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość, która w dacie orzekania stanowiła działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] oraz cz. dz. ew. nr [...] z obrębu [...].

W ustawowo przepisanym terminie, pismem z dnia 21 stycznia 2013 r. radca prawny Z. W. złożył, w imieniu W. S., odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta miasta W., wnosząc o przeprowadzenie opinii szacunkowej przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego, określającej wysokość odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oraz przyznanie tego odszkodowania oraz podnosząc niekonstytucyjność przepisu art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zakresie przesłanki zgodnie z którą, by zostało ustalone odszkodowanie, utrata faktycznego władania nieruchomością musiała nastąpić po dniu 5 kwietnia 1958 r. Nadto, w odwołaniu zarzucono organowi I instancji naruszenie przepisów art. 2, art. 7, art. 21 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3, art. 77 ust. 3, art. 83, art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie, art. 1 protokołu nr 1 i nr 4 do Konwencji o ochronie prawa człowieka o podstawowych wolności sporządzony w Paryżu, (Dz. U. z 1995 r., nr 36, poz. 175/1 ze zm.) - poprzez niezastosowanie jej przepisów o ochronie własności, art. 215 ust. 2 u.g.n., art. 128-135 u.g.n. oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez Gminę m.st. Warszawy, a także art. 5, art. 7 ust. 1 i ust.5 oraz art. 8 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta miasta W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejęty grunt wraz z budynkiem położonym w W. przy u. [...], ozn. nr hip. [...].

Organ odwoławczy podzielił argumentacje zawarta w decyzji Prezydenta miasta W.

W. S. wniosła skargę na decyzję wydaną przez Wojewodę [...] w dniu [...] sierpnia 2014 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta miasta W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. odmawiającą ustalenia i wypłatę odszkodowania za bezprawnie przejęty grunt wraz z budynkiem położonym w W. przy ul. [...], wnosząc o:

Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dn. [...] sierpnia 2014r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta miasta W. z dn. [...] stycznia 2013 r. nr [...].

Zasądzenie od organu na rzecz skarżącej koszty postępowania wraz z opłatą skarbową od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.

ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dn. [...] sierpnia 2014 r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta miasta W. z dn. [...] stycznia 2013r. nr [...] z powodu wydanie tych decyzji przez organ I i II instancji z naruszeniem art.156 § 1 pkt 2 kpa - dot. strony postępowania - osoby zmarłej – W. S. zmarłego w dniu 15 maja 2007 r. powodując wygaśniecie udzielonego pełnomocnictwa radcy prawnemu A. W. przez P. L. - opiekuna prawnego – W. S. uniemożliwiając czynny udział w postępowaniu i obronę swoich praw.

Skarżący wskazywał, że w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartej w wyroku z dn. 6 listopada 2013 r. sygn. akt: I SA/Wa 1089/13: "(...) wydanie rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej oznacza, ze jest ono obarczone wadą nieważności i powinno być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywoływało skutków prawnych. Nie ma przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba będącą dotychczas stroną postępowania nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Sąd w pierwszym rzędzie miał obowiązek ocenić czy w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] oraz decyzji Prezydenta miasta W. z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...].

Skarżąca w kwestii nieważności zaskarżonych decyzji organu I i II instancji powołuje się na wykładnię dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu do wyroku z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. I SA/Wa 1089/13, stwierdzającego nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dn. [...] kwietnia 2013 r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta miasta W. z dn. [...] stycznia 2013 r. nr [...] odmawiającej W. i W. S. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości hipotecznej hip. [...], aktualnie włączonej do dz. ew.nr [...] z obrębu [...] oraz części działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] stanowiącej własność miasta W.

Podstawą takiego rozstrzygnięcia stało się to, że decyzje Prezydenta miasta W. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostały skierowane do osoby zmarłej w dniu 15 maja 2007 r., W. S., która to okoliczność uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się przy tym, na postanowienie Sądu Rejonowego w [...] V Wydział Rodzinny z dnia 5 marca 1986 r. sygn. akt: RV Ns 32/86 o ustanowieniu opiekuna prawnego dla całkowicie ubezwłasnowolnionego W. S. ustanawiając, tym opiekunem P. L., który z kolei udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu A. W., do której była kierowana korespondencja.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, iż decyzja Prezydenta miasta W. nr [...] oraz SKO [...] zostały wydane w stosunku do osoby nieżyjącej, która w chwili wydania nie miały już przymiotu strony. W ocenie WSA stanowiło to rażące naruszenie prawa, będące podstawa do stwierdzenia ich nieważności (art.156 § 1 pkt 2 kpa). WSA wskazał, iż SKO rozpoznając ponownie sprawę weźmie pod uwagę wskazane wyżej kwestie i ustali, w oparciu o prawomocne postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia, właściwe strony postępowania, do których należy kierować podjęte rozstrzygnięcie.

Podobna sytuacja ma miejsce w zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz w decyzji Prezydenta miasta W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., które to decyzje zostały skierowane do opiekuna prawnego ubezwłasnowolnionego W. S., za pośrednictwem pełnomocnika, radcy prawnego A. W.

Skarżąca podkreślała, iż postanowieniem z dn. 17 stycznia 2001 r. sygn. akt: II Ns 2717/00 Sąd Rejonowy w [...] stwierdził, że spadek po zmarłym w dniu 19 września 1996 r. W. S. na podstawie ustawy nabył syn W. S. w całości.

Tymczasem spadkodawca W. S. pozostawił testament notarialny z dnia 15 stycznia 1987 r., sporządzony w Państwowym Biurze Notarialnym w [...] REP A nr [...] , w którym do dziedziczenia na podstawie testamentu, - jako spadkobierców - powołał P. L., M. S., W. S. i A. S. Testament nie został ogłoszony.

Skarżąca na potwierdzenie o toczącej się sprawie spadkowej po zmarłym W. S. przedłożyła wezwanie dla P. L. wydane przez Sąd Rejonowy dla Warszawy [...] w Warszawie, II Wydział Cywilny z dn. 14 lipca 2014r. sygn. akt: II Ns 440/14 o wyznaczonym posiedzeniu sądu na dzień 17 października 2014 r., na którym P. L. będzie przesłuchany w charakterze strony z udziałem W. S. i A. S. o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku (art.679 kpc).

Sąd nie kwestionuje, że zaskarżone decyzje Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz Prezydenta miasta W. nr [...] z dn. [...] stycznia 2013 r., zostały skierowane do W. S. - osoby nieżyjącej od dnia 15 maja 2007 r. i jego pełnomocnika radcy prawnego A. W., której udzielone pełnomocnictwo wygasło.

Należy jednak mieć na uwadze fakt, że opiekunem prawnym zmarłego (ubezwłasnowolnionego całkowicie) był P. L., osoba udzielająca pełnomocnictwa dla r.pr. A. W. Jako opiekun prawny P. L. prowadził sprawy dotyczące W. S.

Na podstawie testamentu notarialnego z dnia 15 stycznia 1987r. P. L. jest jednym ze spadkobierców W. S.

W ocenie Sądu skoro decyzje z dnia [...] sierpnia 2014r. i [...] stycznia 2013r. dotarły do P. L. (spadkobiercy W. S.) to dotarły do strony postępowania. Stroną postępowania ww. był również w dacie doręczenia obu decyzji (otwarcie spadku). Pomimo tego, że organ błędnie skierował decyzje do osoby nie będącej stroną (nie żyjącej), to jeśli ostatecznie dotarły one do strony postępowania, która cały czas była świadoma tego, że ww. postępowanie się toczy i znała jego przebieg, nie można przyjąć przesłanki nieważnościowej. Nie zachodziła zatem sytuacja określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Pomimo przedmiotowej kwestii obie decyzje należało uchylić bowiem organ w pierwszym rzędzie w sposób prawidłowy i nie budzący wątpliwości winien ustalić krąg stron postępowania. Czynności te niewątpliwie będą uzależnione od orzeczeń sądów powszechnych. W obrocie prawnym pozostaje bowiem postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 17 stycznia 2001r. o nabyciu spadku po zamarłym W. S. Natomiast równolegle zostaje ujawniony testament notarialny, mogący odmiennie regulować kwestie spadkowe, które zaważą na prawidłowym ustaleniu stron postępowania (art. 961 kc).

Z orzecznictwa sądowego wynika, że nawet w razie wszczęcia postępowania na żądanie strony, organ administracji publicznej jest obowiązany ustalić, czy w postępowaniu tym powinny uczestniczyć inne osoby będące stronami postępowania, i zawiadomić je o wszczęciu postępowania na żądanie strony. Oznacza to, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony mogą uczestniczyć osoby, które wprawdzie nie żądały czynności organu administracji publicznej, lecz postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Są zatem stronami postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Zaskarżone decyzje nie mogły się jednak ostać w obrocie prawnym. Sąd bowiem z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), a polegające na tym, że w postępowaniu bez własnej winy nie brali udziału niektórzy spadkobiercy przeddekretowi nieruchomości położnej w W. przy ul. [...] (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).

W tym miejscu należy podkreślić, że w literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a. nie ma znaczenia, iż zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (tak m.in. T. Woś (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2011, s. 664; tak też m.in. wyrok SN z dnia 4 grudnia 2000 r., III RN 200/01, OSNP 2003/24/582; wyrok NSA z 27 marca 2009 r., II OSK 151/09, CBOSA.; wyrok NSA z 08.01.2010, I OSK 442/09, CBOSA; wyrok WSA z 15 czerwca 2011 r., II SA/Kr 106/11, CBOSA). Prezentowany jest również pogląd odmienny, przyznający tylko niesłusznie pominiętej ("poszkodowanej") stronie prawo podnoszenia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. (tak np. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 339 i tam przywołane orzecznictwo).

Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie dają dostatecznych podstaw do sformułowania jednej, uniwersalnej odpowiedzi na pytanie, czy dla zastosowania tych przepisów przez sąd administracyjny w konkretnym przypadku konieczne jest zgłoszenie przez zainteresowaną (pominiętą) stronę stosownego żądania lub zarzutu. Mając na względzie fakt, iż celem (ratio legis) przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. jest przede wszystkim ochrona obiektywnego porządku prawnego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu..., s. 338), to możliwość zastosowania tego przepisu w związku z wystąpieniem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy uzależniać od całokształtu okoliczności konkretnej sprawy, w tym, od oceny "korzystności" kontrolowanego aktu z punktu widzenia interesu strony pominiętej.

Skarżąca, należy do grona spadkobierców dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca podnosiła przesłanki wskazujące wydanie decyzji, co do osoby zmarłej. Sąd przyjął, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonych decyzji, bowiem decyzja została w efekcie otwarcia spadku po W. S. doręczona stronie (P. L.). W ocenie Sądu w sytuacji niepewności, co do tego jaki będzie ostatecznie krąg stron postępowania, racjonalnym było uchylenie zaskarżonych decyzji i zobligowanie organu do podjęcia działań w tym kierunku. Działanie takie wzmacnia bowiem w efekcie stabilność decyzji administracyjnej jako gwaranta praworządności (art. 7 k.p.a.).

Sąd uznał, że ziściły się w niniejszej sprawie przesłanki zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Należy podkreślić, że sankcjonowane tymi przepisami naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym uzasadnia uchylenie decyzji przez sąd bez względu na to, czy naruszenie to miało, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy.

Reasumując, nieprawidłowo ustalony krąg stron postępowania i przeprowadzenie postępowania w takim kształcie, stanowi naruszenie procedury administracyjnej: art. 10 § 1 i art. 28 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a tym samym stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.