Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1012/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2,
journal: Dz.U. 2016 poz 2255
law: Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców
article: art. 28, art. 33. art. 36, art. 43, art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 51 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2021r. sprawy ze skarg A. K., M. C. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta Z., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 43 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.jedn. Dz.U. z 2010 r., poz. 1623 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. K. (dalej: inwestor-skarżący) pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na rozbudowie pomieszczenia gospodarczego przy budynku mieszkalnym położonym w Z. przy ulicy [...]- działka nr [...] (obręb [...] Z.) z przeznaczeniem na garaż (postawienie boksu garażowego w formie murowanej, parterowej przybudówki do komórki gospodarczej). Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Prezydent Miasta Z., na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) dokonał rozgraniczenia pomiędzy działkami: nr [...] pozostającą w użytkowaniu wieczystym "A" i M. C. oraz działką nr [...] pozostającą w użytkowaniu "A" i A. K.

Pismem z dnia 4 października 2017 r., działający przez fachowego pełnomocnika, M. C. (dalej: skarżący) wniósł do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o przeprowadzenie czynności kontrolnych robót budowlanych zrealizowanych przez sąsiada (inwestor -skarżący) oraz wszczęcia postępowania naprawczego w związku z wykonaniem robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie rozbudowy pomieszczenia gospodarczego przy budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...] w Z. na działce nr [...] [pic]z przeznaczeniem na garaż, a po jego przeprowadzeniu decyzją nr [...] z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. 2018 r., poz. 2096) oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), stwierdzając wykonanie wymienionej rozbudowy w sposób istotnie odstępujący od projektu budowlanego [pic]zatwierdzonego decyzją nr [...] z dnia [...] r., nałożył na inwestora A. K. obowiązek wykonania robót budowlanych, które doprowadzą do zmniejszenia szerokości garażu w celu zlokalizowania ściany obiektu przy granicy bez naruszenia działki nr [...] oraz obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 30 września 2018 r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wprowadzone w trakcie inwestycji.

W wyniku odwołania zobowiązanego – (pismo z dnia 18 czerwca 2018r.) Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Katowicach decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w uzasadnieniu decyzji podniesiono między innymi, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonując klasyfikacji istotnego odstępstwa od wymienionego zatwierdzonego projektu budowlanego winien dokonać oceny stwierdzonych odstąpień, w szczególności w zakresie dotyczącym zmian w szerokości przedmiotowego budynku. Ponadto organ powiatowy powinien rozważyć wezwanie inwestora na podstawie art. 81c ust. 1 w związku z art. 36a ust. 6 Prawo budowlanego do przedłożenia kwalifikacji dokonanej przez projektanta odnośnie stwierdzonych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego wraz z informacją zamieszczoną w projekcie budowlanym (rysunek i opis) dotyczącą tego odstąpienia oraz ewentualnie zażądać dodatkowych informacji od innych uczestników procesu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest przedwczesna, a charakter stwierdzonych uchybień organu powoduje, że konieczne stało się przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż nie jest możliwe reformowanie decyzji w wymaganym zakresie przez organ drugiej instancji, bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego).

Powyższa decyzja została zaskarżona sprzeciwem przez pełnomocnika skarżącego, z podstawowym zarzutem wadliwego zastosowania art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 1034/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Katowicach. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ drugiej instancji w swej decyzji kasacyjnej nie poczynił precyzyjnych zarzutów i wytycznych wobec organu pierwszej instancji, a stąd w tej postaci rozstrzygnięcie nie może zostać zaakceptowane. W ocenie Sądu posługiwanie się sformułowaniami "powinien rozważyć", "rozważy", "powinien ewentualnie zażądać" świadczy o braku należytego rozpoznania sprawy i ustalenia, czy kolejne czynności są faktycznie potrzebne, czy też potrzebne nie są. W ocenie Sądu, organ odwoławczy ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę merytorycznie i dokonać konkretnych ustaleń. Dopiero jeśli stwierdzi konkretne braki w postępowaniu dowodowym, ma prawo (jeśli będzie tego wymagała zasada dwuinstancyjności) przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając sprawę ponownie po powrocie akt administracyjnych do organu, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że kontrolowana decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - organ nadzoru budowlanego nakłada, określając termin, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowalnych oraz - w racie potrzeby- wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Dalej organ drugiej instancji przypomniał, że organ powiatowy przyjął zawiadomienie o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku bez wniesienia sprzeciwu, na podstawie m.in. inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej nr [...] z dnia [...] r.

Zdaniem organu odwoławczego organ powiatowy przyjął w 2015 r. zawiadomienie o zakończeniu budowy bez wniesienia sprzeciwu, a następnie wydając w 2018 r. roku zaskarżoną decyzję uznał, że inwestor dokonał istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Skoro bowiem wykonane roboty na podstawie dokumentu inwentaryzacji geodezyjnej KERG nie stanowiły odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, nie mogą być uznane za zrealizowane z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu wyłącznie z powodu wydania decyzji o rozgraniczeniu ( w 2017 r..) W przypadku braku możliwości poczynienia nie budzących wątpliwości ustaleń, co do legalnego wybudowania spornego obiektu, konieczne będzie zastosowanie zasady, zgodnie z którą wątpliwości nie można rozstrzygać na niekorzyść adresatów działań administracji.

W celu dokonania niezbędnych ustaleń w ponownym postępowaniu organ powiatowy, na podstawie art. 81c ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wezwie inwestora do przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej oraz wystąpi do Urzędu Miasta w Z. o udzielenie informacji czy zostały zgłoszone roboty geodezyjne pod wymienionym powyżej numerem, a także przeprowadzi rozprawę administracyjną z geodetą, który był obecny podczas kontroli przeprowadzonej przez organ powiatowy w dniu [...] r. w celu ustalenia granicy działki nr [...] oraz odległości przedmiotowego budynku od granicy, istniejących w dniu tej kontroli.

Dalej odwołując się do treści art. 36a Prawa budowanego organ odwoławczy stwierdził, że określa on definicję istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wskazał przy tym, że definicja ta w brzmieniu obecnie obowiązującym wprowadzona została ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorstw. (Dz.U. z 2016 r., poz. 2255), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Przepis przechodni tej ustawy (art. 26 ust. 2) stanowił, że w sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej (Prawo budowlane) wszczętych a niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym tą ustawą. Biorąc pod uwagę fakt, że inwestor dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy, które zostało przyjęte bez sprzeciwu przez organ nadzoru przed wejściem w życie wymienionej powyżej ustawy, organ uznał, że odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego należy ocenić biorąc pod uwagę przepisy art. 36a w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy. Stąd przywołując treść tego przepisu z tej daty i odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego przyznał, że dominuje w nim podgląd, iż stwierdzenie przez organ odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie wymienionych w przepisie art. 36a parametrów nie musi automatycznie zostać uznane za "istotne odstąpienie" w rozumieniu tego przepisu. Pozostawia on organom nadzoru budowlanego pewien margines uznaniowości. Zgodnie z treścią art. 36a ust. 6 ustawy Prawo budowlane, to projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego klub innych warunków pozwolenia. Nieistotne odstąpienie nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

Dlatego też w ocenie organu odwoławczego organ powiatowy dokonując klasyfikacji odstępstwa- winien dokonać oceny stwierdzonych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego w oparciu o przepis art. 36a w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy- uwzględniając m.in. szerokość projektowanego budynku w projekcie (3,1m) a w rzeczywistości (3,5m).

W zakresie naruszenia granicy działki nr [...], w stosunku do której inwestor nie miał prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to organ powiatowy dokładnie zbada czy została ona naruszona w wyniku robót budowlanych czy w wyniku późniejszej zmiany granic, uwzględniając przy tym inwentaryzację geodezyjną powykonawczą z dnia [...] r. oraz stanowisko geodety obecnego przy kontroli przeprowadzonej przez organ powiatowy w dniu [...] r.

Na podstawie art. 81c ust. 1 w związku z art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego organ powiatowy wezwie też inwestora do przedłożenia kwalifikacji dokonanej przez projektanta stwierdzonych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego.

W świetle obecnych ustaleń, w ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja jest przedwczesna, gdyż organ pierwszej instancji nie podjął odpowiednich czynności, które w sposób wyczerpujący i jednoznaczny wyjaśniłyby stan faktyczny niniejszej sprawy.

Wobec zasadnego zarzutu odwołania naruszenia przez organ pierwszej przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał decyzję wydaną w oparciu o przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego za zasadną.

Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, uzupełnieniu materiału dowodowego i wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 30 września 2020 r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz robót nakazanych niniejszą decyzją, mających na celu usunięcie fragmentu obiektu z terenu działki nr [...], zachowując nienaruszalność granicy działki nr [...] oraz obowiązek wykonania robót budowlanych, które doprowadzą do usunięcia z terenu działki nr [...] części obiektu, który został zrealizowany na terenie nr [...] przy ulicy [...] z naruszeniem granicy z nieruchomością przy ulicy [...].

W uzasadnieniu organ po zrelacjonowaniu dotychczasowego przebiegu postępowania stwierdził, że w toku postępowania, w wyniku dokonania pomiarów przedmiotowego garażu budowanego, potwierdzono częściowe jego zlokalizowanie na działce nr [...]. Właściciel terenu "A" nie wyraziła zgody na przekroczenie granicy wymienionych działek. W postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego organ nadzoru budowlanego w decyzji nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, określając termin jego wykonania oraz w razie potrzeby - zobowiązuje do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Następnie, po analizie przepisu art. 36a w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia zakończenia budowy tego garażu, organ uznał, że w istocie każde odstąpienie od projektu zagospodarowania działki lub terenu, ustalonej wysokości, szerokości czy długości obiektu musi być traktowane jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.

Uwzględniając jednak wskazania organu odwoławczego organ pierwszej instancji uzupełnił materiał dowodowy dokonując następujących ustaleń.

Potwierdził, że obecny przebieg granicy pomiędzy działkami ustalony został decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. i ujawniony został obecnie w danych ewidencji gruntów i budynków.

Na podstawie danych z rozprawy administracyjnej ustalono, że inwestor wybudował ścianę w granicy działki wytyczoną przez geodetę na podstawie ówcześnie dostępnych dokumentów tzn. szkicu polowego [...]. Jednak szerokość garażu jest niezgodna z zatwierdzonym, decyzją nr [...] z dnia [...] r., projektem budowlanym. Miała bowiem wynosić 3,10m, natomiast wybudowany garaż posada szerokość 3,35m. Według kwalifikacji projektanta (z dnia [...] r.) zwiększenie szerokości przedmiotowego garażu należy ocenić jako zmianę istotną.

Oceniając zgromadzony materiał dowody powiatowy organ nadzoru budowalnego stwierdził, iż bezsprzecznie ustalono powiększenie szerokości przedmiotowego garażu w stosunku do przewidzianej w zatwierdzonym projekcie budowlanym o 25cm, co spowodowało, że odległość pomiędzy ścianą powstałego garażu, a ścianą budynku mieszkalnego przy ulicy [...] wynosi 4,3m, podczas gdy według projektu miała wynosić 4,6m i w konsekwencji mocno ogranicza zabudowę sąsiedniej nieruchomości. W ocenie organu powiatowego zmniejszenie przestrzeni zabudowy sąsiedniej działki o 6,5% stanowi istotne odstępstwo. Wprowadzona przez inwestora zmiana doprowadziła do takiego stanu, iż na sąsiedniej nieruchomości w obecnym stanie brak jest możliwości rozbudowy budynku z zachowaniem warunków technicznych dla garażu i dojścia do budynku, co byłoby możliwe przy realizacji i spornego garażu zgodnie z projektem.

Oceny tej nie zmienia fakt odniesienia się do przepisów obowiązujących w dacie zawiadomienia tutejszego urzędu o zakończeniu budowy przedmiotowego garażu. Zakres przedmiotowego odstępstwa dotyczy pkt 1 i pkt 2 cytowanego przepisu w ówczesnym brzmieniu, według którego było to istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jednak ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. wprowadziła zmiany do tego brzmienia przepisu i obecnie nastąpiło złagodzenie warunków dla kwalifikacji istotności odstępstwa, a ustawodawca wprowadzając liberalizację przepisów wskazał, że do postępowań naprawczych należy stosować przepisy po wprowadzonej zmianie.

Odnosząc się do kwestii naruszenia granicy pomiędzy omawianymi nieruchomościami organ przedstawił stwierdzone niezgodności, przyznając, że granica pomiędzy działkami ustalona została mocą decyzji z dnia [...] r. Zmieniono wówczas lokalizację punktów granicznych [...], [...] i [...] stanowiących podstawę wytyczenia granicy podczas tyczenia garażu. W ocenie organu pierwszej instancji fakt, że ustalenie przebiegu granicy spowodowało zmianę lokalizacji punktów granicznych już po wytyczeniu i realizacji obiektu pozostaje bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Organ podkreślił, że przebieg granicy był kwestionowany przez sąsiada już na etapie budowy, bezpośrednio po wytyczeniu realizowanego obiektu. Z jego też inicjatywy zostało wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe, a wymieniana powyżej decyzja rozgraniczeniowa jest decyzją ostateczną i pozostaje w obiegu, co należy przyjmować, że właściciele obu działek zgadzają się z ustalonym przebiegiem tej granicy. Zostało więc udowodnione, że przedmiotowy garaż jest zlokalizowany z naruszeniem granicy, a kwestia czy to naruszenie powstało w wyniku błędnego wytyczenia geodezyjnego czy też rozgraniczenie spowodowało zmianę jej przebiegu pozostaje poza właściwością organu nadzoru budowlanego. Przy czym organ wykazał, że w przypadku zachowania gabarytów obiektu zgodnych z projektem budowlanym nie doszłoby do naruszenia tej granicy.

Organ uznał zatem, że garaż wybudowany został w sposób istotny odstępujący od zatwierdzonego projektu budowlanego- z uwagi na znaczne zwiększenie szerokości garażu. Z uwagi zaś, że z ostatecznej decyzji o rozgraniczeniu wynika, że fragment budynku znajduje się na działce nr [...], do której inwestor nie posiada prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane konieczna jest przebudowa fragmentu garażu i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego oraz wykonanie czynności, które doprowadzą obiekt do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do pisma z dnia 14 lutego 2020 r. o przeprowadzenie wskazanych tam dowodów, organ powiatowy stwierdził, że nie widzi potrzeby dalszego ustalenia, m.in. przebiegu granicy, wynika ona bowiem z decyzji rozgraniczeniowej, a sam fakt wydania tej decyzji przesądza o tym, że nie było możliwe ustalenie tej granicy we wskazanym okresie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył, reprezentowany przez pełnomocnika, zobowiązany decyzją inwestor.

Zarzucił organowi pierwszej instancji wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem:

- art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do poczynienia całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych;

- reguł wskazanych w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami organu pierwszej instancji,

- art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy i w konsekwencji uznanie, że odwołujący w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego, podczas gdy odstąpienie przez odwołującego spełnia warunki określone w tym przepisie.

Uwzględniając powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia względnie na wypadek przeprowadzenia postępowania uzupełniającego uchylenie tej decyzji w całości i umorzenie postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu odwołania podkreślając, że ze stanowiskiem organu nie można się zgodzić, w pierwszej kolejności podniósł, iż sprawa przekroczenia granicy działki przy budowie winna być rozpatrywana przez sąd powszechny na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, według którego inwestor może wnosić o ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej, albo wykupienia zajętej części gruntu za odpowiednim wynagrodzeniem. Właścicielowi gruntu, którego granice zostały przekroczone przy wznoszeniu budynku na nieruchomości sąsiedniej przysługują roszczenia uzupełniające związane z bezumownym korzystaniem z gruntu stanowiącego jego własność. Konkludując odwołujący stwierdził, że uczestnik postępowania winien poszukiwać ochrony prawnej na gruncie cywilnym, a nie administracyjnym. Dalej odwołujący podkreślił, iż organ nie wyjaśnił dlaczego dał wiarę geodecie powołanemu w sprawie [...] - tj. o rozgraniczenie, a nie geodecie, który dokonywał pomiarów w 2013 r. - przed wytyczeniem przedmiotowego obiektu. Pomimo wielokrotnej analizy tej kwestii nie stwierdzono żadnych uchybień. Podkreślił też odwołujący, że organ powiatowy nie złożył sprzeciwu do oświadczenia o zakończeniu budowy. Nie może zatem po kilku latach nakładać na stronę obowiązków jak w zaskarżonej decyzji. Niezależnie od wszystkiego w ocenie odwołującego/inwestora nie odstąpił on w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zajęcie pasa szerokości ok. 10cm działki nr [...], tj. 0,44m² jej powierzchni, nie powoduje żadnych dolegliwości po stronie zajętej działki, nie narusza też przepisów techniczno- budowlanych.

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości oraz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nałożył na inwestora A. K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w terminie do 30 listopada 2020 r., projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W uzasadnieniu po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy organ wyjaśnił, że orzeczenie pierwszej instancji należało uchylić, jednakże zebrany w sprawie materiał dowodowy zezwala na wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy nie miał wątpliwości, że w ustalonym stanie faktycznym udowodniono wystąpienie istotnego odstępstwa od projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ustawy Prawo budowanego w brzmieniu z daty złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku (t.jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), ale wyłącznie w zakresie w jakim nastąpiła zmiana parametrów obiektu budowlanego objętego postępowaniem (jego szerokości). Nie został natomiast potwierdzony na etapie budowania obiektu - fakt przekroczenia granic działki, stąd organ przyjął, że w dacie złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy lokalizacja przedmiotowego budynku była zgodna z zatwierdzonym i pozostającym w obrocie prawnym pozwoleniem na budowę. Na dzień zakończenia budowy obiektu był on posadowiony jednie na działce objętej pozwoleniem na budowę. Nowy przebieg granicy ustalony bowiem został dopiero w 2017 r. w wyniku postępowania rozgraniczeniowego. Zmieniono wówczas lokalizację punktów granicznych. Obecnie budynek ten pozostaje więc częściowo na działce sąsiedniej. W ocenie organu odwoławczego nie doszło do tego jednak bezpośrednio w wyniku odstępstwa, lecz w związku ze zmianą przebiegu granicy między działkami. Okoliczność ta powinna być uwzględniona jednak przy sporządzeniu projektu zamiennego, gdyż inwestor nie dysponuje prawem zabudowy działki sąsiedniej i projekt zamienny nie powinien uwzględniać lokalizacji budynku poza jego nieruchomością. Zakres projektu zamiennego powinien pokrywać się pod kątem zakresu inwestycji z pozwoleniem na budowę, od którego odstąpiono i nie może obejmować działki innej niż zatwierdzona pierwotnym pozwoleniem na budowę. Projekt może i powinien natomiast obejmować zakres ewentualnych projektowanych i koniecznych robót, które należy wykonać w celu dostosowania istniejącego obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W ocenie organu odwoławczego następcza zmiana przebiegu granicy pomiędzy działkami nie może skutkować koniecznością nakazania inwestorowi zachowania odległości określonych w przepisach techniczno- budowlanych.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż pomimo, iż w ustalonym stanie faktycznym nie można nakazać przesunięcia obiektu budowlanego objętego postępowaniem do granicy nieruchomości, nie oznacza jeszcze, że właścicielowi sąsiedniej działki nie przysługują wobec inwestora żadne roszczenia. Nie są to jednak roszczenia na gruncie prawa administracyjnego, lecz na gruncie prawa cywilnego. Nie może być jednak mowy o tym, że projekt zamienny może legalizować istniejący stan faktyczny, w zakresie posadowienia go na działce sąsiedniej.

Organ odwoławczy dokonując oceny decyzji organu pierwszej instancji stwierdził, że organy nadzoru budowlanego mają obowiązek badać czy dany obiekt jest zgodny z przepisami. Nie mogą jednak nakładać na inwestorów, właścicieli czy zarządców nieruchomości obowiązków, które będą stanowiły nieuzasadnioną inwestycję po stronie wymienionych podmiotów.

Stąd też organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji w części nakładającej obowiązek "wykonania robót budowlanych, które doprowadzą do usunięcie z terenu działki nr [...] części obiektu, który został zrealizowany na terenie nr [...] przy ulicy [...] z naruszeniem granicy z nieruchomością przy ulicy [...] " była wadliwa co skutkowało jej uchyleniem.

Odnosząc się do przeprowadzonej przez organ powiatowy oceny zmiany parametrów przedmiotowego obiektu, zasadnie została uznana jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu pierwotnego. Nie jest to bowiem inny obiekt, jest to obiekt tożsamy z oznaczonym w pierwotnym pozwoleniu na budowę, ale wybudowany z istotnym odstępstwem, w postaci zmiany jego szerokości.

Postanowieniem z dnia [...] r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał wykonanie wymienionej powyżej decyzji, uwzględniając fakt złożenia skargi do sądu administracyjnego oraz biorąc pod uwagę treść art. 61 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach złożyli A. K. (dalej skarżący - inwestor) oraz M. C. (dalej: skarżący - uczestnik). Skargi te zarządzeniem Sądu z dnia 26 sierpnia 2020 r., na podstawie art. 111 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały połączone celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

W pierwszej skardze skarżący-inwestor powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu, tj. zaskarżonej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucił naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2 oraz art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, powtarzając argumentację odwołania. Dodatkowo podniósł zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż według jego opinii budynek został wzniesiony w pierwotnej granicy działki nr [...] i w konsekwencji nie zachodzą przesłanki do zastosowania tej normy. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych powtórzył stanowisko prezentowane w toku postępowania odwoławczego, powtarzając, iż w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy prawa cywilnego, a sprawa winna być rozpatrywana przez sąd powszechny.

W drugiej skardze skarżący-uczestnik, działając przez fachowego pełnomocnika, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie - czyli nienałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie lub błędne zastosowanie i uchylenie decyzji organu powiatowego.

W uzasadnieniu skargi zwrócił uwagę, iż art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakłada nie tylko obowiązek przedstawienia projektu zmiennego, ale w razie potrzeby – przewiduje wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia od stanu zgodnego z prawem. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie zachodzi potrzeba nałożenia przez organ obowiązku wykonania robót budowlanych, które doprowadzą do usunięcia z terenu działki nr [...] części obiektu realizowanego na działce nr [...] z naruszaniem granicy pomiędzy działkami. W ocenie skarżącego sam fakt sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego w zakreślonym terminie nie pozwoli na doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Zrealizowanie obiektu w obecnym miejscu, stanowi zaś, jak stwierdził organ powiatowy, naruszenie art. 4 Prawa budowlanego, gdyż inwestor nie dysponuje prawem zabudowy sąsiedniej nieruchomości gruntowej.

Skarżący podkreślił, iż wbrew stanowisku organu odwoławczego, inwestor przekroczył granicę już w trakcie budowy, gdyż skarżący już na etapie budowy spornego obiektu, bezpośrednio po jego wytyczeniu, kwestionował tę lokalizację, o czym inwestor wiedział. Złożył on wniosek o przeprowadzenie rozgraniczenia, a ustalonej w tym postępowaniu granicy inwestor nie kwestionował.

Nadto skarżący podkreślił, że organ odwoławczy naruszył art. 8 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w myśl którego organy nie odstępują bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. W ocenie skarżącego, jeśli organ ustali, że do stanu zgodnego z prawem nie jest potrzebne wykonanie żadnych robót budowlanych czy czynności, ogranicza się do zobowiązania strony do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Jednak jeśli ustali, że w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem konieczne jest jeszcze wykonanie innych czynności lub robót budowlanych, to organ wskazuje w decyzji czynności i roboty budowlane, które powinny być wykonane w celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem i zobowiązuje do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. W niniejszej sprawie organ odwoławczy dostrzegając konieczność częściowej rozbiórki przedmiotowego garażu – odbiega od ustalonej praktyki orzeczniczej nie wskazując niezbędnych robót w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Skarżący podkreślił przy tym, że ponosi wszelkie negatywne konsekwencje spowodowane istotnym odstępstwem od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

W odpowiedziach na powyższe skargi organ odwoławczy wnosząc o oddalanie obu skarg, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Przystępując do rozważań w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż sprawa powyższa nie jest rozpatrywana pierwszy raz, lecz była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 14 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 1034/18 uchylił zaskarżoną decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Katowicach z dnia [...] r. uchylającą rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, podkreślając brak jasnych i precyzyjnych wytycznych skierowanych do organu pierwszej instancji, oraz kierunku uzupełnienia i należytego rozpoznania sprawy. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2019 r. , poz. 2325 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Stanowisko wyrażone przez Sąd w tym wyroku pozostaje wiążące nie tylko dla organu drugiej instancji, ale także dla tutejszego Sądu. Wskazać należy zatem, że wypełniając wskazania Sądu zawarte w wymienionym wyroku organ odwoławczy wydając ponownie decyzję kasatoryjną, wskazał dokładnie zakres i kierunek niezbędnych wyjaśnień w sprawie, a organ pierwszej instancji w ponownym postępowaniu uzupełnił materiał dowodowy sprawy we wskazanym kierunku.

Rozpatrywana sprawa dotyczy oceny prawidłowości realizacji garażu na działce należącej do skarżącego- inwestora – nr [...] w Z.. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału w sposób bezsporny ustalono, że garaż ten powstał na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia [...] r., jednak z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego i zawartych w niej warunków w zakresie szerokości przedmiotowego obiektu – według projektu szerokość garażu miała wynosić 3,10m, natomiast obiekt wybudowany posiada szerokość 3,35m. Według kwalifikacji projektanta obiektu (z dnia [...] r.) zwiększenie szerokości przedmiotowego garażu należy ocenić jako zmianę istotną. Poza sporem pozostaje także fakt, obecnie garaż ten narusza granicę ustaloną pomiędzy działką skarżącego – uczestnika i skarżącego – inwestora.

Jak bezsprzecznie jednak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego granica ta pomiędzy tymi działkami ustalona została decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. znak [...], czyli już po zakończeniu budowy przedmiotowego garażu, tj. po przyjęciu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. bez sprzeciwu zawiadomieniu inwestora o zakończeniu rozbudowy pomieszczenia gospodarczego przy budynku mieszkalnym z przeznaczeniem na garaż z dnia [...] r. .

Niezaprzeczalnym jest zatem, iż wobec wybudowania przedmiotowego garażu o powiększonej szerokości doszło do odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zasadnie zatem orzekające w sprawie organy zastosowały w sprawie procedurę przewidzianą w art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego. Z kolei ocena, czy stwierdzone odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego ma charakter odstępstwa istotnego należy ocenić mając na uwadze postanowienia art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. W tym miejscu należy wskazać, że treść przywołanego przepisu ulegała zmianom. Definicję istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w brzmieniu obecnie obowiązującym wprowadzona została ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorstw. (Dz.U. z 2016 r., poz. 2255). Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., a jej art. 26 ust. 2 tej ustawy stanowił, że w sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej (Prawo budowlane) wszczętych a niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym tą ustawą. Jednak w niniejszym przypadku należy uznać, że sprawa budowy przedmiotowego garażu została zakończona, przyjętym bez sprzeciwu zawiadomieniem o zakończeniu budowy z dnia [...] r.. Biorąc zatem pod uwagę ten fakt, zasadnie organy uznały, że odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego należy ocenić biorąc pod uwagę przepisy art. 36a w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy. Przywołując treść tego przepisu z tej daty i odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazać należy, że dominuje w nim podgląd, iż stwierdzenie przez organ odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie wymienionych w przepisie art. 36a parametrów nie musi automatycznie zostać uznane za "istotne odstąpienie" w rozumieniu tego przepisu. Treść przepisu pozostawia organom nadzoru budowlanego pewien margines uznaniowości. Z kolei zgodnie z ust. 6 tego przepisu to projektant dokonuje kwalifikacji stwierdzonego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego klub innych warunków pozwolenia. Nieistotne odstąpienie nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W niniejszym przypadku jednak projektant w piśmie z dnia [...] r. oświadczył, iż stwierdzone przekroczenie szerokości wybudowanego w stosunku do projektowanego obiektu – kwalifikuje zmianę jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu. Według tej opinii – aby zmiana zakwalifikowana została jako nieistotna odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego – szerokość wykonanego obiektu nie może przekroczyć 2% szerokości projektowanej. W tym konkretnym przypadku szerokość ta według projektu miała wynosić 3,10m, natomiast wybudowany garaż posiada szerokość 3,35m. Tak więc powiększenie szerokości przedmiotowego garażu w stosunku do przewidzianej w zatwierdzonym projekcie budowlanym nastąpiło o 25cm. Spowodowało to, że odległość pomiędzy ścianą powstałego garażu, a ścianą budynku mieszkalnego przy ulicy [...] wynosi 4,3m, podczas gdy według projektu miała wynosić 4,6m.

Wobec zatem bezspornego ustalenia przez organ istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego bądź innych warunków pozwolenia na budowę zasadnym stało się wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Jak słusznie zauważył skarżący decyzji wydanej na podstawie tego przepisu nakłada się na inwestora obowiązek: sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, oraz, w razie potrzeby, wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Z brzmienia powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że nałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego jest obligatoryjne, podczas gdy nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych jest fakultatywne, jeżeli wynika to z okoliczności i potrzeb danej sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2571/11).

Wprawdzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] r., nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 30 września 2020 r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych a także obowiązek wykonania robót budowlanych, które doprowadzą do usunięcia z terenu działki nr [...] części obiektu, który został zrealizowany naruszeniem granicy, ale powyższa decyzja zmieniona została decyzją organu drugiej instancji, który uchylając decyzję organu pierwszej instancji w całości, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego uwzgledniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Wskazał jednak przy tym, że projekt zamienny nie może prowadzić do legalizacji istniejącego stanu faktycznego, w zakresie posadowienia go na działce sąsiedniej.

Zasadnie przy tym organ odwoławczy przypomniał, że nie został potwierdzony na etapie budowania obiektu - fakt przekroczenia granicy działki, co przesądziło o przyjęciu ustalenia, że w dacie złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy lokalizacja przedmiotowego budynku była zgodna z zatwierdzonym i pozostającym w obrocie prawnym pozwoleniem na budowę. Na dzień zakończenia budowy obiektu był on posadowiony jedynie na działce objętej pozwoleniem na budowę. Nowy przebieg granicy ustalony bowiem został dopiero w 2017 r. w wyniku postępowania rozgraniczeniowego, kiedy zmieniono lokalizację punktów granicznych, w efekcie czego obecnie budynek ten pozostaje częściowo na działce sąsiedniej.

Należy podzielić jednak stanowisko organu odwoławczego, że nie doszło do tego bezpośrednio w wyniku odstępstwa, lecz w związku ze zmianą przebiegu granicy między działkami, która nastąpiła po zakończeniu budowy. Jednak okoliczność ta powinna być obecnie uwzględniona jednak przy sporządzaniu projektu zamiennego, gdyż inwestor nie dysponuje prawem zabudowy działki sąsiedniej i projekt zamienny nie powinien uwzględniać lokalizacji budynku poza nieruchomością inwestora. Zakres projektu zamiennego powinien pokrywać się pod kątem zakresu inwestycji z pozwoleniem na budowę, od którego odstąpiono i nie może obejmować działki innej niż zatwierdzona pierwotnym pozwoleniem na budowę. Projekt może i powinien natomiast obejmować zakres ewentualnych projektowanych i koniecznych robót, które należy wykonać w celu dostosowania istniejącego obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W ocenie organu odwoławczego następcza zmiana przebiegu granicy pomiędzy działkami nie może skutkować koniecznością nakazania inwestorowi zachowania odległości określonych w przepisach techniczno- budowlanych. Okoliczność związana z pierwotnym posadowieniem obiektu na działce odwołującego, a następnie geodezyjne wyznaczenie granic działek o innym niż dotychczasowy przebiegu, przesądza o tym, że w aktualnym stanie faktycznym inwestor, sporządzający projekt budowlany zamienny z uwagi na stwierdzone istotne odstąpienie polegające na zmianę parametrów budynku, musi zwrócić uwagę na to, że przedłożony projekt zamienny nie może przewidywać lokalizacji obiektu na działce, do której nie ma on prawa dysponowania na cele budowlane i która nie była objęta pierwotnym pozwoleniem na budowę.

Zasadnie przy tym organ odwoławczy stwierdził, iż pomimo, iż w ustalonym stanie faktycznym nie można nakazać przesunięcia obiektu budowlanego objętego postępowaniem do granicy nieruchomości, to nie oznacza to jeszcze, że właścicielowi sąsiedniej działki nie przysługują wobec inwestora żadne roszczenia. Nie są to jednak roszczenia na gruncie prawa administracyjnego, lecz na gruncie prawa cywilnego.

Podkreślenia wymaga, iż projekt budowlany zamienny musi być opracowaniem dotyczącym całości inwestycji. Nie może on dotyczyć jedynie zmian stanowiących istotne odstępstwa. Co oczywiste, zmiany te powinny być uwzględnione w opracowaniu, lecz nie mogą stanowić jego wyłącznego przedmiotu. Zatwierdzeniu w trybie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane podlega bowiem projekt budowlany zamienny, nie zaś projekt budowlany pierwotny wraz z dokumentacją projektową dotyczącą zmian stanowiących istotne odstąpienia od pierwotnego projektu budowlanego. Wobec powyższego niezasadne pozostają zarzuty skargi w zakresie rzekomego naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, poprzez przyjęcie, iż projekt budowlany zamienny zawierać ma projekt zagospodarowania terenu oraz dokumentację projektową, mimo iż zostały one dołączone do pierwotnego projektu, a nie ulegną one zmianie.

Tym samym niezasadne pozostają zarzuty pierwszej skargi kwestionujące zasadność odwołania się przez organy do art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 36a ustawy Prawo budowlane.

Nietrafne także pozostają zarzuty drugiej skargi w zakresie braku rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego o obowiązku wykonania określonych czynności zmierzających do usunięcia części garażu zlokalizowanego na jego działce. Zasadnie bowiem organ odwoławczy podkreślił, że organy nadzoru budowlanie nie mogą nakładać na inwestorów obowiązków stanowiących nieuzasadnioną inwestycję, tym bardziej mając wątpliwość co do technicznej możliwości jej wykonania. Ewentualne usunięcie fragmentu obiektu usytuowanego na działce skarżącego - uczestnika musi być poprzedzone zbadaniem technicznej takiej możliwości (np. zbadaniem stabilności konstrukcji obiektu) i winno wynikać, co wskazano powyżej, z projektu budowlanego zamiennego.

Także pozostałe podniesione przez skarżącego-uczestnika zarzuty rzekomego naruszenia przepisów postępowania przez orzekające organy są bezzasadne. Nie można uznać, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozostaje lakoniczne. Organ należycie umotywował wydane rozstrzygnięcie z powołaniem się na wiążące dla niego wskazania i oceny orzekającego uprzednio w niniejszej sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wobec wiążącego charakteru tychże zaleceń i zapatrywań niecelowe byłoby ponowne rozważanie kwestii przesądzonych już uprzednio w wyroku. Organ administracji wszechstronnie i dokładnie zbadał przy tym wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, dokładnie i wyczerpująco zgromadził materiał dowodowy i rzetelnie go ocenił. Materiał dowodowy zebrany na potrzeby rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest kompleksowy i wyczerpujący w oparciu o który organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Nie można tym samym podzielić zarzutów naruszenia art. 7, art. 8 czy art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargi.