Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 1913/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant sekr. sąd.. Monika Hładki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego za 1998r. od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarżący [...] pismem z dnia 22 grudnia 2004r. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2001r. nr [...]r. Jako postawę prawną swojego wniosku skarżący wskazał art. 241 §1 pkt 5 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że organu podatkowe dokonały rozstrzygnięcia sprzecznego ze stanem faktycznym, opartym na wadliwie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym.

W ocenie skarżącego organy podatkowe dokonując oceny materiału zgromadzonego w sprawie wyszły poza granice swobodnej oceny dowodów. Kluczowa dla sprawy jest całkowicie nietrafna i zupełnie dowolna ocena stanu majątkowego [...], a w konsekwencji ich możliwość świadczenia na rzecz strony darowizn w łącznej kwocie 16 900 zł.

Skarżący podkreślił, że organy podatkowe zupełnie pominęły fakt, iż Państwo [...] byli (są) ludźmi majętnymi posiadającymi szereg dóbr luksusowych.

Państwo [...] posiadali środki finansowe umożliwiające udzielenie darowizny, co wynika między innymi z następujących okoliczności sprzedaży:

samochodów ciężarowych marki MAN za łączną kwotę 100 000 000 zł w 1991r. ( co stanowiło około 100 miesięcznych wynagrodzeń, a przeliczając na chwilę obecną daje wartość 230 000 zł)

samochodu Kamaz za cenę 30 000 000 zł w 1993r.

samochodu ciężarowego VW za cenę 30 000 000 zł w 1993r.

samochodu osobowego Renault Fuego za cenę 35 000 000 zł w 1994r.

autobusu marki Autosan H-9 za cenę 7 110 zł w 1996r.

samochodu BMW 535i za cenę 25 000 zł w 1998r.

O wadliwości rozstrzygnięcia organów skarbowych świadczą dowody zebrane w trakcie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2004r.:

nr [...] określającej [...] zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r.

nr [...] określającej [...] zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r.

nr [...] określającej [...] zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r.

Wskazane dowody zebrane w trakcie tych postępowań w jednoznaczny sposób potwierdzają, że rodzice dysponowali środkami umożliwiającymi przekazanie synowi kwoty 16 900 zł.

Skarżący stwierdza, że dowody te istniały w dniu wydania decyzji przez Izbę Skarbową z dnia 10 sierpnia 2001r., zatem spełniają przesłanki uzasadniające wznowienia postępowania.

Postanowieniem z 28 lutego 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej w wydanym na podstawie art. 240 §1 pkt 5, art. 243 §1, art. 244 §1 Ordynacji podatkowej postanowił wznowić postępowanie w sprawie ustalenia [...] podatku dochodowego w formie ryczałtu za 1998r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.

Kolejnym postanowieniem z 16 marca 2005r. wydanym na podstawie art. 180 §1, art. 188 i art. 216 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej przeprowadził dowód ze wskazanych w nim akt postępowań podatkowych.

Decyzją z 1 kwietnia 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej orzekł o odmowie uchylenia przedmiotowej decyzji w całości z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W ocenie organu podatkowego wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 240 §1 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który ją wydał. Muszą więc zostać spełnione łącznie trzy warunki. Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy powinny być nowe. Poza tym pojęciem należy w ocenie organu rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Mogą one stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, a w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Drugim koniecznym warunkiem jest istnienie nowych okoliczności lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej, natomiast ostatnim warunkiem jest by nie były one znane organowi, które je wydał.

Organ podatkowy podkreśla, że dowody, które powołał skarżący we wniosku nie spełniają łącznie powyższych przesłanek.

Decyzje wskazane we wniosku dotyczące [...] zostały wydane po dniu 10 sierpnia 2001r., to jest po dacie wydania decyzji ostatecznej przez Izbę Skarbową.

Dowody sprzedaży z dnia [...] stycznia 1991r. i z [...] stycznia 1991r. samochodów MAN oraz z [...] kwietnia 1998r. samochodu marki BMW 535i były uwzględnione w toku postępowania przeprowadzonego przez Urząd Skarbowy przed wydaniem decyzji z dnia 10 kwietnia 2001r. jak również postępowania odwoławczego przed wydaniem decyzji ostatecznej z dnia 10 sierpnia 2001r.

Na powołane we wniosku okoliczności uzyskania przychodu ze sprzedaży:

w 1992r. samochodów ciężarowych Kamaz

w 1993r. samochodu ciężarowego VW

w 1994r. samochodu osobowego Renault Fuego

w 1996r. autobusu Autosan H-9 - skarżący nie przedstawił żadnych dowodów.

Dowodów tych brak jest również w aktach podatkowych zebranych w toku postępowań poprzedzających wydanie decyzji w stosunku do [...].

W aktach podatkowych dotyczących Decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 30 listopada 2004r. znajdują się inne, niewymienione przez skarżącego umowy sprzedaży samochodów.

Mimo, iż istniały one w dniu wydani decyzji nie spełniają przesłanek z art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej z uwagi na fakt, że nie mają wpływu na zmianę treści decyzji ostatecznej.

W ocenie organu podatkowego wskazane okoliczności nie miały wpływu na ustalenie, iż sytuacja finansowa [...] pozwalała na dokonane w 1998r. darowizny na rzecz syna.

Skarżący wniósł odwołanie od decyzji zarzucając jej naruszenie:

art. 7 Konstytucji RP, poprzez działanie niezgodne z prawem

art.120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej poprzez działanie wbrew przepisom

art. 187 i 197 Ordynacji podatkowej przez wadliwe zebranie materiału dowodowego i jego błędną ocenę

art. 240 §1 pkt 5 poprzez nieuwzględnienie przesłanek uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości.

W ocenie skarżącego bezsporny w sprawie jest fakt, iż [...] w dniu [...] kwietnia 1998r. uzyskała przychód 25 000 zł z tytułu sprzedaży samochodu BMW 535i.

Już ta okoliczność dowodzi, że małżonkowie [...] posiadali środki, które przeznaczyli na darowiznę w kwocie 15 000 zł. Organ nie stwierdził, iż przychody te zostały wydatkowane na inne cele, nie podważył również samych umów.

W dalszym ciągu skarżący podnosi, że potwierdzeniem stanu majątkowego [...] są dokumenty zebrane w trakcie przeprowadzonych w stosunku do nich postępowań. Okoliczności wskazane w tych dokumentach nie mogą być pominięte, ponieważ wynika z nich jednoznacznie, że rodzice skarżącego dysponowali odpowiednimi środkami, aby dokonać darowizny na rzecz syna.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 28 czerwca 2005r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy w całości podtrzymał argumentację zawartą w decyzji z dnia 1 kwietnia 2004r., wskazując, iż w sprawie nie wystąpiły takie okoliczności faktyczne ani dowody, które łącznie spełniają przesłanki z art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W zakresie dowodów zgromadzonych w aktach postępowanie w sprawie zobowiązań podatkowych małżonków [...] organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia 16 marca 2005r. postanowił o przeprowadzeniu dowodu z tych akt. W wyniku ich analizy stwierdził istnienie dowodów, które nie były przedmiotem postępowania poprzedzającego wydanie decyzji ostatecznej i istniały w dniu jej wydania, jednak nie miały one na wpływu na zmianę treści decyzji ostatecznej w kwestiach zasadniczych i dlatego nie spełniły przesłanek określonych w art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Skargą z dnia 20 lipca 2005r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez nie uwzględnienie przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, że ni może zgodzić się z tezą zawartą w zaskarżonej decyzji, iż stwierdzone w tym postępowaniu dowody, które nie były przedmiotem postępowania poprzedzającego wydanie decyzji ostatecznej z dnia 10 sierpnia 2001r. i istniały w dniu jej wydania, nie mają wpływu na zmianę treści tej decyzji w kwestiach zasadniczych.

Organ podatkowy w sposób nietrafny i zupełnie dowolny ocenił stan majątkowy małżonków [...], w konsekwencji ocena ta była niezgodna ze stanem faktycznym.

W ocenie skarżącego wskazane przez niego dowody jednoznacznie wskazują, że jego rodzice posiadali środki finansowe w wystarczającej wysokości na obdarowanie syna.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazał, że decyzją z dnia 10 kwietnia 2001r. Urząd Skarbowy ustalił skarżącemu podatek w formie ryczałtu w kwocie 5778,80 zł. Izba Skarbowa uwzględniając w części odwołanie skarżącego decyzją z dnia 10 sierpnia 2001r. uchyliła decyzję organu I instancji w części i ustaliła wysokość podatku za 1998r. w kwocie 5107,50 zł.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Sądu, który postanowieniem z dnia 13 grudnia 2001r. Sygn. akt I SA/Po 3143/01 oraz I SA/Po 3959/01 odrzucił skargę z uwagi na wniesienie jej po terminie.

Wnioskiem z dnia 14 lipca 2003r. skarżący zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji. Minister Finansów decyzją z dnia 2 lutego 2004r. odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na wniesienie żądania po upływie roku od doręczenia decyzji.

Organ podatkowy powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, podkreślając, że okoliczność dotycząca sytuacji majątkowej rodziców skarżącego była przedmiotem postępowania poprzedzającego wydanie decyzji ostatecznej, nie może być wiec uznana za nową w rozumieniu art. 245 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Ordynacja podatkowa, jako wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe wydanych przez nie decyzji. Wyjątki te to zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania (art.240-246 Ordynacji), stwierdzenie nieważności decyzji (art.253-257 Ordynacji).

Wznowienie postępowania ma na celu prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcie rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie prowadzone przez organy podatkowe było dotknięte wadami procesowymi enumeratywnie wskazanymi w art. 240 Ordynacji podatkowej.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, umożliwiającą weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (wyrok NSA z dnia 16 października 1998r. - II SA 1241/98).

Stosownie do art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej istnieje możliwość wznowienia postępowania, gdy ujawnią się nowe dowody lub okoliczności, istotne dla sprawy, istniejące w dniu decyzji, a nieznane organowi, który ją wydał.

Wznowienie decyzji ostatecznej możliwe zatem jest jeżeli:

wyjdą na jaw nowe dowody lub okoliczności faktyczne (nowe w stosunku do przeprowadzonego postępowania)

dowody lub okoliczności muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy

dowód lub okoliczność musi istnieć w dniu wydania decyzji

dowód lub okoliczność nie może być znana organowi, który decyzje ostateczną wydał.

Skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania oparł go na istnieniu nowych dowodów, istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych Gronowu w dniu jej wydania. Wskazał, że dowody te zostały zgromadzone w aktach postępowania podatkowego prowadzonego wobec jego rodziców za rok1998r. zakończonego wydaniem decyzji w dniu 30 listopada 2004r.

Nadto skarżący wskazał na nowe okoliczności, to jest sprzedaż przez jego rodziców samochodów w latach 1991, 1992, 1993, 1994, 1996 i 1998.

W jego ocenie te nowe dowody i okoliczności skutkują tym, że organy podatkowe niewłaściwie ustaliły stan faktyczny w sprawach małżonków [...], co w konsekwencji doprowadziło do błędnego wniosku, iż nie posiadali oni środków finansowych na darowiznę udzieloną w 1998r. skarżącemu.

Organ podatkowy trafnie wskazał, że część wskazanych dowodów była znana organom podatkowym w toku postępowania podatkowego zakończonego decyzją w dniu 10 kwietnia 2001r. (sprzedaż samochodu BMW 535i i samochodu MAN).

Na powołane we wniosku okoliczności sprzedaży samochodów Kamaz, samochodu ciężarowego VW, samochodu osobowego Renault Fuego oraz autobusu Autosan H-9 skarżący nie przedstawił żadnych dowodów.

Organ podatkowy wskazał, że przeprowadził dowód z akt postępowania podatkowego małżonków [...] i nie stwierdził występowania w nich dowodów spełniających przesłanki z art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W aktach tych organu podatkowego znajdowały się, co prawda dokumenty, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie były przedmiotem postępowania poprzedzającego jej wydanie, jednak nie miały one wpływu na zmianę treści tej decyzji w kwestiach zasadniczych.

W tym też znaczeniu należy stwierdzić, że wniosek organu podatkowego, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 240 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jest trafny.

Należy podkreślić, że błędna ocena okoliczności faktycznej czy dowodu nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to bowiem dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich (brak wiedzy o okoliczności czy dowodzie) - stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Nawet, gdyby przyjąć, że organ podatkowy niewłaściwie ocenił wskazane dowody, to jest błąd w ocenie a nie brak wiedzy o dowodzie czy okoliczności.

Podkreślić również należy, że okoliczność faktyczna w rozumieniu art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, są to okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy, a zatem zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa. Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonana przez organy podatkowe ocena materiału dowodowego sprawy ani zastosowane w danym stanie faktycznym przepisy prawa lub ich interpretacja.

Dokonaną oceną organ podatkowy jest związany i ani zmiana tej oceny ani odmienna ocena przez stronę faktów, które istniały w dniu wydania decyzji i były znane organowi, nie uzasadniają wznowienia postępowania.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd organ podatkowy wykazał, że nie występują przesłanki, o których mowa w art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ wskazane dowody znane były organowi w dniu wydawania decyzji ostatecznej a podniesione okoliczności (bez poparcia ich dowodami) nie miały wpływu na jej zmianę.

Z tych względów oraz na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd stwierdził, że brak jest przesłanek do uwzględnienia skargi i orzekł jak w sentencji wyroku.

(-) Jacek Niedzielski (-) Joanna Wierchowicz (-) Alina Rzepecka