Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 724/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92a ust. 1-6, art. 92c, lp. 6.2.1 załącznika do ww. ustawy
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1  art. 32 ust. 3, art. 34
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska - Grońska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi A., B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej organem/GITD) decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. OOD Bułgaria (zwaną dalej skarżącą) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (zwanego dalej organem I instancji/[...] Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego) z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ wskazał, że działał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r, poz. 1257), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 953), art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92 a ust. 1 - 6, art. 92 c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 zwanej dalej u.t.d.), lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 32 ust. 3, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.).

Ustalono, że podczas kontroli drogowej samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] maja 2017 r. w miejscowości C. na drodze krajowej nr [...] stwierdzono nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Pojazdem kierował Pan M. K. (zwany dalej kierowcą), wykonujący międzynarodowy transport drogowy rzeczy. Powyższe udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2017r.

Organ I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2017 nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych.

W odwołaniu strona skarżąca podnosiła, iż organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył szereg przepisów postępowania administracyjnego. W ocenie strony nie może ona odpowiadać za naruszenie popełnione przez kierowcę. W związku z powyższym strona wnosi o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Rozpatrując sprawę w drugiej instancji Organ podniósł, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, m.in. danych cyfrowych oraz dokumentów okazanych podczas kontroli, że kierowca nie rejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości, długości przebytej drogi oraz swojej aktywności w dniach [...]-[...].05.2017 r. Kierowca nie zarejestrował powyższych danych w odległości ok. 187 km. Kierowca Pan M. K. na trasie z miejscowości I. w Bułgarii (miejsce załadunku) do miejsca C. w Polsce (miejsce kontroli) przez miejscowości V. – N. – S. zarejestrował ok. 1280 km, podczas gdy w rzeczywistości najkrótsza odległość ww. trasy wynosi ok. 1467 km. W okresie [...]-[...].05.2017 r. karta kierowcy cały czas znajdowała się w tachografie kontrolowanego pojazdu. Kontrolowany kierowca próbował ukryć swoje rzeczywiste aktywności poprzez przyłożenie magnesu do impulsatora skrzyni biegów, co spowodowało zakłócenia na impulsatorze oraz zafałszowanie rzeczywistych aktywności kierowcy. Kontrolowany kierowca podczas kontroli okazał magnes, a także wskazał miejsce i sposób montowania niedozwolonego urządzenia.

Organ wskazał, że stosownie do art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. Podniósł, że zgodnie z art. 92 a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 złotych. Wskazał, że stosownie do art. 92 a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Zgodnie z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust, 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się. jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Powołując się na przepis art. 4 pkt 22 lit. h ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego – wskazał, na obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia WE nr 561/2006.

Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienionej, tj. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a - 96n ustawy zmienionej.

Odnośnie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi; Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Wskazał, że zgodnie z treścią art. 32 ust. 3 rozporządzenia 165/2014:

Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.

Zgodnie z art. 34 rozporządzenia 165/2014:

1. Kierowcy stosują wykresówki tub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówką lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

2. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy.

3. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv):

a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub

b) jeśli pojazd wyposażony jesl w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.

Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu.

4. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu.

Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.

5. Kierowcy:

a) zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu;

b) obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:

(i) pod symbolem Sk

: czas prowadzenia pojazdu;

(ii) pod symbolem

: "inna praca", która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim;

(iii) pod symbolem

: "okresy gotowości" zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE;

(iv) pod symbolem

: przerwy lub odpoczynek.

7. Kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Jednak państwo członkowskie może wymagać od kierowców pojazdów używanych w działalności transportowej prowadzonej na jego terytorium dodatkowych, bardziej szczegółowych niż symbol państwa, danych geograficznych, pod warunkiem że państwo członkowskie powiadomiło o tym Komisję przed dniem 1 kwietnia 1998 r.

8. Kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w pierwszym zdaniu akapitu pierwszego, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 5000 złotych sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Powołując się na całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wskazane w zaskarżonej decyzji przepisy prawa organ II instancji wskazał, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, i słusznie nałożył karę pieniężną w wysokości 5000 złotych za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi a zarzuty strony podniesionych w odwołaniu, są niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 6, 7, 8, 9,10, 77, 80, 107 i 138 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z póżn. zm.) poprzez:

1. niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że doszło do użycia magnesu przez kierowcę, w przypadku gdy brak jest jakichkolwiek dowodów na tę okoliczność, w szczególności brak magnesu;

2. niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w: konsekwencji niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skarżąca nie dopełniła swoich obowiązków;

3. bezpodstawne przyjęcie tezy odpowiadającej organowi (użycie magnesu), w przypadku gdy nie jest to jedyna możliwa teza na wyjaśnienia okoliczności sprawy, a przyjęta teza (użycie magnesu) nie znajduje żadnego oparcia w materiale dowodowym w sprawie;

4. błędne przyjęcie, iż kierowca przyznał się do używania magnesu, na podstawie twierdzeń inspektora, w przypadku gdy, brak jest na tę okoliczność jakichkolwiek dowodów, w przypadku gdy inspektor (niewładający językiem bułgarskim) nie miał żadnej możliwości porozumienia się z kierowcą (niewładającym językiem polskim ani żadnym innym językiem niż bułgarski);

5. naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez niezawiadomienia strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie i nieumożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych materiałów przed wydaniem decyzji i złożenia dalszych odpowiednich wniosków dowodowych (art. 10 ust. 1 kpa) w przypadku gdy nie występują przesłanki z art. 10 ust 2 kpa;

w związku z powyższym zarzutem wynosił o przeprowadzenie dowodu z:

a) Zarządzenie numer [...] r. z [...].12.2014, odnośnie zasad dotyczących przekazanego mienia pracodawcy (pkt. 6);

zarządzenie [...].01.2016 odnośnie obowiązków kierowców;

zaświadczenie o przeprowadzonym szkoleniu z dnia [...].03.20l8r.

Jego zdaniem doszło do naruszenia art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym:

1. poprzez błędne uznanie, że za umyślne naruszenie ze strony kierowcy odpowiedzialność ponosi spółka, w przypadku gdy skarżąca pouczyła kierowcy oraz przeprowadziła odpowiednie szkolenie w tym zakresie jak również, iż najwcześniej mogła się dowiedzieć o ewentualnym naruszeniu dopiero po powrocie kierowcy do bazy;

2. błędną wykładnię rozszerzająca przepisów o charakterze karnym w przypadku, gdy wykładnia ta powinna mieć charakter zawężający;

Zdaniem skarżącej w sprawie dokonano wybiórczej oceny materiału dowodowego, błędnie przyjęto iż kierowca przyznała się do używania magnesu, gdy nie ma na tę okoliczność dowodów, natomiast kontrolujący inspektor nie mógł porozumieć się z władającym wyłącznie językiem bułgarskim kierowcom. Ponadto wskazano na brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

W związku z powyższym wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2017 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej ppsa), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Stosownie do treści art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.

Sankcje zawarte w cytowanym przepisie odnoszą się do podmiotów wykonujących transport drogowy, którymi nie są kierowcy, lecz sami przedsiębiorcy. W art. 92a u.t.d posłużono się szerokim terminem "podmiot wykonujący przewóz drogowy", żeby sankcjami z tego przepisu objąć wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową, naruszają prawo. Stosownie do art. 93 ust. 1 u.t.d. uprawnieni do kontroli mają prawo nałożyć karę pieniężną na wykonującego przewozy drogowe, a nie na kierowcę, który w ramach tego przewozu lub transportu kieruje pojazdem.

W myśl art. 92 ust.1 i ust. 2 u.t.d. kierujący wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze grzywny w wysokości do 2.000 złotych. Wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości grzywien za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 1 do ustawy.

Regulacja zawarta w art. 92 u.t.d. statuuje odpowiedzialność w postaci grzywny w wysokości do 2000 zł za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Odpowiedzialność określoną w art. 92 ust. 1 u.t.d. ponosi kierujący pojazdem (kierowca). Tego samego rodzaju odpowiedzialność ponosi również, na podstawie art. 92a ust. 3 u.t.d., osoba zarządzająca przedsiębiorstwem lub osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego albo dopuściła do powstania takich naruszeń.

Orzekanie w sprawie nałożenia grzywny, o której mowa w art. 92 ust. 1 i ust. 3 u.t.d., odbywa się na podstawie przepisów kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Jednocześnie zgodnie z art. 96 § 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U.2018.475 j.t.), w postepowaniu mandatowym, w sprawach naruszeń przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego wymienionych w załączniku nr 1 i 2 do ustawy o transporcie drogowym, w których oskarżycielem publicznym jest właściwy organ Inspekcji Transportu Drogowego lub Policji, można nałożyć grzywnę w wysokości do 2000 zł.

Poszczególne czyny (naruszenia), za które odpowiada kierowca i wysokości kar zostały określone w załączniku nr 1 do ustawy o transporcie drogowym. Natomiast wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego popełnionych przez osobę zarządzającą przedsiębiorstwem lub inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym oraz wysokości grzywien za poszczególne naruszenia określony został w załączniku nr 2 do ustawy.

Można zatem stwierdzić, że przepisy ustawy o transporcie drogowym przewidują odpowiedzialność trzech grup podmiotów, przy czym tylko dwie z nich ponoszą odpowiedzialność na zasadzie winy, są nimi kierujący pojazdem (art. 92 ust. 1 u.t.d.) oraz osoba zarządzająca przedsiębiorstwem lub zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie (art. 92 ust. 3 u.t.d.). Natomiast inny charakter ma odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy. Za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiot ten podlega karze pieniężnej, a wykaz naruszeń i wysokość kar określa zaś załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Kary te są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem. Odpowiedzialność ta zbliżona jest zatem do odpowiedzialności ponoszonej na zasadzie ryzyka, choć nie ma charakteru nieograniczonego, przepisy przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia kary w sytuacjach określonych w art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 u.t.d. Wykazanie okoliczności w tych przepisach ciąży jednak na przedsiębiorcy, nie jest obowiązkiem organu prowadzenie w tym zakresie z urzędu postępowania. Sytuacja prawna podmiotu wykonującego przewóz drogowy jest zatem w tej kwestii odmienna, niż sytuacja podmiotów wymienionych w art. 92a ust. 7 u.t.d., wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, które podlegają karom pieniężnym za naruszenia jedynie wówczas, gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmioty te miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia.

Kary pieniężne, o jakich mowa w art. 92a u.t.d. nakładane są na przedsiębiorcę, a nie na kierowcę, a celem ich jest zapewnienie należytego wykonywania działalności gospodarczej w postaci świadczenia przewozów drogowych i zagwarantowanie bezpieczeństwa innym uczestnikom ruchu drogowego. Mają więc one przede wszystkim znacznie prewencyjne, a nie represyjne (tak jak w prawie karnym) i są narzędziem prawnym do przymuszenia przewoźników do respektowania określonych w ustawie nakazów i zakazów. Kara pieniężna jako instrument władztwa administracyjnego nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawy do czynu nie mieści się w reżimie tej odpowiedzialności. Wina i stopień zawinienia nie są zatem przesłankami nałożenia kary pieniężnej.

Jak wyżej wywiedziono, przede wszystkim odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy podlegają różne podmioty (przedsiębiorca oraz kierowca), a następnie odpowiedzialność poszczególnych podmiotów jest ustalana według odmiennych reguł (prawa administracyjnego – wobec przedsiębiorcy, karnego – wobec kierowcy) .

Ustawa o transporcie drogowym wprowadza dwojakiego rodzaju przesłanki egzoneracyjne, zwalniające przedsiębiorcę od sankcji za stwierdzone naruszenia. Po pierwsze, zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Po drugie, zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Z brzemienia art. 92b u.t.d. wyraźnie wynika, że odnosi się on do naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Słusznie organy przyjęły, że przedłożone w toku postępowania administracyjnego dokumenty nie miały wpływu na ocenę odpowiedzialności przedsiębiorcy za powstałe naruszenia przepisów. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym treść protokołu kontroli oraz zeznań kierowcy, wskazują na uchybienia w organizacji pracy przedsiębiorstwa przewozowego, czego skutkiem jest naruszenie przepisów o czasie pracy i czasie odpoczynku kierowcy. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za rezultaty prowadzonej działalności transportowej, a nie wyłącznie za stworzenie warunków do realizacji działalności zgodnej z prawem. Wszelkie stwierdzone nieprawidłowości obciążają zatem przedsiębiorcę. Oświadczenia składane przez samych kierowców, nie zwalniają przewoźnika od kar administracyjnych, bowiem do stwierdzenia jego odpowiedzialności wystarczające jest ustalenie, że nastąpiło naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, nawet jeśli powstało ono w sposób niezawiniony. Taka konstrukcja odpowiedzialności podmiotu wykonującego profesjonalnie transport drogowy ma na celu wymuszenie odpowiedniej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. Należy podkreślić, że przepis art. 92b u.t.d. daje możliwość nienakładania kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku natomiast nie ma odniesienia do naruszeń w zakresie stosowania i obsługi urządzeń rejestrujących, jakie to naruszenie stwierdzono w niniejszej sprawie. Skarżąca chcąc zwolnić się z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia winna wykazać zaistnienie przesłanek egzoneracyjnych a tego nie uczyniła nie przedłożyła żadnych dowodów na istnienie takich okoliczności.

Należy podkreślić, że to skarżący jako pracodawca jest odpowiedzialny za działania zatrudnionych przez siebie kierowców i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Jak już wyżej wskazywano, powinnością przedsiębiorcy jest przede wszystkim zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać obowiązujących przepisów prawa.

Warto w tym miejscu wskazać, że od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewozy drogowe za stwierdzone naruszenia prawo umożliwia zastosowanie sankcji pracowniczych (zwolnienie z pracy, nagana, upomnienie), wobec pracowników, którzy bezpośrednio dopuścili się uchybień, nie wychwyconych przez przedsiębiorcę. Jest to kwestia wewnętrznych relacji prawnych pomiędzy przedsiębiorcą a jego pracownikami.

Stan faktyczny sprawy, który nie jest sporny, nie dawał również podstaw do zastosowania przepisu art. 92c ustawy. Przypomnieć należy, że wykazanie okoliczności o których mowa w tym przepisie należy do strony postępowania. W toku postępowania skarżąca nie wykazała, że naruszenie przepisów było wynikiem zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Nie zaistniały również pozostałe przesłanki ze wskazanego przepisu ustawy.

Interpretacja zapisu sankcjonującego zawartego w załączniku nr 3 pod pozycją 6.2.1 została przez organ administracyjny przeprowadzona prawidłowo. Analizując jego treść trzeba mieć na uwadze przepisy art. 13 i art. 15 rozporządzenia Rady (EWG)Nr 3821/85. Z przepisów tych wynika obowiązek przedsiębiorcy oraz kierowcy zapewnienia poprawnego działania urządzenia rejestrującego oraz zakaz fałszowania, jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach. Naruszenie opisane pod pozycją lp. 6.2.1, w rozpoznawanej sprawie, polega na nierejestrowaniu aktualnie wykonywanej przez kierowcę aktywności, co jest skutkiem wykonywania transportu drogowego z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego (lp. 6.2). Każda ingerencja w urządzenie rejestrujące, której skutkiem będzie nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce wskazań co do prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, będzie stanowić naruszenie opisane pod pozycją lp. 6.2.1. Trzeba zauważyć, że skutkiem nieprawidłowego rejestrowania aktywności kierowcy oraz prędkości pojazdu będą nieprawdziwe dane dotyczące przebytej drogi. W tym znaczeniu koniunkcja, o której mowa w omawianym zapisie, będzie miała miejsce.

Stan faktyczny sprawy, który nie jest sporny, nie dawał również podstaw do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d.. Przypomnieć należy, że wykazanie okoliczności o których mowa w tym przepisie należy do strony postępowania. W toku postępowania skarżąca nie wykazała, że naruszenie przepisów było wynikiem zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Nie zaistniały również pozostałe przesłanki ze wskazanego przepisu ustawy. W zaskarżonej decyzji Organ omówił przesłanki dające możliwość wyłączenia odpowiedzialności strony oraz wskazał powody, dla których brak jest podstaw do ich zastosowania w niniejszej sprawie

Stosownie do treści § 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w dniu 23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (DZ.U. 2013 poz. 1064) kontrole w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy przeprowadza się w taki sposób, aby obejmowały one:

1) co najmniej 3% dni przepracowanych przez kierowców pojazdów objętych zakresem stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985, str. 8, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 1, str. 227) i rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1, z późn. zm.);

2) nie mniej niż 30% z ogólnej liczby kontrolowanych dni roboczych - w przypadku kontroli drogowych i nie mniej niż 50% z ogólnej liczby kontrolowanych dni roboczych - w przypadku kontroli w przedsiębiorstwie.

W załączniku Nr 5 część A pkt 7 jako podstawowy element objęty kontrolą drogową wskazano urządzenie rejestrujące zainstalowane w pojeździe w celu wykrycia instalacji lub stosowania dowolnego urządzenia lub urządzeń służących do niszczenia lub ukrywania dowolnych danych, manipulowania nimi lub ich zmiany bądź do zakłócania dowolnego etapu elektronicznej wymiany danych między elementami urządzenia rejestrującego lub służących do zatrzymania przesyłu danych lub do zmiany danych przed ich zakodowaniem.

Zakres kontroli, uszczegółowiony w załączniku Nr 5 do rozporządzenia, wynika przede wszystkim z przepisów unijnych przywołanych w § 4 rozporządzenia, w tym z rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

W ocenie Sądu zarzut o uniemożliwieniu czynnego udziału stronie w postępowaniu jest bezzasadny. Skarżąca była informowana o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w postępowaniu w zawiadomieniu o prowadzeniu postępowania administracyjnego i miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu. Skarżąca nie wykazał, jakie istotne czynności strona miałaby podjąć w ramach przysługującego jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, a których strona miałaby być działaniem organu pozbawiona.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.