Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 802/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Asesor WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Beata Machcińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej K.p.a.) oraz art. 17, art. 18 oraz art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) – po rozpoznaniu zażalenia dłużnika Z. S. (dalej także: zobowiązany lub skarżący) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej: organ egzekucyjny) z [...] r., nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...]r., nr [...], [...] oraz tytułu wykonawczego Burmistrza K. z dnia [...] r. nr [...]‒ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.

Organ egzekucyjny po podjęciu [...]r. zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku dłużnika na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]oraz [...] skierował egzekucję do:

- wierzytelności w A. S.A. - 1 sierpnia 2018 r.,

- nieruchomości zobowiązanego, dla których zostało urządzonych sześć ksiąg wieczystych - [...]r. oraz ułamkowej części nieruchomości - [...]r.,

- wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych oraz innych wierzytelności odpowiednio [...] i [...]r.

Na wskazane czynności egzekucyjne zobowiązany złożył skargi, w których zawarł także wnioski o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Po ich uzupełnieniu wraz z pełnomocnikiem (Z. K.) podnieśli następujące zarzuty:

- braku doręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], jednocześnie zaprzeczając ich doręczeniu [...] r., ponosząc, że na potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieje nieczytelny podpis, który nie jest jego podpisem, zatem nie doszło do wszczęcia egzekucji,

- pominięcia ustanowionego pełnomocnika w zakresie zawiadomień o zastosowaniu środka egzekucyjnego kierowanych do zobowiązanego,

- nieistnienia obowiązku egzekucyjnego w zakresie części odsetek za zwłokę, w związku z niewskazaniem okresów i niewyłączeniem okresu naliczania odsetek za zwłokę, co stanowi według zobowiązanego, naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 w związku z art. 33 pkt 10 u.p.e.a.,

- braku wyszczególnienia terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu dochodzonej kwoty, co powoduje, że zobowiązany nie jest w stanie ustalić prawidłowej kwoty naliczanych odsetek oraz wysokości należnych kosztów egzekucyjnych,

- braku wymagalności zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi wskutek ich przedawnienia,

- określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu podatkowego,

- braku doręczenia upomnienia.

Organ egzekucyjny na podstawie art. 62 K.p.a. wszystkie wnioski zawarte w ww. pismach połączył w jedno postępowanie.

Uznał, że w sprawie nie wystąpiły żadne przesłanki uzasadniające umorzenie tego postępowania czemu dał wyraz w postanowieniu z dnia [...] r.

W zażaleniu pełnomocnik zobowiązanego zarzucił postanowieniu:

1) brak wszczęcia egzekucji z powodu niedoręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych,

2) nieistnienia obowiązku egzekucyjnego w zakresie części odsetek w związku z niewskazaniem okresów i niewyłączeniem okresu naliczania odsetek za zwłokę, co stanowi naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 w związku z art. 33 pkt 10 ustawy egzekucyjnej,

3) brak wyszczególnienia terminów, w których wyłączone jest naliczanie odsetek (określonych poprzez art. 54 § 1 pkt 3, pkt 6 oraz pkt 7, a także § 3 pkt 3, pkt 6 oraz pkt 7 O.p.), a wskazanie jedynie obliczonych przez organ egzekucyjny kwot odsetek zawyżonych o kilkaset tysięcy złotych,

4) brak doręczenia upomnienia,

5) naruszenie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. z powodu przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług,

6) niekompletne metryki akt,

7) naruszenia przepisów postępowania poprzez pominięcie w postępowaniu egzekucyjnym ustanowionego przez stronę pełnomocnika J.K.,

8) zakwestionował postanowienie organu egzekucyjnego z [...]r. w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt. I FSK 635/16).

Pełnomocnik dłużnika uznała, na podstawie art. 59 § 1 pkt 2, 3, 4 i 7 u.p.e.a., że w sprawie doszło do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego a prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułów wykonawczych winno być umorzone.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...]r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego.

Podał, że tytuły wykonawcze zostały wystawione z uwagi na nieregulowanie należności z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec-grudzień 2009 r. Uznał, że wobec zobowiązanego nie zaszła żadna przesłanka przewidziana w art. 59 § 1 u.p.e.a.

Odpowiadając na zarzut niedoręczenia tytułów wykonawczych o numerach zaznaczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wyjaśnił, że na każdy tytuł wykonawczy naklejany jest kod kreskowy z numerem sprawy odpowiadającym konkretnemu tytułowi wykonawczemu. Tytułowi wykonawczemu nr:

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

- [...] nadano numer [...]

Ww. numery systemowe zostały zaznaczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru potwierdzającym, że zobowiązany [...] r. otrzymał je wraz z zawiadomieniami z [...] r. o zajęciu rachunków bankowych w B.S.A. oraz w C. Oddział w C.

Odnosząc się do zarzutu braku podpisu dłużnika na potwierdzeniu odbioru organ zauważył, że samo oświadczenie zobowiązanego nie wystarczy do zakwestionowania prawidłowości doręczenia tej korespondencji. Na potwierdzeniu odbioru przesyłki zaznaczono przez pracownika operatora pocztowego, że przesyłkę odebrał osobiście zobowiązany i jest to dokument urzędowy, który korzysta z domniemania prawdziwości. Dopóki kompetentne organy nie stwierdzą, że istotnie np. podpis dłużnika został podrobiony, organ egzekucyjny nie może uwzględniać takich zarzutów.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia (art. 70 § 1 O.p.) organ odwołał się do wyjaśnień wierzyciela z [...]r. i podał, że ciążące na zobowiązanym zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za 2009 r. ulegały przedawnieniu w następujących okresach:

- za miesiące od lipca do listopada 2009 r. - 1 stycznia 2015 r.

- za grudzień 2009 r. - 1 stycznia 2016 r.

Na bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań miało wpływ:

- zastosowanie przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego przerywającego bieg przedawnienia w postaci zajęcia rachunku bankowego [...]r.

- zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia wydania przez tut. organ podatkowy decyzji rozkładającej na raty zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę do dnia terminu płatności ostatniej raty zaległości podatkowej, czyli od 27 grudnia 2013 r. do 16 stycznia 2017 r. (termin płatności ostatniej z trzech kolejnych niezapłaconych rat),

- zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania do daty doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności, czyli od [...] r. do [...] r.

Uwzględniając datę zastosowania środka egzekucyjnego – [...] r. oraz łączny okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia - 4 lata 7 miesięcy i 7 dni, zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 2009 r. do grudnia 2009 r. wygasną wskutek przedawnienia z upływem [...]r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] oraz [...] i [...]r. wniósł o wpisanie hipotek przymusowych zwykłych, na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych obejmujących zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2009 r. Wpisy hipotek, zabezpieczające ww. zobowiązania, zostały dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zatem przedmiotowe zobowiązania podatkowe nie przedawniły się.

Odnośnie braku wystosowania upomnień wskazał, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzjami z [...] r. określił dłużnikowi zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec - grudzień 2009 r., którym został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Zatem wierzyciel zwolniony był z obowiązku przesłania zobowiązanemu upomnienia, zawierającego wezwanie do uregulowania należności

W kwestii dotyczącej pominięcia pełnomocnika w czynności doręczania postanowienia w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego oraz zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, innych wierzytelności czy nieruchomości, Dyrektor zgodził się z organem egzekucyjnym, że z treści przepisów odnoszących się do tych czynności wynika, że doręczenia mają wyraźnie osobisty charakter, gdyż skierowane są do zobowiązanego. Przepisy art. 57 § 1, art. 80 § 3, art. 89 § 3 pkt 2 i art. 110c § 2 u.p.e.a. wskazują zobowiązanego jako adresata zawiadomień o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego lub o zastosowaniu środka egzekucyjnego.

Ponadto dodał, że wszystkie tytuły wykonawcze, szczególnie o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], w części B poz. 36 zawierają wskazanie daty, od której nalicza się odsetki za zwłokę, które zostały wyliczone na dzień ich wystawienia.

Wyjaśnił także, że w zakresie ww. tytułów wykonawczych występuje przerwa w naliczaniu odsetek za zwłokę w okresie od 29 grudnia 2013 r. do 3 marca 2014 r. organ egzekucyjny został powiadomiony stosownie do § 15 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1483) zawiadomieniem z [...]r. Podstawą zawiadomienia była informacja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...]r., według której organ odwoławczy otrzymał [...]r. odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...]r. w przedmiocie rozliczenia dłużnikowi podatku od towarów i usług za kwiecień 2009 r. oraz od czerwca do grudnia 2009 r. Natomiast decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z [...]r. została doręczona pełnomocnikowi podatnika [...]r.

Zaznaczył, że po powzięciu informacji o przerwach w naliczaniu odsetek organ egzekucyjny w tym samym dniu czyli 2 października 2018 r. wystosował zawiadomienia o zmianie wysokości zajęć w tym zakresie.

Ponadto uznał, że bez związku ze sprawą pozostaje kwestia metryk prowadzonych do spraw egzekucyjnych zobowiązanego; metryki tych spraw zostały wydane pełnomocnikowi przy piśmie z 17 stycznia 2019 r.

W skardze zobowiązany domagał się:

1) uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] r. oraz poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego z [...]r.,

2) umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu [...]r.,

3) wstrzymania czynności egzekucyjnych,

4) zasądzenia kosztów postępowania według norm przypisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego w szczególności:

- art. 27 § 1 pkt 3, art. 33 pkt 10 u.p.e.a. - nieistnienie obowiązku egzekucyjnego w zakresie części odsetek z powodu nie wskazania okresów przerw w naliczaniu odsetek za zwłoką i nie obniżenia kwot faktycznie należnych odsetek za zwłokę,

- art. 67 § 2 pkt 6 u.p.e.a. - poprzez określenie opłaty egzekucyjnej w zawyżonej wysokości, z uwagi na fakt nieuwzględnienia rzeczywistych wydatków związanych z dokonaniem czynności egzekucyjnych,

- art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1, art. 70c O.p. w związku z nieuznaniem zarzutu egzekwowania należności z tytułów wykonawczych po upływie okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego;

2) przepisów postępowania, w szczególności:

- art. 42 § 1 i art. 44 § 2-4 K.p.a. w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 marca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672) przez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów, polegające na uznaniu przez organ egzekucyjny za skuteczne doręczenie przesyłki pocztowej, pomimo przesłania jej na niewłaściwy adres, w związku z czym zobowiązany nie miał możliwości jej odebrania,

- art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania bez przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,

- art. 144 K.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, które zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § I i 80, które ma istotny wpływ na wynik sprawy;

3) ustawy Ordynacja podatkowa w szczególności

- art. 54 § 1 pkt 1 do 4 - z powodu braku wyszczególnienia terminów, w których wyłączony jest okres naliczania odsetek za zwłokę, tym samym zawyżenia odsetek za zwłokę,

- art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 9 i art. 70c - przez błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia, w związku z wszczęciem postępowania przygotowawczego w sprawie karnej skarbowej pomimo niedoręczania zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia pełnomocnikowi.

W uzasadnieniu zobowiązany nawiązał do stanu faktycznego sprawy konsekwentnie negując prawidłowość dokonanego doręczenia tytułów wykonawczych. Dodatkowo podniósł, że tytuły wykonawcze doręczono na jego adres zamieszkania, który także wskazano na tytułach, zamiast na miejsce wykonywanej przez niego działalności. Podtrzymał zarzuty dotyczące wątpliwości co do autentyczności jego podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tytułów, w związku z czym złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa podrobienia jego podpisu w celu użycia za autentyczny; obecnie sprawę prowadzi Komenda Powiatowa Policji w K., która wszczęła dochodzenie o przestępstwo określone w art. 270 § 1 Kodeksu karnego, pod sygn. akt. [...].

Nawiązując do podniesionego zarzutu przedawnienia powołał art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 O.p. wskazał, że nie doręczono zarówno jemu jak i jego pełnomocnikowi zawiadomienia o wszczęciu postępowania karno-skarbowego, zatem nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Zdaniem zobowiązanego termin przedawnienia upłynął w 2014 r. wobec czego nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 O.p., co obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania. Jednocześnie w dalszej części ponownie kwestionuje zasadność doręczenia mu tytułów wykonawczych.

Ponownie podniesiono zarzut niekompletności zarówno akt jak i ich metryki, co w jego ocenie stanowi dowód rażącego naruszenia sprawy.

W dalszej części skargi dłużnik podniósł zarzuty błędnego wyliczenia wysokości odsetek, kwestionując tym samym zasadność zmiany tytułu wykonawczego. Podniósł również nieprawidłowości w wyliczeniu wysokości kosztów egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej P.p.s.a.) – podlegało postanowienie organu nadzoru utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego skarżący zawarł we wszystkich kierowanych do organu egzekucyjnego skargach na podjęte czynności egzekucyjne, które organ na podstawie art. 62 K.p.a. połączył do jednego postępowania. Badana sprawa dotyczy wyłącznie kwestii zasadności odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Z akt sprawy wynika, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych były nieuregulowane należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres lipiec-grudzień 2009 r. wynikające z decyzji organów podatkowych. Sądowi z urzędu wiadomo, że sprawa dotycząca ww. zobowiązania podatkowego była przedmiotem kontroli przez tut. Sąd, który wyrokiem z 26 stycznia 2015 r., III SA/Gl 636/14 oddalił skargę podatnika; oddalona została także jego skarga kasacyjna wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2018 r., II FSK 635/14 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wystawione przez wierzyciela tytuły wykonawcze o określonych numerach, zostały także opatrzone kodem kreskowym z przyporządkowanym numerem, który pozwala na identyfikację konkretnego tytułu wykonawczego. Na potrzeby rozpoznania sprawy powtórzyć zatem trzeba, że tytułowi wykonawczemu numer:

- [...] nadano kod kreskowy nr [...]

- [... ]nadano kod kreskowy nr [...]

- [...] nadano kod kreskowy nr [...]

- [...] nadano kod kreskowy nr [...]

- [...] nadano kod kreskowy nr [...]

- [...] nadano kod kreskowy nr [...]

- [...] nadano kod kreskowy nr [...]

- [...] nadano kod kreskowy nr [...]

- [...] nadano kod kreskowy nr [...]

- [...] nadano kod kreskowy nr [...]

- [...] nadano kod kreskowy nr [...].

Odpowiadając na zarzut skarżącego dotyczący braku doręczenia mu ww. tytułów wykonawczych analizie należy poddać znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Z dokumentu wynika, że skarżącemu doręczono w dniu [...]r. tytuły wykonawcze oznaczone "[...], [...] (...)", które odpowiadają numerom, ww. kodów kresowych. Ponadto ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika także, że skarżącemu doręczono pisma oznaczone: "[...]. nr [...]" oraz "[...]. nr [...]" z dnia [...] r. będące "Zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącą wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem", kierowane do B./Centrala w W. oraz C/O. C.. Wskazana identyfikacja pozwala na przyjęcie, że skarżącemu prawidłowo doręczono wymienione tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych, z których m.in. wynikają takie informacje jak: nr tytułu wykonawczego, nr sprawy (ww. nr kodu kreskowego), kwota należności głównej oraz odsetki.

Skarżący na każdym etapie postępowania podnosił, że podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych, nie jest jego podpisem. W skardze podał, że złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 270 § 1 Kodeksu karnego, a sprawę prowadzi Komenda Powiatowa Policji w K., pod stosowną sygn. akt. Organ ponadto wyjaśnił, że postępowanie prowadzi Prokurator Prokuratury Rejonowej w C. pod sygn. akt [...], któremu wydano akta postępowania egzekucyjnego.

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że na tym etapie postępowania nie jest możliwe uwzględnienie zarzutu skarżącego, dopiero zakończenie postępowania w związku ze skierowanym przez skarżącego zawiadomieniem o możliwości popełnienia przestępstwa, pozwoli na dalszą analizę zasadności dokonanego doręczenia.

Niewątpliwie kwestia prawidłowego doręczenia zobowiązanemu zarówno tytułów wykonawczych, jak również zawiadomienia o zastosowanym środku egzekucyjnym jest istotną okolicznością tego postępowania. Z tych względów skarżący może rozważyć złożenie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia ww. postępowania karnego, który będzie jednak podlegał rozpatrzeniu przez wierzyciela w trybie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi oraz przedmiotu tej sprawy należy przypomnieć, że zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Postępowanie egzekucyjne może być też umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a.).

Pierwsza z wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. przesłanek nie zaszła bowiem nie jest sporne, że skarżący nie uregulował należności przed wszczęciem postępowania. W ramach badania drugiej z przesłanek odnieść się należy do podniesionego zarzutu przedawnienia. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. ciążące na zobowiązanym zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za 2009 r. ulegały przedawnieniu w następujących okresach:

- za miesiące od lipca do listopada 2009 r. - 1 stycznia 2015 r.

- za grudzień 2009 r. - 1 stycznia 2016 r.

Na bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań miało wpływ:

- zastosowanie przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego przerywającego bieg przedawnienia w postaci zajęcia rachunku bankowego [...]r.,

- zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia wydania przez tut. organ podatkowy decyzji rozkładającej na raty zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę do dnia terminu płatności ostatniej raty zaległości podatkowej, czyli od 27 grudnia 2013 r. do 16 stycznia 2017 r. (termin płatności ostatniej z trzech kolejnych niezapłaconych rat),

- zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania do daty doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności, czyli od [...]r. do [...]r.

Prawidłowo więc przyjął organ odwoławczy ‒ uwzględniając datę zastosowania środka egzekucyjnego ([...]r.) oraz łączny okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia (4 lata 7 miesięcy i 7 dni) ‒ że zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 2009 r. do grudnia 2009 r. wygasną wskutek przedawnienia z dniem 7 czerwca 2023 r. Zatem we wskazanym trybie skutecznie przerwano bieg terminu przedawnienia (art. 70 § 4 O.p.) a także zawieszono jego bieg (art. 70 § 6 pkt 2 O.p.).

Organ podał także, że dokonano wpisów hipotek przymusowych na nieruchomościach skarżącego, na podstawie wniosków Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...]oraz z [...] i [...]r., na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych obejmujących zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2009 r.

Sądy administracyjne wielokrotnie wypowiadały się w kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego zabezpieczonego hipoteką przymusową w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. SK 40/12. Dokonując prokonstytucyjnej wykładni normy art. 70 § 8 O.p. wskazać należy, że cytowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który dotyczy normy prawnej wynikającej z art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., potwierdza także niekonstytucyjność normy art. 70 § 8 O.p., która to norma zawiera analogiczne do art. 70 § 6 O.p. uregulowanie. W tej sytuacji uprawnione jest twierdzenie o oczywistej niezgodności z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP także w odniesieniu do art. 70 § 8 O.p. w zakresie, o którym mowa w ww. wyroku TK. Podkreślenia nadto wymaga, że stosowanie wykładni prokonstytucyjnej obowiązuje nie tylko sądy, ale też organy administracji publicznej. W konsekwencji uprawnione jest stwierdzenie, że na gruncie art. 70 § 8 O.p. ustanowienie hipoteki przymusowej nie wyklucza przedawnienia zabezpieczonego w ten sposób zobowiązania, przy czym termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych, określonych w art. 70 § 1-7 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 1764/14).

Natomiast niezrozumiały jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 O.p. polegający na braku doręczenia zarówno skarżącemu jak i jego pełnomocnikowi zawiadomienia o wszczęciu postępowania karnoskarbowego w trybie art. 70c O.p. Organy obu instancji nie wspominają o wszczęciu takiego postępowania, nie wynika to również z przedłożonych akt administracyjnych.

W sprawie nie naruszono także art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., skarżący bowiem nie wykazał, że egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa.

W zakresie egzekwowanego zobowiązania w skardze wskazano jedynie na zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 oraz art. 33 pkt 10 u.p.e.a. i podniesiono nieistnienie obowiązku egzekucyjnego w zakresie części odsetek z powodu nie wskazania okresów przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę w tytule wykonawczym i nie obniżenia kwot faktycznie należnych odsetek za zwłokę.

Należy ponownie wyjaśnić, że niniejsza sprawa rozpatrywana może być jedynie w granicach złożonego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Tymczasem skarżący odwołując się do art. 27 § 1 pkt 3 oraz art. 33 pkt 10 u.p.e.a. formułuje zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które w tym postępowaniu nie mogą być rozpoznawane. Wskazując na nieprawidłowo wystawione tytuły wykonawcze, w części dotyczącej naliczenia odsetek, skarżący oczekuje dokonania przez organ korekty i wystawienia nowych tytułów wykonawczych, co otworzy mu możliwość zgłoszenia zarzutów w sprawie. Skarżący nie wyjaśnił jednak, w jakim zakresie wskazane przez organ w zaskarżonym postanowieniu przerwy w naliczaniu odsetek są nieprawidłowe.

Załączone do akt administracyjnych tytuły wykonawcze zostały wydane w dniu 17 października 2013 r., w istocie w rubrykach 39-41 nie wskazano okresu przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę. Zaznaczyć jednak należy, że organ na dzień ich wystawienia nie dysponował wiedzą umożliwiającą ich oznaczenie, bowiem dopiero z załączonego do akt pisma z 2 października 2018 r. wynika informacja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, według której organ odwoławczy otrzymał 28 października 2013 r. odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...]r. w przedmiocie rozliczenia dłużnikowi podatku od towarów i usług za kwiecień 2009 r. oraz od czerwca do grudnia 2009 r., co pozwoliło na określenie przerw w naliczaniu odsetek. Zatem przerwa w naliczaniu odsetek za zwłokę nastąpiła w okresie od 29 grudnia 2013 r. do 3 marca 2014 r. Zaznaczono jednocześnie, że po powzięciu informacji o przerwach w naliczaniu odsetek organ egzekucyjny w tym samym dniu, tj. 2 października 2018 r. wystosował zawiadomienia o zmianie wysokości zajęć w tym zakresie. Z pisma z 2 października 2018 r. wynika, że odsetek za zwłokę nie naliczono na podstawie art. 54 § 1 pkt 3 O.p. Zauważyć należy, że przerwę w naliczaniu odsetek uwzględnił zarówno wierzyciel, jak i organ egzekucyjny, a skarżący nie podważał tych ustaleń.

Wyjaśniając wątpliwości skarżącego, informacyjnie należy podać, że organ wystawił tytuły wykonawcze zgodnie z wzorem obowiązującym w dacie ich wydania, tj. rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2014 r., poz. 650), które zostało w międzyczasie uchylone. W związku ze zmianą stanu prawnego, obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 850) nie przewiduje już rubryk przeznaczonych na wskazanie dat, pomiędzy którymi odsetki nie są naliczane.

Analizując dalszą przesłankę umożliwiającą ewentualne umorzenie postępowania egzekucyjnego w kontekście zarzutu braku doręczenia upomnienia (art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) przede wszystkim należy stwierdzić, że taki obowiązek nie ciążył na wierzycielu. Sąd podzielił stanowisko organu, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzjami z [...]r. określił dłużnikowi zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec - grudzień 2009 r., którym został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, co skutkuje zwolnieniem wierzyciela z powinności przesłania zobowiązanemu upomnienia, zawierającego wezwanie do uregulowania należności.

Dodać należy, że zgodnie z art. 27 § 3 u.p.e.a. do tytułu wykonawczego należy dołączyć dowód doręczenia upomnienia, albo stwierdzić w tytule, że doręczenie upomnienia nie było konieczne z mocy art. 15 § 1 tej ustawy. Jednakże wówczas należy wskazać przepis, który zwalnia od doręczenia upomnienia. W załączonych do akt tytułach wykonawczych powołano podstawę prawną wydania decyzji (rubryka 29), natomiast w rubryce 50 wskazano postawę prawną braku obowiązku doręczenia upomnienia. Prawidłowo organ powołał § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. W sprawie nie jest sporny fakt doręczenia pełnomocnikowi skarżącego decyzji wymiarowej organu I instancji.

W realiach tej sprawy nie zachodzą przesłanki do ewentualnego umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienione w art. 59 § pkt 4-6 oraz 8-10 u.p.e.a.

Pozostałe zarzuty skargi koncentrują się w znacznej mierze na zarzutach określonych w art. 33 § 1 u.p.e.a., które jak już wyżej wskazano, nie mogą być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu. Skoro organ wyszedł z założenia, że wyżej omówionego doręczenia (tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych) dokonano prawidłowo, to należy przyjąć, że skarżącego także prawidłowo pouczono o możliwości wniesienia zarzutów w trybie art. 33 w związku z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (pouczenie zamieszczono na tytułach wykonawczych).

W skardze podniesiono również zarzut naruszenia art. 67 § 2 pkt 6 u.p.e.a. w związku z określeniem opłaty egzekucyjnej w zawyżonej wysokości i nieuwzględnienie rzeczywistych wydatków związanych z dokonaniem czynności egzekucyjnych.

Kwestię kosztów egzekucyjnych regulują art. 64 i nast. u.p.e.a., które co do zasady przyjmują ‒ zgodnie z art. 64c § 1 tej ustawy ‒ że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Ustawodawca przewidział jednak odrębny tryb związany z ww. kosztami, który jest uzależniony od złożenia stosownego żądania. Mianowicie zgodnie z art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Na postanowienie to przysługuje zażalenie.

Zatem w sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie jest możliwe rozpatrzenie zarzutów dotyczących kosztów egzekucyjnych, w której to kwestii organ egzekucyjny się nie wypowiadał.

W skardze podniesiono także zarzut dokonania doręczenia (ww. tytułów wykonawczych oraz zawiadomień) na nieprawidłowy adres. Mianowicie skarżący zakwestionował dokonanie doręczenia na jego adres domowy, zamiast na adres prowadzonej działalności gospodarczej, która wynika z wpisu do CEIDG.

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Regulacja art. 42 K.p.a. stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Natomiast w myśl art. 41 K.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego (§ 1). W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2).

Z akt administracyjnych wynika, że wszelka korespondencja w sprawie była kierowana na adres domowy skarżącego ([...] K., ul. [...]). Niezależnie sam skarżący w pismach kierowanych do organu podawał adres domowy (vide: skargi na czynności egzekucyjne zawierające wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego). Również w skardze dotyczącej rozpatrywanej sprawy skarżący podał adres domowy. Przede wszystkim w toku postępowania, na żadnym z jego etapów, skarżący nie zawiadamiał organów, aby kierowały korespondencję na adres prowadzonej działalności. Natomiast ujawnienie adresu prowadzonej działalności przez skarżącego w [...] nie obliguje organu do dokonywania doręczeń na ten adres. Pogląd prezentowany przez skarżącego jest błędny, bowiem jego powinnością było odrębne zawiadomienie organu i wskazanie na jaki adres ma być kierowania korespondencja. Z tych względów zarzut jest całkowicie chybiony.

W uzasadnieniu skargi zobowiązany podniósł również, że w dniu 22 października 2013 r. ustanowił w sprawie prowadzonego postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego pełnomocnika w osobie J. K., które to pełnomocnictwo zostało złożone tego samego dnia w organie I instancji. Sąd zauważa, że organ dokonał doręczenia tytułów wykonawczych (wystawionych [...] r.) i zawiadomień (z [...] r.), w dniu 18 października 2013 r., co wynika ze stempla pocztowego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ‒ na adres domowy skarżącego, do jego rąk ‒ a więc zgodnie z przepisami K.p.a. Podkreślić należy, że dopiero po skutecznym wszczęciu czynności egzekucyjnych, zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w tym postępowaniu; tak też postąpił skarżący, co potwierdzają daty dokonania ww. czynności.

Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące niekompletnych akt i jej metryki.

Organ wyjaśnił, że metryki akt administracyjnych zostały wydane pełnomocnikowi skarżącego przy piśmie z 17 stycznia 2019 r. Skarżący stwierdził, że niekompletne akta i nierzetelnie prowadzona metryka stanowią dowód rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał jednak w jakim zakresie stwierdzona niekompletność akt miała wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z tych względów trudno dostrzec związek, wskazanych na str. 9-10 uzasadnienia skargi zarzutów z badaną sprawą, w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Podsumowując ustalony w toku postępowania stan faktyczny i prawny wskazuje, że nie wystąpiła w tej sprawie przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a.

Sąd stwierdza ‒ po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, że sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty nie mogą stanowić podstawy do zakwestionowania stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w skarżonym postanowieniu. Zawarte w postanowieniu ustalenia dowodzą, że postępowanie administracyjne nie zostało obarczone żadnymi istotnymi wadami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Inna ocena sprawy przez stronę skarżącą nie przesądza, że ustalenia organów są błędne.

Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.