Postanowienie NSA, sygn. akt III SA 3114/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 86 poz. 960
law: Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej.
article: art. 3 pkt 1, art. 13 par. 1 pkt 1, art. 207 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Ustalenie, czy wniesiona przez obywatela opłata skarbowa od czynności urzędowych była należna czy nie, należy do kompetencji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.

Wynika to wprost z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 86 poz. 960 ze zm./. Na pewno nie jest to obowiązek urzędu skarbowego, jeżeli to właśnie on pobrał opłatę od podań, załączników, zaświadczeń, czy innych czynności urzędowych.

TEZY

Ustalenie, czy wniesiona przez obywatela opłata skarbowa od czynności urzędowych była należna czy nie, należy do kompetencji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.

Wynika to wprost z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 86 poz. 960 ze zm./. Na pewno nie jest to obowiązek urzędu skarbowego, jeżeli to właśnie on pobrał opłatę od podań, załączników, zaświadczeń, czy innych czynności urzędowych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy z wniosku Urzędu Skarbowego w O. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Burmistrzem Miasta i Gminy O. w przedmiocie określenia organu właściwego do rozpatrzenia sprawy z wniosków Małgorzaty Ż. i Stanisława K. o zwrot nienależnie uiszczonej opłaty skarbowej - wskazuje, jako organ właściwy do rozpoznania przedmiotowych spraw Burmistrza Miasta i Gminy O.


UZASADNIENIE

Pismami z dnia 16 maja 2001 r. Małgorzata Ż. i z dnia 23 maja 2001 r. Stanisław K. zwrócili się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. o zwrot nienależnie ich zdaniem uiszczonej opłaty skarbowej w kwocie odpowiednio 38 zł i 16 zł z tytułu wydania zaświadczeń o wysokości dochodów.

Urząd Skarbowy w O. omówione wnioski, powołując się na art. 15, art. 16 i art. 170 par. 1 Ordynacji podatkowej i art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 86 poz. 960/ przesłał, jako do organu właściwego rzeczowo i miejscowo, do Burmistrza Miasta i Gminy w O. Burmistrz pismem z dnia 23 lipca 2001 r. zwrócił omawiany wniosek uznając się za niekompetentnego do ich załatwienia. Urząd Skarbowy w O. kolejnym pismem z dnia 31 lipca 2001 r. zwrócił wnioski do Burmistrza wyrażając pogląd, iż w art. 13 ustawy o opłacie skarbowej w sposób jednoznaczny określono burmistrza, jako organ właściwy w tego rodzaju sprawach.

Burmistrz Miasta i Gminy kolejnym pismem z dnia 13 września 2001 r. zwrócił wnioski do Urzędu Skarbowego, wyrażając pogląd, iż z par. 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 2000 r. /w piśmie błędnie podano 2001 r./ w sprawie sposobu i pobierania zapłaty i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobu prowadzenia rejestrów tej opłaty /Dz.U. nr 110 poz. 1176/, jednoznacznie wynika, że podmioty, do których wniesiono podanie, są obowiązane przekazać dokument wraz ze skasowanymi znakami opłaty lub stosowną adnotacją właściwemu organowi podatkowemu, w razie powstania okoliczności, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej. W związku zaś z tym, że w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z okoliczności wskazanych w art. 12 ust. 1 ustawy, brak było podstaw do przekazywania dokumentów organowi podatkowemu właściwemu w sprawach opłaty skarbowej.

Pismem z dnia 8 października 2001 r. Urząd Skarbowy w O. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego na podstawie art. 19 ust. 4 Ordynacji podatkowej wyrażając w uzasadnieniu wniosku pogląd, iż w art. 12 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej w sposób samodzielny uregulowano sytuacje faktyczne opisane w pkt 1-3, kiedy to nie ma potrzeby stosowania procedury przewidzianej w art. 79 i następnych Ordynacji podatkowej, a wystarczającym jest zastosowanie trybu nakreślonego w rozporządzeniu Ministra Finansów. Natomiast wszystkie stany faktyczne pozostające poza dyspozycją art. 12 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej, z których wynika, że opłatę skarbową uiszczono nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej /art. 72 Ordynacji podatkowej/ winny być poddane ocenie pod kątem wyczerpania przesłanek z art. 79 par. 1 Ordynacji podatkowej.

W konkluzji stwierdzono, iż organem rzeczowo i miejscowo właściwym do rozpatrzenia merytorycznego przedmiotowych spraw, wobec jednoznacznego uregulowania w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o opłacie skarbowej jest Burmistrz Miasta i Gminy O. ustosunkowując się do wniosku Urzędu Skarbowego w O. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stanowisko zaprezentowane przez Urząd Skarbowy w O. jest prawidłowe. Zgodnie z art. 2 par. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przepisy tej ustawy mają także zastosowanie do opłaty skarbowej.

Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej ilekroć w ustawie /Ordynacji podatkowej/ jest mowa o podatkach rozumie się przez to także opłaty /skarbowe/. Z kolei zgodnie z art. 13 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organami podatkowymi pierwszej instancji stosownie do ich właściwości są m.in. przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego. W sprawach podatkowych stosownie do art. 207 par. 1 Ordynacji podatkowej orzekają w drodze decyzji organy podatkowe, chyba, że Ordynacja podatkowa stanowi inaczej.

Właściwy organ podatkowy jest też jedynie uprawniony do orzekania w sprawach np. z art. 79 par. 2 pkt 1 lit. "c" Ordynacji podatkowej tj. gdy podatnik nie będąc obowiązany do składania zeznań /deklaracji/ dokonał wpłaty podatku /opłaty/ nienależnego w wysokości większej od należnej.

Takim organem w sprawach opłaty skarbowej w I instancji jest wyłącznie wójt lub burmistrz /prezydent miasta/ - art. 13 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej. Tej wyłącznej właściwości w sprawach opłaty skarbowej określonej w art. 13 ust. 1 ustawy nie zmienia treść par. 16 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego do ustawy wydanego na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy, gdyż ani delegacja ustawowa nie zawiera upoważnienia dla odmiennego określenia właściwości organów aniżeli określona w art. 13 ust. 1 ustawy, ani też w treści par. 16 ust. 1 rozporządzenia nie można się doczytać, aby kompetencje organu właściwego w sprawach opłaty skarbowej zostały jedynie ograniczone do orzekania w sprawach, o których nowa w art. 12 ust. 1.

Ubocznie już tylko można zauważyć, że przyjęcie poglądu zaprezentowanego przez Burmistrza Miasta i Gminy O., iż organy wymienione w art. 13 ust. 1 są właściwe jedynie do załatwienia spraw wymienionych w art. 12 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej, a więc w domyśle do orzekania w pozostałych sprawach związanych z opłatą skarbową są właściwe organy załatwiające sprawy podlegające opłacie skarbowej nie dość, że byłoby sprzeczne z prawem ale doprowadziłoby do niesłychanego bałaganu, gdyż organem w sprawach związanych ze zwrotem nienależnie uiszczonej opłaty skarbowej byłyby wszystkie organy /jednostki/ wykonujące zadania z zakresu administracji.

Mając powyższe na względzie stosownie do art. 28 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec, jak w sentencji.