Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2349/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 41 ust. 3 w zw. z art 42 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Go 888/18 w sprawie ze skargi A.M. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Go 888/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu skargi A.M. (dalej: skarżąca) na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby, w pkt I. uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] września 2018 r., nr [...] oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], oraz w pkt II. zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wlkp. na rzecz skarżącej kwotę 514 (pięćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Komendant Miejski Policji w [...] uznał skarżącą winną przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 - dalej ustawa o Policji) oraz wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] marca 2017 r.

W wykonaniu prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., wydanym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 134f, w związku z art. 135o ust. 1 pkt 2 i ust. 4, w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji Komendant Miejski Policji w [...] zwolnił skarżącą ze służby w Policji z dniem 5 kwietnia 2017 r. Decyzji tej na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wlkp. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy.

Od orzeczenia dyscyplinarnego oraz od rozkazu personalnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji skarżąca złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Go 420/17 uchylił orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2657/17 skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona.

Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Go 635/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] maja 2017 r. wraz z poprzedzającym go rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie zwolnienia st. sierż. skarżącej ze służby w Policji. Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 12 czerwca 2018 r.

Pismem z dnia 29 maja 2018 r. skierowanym do Komendanta Miejskiego Policji w [...] skarżąca wniosła o przywrócenie jej do służby na stanowisku równorzędnym oraz zgłosiła gotowość podjęcia służby.

W odpowiedzi Komendant Miejski Policji w [...] w piśmie z dnia 6 czerwca 2018 r. poinformował, iż oświadczenie zawarte w piśmie z dnia 29 maja 2018 r. zostało złożone przedwcześnie z uwagi na to, że wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Go 635/17 nie jest wyrokiem prawomocnym.

Następnie pismem z dnia 2 lipca 2018 r. adresowanym do Komendanta Miejskiego Policji w [...], skarżąca ponownie zadeklarowała gotowość podjęcia służby.

Zawiadomieniem z dnia 18 lipca 2018 r. organ I instancji poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia jej ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji.

Pismem z dnia 25 lipca 2018 r. skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o umorzenie postępowania w sprawie zwolnienia jej ze służby wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki rozwiązania stosunku służbowego, o których mowa w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Pełnomocnik wskazał, że skarżąca zgłaszała gotowość podjęcia służby, a gdyby nawet przyjąć, że strona winna zgłosić gotowość niezwłocznego podjęcia służby w okresie od 12 czerwca 208 r. do 19 czerwca 2018 r., to wówczas również dokonywała ustnych zgłoszeń gotowości do podjęcia służby – czyniła to bowiem regularnie z uwagi na ciągły brak odpowiedzi ze strony organu.

Komendant Miejski Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji zwolnił skarżącą ze służby w Policji z dniem 31 sierpnia 2018 r. przywróconą do służby w Policji z dniem 12 czerwca 2018 r.

W uzasadnieniu wskazał, ze z chwilą prawomocnego uchylenia przez WSA w Gorzowie Wlkp. wymienionych powyższej rozkazów personalnych w przedmiocie zwolnienia policjantki ze służby tj. z dniem 12 czerwca 2018 r., stosunek służbowy został reaktywowany z mocy prawa. Zwrócił jednak uwagę, że o ile samo reaktywowanie stosunku służbowego nie wymaga żadnej aktywności ze strony przywróconego do służby policjanta, jednak dalsze istnienie tego stosunku zależy od podjęcia przez niego określonych działań, gdyż zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, jeżeli policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby w Policji nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

Skarżąca złożyła trzy deklaracje o gotowości do podjęcia służby: pismo z dnia 4 października 2017 r., pismo z dnia 29 maja 2018 r. oraz pismo z dnia 2 lipca 2018 r. Żadne z powyżej wymienionych pism nie wpłynęło w wymaganym prawem terminie. Skarżąca nie zgłosiła gotowości do podjęcia służby w terminie 7 dni od przywrócenia jej do służby w Policji tj. w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się ww. wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. tj. w dniach od 12 czerwca do 19 czerwca 2018 r. W związku z powyższym, Komendant Miejski Policji w [...] postanowił rozwiązać stosunek służbowy z policjantką na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji.

Od powyższego rozkazu personalnego odwołanie złożyła skarżąca.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wlkp., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2018 r.

W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Dzień uprawomocnienia się wyroku w tej sprawie staje się dniem przywrócenia policjanta do służby, gdyż skuteczność przywrócenia policjanta do służby jest uzależniona jedynie od wydania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.

Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wlkp. zaznaczył, że organ Policji nie jest ani uprawniony, ani zobowiązany do wydania odrębnego rozkazu o mianowaniu przywracanego do służby policjanta. Samo przywrócenie do służby nie zależy od woli policjanta czy organów Policji, ani nie wymaga podejmowania przez nich w tym konkretnym zakresie jakichkolwiek działań. Tak też w dniu 12 czerwca 2018 r. tj. w dniu kiedy wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II SA/Go 635/17 z dnia 18 kwietnia 2018 r. stał się prawomocny, stosunek służbowy skarżącej został reaktywowany z mocy prawa, co oznacza, że z dniem 12 czerwca 2018 r. odwołująca się została przywrócona do służby.

Organ II instancji zaznaczył, że fakt przywrócenia skarżącej do służby z dniem 12 czerwca 2018 r., zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, uruchomił automatycznie obowiązek policjanta wobec organu tj. obowiązek zgłoszenia jego gotowości do podjęcia służby. Zgłoszenie gotowości policjanta do podjęcia służby, aby przewrócenie do służby było w pełni skuteczne, może nastąpić w ściśle określonym przez prawo terminie tj. w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Wcześniejsze, bądź późniejsze dokonanie wskazanej czynności nie wywoła, zamierzonego skutku, bowiem termin zakreślony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a jego uchybienie powoduje, że czynność prawna przez nią podjęta po upływie tego terminu jest bezskuteczna.

W ocenie organu niedopełnienie powyższego wymogu - niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy - musi skutkować zwolnieniem policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 3. Dalej organ wskazał, że skarżąca złożyła trzy deklaracje o gotowości do podjęcia służby, jednak żadna z tych deklaracji nie wpłynęła do Komendanta Miejskiego Policji w [...] w wymaganym prawem terminie tj. od 12 do 19 czerwca 2018 r. W tej sytuacji, zdaniem organu II instancji słusznie postąpił Komendant Miejski Policji w [...] zwalniając skarżącą ze służby w Policji.

W ocenie organu odwoławczego, słusznie Komendant Miejski Policji w [...] podkreślił, że termin 7 dni jest terminem prawa materialnego, nie ma więc możliwości jego przywrócenia. Jak wskazuje skarżąca, na co przedłożyła jako dowód zaświadczenie lekarskie z dnia 7 czerwca 2018 r., ze względu na wymienione w zaświadczeniu dolegliwości zdrowotne, otrzymała zalecenie bezwzględnego wypoczynku w warunkach domowych na czas 14 dni, tym samym, jak dalej wskazała, "nie miała możliwości osobistego stawiennictwa na Komendzie Miejskiej Policji w [...] i zgłoszenia gotowości do służby". Organ II instancji podkreślił, że zgłoszenie gotowości policjanta do podjęcia służby nie wymaga formy osobistego stawiennictwa, może przybrać formę pisma informującego złożonego w terminie prawem nakazanym. Istotnym jednak jest, że warunkiem skuteczności reaktywacji stosunku służbowego w drodze przywrócenia do służby jest pojedynczy akt staranności policjanta zgodnie z art. 42 ust. 2. Skoro skarżąca została przywrócona do służby w Policji, w ocenie organu winna była poinformować w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego o swojej gotowości do jej przystąpienia, zaś z uwagi na jej stan zdrowia, deklaracja ta mogła być złożona w formie pisma informującego złożonego w wymaganym terminie.

Zdaniem organu odwoławczego, Komendant Miejski Policji w [...] nie miał obowiązku informowania skarżącej o terminie stawienia się do służby. Termin ten określa jednoznacznie data uprawomocnienia się wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. To sąd administracyjny informuje o uprawomocnieniu się wyroku, zaś zgodnie z prawem, powoduje to automatycznie przywrócenie policjanta do służby. Komendant Miejski Policji w [...] miał jedynie obowiązek uznać datę uprawomocnienia się wyroku jako datę przywrócenia policjanta do służby, co uczynił, policjant zaś miał obowiązek, jeśli, taką wolę wykazywał, zgłosić swoją gotowość do podjęcia służby i to w ściśle określonym prawem terminie.

Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wlkp.

Sąd I instancji uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Wykładnia językowa przytoczonego przepisu dowodzi, że z chwilą wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o zwolnieniu policjanta z służby z mocy prawa następuje reaktywacja stosunku służbowego. Aby ów skutek mógł nastąpić orzeczenie uchylające lub stwierdzające nieważność decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby musi podlegać wykonaniu, a co za tym idzie musi uzyskać przymiot prawomocności. Wywołanie tego skutku następuje z dniem prawomocności wyroku uchylającego (ewentualnie stwierdzającego nieważność) decyzji zwolnieniowej. Orzeczenie staje się prawomocne w pierwszym dniu po upływie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, lub z chwilą wydania orzeczenia jeśli środek zaskarżenia nie przysługuje.

Dalej Sąd wskazał, że przywrócenie do służby, które jak wyżej zauważono w określonej sytuacji następuje z mocy prawa oraz dopuszczenie do służby są różnymi instytucjami prawnymi. Pierwsza reaktywuje stosunek służbowy, druga natomiast decyduje o możliwości wykonywania czynności służbowych. Jednym z warunków dopuszczenia do pełnienia służby jest złożenie przez funkcjonariusza oświadczenia o gotowości niezwłocznego podjęcia służby. Oświadczenie takie winno być złożone w ciągu 7 dni od dnia przywrócenia do służby, przy czym - jak wyżej wskazano, termin ten należy liczyć od daty uzyskania przymiotu prawomocności orzeczenia uchylającego lub stwierdzającego nieważność decyzji o zwolnieniu ze służby. W myśl art. 42 ust. 2 ustawy o Policji jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3.

Nie budzi wątpliwości, że wynikający z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji termin do złożenia oświadczenia jest terminem prawa materialnego, co oznacza że nie podlega on przywróceniu, a jego upływ powoduje ukształtowanie określonej sytuacji prawnej danego podmiotu. Skutkiem takiej konstrukcji prawnej oświadczenie złożone po terminie jest bezskuteczne, ale również bezskuteczne pozostaje oświadczenie złożone przed upływem biegu terminu. W tym ostatnim przypadku oświadczenie pochodzi bowiem od osoby, której stosunek służbowy nie został jeszcze reaktywowany.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że dla skuteczności oświadczenia o gotowości niezwłocznego podjęcia służby, ustawodawca nie zastrzegł żadnej formy szczególnej, co oznacza że oświadczenie w tym przedmiocie może zostać złożone zarówno pisemnie jak i ustnie.

Następnie Sąd zauważył, że skarżąca została zwolniona ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Go 635/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił rozkazy personalne organów obydwu inst. o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji. Wyrok ten uzyskał walor prawomocności w dniu 12 czerwca 2018 r., co w sprawie oznacza, że w dniu 12 czerwca 2018 r. z mocy prawa nastąpiła reaktywacja stosunku służbowego skarżącej, a chcąc być dopuszczoną do pełnienia obowiązków służbowych w Policji winna ona w terminie od 12 czerwca 2018 r. do 19 czerwca 2018 r. złożyć oświadczenie o gotowości natychmiastowego podjęcia służby.

Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca składała na piśmie oświadczenie o gotowości podjęcia służy, przy czym czyniła to zarówno przed 12 czerwca 2018 r., jak i po 19 czerwca 2018r. Skarżąca informowała właściwy organ o tym, że jest gotowa do podjęcia służby oraz zwracała się o wyznaczenie terminu zgłoszenia się do służby. W piśmie z dnia 6 czerwca 2018 r. ( data doręczenia – 12 czerwca 2018 r.) Komendant Miejski Policji poinformował skarżącą, że złożone przez nią oświadczenie jest przedwczesne. Z akt sprawy wynika, że w celu zasięgnięcia informacji o prawomocności wyroku sygn. akt II SA/Go 635/17 w dniu 15 czerwca 2018 r. skarżąca kontaktowała się telefonicznie z Wydziałem Informacji Sądowej WSA w Gorzowie Wlkp. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dacie tej skarżąca nie mogła uzyskać informacji o tym, że wyrok jest prawomocny, ponieważ jego prawomocność została stwierdzona postanowieniem z dnia 20 czerwca 2018 r.

Na tle przedstawionych okoliczności sprawy Sąd stwierdził, że z czynności podejmowanych przez skarżącą jednoznacznie wynika, iż miała ona zamiar podjąć służbę oraz zgłaszała ona gotowość jej podjęcia. Uwzględniając fakt, że dla wywołania skutku prawnego złożenie oświadczenia nie wymaga żadnej szczególnej formy, uprawnione i uzasadnione jest twierdzenie, że podjęte przez skarżącą działania prawne jednoznacznie wskazują na gotowość podjęcia służby w Policji oraz należy je interpretować jako złożenie oświadczenia w tym przedmiocie. Trzeba zauważyć, że skarżąca podjęła próbę ustalenia istotnej dla sprawy okoliczności, czyli daty uprawomocnienia się wyroku w sprawie II SA/Go 635/17, przy czym – co ma dla sprawy znaczenie - miało to miejsce w dacie gdy została ona przywrócona do służby w Policji. Okoliczność ta wraz ze wcześniejszymi i późniejszymi pisemnymi oświadczeniami oraz deklaracjami dowodzi, że oświadczenie o gotowości podjęcia służby zostało de facto złożone. Na tle stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy odmienna interpretacja mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego prowadziłaby do sytuacji, w której funkcjonariusz Policji (którego stosunek służbowy został reaktywowany z mocy prawa) napotyka na trudności w realizacji uprawnień, które gwarantuje mu ustawa o Policji. Przytoczony powyżej przepis art. 42 ust. 2 ustawy o Policji uzależnia rozwiązanie stosunku służbowego od tego czy w określonym 7 - dniowym terminie funkcjonariusz złożył oświadczenie o gotowości podjęcia służby. A zatem skoro funkcjonariusz bezspornie podejmuje działania w celu skorzystania z uprawnień wynikających z w.w przepisu, a czyni to również w zakreślonym przez ustawę terminie, lecz do ustalania istotnych dla sprawy okoliczności nie dochodzi z przyczyn od niego niezależnych, w ocenie Sądu uznać należy, że winien skorzystać z ochrony stosunku służbowego.

Wskazać należy, że instytucja przywrócenia do służby oznacza ponowne zatrudnienie na warunkach sprzed zwolnienia, co oznacza że w dacie podejmowania opisanych działań skarżąca była funkcjonariuszem Policji, a tym samym korzystała z ochrony stosunku służbowego którą zapewnia ustawa o Policji. Powyższe spostrzeżenia prowadzą do wniosku, że interpretacja przepisu art. 42 ust. 2 ustawy o Policji przeprowadzana na potrzeby konkretnej sprawy winna zawsze uwzględniać całokształt jej okoliczności, nie może opierać się jedynie na zestawieniu istotnych dla sprawy dat. Zdaniem Sądu, organy obydwu instancji dla ustalenia czy skarżąca skorzystała z uprawnienia wynikającego z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji nie uwzględniły łącznie wszystkich podjętych przez nią czynności, a w tym nie oceniły właściwie znaczenia próby ustalenia przez skarżącą daty prawomocności wyroku oraz pominęły całkowicie fakt umorzenia postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko skarżącej.

W tych okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu, wydane w sprawie orzeczenia o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji zapadły z naruszeniem przepisów art. 41 ust. 3 oraz art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, nadto z naruszeniem przepisów prawa procesowego, polegającym na dowolnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wlkp., zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

1) art. 42 ust. 1, 2, art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez ich niezastosowanie w wyniku przyjęcia, że w spawie nie zaszła przesłanka zwolnienia skarżącej ze służby na podstawie art. 42 ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, podczas gdy skarżąca nie zgłosiła gotowości do podjęcia służby w Policji w nieprzekraczalnym terminie, czyli w okresie 7 dni od daty przywrócenia jej do służby, tj. od daty prawomocności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2018 r.;

2) art. 42 ust. 1, 2 w zw. z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że dla oceny, czy stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 42 ust. 2 oraz 41 ust. 3 ustawy o Policji znaczenie mają także okoliczności faktyczne, mające na celu zobrazowanie zaistniałych, obiektywnych trudności w dochowaniu siedmiodniowego terminu do zgłoszenia gotowości do podjęcia służby w Policji, a także okoliczność nieistnienia przesłanki wydalenia ze służby (tutaj orzeczenie dyscyplinarne), podczas gdy takie okoliczności są pozbawione doniosłości prawnej, a znaczenie ma tylko data przewrócenia do służby (tutaj: data prawomocności wyroku uchylającego decyzję o zwolnieniu ze służby) oraz data złożenia deklaracji o gotowości do niezwłocznego podjęcia służby.

Ponadto skarżący kasacyjnie organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 42 ust. 2, art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez błędne przyjęcie, że organy dopuściły się naruszenia art. 42 ust. 2, art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, w rezultacie czego istniała podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji organów, podczas gdy do naruszenia wskazanych przepisów nie doszło;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organy dopuściły się dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w rezultacie czego istniała podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji organów, podczas gdy do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów nie doszło.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 960 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.

Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że jej autor nie zgadza się z oceną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim iż w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy zwolnienie skarżącej na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji ( Dz. U . z 2016r, poz. 1782 ) nastąpiło z naruszeniem w/wym. przepisów.

Stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne.

W myśl ust. 2 tego przepisu jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3.

Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Wynika z niego, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 kwietnia 2018r. II SA/Go 635/17 uchylone zostały rozkazy personalne obu instancji o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji z dniem 12 czerwca 2018r. Bezsporne jest również, że wyrok przywracający skarżącą do służby uprawomocnił się w dniu 12 czerwca 2018r. oraz, że A.M. pismami z dnia 29 maja 2018r. i z dnia 2 lipca 2018r. zgłaszała przełożonemu gotowość do podjęcia służby.

Sąd I instancji nie podzielił jednak oceny organów odnośnie tego że skarżąca nie dochowała terminu o jakim mowa w art. 42 ust. 2 ustawy.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji uznał, że skarżąca jako funkcjonariusz korzysta z ochrony stosunku służby, co oznacza że interpretacja art. 42 ust. 2 ustawy o Policji winna uwzględniać całokształt okoliczności sprawy i nie może opierać się wyłącznie na zestawieniu istotnych dla sprawy dat. Zdaniem Sądu I instancji organy pominęły znaczenie podejmowanych przez skarżącą prób ustalenia daty prawomocności wyroku oraz fakt umorzenia postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec skarżącej.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Jak wynika z akt skarżąca w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku przywracającego ją do służby nie zgłosiła gotowości niezwłocznego jej podjęcia. Zgłoszenie z dnia 29 maja 2018r. nie mogło wywierać żadnych skutków prawnych, skoro nastąpiło jeszcze przed uprawomocnieniem się wyroku. Dla sprawy pozostają tez bez żadnego znaczenia starania skarżącej o uzyskanie informacji co do daty prawomocności wyroku z dnia 18 kwietnia 2018r.

Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji fakt umorzenia wobec skarżącej postępowania dyscyplinarnego nie ma również prawnego znaczenia w niniejszej sprawie. Z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia istotna jest wyłącznie okoliczność dochowania przez funkcjonariusza przywróconego do służby określonego w art. 42 ust. 2 ustawy terminu na zgłoszenia gotowości do niezwłocznego jej podjęcia.

W rozpoznawanej sprawie termin ten upłynął z dniem 19 czerwca 2018r.

Oznacza to, że wszystkie zarzuty na jakich oparta została skarga kasacyjna okazały się uzasadnione.

Należy wyjaśnić, że wprawdzie samo reaktywowanie stosunku służbowego funkcjonariusza w sytuacji prawomocnego przywrócenia go do służby nie wymaga żadnej aktywności z jego strony, to jednak dalsze istnienie takiego stosunku zależy już od podjęcia przez niego określonych działań, i to w ściśle wyznaczonym przez ustawodawcę terminie. Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji zobowiązany jest on zatem do zgłoszenia gotowości do niezwłocznego podjęcia służby, a przy tym oświadczenie takie musi bezwzględnie złożyć w terminie 7 dni od przywrócenia do służby. Wcześniejsze, bądź późniejsze dokonanie wskazanej czynności nie wywoła zamierzonego przez osobę zainteresowaną kontynuowaniem stosunku służbowego skutku. Termin zakreślony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a jego uchybienie powoduje, że czynność prawna przez nią podjęta po upływie tego terminu jest bezskuteczna. Niedopełnienie powyższego wymogu – niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy – musi skutkować zwolnieniem policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 3. Użycie w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji zwrotu "stosunek służbowy ulega rozwiązaniu" oznacza, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie tego przepisu ma charakter obligatoryjny, a zatem nie zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. i art. 207 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.