Wyrok NSA, sygn. akt II SA 3867/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 646  Prawo własności przemysłowej
Powołane przepisy: article: art. 8 pkt 1-2
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz. 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
Teza: Jeżeli na bazie majątkowo-organizacyjnej byłego przedsiębiorcy utworzono, w wyniku jego podziału, dwóch lub więcej przedsiębiorców, wyposażonych przez organ założycielski w prawo używania znaku towarowego byłego przedsiębiorcy, stanowiącego jednocześnie element nazwy tych przedsiębiorców, rejestracja tego znaku towarowego na rzecz jednego z przedsiębiorców narusza art. 8 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17 ze zm./.

TEZY

Jeżeli na bazie majątkowo-organizacyjnej byłego przedsiębiorcy utworzono, w wyniku jego podziału, dwóch lub więcej przedsiębiorców, wyposażonych przez organ założycielski w prawo używania znaku towarowego byłego przedsiębiorcy, stanowiącego jednocześnie element nazwy tych przedsiębiorców, rejestracja tego znaku towarowego na rzecz jednego z przedsiębiorców narusza art. 8 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa CNOS w P. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 4 sierpnia 1999 r., (...) w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia 19 maja 1995 r. (...) zarejestrowano pod numerem 85197, z pierwszeństwem od dnia 9 lipca 1993 r., na rzecz Przedsiębiorstwa Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa w P., zwanego dalej /skarżącym/, znak towarowy słowno-graficzny. Znak ten ma postać rysunku dwóch marchewek w podwójnym okręgu z napisem CNOS. Znak został zarejestrowany z przeznaczeniem do oznaczania materiału siewnego kwalifikowanego, warunkowo kwalifikowanego, sprawdzonego oraz materiału szkółkarskiego.

W dniu 12 marca 1999 r. wpłynął do Urzędu Patentowego wniosek Przedsiębiorstwa Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa CNOS we W., zwanego dalej /uczestnikiem postępowania/, o unieważnienie prawa z rejestracji wyżej wymienionego znaku towarowego. Według uczestnika postępowania rejestracja wspomnianego znaku naruszała przepisy art. 8 pkt 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17 ze zm./, zwanej ustawy o znakach towarowych. Stosownie do art. 8 pkt 1 cytowanej ustawy niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego. W świetle zaś art. 8 pkt 2 ustawy o znakach towarowych niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego powszechnie znanego w Polsce jako znaku dla towarów pochodzących z innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

Zdaniem uczestnika postępowania wspomnianym znakiem towarowym posługiwała się była Centrala Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa w Warszawie, z której wywodzą się uczestnicy niniejszego postępowania, jak i zresztą i inne przedsiębiorstwa. Wszystkie one mają prawo do używania znaku towarowego, który w następstwie rejestracji został zawłaszczony przez skarżącego. Zgłoszenie, a następnie rejestracja znaku, narusza zatem prawa majątkowe wnioskodawcy, gdyż używany znak jest częścią jego majątku.

Decyzją z 4 sierpnia 1999 r. Urząd Patentowy, działający w trybie postępowania spornego, unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego z napisem CNOS. Decyzja została wydana na podstawie art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych.

Według ustaleń Urzędu Patentowego sporny znak zawiera dwa elementy: napis CNOS i rysunek dwóch marchewek w okręgu. CNOS był skrótem Centrali Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa w Warszawie, która posiadała 5 oddziałów: w P., K., W., O.-M. i T., funkcjonujące jako Okręgowe Zakłady. Obok stosowanego skrótu CNOS Centrala, poprzez swoje oddziały /zakłady/, używała znak towarowy słowno-graficzny z rysunkiem dwóch marchewek i napisem CNOS. Określenie CNOS po usamodzielnieniu przedsiębiorstw - zgodnie z ówczesnymi decyzjami Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - stało się częścią nazwy przedsiębiorców, m.in. uczestników niniejszego postępowania. Przedsiębiorcy ci używali także sporny znak towarowy. W tej sytuacji zgłoszenie spornego znaku do rejestracji, a więc z zamiarem uzyskania wyłączności na jego stosowanie, który był i jest używany przez przedsiębiorców wywodzących się z dawnej Centrali Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa, narusza interesy tych przedsiębiorców, a więc także i uczestnika postępowania. Niewielkie zaś różnice w znakach stosowanych obecnie przez Przedsiębiorstwa w P., W. i O.-M., jako prawie identyczne ze znakiem zarejestrowanym, nie zmieniają oceny ich podobieństwa. Zdaniem Urzędu Patentowego skarżący, będąc świadomy stosowania znaku przez innych przedsiębiorców, o których istnieniu wiedział, dokonał zgłoszenia tego znaku w złej wierze. Zatem, rejestracja znaku nastąpiła z naruszeniem art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Ponadto rejestracja nastąpiła z naruszeniem art. 8 pkt 2 cytowanej ustawy. W dacie zgłoszenia spornego znaku do rejestracji uczestnik postępowania używał go i nadal używa do oznaczania identycznych towarów, a więc rejestracja znaku narusza jego prawa osobiste i majątkowe.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł odwołanie do byłej Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym, który przekazał je do rozpoznania, jako skargę, Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, w trybie art. 318 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej /Dz.U. 2001 nr 49 poz. 508/, zwanej dalej Prawem własności przemysłowej. Według skarżącego zaskarżenie decyzji jest uzasadnione przede wszystkim zmianą okoliczności faktycznych sprawy. Przedsiębiorstwa wywodzące się z dawnej Centrali Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa w Warszawie podjęły rokowania w sprawie używania i rejestracji znaków towarowych, mając na celu m.in. utrzymanie w rejestrze znaków towarowych znaku CNOS i umożliwienie rejestracji analogicznych znaków na rzecz przedsiębiorców wywodzących się z tej centrali. Skarżący polemizuje z postawionym jej zarzutem działania w złej wierze przy rejestracji spornego znaku towarowego. Jak wywodzi, prawo do zarejestrowanego przez siebie znaku towarowego przejął jako następca prawny wcześniejszego Okręgowego Przedsiębiorstwa Hodowli i Nasiennictwa Ogrodniczego Oddział Nasienno-Szkółkarski w P. i wcześniejszej Okręgowej Centrali Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa Przedsiębiorstwo Państwowe w P. Nie podjął też żadnych działań mających na celu uniemożliwienie używania przez uczestnika postępowania jego znaku towarowego, ani nie sprzeciwiał się jego rejestracji.

Z kolei uczestnik postępowania w piśmie procesowym z 18 lutego 2000 r., podzielając stanowisko Urzędu Patentowego wyrażone w decyzji z 4 sierpnia 1999 r., wniósł o nieuwzględnienie skargi. Akcentuje niemal identyczność zarejestrowanego znaku towarowego ze znakiem używanym już w roku 1952 przez byłą Centralę Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa w Warszawie i jej Okręgowe Zakłady, w tym uczestnika postępowania. Podobieństwo to odnosi się zarówno co do grafiki tego znaku /rysunek dwóch marchewek w podwójnym okręgu/, jak i napisu CNOS. Zatem, w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, przy wykorzystywaniu omawianych znaków przez innych przedsiębiorców wywodzących się ze wspomnianej centrali dla oznaczania tych samych towarów, odbiorcy mogą być wprowadzeni w błąd co do pochodzenia towarów /art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych/.

Uczestnik postępowania przyznał fakt negocjowania porozumienia w sprawie używania i rejestracji omawianego znaku towarowego. Niemniej, skarżący prowadzi rokowania z francuską Grupą Kapitałową "V." w sprawie utworzenia wspólnego przedsiębiorstwa, któremu zapewne sporny znak zostanie przekazany w aporcie. Nie ma więc gwarancji, czy przyszły właściciel tego znaku pozwoli uczestnikowi postępowania na używanie go do oznaczania towarów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Innymi słowy, NSA nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, a w szczególności nie przyznaje odpowiednich świadczeń, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Analizując pod tym kątem skargę, nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem wejścia w życie Prawa własności przemysłowej, a zatem przed 22 sierpnia 2001 r., ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Stosownie do art. 315 ust. 1 Prawa własności przemysłowej, prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. W świetle zaś ust. 3 cytowanego artykułu ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym. Zatem, ocena zdolności ochronnej spornego znaku towarowego podlega przepisom ustawy o znakach towarowych.

Znak towarowy słowno-graficzny z napisem CNOS i rysunkiem dwóch marchewek w podwójnym okręgu, a więc taki jaki stanowił przedmiot rejestracji pod numerem 85197, był używany znacznie wcześniej przez jednostki zgrupowane w byłej Centrali Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa w Warszawie, z której wywodzą się uczestnicy postępowania, dla oznaczania materiału siewnego. Okoliczność ta jest niesporna w sprawie. Ponadto, co jest również niesporne, przedsiębiorcy utworzeni na bazie wspomnianej centrali na mocy decyzji ich organu założycielskiego byli uprawnieni do korzystania ze skrótu CNOS, jako części ich nazwy, a także używania znaków towarowych byłej centrali. Innymi słowy, żaden z przedsiębiorców powstałych na bazie Centrali Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa w Warszawie, w tym uczestnicy niniejszego postępowania, nie uzyskał prawa do wyłącznego używania spornego znaku towarowego na mocy odpowiedniej decyzji organu założycielskiego. Przyjąć zatem należy, iż wszyscy ci przedsiębiorcy, posiadali równoprawne prawo w zakresie używania spornego znaku towarowego dla oznaczania swych towarów. Takie prawo miał więc i uczestnik postępowania. W tej sytuacji rejestracja spornego znaku jedynie na rzecz skarżącego, mająca na celu zapewnienie mu wyłączności w zakresie jego używania, naruszała prawa uczestnika postępowania /podobnie jak i innych przedsiębiorców/, skoro w dacie zgłoszenia do rejestracji tego znaku uczestnik postępowania korzystał z przysługującego mu prawa używania tego znaku, a nadto element tego znaku /CNOS/ stanowił skrót jego nazwy. Rejestracja znaku była zatem sprzeczna z prawem i zasadami współżycia społecznego, a więc naruszała art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Ale nie tylko. Przy zachowaniu zwykłej staranności skarżący musiał być świadomy, że na swoją rzecz zawłaszcza znak towarowy, który legalnie był używany przez innych przedsiębiorców, którzy podobnie jak on wywodzą się z byłej Centrali Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa w Warszawie. Zatem, rejestracja tego znaku została dokonana w złej wierze. Zważywszy ponadto na pozbawienie przez tę rejestrację uprzednio posiadanych praw do omawianego znaku przysługującym uczestnikowi postępowania, jak i innym przedsiębiorcom, o których była mowa, rejestracja ta zapadła także z naruszeniem art. 8 pkt 2 ustawy o znakach towarowych.

Podstawę unieważnienia znaku towarowego, co wymaga podkreślenia, stanowią ustawowe przeszkody dla jego rejestracji, istniejące najpóźniej w dacie rejestracji. Omawiane wyżej przeszkody miały miejsce przed tą datą. Bezprzedmiotowe jest zatem wywodzenie przez skarżącego, że nie ma podstaw do unieważnienia spornego znaku towarowego, skoro w trakcie postępowania o unieważnienie tego znaku zainteresowani przedsiębiorcy podjęli rokowania ukierunkowane na utrzymanie w mocy omawianej rejestracji.

Nie znajduje także uzasadnienia eksponowanie przez skarżącego różnic pomiędzy spornym znakiem a znakami używanymi przez innych przedsiębiorców. Ewentualne różnice, jeżeli są, to nie mają istotnego charakteru. Uczestnik postępowania wykazał niemal identyczność spornego znaku ze znakiem używanym już w roku 1952 przez byłą Centralę Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa w Warszawie i jej Okręgowe Zakłady, w tym uczestnika postępowania. Podobieństwo to odnosi się przede wszystkim do grafiki znaku, w szczególności rysunku dwóch marchewek w podwójnym okręgu, jak i napisu CNOS. Te właśnie elementy, jako charakterystyczne dla tego znaku towarowego, nadają mu dostateczną moc odróżniającą /dystynktywną/. Zatem, przy zachowaniu wyżej wymienionych elementów, ewentualne drobne korekty w znaku nie mają istotnego znaczenia dla jego funkcji odróżniającej.

Mając powyższe na uwadze skargę znano za nieuzasadnioną. Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o NSA, orzekł jak w sentencji.