Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 330/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 5 ust. 2, art. 17 ust. 1 w związku z art 16 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1330
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
article: art.11 ust.2
journal: Dz.U. 2018 poz 419
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Joanna Kruszewska - Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...]Poczta Polska S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "poczta", "spółka"), mając za podstawę art. 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."), utrzymała w mocy swoje rozstrzygnięcie z [...] grudnia 2018 r. nr [...] o odmowie udostępnienia A. G. (dalej: "skarżąca") informacji publicznej.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy.

Wnioskiem z [...] listopada 2018 r. (data wpływu wniosku do spółki: [...] listopada 2018 r.) skarżąca wystąpiła do poczty o udostępnienie informacji publicznej w zakresie "przetargu publicznego Nr postępowania [...], kryteria oceny ofert, wyniki przetargu, kopia umowy na zamówienie".

Po rozpoznaniu wniosku, decyzją wydaną[...]grudnia 2018 r. w oparciu o art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., art. 16 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1010; dalej: "u.z.n.k."), a także art. 6 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy [...], poczta odmówiła skarżącej udostępnienia żądanych informacji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia spółka wyjaśniła, że do postępowania o nr [...] dotyczącego "Świadczenia usług pocztowych - doręczanie i odbiór paczek pocztowych i przesyłek kurierskich na terenie miast [...] i [...]", przepisy dotyczące jawności postępowań, zawarte w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1986 ze zm.; dalej: "p.z.p.") nie mają zastosowania. W art. 8 ust. 1 p.z.p. została określona zasada jawności postępowań o udzielenie zamówień, a w art. 96 ust. 3 p.z.p. - zasada dostępu do dokumentów z nimi związanymi. Natomiast poczta nie jest spółką, która dysponuje majątkiem publicznym, jest bowiem podmiotem komercyjnym. Przedmiotowe wewnętrzne postępowanie nie było objęte przepisami p.z.p., ponieważ wolą ustawodawcy było wyłączenie spod zasady jawności i zasady udostępniania dokumentów określonych kategorii zamówień, w tym zamówień sektorowych o wartości mniejszej niż kwota określona w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 p.z.p. Gdyby zatem uznać, że udostępnieniu podlega informacja o wynikach przetargu, treść zawartej umowy, a także kryteria oceny ofert, to powyższe wyłączenie w istocie by nie istniało.

W postępowaniu o udzielenie zamówienia spółka nie stosowała ustawy Prawo zamówień publicznych. Przedmiotowe zamówienie zostało przeprowadzone w sposób niejawny na podstawie wewnętrznych przepisów poczty w trybie przetargu nieograniczonego, co potwierdza "Specyfikacja istotnych warunków zamówienia". Oferty wykonawców, w tym ceny, zostały wytworzone w trakcie prowadzonego postępowania, zatem stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.z.n.k.

Ujawnienie wnioskowanych informacji spowodowałoby zmniejszenie pozycji negocjacyjnej poczty w następnych postępowaniach oraz mogłoby wpłynąć na utratę zaufania potencjalnych wykonawców do spółki jako zamawiającego. Ponadto mogłoby narazić interesy drugiej strony umowy, jako usługobiorcy w określonym segmencie rynku, co do których poczta podjęta niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Dlatego dokumenty dotyczące kryteriów oceny ofert oraz wyników przetargu, jak również umowa z wybranym wykonawcą nie zostały przekazane wykonawcom biorącym udział w postępowaniu oraz podmiotom trzecim. Wykonawca, którego oferta została uznana za najkorzystniejszą, otrzymał informację o wyborze oferty, a pozostali wykonawcy zostali poinformowani o zakończeniu postępowania.

Dokumenty, odnośnie których zamawiający (poczta) podjął działania w celu zachowania ich poufności, posiadają wartość gospodarczą. Ceny jednostkowe i całkowite za realizację zamówienia oraz warunki jego realizacji były przedmiotem wieloetapowych poufnych negocjacji handlowych. Zatem ich ujawnienie mogłoby zaszkodzić interesom wykonawców i obniżyć ich potencjał rynkowy. Informacje te mogłaby też wykorzystać konkurencja i wyrządzić wykonawcom szkodę majątkową.

Poczta zwróciła także uwagę, że w dokumentacji z otwarcia ofert znajdują się dane osobowe stron postępowania, które nie podlegają ujawnieniu, ponieważ stanowią dane osobowe w rozumieniu art. 4 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy [...] (dalej: "RODO"). Spółka, przetwarzając dane osobowe, ma obowiązek stosować art. 6 ust. 1 RODO określający przypadki, w których przetwarzanie danych jest zgodne z prawem.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją poczty z [...] grudnia 2018 r., skarżąca zarzuciła ww. decyzji brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. Podniosła, iż poczta jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa. Skład Walnego Zgromadzenia stanowi Skarb Państwa reprezentowany przez ministra właściwego do spraw łączności, zatem zalicza się do osób prawnych, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2019 r., poz. 369). Za nieuprawnione uznała też twierdzenie, że informacje których żąda udostępnienia, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Nieuzasadnione jest również powołanie się na przepisy RODO. Skarżąca przywołała wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, z których wynika, że RODO nie uniemożliwia stosowania u.d.i.p.

Skarżąca zaakcentowała, iż poczta wykonuje określone ustawowo zadania publiczne, a przede wszystkim gospodaruje środkami publicznymi. Posiada Biuletyn Informacji Publicznej, a udostępnienia żądanych materiałów odmówiono w formie decyzji administracyjnej.

Nawet jeśli zamówienie nie było poprzedzone postępowaniem prowadzonym w oparciu o ustawę Prawo zamówień publicznych, to i tak można żądać udostępnienia materiałów w trybie u.d.i.p. Argument odwołujący się do art. 11 ust. 8 p.z.p. jest niejasny i nieuzasadniony, gdyż przepis ten odnosi się jedynie do wartości zamówienia, powyżej której ogłoszenie o zamówieniu musi zostać opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, ułatwiając wzięcie udziału w postępowaniu podmiotom z innych krajów UE. Poczta niejako "hurtowo" uznała całość żądanej dokumentacji za tajemnicę przedsiębiorstwa, lecz dosyć oględnie to uzasadniła. Jeżeli umowa dotyczy środków publicznych, to brak jest podstaw do anonimizacji danych kontrahenta.

Powołaną na wstępie decyzją poczta podtrzymała stanowisko o odmowie udostępnienia informacji publicznej, zaprezentowane w swoim uprzednim rozstrzygnięciu z [...] grudnia 2018 r..

W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej spółka wskazała, że istotne w przedmiotowej sprawie jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy umowa na "Świadczenie usług pocztowych - doręczanie i odbiór paczek pocztowych i przesyłek kurierskich na terenie miast [...] i [...]" oraz informacje związane z zamówieniem dotyczą wydatkowania środków publicznych. Poczta prowadzi bowiem działalność zarówno jako operator wyznaczony, zgodnie z ustawą z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2018 r., poz. 2188 ze zm.), jak też - jako podmiot komercyjny - działa na konkurencyjnym rynku usług pocztowych według standardów biznesowych.

Spółka nie kwestionuje, że żądane dokumenty stanowią informację publiczną, a wniosek o ich udostępnienie został skierowany do podmiotu objętego dyspozycją art. 4 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. Jednakże szeroki sposób rozumienia informacji publicznej i zakwalifikowanie wnioskowanych informacji do takich, nie oznacza automatycznie ich udostępnienia. Podmiot zobowiązany musi dokonać oceny wnioskowanych danych i zastosować odpowiednią formę działania. W rozpatrywanej sprawie poczta uznała, iż objęte wnioskiem informacje podlegają wyłączeniu spod jawności, na podstawie przepisów szczególnych dotyczących tajemnicy przedsiębiorstwa. Taką bowiem wolę (tj. niewyrażenia zgody na udostępnienie warunków umowy) wykazała spółka w pkt 17 Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (nr postępowania: [...]). W ocenie poczty jako podmiotu zobowiązanego, ujawnienie wnioskowanej dokumentacji byłoby naruszeniem umowy zawartej z wykonawcą oraz stanowiłoby delikt nieuczciwej konkurencji określony w art. 11 ust. 1 u.z.n.k. Spółka znajduje się na liście przedsiębiorstw o szczególnym znaczeniu gospodarczym (vide załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 2010 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym), a informacje zawarte w spornej umowie, świadczone są przez wielu konkurentów na rynku i niewątpliwie posiadają wartość gospodarczą.

W toku postępowania stanowisko zajęli K. C. z Biura Kontroli i Zarządzania Bezpieczeństwem oraz J. M. z Biura Prawnego i Nadzoru Właścicielskiego spółki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję poczty z [...] stycznia 2019 r. z powodu jej niezgodności z prawem, w szczególności zarzucając naruszenie:

1. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (brak poinformowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym) zebranym w sprawie w toku postępowania, w tym stanowiskiem K. C. i J. M. oraz oparcie ustaleń decyzji jedynie o wskazanie, że ww. zajęli stanowisko w sprawie, co czyni nieprawidłowym zbadanie stanu faktycznego i prawnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 31 ust. 3, art. 54 i art. 61 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 2 u.d.i.p., a także art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.) przez nietraktowanie w ten sam sposób wszystkich uprawnionych do skorzystania z konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, w takich samych okolicznościach faktycznych i nieuzasadnioną odmowę udzielenia informacji publicznej w stanie faktycznym niniejszej sprawy;

3. art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może dobrowolnie decydować o wyłączeniu spod jawności informacji, podczas gdy ww. ustawa przewiduje udostępnienie informacji publicznej w stanie faktycznym sprawy;

4. naruszenie art. 11 ust. 1 pkt 4 u.z.n.k. w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędną interpretację polegającą na ustaleniu, iż w stanie faktycznym sprawy zostały spełnione wszystkie (łącznie) przesłanki uznania, że dane, których udostępnienia żąda skarżąca, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy;

5. art. 5 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędną interpretację polegającą na ustaleniu, że zachodzą podstawy do odmowy udzielenia informacji publicznej, podczas gdy poczta nie wykazała przesłanek warunkujących ograniczenie prawa do informacji publicznej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] stycznia 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2018 r., zobowiązanie poczty do udzielenia skarżącej informacji zgodnie z wnioskiem z [...] listopada 2018 r., zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, wystąpienie Sądu do spółki o przekazanie żądanych przez skarżącą dokumentów celem ustalenia zasadności jej żądania, a także rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę poczta wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Zażądała również przeprowadzenia rozprawy, przy czym w toku postępowania przed tut. Sądem (w piśmie z [...] marca 2019 r.) wyraziła zgodę na rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W świetle ww. przepisu informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Przy wykładni powołanego przepisu należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość, dotyczącą faktów i danych, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. W taki sam sposób kwalifikowane są wiadomości niewytworzone przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów w obszarze wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 oraz z 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1774/10 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedmiot informacji publicznej konkretyzuje przepis art. 6 u.d.i.p., przy czym zawarte w nim wyliczenie nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Określa on przedmiotowo, jakie informacje podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy. O zakwalifikowaniu informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p. decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji, a nie forma jaką owa informacja przybiera. Informacja publiczna obejmuje bowiem swoim znaczeniem szerszy zakres pojęciowy niż dokumenty urzędowe i nie można zawężać i utożsamiać dostępu do informacji publicznej z dostępem do dokumentów urzędowych. Informacją publiczną są bowiem nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i wytworzone przez organy administracji publicznej, ale także te dokumenty, których organ używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań (vide wyrok NSA z 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2215/11).

W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Obowiązek informacyjny nie musi być przy tym adekwatny do ustalonego zakresu działania danego podmiotu. Obowiązuje tutaj ogólna zasada wynikająca z art. 4 ust. 3 u.d.i.p, iż do udostępnienia informacji zobowiązane są podmioty będące w posiadaniu takiej informacji.

W niniejszej sprawie bezspornym między stronami jest, że wniosek skarżącej z [...]listopada 2018 r. został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - poczty i spółka ta jest w posiadaniu żądanej informacji. Stosownie do § 3 ust. 1 statutu Spółki Akcyjnej Poczta Polska, założycielem spółki jest Skarb Państwa, a według § 3 ust. 2 statutu, spółka powstała w wyniku komercjalizacji państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska".

Nie budzi też wątpliwości, iż wnioskowana przez skarżącą informacja, a mianowicie dokumentacja z postępowania przetargowego o nr [...] (kryteria oceny ofert, wyniki przetargu, kopia umowy na zamówienie) posiada przymiot informacji publicznej. Została bowiem wytworzona w ramach działalności spółki jako operatora wyznaczonego.

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest natomiast kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej w postaci dokumentacji z postępowania przetargowego o nr [...] z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy jakim jest poczta.

Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa zdefiniowanej w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Według art. 11 ust. 2 u.z.n.k. (w brzmieniu obowiązującym od [...] września 2018 r., a więc także w dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2018 r.; uprzednio definicja tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta była w art. 11 ust. 4 uz.n.k.), przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

Na tajemnicę przedsiębiorcy/przedsiębiorstwa składają się dwa elementy: materialny (szczegółowy opis sposobu wykonania usługi czy inwestycji, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji (vide wyrok NSA z 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13).

Odnosząc się do aspektu formalnego, podkreślić należy, że aby objąć prawną ochroną pewien zakres informacji istotnej dla przedsiębiorcy, niezbędne jest jej wyłączenie z jawności publicznej poprzez podjęcie niezbędnych działań zmierzających do zachowania poufności tej informacji. Innymi słowy, informacja staje się tajemnicą przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy przedsiębiorca przejawi wolę nieujawniania jej osobom trzecim. Nie traci natomiast poufnego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa).

W ocenie Sądu, na gruncie niniejszej sprawy nie nasuwa wątpliwości wykazanie elementu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy. Na swojej stronie internetowej - w ramach informacji o postępowaniu przetargowym [...]- spółka zamieściła (m.in.) SPECYFIKACJĘ ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA (dalej: "SIWZ") w postępowaniu o udzielenie zamówienia odrębnego, prowadzonego w trybie przetargu odrębnego nieograniczonego w oparciu o zasady przewidziane w niniejszej SIWZ na: Świadczenie usług pocztowych - doręczanie i odbiór paczek pocztowych i przesyłek kurierskich na terenie miast [...] i [...] ([...] części). W punkcie 17 SIWZ, zatytułowanym "Jawność postępowania", podano:

1) Postępowanie prowadzone jest w sposób niejawny.

2) Wykonawcom oraz podmiotom trzecim nie są udostępniane jakiekolwiek dokumenty wewnętrzne Poczty Polskiej S.A. związane z niniejszym postępowaniem.

3) Zamawiający zastrzega sobie wobec Wykonawców prawo do zamknięcia postępowania albo jego części bez dokonywania wyboru którejkolwiek z ofert bez podania przyczyn.

4) Zamawiający zastrzega sobie wobec Wykonawców prawo do unieważnienia postępowania albo jego części bez podania przyczyn.

W ogłoszeniu o zamówieniu (również opublikowanego na stronie internetowej spółki) wskazano, że postępowanie prowadzone jest w trybie przetargu odrębnego nieograniczonego na podstawie wewnętrznych przepisów poczty (zawartych w SIWZ) oraz Kodeksu cywilnego. Postępowanie to ma charakter niejawny. Zamawiający (czyli spółka) ujawnia podczas postępowania następujący zakres informacji:

a) zawiadomienie o wyborze oferty i zamiarze zawarcia umowy – tylko do wiadomości wykonawcy którego ofertę wybrano;

b) informację o zakończeniu postępowania – do wiadomości wszystkich wykonawców uczestniczących w postępowaniu;

c) informację o zamknięciu postępowania albo jego części bez wyboru oferty oraz informację o unieważnieniu postępowania – do wiadomości wszystkich wykonawców uczestniczących w postępowaniu.

Jedynym sposobem przyjęcia oferty i dokonania akceptacji prac w postępowaniu jest zawarcie umowy. Żadna informacja i deklaracja ze strony poczty przekazana na etapie przygotowania i prowadzenia postępowania nie stanowi obietnicy lub zobowiązania do zawarcia umowy.

NSA w wyroku z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 191/13 wskazał, iż kontrola sądowa podejmowanych działań w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa, musi być pełna, a zatem musi być prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych. Ewentualne przedstawienie sądowi administracyjnemu dokumentów, których udostępnienia odmawia się wnioskodawcy, nie oznacza, że strona będzie mogła się z nimi zapoznać w ramach prawa do przeglądania akt sprawy w sądzie. W przypadku, w którym istota sporu sprowadza się do odmowy udostępnienia konkretnych dokumentów (w ramach żądania udostępnienia informacji publicznej), dokumenty te nie podlegają udostępnieniu zainteresowanemu w trakcie postępowania sądowego.

Realizując powyższy obowiązek, tut. Sąd zapoznał się z treścią przedstawionych przez pocztę dokumentów dotyczących postępowania przetargowego nr [...], których udostępnienia odmówiono skarżącej w ramach dostępu do informacji publicznej.

Przechodząc do aspektu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy, poczta jako operator wyznaczony (tj. operator pocztowy obowiązany do świadczenia usług powszechnych – vide art. 3 pkt 13 ww. ustawy Prawo pocztowe), na którego nałożono szereg obowiązków regulacyjnych, działa na rynku usług pocztowych w otoczeniu konkurencji innych operatorów pocztowych. Informacje dotyczące przedmiotowego postępowania przetargowego, w tym kryteria oceny, posiadają wartość gospodarczą zarówno z punktu widzenia spółki (jako zamawiającego), jak i wykonawców. W konsekwencji, operatorzy alternatywni, wykorzystując powyższą wiedzę, mogliby podjąć działania zmierzające do skonstruowania takich ofert, które bezpośrednio wywarłyby negatywny wpływ na sferę działalności gospodarczej spółki, w tym na jej wynik finansowy. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że postępowanie przetargowe dotyczyło usługi powszechnej w obrocie krajowym, która jest świadczona jedynie przez operatora wyznaczonego. Operatorzy alternatywni mogą bowiem świadczyć i świadczą usługi pocztowe, które wchodzą w zakres usługi powszechnej. W zakresie świadczenia tych usług pocztowych stanowią zatem konkurencję dla poczty.

Udostępnione na stronie internetowej spółki materiały dotyczące postępowania przetargowego nr [...] (w tym wzory umów z załącznikami) są pozbawione danych technicznych, organizacyjnych i finansowych pozyskanych podczas negocjacji z oferentami. Te dane znajdują się w żądanej przez skarżącą dokumentacji. Zdaniem Sądu, dokumentacja przetargowa, objęta wnioskiem skarżącej złożonym w trybie u.d.i.p., posiada wartość gospodarczą. Przedmiotem znajdujących się w tej dokumentacji umów jest świadczenie usług takich jak doręczanie i odbiór paczek pocztowych i przesyłek kurierskich, a więc usług wykonywanych przez wielu operatorów pocztowych. Informacje o kosztach tych usług - cenach jednostkowych i całkowitych za realizację zamówienia, a także warunki jego realizacji (będące przedmiotem wieloetapowych poufnych negocjacji handlowych) umożliwiłyby innym konkurentom dokonanie analizy efektywności kosztowej ich własnych usług. Są to niewątpliwie kategorie danych mających z perspektywy przedsiębiorców charakter poufny, których ujawnienie mogłoby pociągać za osobą negatywne konsekwencje dla pozycji rynkowej poczty.

Spółka została ujęta po pozycją V.I w wykazie przedsiębiorstw o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1871 ze zm.).

Podkreślić należy, iż celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych aniżeli troska o dobro publiczne jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Takie informacje (tj. służące innym celom niż wyżej wymienione) mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (vide J. Drachal Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa 2005, red. J. Góral, R. Hauser i J. Trzciński, s. 146-147). Próba korzystania z instytucji omawianej ustawy dla osiągnięcia celów prywatnych stanowi nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 20 marca 2019 r., sygn. akt II SAB/Ke 6/19).

Postępowanie przetargowe nr [...]nie podlegało przepisom p.z.p. Jednakże również w stosunku do umów dotyczących zamówień publicznych stosuje się art. 5 ust. 2 u.d.i.p. uprawniający do ograniczenia ich jawności. Zatem sformułowana w art. 139 p.z.p. zasada jawności umów, których przedmiotem jest dysponowanie środkami publicznymi, nie jest absolutna.

Konsekwencją uznania, że poczta jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej jest obowiązek nadania odmowie udzielenia informacji publicznej formy decyzji administracyjnej zgodnie z art. 17 ust. 1 w związku z art. 16 u.d.i.p. W myśl art. 17 ust. 1 u.d.i.p., do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji, przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wedle art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy k.p.a. Oznacza to, że k.p.a. znajduje zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, czyli chodzi o przepisy regulujące procedurę, która kończy się wydaniem decyzji, jak i te, które normują dalsze postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji. Nie ulega zatem wątpliwości, że postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej jest sformalizowanym, jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, które może się toczyć w dwóch instancjach (vide wyroki NSA z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt: I OSK 1238/17 i I OSK 1343/17).

Zdaniem Sądu, zasadnie spółka przyjęła, że wnioskowane przez skarżącą informacje wyczerpują definicję tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów u.z.n.k. Szczegółowe omówienie tych informacji w zaskarżonej decyzji doprowadziłoby do ujawnienia danych ustawowo chronionych, a w konsekwencji do ujawnienia tajemnicy przedsiębiorcy. Powyższe dowodzi, iż ujawnienie ich mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację poczty. W konsekwencji spełniona jest przesłanka materialna dla uznania, że żądane informacje są objęte tajemnicą przedsiębiorcy.

Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu braku zapewnienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu i poinformowania jej o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym (czyli zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.), wskazać należy, że aby zarzut taki okazał się skuteczny, strona musi wykazać, iż naruszenie ww. przepisu uniemożliwiło jej wykonanie konkretnych czynności procesowych (vide wyrok NSA z 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 842/11). Tymczasem skarżąca w żaden sposób tego nie wykazała, poprzestając w tym zakresie na teoretycznych wywodach.

Według Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zaskarżonej decyzji dokonano prawidłowej oceny objętych wnioskiem skarżącej informacji pod kątem konieczności uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa, a ocena ta znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.