Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 959/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 i 6
journal: Dz.U. 2014 poz 1090
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. NSA Jerzy Krupiński (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. i H. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1433/14 w sprawie ze skargi M. S. i H. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez M. S. i H. C., jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1433/14, którym oddalono skargę wymienionych wyżej osób na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2014 r., [...] wydaną w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP.

Wyrok wydany został w następujących, ustalonych przez Sąd I instancji, okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu [...] grudnia 2008 r. R. K. i J. S. złożyli do Wojewody Dolnośląskiego wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez ich poprzedników nieruchomości położonych w J., powiat G., województwo l. oraz we L. przy ul. P. i przy ul. P. Następnie, spadkobierczynie ww. osób – M. S. oraz H. C. w dniu [...] grudnia 2012 r. złożyły wniosek o wydanie decyzji w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez ich poprzedników (B. vel B. i E. A.) poza obecnymi granicami RP siedmiu dalszych nieruchomości, położonych m.in. we L. i J., w części przypadającej spadkobierczyni O. E. Wniosek ten obejmował również nieruchomość położoną we L. przy ul. J. oraz M. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...], Wojewoda Dolnośląski odmówił potwierdzenia posiadania przez skarżące kasacyjnie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza granicami przez B. A. i J. K. nieruchomości położonej we L. przy ul. J. oraz M., a Minister Skarbu Państwa opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., utrzymał tę decyzję w mocy. Podnieśli, że decyzja odmowna dotyczy wyłącznie nieruchomości położonych we L. przy ul. J. oraz M. i zapadła na podstawie art. 7 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 169, poz. 1418 ze zm. [obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 2042]), powoływanej dalej jako "ustawa", podnosząc, że wniosek co do tych nieruchomości został złożony z przekroczeniem określonego w art. 5 ust. 1 ustawy terminu. Organ powołał się w tym zakresie na stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 594/12, w którym wskazano, że warunkiem koniecznym do pozytywnego rozpatrzenia żądania w sprawie rekompensaty, jest złożenie stosownego wniosku do dnia 31 grudnia 2008 r. Zdaniem organu w 2012 r. strony postępowania złożyły kolejny wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nowo wskazane nieruchomości, a więc po upływie terminu wyznaczonego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły skarżące, zarzucając nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i jego niewłaściwą ocenę, w tym przyjęcie, że wnoszą one o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. A. i J. K. nieruchomości we L. przy ul. J. i M., podczas gdy skarżące wnoszą o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. S. (wcześniej A. A.), O. E. oraz J. K. (panieńskie A.) m. in. nieruchomości we L. przy ul. J. i M., bowiem to oni byli ostatnimi właścicielami tej nieruchomości. W skardze podniesiono, że we wniosku z dnia [...] grudnia 2008 r. zostały wskazane cztery nieruchomości, tj. pierwsza w J., druga we L. przy ul. P., trzecia przy ul. P. oraz czwarta przy ul. P., a użycie we wniosku sformułowania "24/25" miało na celu oznaczenie dwóch nieruchomości. W ocenie skarżących ustawa nie wymaga na etapie składania wniosku wymienienia w ogóle nieruchomości, za które strona domaga się rekompensaty. Nieruchomości te mogą być wskazane w późniejszym etapie postępowania administracyjnego, a zatem pismo z grudnia 2012 r. zostało złożone jako uzupełnienie wniosku złożonego w terminie. Wskazały, że pierwotni wnioskodawcy, tj. R. K. i J. S. podali wszystkie nieruchomości, o których istnieniu mieli wiedzę na dzień [...] grudnia 2008 r., a ich intencją było uzyskanie pełnej rekompensaty za wszystkie pozostawione nieruchomości poza granicami RP przez ich przodków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę i podzielił pogląd organów obu instancji, że wniosek złożony przez R. K. i J. S. w dniu [...] grudnia 2008 r., miał określony zakres przedmiotowy i dotyczył nieruchomości położonych w J., powiat G., województwo l. oraz we L. przy ul. P. i przy ul. P. Wniosek ten można było modyfikować, w tym rozszerzać co do zakresu nieruchomości, jednak tylko do dnia [...] grudnia 2008 r., bowiem przepis art. 5 ust. 1 ustawy ustanawia termin, który jest terminem prawa materialnego, co nie pozwala, po przyjętej w nim dacie, skutecznie domagać się rekompensaty za inne mienie niż zgłoszone przed tą datą. Tym samym podanie złożone w dniu [...] grudnia 2012 r., stanowi odrębny wniosek wszczynający postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, bowiem dotyczy innych nieruchomości niż wskazane we wcześniejszym piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. Sąd powołał się też na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt K 2/045, z którego wynika, że przyrzeczona kompensacja dla tzw. "Zabużan" miała przede wszystkim cechy świadczenia "pomocowego" o charakterze w pierwszej kolejności socjalnym (a nie tylko odszkodowawczym), umożliwiającego obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej ponowny start życiowy po utracie mienia pozostawionego poza nowymi granicami państwa polskiego. Zatem kompensacja wartości pozostawionego mienia przez państwo polskie nie miała i nadal nie ma natury i cech odszkodowania (w znaczeniu cywilnoprawnym) za mienie wywłaszczone de facto lub bez podstawy prawnej, ale charakter sui generis publiczno-prawnej pomocy majątkowej dla obywateli polskich, którzy objęci zostali przemieszczeniem na terytorium państwa polskiego w jego powojennych granicach. To zaś - zdaniem Sądu I instancji - oznacza, że nie jest zasadne stanowisko, że przewidziana prawem rekompensata jest przyznawana za wszystkie nieruchomości pozostawione przez poprzedników prawnych skarżących poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Bez znaczenia przy tym jest moment dowiedzenia się o składnikach majątku pozostawionych poza granicami. Osoby uprawnione muszą uzewnętrznić nie tylko wolę skorzystania z przywilejów przyznanych im ustawą, ale i najpóźniej do dnia [...] grudnia 2008 r. zobowiązane są wskazać, za jakie konkretnie nieruchomości żądają przyznania im rekompensaty. Stosownie do przepisu art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku wszczęcia postępowania przez stronę, to tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot tego żądania. W zależności więc od wniosku strony postępowanie może być prowadzone w odniesieniu do różnych nieruchomości, strona ma prawo również nie składać wniosku o rekompensatę. Sąd stwierdził, że nie doszło też do naruszenia art. 6 ustawy. Przepis ten nakazuje wojewodzie wezwanie wnioskodawcy do usunięcia braków już złożonego wniosku w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania, jednak tylko w zakresie wymogów określonych w ust. 1-3 tego artykułu (braki w materiale dowodowym, m.in. dowodów co do wskazanego mienia, co do obywatelstwa, miejsca zamieszkania wnioskodawcy, oświadczenia o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty, postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym właścicielu nieruchomości pozostawionych poza granicami RP, oświadczenia zawierającego wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty). Oznacza to, że wezwanie powinno dotyczyć tylko wniosku złożonego w terminie i w związku z tym w przedmiotowej sprawie termin 6-miesięczny z art. 6 ustawy może mieć zastosowanie do wniosku z dnia [...] grudnia 2008 r., nie zaś do wniosku złożonego w dniu [...] grudnia 2012 r. Za nieistotne uznał zarzuty skargi wskazujące na wadliwą interpretację wniosku z dnia [...] grudnia 2008 r. co do liczby nieruchomości nim objętych, ponieważ zaskarżona decyzja nie rozstrzyga sprawy zainicjowanej tym wnioskiem.

W skardze kasacyjnej zarzucono, na podstawie kasacyjnej naruszenia prawa materialnego, naruszenie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 i 6 ustawy na skutek błędnej wykładni polegającej na uznaniu, że pismo skarżących z dnia [...] grudnia 2012 r., w którym zostały wskazane nieruchomości położone we L. przy ul. J. i M. stanowi nowy wniosek złożony po upływie terminu wskazanego w tym przepisie, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego unormowania prowadzi do wniosku, że ubiegający sie o rekompensatę nie mają obowiązku wskazania, w dacie jego złożenia, wszystkich pozostawionych nieruchomości. Brak taki powinien być traktowany jako brak formalny, możliwy do uzupełnienia po tej dacie, gdyż pierwotni wnioskodawcy podali tylko oznaczenia tych nieruchomości, o których mieli wiedzę, chociaż ich wolą było uzyskanie pełnej rekompensaty za cały majątek pozostawiony przez ich przodków. Zarzucił też, że z przepisów tych nie wynika, że ubiegający się o rekompensatę powinien wskazać już we wniosku konkretną nieruchomość, za którą ta rekompensata ma być przyznana, pod rygorem utraty uprawnienia.

W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzających decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania od Ministra Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżące podniosły, że ich pismo z dnia [...] grudnia 2012 r. stanowiło uzupełnienie wniosku złożonego przez R. K. i J. S. z dnia [...] grudnia 2008 r. Sporne nieruchomości ujawniły się dopiero w toku postępowania, a pierwotni wnioskodawcy o nich nie wiedzieli i siłą rzeczy nie mogli ich oznaczyć w swoim wniosku. Stąd powoływanie się na wyrok NSA z 24 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 594/12 było nieuprawnione, gdyż w stanie faktycznym tamtej sprawy wnioskodawcy wiedzieli o wszystkich pozostawionych nieruchomościach, ale w odpowiednim terminie ich nie zgłosili. Dalej wskazały, że w orzecznictwie przyjmuje się, że osoby ubiegające się o rekompensatę mają prawo żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Ponadto zarówno Trybunał w Strasburgu jak i Trybunał Konstytucyjny wskazywały, że istotą realizacji uprawnień "zabużańskich" jest prawo do kompensacji za wszystkie pozostawione nieruchomości. Ze względu na trudności w pozyskiwaniu dowodów źródłowych, wskazanie w terminie późniejszym niż na etapie składania wniosku, składników pozostawionego majątku nie może być traktowane jako osobny wniosek. Nie można wymagać, by strony na etapie składania wniosku wiedziały o całym majątku pozostawionym przez ich przodków, a również sam ustawodawca nie zawarł w art. 5 ustawy wymogu wskazania wszystkich konkretnych nieruchomości. Ze względu na kompensacyjny cel ustawy wszelkie wątpliwości i niejasności ustawowe winny być wykładane na korzyść osób ubiegających się o rekompensatę. W skardze kasacyjnej zakwestionowano stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 24 maja 2013 r. także z tego względu, że nie można zawsze dość precyzyjnie określić oznaczenia adresowego nieruchomości pozostawionej poza granicami Polski, a w takim wypadku wystarczające byłoby podanie nazwy samej miejscowości (miasta). W takim wypadku trudno wnioskować, co NSA miał na myśli, posługując się określeniem "konkretna nieruchomość". W ocenie skarżących kasacyjnie, okres trzech lat na składanie wniosków, licząc od daty wejścia w życie ustawy, był zbyt krótki, tym bardziej, że nie było żadnej kampanii informacyjnej. Powodowało to, że wnioski składane były na ostatnią chwilę, bez żadnej dokumentacji. Stąd też należało przyjąć, że intencją pierwotnych wnioskodawców – R. K. i J. S. było uzyskanie odszkodowania za cały pozostawiony majątek, w tym i za wskazane w grudniu 2012 r. nieruchomości. Ponadto, przed datą graniczną z art. 5 ustawy nie istnialo żadne orzecznictwo, a pracownicy organów administracyjnych zapewniali, że wnioski mogą być uzupełniane również po tej dacie w zakresie wskazywania konkretnych nieruchomości. Końcowo podniesiono, że skoro wysokość odszkodowania wynosi zaledwie 20% wartości pozostawionego majątku, to przepisy ustawy należy wykładać liberalnie. Rodzina skarżących była majętną i z dnia na dzień utraciła cale swoje mienie, a wielu jej członków na skutek wojny straciło życie, co winno skutkować przychylną im wykładnią przepisów ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. w ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W rozpoznawanej sprawie nie można dopatrzeć się okoliczności wskazujących na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, a również skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Jak wynika z treści zarzutów obu skarg kasacyjnych oraz ich uzasadnienia, skarżący nie kwestionują ustaleń faktycznych leżących u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia, jakie zapadło przed Sądem I instancji, a zasadnicze zarzuty dotyczyły wykładni przepisów praw materialnego. Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.

Przed ustosunkowaniem się do skargi kasacyjnej należało zwrócić uwagę na to, że te same strony w bardzo zbliżonym stanie faktycznym wniosły skargę kasacyjną o identycznej treści od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 313/14 i skarga ta została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrokiem z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 91/15.

W rozpoznawanej sprawie skład rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela stanowisko wywiedzione w uzasadnieniu powyższego wyroku NSA.

Zarzuty skargi kasacyjnej należy uznać za niezasadne. Trafnie bowiem Sąd I instancji przyjął, iż wniosek skarżących kasacyjnie z dnia [...] grudnia 2012 r. o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione za granicą jest spóźniony. Nie można go traktować jako uzupełnienia wniosku z dnia [...] grudnia 2008 r., który zarówno podmiotowo jak i przedmiotowo był inny, choć dotyczył mienia pozostawionego przez poprzedników prawnych skarżących kasacyjnie. W istocie przepisy ustawy wyraźnie nie precyzują czy we wniosku należy podać wszystkie nieruchomości, za pozostawienie których strona domaga się rekompensaty, jak je należy określić, jaki skutek ma brak podania składników mienia, czy możliwe jest jego późniejsze uzupełnienie. Jednakowoż czyni to pośrednio, zastrzegając w art. 6 ust. 1 pkt 1 obowiązek dołączenia doń dowodów, które świadczą o pozostawieniu mienia za granicami RP oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie podziela pogląd Sądu I instancji, wedle którego wynika z niego konieczność sprecyzowania nieruchomości, za które strona domaga się przyznania rekompensaty. Wymóg sprecyzowania środków dowodowych implikuje konieczność określenia nieruchomości. Trzeba też mieć na uwadze fakt, że postępowanie w tej materii jest postępowaniem wnioskowym, co oznacza że to strona nim dysponuje przede wszystkim w zakresie inicjacji i toku, w tym precyzując treść żądania. Organ jest powołany do badania jego zasadności w ramach swych kompetencji procesowych. Oczywistym jest, że kwestie uregulowane w tym przepisie są zasadniczo materią dowodową, więc teoretycznie mogą być uzupełnione po jego złożeniu, zaś dopiero w razie nieuczynienia tego wydana zostanie decyzja odmowna. Niemniej jednak nie oznacza to wyłączenie konieczności wskazania, jaki majątek został pozostawiony. Sformułowania "rodzaj" i "powierzchnia" nieruchomości nie pozostawiają wątpliwości, że chodzi o przynajmniej przybliżone określenie charakteru nieruchomości i miejsca jej położenia, jak i powierzchni. Ogólnikowe stwierdzenie, że pozostawiono nieruchomość położoną w określonej miejscowości nie wypełnia tego wymogu. Zatem późniejsze jego sprecyzowanie, w szczególności po terminie zastrzeżonym w art. 5 ust. 1 ustawy, należy uznać za złożenie nowego wniosku, a nie uzupełnienie poprzedniego. Jeżeli przeto termin ten ma charakter materialny, co jest przesądzone w judykaturze, więc nie podlega przywróceniu, to zasadnie doszło w sprawie do wydania decyzji odmownej obejmującej majątek wskazany we wniosku skarżących kasacyjnie z dnia [...] grudnia 2012 r. Argumenty skargi kasacyjnej nie mogły odnieść skutku, gdyż są nieprzekonujące. Niepodobna zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, aby istotne było to, że prezentowana wykładnia jest rażąco niesprawiedliwa, rażąco narusza słuszny interes stron, bo te czynniki nie przeważają w procesie wykładni wskazanych przepisów prawa. Nie usprawiedliwia też niedochowania terminu z art. 5 ust. 1 ustawy brak wiedzy o mieniu pozostawionym poza granicami RP. Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej sprawa o sygn. akt I OSK 594/12 jest sprawą podobną pod względem faktycznym do niniejszej, zatem wyrażony w zapadłym w niej wyroku z dnia 24 maja 2013 r. pogląd można przenieść na jej grunt, co uczyniono nie dostrzegając potrzeby szerszego jego prezentowania w tym miejscu. Forsowane przez skarżące kasacyjnie stanowisko doprowadziłoby do wypaczenia intencji ustawodawcy chcącego zamknąć tę materię poprzez zakreślenie czasowej granicy składania wniosków, nadto zdejmowałoby ze stron obowiązek precyzyjnego określania żądań i koncentrowania materiału dowodowego. Niepodobna wszak obarczać organy całym ciężarem w tym zakresie. Wywody przedstawione w motywach skargi kasacyjnej na temat sposobu określania nieruchomości są na tyle ogólne, że nie wymagają bardziej szczegółowego odniesienia się w tej sprawie. Dość stwierdzić, że nawet niedookreślone podanie składników mienia wywołać powinno żądanie ich skonkretyzowania. Wszak dotyczy to już mienia bliżej sprecyzowanego, a nie tego jakie może pojawić się po złożeniu wniosku. To bowiem skłania do oceny go jako nowego żądania.

Co prawda można sobie wyobrazić sytuację, iż ujawnią się nowe dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., które mogłyby prowadzić do wznowienia postępowania, a to stawiałoby jego stronę w lepszej sytuacji niż np. skarżące kasacyjnie, lecz nie jest to przedmiotem tego postępowania. Na ten aspekt sprawy zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 604/11, lecz zapadł on w innym stanie faktycznym i prawnym (dotyczył wznowienia postępowania zakończonego zaświadczeniem wydanym w 1998 r. potwierdzającym uprawnienie do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych za granicami RP na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste; przy czym instytucję tę wprowadzono w celu naprawy poprzednich wadliwości poprzednich regulacji prawnych w tym zakresie). Poza tym podniesiono w jego motywach, że wznowienie postępowania dotyczy materii nabytego już uprawnienia, a więc uprawnienia potwierdzonego przed dniem [...] grudnia 2008 r. Tymczasem w tej sprawie uprawnienie skarżących kasacyjnie nie zostało potwierdzone przed tą datą. W przekonaniu obecnego składu tego Sądu argumenty w postaci długotrwałego zbierania dowodów, czy celu ustawy, nie niwelują skutku wprowadzenia daty granicznej składania wniosków o rekompensatę. Trzeba na koniec dodać, że w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1496/11, Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w sprawie wszczętej kolejnym wnioskiem, przy czym poprzednie decyzje odmowne zapadły na skutek wniosku, w którym jakkolwiek nie sprecyzowano konkretnych nieruchomości, lecz z akt wynikało pozostawienie poza granicami RP gospodarstwa rolnego i lasu w miejscowości B., co do których te decyzje organów obu instancji rozbieżnie oznaczyły przedmiot rozstrzygnięć. Sprawa kolejna wymagała więc wyjaśnienia w tym kierunku, stąd jej umorzenie uznano za przedwczesne.

Również w wyroku z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 594/14 Naczelny Sąd Administracyjny (publ. na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) w klarowny sposób wywiedziono, że takie pojmowanie art. 5 ust. 1 ustawy wynika nie tylko z wykładni gramatycznej, także wykładnia systemowa oraz wykładnia funkcjonalna potwierdzają przedstawione powyżej stanowisko. Gdyby intencją ustawodawcy było dopuszczenie by żądania co do przysługującej rekompensaty mogły być kształtowane w każdym czasie, to dałby temu wyraz w jednoznacznym przepisie prawa. W ustawie brak jest jakichkolwiek zapisów, które pozwalałyby przyjąć, że wnioski, które należało złożyć w nieprzekraczalnym terminie, mogły być uzupełniane w dowolnym czasie, w tym po dniu [...] grudnia 2008 r. Omawiana ustawa wprowadza rozwiązania o charakterze szczególnym. Jej przepisy muszą być więc interpretowane i stosowane w sposób ścisły.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił na zasadzie art. 184 P.p.s.a.