Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 626/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1 pkt 9, art. 34 par. 1, art. 33 par. 1 pkt 1- 7;
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 153;
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 1, art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 5;
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: par. 4 i par. 5 ust. 1 i ust. 2;
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
article: par. 11;
journal: Dz.U. 2013 poz 1676
law: Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Ewa Rojek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z ... nr ... w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej (Dyrektor) postanowieniem

z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. (Naczelnik) z [...].

nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut B. P. nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] r. wystawionego przez wierzyciela - Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z tytułu nieuregulowanej opłaty abonamentowej rtv.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor wskazał, że w związku z nieopłacaniem przez B. P. należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv wierzyciel wystawił [...] r. tytuł wykonawczy. Tytuł został skierowany do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. celem przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. W celu realizacji należności objętej przedmiotowym tytułem wykonawczym zawiadomieniem z [...] r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w ZUS. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono B. P. [...] r.

Zobowiązana [...] r. złożyła zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Podniosła, że w 2008 r. wyrejestrowała odbiornik rtv w Urzędzie Pocztowym M., a obecnie zamieszkuje w J. z teściami, którzy korzystali ze zwolnienia z opłat abonamentowych.

Organ stwierdził, że w sprawie został złożony zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej u.p.e.a.), w brzmieniu obowiązującym do [...] r., tj. nieistnienia obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym.

Organ egzekucyjny, wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie złożonego zarzutu. Wierzyciel postanowieniem z [...] r. znak: [...] BY.JN.P 10992695 po rozpoznaniu wniesionych przez stronę zarzutów uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. Postanowienie to stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji.

Następnie, postanowieniem z [...] r. Naczelnik uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku - opłaty abonamentowej rtv, objętego tytułem wykonawczym z [...] roku, nr [...], wystawionym przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w B..

B. P. złożyła zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego. Postanowieniem z [...] r. Dyrektor utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Na postanowienie Dyrektora zobowiązana wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

Wyrokiem z [...] r., sygn. akt I SA/Ke [...] tut. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora, poprzedzające je postanowienie Naczelnika oraz postanowienie wierzyciela z [...] r.

Zdaniem Sądu Poczta Polska nie wykazała w żaden sposób, że skarżącej został prawidłowo nadany indywidualny numer identyfikacyjny, a zatem, że doszło do powstania egzekwowanego obowiązku. Wierzyciel w swoim postanowieniu wskazał jedynie na "obecny indywidualny numer ewidencyjny 10992695". W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji o nadaniu numeru i skierowaniu do strony zawiadomienia o tym fakcie. Sąd nakazał, aby ponownie rozpoznając sprawę, wierzyciel przedstawił swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem wskazań Sądu, tj. wykazania faktu prawidłowego zawiadomienia skarżącej o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

W ramach ponownie toczącego się postępowania w sprawie, postanowieniem z [...] r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku.

Na powyższe postanowienie B. P. wniosła zażalenie, w rozpoznaniu którego Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. wydał w dniu [...] r. postanowienie znak: [...] ŁD.SA.ZZ 10992695, utrzymujące w mocy postanowienie z [...] r.

Po otrzymaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela, Naczelnik postanowieniem z [...] r. uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

Odnosząc się do argumentów zawartych w rozpoznawanym przez Dyrektora zażaleniu na powyższe postanowienie Naczelnika, organ odwoławczy w pierwszej kolejności podał, że w sprawie ustalono dokonanie przez zobowiązaną rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z [...] r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.2007.187.1342) abonentce został nadany indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z [...] r. zostało skierowane do zobowiązanej na adres: Os. M. [...], [...] i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Niedopełnienie przez zobowiązaną obowiązku zgłoszenia zmiany danych adresowych spowodowało, że w bazie danych o abonentach pozostał ww. nieaktualny adres zamieszkania zobowiązanej. Poczta Polska S.A. dopiero na mocy ustawy z [...] r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (art. 7 ust. 1 pkt 1a znowelizowanej obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych) została uprawniona, do korzystania z danych zawartych w bazie PESEL, co umożliwiło aktualizację danych adresowych zobowiązanej, przed skierowaniem [...] r. upomnienia wzywającego do dobrowolnego uregulowania należności.

Duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z [...] r., będący dowodem zarejestrowania przedmiotowych odbiorników załączony został do postanowienia z [...] r. Jak wskazał wierzyciel ww. dokument jest obecnie jedynym i wyłącznym dowodem w stosunku do abonentów, którzy byli zarejestrowani na moment wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z [...] r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych do których również zobowiązana należy. Rozporządzenie nie anulowało zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpiło dotychczasowe książeczki opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym.

Tym samym użytkownicy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat, za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania posiadanych odbiorników.

W sprawie dowód wysłania zobowiązanej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stanowi przesłany przez wierzyciela wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający przesłanie [...] r. do B. P. pakietu startowego (P) zawierającego zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat. Poczta Polska zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Transportu z [...] r. była zobowiązana wyłącznie do powiadamiania użytkowników o nadanym indywidualnym numerze identyfikacyjnym, przesyłając zawiadomienie o nadaniu tegoż numeru, wraz z imiennymi blankietami wpłat. Skoro powołany przepis mówi o powiadomieniu, to nadanie listu zwykłego (a nie poleconego), czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie. Poczta Polska S.A. nie jest zatem zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem wysłania oraz doręczenia przedmiotowych zawiadomień.

W sytuacji rzekomego nieotrzymania przedmiotowego zawiadomienia

(np. z powodu zmiany adresu zamieszkania) użytkownik dbający o swoje interesy winien zgłosić ten fakt w placówce operatora wyznaczonego. Nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie upoważnia użytkownika odbiorników do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych.

Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik z odbiorników nie korzysta, bądź opłaty wnoszone są przez osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, zobowiązany jest dopełnić formalności związanych z ich wyrejestrowaniem. Ustalono, że dopiero [...] r. zobowiązana dopełniła formalności wyrejestrowania odbiorników telewizyjnego i radiofonicznego, a zatem do czasu wyrejestrowania odbiorników, tj. do [...] r. posiadała status abonenta zobowiązanego do uiszczenia opłat abonamentowych.

Organ wskazał, że zobowiązana, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku

(art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), powinna przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Nieudokumentowanie przez zobowiązaną faktu wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych w roku 2008 powoduje, że twierdzenie zobowiązanej, w którym wskazuje na wyrejestrowanie odbiorników w roku 2008 należy uznać za bezzasadne.

Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie pozostaje w związku

z prawem własności do lokalu czy też do samego odbiornika radiofonicznego, czy telewizyjnego, bowiem rejestracja odbiornika telewizyjnego/radiofonicznego dotyczy konkretnej osoby.

W kwestii prowadzenia przez zobowiązaną wspólnego gospodarstwa domowego pod adresem ul. [...], [...], z teściową, która posiada uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych organ wskazał, że zgodnie z art. 4 ust 3 ustawy o opłatach abonamentowych zwolnienie z opłat abonamentu rtv przysługuje dopiero od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w urzędzie pocztowym oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienia do zwolnienia. Wyjątek stanowią osoby, które ukończyły 75 lat, zostały zwolnione z obowiązku składania w urzędzie pocztowym oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia oraz do przedstawienia dokumentu potwierdzającego uprawnienia do tych zwolnień.

Ponadto rozpatrując zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w tym zakresie. Tym samym na obecnym etapie postępowania przed organem nadzoru, brak jest możliwości wzruszenia postanowienia wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Na postanowienie Dyrektora z [...] r. B. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, a także postanowienia wierzyciela. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia niezbędnych czynności mających na celu dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w wyniku czego uznano, że wierzyciel dokonał prawidłowego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zobowiązanej, jako użytkownikowi pomimo, że przedstawiony przez wierzyciela dowód przesłania zawiadomienia do zobowiązanej nie stanowi dostatecznego i wiarygodnego dowodu doręczenia i nie świadczy o skutecznym doręczeniu zobowiązanej tego zawiadomienia, podczas gdy prawidłowe/skuteczne zawiadomienie zobowiązanej o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego jest przesłanką konieczną do istnienia egzekwowanego obowiązku.

2. art. 7, art. 8 § 2 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej - brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i dokonanie jednostronnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, w tym dokonanie błędnego ustalenia organu w zakresie stwierdzenia braku dokonania przez zobowiązaną skutecznego wyrejestrowania odbiorników RTV zarejestrowanych pod dotychczasowym adresem zobowiązanej w M., podczas gdy zobowiązana w 2008 r. w Urzędzie Pocztowym w M. dokonała zgłoszenia wyrejestrowania odbiornika i oddała książeczkę opłat abonamentu RTV z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania do J..

3. art. 41 § 1 w zw. z art. 41 § 2 w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez uznanie, że przesłanie pisma zawierającego informację o nadaniu zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego pod nieaktualny adres zamieszkania zobowiązanej ma skutek prawny, w sytuacji gdy wierzyciel nie wykazał okoliczności pouczenia o obowiązku wynikającym z art. 41 § 1 k.p.a., zatem skarżąca nie została prawidłowo pouczona o skutkach wynikających z niedopełnienia obowiązku w nim unormowanego, co uniemożliwia zastosowanie normy zawartej w art. 41 § 2 k.p.a. oraz poprzez przyjęcie przez organ, że samo przesłanie zawiadomienia zobowiązanej o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego, bez skutku doręczenia jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia istnienia egzekwowanego obowiązku.

4. art. 39 § 2 i 3 k.p.a. poprzez doręczenie przez organ zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego do zobowiązanej przesyłką nierejestrowaną, bez potwierdzenia odbioru, a jednocześnie przyjęcie przez organ egzekucyjny, że brak zwrotu przesyłki świadczy o jej doręczeniu.

5. art. 81 a § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie na korzyść zobowiązanej niedających się usunąć wątpliwości w kwestii niepoinformowania jej przez wierzyciela o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a także w kwestii dokonania przez zobowiązaną wyrejestrowania w 2008 r. na poczcie w M. odbiorników RTV.

6. art. 33 § 1 i 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez uznanie za nieuzasadniony zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku, podczas gdy nie została udowodniona okoliczność

o prawidłowym nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, oraz

o prawidłowym poinformowaniu o jego nadaniu zobowiązanej, wobec niezachowania obowiązku informacyjnego przez wierzyciela o konieczności poinformowania przez zobowiązaną wierzyciela o każdej zmianie adresu zamieszkania oraz poprzez uznanie iż wysłanie przez wierzyciela pisma zawierającego zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego listem zwykłym na nieaktualny adres zamieszkania zobowiązanej, bez potwierdzenia odbioru stanowi wystarczający dowód do przyjęcia istnienia egzekwowanego obowiązku.

Naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez jego niezastosowanie,

a w efekcie przyjęcie, że wskutek braku wyrejestrowania odbiorników RTV istnieje obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych, podczas gdy przepis ten uzależnia wnoszenie opłat abonamentowych od używania odbiorników radiofonicznych

i telewizyjnych a nie od dokonania ich rejestracji bądź wyrejestrowania.

2. art. 5 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że konieczną przesłanką wygaśnięcia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych jest wyrejestrowanie odbiorników, podczas gdy z treści tego przepisu wynika, że użytkownik może, a nie musi dokonać zgłoszenia zaprzestania używania odbiorników RTV, zgodnie z czym należy przyjąć, że nie jest to obowiązek a jedynie czynność fakultatywna strony.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wierzyciel nie udowodnił w żaden sposób, że zobowiązanej został prawidłowo nadany indywidualny numer identyfikacyjny. Pomimo przedstawienia przez wierzyciela elektronicznej informacji

o przesłaniu na adres os. M. [...], [...], w ocenie skarżącej nie stanowi on wiarygodnego dowodu na prawidłowe nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego zobowiązanej. Po pierwsze zawiadomienie zgodnie z twierdzeniem wierzyciela miało zostać przesłane na nieaktualny adres zobowiązanej, co uniemożliwiło jej zaznajomienie się z pismem. Ponadto pismo miało zostać wysłane przesyłką nierejestrowaną, w związku z czym należy stwierdzić brak dowodu na doręczenie tego pisma. Wierzyciel nie udowodnił również, co jest okolicznością niezwykle istotną w przedmiotowej sprawie, że zobowiązana od 2008 r. faktycznie korzystała z odbiorników RTV, będących przedmiotem postępowania.

Z zaświadczenia z Urzędu Miejskiego w J. z [...] r. wynika, że od [...] r. zobowiązana jest już zameldowana w J. i od tego czasu nie mieszka w M., przebywając na stałe w J.. Wobec tego zobowiązana korzystała wyłącznie z odbiorników RTV zarejestrowanych na teściów, korzystających ze zwolnienia opłat abonamentowych z racji wieku. Niezwykle istotny jest również fakt, że zobowiązana w 2008 r. na poczcie w M. dokonała zgłoszenia wyrejestrowania odbiornika i oddała książeczkę opłat abonamentu RTV

z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania do J..

Skarżąca ponadto nie została prawidłowo pouczona o konieczności zgłaszania wierzycielowi zmiany adresu. W związku z tym w przedmiotowej sprawie nie można zastosować normy zawartej w przepisie art. 41 § 2 k.p.a. Jednocześnie organ egzekucyjny błędnie ustalił, że samo przesłanie zawiadomienia, bez skutecznego doręczenia jest wystarczające w sprawie. Ponadto zupełnie niezrozumiałe jest w świetle powyższych twierdzeń organu egzekucyjnego, że brak zwrotu przesyłki świadczy o jej doręczeniu, podczas gdy przesyłka nierejestrowa na jaką według twierdzeń wierzyciela przesłano zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego do zobowiązanej nie gwarantuje, że dotrze ona do rąk właściwego adresata oraz powoduje ryzyko, że właściwy adresat może w ogóle nie mieć wiedzy o takiej przesyłce a tym samym nie ma możliwości zapoznania się z jej treścią.

Zdaniem skarżącej w świetle art. 5 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych ustawodawca nie wymaga od zobowiązanego przedstawiania pisemnych deklaracji co do zaprzestania użytkowania obciążonych abonamentem urządzeń. Wystarczającym do skutecznego zaprzestania użytkowania danego urządzenia powinno być ustne oświadczenie skarżącej oraz zdanie książeczki opłat abonamentowych RTV. Przepisy nie mówią o obowiązku otrzymania od pracownika placówki pocztowej żadnego potwierdzenia, które mogłoby służyć za dowód przeprowadzenia powyższej czynności wyrejestrowania odbiorników RTV. Tym samym wskazanie wierzyciela, jakoby zobowiązana nie dopełniła powyższej czynności, jest niczym nie poparte. Organ administracyjny ciężar całego postępowania dowodowego przerzucił na skarżącą, co godzi w zasadę równego traktowania stron i realizacji zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Na wstępie zauważyć należy, że skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym. W myśl art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz.2167), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 p.p.s.a.

W myśl art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Zarysowany zakres kognicji sądu administracyjnego umożliwia sądowi również kontrolę legalności postanowień wierzyciela (w tej sprawie Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej), mimo że aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza bezpośrednie wniesienie skargi na postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Kontrola przez sąd administracyjny postanowień, zawierających stanowisko wierzyciela, jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru nad organem egzekucyjnym. Skoro postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można odstąpić od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego, co też organy wyraźnie akcentowały.

Przedmiotem badania Sądu pod kątem legalności były zatem postanowienia organów administracji i wierzyciela wydane w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku, w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Nadto zaznaczenia wymaga, że orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., gdyż niniejszy wyrok jest poprzedzony wyrokiem WSA w Kielcach z [...] r., sygn. akt I SA/Ke [...], którym tut. Sąd uchylił wydane uprzednio w sprawie postanowienie Dyrektora z [...] r., poprzedzające je postanowienie Naczelnika oraz postanowienie wierzyciela z [...] r.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd, zarzucając organom naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. stwierdził, że w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji o nadaniu zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego i skierowaniu do niej zawiadomienia o tym fakcie. Brak dowodu nadania zawiadomienia może stanowić o niezapewnieniu stronie minimalnej informacji prawnej, wskazującej na fakt powstania zobowiązania w opłacie abonamentowej. Sąd zobowiązał jednocześnie wierzyciela do przedstawienia stanowiska co do złożonych zarzutów z uwzględnieniem obowiązku wykazania prawidłowego zawiadomienia skarżącej o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Dokonując kontroli podjętych w sprawie w ramach ponownego postępowania aktów administracyjnych, Sąd stwierdza, że zostały wykonane zalecenia Sądu zawarte w uzasadnieniu powyżej przywołanego wyroku.

Mianowicie, do postanowienia wierzyciela z dnia [...] roku zawierającego stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów, załączony został duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, skierowany do B. P. (os. M. [...], [...]), nadany w dniu [...] r. Z jego treści wynika, że zobowiązanej, będącej użytkowniczką odbiorników wg imiennej książeczki abonamentowej nr [...] nadano indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Załączono również wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający przesłanie do B. P. w dniu [...] r. pakietu startowego (P) zawierającego w/w zawiadomienie.

Przystępując do kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora z [...] r., w szczególności w kontekście podniesionych w skardze zarzutów, należy wskazać, co następuje.

Zakreślając w pierwszej kolejności ramy prawne postępowania wywołanego zarzutami egzekucyjnymi należy podać, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] r. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Według art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa między innymi w art. 33 § 1 pkt 1- 5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Dokonując kontroli wydanych w sprawie aktów administracyjnych w powyżej określonych ramach prawnych należało uznać, że skarga jest niezasadna.

Rozpoznając po raz kolejny sprawę Sąd nie dopatrzył się bowiem takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz innych wydanych w ramach sprawy aktów.

W realiach przedmiotowej sprawy Naczelnik (działający jako organ egzekucyjny) prowadził wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r., wystawionego przez Pocztę Polską S.A. (wierzyciela), obejmującego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej rtv.

Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych reguluje ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.). Zgodnie z jej przepisami (art. 1 i art. 2 ust. 1), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r., Nr 43, poz. 226 ze zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle w/w uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 ustawy. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo pocztowe. Istotna jest także treść art. 7 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego. Reasumując, obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników RTV powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika.

W nawiązaniu do zgłoszonego przez skarżącą zarzutu nieistnienia obowiązku, zdaniem Sądu prawidłowo przyjęto, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej istniał.

W sprawie bezsporna jest okoliczność dokonania przez B. P. rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, albowiem na żadnym etapie trwającego postępowania skarżąca nie kwestionowała faktu rejestracji odbiorników.

Zobowiązana posiadała książeczkę abonamentową nr [...]

Zgodnie z § 5 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007r. poz. 1342) dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Analiza przywołanych powyżej przepisów rozporządzenia prowadzi do wniosku, że Poczta Polska S.A. nie była zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia w/w zawiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi jedynie przesłanie zawiadomienia. Nie wskazał również w w/w rozporządzeniu, iż przedmiotowe zawiadomienie należało wysłać przesyłką rejestrowaną.

Jak wynika również z ugruntowanego orzecznictwa sądowego w tym zakresie, dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny (tak: wyroki NSA z dnia 13 grudnia 2016r., II GSK 1297/15, z dnia 1 czerwca 2016r., II GSK 913/15, z dnia 22 czerwca 2017r., II GSK 2262/15, z dnia 5 września 2018r., I GSK 2271/18, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Realizując objęty przepisami rozporządzenia obowiązek, nadano stronie indywidualny numer identyfikacyjny 10992695.

Jak wynika z akt sprawy, B. P. została skutecznie powiadomiona o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników rtv. Załączone do postanowienia wierzyciela z [...] r. zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, zostało przesłane zobowiązanej w dniu [...]. i nie odnotowano zwrotu korespondencji. Zawiadomienie przesłano na adres B. P. - os. M. [...], [...], czyli adres, którym dysponował organ na dzień wysyłki pisma. Dodatkowo załączony przez wierzyciela wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdza przesłanie do B. P. w dniu [...] r. pakietu startowego (P) zawierającego w/w zawiadomienie.

Powyższe pozwala przyjąć, że skarżąca została skutecznie zawiadomiona o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

W świetle powyższego jako niezasadny należało ocenić zarzut nieistnienia obowiązku podnoszony przez stronę, a popierany okolicznością braku dowodu doręczenia dokumentu o nadaniu numeru identyfikacyjnego oraz braku wypełnienia przez wierzyciela obowiązku powiadomienia strony o nadaniu tego numeru.

Tym samym nie mogły odnieść spodziewanego skutku sformułowane w punktach 1, 4 i 6 zarzuty naruszenia art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 39 § 2 i 3 k.p.a. oraz art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. uzasadnione przez skarżącą koniecznością dysponowania przez organ dowodem doręczenia jej zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego.

Dalej wskazania wymaga, że zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. z 2013 r poz. 1676), użytkownik odbiorników niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego: o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9 oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, przez złożenie w placówce pocztowej zgłoszenia wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia.

Przed wejściem w życie w/w rozporządzenia, tj. do 31 grudnia 2013 r. obowiązywało Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342). Zgodnie z treścią § 4 tego rozporządzenia, o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym jak również o zaprzestaniu używania odbiorników rtv użytkownik powinien niezwłocznie powiadomić operatora publicznego poprzez złożenie w placówce operatora "Formularza zgłoszenia zmiany danych".

Natomiast w okresie poprzedzającym wejście w życie Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r., zmianę danych zawartych we wniosku rejestracyjnym zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. m 141, poz. 1190), należało zgłosić na odcinku "Z" lub "W" stanowiących integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych. Zasady postępowania w określonych sytuacjach, także w przypadku wyrejestrowania odbiorników rtv zawarte były na stronie drugiej książeczki radiofoniczno-telewizyjnej, wydanej przez urząd pocztowy w wyniku dopełnienia formalności rejestracji odbiorników rtv.

Analiza przywołanych powyżej przepisów rozporządzeń prowadzi do jednoznacznych wniosków, że to na użytkownika, uprzednio zarejestrowanych, odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nałożony został obowiązek powiadamiania właściwej placówki operatora o zmianie danych, w tym zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, jak również o fakcie zaprzestania używania odbiorników.

Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. Także zaniechane obowiązkowi zmiany danych adresowych, czyni nieskutecznym powoływanie się przez zobowiązanego na okoliczność zmiany miejsca zamieszkania.

Skarżąca nie wykazała, aby do roku 2020 dokonała skutecznie zmiany danych adresowych, powiadamiając we właściwy sposób operatora.

B. P. podnosiła także okoliczność wyrejestrowania odbiorników w urzędzie pocztowym w M. w 2008 roku, jednakże na potwierdzenie tej okoliczności nie przedstawiła żadnych dowodów. Ze stanowiska wierzyciela wyrażonego w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. (strona 8) wynika natomiast, że Poczta Polska nie dysponuje dokumentem świadczącym o podejmowanych przez stronę czynnościach wyrejestrowania odbiorników we wskazanym okresie.

Należy zwrócić w tym miejscu uwagę, że skarżąca dopiero w dniu [...] r. dokonała zarówno zmiany danych adresowych, podając adres ul. [...] w J. oraz czynności wyrejestrowania odbiorników. Powyższe potwierdza znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy "zgłoszenie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych", które B. P. złożyła w dniu [...] r.

W światle powyższych ustaleń chybione są zatem zarzuty sformułowane w punkcie 2 skargi, gdzie skarżąca podnosząc naruszenie art. 7, art. 8 § 2 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wskazuje na wadliwe ustalenie organów, że nie wyrejestrowała odbiorników w 2008 roku. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut opisany w punkcie 3 skargi i zawarta w nim argumentacja skarżącej o przesłaniu zobowiązanej zawiadomienia na nieaktualny adres.

Należy przy tym zaznaczyć, że o wadliwości zarzutu naruszenia art. art. 41 § 1 w zw. z art. 41 § 2 w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. wypowiedział się już tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r., sygn. akt I SA/Ke [...] podnosząc, że wymienione przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają w sprawie zastosowania, natomiast obowiązek poinformowania placówki Poczty Polskiej o zmianie danych, w tym miejsca zamieszkania, nakładały na abonenta przepisy rozporządzeń.

Nie można również przyjąć, w świetle powyższych ustaleń i rozważań, aby w sprawie istniały niedające się usunąć wątpliwości w kwestii nie poinformowania strony przez wierzyciela o nadaniu numeru identyfikacyjnego, czy wyrejestrowania przez zobowiązaną odbiorników w M. w 2008 roku. W sprawie nie doszło więc do zarzucanego w punkcie 5 skargi naruszenia art. 81a k.p.a.

Należy także zauważyć, że skarżąca (pomimo stosownego wezwania przez wierzyciela z [...] r.) nie przedstawiła dokumentów świadczących o uzyskaniu zwolnienia od opłat abonamentowych przez osobę, z którą zobowiązana prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe.

Podkreślenia wymaga, że zarejestrowanie odbiornika, bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu. Zatem, wbrew zarzutom skargi, nie zostały naruszone wymienione w jej treści przepisy ustawy o opłatach abonamentowych.

Reasumując, podjęte przez organy czynności i ich efekty w ponownym postępowaniu w przedmiocie zgłoszonego przez B. P. zarzutu, zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, koniecznego do oceny zarzutu oraz przedstawiona interpretacja przepisów prawa, zaakceptowana w bieżącym orzecznictwie sądów administracyjnych pozwala przyjąć, że organy wydając objęte kontrolą rozstrzygnięcia nie naruszyły przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego. Stosując się zaś do zaleceń zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia [...]. nie naruszyły także art. 153 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę.