Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1853/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi Nadleśniczego Nadleśnictwa K. na decyzję Generalnego Dyrektor Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany granic strefy ochronnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Nadleśniczy Nadleśnictwa K. wnioskiem z dnia 31 lipca 2014 r. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. o likwidację strefy ochrony wyznaczonej wokół stanowiska bociana czarnego, położonego w oddziale [...] Leśnictwa O. w Nadleśnictwie K., z uwagi na brak zasiedlenia gniazda w ciągu ostatnich sezonów lęgowych.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w G. w piśmie z dnia 25 sierpnia 2014 r. przekazał Nadleśnictwu K. swoje stanowisko dotyczące utrzymania przedmiotowej strefy, wskazując jednocześnie na brak jasnych wytycznych dotyczących okresu wykreślania stref ochrony ptaków.

Nadleśniczy Nadleśnictwa K. ponownie wystąpił w dniu 25 sierpnia 2014 r. do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. o likwidację strefy ochrony, wnosząc o wydanie decyzji administracyjnej zgodnie z art. 104 kpa.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w G. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] nie zezwolił na likwidację strefy ochrony miejsca rozrodu i regularnego przebywania zwierząt objętych ochroną gatunkową wyznaczoną wokół stanowiska bociana czarnego, położonego w oddziale [...] Leśnictwa O. w Nadleśnictwie K. W uzasadnieniu wskazał, że z corocznego monitoringu stanowisk ptaków strefowych wynika, że gniazdo w wyżej wymienionej lokalizacji nie jest zajęte od 2012 r. Pomimo niezasiedlenia strefy przez bociana, gniazdo charakteryzuje się dobrym stanem technicznym. Dodatkowo organ powołał się na projekt wytycznych Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w zakresie likwidacji stref ochrony w przypadku niezajmowania gniazd przez ptaki z dnia [...] września 2014 r., zgodnie z którym zasadne jest utrzymywanie strefy bociana czarnego przez co najmniej 5 lat od momentu opuszczenia miejsca lęgu przez ptaki. Przytoczył ponadto argumentację wskazującą, że istnieje prawdopodobieństwo powrotu bociana do przedmiotowej strefy, zwłaszcza w pierwszych pięciu latach od jej opuszczenia. Na potwierdzenie zasadności tego rozstrzygnięcia organ podał przykład jednego z nadleśnictw znajdujących się na terenie województwa [...] (Nadleśnictwo W.), gdzie para bociana czarnego zajęła rewir po sześciu latach nieobecności tego gatunku w tym miejscu, odbudowała nieistniejące już gniazdo na drzewie, na którym kiedyś istniało gniazdo i wyprowadziła w latach 2013 i 2014 udane lęgi. W ocenie organu argumentem przemawiającym za utrzymaniem tej strefy ochronnej jest nie tylko odpowiednie dla wymienionego gatunku siedlisko, ale także fakt istnienia gniazda.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Nadleśniczy Nadleśnictwa K., zarzucając organowi naruszenie art. 6 kpa i podnosząc, że organ, kierując się zasadą legalizmu, nie może wydawać decyzji na podstawie wewnętrznych zarządzeń czy też wytycznych, bez przywołania przepisów prawa, wskazując projekt wytycznych Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, jako źródło prawa będące podstawą rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Sposób uzasadnienia rozstrzygnięcia, bez podania konkretnych przepisów prawa oraz przywołania konkretnych dowodów uzyskanych w toku postępowania.

W ocenie skarżącego również doszło do naruszenia art. 7 kpa, nie przeprowadzono bowiem dowodu w postaci oględzin terenowych strefy i gniazda z udziałem zarządcy terenu, tj. Nadleśnictwa, co w przedmiotowej sprawie powinno stanowić jeden z podstawowych dowodów. Materiał dowodowy stanowią zdjęcia fotograficzne o nie ustalonej dacie wykonania, nie mogące stanowić podstawy do oceny aktualnego stanu na gruncie.

Ponadto przed wydaniem decyzji organ nie poinformował Nadleśnictwa możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, co narusza art. 10 kpa. Nadleśnictwo nie było informowane o datach monitoringu na gruncie, dokonywanych na zlecenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i tym samym nie mogło uczestniczyć w tych działaniach oraz zgłaszać swoich uwag i zastrzeżeń.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję odmówił likwidacji strefy ochrony ostoi, miejsca rozrodu i regularnego przebywania bociana czarnego (Ciconia nigra), ustanowionej wokół stanowiska zlokalizowanego w oddziale [...] Leśnictwa O. w Nadleśnictwie K.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2014 r. poz. 1348), bocian czarny jest gatunkiem objętym ochroną ścisłą, wymagającym ustalenia stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu lub regularnego przebywania. Zgodnie z załącznikiem nr 4 tego rozporządzenia dla bociana czarnego ustala się strefę ochrony całorocznej, stanowiącą obszar w promieniu do 200 m od gniazda oraz strefę ochrony okresowej (w terminie 15.03 - 31.08), stanowiącą obszar w promieniu do 500 m od gniazda.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, stwierdził, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska orzekając w przedmiotowej sprawie, niezasadnie użył w sentencji rozstrzygnięcia sformułowania "nie zezwalam na likwidację strefy ochrony (...)". W domyśle sugeruje to, że likwidującym strefę ma być Nadleśnictwo K. Kwestia ustalania lub likwidacji strefy, zgodnie z art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, z póżn. zm.), leży wyłącznie w kompetencji wymienionego organu. Z tego też powodu, zdaniem organu odwoławczego należało uchylić rozstrzygnięcie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i orzec co do istoty sprawy, zmieniając sentencję rozstrzygnięcia.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że podstawę prawną do orzekania przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska w kwestii powoływania bądź likwidacji stref ochronnych, stanowi art. 60 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym wskazany organ administracji może ustalać i likwidować, w drodze decyzji administracyjnej, strefy ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt objętych ochroną gatunkową. W oparciu o tę. podstawę prawną, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał decyzję w przedmiotowej sprawie, nie zaś na podstawie wewnętrznych wytycznych czy zarządzeń, nie stanowiących powszechnie obowiązującego prawa, na co w odwołaniu wskazuje Nadleśnictwo.

Jednocześnie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że projekt wytycznych, jak również wytyczne nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia w danej sprawie. Niemniej jednak wytyczne, jako oparte na literaturze fachowej, mogą stanowić materiał dowodowy w kontekście podstawy prawnej w sprawie likwidacji lub odmowy likwidacji strefy ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania gatunku objętego ochroną gatunkową. Przywołana przez organ pierwszej instancji literatura tematu, będąca m. in. bazą przy opracowywaniu przedmiotowych wytycznych, obrazującą ogólną prawidłowość w zakresie ponownego zasiedlania opuszczonych stref przez bociana czarnego, wskazuje na potrzebę wstrzymania się z pochopną likwidacją strefy, szczególnie w okresie 5 lat od momentu stwierdzenia braku zasiedlenia gniazda. Istnieje bardzo bogata literatura przedmiotu odnośnie wykorzystywania przez bociana czarnego rewirów i gniazd, spośród której wybrano następujące przykłady najnowszych, najbardziej aktualnych opracowań. Siwak i Olech podają, że prawdopodobieństwo powrotu bociana czarnego do opuszczonej strefy ochrony w ciągu pierwszych 5 lat wynosi 40%, w okresie kolejnych 6-14 lat 18%, zaś ponownego zagnieżdżenia się w odległości do 500 m od opuszczonego gniazda 58 % (Siwak A., Olech B. 2011. Ochrona strefowa ptaków w Kampinoskim Parku Narodowym na przykładzie bociana czarnego Ciconia nigra. W: Anderwald D. (red.). Zarządzanie ekosystemami leśnymi a zachowanie populacji ptaków leśnych. Stud. Mat. CEPL, Rogów 2: 43-48.). Fakt gniazdowania par lęgowych bociana czarnego nawet z wieloletnimi przerwami potwierdza Ptaszyk na podstawie analizy funkcjonowania ochrony strefowej bociana czarnego w woj. wielkopolskim w latach 2001-2013 (Ptaszyk J. 2013. Funkcjonowanie stref ochrony ptaków w województwie wielkopolskim. W: Zimniewicz K., Karg J., Łakomiec J. (red.). Biuletyn Parków Krajobrazowych Wielkopolski. Zeszyt Jubileuszowy. Drukarnia Biały Kruk, Białystok, ss. 18-38). Zieliński i in. stwierdzili opuszczanie przez bociany czarne stanowisk lęgowych, spowodowane różnego rodzaju aktywnością w pobliżu drzew gniazdowych (zręby, budowa dróg leśnych) i jako istotną przyczynę wskazują m. in. brak ochrony stanowiska lęgowego i jego najbliższego otoczenia w wyniku likwidacji strefy ochrony, z uwagi na brak zasiedlenia gniazda przez kilka lat (Zieliński P., Stopczyński M., Janie B., Gapys A., Bańbura J. 2011. Czy ochrona strefowa miejsc gniazdowych bociana czarnego Ciconia nigra jest wystarczająca? W: Anderwald D. (red.). Zarządzanie ekosystemami leśnymi a zachowanie populacji ptaków leśnych. Stud. Mat. CEPL, Rogów 2: 49-56). W oparciu o dostępną wiedzę o biologii i ekologii gatunku, a także uwzględniając potrzeby ochrony bociana czarnego, Zbyryt wymienia zbyt wczesne likwidowanie stref bociana czarnego jako zagrożenie dla właściwego stanu zachowania jego populacji w Polsce i wskazuje na potrzebę utrzymywania ustalonych stref co najmniej przez 5 lat (lub więcej, jeśli to możliwe) od momentu stwierdzenia braku zasiedlenia gniazda (Zbyryt A. 2013. Bocian czarny Ciconia nigra. W: Zawadzka D., Ciach M., Figarski T., Kajtoch Ł., Rejt Ł. Materiały do wyznaczania i określania stanu zachowania siedlisk ptasich w obszarach specjalnej ochrony ptaków Natura 2000. GDOŚ, Warszawa, ss. 46-52). Utrzymywanie stref ochrony dla bociana czarnego nawet przez kilka lat od momentu braku zasiedlenia danego drzewa gniazdowego jest więc w opinii organu odwoławczego uzasadnione, gdyż nawet jeśli w danym sezonie w danym gnieździe nie odbywa się rozród, drzewo gniazdowe wraz fragmentem drzewostanu w jego otoczeniu stanowi ostoję gatunku.

W ocenie organu drugiej instancji, wyżej opisane fakty i zależności potwierdzają również doświadczenia organu pierwszej instancji, który wskazuje na przypadki mające miejsce na terenie województwa [...], gdzie po opuszczeniu rewiru lęgowego (strefy) przez bociana czarnego oraz braku jego obecności przez 6 lat i rozpadnięciu gniazda, w zlikwidowanej strefie, na dokładnie tym samym drzewie, zagnieździła się para bociana czarnego i wyprowadziła w roku 2013 i 2014 odpowiednio dwa i cztery młode. W miejscu tym należy zaznaczyć, że utrzymanie strefy jest zasadne i ma na celu zabezpieczenie siedliska o odpowiednich cechach umożliwiających zakładanie gniazd i wyprowadzanie lęgów przez bociana czarnego.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że art. 60 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody nie precyzuje, ani w żaden sposób nie odnosi się do faktu, że warunkiem koniecznym dla istnienia (lub ustalenia) strefy jest zasiedlenie danego obszaru przez gatunek w danym, konkretnym momencie. Co więcej, taka interpretacja przepisów powodowałaby brak zasadności istnienia strefy poza okresem, w którym odbywa się w niej rozród danej pary lęgowej (ale też rozród gadów i ssaków, zimowanie w przypadku stref ustalanych wokół gawr niedźwiedzi brunatnych (Ursus arctos).

Z ustaleń organu wynika również, że weryfikacja powyższego stanowiska bociana czarnego, w ramach której sporządzono dokładną dokumentację fotograficzną gniazda, została przeprowadzona w dniu 27 czerwca 2014 r. przez T. M., działającego na zlecenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Ponadto, w dniu 25 czerwca 2014 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska poinformował zarządców terenu, w tym Nadleśnictwo, o planowanej kontroli stanowisk ptaków chronionych w ramach corocznego monitoringu stref, prowadzonego na zlecenie wymienionego organu. W świetle powyższego, przeprowadzenie kolejnych oględzin stanowiska jest niezasadne. Celem oględzin jest bowiem rozwianie wątpliwości organu co do stanu faktycznego sprawy, co w przedmiotowym przypadku nie miało miejsca, jak również nie ma rozbieżności co do stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Nadleśniczego Nadleśnictwa K. dotyczącego braku aktualnego zasiedlenia strefy przez bociana czarnego oraz tego, że w przedmiotowej strefie od trzech lat nie zostały wyprowadzone lęgi tego gatunku. Oględziny w przedmiotowym przypadku nie wniosą nowych ustaleń do sprawy i mogą jedynie potwierdzić znany stronie stan faktyczny (występowanie dogodnego siedliska umożliwiającego zakładanie gniazd i wyprowadzanie lęgów przez bociana czarnego).

Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że nawet niezasiedlenie gniazda w roku 2015, nie będzie stanowiło dowodu mogącego zadecydować o likwidacji przedmiotowej strefy, z uwagi na możliwość powrotu do niej ptaków. Zasadny jest natomiast dalszy monitoring zasiedlenia gniazda w kolejnych latach, w kontekście celowości ewentualnej likwidacji strefy, w przypadku potwierdzenia jego niezasiedlenia przez dalszych kilka lat.

Skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Nadleśniczy Nadleśnictwa K., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ten akt decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] listopada 2014 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 107 kpa wobec braku właściwego uzasadnienia decyzji i nieprawidłowe przytoczenie przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji oraz przywołanie jednocześnie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 kpa chociaż treść tych przepisów wyklucza się wzajemnie;

2) art. 7 kpa i 80 kpa poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy, w wyniku braku przeprowadzenia dowodu w sprawie w formie oględzin, które pozwoliłyby na ocenę stanu gniazda, drzewa, na którym jest to gniazdo oraz ocenę czy bezpośrednie sąsiedztwo gniazda jest sprzyjające do powrotu bociana;

3) art. 10 kpa poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, a tym samym brak możliwości odniesienia się do tych dokumentów i materiałów oraz przedstawienia w tym zakresie swojego stanowiska i zgłoszenia innych dowodów.

Ponadto skarżący zarzucił organowi pominięcie interesu strony z uwagi na nieuwzględnienie, że aktualnie jest przygotowywany plan urządzenia lasu na lata 2016- 2025, w którym planuje się wykonywanie zabiegów gospodarczych, co w ocenie skarżącego nie pozwoli mu przez najbliższe kilkanaście lat na prowadzenie na terenie strefy gospodarki leśnej. Jednocześnie powołano się na art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, zgodnie z którym Nadleśniczy samodzielnie prowadzi gospodarkę leśną na podstawie planu urządzenia lasu.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając

w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu art. 10 kpa i stwierdzić, że rację ma skarżący twierdząc, że zgodnie z art. 10 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organy administracji publicznej mogą odstąpić od tej ogólnej zasady postępowania administracyjnego wysłuchania stron tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Niestworzenie stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów i uniemożliwienie jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów należy traktować jako naruszenie przepisów postępowania. Jednakże naruszenie to nie miało wpływu na treść wydanych w niniejszej w sprawie decyzji, ponieważ zarzut niezawiadomienia strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, dostępny na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), na przykład, że niewydanie i niedoręczenie jej zawiadomienia, o którym mowa przed wydaniem decyzji, uniemożliwiło jej na przykład zgłoszenie wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadka danej osoby (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 431/12, LEX nr 1145527). W tym miejscu trzeba wskazać, że stawiając w skardze zarzut naruszenia art. 10 kpa nie wykazano w żaden sposób, by strona została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia wyjaśnień i by uchybienie wskazanemu przepisowi mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołując się w tym miejscu na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04 (ONSA i WSA 2005/4/66) wydaną na tle odpowiadającego treści art. 10 § 1 kpa przepisu art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60) należy wskazać, że warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, że podnoszone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2003 r. , sygn. akt I SA/Gd 199/00, Przegląd Podatkowy 2004 nr 1, str. 43). Innymi słowy strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu). Nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej poddanej kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że uchybienie to uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych, które mogłyby zaważyć na ostatecznym rozstrzygnięciu. Przeprowadzenie kolejnych oględzin stanowiska bociana czarnego, na co skarżący wskazywał na etapie postępowania odwoławczego nie ma znaczenia dla wyniku przedmiotowej sprawy. Celem oględzin jest bowiem rozwianie wątpliwości organu co do stanu faktycznego sprawy, co w przedmiotowym przypadku nie miało miejsca, jak również zgodne są stanowiska organów orzekających w sprawie i Nadleśniczego Nadleśnictwa K. dotyczące braku aktualnego zasiedlenia strefy przez bociana czarnego oraz tego, że w przedmiotowej strefie od trzech lat nie zostały wyprowadzone lęgi tego gatunku. Oględziny w przedmiotowym przypadku nie wniosą nowych ustaleń do sprawy i mogą jedynie potwierdzić znany stronie stan faktyczny - występowanie dogodnego siedliska umożliwiającego założenie gniazda i wyprowadzenie lęgów przez bociana czarnego, co jest kluczowe dla przedmiotowej sprawy.

Zważyć ponadto należy, że przekształcenia w obrębie miejsca rozrodu i regularnego przebywania bociana czarnego, które mogłoby wywołać gwałtowny efekt w postaci nie zasiedlenia ostoi, może wynikać z jej przekształcenia w wyniku przede wszystkim usuwania drzew. Dlatego ustawodawca, w art. 60 ust. 6 pkt 2 ustawy ochronie przyrody, stworzył regulację umożliwiającą tworzenie stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania m. in. bociana czarnego, w których obowiązuje zakaz wycinania drzew lub krzewów. Usuwanie drzew jest reglamentowane przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska, który musi kierować się wymogami ochrony ostoi. Ustawodawca postawił więc ochronę ostoi na pierwszym miejscu przed gospodarką leśną.

Wyjaśnić również należy, wobec zarzutu pominięcia interesu skarżącego Nadleśnictwa wobec nieuwzględnienia przez organy orzekające w sprawie, że aktualnie jest przygotowywany plan urządzenia lasu na lata 2016-2025, w którym planuje się wykonywanie zabiegów gospodarczych, że w przedmiotowej sprawie interes strony należy utożsamiać z interesem Skarbu Państwa, który jest właścicielem gruntu, na terenie którego została ustanowiona przedmiotowa strefa ochrony ostoi, miejsc rozrodu regularnego przebywania bociana czarnego. Grunt ten jest zarządzany przez Państwowe Gospodarstwo Leśne - Lasy Państwowe, a Nadleśniczy Nadleśnictwa K. jest jedynie reprezentantem Skarbu Państwa na podstawie ustawy o lasach. Rzeczpospolita Polska strzeże m. in. dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju, stosownie do art. 5 Konstytucji RP. Mając na uwadze obowiązki Rzeczypospolitej Polskiej, wynikające z ustawy zasadniczej, stwierdzić należy, że nie ma konfliktu między interesem strony, gdyż grunt na którym istnieje strefa stanowi własność Skarbu Państwa. Nie można więc w tym przypadku uznać, że likwidacja granic strefy ochrony bociana czarnego leży w słusznym interesie strony, jaką jest Skarb Państwa, reprezentowany przez Nadleśniczego Nadleśnictwa K., co zdaje się sugerować skarżący. Bocian czarny jest gatunkiem nielicznie występującym na terenie Polski, dlatego został objęty ochroną gatunkową. Z uwagi na specyficzne wymagania bociana czarnego odnoście miejsc lęgowych, tj. drzewostany starszych klas wieku z drzewami dużych rozmiarów, najczęściej gatunków liściastych, dla ochrony tych miejsc podlegających użytkowaniu rębnemu, celem pozyskania surowca drzewnego, wprowadzono regulacje prawne w postaci tworzenia stref ochrony ostoi (zakaz wycinki drzew i krzewów). Należy jednocześnie mieć na uwadze, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o lasach trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzania lasu, z uwzględnieniem w szczególności takich celów jak ochrona lasów szczególnie cennych ze względu na zachowanie różnorodności przyrodniczej, do których z pewnością należy zaliczyć drzewostan stanowiący przedmiotową strefę ochrony bociana czarnego - wymagający zachowania.

Mając na uwadze powyższe, za żądaniem Nadleśniczego Nadleśnictwa K. nie przemawia interes strony (Skarbu Państwa), gdyż w przedmiotowym przypadku jest nim utrzymanie fragmentu lasu, stanowiącego ostoje objętego ochroną gatunkową i nielicznego gatunku bocian czarny, a tym samym zachowanie różnorodności biologicznej tego terenu poprzez nieprowadzenie w strefie ochrony całorocznej zabiegów gospodarczych mających na celu pozyskanie surowca drzewnego.

Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.