Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1050/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust.1b, art. 17  ust. 1 pkt 4, art. 17ust. 1a pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 145 par.1 pkt 1 lit. a , art. 135m, art. 200, art. 205 par.2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy C. z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej J. J. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] października 2020 r., J. J. (dalej: "strona" lub "skarżąca") wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku

z opieką nad niepełnosprawną babcią H. J..

Decyzją z dnia [...] października 2020 r., Burmistrz Gminy C. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na to, że niepełnosprawność H. J. istnieje od 1993 r., a tym samym nie zostało spełnione kryterium wieku powstania niepełnosprawności określone w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2020 r., poz. 111 – t.j. ze zm.), dalej jako "u.ś.r.".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze S., decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., uchyliło w całości ww. decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia podnosząc, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13) orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w którym stanowił podstawę orzekania w niniejszej sprawie oraz wskazując na konieczność wyjaśnienia, czy wnuczka mogłaby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne na babcię z pominięciem osoby najbliższej - córki I. K..

Powtórnie rozpatrując sprawę, Burmistrz po dokonaniu analizy akt administracyjnych, w tym pisma skarżącej z dnia [...] lutego 2021 r. oraz jej oświadczenia z dnia [...] lutego 2021 r., wydał w dniu [...] lutego 2021 r. decyzję o odmowie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., uchyliło decyzję z dnia [...] lutego 2021 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania celem bezspornego ustalenia, czy córka osoby wymagającej opieki nie była w stanie zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu.

Rozpoznając wniosek po raz trzeci, Burmistrz Gminy C. decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad babcią.

Jako przyczynę odmowy organ I instancji wskazał na fakt, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała w wieku 57 lat oraz nie ziścił się warunek, o którym mowa w art. 17 ust.1a pkt 2 u.ś.r., gdyż osoba spokrewniona w pierwszym stopniu I. K. nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wyjaśnił, że w pierwszej kolejności to dzieci zobowiązane są do sprawowania opieki nad rodzicami i tylko zbieg nadzwyczajnych zdarzeń może spowodować przeniesienie obowiązku alimentacyjnego na kolejne osoby. W dniu [...] czerwca 2021 r. wpłynęło oświadczenie I. K. wraz z załącznikami, w którym ww. poinformowała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, pobiera emeryturę z ZUS, natomiast mąż - rentę z KRUS. Nadto wskazała, że choruje, jest pod stałą kontrolą lekarzy i musi korzystać z rehabilitacji oraz prywatnych usług lekarskich. Nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Ponosi wydatki miesięczne około [...] zł. Oświadczyła, że ze względów zdrowotnych jak i z uwagi na odległość nie może opiekować się mamą, a ze względów finansowych nie jest w stanie opłacać opiekunki. Zdaniem organu, powyższe okoliczności nie mogą stanowić uzasadnienia do przeniesienia obowiązku alimentacyjnego na kolejne osoby, gdyż strona choć choruje, to jednak nie jest osobą niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji oraz nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Ponadto posiada środki pieniężne potrzebne do zapewnienia opieki dla mamy, ponieważ otrzymuje emeryturę czyli stale źródło dochodów, zaś jej mąż - z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe - otrzymuje rentę. Brak jest zatem podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji w drugim stopniu, skoro to strona jako zobowiązana w pierwszej kolejności do alimentacji, ma obowiązek zorganizować i sprawować opiekę.

Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji wskazując na naruszenie:

- prawa materialnego, poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,

- błędne zastosowanie art. 17 ust. 1a u.ś.r., stanowiącego o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba wymagająca opieki posiada zstępnych, którzy nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz wnuczki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji przytoczył treść art. 17 ust.1, ust. 1a i ust. 5 u.ś.r. i wyjaśnił, że z woli ustawodawcy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może przysługiwać tylko osobie na której ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny. Stosownie do art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 – j.t.), dalej jako "k.r.o.", , obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustala przy tym kolejność zobowiązanych. W związku z tym, obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.). Przy czym nie można pomijać, że w świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek alimentacyjny małżonka (w stosunku do współmałżonka) wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych, co wynika z art. 23, art. 27 art. 60 § 1-3, art. 61, art. 130 k.r.o. Z unormowaniami tymi koresponduje art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 5 pkt 2 lit.a u.ś.r. Tym samym przepisy te, w konfrontacji z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jednoznacznie wskazują katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji - według kolejności tego zobowiązania. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że zobowiązany do alimentacji w dalszej kolejności może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli zobowiązany do alimentacji w pierwszej kolejności nie jest w stanie, z uwagi na swój stan zdrowia, takiej pomocy świadczyć. Z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a u.ś.r. wyraźnie wynika, że osoba spokrewniona może się ubiegać o świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli osoba wymagająca opieki nie pozostaje w związku małżeńskim, chyba że małżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dalej organ odwoławczy wywiódł, że córka H. J. żyje i nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co uzasadnia odmowne załatwienie wniosku, zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu. Wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a u.ś.r. pozwala bowiem stwierdzić, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena, czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Rygoryzm spornego przepisu odpowiada celom ustawy. Z woli ustawodawcy tylko legitymowanie się znacznym stopniem niepełnosprawności przez współmałżonka uprawnia krewnych osoby wymagającej opieki, która pozostaje w związku małżeńskim, do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem tej opieki i rezygnacją z zatrudnienia z tego powodu.

W ocenie Kolegium, na gruncie przedmiotowej sprawie nie zaszły okoliczności, które pozwoliłyby zaktualizować obowiązek alimentacyjny skarżącej względem jej babci przed obowiązkiem alimentacyjnym córki, co oznacza, że nie mogła ona skutecznie ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad nią. W zaistniałej sytuacji nie ma przy tym znaczenia fakt, że znaczny stopień niepełnosprawności H. J. został ustalony od dnia [...] października 2019 r., skoro nie została spełniona inna przesłanka uprawniająca stronę do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania), zasądzenie na od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W skardze decyzji tej zarzuciła rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust 1a u.ś.r. poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się wnuczki, będącej jednocześnie faktyczną opiekunką osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż opieka ta powinna być sprawowana przez dzieci niepełnosprawnej, które nie posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia.

W ocenie skarżącej, wykładnia językowa art. 17 ust 1a u.ś.r., dokonana przez organ II instancji prowadzi do wyników sprzecznych z przepisami u.ś.r. oraz k.r.o. Świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z zamiarem ustawodawcy stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą takiej pomocy, ze względu na swój stan zdrowia. Tymczasem przyjmując wykładnię językową należałoby uznać, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi lub dzieciom osoby, które ze względu na swoją sytuację życiową bądź stan zdrowia nie mogą sprawować takiej opieki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana – stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 – j.t.), według kryterium zgodności z prawem, wykazała, że zaskarżona decyzja, podobnie jak poprzedzająca ja decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu nakazującym ich usunięcie z obiegu prawnego.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy C., odmawiającą przyznania J. J. świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, iż osoba niepełnosprawna, wymagająca opieki posiada dzieci – córkę, która w ocenie organów jest osobą zobowiązaną w pierwszej kolejności do zapewnienia opieki matce. Organ I instancji dodatkowo wskazywał na przesłankę niespełnienia wymagań, o których mowa wart. 17 ust. 1b u.ś.r. wywodząc, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu przez H. J. 57 roku życia.

Na wstępie rozważań Sąd zwraca uwagę na okoliczność, iż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 oraz ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie art.17 ust. 1b u.ś.r. nie może stanowić przyczyny odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu wieku powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki. Stąd też uznaje dalsze rozważania w tym zakresie za zbyteczne.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1a, przywołanej ustawy, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Podkreślenia wymaga, że powołane wyżej przepisy zawierają zamknięty katalog osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, ściśle związany z istnieniem obowiązku alimentacyjnego osoby ubiegającej się o to świadczenie względem osoby będącej pod jej opieką.

Pojęcie obowiązku alimentacyjnego zostało uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359), dalej jako "k.r.o." Obowiązek ten polega on na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania i obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.

Przepisy k.r.o. ustalają również kolejność zobowiązanych stanowiąc, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Innymi słowy, w świetle tych przepisów obowiązek alimentacyjny dzieci (w stosunku do rodziców) jest pierwszoplanowy i wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych, co wynika z treści art. 87, art. 128, art. 129 § 1 i art. 132 k.r.o.

Przepisy art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. w zestawieniu z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jednoznacznie określają katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji, według kolejności tego zobowiązania.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przy dokonywaniu wykładni przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie można ograniczać się jedynie do wykładni literalnej, której zastosowanie prowadziłoby do przyjęcia, że dalszym krewnym będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. 1a u.ś.r. Konieczne w tym zakresie jest również posiłkowanie się wykładnią celowościową i systemową omawianych przepisów, przemawiającą za uznaniem, że możliwe jest przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności np. dzieci osoby niepełnosprawnej, z przyczyn od siebie niezależnych i niewynikających z ich woli, nie są zdolne do sprawowania nad nią opieki.

Zauważyć należy, na co słusznie zwróciło uwagę Kolegium, że obowiązek alimentacyjny może polegać nie tylko na osobistych staraniach, ale także na pokrywaniu niezbędnych wydatków potrzebnych na sfinansowanie pomocy przez osoby trzecie. Dopuszczalna jest bowiem każda postać świadczeń alimentacyjnych która zabezpieczy w należyty sposób interesy uprawionego.

Rozpatrzenie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, złożonego przez członka rodziny osoby niepełnosprawnej powinno zatem obejmować ustalenie, czy osoba ta należy do kręgu zobowiązanych do alimentacji wobec osoby wymagającej opieki, a jeżeli tak, to czy nie istnieją krewni zobowiązani do alimentacji w bliższej kolejności. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem skierowane do kogokolwiek z rodziny, krewnych czy osób zaprzyjaźnionych z osobą potrzebującą opieki, w zależności od tego, kto tej opieki się podejmie. Jest to świadczenie przeznaczone wyłącznie dla określonej kategorii osób.

W wyroku z dnia 16 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1700/12 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że uprawnienie do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, dalsza osoba - w stosunku bliskości do potrzebującego pomocy - uzyska dopiero w sytuacji, gdy brak będzie osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności do alimentacji, to jest, gdy takiej osoby nie będzie albo, gdy osoba taka nie będzie w stanie sprawować opieki nad potrzebującym (art. 17 ust. 1a ustawy).

Na gruncie badanej sprawy nie ulega wątpliwości, że osoba wymagająca opieki legitymuje się wymaganym orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Nie jest również kwestią sporną to, że faktyczną opiekunką jest wnuczka H. J., ani też okoliczność, że istnieje spokrewniony w bliższym stopniu członek rodziny – jej córka, na której spoczywa obowiązek alimentacji wobec matki.

W świetle ustaleń poczynionych przez organ I instancji, I. K. – córka osoby wymagającej opieki mieszka w W., oddalonym o ok. 300 km, jest osobą schorowaną (na dowód czego przedłożyła obszerną dokumentację medyczną), która ze względu na własny stan zdrowia i odległość nie jest w stanie sprawować osobistej opieki nad matką. Z oświadczenia przez nią złożonego w dniu [...] czerwca 2021 r. wynika także, że ze względu na konieczność ponoszenia kosztów swojego leczenia nie jest w stanie opłacić opiekunki, aby zapewnić matce stałą opiekę.

Wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena prawna wynika z zastosowania wykładni językowej art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r., która zdaniem Sądu, nie powinna mieć zastosowania z niniejszej sprawie. Należałoby bowiem odwołać się do wykładni celowościowej i prokonstytucyjnej, która pozwala dojść do przekonania, że sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną przez inną osobę niż spokrewniona w pierwszym stopniu, lecz obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym, w szczególności przez wnuczkę niepełnosprawnej babci, nie wyłącza możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę. Przyznanie tego świadczenia możliwe jest także w sytuacji, gdy córka obowiązana do sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką sama nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale obiektywnie nie jest zdolna tego obowiązku wypełnić, a opiekę tę - niejako w jej zastępstwie - sprawuje osoba zobowiązana w dalszej kolejności do alimentacji na rzecz osoby wymagającej opieki.

Taka sytuacja ma, zdaniem Sądu, miejsce w badanej sprawie. W świetle zgromadzonych w sprawie dowodów nie ulega wątpliwości, że córka H. J. nie jest w stanie obiektywnie zająć się swoją matką po części ze względu na wiek i własny stan zdrowia, po części z uwagi na dzielącą jej miejsce zamieszkania odległość. W ocenie Sądu w sposób wystraczający wykazała ona w niniejszej sprawie, że spełnienie obowiązku alimentacyjnego względem matki jest niemożliwe z przyczyn obiektywnych. To z kolei powinno prowadzić do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 10 grudnia 2021 r. I OSK 817/21 i innych przywołanych w tym wyroku orzeczeniach, iż dopuszczalne i możliwe jest w takiej sytuacji przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego innej aniżeli spokrewniona w pierwszym stopniu osobie. Co prawda wyrok ten dotyczy sytuacji, w której osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim, ale małżonek nie jest w stanie ze względu na wiek i stan zdrowia sprawować nad nią opieki, jednak – zdaniem Sądu , rozważania dotyczące tego, iż wskazane regulacje należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia, znajdują zastosowanie również w niniejszej sprawie.

Z tych względów Sąd nie podzielił stanowiska organu zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, wynikało ono bowiem z błędnej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t. ze zm.), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy C.. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 przywołanej ustawy.