Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1439/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w M. na decyzję Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez grupę producentów F. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej jako Skarżąca, Spółka, Grupa) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] (znak [...]), utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2014 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

W dniu 24 marca 2011 r. Skarżąca złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 17 grudnia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2010 r.

W dniu [...] lipca 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania Skarżącej pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw w łącznej kwocie 1 699 616,06 zł, w tym 1 683 264,01 zł na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.

W dniu 12 września 2013 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu, w ramach której inspektorzy dokonali wizytacji na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...], gmina [...], użytkowanej przez członka Grupy H.F. Kontrolą zostały objęte dwa kombajny do zbioru cebuli będące w posiadaniu Grupy: [...] oraz [...]. W trakcie kontroli na miejscu inspektorzy terenowi zastali pracujący kombajn do cebuli [...] o numerze seryjnym [...], który wykonywał zbiór ziemniaków. W celu identyfikacji maszyny sporządzono dokumentację fotograficzną przedstawiającą zastany na miejscu stan faktyczny. W przypadku drugiego kombajnu znajdującego się w siedzibie Skarżącej nie stwierdzono nieprawidłowości. Protokół kontroli został przedstawiony przez inspektorów terenowych do zapoznania się i podpisania osobie reprezentującej Skarżącą tj. Prezesowi Zarządu J. B., w dniu 12 września 2013 r. w siedzibie Skarżącej.

W dniu 1 października 2013 r. Skarżąca złożyła wyjaśnienia do "Raportu/Protokołu z czynności kontrolnych nr [...]".

W dniu 3 października 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia Skarżącej kwoty nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji nr [...]z dnia [...] lipca 2011 r., a następnie w dniu [...] stycznia 2014 r. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu Skarżącej kwoty nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości 221 414,14.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ szeroko opisał przeprowadzone postępowanie kontrolne oraz postępowanie prowadzone po wszczęciu z urzędu postępowania dot. zwrotu. Nadto wskazał, że po ustaleniu korzystania przez Grupę kombajnu do cebuli w inny sposób, niż określony przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822), był zobowiązany na mocy § 1 ust. 4 pkt 2 tego rozporządzenia do ustalenia grupie producentów do zwrotu kwoty w wysokości 100% pomocy finansowej przyznanej na inwestycję, zwiększoną o odsetki ustawowe liczone od dnia udostępnienia tej inwestycji innemu podmiotowi do dnia zwrotu przyznanej pomocy finansowej.

W dniu 23 stycznia 2014 r. Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji do Prezesa ARiMR, podnosząc naruszenie:

art. 8 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do jego uczestników, w tym do osób kontrolujących. Świadczyć może o tym choćby to, że w uzasadnieniu decyzji znalazły się zupełnie inne stwierdzenia, niż wynikało to z ustalonych w sprawie faktów i zebranych dokumentów;

art. 10 § 1 K.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwienie zapoznanie się z aktami sprawy;

art. 10 § 2 K.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i tym samym odstąpienie od zasady określonej w art. 10 § 1 K.p.a., tj. niepoinformowanie Skarżącej o czynnościach kontrolnych dokonanych na polu należącym do H. F. w dniu 11 września 2013 r.;

art. 10 § 3 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nie sporządzenie adnotacji urzędowej, z której wynikałyby przyczyny odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 K.p.a.;

art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego, w szczególności nie odniesienie się do dowodów wskazanych i przekazanych przez Skarżącą w sprawie, niewystarczające wskazanie faktów i dowodów, na podstawie których organ uznał, iż konieczny jest zwrot otrzymanej dotacji;

art. 80 K.p.a., poprzez uznanie, że przedstawione przez Stronę skarżącą dowody w przedmiotowej sprawie nie mają znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Dowody te w ocenie Strony mają istotne znaczenie dla ustalenia, czy Stronie można przypisać winę za naruszenie zobowiązań zaciągniętych wobec ARiMR;

art. 10 § 1, art. 73 oraz art. 81 K.p.a. poprzez niezapewnienie Stronie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, nie okazanie dokumentacji przedmiotowej sprawy a jedynie przeprowadzenie rozmowy w której stwierdzono "Nic w tych aktach nie ma poza protokołem kontroli i dokumentami złożonymi przez stronę", co uniemożliwiło Stronie właściwe wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów oraz aktywny udział w postępowaniu;

art. 68 K.p.a., poprzez niewłaściwe sporządzenie protokołu z czynności kontrolnych. Zdaniem Strony skarżącej z protokołu nie wynika wprost, przy jakich czynnościach uczestniczył Prezes Spółki, J. B. Grupa wskazała również, iż nie miała zagwarantowanego udziału w postępowaniu;

art. 79, art. 79 a, art. 79 b, art. 80, art. 84 c i art. 84 d ustawy 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672), poprzez ich niezastosowanie i przeprowadzenie kontroli w sposób niezgodny z przepisami prawa oraz art. 77 ust. 6 tej ustawy, poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie kontroli, która została przeprowadzona z rażącym naruszeniem przepisów.

W dniu [...] kwietnia 2014 r. Prezes ARiMR wydał decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...]z dnia [...] stycznia 2014 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w całości przyjmuje ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, a nadto wskazał, iż zgodnie z treścią § 1 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822) jeżeli inwestycja zostanie udostępniona w przypadkach innych, aniżeli określone w ust. 3 tego paragrafu, Grupa zwraca kwotę w wysokości 100% pomocy finansowej przyznanej na inwestycję, zwiększoną o odsetki ustawowe liczone od dnia udostępnienia tej inwestycji innemu podmiotowi do dnia zwrotu przyznanej pomocy finansowej.

Wobec powyższego, z zastrzeżeniem przypadków, o których mowa w § 1 ust. 3, Grupa nie może wydzierżawić, wynająć lub użyczyć przedmiotu inwestycji objętej dofinansowaniem innemu podmiotowi, w tym swojemu członkowi, w okresie 5 lat od dnia nabycia narzędzia, maszyny, urządzenia lub samochodu ciężarowego oraz w okresie 10 lat od dnia nabycia lub oddania do użytku budynku lub budowli.

W przedmiotowej sprawie, w związku z kategorią wstępnego uznania, Grupa w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania zaplanowała do realizacji inwestycje polegające na zakupie kombajnów wykorzystywanych do zbioru cebuli. Przeprowadzona jednakże w dniu 12 września 2013 r. kontrola na miejscu, potwierdziła anonimowe doniesienie o udostępnianiu na działce ewidencyjnej nr [...] obręb [...], gmina [...], użytkowanej przez członka Grupy H. F., zakupionego przez Grupę w ramach realizacji Planu Dochodzenia do Uznania kombajnu do zbioru cebuli [...] do zbioru ziemniaków. W celu identyfikacji maszyny sporządzono dokumentację fotograficzną przedstawiającą zastany na miejscu stan faktyczny a mianowicie, w pełni pracujący kombajn do cebuli [...], który wykonywał zbiór ziemniaków.

W przedmiotowej sprawie Grupie udzielono statusu wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw dla grupy produktów "warzywa". Mając na względzie fakt, iż zakupiony przez Grupę kombajn przeznaczony był do prac związanych ze zbiorem cebuli, która znajduje się w grupie produktów, dla której Marszałek Województwa [...] udzielił Stronie skarżącej wstępnego uznania, natomiast podczas kontroli przeprowadzonej przez inspektorów terenowych wykorzystywany był do zbioru ziemniaków, które nie znajdują się w grupie produktów "warzywa", należy stwierdzić, iż został udostępniony niezgodnie ze wskazanymi w rozporządzeniu warunkami. Uwzględniając powyższe, jak również fakt, iż załącznik do rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2008 r. (zastąpionego rozporządzeniem z dnia 19 września 2013 r.), w grupie produktów "warzywa", nie zawiera ziemniaków, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zasadnie – zdaniem Prezesa ARiMR - zobowiązał Grupę do zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu udzielonej na zakup kombajnu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw.

W dniu 12 maja 2014 r. do Prezesa ARiMR wpłynęła skarga F. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa ARiMR nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] stycznia 2014r.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego, w szczególności nie odniesienie się do wszystkich dowodów wskazanych i przekazanych przez Skarżącą w sprawie, niewystarczające wskazanie faktów i dowodów, na podstawie których organ uznał, iż konieczny jest zwrot otrzymanej dotacji, brak uzasadnienia w stosunku do dowodów, którym organ nie przyznał mocy dowodowej, brak odniesienia się do wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniu od decyzji;

- naruszenie przepisu art. 80 K.p.a. poprzez uznanie, że przedstawione przez Stronę skarżącą dowody w przedmiotowej sprawie nie mają znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Dowody te w ocenie Strony mają istotne znaczenie dla ustalenia czy Stronie można przypisać winę za naruszenie zobowiązań zaciągniętych wobec Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;

- naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie tj. prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do jego uczestników, w tym do osób kontrolujących. Świadczyć może o tym choćby to, że w uzasadnieniu decyzji znalazły się zupełnie inne twierdzenia, iż to wynikało z ustalonych w sprawie faktów i zebranych dokumentów;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 1 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków przyznania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych (Dz. U. nr 98, poz. 822) poprzez jego nieprawidłowe stosowanie, polegające na uznaniu, że działanie pracownika F. sp. z o. o. niezgodnie z prawidłowo wydanym poleceniem stanowi udostępnienie inwestycji w sposób niezgodny z przepisami tegoż rozporządzenia;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 148 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UF) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw oraz art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia bezpośredniego dla rolników poprzez uznanie, że zaistniała i udokumentowana sytuacja F. nie stanowi siły wyższej ani nadzwyczajnych okoliczności powodujących wycofanie sankcji nałożonej przez organ.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z p. zm. dalej: k.p.a.), jak i z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniło jej uchylenie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy wymienić, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowią przepisy krajowe: ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011, Nr 145, poz. 868 z p. zm., zwana dalej ustawą), Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822 z p. zm., zwane dalej rozporządzeniem z 2009 r.), które zostało następnie zastąpione Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r. poz. 872, zwane dalej rozporządzeniem z 2013 r.) a także przepisy prawa wspólnotowego tj. Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U. UE L z 2011 r., Nr 157, str. 1) i Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE L z 2009 r., Nr 30 str. 16).

Zgodnie z treścią § 1 ust. 3 rozporządzenia z 2009 r. grupa może udostępnić inwestycję:

1) innemu podmiotowi na podstawie umowy określającej okres i warunki wykorzystywania inwestycji przez ten podmiot, jeżeli w wyniku wystąpienia zjawisk atmosferycznych, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 stycznia 2009 r. w sprawie określenia przypadków, w których spadek wartości produkcji sprzedanej wystąpił z przyczyn niezależnych od wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw lub organizacji producentów owoców i warzyw (Dz. U. Nr 27, poz. 166), wystąpił okresowy brak możliwości pełnego wykorzystania inwestycji w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c i d;

2) członkom tej grupy, jeżeli ta inwestycja jest związana ze zbiorem owoców i warzyw, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c, w celu dokonania ich zbioru.

Natomiast w myśl ust. 4, jeżeli:

1) zbycie budynków, budowli, narzędzi, maszyn, urządzeń lub samochodów ciężarowych nastąpi przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, lub

2) inwestycja zostanie udostępniona w przypadkach innych niż określone w ust. 3

- grupa zwraca kwotę w wysokości 100 % pomocy finansowej przyznanej na inwestycję, zwiększoną o odsetki ustawowe liczone od dnia zbycia tej inwestycji lub udostępnienia jej innemu podmiotowi do dnia zwrotu przyznanej pomocy finansowej.

Natomiast zgodnie z treścią § 1 ust. 3 nowego rozporządzenia z 2013 r., które – zgodnie z § 11 - weszło w życie po upływie 3 dni od dnia ogłoszenia tj. od 1 sierpnia 2013 r., grupa może udostępnić inwestycję:

1) innemu podmiotowi na podstawie umowy określającej okres i warunki wykorzystywania przez ten podmiot inwestycji, jeżeli w wyniku wystąpienia zjawisk atmosferycznych, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 czerwca 2011 r. w sprawie określenia przypadków, w których spadek wartości produkcji sprzedanej wystąpił z przyczyn niezależnych od wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw lub organizacji producentów owoców i warzyw, oraz sposobu potwierdzenia tego spadku (Dz. U. Nr 130, poz. 758), wystąpił okresowy brak możliwości pełnego wykorzystania inwestycji w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c i d;

2) członkom tej grupy, jeżeli inwestycja jest związana ze zbiorem owoców i warzyw, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c, w celu dokonania ich zbioru i transportu do magazynów grupy.

Jednocześnie – zgodnie z treścią § 1 ust. 4 tego rozporządzenia - jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3:

1) nastąpi zbycie budynków, budowli, narzędzi, maszyn, urządzeń lub samochodów ciężarowych, grupa zwraca kwotę pomocy finansowej przyznanej na inwestycję w wysokości 100% tej pomocy zwiększoną o odsetki, o których mowa w art. 123 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2011, str. 1, z późn. zm.), lub

2) inwestycja zostanie udostępniona w przypadkach innych niż określone w ust. 3 lub inwestycja będzie wykorzystywana niezgodnie z przeznaczeniem, grupa zwraca kwotę pomocy finansowej przyznanej na inwestycję w wysokości:

a) 100%, 80%, 60%o, 40% i 20% tej pomocy odpowiednio w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym i piątym roku okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. a, w którym stwierdzono naruszenie warunku nieudostępnienia inwestycji lub jej wykorzystywanie niezgodnie z przeznaczeniem,

b) 100%, 90%, 80%, 70%, 60%, 50%, 40%, 30%, 20% i 10% tej pomocy odpowiednio w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym, piątym, szóstym, siódmym, ósmym, dziewiątym i dziesiątym roku okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b i c, w którym stwierdzono naruszenie warunku nieudostępnienia inwestycji lub jej wykorzystywanie niezgodnie z przeznaczeniem

- zwiększoną o odsetki, o których mowa w art. 123 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw.

Podkreślić należy, że z treści § 7 ust. 1 rozporządzenia z 2013 r. wynika, że do przyznawania pomocy finansowej na inwestycje lub ich etapy ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w okresach rozliczeniowych kończących się dnia 30 czerwca 2013 r. - dla grup rozliczających się w okresach półrocznych albo dnia 31 grudnia 2013 r. - dla grup rozliczających się w okresach rocznych stosuje się przepisy dotychczasowe oraz warunek wykorzystywania inwestycji przez grupę zgodnie z przeznaczeniem, jakim jest przygotowanie owoców i warzyw do sprzedaży zgodnie z zatwierdzoną grupą produktów, przez okres:

1) 5 lat od dnia nabycia narzędzia, maszyny, urządzenia lub samochodu ciężarowego;

2) 10 lat od dnia nabycia lub oddania do użytku budynku lub budowli;

3) 10 lat od dnia nabycia gruntu.

Z kolei z ust. 2 tego paragrafu wynika, że jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-3, inwestycja będzie wykorzystywana niezgodnie z przeznaczeniem, grupa zwraca kwotę pomocy finansowej przyznanej na inwestycję w wysokości określonej w § 1 ust. 4 pkt 2, chyba że udostępnienie / wykorzystanie inwestycji niezgodnie z przeznaczeniem nastąpiło przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.

Z brzmienia cytowanych powyżej przepisów – zdaniem Sądu – wynika, że organy nakładające obowiązek zwrotu pobranej pomocy finansowej są zobowiązane do zastosowania znowelizowanych przepisów w sytuacjach, gdy udostępnienie / wykorzystanie inwestycji niezgodnie z przeznaczeniem nastąpiło po dniu wejścia w życie znowelizowanego rozporządzenia.

W rozpatrywanej sprawie niewątpliwie taka sytuacja zachodzi, albowiem zajście, które stało się podstawą przeprowadzenia kontroli i zakwestionowania wykorzystania inwestycji zgodnie z decyzją o przyznaniu pomocy finansowej Grupie, nastąpiło we wrześniu 2013 r., a więc po wejściu w życie zmienionych rozporządzeniem z 2013 r. przepisów, które odnosiły się do wysokości zwrotu, zawartych w § 1 ust. 4 pkt 2. Należy też wskazać, że znowelizowane przepisy uwzględniają procentowy spadek kwot naliczanych do zwrotu w zależności od roku wykorzystania inwestycji i nie są tak restrykcyjne, jak uprzednio obowiązujące regulacje rozporządzenia z 2009 r.

Tym samym Sąd, w składzie rozpoznającym sprawę, badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych powołanych wyżej przepisami prawa wspólnotowego i krajowego, doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Ponadto Sąd – rozpoznając podniesione w skardze zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego – wskazuje, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Nie można w świetle zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzić, że organy działały z naruszeniem wskazywanych przez Skarżącą art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego, w szczególności brak uzasadnienia w stosunku do dowodów, którym organ nie przyznał mocy dowodowej, brak odniesienia się do wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniu od decyzji, albowiem w zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji znalazły się wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej.

Nie można też mówić o naruszeniu przepisu określonego w art. 80 K.p.a. poprzez uznanie, że przedstawione przez Stronę skarżącą dowody w przedmiotowej sprawie nie mają znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu dowody przedłożone przez Skarżącą nie mogły wpłynąć na ocenę organu, albowiem udostępnienie / wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem przez Grupę inwestycji nastąpiło, zaś dowody przedstawione przez Grupę wskazują jedynie, że udostępnienie / wykorzystanie mogło mieć charakter niezawiniony, jednakże ta przesłanka nie może z uwagi na treść przepisów obydwu rozporządzeń mieć wpływu na ocenę zaistnienia samego faktu udostępnienia. Z treści cyt. przepisów wynika bowiem, że każde udostępnienie / wykorzystanie, które nie spełnia wymogów zakreślonych decyzją w sprawie przyznania pomocy i przepisów rozporządzenia, nawet jeśli będzie miało charakter incydentalny i niezawiniony, będzie skutkowało obowiązkiem orzeczenia o zwrocie przyznanych środków.

Z tego też powodu nie można mówić o dokonaniu przez organy naruszenia art. 8 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie tj. prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do jego uczestników, w tym do osób kontrolujących.

Zdaniem Sądu dokumenty zgromadzone w aktach sprawy administracyjnej ponadto nie wskazują na to, by organy działały z naruszeniem procedur odnoszących się do kontroli na miejscu, zakreślonych przepisami cyt. rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011, a w szczególności art. 101 – 107.

Sąd nie stwierdził ponadto zaistnienia wskazywanego przez Skarżącą naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 148 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UF) nr 543/2011 oraz art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 poprzez uznanie, że zaistniała i udokumentowana sytuacja F. nie stanowi siły wyższej ani nadzwyczajnych okoliczności powodujących wycofanie sankcji nałożonej przez organ, albowiem w sprawie nie zaszła żadna z okoliczności, która jest wskazywana jako siła wyższa w cyt. przepisie.

Odnośnie zaś wskazywanego naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. § 1 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. poprzez jego nieprawidłowe stosowanie, polegające na uznaniu, że działanie pracownika F. sp. z o. o. niezgodnie z prawidłowo wydanym poleceniem stanowi udostępnienie inwestycji w sposób niezgodny z przepisami tegoż rozporządzenia, należy wskazać, że – co zostało wykazane powyżej – po pierwsze zdaniem Sądu zastosowanie w sprawie mają przepisy rozporządzenia z 2013 r., po wtóre zaś organ nie może przy ocenie materiału dowodowego zebranego odnośnie udostępnienia inwestycji dokonywać analizy, czy doszło do niego w sposób niezawiniony ze strony grupy.

Z tych wszystkich przyczyn organ winien zatem dokonać ponownej oceny sprawy z uwzględnieniem wyżej wyrażonych poglądów w zakresie wykładni prawa materialnego, z zastosowaniem odpowiednich przepisów dotyczących postępowania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust.1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.