Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1283/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 3 pkt 3, art. 47 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1340
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska (sprawozdawca), Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi T.G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej k.p.a. w związku z art. 43 ust. 3 pkt 3 i art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t, j. Dz. U. z 2016 r., poz. 603), dalej ustawa, po rozpatrzeniu odwołania [...] T. G., dalej skarżący, od decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie zwolnienia z urzędu z dniem [...] czerwca 2016 r. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, orzekł, że zwolnienie ze służby w Państwowej Straży Pożarnej nastąpi z dniem [...] lipca 2016 r., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 3 oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy zwolnił skarżącego, ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem [...] czerwca 2016 r.

W uzasadnieniu wskazał, że skarżący osiągnął wysługę emerytalną w wymiarze ponad 36 lat. Zajmuje stanowisko niezwiązane z zarządzaniem zasobami ludzkimi ([...] w grupie dyspozycyjnej Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej). Liczba tego rodzaju stanowisk jest zmienna i uzależniona, np. od zakresu zadań o charakterze generalnym, systemowym, które nie dają się przyporządkować do komórek organizacyjnych. Prawo doboru strażaków na tego rodzaju szczególnych stanowiskach pozostaje w gestii Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Organ wskazał, że z uwagi na ograniczoną liczbę tego rodzaju wysokich hierarchicznie stanowisk nie widzi możliwości przeniesienia skarżącego na inne, równorzędne stanowisko kierownicze.

Organ zwalniający w niniejszym postępowaniu zważył interes strażaka oraz interes społeczny, przejawiający się w sprawnym kierowaniu jednostek i komórek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej oraz stanowisk samodzielnych w grupie dyspozycyjnej Komendanta Głównego. Skarżący uzyskał uprawnienia do zaopatrzenia emerytalnego w maksymalnym wymiarze (art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin).

Przepis art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy daje możliwość zwolnienia strażaka ze służby w przypadku osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Przepis art. 101 ust. 1 ustawy wprowadził uprzywilejowaną formę świadczenia poprzedzającego przejście na emeryturę polegającego na możliwości skorzystania przez rok po zwolnieniu ze służby ze świadczenia pieniężnego równego całkowitemu uposażeniu pobieranemu przed zwolnieniem.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wskazał, że prowadzi politykę kadrową w ramach, której wyznacza kierunki i obszary działania komórek organizacyjnych Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej, jak i podległych mu stanowisk samodzielnych. Ponadto zobowiązany jest w ramach dostępnych środków budżetowych zapewnić możliwość dostępu do poszczególnych szczebli zawodowych kolejnym pokoleniom strażaków. Rozważanie interesu strażaka i interesu społecznego przemawia za skorzystaniem przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z możliwości, jaką daje art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący wnosząc o uchylenie przez organ II instancji w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej i pozostawienie w służbie oraz o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. Jednocześnie na podstawie art. 78 § 1 k.p.a. złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów stanowiących załącznik odwołania.

Skarżący zarzucił decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:

- art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w stadium postępowania, uniemożliwienie wypowiedzenia się w sprawie,

art. 7, 8, 77 § 1 i 4 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak dokonania przez organ wszechstronnej oceny materiału dowodowego, a jedynie oparcie decyzji na materiale wybiórczo wybranym i pasującym pod przyjętą tezę, poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ dowodów znanych organowi z urzędu,

art. 80 k.p.a., poprzez uznanie, że na podstawie zebranego materiału dowodowego okoliczności przemawiające za zwolnieniem strażaka ze służby zostały udowodnione, podczas gdy z materiału dowodowego takich wniosków nie sposób wyciągnąć,

art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji z naruszeniem warunków przewidzianych w tym przepisie, w szczególności poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, niewskazanie dowodów, na których się oparł oraz niepodanie przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

art. 7, 8, 9, 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia skarżącemu wszystkich przesłanek, które organ brał pod uwagę orzekając w niniejszej sprawie,

art. 61 § 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie.

Kontrolowanej decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy poprzez przyjęcie, że samo nabycie prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej bez wskazania obiektywnych okoliczności, uprawnia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej do zwolnienia strażaka z czynnej służby.

W obszernym uzasadnieniu skarżący szczegółowo umotywował zarzuty odwołania.

[...] czerwca 2016 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał powołaną na wstępie decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zwolnienie strażaka ze służby reguluje art. 43 ustawy, który jako jedną z przesłanek fakultatywnych ustania stosunku służbowego strażaka wymienia, pozostawiającą właściwemu organowi do uznania, możliwość zwolnienia ze służby strażaka w przypadku nabycia prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. z urzędu zwolnił skarżącego ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem [...] czerwca 2016 r., bowiem osiągnął wysługę emerytalną w wymiarze ponad 36 lat.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że skarżący zajmuje obecnie samodzielne stanowisko [...] w grupie dyspozycyjnej Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, które niezwiązane jest z zarządzaniem zasobami ludzkimi, i jako takie podlega innym kryteriom oceny przydatności w ramach organizacji urzędu niż stanowiska niższego szczebla.

Jak podkreślił Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w kontrolowanym rozstrzygnięciu liczba tego rodzaju stanowisk z grupy "pomocniczych", koordynujących, reprezentacyjnych i doradczych Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej jest zmienna i uzależniona, np. od zakresu zadań o charakterze generalnym, systemowym, które nie dają się przyporządkować do komórek organizacyjnych. Prawo doboru strażaków na tego rodzaju szczególnych stanowisk pozostaje w gestii Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.

Organ II instancji stwierdził, że analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje, że decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. została wydana w sposób prawidłowy. W sprawie jest niesporne, że skarżący nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej i w tej sytuacji Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej był uprawniony do zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Pożarnej na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy.

Zdaniem organu II instancji analiza ww. przepisu prowadzi do wniosku, iż spełnienie określonej w niej przesłanki stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia strażaka ze służby. Decyzję w tej sprawie przepis ten pozostawia organowi zwalniającemu i nie nakłada na niego dodatkowych ograniczeń.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w uzasadnieniu kontrolowanego rozstrzygnięcia precyzyjnie i przekonywująco uzasadnił motywy, którymi kierował się przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Państwowej Straży Pożarnej.

Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie pochylał się nad problematyką naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym jak również skuteczności zarzutu naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a.

Zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał istnienia związku przyczynowego między rzekomym naruszeniem dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a, a wynikiem przedmiotowej sprawy.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów naruszeń przepisów procedury administracyjnej zauważył, że nie znajdują one potwierdzenia w materiale dowodowym zebranym w przedmiotowej sprawie i należy je traktować jako subiektywne odczucia strażaka.

Zdaniem organu II instancji kontrolowane rozstrzygnięcie nie narusza zasady prawdy obiektywnej wynikającej z treści art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Ocena, czy przy załatwieniu sprawy administracyjnej doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga każdorazowo ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego a słusznym interesem strony. Nie wynika to z prostego odczytania treści art. 7 k.p.a. Wskazać należy, iż zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający.

Organ podkreślił, że decyzja wydawana w trybie art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy jest decyzją wydaną każdorazowo w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach osobowych strażaka. Odnosząc powyższą uwagę do przedmiotowej sprawy należy uznał, że choć Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej formalnie nie zawiadomił skarżącego o toczącym się z urzędu postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, to jednak skarżący od 6 lat spełnia warunek przewidziany w cytowanym przepisie, czego miał pełną świadomość.

Skarżący nabył już prawo do maksymalnego procentowego wzrostu z tytułu stażu służby uposażenia zasadniczego, należnego w związku z pełnieniem służby w Państwowej Straży Pożarnej. Podobnie wartość przyszłego świadczenia emerytalnego, które strażak otrzyma po zwolnieniu ze służby, osiągnęła już maksymalny poziom procentowy w stosunku do podstawy naliczenia.

Na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. G.

Przedmiotowej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść decyzji tj:

a. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w stadium postępowania i uniemożliwienie wypowiedzenia się w sprawie;

b. art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

c. art. 15 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez ograniczenie się organu odwoławczego li tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy organ odwoławczy zobowiązany był ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a więc rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji;

d. art. 61 § 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie;

e. art. 77 § 4 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ dowodów znanych organowi z urzędu;

f. art. 78 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów z dokumentów przedstawionych w odwołaniu;

g. art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, iż na podstawie zebranego materiału dowodowego okoliczności przemawiające za zwolnieniem strażaka ze służby zostały udowodnione, podczas gdy z materiału dowodowego takich wniosków nie sposób wyciągnąć;

h. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji z naruszeniem warunków przewidzianych, tj. w szczególności poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, niewskazanie dowodów, na których się oparł, oraz niepodanie przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

i. art. 7, 8, 9, 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia stronie wszystkich przesłanek, które organ brał pod uwagę orzekając w niniejszej sprawie;

j. art. 7 i art. 8 i art. 77 §1 k.p.a. poprzez brak dokonania przez organ wszechstronnej oceny materiału dowodowego, a oparcie decyzji jedynie na materiale wybiórczo wybranym i pasującym pod przyjętą przez organ tezę.

2. Naruszenie prawa materialnego poprzez:

a. naruszenie art. 32 Konstytucji tj. zasady równości wobec prawa poprzez niczym nieuzasadnione, (niepoparte obiektywnymi przesłankami, dowodami) zastosowanie wobec skarżącego art. 43 ust. 3 pkt. 3 ustawy

b. błędne zastosowanie art. 43 ust. 3 pkt. 3 ustawy poprzez przyjęcie, iż samo nabycie prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej bez wskazania obiektywnych okoliczności uprawnia do zwolnienia strażaka z czynnej służby.

Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2016 r. i poprzedzającej decyzji nr [...] Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej i zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji, ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia.

W przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów postępowania wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w styczniu 2016 r. obecny Komendant Główny przeprowadził ze skarżącym jedyną merytoryczną rozmowę, w trakcie której pojawiła się sugestia mianowania/powołania go na inne stanowisko służbowe w PSP. Zdaniem skarżącego decyzja nr [...] nie wyjaśnia z jakich przyczyn organ nie wziął obecnie pod uwagę takiej możliwości, a rozważał ją wobec skarżącego w styczniu 2016 r.

Ponadto skarżący stwierdził, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, iż "Komendant Główny precyzyjnie i przekonywująco uzasadnił motywy", gdyż uzasadnienie motywów w żadnej mierze nie może polegać na podawaniu tak miękkich i lakonicznych przesłanek, które można interpretować dowolnie.

Skarżący stwierdził, że organ w ogóle nie wskazał dlaczego w ocenie "ścisłego kierownictwa PSP" skarżący nie ma adekwatnych do bieżących zadań predyspozycji. Organ nie wyjaśnił też kogo ma na myśli pisząc "ścisłe kierownictwo".

Podkreślił, że "kierunki i obszary działania" urzędu komendanta głównego PSP nie uległy diametralnej zmianie w stosunku do obowiązujących w latach ubiegłych. Tak więc argument organu o "bieżących zadaniach" jest bezpodstawny.

Skarżący zwrócił uwagę, że organ pozostawił bez żadnego odniesienia wskazanie, iż nie widzi dla skarżącego innego miejsca kierowniczego. Taka przesłanka organu powinna zostać również szczegółowo i wnikliwie uzasadniona. Powołanie się przez organ na "przeciwstawny interes strażaka i społeczny" również nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem organu interes społeczny przejawia się w sprawnym kierowaniu jednostek i komórek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej oraz stanowisk samodzielnych w grupie dyspozycyjnej Komendanta Głównego. Organ nie wykazał jednak, aby skarżący w tym zakresie miał jakiekolwiek uchybienia. Ponadto racjonalnym i zdroworozsądkowym argumentem przejawiającym za interesem społecznym polegającym na pozostawieniu skarżącego w służbie jest to, iż w takiej sytuacji pobiera on jedynie wynagrodzenie za faktycznie wykonywane czynności, podczas gdy W przypadku zwolnienia go pobierałby świadczenie emerytalne, a ktoś inny pobierałby wynagrodzenie za zajmowanie stanowiska kierowniczego.

W ocenie skarżącego organ nie uzasadniając w wystarczający sposób co ma na myśli i jak definiuje w przedmiotowej sprawie "interes społeczny" naruszył art. 7, 8, 9 i 11 k.p.a.

Mianowanie skarżącego w grudniu 2014 r. na "samodzielne stanowisko niezwiązane z zarządzaniem zasobami ludzkimi", które rzekomo podlega "innym kryteriom oceny przydatności w ramach organizacji urzędu niż stanowiska niższego szczebla" wynikało wyłącznie z osobistej niechęci i uporu W. L.

Skarżący zwrócił uwagę, że w latach 2009 - 2015 stosowano wobec niego praktyki mobbingowe i dyskryminację poprzez brak przydzielania zadań, izolowanie ze środowiska — co za tym idzie celowe pomijanie przy nagrodach, wyróżnieniach oraz nieprzyznawanie dodatków motywacyjnych; itp.,

Skarżący zaznaczył, iż ma unikalną wiedzę ekspercką (NATO,UE,ONZ) z zakresu organizacji i koordynacji wielkoskalowych działań ratowniczych, w tym międzynarodowych — jakiej nie ma nikt z oficerów PSP.

Organ nie sprecyzował i niewyjaśnił co oznacza w tym kontekście "miejsce dla kolejnego pokolenia". W Komendzie Głównej PSP jest obecnie, według wiedzy skarżącego, ok. 20 wakatów funkcjonariuszy i ok. 30 cywilnych i nie ma więc problemu z miejscem dla kolejnego pokolenia.

Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że wprowadzone w latach 2008 i 2012 nowe ustawy dotyczące emerytur, zarówno "cywilnych", jak i "mundurowych" zakładają wydłużenie czasu pracy/służby. Korzystanie z art. 43 ust. 3 pkt. 3 ustawy powinno być zatem bardzo rozważne i mieć miejsce wyłącznie w szczególnych przypadkach i to uzasadnionych aktualną sytuacją w Państwowej Straży Pożarnej, a nie oparte jedynie na kryterium osiągnięcia wieku emerytalnego. Analiza zaskarżonej decyzji prowadzi do niezaprzeczalnego wniosku, że organ nie tylko pobieżnie skontrolował rozstrzygnięcie wydane w I instancji, ale przede wszystkim nie dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Wskazuje na to m.in. treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, brak śladów ponownego przeprowadzenie postępowania dowodowego.

W ocenie skarżącego, organ w żaden sposób nie uzasadnił swojego stanowiska, bezkrytycznie je powielając poprzez przekopiowanie do swojego rozstrzygnięcia.

Ewidentnym uchybieniem ze strony organu odwoławczego jest całkowite pominięcie dowodów z dokumentów zawnioskowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji.

Podsumowując skarżący stwierdził, że organ orzekający nie uzasadnił swojego stanowiska w sposób wystarczający. Organ w uzasadnieniu swojej decyzji ograniczył się bowiem tylko do wykazania, że skarżący spełnił wymóg 30 letniej wysługi lat. Organ zaniechał podania kierunków bądź celów swojej polityki, które uzasadniałyby zwolnienie skarżącego ze służby. Tymczasem rozstrzygnięcie, szczególnie podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być wnikliwie, przekonywująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku decyzji uznaniowej organ zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. Analizując decyzję wydaną w niniejszej sprawie a także przytoczone przez skarżącego argumenty wskazać trzeba, iż żadnej z powyższych cech decyzja ta nie posiada. Zawiera ona kompletnie niepowiązane ze sobą przesłanki, którym brak jest jakiegokolwiek logicznego rozumowania. Decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby nie jest w żaden racjonalny sposób uzasadniona, gdyż posiada on wszystkie niezbędne kwalifikacje do pracy, wiek nie stoi na przeszkodzie, gdyż pozostaje w dobrej kondycji fizycznej i psychicznej. W jednostce, w której skarżący pełni służbę, kilka osób osiągnęło 30 letni okres wysługi emerytalnej i żadna z nich nie otrzymała decyzji o zwolnieniu ze służby. Z tych powodów decyzja organów jest dla skarżącego rażąco niesprawiedliwa. Bezkrytyczne podejście przez organ II instancji do przedstawionych przez skarżącego argumentów, bez racjonalnego uzasadnienia, bez podania jakichkolwiek motywów takiego stanowiska świadczy jedynie o tym, iż decyzja ta nie ma kompletnie żadnego oparcia w rzeczywistych faktach, a stanowi próbę wyeliminowania ze służby strażaka z uwagi na przesłanki, które w żadnej mierze nie mogą znaleźć zastosowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej zwana P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Rozpoznawana skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie kontroli pod względem legalności podlegała decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2016 r. o zwolnieniu skarżącego z dniem [...] lipca 2016 r. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 3 oraz 47 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Przepis art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy stanowi, że strażaka można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Natomiast w myśl art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej zwalnia ze służby oficerów.

Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że decyzja w sprawie zwolnienia strażaka ze służby jest podejmowana przez właściwego przełożonego w ramach uznania administracyjnego. W tego rodzaju sprawie sąd administracyjny jest zobowiązany do zbadania, czy podjęcie decyzji zostało dokonane przez właściwego przełożonego oraz czy przy wydaniu przedmiotowej decyzji nie przekroczono granic uznania administracyjnego.

Pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji organu nie oznacza, że ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Innymi słowy mówiąc, właściwy przełożony wydając stosowną decyzję, jest związany regułami postępowania administracyjnego, które określają jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Stąd też musi on m. in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.), jak również jest on zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw oraz obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 K.p.a.) i musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami (art. 107 § 3 K.p.a.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje organów Państwowej Straży Pożarnej i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony. Przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie.

Uwzględniając przedstawioną regulację prawną stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie przedmiotowa decyzja została podjęta przez właściwego przełożonego, którym był Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej.

W ocenie Sądu, zarówno uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak też okoliczności faktyczne sprawy, wystarczająco wykazują potrzebę zwolnienia skarżącego ze służby w Państwowej Straży Pożarnej.

Przepis art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy, który stał się podstawą do zwolnienia skarżącego ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, stanowi samodzielną podstawę do podjęcia decyzji w przedmiocie zwolnienia strażaka ze służby. Jak wcześniej wskazano decyzja o zwolnieniu strażaka ze służby ma charakter fakultatywny i jest podejmowana na zasadzie uznania administracyjnego, co wynika ze sformułowania tego przepisu, a zwłaszcza z użycia w nim zwrotu "można zwolnić". Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2003 r., SK 27/02, OTK-A 2003/1/2 ustawodawca dopuszcza możliwość, że część funkcjonariuszy posiadających 30- letnią wysługę emerytalną będzie dalej wykonywać swoją służbę, natomiast inni zostaną zwolnieni ze służby i przejdą na emeryturę. To przełożony funkcjonariusza może zadecydować, biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, czy skorzystać z przysługującego prawa, czy też z uwagi na indywidualne cechy funkcjonariusza, pomimo przewidzianej wyraźnie prawem możliwości przejścia na emeryturę - pozostawić funkcjonariusza w służbie. Powyższy wyrok zapadł, co prawda, w odniesieniu do funkcjonariusza służby więziennej, ale z racji podobieństwa regulacji, może mieć zastosowanie również w sprawie niniejszej, dotyczącej strażaka. W innym wyroku z dnia 2 września 2008 r., K 35/06, OTK-A 2008/7/120 Trybunał Konstytucyjny oceniając zakres ingerencji ustawodawcy w sferę praw i wolności funkcjonariuszy służb mundurowych, podkreślił specyfikę statusu przedstawicieli tej kategorii funkcjonariuszy publicznych w demokratycznym państwie prawnym, wyznaczoną przede wszystkim przez zakres przyznanych im kompetencji oraz szczególne warunki pełnienia służby. Zdaniem Trybunału, szczególny charakter służby publicznej służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne - niż w wypadku pozostałych zawodów i funkcji - ukształtowanie statusu służbowego, w tym zakresu jego utraty.

Nabycie przez strażaka prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej stanowi samoistną przesłankę pozwalającą na zwolnienie go ze służby w Policji. To jednak, zdaniem Sądu, jego przełożony powinien wskazać na okoliczności, jakie brał pod uwagę, podejmując decyzję o niepozostawianiu funkcjonariusza w dalszej służbie.

Uzasadniając zwolnienie ze służby w Państwowej Straży Pożarnej powołano się na osiągnięcie przez skarżącego wysługi emerytalnej w wymiarze ponad 36 lat. Nadto wskazano, że Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej prowadzi politykę kadrową w ramach, której wyznacza kierunki i obszary działania komórek organizacyjnych Komendy Głównej Straży Pożarnej, jak i podległych mu stanowisk samodzielnych. Zobowiązany jest też w ramach dostępnych środków budżetowych zapewnić możliwość dostępu do poszczególnych szczebli zawodowych kolejnym pokoleniom strażaków, co zapewni wymianę wiedzy i doświadczeń niezbędnych w służbie. Co istotne organ I instancji wskazał, że skarżący zajmuje obecnie samodzielne stanowisko [...] w grupie dyspozycyjnej Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, które niezwiązane jest z zarządzaniem zasobami ludzkimi i jako takie podlega innym kryteriom przydatności w ramach organizacji urzędu niż stanowiska niższego szczebla. Liczba tego rodzaju stanowisk z grupy pomocniczych, koordynujących, reprezentacyjnych i doradczych jest zmienna. Prawo doboru strażaków na tego rodzaju szczególnych stanowisk pozostaje w gestii Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Organ podkreślił, że z uwagi na ograniczoną liczbę tego rodzaju wysokich hierarchicznie stanowisk nie widzi możliwości przeniesienia oficera na inne równorzędne stanowisko kierownicze.

Nie można zakwestionować twierdzenia właściwych przełożonych skarżącego, że jego zwolnienie ze służby było wywołane potrzebami służby determinowanej realizacją ustawowych zadań Państwowej Straży Pożarnej. Organy tej formacji mundurowej jaką jest Państwowa Straż Pożarna mają obowiązek tak kształtowania obsługi kadrowej, w tym również kierowniczej, aby sprawnie realizowała zadania na nią nałożone mocą ustawy. Powyższe oznacza, że Komendant Główny Straży Pożarnej, może stosować regulacje prawne (art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy), które zapewniają możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby, po osiągnięciu pewnego stażu pracy, co nie pozostaje też z oczywistych względów bez związku z jego wiekiem, gdy jest to podyktowane zapewnieniem prawidłowego funkcjonowania danej formacji. Wymaga tego, co już zostało wyżej podkreślone, specyfika służb mundurowych, czyli szczególne warunki pracy w tego rodzaju jednostkach.

Decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2016 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2016 r. obok powołania się organu na ustawową przesłankę umożliwiającą zwolnienie skarżącego ze służby z tytułu nabycia przez strażaka prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej (art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy) wskazała powody uzasadniające zwolnienie ze służby tj. politykę kadrową prowadzoną przez przełożonego oraz brak możliwości przeniesienia skarżącego na inne równorzędne stanowisko kierownicze.

Rozważając, czy organ, wydając decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w Państwowej Straży Pożarnej nie przekroczył granic uznania administracyjnego, uznać należy, iż w sprawie został w sposób należyty wyważony zarówno słuszny interes strony, jak i interes społeczny. Interes strony rozumiany jako dalsze pozostawanie w służbie, pomimo osiągnięcia pełnej wysługi lat (36), nie mogą konkurować z ważnym interesem społecznym utożsamianym z zagwarantowaniem sprawnego funkcjonowania Państwowej Straży Pożarnej jako zawodowej, umundurowanej i wyposażonej w specjalistyczny sprzęt formacji, przeznaczonej do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami.

Co do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie, bowiem organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Co zaś się tyczy zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. to należy wskazać, że analiza sprawy nie wykazała, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak zawiadomienia funkcjonariusza o wszczęciu postępowania i wezwaniu go do wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego nie miał istotnego wpływu na jego końcowy wynik. W wyroku z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05 (publik. ONSA i WSA 2006/6/157) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł akceptowaną przez skład orzekający w rozpoznawanej sprawie tezę, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Tego zaś skarżący nie wykazał.

Nie został, też naruszony przepis art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, bowiem jak wykazano w niniejszym uzasadnieniu decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby wydana została przez właściwego przełożonego po rozważeniu zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu skarżącego. Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia przez organ art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy i art. 32 Konstytucji RP. Wbrew stanowisku skarżącego organ w zaskarżonej decyzji nie tylko powołał się na nabycie prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, ale również wskazał obiektywne okoliczności zwolnienia ze służby, co zostało przedstawione w niniejszym uzasadnieniu. Okoliczność, że czynną służbę pełnią strażacy z wyższą wysługą lat niż skarżący nie stanowi naruszenia zasady równości wobec prawa. Kwestia ta została wyjaśniona w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 stycznia 2003 r., SK 27/02, OTK-A 2003/1/2 przytoczonym w niniejszym uzasadnieniu.

Sąd nie dopatrując się w działaniach organów uchybień, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.