Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 247/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4-8
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 134;145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2009 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego stwierdza nieważność punktu pierwszego tiret drugi i punktu drugiego zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. B.D. domagała się przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego dla jej córki – M. W., urodzonej w dniu [...]r., na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Inspektora Działu Świadczeń Rodzinnych i Zaliczek Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., na podstawie art. 4 - 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ustawa o świadczeniach rodzinnych oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówiono B.D. świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego oraz wnioskowanych dodatków do zasiłku rodzinnego dla jej córki – M. W., na okres zasiłkowy 2007/2008. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał na treść art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych i stwierdził, że strona nie spełnia warunków do przyznania zasiłku rodzinnego, ponieważ jest osobą samotnie wychowującą dziecko, a obowiązek alimentacyjny na rzecz jej dziecka został uchylony wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...]r. o sygn. akt [...]. Jednocześnie organ wskazał, iż na podstawie art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w sytuacji, gdy stronie nie przysługują uprawnienia do zasiłku rodzinnego nie spełnia ona również warunków do przyznania dodatków do tego zasiłku.

Odwołanie od tej decyzji wniosła B.D., wyrażając niezadowolenie z treści otrzymanego rozstrzygnięcia i zaznaczyła, że organ pierwszej instancji w trakcie postępowania wyjaśniającego pouczył ją, iż zasiłek rodzinny jej nie przysługuje do czasu uzyskania orzeczenia Sądu Rodzinnego zobowiązującego ją do całkowitego utrzymania córki M.W.

Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zawiesiło postępowanie odwoławcze w tej sprawie, z uwagi na wniesienie przez pełnoletnią córkę odwołującej pozwu do Sądu Rejonowego w K. - [...] o zasądzenie alimentów. Kolejnym, postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., podjęło postępowanie odwoławcze w tej sprawie.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...], o odmowie przyznania świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego oraz wnioskowanych dodatków dla M.W. na okres zasiłkowy 2007/2008 i przyznało stronie zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł. miesięcznie na córkę M. W. na okres od [...] r. do dnia [...] r. oraz jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, a także dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka nas okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. w wysokości [...] zł. miesięcznie. Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kolegium podało, iż postępowanie administracyjne w sprawie zostało zainicjowane na wniosek strony w dniu [...] r. Podając informację dotyczącą składu rodziny strona wskazała, że w skład rodziny wchodzi ona i jej córka M. W. Do wniosku strona dołączyła kserokopię swojego dowodu osobistego, odpis skrócony aktu urodzenia córki, zaświadczenie ze szkoły, do której uczęszcza córka, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu w roku 2006 oraz oświadczenie, że w roku 2006 nie otrzymała żadnej kwoty tytułem alimentów od ojca córki – A. W., a także wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r., mocą którego A.W. został zwolniony z obowiązku alimentacyjnego względem córki M. W. W dniu [...] r. strona dołączyła protokół z ugody zawartej w dniu [...]r. przed Sądem Rejonowym w K. - [...] w sprawie sygn. akt [...], mocą której A.W. zobowiązał się płacić poczynając od miesiąca września 2007 r. alimenty w wysokości [...] zł. miesięcznie na rzecz córki M.W. Mając na uwadze zaistniałe w sprawie nowe okoliczności organ odwoławczy, zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaznaczył, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 tej ustawy, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. lub w przypadku spełnienia wymagań określonych w art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy. Z kolei wskazując na treść art. 6 ust. 1 i 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych Kolegium wskazało, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w jej art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2, do ukończenia przez dziecko 18 roku życia lub 21 roku życia, gdy dziecko pobiera naukę w szkole, albo do ukończenia 24 roku życia, jeżeli kontynuuje ono naukę w szkole lub szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, bądź dziecku uczącemu się w szkole lub szkole wyższej jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia. Następnie Kolegium przywołując treść art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazało, że prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, co oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zatem w okolicznościach tej sprawy w roku 2006. W oparciu o przedłożone dowody organ odwoławczy ustalił, że dochód ten wyniósł w rodzinie strony w roku 2006 wyniósł [...] zł., wobec czego nie przekroczył ustawowego kryterium dochodowego określonego na kwotę [...] zł. w przeliczeniu na osobę. W dalszej części uzasadnienia wskazało wymienione w art. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych okoliczności, w jakich zasiłek rodzinny nie przysługuje, ze szczególnym wskazaniem przepisu art. 7 pkt 5 i wyjaśniło, że w sytuacji, gdy strona jest osobą samotnie wychowującą dziecko, a na dziecko to zostały zasądzone od drugiego z rodziców alimenty, spełnione zostały wszystkie przesłanki ustawowe umożliwiające przyznanie tego świadczenia. Następnie organ odwoławczy, biorąc pod uwagę wiek córki strony oraz brzmienie przepisu § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo osoby uczącej stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 903), z którego wynika wysokość przyznanych na rzecz strony zasiłków rodzinnych i dodatków, ustalił wysokość świadczenia w kwocie [...] zł. miesięcznie oraz na podstawie § 4 tego rozporządzenia przyznał prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie [...] zł. Następnie przytaczając brzmienie art. 11a ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ odwoławczy wskazał, iż dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo jego opiekunowi prawnemu, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców ponieważ drugi z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany albo powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Dodatek taki przysługuje osobie uczącej się, jeżeli oboje rodzice tej osoby nie żyją. Wyjaśniając sposób ustalenia okresu zasiłkowego od miesiąca września 2007 r. do kwietnia 2008 r. Kolegium wyjaśniło, że córka strony, jako uczennica [...] w K. ukończy naukę w tej szkole w miesiącu kwietniu 2008 r. Zgodnie natomiast z przepisem § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. Nr 46, poz. 432 z późn. zm.) w klasach (semestrach) programowo najwyższych między innymi liceów ogólnokształcących zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w najbliższy piątek po dniu 1 stycznia lub w ostatni piątek kwietnia. W związku z tym Kolegium wskazując na okoliczność uczęszczania córki strony do klasy maturalnej, uznało, że ukończy ona naukę w szkole w dniu [...] r., ponieważ dzień ten jest ostatnim piątkiem kwietnia w 2008 r. Biorąc pod uwagę brzmienie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który uprawnia jedynie do przyznania zasiłku rodzinnego na osobę pełnoletnią do ukończenia nauki w szkole, organ odwoławczy uznał, iż świadczenie to mógł przyznać tylko na okres do dnia [...] r.

Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z urzędu, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...]r., nr [...],

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdziło z urzędu nieważność decyzji własnej z dnia [...]r., nr [...] dotkniętej wadą kwalifikowaną. W jej uzasadnieniu zaznaczyło, że ta ostatnia decyzja w sposób rażący narusza art. 11 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem przyznaje stronie dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka wówczas, gdy jej córka M.W. otrzymuje alimenty od ojca A. W.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliło w całości decyzję z dnia [...] r., nr [...] o odmowie przyznania świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego oraz wnioskowanych dodatków do zasiłku rodzinnego dla dziecka M.W. na okres zasiłkowy 2007/2008, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. i orzekło o przyznaniu stronie zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł. miesięcznie na córkę M.W. na okres od [...] r. do dnia [...] r. (pkt 1 tiret 1) oraz jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (pkt 1 tiret 2), a także odmówiło przyznania stronie dodatku do wyżej wymienionego zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania jej dziecka – M. W. (pkt 2). Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kolegium przytoczyło dokonane już wcześniej ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz zaakcentowało, że w dniu [...] r. strona dołączyła protokół z ugody, zawartej w dniu [...]r. przed Sądem Rejonowym w K. - [...] w sprawie sygn. akt [...], mocą której A.W. zobowiązał się płacić poczynając od miesiąca września 2007 r. alimenty w wysokości [...] zł. miesięcznie na rzecz córki M.W. Mając na uwadze tą okoliczność organ odwoławczy powołał się na treść art. 11a ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, iż dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko - matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo jego opiekunowi prawnemu, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców ponieważ drugi z rodziców dziecka nie żyje (pkt 1), ojciec dziecka jest nieznany (pkt 2) albo powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone (pkt 3). Dodatek taki przysługuje również osobie uczącej się, jeżeli oboje rodzice osoby uczącej się nie żyją (art. 11a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W rozpatrywanej sprawie wystąpiła sytuacja, gdy od jednego z rodziców zostało na mocy ugody przyznane świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka. Zatem stronie nie mógł być przyznany dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Natomiast, gdyby zobowiązany rodzic nie uiszczał alimentów, stronie przysługiwałoby uprawnienie do ubiegania się o zaliczkę alimentacyjną. Wyjaśniając sposób ustalenia okresu zasiłkowego od miesiąca września 2007 r. do kwietnia 2008 r. Kolegium wyjaśniło, że córka strony, jako uczennica klasy [...] w K. ukończy naukę w tej szkole w miesiącu kwietniu 2008 r. Zgodnie natomiast z przepisem § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. Nr 46, poz. 432 z późn. zm.) w klasach (semestrach) programowo najwyższych między innymi liceów ogólnokształcących zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w najbliższy piątek po dniu 1 stycznia lub w ostatni piątek kwietnia. W związku z tym Kolegium wskazując na okoliczność uczęszczania córki strony do klasy maturalnej, uznało, że ukończy ona naukę w szkole w dniu [...] r., ponieważ dzień ten jest ostatnim piątkiem kwietnia w 2008 r. Biorąc pod uwagę brzmienie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który uprawnia jedynie do przyznania zasiłku rodzinnego na osobę pełnoletnią do ukończenia nauki w szkole, organ odwoławczy uznał, iż świadczenie to mógł przyznać tylko na okres do dnia [...] r.

B.D. wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w zakresie, w jakim ta decyzja ograniczyła prawo do pobierania przez nią zasiłku rodzinnego tylko do dnia [...] r. Wskazała, że organ odwoławczy błędnie przyjął dla potrzeb ustalenia tego okresu zasiłkowego przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego, a nie jak winien był przyjąć art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, który ustala zasadę, iż rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy z dniem 31 sierpnia następnego roku. Zdaniem skarżącej okres ten winien być ustalony właśnie w oparciu o przepisy ustawy o systemie oświaty, a zatem powinna otrzymywać zasiłek rodzinny do dnia [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 28 listopada 2008r. o sygn. akt IV SA/Gl 320/08 uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 1 tiret 1. W uzasadnieniu wyroku podniósł, że B.D. wniosła skargę jedynie co do części zaskarżonego rozstrzygnięcia, dotyczącej okresu, na jaki dla jego córki M. W. przyznano zasiłek rodzinny. W konsekwencji tego stanu rzeczy Sądu uczynił przedmiotem oceny i rozważań tylko ten aspekt podjętego w sprawie rozstrzygnięcia oraz zaznaczył, że zasiłek rodzinny powinien być wypłacany w okresie zasiłkowym, określonym w art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, niezależnie od tego czy dziecko, na które przysługuje zasiłek, jest uczniem uczęszczającym do klasy maturalnej tzw. programowo najwyższej klasy. Wskazuje na to zarówno wykładnia gramatyczna, logiczna, jak i celowościowa przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w szczególności art. 3 pkt 18 i art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 9 ust. 1 pkt 3, art. 22 ust. 2 pkt 7 i art. 31 ust. 1 pkt 10 i 13 oraz art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Natomiast kwestia nauki w szkole ma znaczenie jedynie dla określenia końcowej daty jego przyznania np. w sytuacji, gdy uczeń zaprzestanie uczęszczania do szkoły, czego konsekwencją jest skreślenie z listy uczniów przez dyrektora szkoły. Z tych względów nie można było podzielić stanowiska organu odwoławczego, iż użyte w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych sformułowanie "do ukończenia przez dziecko nauki w szkole" jest tożsame z okresem trwania zajęć dydaktyczno-wychowawczych, wynikającym z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. Nr 46, poz. 432 z późn. zm.) i jest równoznaczne z pojęciem "ukończenie szkoły". Tymczasem pojęcie "ukończenie nauki w szkole" to okres roku szkolnego, który stanowi prawną formę organizacji czasu nauki w szkole i kończy się dnia 31 sierpnia, zatem do tej daty przysługuje wypłacany w okresie zasiłkowym zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku. Jednocześnie Sąd w oparciu o art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., nie określił, w jakim zakresie uchylona część zaskarżonej decyzji organu odwoławczego nie może być wykonana przed uprawomocnieniem się wyroku, wychodząc z założenia, że B.D. należy się dla córki M.W. zasiłek rodzinny, co najmniej w okresie określonym w decyzji wydanej przez organ odwoławczy, zatem do czasu uprawomocnienia się tego wyroku zaskarżona decyzja powinna być wykonywana.

Wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wydana została decyzja Nr [...], która uchyliła w całości decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...] i orzekła o przyznaniu B. D. zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł. miesięcznie na córkę M.W. na okres od [...] r. do dnia [...] r. (pkt 1 tiret 1) oraz jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (pkt 1 tiret 2), a także odmówiła przyznania dodatku do wyżej wymienionego zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka (pkt 2). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcie Kolegium przytoczyło dokonane już wcześniej ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz zaakcentowało, że w dniu [...] r. strona dołączyła protokół z ugody, zawartej w dniu [...] r. przed Sądem Rejonowym w K. - [...] w sprawie sygn. akt [...], mocą której A. W. zobowiązał się płacić poczynając od miesiąca września 2007 r. alimenty w wysokości [...] zł. miesięcznie na rzecz córki M. W. Mając na uwadze tą okoliczność organ odwoławczy powołał się na treść art. 5 ust. 1 i art. 11a ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, iż dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko - matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo jego opiekunowi prawnemu, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców ponieważ drugi z rodziców dziecka nie żyje (pkt 1), ojciec dziecka jest nieznany (pkt 2) albo powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone (pkt 3). Dodatek taki przysługuje również osobie uczącej się, jeżeli oboje rodzice osoby uczącej się nie żyją (art. 11a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W rozpatrywanej sprawie wystąpiła sytuacja, gdy od jednego z rodziców zostało na mocy ugody przyznane świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka. Zatem stronie odwołującej nie mógł być przyznany dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Natomiast, gdyby zobowiązany rodzic nie uiszczał alimentów, stronie przysługiwałoby uprawnienie do ubiegania się o zaliczkę alimentacyjną.

B. D. wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r. żądając jej uchylenia w zakresie, w jakim ta decyzja ograniczyła prawo do pobierania przez nią dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka, bowiem nie zostało na jej rzecz zasądzone świadczenie alimentacyjne od ojca dziecka a powództwo o ustalenie alimentów zostało oddalone przez Sąd Rejonowy K. - [...] wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, bowiem z analizy akt administracyjnych zgromadzonych w sprawie wynika, że powołany w skardze wyrok nie wpływa na uprawnienie skarżącej do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, gdyż w obrocie prawnym nadal istnieje ugoda z dnia [...] r. (sygn. akt [...]), na mocy której ojciec córki skarżącej zobowiązany jest płacić alimenty w kwocie [...] zł. miesięcznie. Zdaniem organu odwoławczego, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie przysługuje w sytuacji, gdy zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne, w takim przypadku skarżąca ma możliwość ubiegania się o zaliczkę alimentacyjną, o ile ugoda nie będzie realizowana.

Pismem z dnia [...] r. skarżąca poinformowała, że ojciec jej córki został przez Sąd Rejonowy K. – [...] zwolniony z dniem [...] r. od płacenia alimentów oraz przesłała odpis protokołu z dnia [...] r. o sygn. akt [...].

W odpowiedzi na złożone przez skarżącą pismo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji tj. w dniu [...] r. istniał obowiązek alimentacyjny wynikający z przywołanej ugody z dnia [...] r., dlatego brak jest podstaw do jej zmiany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż zawarte w niej zarzuty.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując określone w ustawie środki. Jednocześnie po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Instytucja nieważności decyzji służy do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, które zostały dotknięte kwalifikowanymi (tj. tak istotnymi) wadami prawnymi, że dalsze ich funkcjonowanie w obrocie prawnym sprzeczne byłoby z zasadą praworządności. Powodem stwierdzenia nieważności decyzji określonym w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. jest ujawnienie, iż dotyczy ona sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 28 listopada 2008 r. o sygn. akt IV SA/Gl 320/08 uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] jedynie w zakresie jej punktu pierwszego tiret 1, który orzekł o przyznaniu zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł. miesięcznie na córkę M. W. na okres od [...] r. do dnia [...] r. W konsekwencji tego stanu rzeczy pozostałe rozstrzygnięcia powołanej wyżej decyzji stały się ostateczne, zatem zbędne było orzekanie o nich ponownie w zaskarżonej decyzji. Tożsamość sprawy również nie może budzić wątpliwości, albowiem występuje w niej ten sam podmiot i przedmiot oraz stan faktyczny i prawny.

W orzecznictwie wskazywano, że polskiej procedurze administracyjnej nie jest znana instytucja uzupełniającej decyzji wydawanej w nowym postępowaniu rozpoznawczym w stosunku do postępowania, w którym zapadło zasadnicze, pierwotne rozstrzygnięcie. Sprawa już raz rozstrzygnięta w trybie zwykłym może być wzruszana wyłącznie w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych, nigdy zaś w trybie zwykłym i wyłącznie przy spełnieniu ustawowo określonych przesłanek.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lipca 1999 r. (sygn. akt IV SA 2152/97, Lex nr 47902) wskazał, że przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. jest spełniona wówczas, gdy chodzi o sprawę poprzednio rozstrzygniętą inną decyzją wydaną w tym samym przedmiocie i przy udziale tych samych stron. Podobnie w wyroku z dnia 29 kwietnia 1999 r. (sygn. akt V SA 1942/98, ONSA 2000/2/76) Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że wystąpienie w sprawie takich elementów, jak: ten sam podmiot, ten sam przedmiot i taki sam interes prawny strony wskazuje na tożsamość sprawy. Ponowna decyzja rozstrzygająca w tej samej sprawie, w której poprzednio rozstrzygnięto to już inną decyzją ostateczną dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. (wyrok ten dotyczył wprawdzie postępowania celnego, jednakowoż zawarta w nim teza ma wymiar generalny).

Nie ulega wątpliwości, iż wskazane na wstępie rozważań uchybienie proceduralne, polegające na rozpoznaniu przez organ drugiej instancji sprawy w zakresie już uprzednio rozstrzygniętym przez ten organ i skutecznie utrzymanym w mocy przez prawomocny wyrok tut. Sądu z dnia 28 listopada 2008 r. o sygn. akt IV SA/Gl 320/08 jest dotknięte wadą nieważności i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności części zaskarżonej decyzji z dnia [...] r.

W tym stanie rzeczy, wobec powyższych wywodów, zgodnie z treścią art.145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.