Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1019/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 3 art. 4 ust. 1 pkt 1 art. 5 art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 93 poz 768
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jednolity.
article: art. 1 art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1381
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jednolity.
article: par. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn od nabycia nieruchomości tytułem zasiedzenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adw. A. K. kwotę 600 (sześćset) zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. ) oraz art. 1 ust. 1 pkt 3, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r., nr 93, poz.768 ze zm.), powoływanej dalej jako u.p.s.d., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. decyzją z dnia [...]., nr [...], ustalił B. K. zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości 3 518 zł od nabycia nieruchomości tytułem zasiedzenia.

Z akt sprawy wynika, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w W. Wydział I Cywilny z dnia [...]. B. i W. małżonkowie K. nabyli przez zasiedzenie:

- z dniem [...]. prawo własności nieruchomości położonej w Z., gminie P., nr działki 1237, o pow. 1,2 ha;

- dniem [...]. prawo własności nieruchomości położonej w Z., gminie P., nr działki 1321, o pow. 5,18 ha.

W dniu 24 stycznia 2014 r. w Urzędzie Skarbowym w W. B. K. złożyła zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy i praw majątkowych SD-3, w którym określiła wartość nieruchomości na 70 000 zł.

W skład nabytej w drodze zasiedzenia nieruchomości wchodzą grunty orne o pow. 2,13 ha i lasy (30 i 40-letni) o pow. 4.25 ha. Z decyzji Wójta gminy P. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 wynika, że od przedmiotowych gruntów płacony był podatek rolny od pow. 2.13 ha i podatek leśny od pow. 4.25 ha.

Według organu podatkowego wartość nieruchomości nabytej w drodze zasiedzenia nie odpowiadała wartości rynkowej, wobec czego organ, po uzyskaniu zgody strony, określił jej wartość rynkową na łączną kwotę 140 970 zł, z czego: wartość gruntów ornych na kwotę 25 000 zł, a gruntów leśnych na kwotę 100 500 zł.

W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego, po zastosowaniu zwolnienia wynikającego z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. ustalił przedmiotowe zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn we wskazanej wysokości.

Od powyższej decyzji odwołała się B. K., wskazując, że las jest gruntem wchodzącym w skład gospodarstwa rolnego, a zatem podlega zwolnieniu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wyjaśnił, że szczegółowe określenie, jakie rodzaje gruntów wchodzą w skład gospodarstwa rolnego, co ma decydujące znaczenie w zakresie zwolnienia w podatku od spadków i darowizn, wynika z klasyfikacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) oraz załącznika nr 6 do tego rozporządzenia. Organ, powołując się na treść § 68 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, stwierdził, że las nie został wymieniony jako grunt wchodzący w skład gospodarstwa rolnego, tym samym nie korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

Dodał przy tym, że nie kwestionowana jest okoliczność, że nabyte w drodze zasiedzenia grunty orne i las stanowią gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 553 Kodeksu cywilnego, jednakże owa regulacja nie ma w niniejszej sprawie bezpośredniego zastosowania.

Skargę na powyższą decyzję złożyła B. K., zarzucając naruszenie art. 187 § 1, w związku z art. 191 o.p. oraz art. 4 ust. 1 pkt. 1 u.p.s.d., wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji.

W treści skargi podtrzymała dotychczas podnoszone zarzuty, wskazując, że organ niedostatecznie wyjaśnił sprawę, bowiem z akt sprawy w jej ocenie jednoznacznie wynika, że las jest częścią nabytego gospodarstwa rolnego, zatem winien korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 4 ust. 1 pkt. 1 u.p.s.d.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 21 października 2014 r. skarżąca przypomniała, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...]. nabyła wraz z mężem przez zasiedzenie własność dwóch nieruchomości, nr 1237 i 1321, które stanowią gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 553 Kodeksu cywilnego, które w owym postanowieniu zostały oznaczone jako grunty orne. Podobnie z treści aktu notarialnego z dnia [...]., tj. umowy darowizny umowy przeniesienia posiadania wynika, że małżonkowie Kukuła posiadali wówczas w/w działki, które wraz z innymi działkami wymienionymi w akcie stanowiły gospodarstwo rolne. Podkreśliła, że oczywistym jest, że w warunkach wiejskich las wykorzystywany jest do prowadzenia gospodarstwa rolnego na równi z gruntami ornymi, czego nie dostrzegły organy podatkowe.

Dodała, że las będący przedmiotem zasiedzenia nie został wyodrębniony, jako oddzielna działka ewidencyjna i stanowi część gospodarstwa rolnego, natomiast sprzeczności w definiowaniu gospodarstwa rolnego wynikające z regulacji zawartych w art. 553 k.c. i art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., w związku z art. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1381), w związku z § 68 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie mogą wywołać dla niej negatywnych konsekwencji w postaci nałożenia obowiązku podatku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii czy lasy, na mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podlegają zwolnieniu od tego podatku jako grunty wchodzące w skład nabytego gospodarstwa rolnego.

Na wstępie przypomnieć należy, iż podatkowi od spadków i darowizn podlega między innymi nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem zasiedzenia. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego zasiedzenie i ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych (art. 1 ust. 1 pkt 3, w związku z art. 5 i art. 6 ust. 1 pkt 6 u.p.s.d.).

Ustawodawca jednocześnie zwolnił od podatku od spadków i darowizn nabycie własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości lub jej części wraz z częściami składowymi, z wyjątkiem: budynków mieszkalnych, budynków zajętych na cele specjalistycznego chowu i wylęgu drobiu lub specjalistycznej hodowli zwierząt wraz z urządzeniami i ze stadem hodowlanym oraz urządzeń do prowadzenia upraw specjalnych, jak: szklarnie, inspekty, pieczarkarnie, chłodnie, przechowalnie owoców, pod warunkiem, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w chwili nabycia ta nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne lub jego część albo wejdzie w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy i to gospodarstwo rolne będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia (art. 4. ust 1 pkt 1 u.p.s.d.).

Ustawa o podatku rolnym do której odwołuje się wskazany wyżej przepis definiuje gospodarstwo rolne jako obszar gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej (art. 2 ust. 1, w związku z art. 1).

Zatem decydujące znaczenie przy opodatkowaniu gruntów mają dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a nie to, co faktycznie znajduje się na gruncie, albo to, czy ten grunt jest wykorzystywany rolniczo.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.) Minister Rozwoju Regionalnego i Budownictwa wydał w dniu 29 marca 2001 r. rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w którym wskazał, że grunty rolne dzielą się na użytki rolne, do których zalicza się grunty orne, oznaczone symbolem – R (§ 68 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz nieużytki, zaś w skład gruntów leśnych wchodzą między innymi lasy, oznaczone symbolem – Ls (§ 68 ust. 2 pkt 1).

W niniejszej sprawie bezspornie postanowieniem Sądu Rejonowego w W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...]. B. i W. małżonkowie K. nabyli przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości położonych w Z., gminie P. o nr 1237 (1,2 ha) i 1321 (5,18 ha).

Ze znajdującego się w aktach wypisu z ewidencji gruntów jednoznacznie wynika, że działka nr 1237 to grunty orne (RV i RVI), zaś w skład działki nr 1321 wchodzą zarówno grunty orne (RV i RVI), jak i lasy (Ls V – 4,25 ha).

W konsekwencji skoro przedmiotem zasiedzenia było gospodarstwo rolne, to zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., przedmiotem opodatkowania objęte zostały jedynie lasy, które z mocy tego przepisu zwolnieniem nie zostały objęte. Tylko bowiem grunty rolne wymienione w § 68 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, jako grunty orne oznaczone symbolem R, są gruntami rolnymi, które w realiach niniejszej sprawy wchodzą w skład gospodarstwa rolnego nabytego w drodze zasiedzenia przez skarżącą i podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. Gruntami rolnymi nie są zaś znajdujące się na działce nr 1321 lasy, które rozporządzenie zalicza do gruntów leśnych oznaczonych symbolem Ls (§ 68 ust. 2). Zatem nie korzystają one ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn przewidzianego wskazaną wyżej regulacją.

Tym samym przedmiot zasiedzenia był częściowo zwolniony z opodatkowania podatkiem od spadku i darowizn (gospodarstwo rolne) a częściowo podlegał opodatkowaniu (lasy), albowiem lasy nie korzystają ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn przewidzianego art. 4 ust. pkt 1 ustawy, gdyż nie wchodzą w skład gospodarstwa rolnego wedle definicji jaką zawiera ustawa o podatku rolnym.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), oddalił skargę.

O kosztach postępowania, sąd postanowił stosownie do art. 250 p.p.s.a., w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a, w związku z § 6 pkt 3 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

dc.