Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 168/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy: article: art. 147 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 90d  ust. 1, art. 90f pkt 3, art. 90 n  ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 75 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant referent stażysta Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 18 marca 2005 r., nr XXVII/166/2005 w sprawie uchwalenia "Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym uczniom będącymi mieszkańcami gminy" stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

W dniu 18 marca 2005 r. Rada Miejska, powołując się na przepis art. 90f ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm., obecnie tekst jedn. z 2017 r., poz. 2198 ze zm., dalej jako u.s.o.), podjęła uchwałę nr XXVII/166/2005 w sprawie uchwalenia regulaminu udzielenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów będących mieszkańcami gminy. Uchwała opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 4 maja 2005 r., Nr 21, poz. 445.

Skargę na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy. Zaskarżając w części obejmującej § 3, § 5 ust. 1, § 8 ust. 1, § 12 ust. 1, 2, 4, zarzucił jej istotne naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) istotne naruszenie art. 90d ust 1 u.s.o. w zw. z w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, § 137 w związku z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez niedokładne powtórzenie w § 3 § 5 ustęp 1 uchwały zapisów ustawy dotyczących warunków, które musi spełniać osoba chcąca uzyskać stypendium, w sytuacji, gdy w regulacjach o randze uchwały organu gminy nie mogą zostać zawarte materie ustawowe, a tym bardziej materie ustawowe zawierające jakąkolwiek modyfikację w stosunku do treści przepisu ustawy;

2) obrazę art. 90f pkt 3 u.s.o. w związku z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej jako k.p.a. w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP stanowiącą rażące naruszenie prawa, poprzez ustalenie w § 12 ustęp 1, 2, 4, że udzielenie stypendium może następować na podstawie wniosku o refundację faktury oraz w ustępie 2 wskazanie, że refundacja uprzednio zaakceptowanych wydatków na podstawie odpowiednich faktur potwierdzających poniesione wydatki oraz w § 12 ustęp 4 poprzez wskazanie na podstawie wniosku o refundację i faktury przedłożonej przez ustalonego usługodawcę lub uprawnionego do stypendium, a w przypadku kosztów związanych z transportem na podstawie wniosku uprawnionego i biletów komunikacji publicznej, podczas gdy na podstawie powołanych wyżej przepisów po stronie rady miasta brak jest upoważnienia do wydania przepisów prawa miejscowego, wprowadzających zamknięty katalog środków dowodowych;

3) istotne naruszenie art. 90n ust. 2 u.s.o., poprzez wskazanie § 8 ustęp 1 uchwały kręgu osób uprawnionych do składania wniosku o udzielenie świadczeń w postaci stypendium szkolnego lub zasiłku szkolnego, w sposób odmienny niż to wynika z ustawy upoważniającej.

W związku z powyższym Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanym zakresie.

W uzasadnieniu skargi Prokurator w pierwszej kolejności wskazał, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego i jako taki należy do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organu, który je ustanowił. W związku z tym musi odpowiadać wszystkim wymogom, jakie prawo stawia w odniesieniu do zasad tworzenia i obowiązywania systemu źródeł prawa. Prokurator zaznaczył, iż przy ocenie legalności regulaminu należy mieć również na uwadze przepisy rozporządzenia z dnia 20 czerwca 2002 r., określającego sposób tworzenia aktów normatywnych m.in. aktów prawa miejscowego. Rada gminy uchwalając przepisy prawa miejscowego winna to czynić w zgodzie z postanowieniami wskazanego rozporządzenia, stanowiącego w myśl art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródło powszechnie obowiązującego prawa. A zatem winna ona uwzględnić regulacje § 115 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do tego rozporządzenia, z których wynika, że w akcie wykonawczym zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym. Przepisy § 118 i § 137 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia stanowią natomiast, że w akcie wykonawczym nie powtarza się tego, co zostało wcześniej przez prawodawcę unormowane w przepisie powszechnie obowiązującym. Naruszenie tego zakazu i wprowadzenie do uchwały przepisów innych aktów normatywnych powoduje nieważność tych zapisów. Prokurator stwierdził, że zaskarżona uchwała nie spełnia powyższych wymagań.

Jak podkreślił Prokurator, w orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszcza się możliwość powtórzenia w akcie prawa miejscowego zapisów ustawowych, ale musi być to powtórzenie dosłowne, z jednoczesnym powołaniem się na konkretny, przytoczony przepis ustawy. Omawiany regulamin tego wymogu nie spełnia. Porównując określenia pojęć zawartych w kwestionowanym regulaminie z ustawowymi definicjami tychże pojęć, Prokurator zaznaczył, że niektóre przytoczono niedokładnie, a inne zmieniono. Nadto stwierdził, że Rada Miejska w §3 regulaminu ustaliła nowe znaczenie niektórych pojęć, nie posiadając w tym zakresie upoważnienia.

Prokurator zarzucił Radzie modyfikację także w § 3 art. 90 d ust. 1 u.s.o. Dokonana modyfikacja polegała na pominięciu we wskazanym paragrafie sformułowania "z zastrzeżeniem ust. 12" – odnoszącego się do wyjątku od przyznania uczniowi znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej stypendium szkolnego z powodu wystąpienia zdarzenia losowego. Pominięcie tego sformułowania zdaniem Prokuratora zdecydowanie wypacza wolę ustawodawcy. Wskazał, że z istoty aktu prawa miejscowego wynika niedopuszczalność takiego działania organu realizację delegację ustawową, które polega na powtarzaniu bądź modyfikacji wiążących norm o charakterze powszechnie obowiązującym. Nie zawsze powtórzenie zapisu ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa, jednakże w kontekście przepisu § 3 regulaminu został on podjęty z istotnym naruszeniem art. 7 i 94 Konstytucji.

Zdaniem Prokuratora Rada zbyt dowolnie określiła w § 5 ust. 1 formy pomocy rzeczowej. Formy, w jakich może być udzielone stypendium oraz pomoc rzeczowa powinny zostać jednak określone w sposób wyczerpujący, tak by nie pozostawić podmiotowi stosującemu uchwałę możliwości poszerzania ich kręgu poza formy wymienione w ustawie i uchwale. Rada w § 5 ust. 2 określając formy pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym posłużyła się sformułowaniem "w szczególności", które zdaniem skarżącego jest niedopuszczalne. Rada nie może tworzyć otwartego katalogu form stypendium szkolnego, form pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym.

Rada Miejska bez wyraźnej podstawy prawnej wprowadziła ograniczenia dowodowe w zakresie wykazania przez podmiot ubiegający się o stypendium swojej trudnej sytuacji materialnej, stanowiąc w § 12 ust. 1, 2, 4 uchwały, że stypendium szkolne w formie rzeczowej będzie wypłacone po przedłożeniu odpowiednich faktur potwierdzających poniesione wydatki, a w przypadku kosztów związanych z transportem na podstawie wniosku uprawnionego i biletów komunikacji publicznej. Według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jako dowód należy dopuścić wszystko, czego prawo nie zabrania. Wprowadzenia ograniczenia w zakresie środków dowodowych w sprawach dotyczących pomocy materialnej o charakterze socjalnym nie tylko narusza przyznane Radzie upoważnienie ustawowe, ale również wkracza w kompetencje organu wyznaczonego do prowadzenia tego rodzaju postępowania. Ponadto zapis zawarty w uchwale może powodować, że możliwości ubiegania się o stypendium będą pozbawione osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej, które będą w stanie wykazać, że poniosły podlegające refundacji koszty, lecz nie będą dysponować oryginałami wskazanych dokumentów wraz z dowodami zapłaty.

Rada odmiennie określiła katalog podmiotów inicjujących postępowanie w sprawie przyznania pomocy materialnej o charakterze socjalnym, niż to zostało wskazane w art. 90n ust. 2 u.s.o., ograniczając krąg wnioskodawców. Zdaniem Prokuratora Rada powinna dosłownie powtórzyć zapisy ustawy, bez jakiejkolwiek modyfikacji. Zamieszczenie w uchwale zmodyfikowanego przepisu ustawy, niezbędnego dla zainicjowania procedury poprzedzającej wydanie decyzji w przedmiocie pomocy materialnej o charakterze socjalnym jest uchybieniem istotnym, skutkującym koniecznością uznania takiej regulacji za nieważną.

W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, iż zarzuty zawarte w skardze zasługują na uwzględnienie w związku z czym organ przystąpił do wprowadzenia zmian do Regulaminu.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2018 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej oświadczył, że popiera skargę z tą modyfikacją, że zaskarżył § 6, § 14 uchwały i wniósł o jej stwierdzenie nieważności w całości. Zdaniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w § 6 zaskarżonej uchwały Rada dokonała nieuprawnionej modyfikacji zapisów art. 90 e ust. 2 u.s.o. W myśl cyt. zapisu ustawy zasiłek szkolny może być przyznany w formie świadczenia pieniężnego na pokrycie wydatków związanych z procesem edukacyjnym, raz lub kilka razu w roku, niezależnie od otrzymanego stypendium szkolnego. Tymczasem Rada pominęła sformułowanie "raz lub kilka razy w roku, niezależnie od otrzymanego stypendium szkolnego". Rada nie zrealizowała w sposób prawidłowy delegacji ustawowej zawartej w art. 90 f pkt 1 u.s.o., gdyż nie ustaliła sposobu ustalania wysokości stypendium szkolnego, lecz w § 14 uchwały sama ustaliła jej wysokość, uzależniając ją od dochodu na osobę w rodzinie. Z uwagi na oczywistą sprzeczność § 14 uchwały z delegacją ustawową zawartą w art. 90 f ust. 1 u.s.o., stwierdzone uchybienie – stanowiące istotne naruszenie prawa – uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały w całości.

Na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł i wywiódł jak w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2018 r. rozszerzającym zakres skargi o § 6 i § 14 uchwały i zawierającym wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują w zakresie ustawowo określonym, kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym również aktów prawa miejscowego, stosując środki określone w ustawie. Stosownie zaś do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się wyłącznie do oceny zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Rozpoznając skargę sąd administracyjny dokonuje zatem oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu lub uchwały nie zostały naruszone przepisy prawa, obowiązujące w dacie ich podjęcia.

Podstawy do stwierdzenia nieważności aktu lub uchwały organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm., dalej: u.s.g.). W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo sprzeczności z prawem uchwały lub zarządzenia, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania takiej sankcji. W judykaturze przyjmuje się, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, a więc uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia (vide: wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/07, publ. OSS 1988, nr 3, poz. 79 oraz wyrok NSA z dnia 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95). Do takich naruszeń zalicza się między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub brak podstawy prawnej, bądź przepisów prawa ustrojowego lub przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie to nie wystąpiło (vide: M. Stahl, Z. Kmieciak "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny" w: Samorząd terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-1023). O istotnym naruszeniu prawa można zatem mówić wówczas, gdy naruszenie dotyczy przepisów prawa ustrojowego, materialnego czy procedury podejmowania aktów (vide: wyroki NSA z dnia 11 lutego 1998 r. w sprawie II SA/Wr 1459/97, publ. OwSS 1998/3/79; z dnia 8 lutego 1996 r. w sprawie SA/Gd 327/95, publ. OwSS 1996, nr 3, poz. 90; z dnia 26 lipca 2012 r. w sprawie I OSK 679/12 i I OSK 997/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA).

Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy pozostaje ona w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zatem konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Za nieistotne naruszenie prawa należy natomiast uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak np. nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu organu gminy. Takie naruszenia są jedynie przesłanką do wskazania, że akt został wydany z naruszeniem prawa, ale nie stanowią przesłanki do stwierdzenia jego nieważności.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie pozostawała uchwała Rady Miejskiej nr XXVII/166/2005 z dnia 18 marca 2005 r. w sprawie ustalenia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy, podjęta na podstawie art. 90f u.s.o. Nie budzi wątpliwości, iż podjęta uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Zawarty w niej regulamin jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego, nie może on wykraczać poza wymagania określone przepisami powszechnie obowiązującego prawa ani stanowić norm sprzecznych z ustawą (art. 7 Konstytucji RP). Zgodnie bowiem z art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy samorządu terytorialnego, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów.

Konstytucyjne granice kompetencji prawotwórczej organów samorządu terytorialnego wyznaczają – po pierwsze, ustawowe upoważnienie do stanowienia prawa miejscowego – po drugie, wyznaczone ustawowo granice upoważnienia do stanowienia aktu prawa miejscowego. Akt prawa miejscowego, aby wypełniać konstytucyjne standardy, musi zatem spełniać dwie przesłanki - mieć ustawową podstawę i mieścić się w ustawowo określonych granicach uprawnienia.

W odniesieniu do kontrolowanej uchwały nie ulega wątpliwości, że spełniona została pierwsza przesłanka konstytucyjna dopuszczalności stanowienia aktu prawa miejscowego. Art. 90f u.s.o. stanowił podstawę umocowującą Radę Miejską do podjęcia uchwały z 18 marca 2005 r. w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym uczniom będącymi mieszkańcami gminy.

W odniesieniu do drugiej przesłanki konstytucyjnej (akt prawa miejscowego musi zawierać regulację przedmiotowo mieszczącą się w granicach ustawowego upoważnienia), to w kwestii określenia granic regulacji, wyznaczonej ustawowo wymaga uwzględnienia unormowanie materialnoprawne w art. 90d i art. 90e u.s.o. Zestawienie regulacji art. 90f ustawy o systemie oświaty z regulacją art. 90d i art. 90e u.s.o. daje podstawy do zawężenia przedmiotowej regulacji w regulaminie udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym do strony formalnej tj. do wyznaczenia sposobu ustalenia wysokości stypendium szkolnego, formy udzielenia takiego stypendium, trybu i sposobu udzielenia stypendium szkolnego oraz trybu i sposobu udzielania zasiłku szkolnego (vide: wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r., I OSK 99/14 – CBOSA).

Przez użyte w art. 90f ustawy o systemie oświaty pojęcie "tryb i sposób udzielania" stypendium i zasiłku szkolnego należy rozumieć nic innego jak określenie pewnych wymogów i koniecznych czynności, jakie należy wykazać i podjąć w celu uzyskania prawa do świadczenia pomocowego oraz jego realizacji. W odniesieniu do "trybu" chodzi o konkretne działania dokonywane w toku danego postępowania, przepisy procedury, określony wariant jej realizacji, zaś "sposób" to metoda czy forma tego działania. Skoro chodzi tu o udzielenie stypendium lub zasiłku, do których te zwroty się odnoszą, to innymi słowy rada gminy uprawniona jest do określenia sposobu procedowania i formy działania w toku postępowania związanego z przyznaniem tych świadczeń (vide: wyrok NSA z dnia 6 maja 2014 r., I OSK 338/14, CBOSA).

Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, a zatem nie mogą ich zastępować, tak więc niedopuszczalne jest dokonywanie powtórzeń przepisów zawartych w aktach wyższej rangi i tym bardziej poddaniu ich jakiejkolwiek modyfikacji (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r., II OSK 370/07, LEX nr 446997).

Zgodnie z przepisem art. 90f u.s.o. "rada gminy uchwala regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy, kierując się celami pomocy materialnej o charakterze socjalnym, w którym określa w szczególności:

1) sposób ustalenia wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz inne okoliczności w art. 90d ust. 1;

2) formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów zamieszkałych na terenie gminy;

3) tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego;

4) tryb i sposób udzielania zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego".

Zasadnie Prokurator wskazał, że Rada Miejska dokonała niedopuszczalnej modyfikacji w § 3 uchwały poprzez pominięcie zastrzeżenia zawartego w art. 90d ust. 12 u.s.o. Z kolei w § 5 ust. 1 pkt 2 Rada dokonała w sposób nieuprawniony modyfikacji art. 90 d ust. 2 pkt 2 u.s.o. poprzez stworzenie otwartego katalogu form pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym.

Należy także podzielić stanowisko skarżącego, iż Rada w § 8 ust. 1 uchwały dokonała niedopuszczalnego rozszerzenia kręgu podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym, o którym mowa w art. 90n ust. 2 pkt 2 u.s.o.

Zdaniem Sądu w § 12 ust. 1, 2 i 4 zaskarżonej uchwały Rada w sposób niezgodny z prawem zawęziła katalog środków dowodowych, na podstawie których jest ustalane prawo do uzyskania świadczenia, wyłącznie do faktury. Należy wyjaśnić, iż co do zasady w zakresie przedmiotowym trybu i sposobu udzielania stypendium szkolnego i zasiłku szkolnego, o jakich mowa w pkt 3 i 4 art. 90 f u.s.o., mieści się regulacja procesowa, która obejmuje dopuszczalność dowodów, których przeprowadzenie daje podstawy do ustalenia przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnienia – stypendium szkolnego czy zasiłku szkolnego. (zob. wyrok NSA z 2 kwietnia 2014r. I OSK 99/14). W powołanym wyroku NSA uznał, że tryb i sposób udzielenia stypendium szkolnego, analogicznie też zasiłku szkolnego, obejmuje również sposób ustalenia stanu faktycznego, w tym i dowody dopuszczalne do ustalenia stanu faktycznego (np. faktury, rachunki, dowody wpłaty). Taka regulacja regulaminu nie narusza unormowania art. 75 § 1 k.p.a., które ma rolę podstawową przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Jednakże w niniejszej sprawie wprowadzono dopuszczalność ustalania stanu faktycznego na podstawie wyłącznie jednego środka dowodowego, w postaci faktury, co w sposób istotny narusza prawo (art. 75 § 1 k.p.a.).

Należy również podzielić stanowisko Prokuratora Okręgowego, który wskazał, iż Rada w § 6 uchwały pominęła sformułowanie "raz lub kilka razy w roku, niezależnie od otrzymanego stypendium szkolnego" zawarte w art. 90 e ust. 2 u.s.o.

W ocenie Sądu przepisy § 14 ust. 1, 2 i 4 uchwały istotnie naruszają prawo. Przepis § 14 ust. 1 uchwały stanowi, iż wysokość stypendium szkolnego ustala się jako sumę części podstawowej wynikających z zakwalifikowania cznia do danej grupy dochodowej i części uzupełniającej.

Zakwalifikowanie ucznia do danej grupy dochodowej uzależnione jest od wysokości dochodu przypadającego na członka rodziny ucznia a w § 14 ust. 2 i 3 uchwały Rada określiła dwie grupy dochodowe dla uprawnionych do stypendium:

a) I grupa: dochód na członka rodziny nie wyższy niż 30% maksymalnego dochodu uprawniającego do ubiegania się o stypendium szkolnego po zaokrągleniu w dół do pełnych złotych,

b) II grupa: dochód na członka rodziny od 30 do 60 maksymalnego dochodu uprawniającego do ubiegania się o stypendium szkolnego po ich zaokrągleniu w dół do pełnych złotych,

c) III grupa: dochód na członka rodziny powyżej 60% maksymalnego dochodu uprawniającego do ubiegania się o stypendium szkolnego po zaokrągleniu w dół do pełnych złotych.

Wysokość części podstawowej stypendium w ujęciu miesięcznym wynosi odpowiednio dla:

a) I grupa – 120% najniższego ustawowego stypendium szkolnego,

b) II grupa – 100 % najniższego ustawowego stypendium szkolnego,

c) III grupa – 80% najniższego ustawowego stypendium szkolnego.

Odnosząc się do wyodrębnionych w uchwale trzech grup dochodowych dla uprawnionych do stypendium należy wskazać, że ograniczenia takiego nie przewiduje w szczególności przepis art. 90d ust. 1 u.o.s. W świetle tego przepisu, prawo do ubiegania się o stypendium szkolne ma bowiem każdy uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie. W konsekwencji, określenie przez radę gminy w regulaminie sposobu ustalania wysokości stypendium szkolnego powinno umożliwiać ustalenie wysokości przedmiotowego świadczenia w sytuacji każdego ucznia, uprawnionego do ubiegania się o jego przyznanie. Z uwagi na to, że sytuacja materialna i rodzinna uczniów uprawnionych do ubiegania się o stypendium szkolne może być różna, rada gminy, ustalając wysokość tego świadczenia, powinna zgodnie z art. 90f pkt. 1 u.s.o. zróżnicować ją zależnie od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz okoliczności, o których mowa w art. 90 d ust. 1 u.s.o. Nadto należy podkreślić, że Rada ustaliła wysokość stypendium szkolnego jako sumę części podstawowej wynikającej z zakwalifikowania do danej grupy dochodowej i części uzupełniającej ustalanej na podstawie sytuacji rodzinnej ucznia. Zdaniem Sądu, Rada ustanawiając taki swoisty, mieszany system ustalania wysokości stypendium szkolnego, przekroczyła upoważnienie ustawowe zawarte w art. 90 f pkt 1 u.s.o. oraz naruszyła regulację ustawową zawartą art. 90 d ust. 1 i 9 u.s.o.

W ocenie Sądu zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., o co wniósł Prokurator Okręgowy, bowiem określenie sposobu w szczególności ustalania wysokości stypendium szkolnego posiada podstawowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania zaskarżonej uchwały w obrocie prawnym.