Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 380/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 3-4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2010 r. sprawy ze skargi T. K. i R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod ulicę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł.i z dnia [... ], nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz T. K. i R. K. solidarnie kwotę 474 (czterysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz T. K. i R. K. za zajętą pod drogę publiczną nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A 23, oznaczoną w obrębie [...] jako działka nr [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm.).

Organ pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawcy w dniu 20 maja 2004r. kupili notarialnie od K. O. i D. Z. nieruchomość o powierzchni 1.679 m2, położoną w Ł. przy ul. A 23 (dawna ul. B 38). W dniu 20 grudnia 2005r. wystąpili z wnioskiem o odszkodowanie w trybie art.73 ustawy za część nieruchomości o powierzchni 524 m2, oznaczonej jako działka nr [...] Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...] stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999r. z mocy prawa przez Ł. – Miasto na prawach powiatu, własności nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 23, o powierzchni 0,0526 ha. W dniu 31 grudnia 1998r. nieruchomość ta stanowiła współwłasność K. O. i D. Z.. Zdaniem organu, późniejsze zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości nie znosi skutku nabycia prawa własności nieruchomości z mocy prawa przez Ł. – Miasto na prawach powiatu.

W ocenie organu nie nastąpiło skuteczne rozporządzenie prawem własności nieruchomości oznaczonej jako działka [...], obręb [...], na podstawie umowy z dnia 20 maja 2004r, gdyż od dnia 1 stycznia 1999r. właścicielem nieruchomości jest jednostka samorządu terytorialnego. Przejęcie z dniem 1 stycznia 1999r. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego wyłącza w odniesieniu do byłego właściciela i osób trzecich możliwość skutecznego obrotu cywilnoprawnego taką nieruchomością. Z treści § 1 i 2 umowy sprzedaży wynika, że w dacie jej zawarcia strony miały świadomość istnienia znacznej różnicy, wynoszącej 524 m2, pomiędzy powierzchnią nieruchomości wskazaną w księdze wieczystej (1.697 m2) a powierzchnią wynikająca z okazanego wypisu z ewidencji gruntów (1.173 m2). Dodatkowo w § 4 umowy R. K. i T. K. oświadczyli, że znany jest im stan faktyczny nieruchomości oraz treść wypisów z księgi wieczystej [...]. W dacie zawarcia tej umowy obowiązywała już ustawa Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. Pomimo istnienia przesłanek świadczących o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, o którym strony umowy wiedziały lub z łatwością mogły się dowiedzieć oraz pomimo obowiązywania art. 73 powołanej ustawy, a także wiedzy o stanie faktycznym nieruchomości, wnioskodawcy nie podjęli jakichkolwiek działań zmierzających do wyjaśnienia istniejących rozbieżności. Złożenie wniosku o odszkodowanie przez osoby, którym nie przysługiwało prawo własności nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998r. powoduje, iż nie może on zostać uwzględniony.

W odwołaniu od tej decyzji R. K. i T. K., wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzucili naruszenie:

1. art. 73 ustawy Przepisu wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez błędna jego wykładnię polegającą na odmowie przyznania odszkodowania, w sytuacji gdy odszkodowanie winno zostać ustalone i wypłacone, w szczególności przez uznanie ich za osoby nieuprawnione;

2. art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. – Dz.U. z 2001r., nr 124,poz. 1361 ze zm.) polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy z przepisu tego wynika domniemanie prawne wpisania prawa zbywców zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym;

3. art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie daje on ochrony kupującym;

4. art. 6 ustawy o księgach wieczystych i hipotece polegające na jego zastosowaniu w sytuacji, gdy organ nie udowodnił okoliczności uzasadniających jego zastosowanie w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu T. K. i R. K. podnieśli, że zostali ujawnieni w księdze wieczystej jako właściciele całej nieruchomości - tj. 0,1697 - ha na podstawie umowy z dnia 20 maja 2004r. Z dniem 1 stycznia 1999r. z mocy prawa nieruchomość ta stała się własnością Miasta – Ł. na prawach powiatu, które nie ujawniło w księdze wieczystej przejścia prawa własności. Ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie części własności tej nieruchomości przez Miasto – Ł. została wydana dopiero w dniu [...] i to na skutek ich wniosku o odszkodowanie. Wniosek o odszkodowanie mógł zostać złożony przez właściciela nieruchomości w terminie do dnia 31 grudnia 2005r. Na dzień składania wniosku w zakreślonym przez prawo terminie właścicielami nieruchomości byli T. K. i R. K. Zastosowana przez organ pierwszej instancji wykładnia art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną prowadziłaby do wykluczenia zapłaty odszkodowania ponieważ poprzedni właściciel nie złożył wniosku, a nowy byłby pozbawiony tego prawa pomimo tego, że roszczenie o odszkodowanie nie wygasło. Miasto – Ł. nie było ujawnione w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości w dacie jej sprzedaży, gdyż nie było podstawy prawnej do jego wpisania. Nastąpiło więc skuteczne rozporządzenie własnością przez K. O. i D. Z. W momencie sprzedaży nieruchomości nie było niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, bowiem decyzja stwierdzająca nabycie części nieruchomości przez Miasto – Ł. została wydana w 2008r. Nie ma tym samym podstawy do przyjęcia, że nie mogło nastąpić skuteczne rozporządzenie nieruchomością zajętą pod drogę. Przepis art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece statuuje domniemanie prawne, ze prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Organ administracji nie obalił tego domniemania. W sprawie nie może zostać zastosowany art. 6 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, gdyż do jego zastosowania niezbędne jest udowodnienie określonych w nim przesłanek, a zwłaszcza złej wiary kupujących, czego organ również nie udowodnił.

Decyzją dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, iż T. K. i R. K. nie byli właścicielami części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998r. Własność nieruchomości nabyli na podstawie umowy sprzedaży już po dniu 1 stycznia 1999r. Organ pierwszej instancji słusznie zatem odmówił ustalenia odszkodowania na ich rzecz. Nabycie własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w sytuacji określonej w art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczna nastąpiło z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. Z tym dniem nieruchomość zajęta pod drogę publiczną staje się własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a dotychczasowy właściciel nieruchomości traci prawo jej własności. Podstawę wpisu w księdze wieczystej prawa własności nieruchomości nabytej w ten sposób przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego stanowi dopiero ostateczna decyzja administracyjna, o czym stanowi art. 73 ust. 3 ustawy. Taka regulacja prawna doprowadziła do sytuacji, w której przejście własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczna nastąpiło z mocy prawa wcześniej niż mogłoby to zostać ujawnione w księdze wieczystej. Wyłącznym dowodem nabycia własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną jest ostateczna decyzja wojewody stwierdzająca nabycie własności z mocy prawa. Decyzja ta jest aktem deklaratoryjnym. Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] od dnia 1 stycznia 1999r. stanowi własność Ł. – Miasta na prawach powiatu, co potwierdza decyzja Wojewody [...] z dnia [...]. Zatem nie mogła być przedmiotem skutecznie zawartej umowy sprzedaży przez K. O. i D. Z. Z treści art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że osobą uprawnioną do uzyskania odszkodowania jest "osoba wywłaszczona", a więc osoba, której z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. odjęte zostało prawa własności. Uprawnionym do otrzymania odszkodowania za część nieruchomości zajętej pod drogę publiczną jest wyłącznie osoba będąca właścicielem takiej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998r. Odszkodowanie nie może natomiast zostać przyznane osobie, która nabyła nieruchomość w drodze czynności prawnej od poprzedniego jej właściciela po dniu 1 stycznia 1999r.

W skardze na powyższą decyzję R. K. i T. K. wnieśli o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów sądowych.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 3 w związku z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy z przepisów tych wynika domniemanie prawne chroniące kupujących.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że błędne jest stanowisko organu drugiej instancji, iż odszkodowanie za grunty zajęte pod drogi publiczne przysługuje wyłącznie właścicielom nieruchomości ustalonym na dzień 31 grudnia 2008r. Przepis art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie zawiera takiej przesłanki jako koniecznej do otrzymania odszkodowania. Przepis ten wymaga spełnienia następujących przesłanek:

- zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998r. i pozostawanie nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego;

- brak prawa własności do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego;

- złożenia wniosku przez właściciela nieruchomości w terminie od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 31 grudnia 2005r.

Zdaniem skarżących spełnione zostały wszystkie powyższe przesłanki, wobec czego wniosek o wypłatę odszkodowania z tytułu utraty własności części nieruchomości jest zasadny. Przepisy ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie są podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Podstawą wpisu prawa własności jest ostateczna decyzja wojewody. Decyzja taka została wydana dopiero w dniu [...] i to na skutek wniosku skarżących o odszkodowanie. Pomimo tego, że w dniu 1 stycznia 1999r. nieruchomość z mocy stała się własnością Miasta Ł. na prawach powiatu, nie było prawnej możliwości ujawnienia tego faktu w księdze wieczystej. Miasto – Ł. nie było ujawnione w dacie sprzedaży nieruchomości jako jej właściciel. Nastąpiło więc skuteczne rozporządzenie własnością przez K. O. i D. Z. w 2004r. Poprzednie właścicielki dysponowały odpisem z księgi wieczystej, z którego wynikało, że są jedynymi właścicielkami nieruchomości. W momencie sprzedaży nieruchomości nie było niezgodności treści księgi wieczystej z odpisem z księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdyż decyzja stwierdzająca nabycie własności części nieruchomości przez Miasto – Ł. została wydana w [...], tj. wiele lat po jej sprzedaży. Nie ma tym samym podstawy do przyjęcia, że nie mogło nastąpić skuteczne rozporządzenie nieruchomością zajętą pod drogę. Wniosek o odszkodowanie mógł zostać złożony w terminie do dnia 31 grudnia 2005r. przez właściciela nieruchomości. W dniu złożenia wniosku właścicielami nieruchomości byli skarżący. Zastosowana przez organ wykładnia art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną prowadziłaby do wykluczenia zapłaty odszkodowania, ponieważ poprzedni właściciel nie złoży wniosku, a nowy byłby pozbawiony tego prawa pomimo tego, że roszczenie o odszkodowanie nie wygasło, zaś ustawa nie czyni rozróżnienia między nowym i starym właścicielem, lecz mówi o właścicielu. Przepis ten wyraźnie stwierdza, że odszkodowanie będzie ustalone i wypłacone dopiero na wniosek właściciela. Oznacza to, że do powstania roszczenia o zapłatę odszkodowania konieczne jest złożenie wniosku przez właściciela w ustawowo zakreślonym terminie. Taki wniosek został złożony i powstało roszczenie o zapłatę na rzecz właściciela, który złożył wniosek. Skarżący podnieśli nadto, że organ administracji nie wzruszył domniemania wynikającego z treści art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemania prawnego, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zawiesił postępowanie sądowodministracyjne do czasu rozstrzygnięcia przez skład 7 sędziów NSA zagadnienia, czy osobą uprawnioną do odszkodowania i złożenia wniosku, o którym mowa w art. 173 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną jest wyłącznie osoba, która była właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w dniu 1 stycznia 1999r., czy także osoba, która po tym dniu, ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust.3 ustawy, nabyła nieruchomość w drodze umowy w formie aktu notarialnego i została wpisana jako właściciel w księdze wieczystej w trybie art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych.

Postępowanie zostało podjęte z urzędu w dniu 26 kwietnia 2010r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.).

Organy rozstrzygały w niniejszej sprawie na podstawie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, dalej powoływanej jako ustawa.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. W myśl ust. 2 tego artykułu odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca gmina – w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998r. drogami gminnymi, Skarb Państwa – w odniesieniu do pozostałych dróg. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody (art. 73 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną). Zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 31 grudnia 2005r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Z treści art. 73 powołanej ustawy wynika zatem, że ustawodawca, odbierając z dniem 1 stycznia 1999r. dotychczasowym właścicielom z mocy prawa własność nieruchomości zajętych pod drogi publiczne odpowiednio na rzecz Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, wprowadził jednocześnie wymóg potwierdzenia tego faktu ostateczną decyzją wojewody. Z mocy art. 73 ust. 3 tej ustawy decyzja taka stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej nowego stanu prawnego nieruchomości zaistniałego z dniem 1 stycznia 1999r.

Kwestią sporną pomiędzy skarżącymi a organami administracji jest to, czy prawo do odszkodowania przysługuje również osobom, które nabyły nieruchomość (przeznaczoną pod drogę publiczną, będącą we władaniu Skarbu Państwa lub organu samorządu przed 1.01.1999r.) przed 31 grudnia 2005r. i które przed tą datą złożyły wniosek w trybie art. 73 ust. 4 ustawy.

Zagadnienie to rozpatrywał Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku wydanym w składzie siedmiu sędziów z dnia 11 stycznia 2010r., sygn. akt I OPS 3/09 wskazał, że uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczna w formie aktu notarialnego z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998r. i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej (vide www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny także w wyroku z dnia 26 kwietnia 2010r., sygn. akt I OSK 99/10 ( www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyrokach tych Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił przy tym uwagę na konstytucyjną zasadę ochrony własności, według której nie jest możliwe odebranie prawa własności bez słusznego odszkodowania oraz szczególny charakter wywłaszczenia z mocy prawa na podstawie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, polegający na prawnym usankcjonowaniu odjęcia prawa własności nieruchomości na skutek ich zajęcia pod drogi publiczne w wyniku działań faktycznych.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniach orzeczeń wskazał, że niewątpliwie decyzja, o której mowa art. 73 ust. 3 ustawy ma charakter deklaratoryjny. Jednakże, podkreślił NSA, istotne znaczenie ma data ujawnienia w księdze wieczystej SP jako właściciela nieruchomości przejętej pod drogę. Bowiem w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych – art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Wiąże się z tym domniemanie prawne zgodności ujawnionego wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Oznacza to, że dopóki w księdze wieczystej nieruchomości zajętej pod drogę nie zostało ujawnione przejście jej własności na rzecz Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego na podstawie ostatecznej decyzji wojewody, dopóty możliwe było skuteczne zawarcie umowy sprzedaży takiej nieruchomości przez osoby wpisane jako jej właściciele w dziale II księgi wieczyste. Uprawnione również było wpisanie w ich miejsce osób, które zawarły z nimi tę umowę jako nabywcy nieruchomości. Innymi słowy domniemanie prawne, o jakim wyżej mowa, oraz skutki rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych mogą być wyłączone wobec nieruchomości, objętych dyspozycją art. 73 ust. 1 ustawy jedynie na skutek wydania ostatecznej decyzji wojewody, która następnie stanowiła podstawę do ujawnienia tej zmiany stanu prawnego w księdze wieczystej. W konsekwencji tego przyjąć należy, iż dopóki nie doszło do stwierdzenia nieważności umowy sprzedaży takiej nieruchomości przez sąd powszechny lub nie zostało wykreślone z księgi wieczystej prawo własności jej nabywców na podstawie takiej umowy, to nie można pozbawiać tych osób przymiotu właściciela, w rozumieniu art. 73 ust. 4 wskazanej ustawy, jako podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku o odszkodowanie.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela ten pogląd, wyrażony w sprawie o porównywalnym stanie faktycznym. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że nieruchomość położona w Ł. przy ul. A 23, oznaczona nr ewid. [...], obręb [...], o powierzchni 0,0526 ha, stanowiąca przed 1.01.1999r. własność D. Z. i K. O., została zajęta pod drogę publiczną. Nie jest sporne również to, że w dniu 20 maja 2004r. skarżący zawarli z D. Z. i K. O. umowę kupna nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 23, oznaczonej nr ewid. [...]. Według znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu zwykłego z księgi wieczystej, stanu z dnia 4 lipca 2005r., na podstawie tej umowy T. K. i R. K. zostali ujawnieni w Księdze wieczystej nr [...] jako właściciele tej nieruchomości.

Poza sporem jest również to, że w dniu 20 grudnia 2005r. wpłynął do organu pierwszej instancji wniosek odszkodowanie za część nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 23, zajętej pod drogę publiczną, a stanowiącą obecnie ul. C. Bezspornie również Wojewoda [...] dopiero decyzją z dnia [...] orzekł, iż opisana wyżej nieruchomość zajęta pod drogę publiczną stała się własnością Ł. – Miasta na prawach powiatu z dniem 1 stycznia 1999r., z mocy art. 73 ust. 1 ustawy.

W tej sytuacji uznać należy, że skarżący byli uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie odszkodowania na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W dacie złożenia wniosku o odszkodowanie, a przed upływem terminu określonego w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy, byli właścicielami nieruchomości ujawnionymi w prowadzonej dla niej księdze wieczystej. Decyzja Wojewody [...] stwierdzająca przejęcie nieruchomości z mocy prawa przez Ł. – Miasto na prawach powiatu została natomiast wydana dopiero w dniu 4 kwietnia 2008r., a więc kilka lat później. Nie ma przy tym rozstrzygającego znaczenia w sprawie argument podnoszony przez organ, iż nabywcy musieli dostrzec rozbieżność pomiędzy powierzchnię nieruchomości o wpisem z rejestru gruntów. Wiążącym w sprawie był bowiem wpis w księdze wieczystej.

Mając na względzie przedstawioną wyżej argumentację stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy polegającego na błędnej wykładni art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Z mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią wykładnię przepisu art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zawartą w powołanych wcześniej orzeczeniach.

Podstawę rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących od organu administracji stanowią art. 200 i 205 § 2 – 3 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 – 2 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm).