Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 1858/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "G." sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1651/13 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi "G." sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 1 lipca 2013 r. nr ... w przedmiocie podatku od gier za kwiecień 2011 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1651/13, mocą którego odmówiono G. sp. z o.o. w N. w upadłości układowej (dalej jako: skarżąca, spółka, strona) przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy jest drugim w tej sprawie, przy czym wnioski te są tożsame co do treści.

Następnie Sąd przytoczył treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: P.p.s.a.) wskazał, że skarżąca we wniosku nadanym w dniu 7 lipca 2014 r. nie wskazała nowych okoliczności, które zaistniały w sprawie. Uzasadnienie nowego wniosku stanowi kopię uprzedniego wniosku. Z przedłożonych obecnie deklaracji VAT-7 wynika, że spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. Jedyną zmianą, która wynika z kolejnego wniosku złożonego na formularzu PPPr, jest niższa niż uprzednio kwota zabezpieczona przez zajęcie rachunków bankowych skarżącej. Zmiana taka nie świadczy o pogorszeniu sytuacji ekonomicznej strony, która uniemożliwiłaby skarżącej poniesienie kosztów w sprawie, a tym samym zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 2 grudnia 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy.

W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 10 i art. 11 u.p.u.n. przez niezastosowanie wobec niej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu. Skarżąca podała, że obiektywnie nie dysponuje wymaganą kwotą i nie jest w stanie jej zgromadzić. Zdaniem skarżącej Sąd choć dostrzegł nową okoliczność istotną dla tej sprawy, tj. fakt postawienia jej w stan upadłości, to wadliwie ją ocenił. Skarżąca dodała, że prowadzi obecnie kilkaset spraw sądowych, gdzie wartość wpisów przekracza 300.000 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postanowienie będące przedmiotem zaskarżenia jest zasadne mimo błędnego uzasadnienia, a zatem zażalenie należało oddalić.

Rozpoznając ponowny wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy Sąd pierwszej instancji nie zwrócił uwagi na fakt ogłoszenia przez spółkę upadłości z możliwością zawarcia układu. Tymczasem nie może budzić wątpliwości, że okoliczność ta winna zostać oceniona pod kątem możliwości zmiany prawomocnego postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w trybie art. 165 P.p.s.a. Z przepisu art. 165 P.p.s.a. wynika, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć pod warunkiem, że istotnej zmianie uległ stan faktyczny sprawy. Rolą sądu jest w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu.

Należy zauważyć, że w treści drugiego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie powołała wprost faktu ogłoszenia jej upadłości, a załączyła jedynie do skargi kasacyjnej sentencję postanowienia Sądu Rejonowego w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 r. (Sygn. akt VIII GU 212/13/S). Również w zażaleniu na powyższe postanowienie Sądu pierwszej instancji spółka, nie zauważając, że Sąd w tej sprawie nie odniósł się do faktu ogłoszenia jej upadłości, przedłożyła zażalenie o tożsamej treści, jak w setkach innych spraw, gdzie oddalono jej kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca argumentuje, że Sąd błędnie ocenił ogłoszenie upadłości w świetle przesłanek z zakresu prawa pomocy. Tymczasem Sąd nie ocenił tej okoliczności wcale.

Podkreślenia wymaga, że fakt ogłoszenia upadłości układowej spółki na mocy postanowienia z dnia 11 lutego 2014 r. był już przedmiotem analiz Naczelnego Sądu Administracyjnego w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy (zob. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 1084/14, z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 786/14, z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1489/14, 4 listopada 2014 r., sygn. akt II FZ 1710/14). Sąd w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie w pełni podziela stanowisko wyrażone w powołanych orzeczeniach. W rozstrzygnięciach tych zasadnie wskazywano, że ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu przede wszystkim nie odzwierciedla złej sytuacji materialnej upadłego, który może dalej prowadzić działalność gospodarczą. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości nie zakończyło bytu prawnego spółki, a postępowanie układowe ma charakter pojednawczy. Sprawdzenie wierzytelności nie oznacza dochodzenia roszczeń wierzycieli od dłużnika, lecz ma na celu ustalenie istnienia wierzytelności, które są objęte postępowaniem układowym. Podkreślenia wymaga, że skarżąca w postępowaniu układowym zaproponowała rozwiązania, które zakładają spłatę zobowiązań z dochodów pochodzących z prowadzonej działalności gospodarczej. Dlatego też obecna sytuacja majątkowa strony (wielkość posiadanego majątku, rozmiar prowadzonej działalności jak również wysokość przychodów) nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych, nawet przy przyjęciu, że spółka jest w stanie upadłości układowej i prowadzi szereg postępowań sądowych.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.