Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 538/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1, art 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a i art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 9  i art. 40 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 21 września 2022 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2022 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] marca 2022 r. znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz H. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 5 maja 2022 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2021 r. poz.735, ze zm., dalej jako "Kpa") po rozpoznaniu odwołania H. W. (dalej jako "skarżąca") od decyzji Wójta Gminy C. (dalej "organ I instancji") z 16 marca 2022 r. znak: [...] o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem K. W., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Skarżąca w dniu 22 grudnia 2021 r. złożyła do organu I instancji wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem K. W.. Do wniosku dołączyła orzeczenie Lekarza Orzecznika Kasy KRUS w R. z 2 listopada 2020 roku o zaliczeniu K. W. do osób trwale niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić.

Wskazać należy, że sprawa była już rozpatrywana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R.. Poprzednia decyzja Wójta Gminy C. została uchylona decyzją SKO z 7 marca 2022 roku znak: [...] a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Decyzją z 16 marca 2022r. Wójt Gminy C. odmówił skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, że niepełnosprawność K. W. nie powstała w wieku określonym w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. nie później niż do ukończenia 18 lub 25 roku życia. Organ wskazał również, że skarżąca pobiera emeryturę z KRUS.

Od powyższej decyzji organu I instancji pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie domagając się zmiany decyzji i przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 grudnia 2021 roku.

Pełnomocnik Skarżącej zarzucił błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych i niezasadne uznanie, że niepełnosprawność K. W. powstała po 18 roku życia i w związku z tym skarżącej jako opiekunowi nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego oraz pominięcie okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 roku sygn. akt K 38/13 został on uznany za niekonstytucyjny w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki a przez to narusza art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.

W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania, SKO w R. zaskarżoną decyzją z 5 maja 2022 roku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wyjaśniło, że nie podziela poglądu organu I instancji co do zastosowania w sprawie przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednak według SKO nie jest to jedyna przeszkoda do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej. SKO wskazało, że pobierana przez skarżącą emerytura wyklucza przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego co wynika bezpośrednio z treści art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy wskazał, iż reguła zawarta w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczy zbiegu świadczeń w nim wymienionych a mianowicie: świadczenia rodzicielskiego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna natomiast przepis ten nie wymienia prawa do emerytury. SKO uznało, że wyboru świadczenia można dokonać ze świadczeń przyznawanych przez ośrodki pomocy społecznej a skarżąca pobiera świadczenie z KRUS. Nadto SKO podkreśliło, że skarżąca była informowana o możliwości zawieszenia prawa do emerytury z KRUS lecz do chwili wydania niniejszej decyzji przez SKO nie zawiesiła prawa do emerytury. Ponadto SKO nie zgodziło się z poglądem skarżącej, że możliwe jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjny a pobieraną emeryturą.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika), zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnie, tj. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 79 k.p.a. poprzez niepoinformowanie przez organ strony, przed wydaniem decyzji, o konieczności zawieszenia pobieranej przez H. W. emerytury jako jedynej negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W związku z powyższym, pełnomocnik skarżącej wystąpił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Pełnomocnik wniósł również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu wskazał, iż organ stwierdzając, że jedyną przeszkodą do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie przez nią emerytury powinien ją o tym poinformować i wyznaczyć odpowiedni termin. Podkreślił również, że organ dążąc do szybkiego załatwienia sprawy zgodnie z dobrem skarżącej powinien podjąć takie działania, aby skarżąca spełniła wszystkie przesłanki ustawowe do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Według pełnomocnika SKO zaniechało jednak podjęcia działań zgodnych ze słusznym interesem strony. Pełnomocnik wskazał również, że skarżąca w chwili obecnej wyraża gotowość do zawieszenia pobieranej przez nią emerytury i gdyby organ II instancji wezwał ją do zawieszenia przed wydaniem decyzji, podjęłaby te czynności i zawiesiła pobieraną przez siebie emeryturę.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji i wyjaśniło, że skarga nie wnosi nowych okoliczności do sprawy. Okoliczności podniesione w skardze były podnoszone w toku postępowania administracyjnego i były rozważane przez organy administracji orzekające w sprawie. SKO wyjaśniło, że sprawa była dwukrotnie rozpoznawana przez Kolegium. Decyzją z 7 marca 2022 roku znak: [...] SKO uchyliło decyzję a sprawę skierowało do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W decyzji uchylającej decyzję Wójta Gminy C. z 19 stycznia 2022 roku Kolegium poinformowało stronę i jej pełnomocnika o konieczności zawieszenia prawa do emerytury przed wydaniem decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Organ I instancji wezwał stronę 11 marca 2022 roku do złożenia wyjaśnień w sprawie, a 16 marca 2022 roku odebrał oświadczenie od skarżącej, z którego wynikało, że nie wyraża zgody na zawieszenie emerytury do czasu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli to naruszenie miało bądź mogło mieć - istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie ocena zgodności z prawem poddanych kontroli Sądu decyzji administracyjnych wg wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że doszło do naruszenia prawa w stopniu skutkującym ich uchyleniem.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Bezsprzecznym w rozpatrywanej sprawie jest, że skarżąca sprawuje faktyczną opiekę nad niepełnosprawnym mężem K. W.., legitymującym się w/w orzeczeniem Lekarza Orzecznika Kasy KRUS z 2 listopada 2020 roku, zaliczającym go do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym stopień niepełnosprawności ma charakter trwały, a orzeczenie wydano na stałe. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika również, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, którą pobiera. Bezspornym w niniejszej sprawie jest zatem, że skarżąca z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wystąpiła do organu I instancji, mając ustalone prawo do emerytury, która była jej faktycznie wypłacana.

W ocenie Sądu okoliczność pobierania przez skarżącą emerytury nie wyklucza, co do zasady, możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., który w ocenie organów obu instancji uniemożliwia przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawującą opiekę ma ustalone prawo do przewidzianych w nim świadczeń, w tym prawo do renty czy emerytury.

Problem wykładni tego przepisu był już wielokrotnie analizowany przez sądy administracyjne, w tym także Naczelny Sąd Administracyjny, przy czym aktualnie w orzecznictwie wskazuje się na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej. Wprawdzie proces wykładni prawa zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie można się jedynie do nich ograniczać. Pogląd, że dyrektywy funkcjonalne i systemowe mogą prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej nawet w tych sytuacjach, gdy wykładnia językowa prowadzi do rezultatów jednoznacznych jest obecnie dominujący w nauce prawa i orzecznictwie (por. np. uchwała NSA (7) z 10 grudnia 2009 r., I OPS 8/09 - dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query; M. Zirk-Sadowski: Wykładnia w prawie administracyjnym, System Prawa Administracyjnego. Tom 4 s. 204 i nast., M. Gutowski, P. Kardas: Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji. W-wa 2017 s. 275 i nast. oraz powołana w tych publikacjach literatura i orzecznictwo.)

Jasność przepisów może zależeć od wielu czynników i zmieniać się w czasie, a przepis jasny może okazać się wątpliwy w związku z wprowadzeniem nowych przepisów, czy istotnej zmiany sytuacji społecznej czy ekonomicznej, mimo że jego brzmienie nie uległo żadnej zmianie. W analizowanym przypadku potrzeba uzupełnienia wyników wykładni językowej wynika zaś m.in. ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Uchwalając w 2003 r. ustawę o świadczeniach rodzinnych ustawodawca wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom, którzy mają prawo do określonych świadczeń, i jednocześnie określił wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na 420,00 zł miesięcznie. Wówczas była to kwota niższa niż wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka relacja utrzymywała się aż do maja 2014 r. kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane i obecnie jest już znacznie wyższe od najniższej emerytury. Niewątpliwie zatem intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe.

Ponadto zwrócić uwagę należy na to, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej (por. wyroki NSA: z 28 czerwca 2019 r., I OSK 757/19, z 8 stycznia 2020 r., I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r. ,I OSK 1546/19 i z 27 maja 2020 r., 2375/19; z 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20 – dostępne jw.).

Mając powyższe na uwadze zważyć należy zatem, iż w obecnych realiach pozbawienie w całości świadczenia pielęgnacyjnego opiekuna otrzymującego świadczenie niższe nie znajduje uzasadnienia w dyrektywach wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej i narusza m.in. konstytucyjną zasadę równości, przy czym zgodnie z wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów, rzeczą organów władzy publicznej jest dokonywanie prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

Wskazać należy jednocześnie na dostrzeżone przez NSA w wyrokach z 27 maja 2020 r. (I OSK 2375/19 – dostępny jw.) oraz z 18 czerwca 2020r. (I OSK 254/20 – dostępny jw.) trudności odnośnie niejednokrotnie przyjmowanego dotychczas przez sądy administracyjne sposobu rozwiązania problemu zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i do świadczenia emerytalno-rentowego poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem emerytalnym lub rentowym. W ww. wyrokach NSA wskazano w szczególności, że praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby bowiem dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno– rentowe.

Wobec powyższego, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podzielił stanowisko NSA wyrażone w ww. wyrokach, przemawiające za rozwiązaniem polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalnego.

Wyjaśnić należy zarazem, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., w której wskazano, że przy zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Kwestie zbiegu uprawnień reguluje także art. 33 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2020 r. po. 174), aczkolwiek przepis ten reguluje zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie ustawy, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów. Jednakże w świetle zasad konstytucyjnych należy uznać, że osobie, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać a pobiera emeryturę z KRUS, należy umożliwić dokonanie wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia w niższej kwocie.

W przypadku emerytury rolniczej wybór taki można zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 34 powołanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którym prawo to ulega zawieszeniu na zasadach określonych w przepisach emerytalnych, a zatem w art. 103 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2020 poz. 53). Zgodnie z tym przepisem na wniosek emeryta można zawiesić wypłatę m.in. emerytury, do której uprawniona jest jedna osoba. Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., którą należy wiązać nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia.

O ile zatem jedyną przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania emerytury, to organ winien poinformować skarżącą o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Jak wskazano w wyroku NSA z 18 czerwca 2020 r. (sygn. akt I OSK 254/20) taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury, renty, itd. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia np. prawa do emerytury, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Konieczna jest taka organizacja działań organu przyznającego świadczenia rodzinne, w koordynacji z organem emerytalno – rentowym, by nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej (niezbędnego dla życia) świadczenia nawet przez krótki czas. Ponadto obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Jak wynika z akt sprawy, wezwanie z dnia 11 marca 2022 r dotyczące zawieszenia emerytury zostało doręczone bezpośrednio skarżącej, z pominięciem jej pełnomocnika. Naruszona została norma art. 40 § 2 k.p.a. stanowiąca, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zaniechanie doręczenia wezwania pełnomocnikowi strony powoduje, że strona nie miała zapewnionego czynnego udziału w sprawie. Organ nie uwzględnił też oświadczenia skarżącej z 25.03.2022 r., załączonego do odwołania, iż zawiesi ona otrzymywane świadczenie emerytalne w przypadku, gdy jest to jedyna negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z oświadczenia wynika też, że jest to dla skarżącej jedyne źródło utrzymania.

Jednocześnie, biorąc pod uwagę fakt, że dla opiekunów pobierających emerytury złożenie wniosku o ich zawieszenie i wstrzymanie wypłaty wiązać się może z obawą pozostania przez pewien okres bez środków do życia (wznowienie wypłaty zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS następuje nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty) bądź z obawą, czy świadczenie w ogóle zostanie przyznane, na organach przed wezwaniem do złożenia wymaganej decyzji o wstrzymaniu wypłaty ciąży obowiązek ustalenia, czy w realiach danej sprawy wezwanie jest celowe. Organ musi więc w pierwszej kolejności ustalić, że wnioskodawca poza tylko wykazaniem okoliczności związanej z prawem do emerytury spełnia wszystkie przesłanki do przyznania mu świadczenia z art. 17 u.ś.r. W przypadku uznania, że przesłanek tych nie spełnia z innych przyczyn niż wskazanych w art. 17 ust. 5 u.ś.r., wezwanie nie powinno być do strony kierowane.

W tym kontekście należy zwrócić uwagę na to, że w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy), a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w cyt. przepisie. W przedmiotowej sprawie organy nie poczyniły jednak w tym zakresie żadnych ustaleń. Zauważyć należy, że nie jest przeszkodą w podjęciu zatrudnienia ustalone prawo do emerytury. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko SKO odnośnie wadliwości zastosowania w sprawie przez organ I instancji przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.

Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200, 205 § 2 p.p.s.a., przy czym na zasądzoną od SKO w Radomiu kwotę składają się koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika skarżącej w wysokości 480 zł. (pkt II wyroku).