Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 27/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy [...] a Burmistrzem [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] o umieszczenie w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy [...] wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (sporu o właściwość) pomiędzy Wójtem Gminy [...] a Burmistrzem [...] o wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku Wiesława [...] (dalej wnioskodawca) o umieszczenie w domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku Wójt Gminy [...], w imieniu którego działał Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], wskazał, że dnia 4 czerwca 2018 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął wniosek wraz z dokumentacją wnioskodawcy o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Do wniosku załączono oświadczenie, zgodnie z którym wnioskodawca zamieszkuje w miejscowości [...] gmina [...]. W związku z tym Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] zwrócił się do Urzędu Gminy [...] z wnioskiem o udostępnienie danych z rejestru PESEL. W odpowiedzi uzyskano informację, że wnioskodawca od dnia 27 grudnia 1999 r. jest zameldowany na pobyt stały w miejscowości [...] 82 gmina [...], zaś w okresie od dnia 26 czerwca 2017 r. do dnia 26 czerwca 2018 r. zameldowany był na pobyt czasowy w [...] ul. [...] gmina [...]. Ponadto ustalono, że w [...] od 11 lat, po wyprowadzce wnioskodawcy, mieszka inna rodzina. W związku z tym organ wniósł o wskazanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] jako organu właściwego do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działając z upoważnienia Burmistrza [...], wniósł o oddalenie powyższego wniosku i wskazanie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] jako organu właściwego w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z przekazaniem wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej do tutejszego ośrodka, w dniu 5 lipca 2018 r. pracownik socjalny Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] udał się do miejsca ostatniego pobytu wnioskodawcy w [...] przy ul. [...] w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Wnioskodawcy nie zastano pod podanym adresem. Obecny na miejscu brat wnioskodawcy oświadczył, że wnioskodawca u niego nie zamieszkuje i nie przewiduje on jego powrotu do swojego domu. Oświadczył ponadto, że pobyt brata w jego domu był czasowy, z zameldowaniem w okresie od dnia 26 czerwca 2017 r. do dnia 26 czerwca 2018 r., natomiast stały adres zameldowania wnioskodawcy to miejscowość [...],[...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sądy administracyjne rozpoznają, na podstawie art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018 poz. 2096, ze zm.; dalej jako k.p.a.) - spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (a także o właściwość) o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W niniejszej sprawie spór jaki zaistniał pomiędzy Wójtem Gminy [...] a Burmistrzem [...] jest sporem negatywnym o właściwość, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania przedmiotowego wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej, który w istocie dotyczy skierowania do DPS. Wyjaśnić należy, że skierowanie do domu pomocy społecznej jest formą pomocy społecznej przewidzianą w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1508, ze zm.; dalej jako u.p.s.).

Art. 59 ust. 1 u.p.s. przyznający gminie kompetencje w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej stanowi, że decyzję o skierowaniu wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Zasady określenia właściwości miejscowej gminy uregulowane zostały w art. 101 u.p.s. Zgodnie przepisem ust. 1 tego artykułu właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

W sprawie skierowania do domu pomocy społecznej właściwym do jej rozstrzygnięcia jest zawsze organ gminy miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu kierowania jej do domu pomocy społecznej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2017, sygn. akt I OW 85/17).

Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca zameldowany jest od dnia 27 grudnia 1999 r. na pobyt stały w miejscowości [...] gmina [...], jednakże nie zamieszkuje w tej miejscowości od marca 2007 r., zatem od ponad 12 lat. Od dnia 26 czerwca 2017 r. do dnia 26 czerwca 2018 r. zameldowany był na pobyt czasowy w [...], gmina [...], gdzie zamieszkiwał u swojego brata. W oświadczeniu z dnia 5 sierpnia 2018 r. [...] wskazał, że nie przewiduje powrotu brata do swojego domu. Natomiast z pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 6 lipca 2018 r. wynika, że wnioskodawca przebywał ostatnio u swojej córki [...] w [...] przy ul. [...], skąd trafił do szpitala w [...] z powodu udaru mózgu i nadal tam przebywa.

Załączone dokumenty wskazują, że wnioskodawca w następstwie zaawansowanej choroby wymaga całodobowej opieki, zatem zmuszony został w ostatnich latach do zamieszkiwania u członków swojej rodziny, którzy czasowo sprawowali nad nim opiekę. Jednakże, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy pozostające w sporze nie ustaliły bezspornie aktualnego miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wynika jedynie, że wnioskodawca czasowo przebywał u swojego brata w [...], gdzie był zameldowany do dnia 26 czerwca 2018 r. ale według oświadczenia [...], brat ponownie u niego nie zamieszka. Brak jest natomiast jakiejkolwiek dokumentacji, potwierdzającej aktualne miejsce zamieszkania wnioskodawcy.

Tym samym uznać należy, że czynności zmierzające do wyjaśnienia tej okoliczności nie podjął w istocie żaden z organów, a dopiero ustalenia w tym przedmiocie, pozwoliłyby na wskazanie organu właściwego miejscowo do załatwienia sprawy w przedmiocie skierowania [...] w domu pomocy społecznej.

W związku z powyższym wyjaśnić należy, że wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, co niewątpliwie należy do organów administracji, a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak takich ustaleń powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu. Niepełne i niejednoznaczne ustalenie stanu faktycznego, dotyczące miejsca zamieszkania osoby, która ma być skierowana w domu pomocy społecznej nie pozwalają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na oznaczenie organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy i stąd też w tym stanie sprawy brak jest podstaw do rozpoznania wniosku o rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.