Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1193/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 1 i  ust. 1a
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 61,  art. 75 ust. 1,  art. 144 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Borońska sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: referent Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa A S.K. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem opisanym w sentencji niniejszego wyroku – wydanym po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.G.(dalej – "Kierownik BP") z dnia [...] r. (Nr [...]) – Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (w dalszych wywodach – "Dyrektor ARiMR") orzekł o uchyleniu w całości pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości [...] zł oraz ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że w dniu [...] r. S. K. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009, w którym zadeklarował Pakiet 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni 26,27 ha. Kierownik BP decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości w kwocie [...] zł do powierzchni stwierdzonej w kontroli administracyjnej wynoszącej 24,35 ha. W związku z otrzymaniem wnioskowanej płatności, wnioskodawca przyjął do realizacji pięcioletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Jak podkreślił organ, zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmuje wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.

W następstwie składanych przez S.K. wniosków kontynuacyjnych, przyznano wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowe na rok 2010 i 2011 za powierzchnię 24,35 ha.

W dniu [...] r. syndyk masy upadłościowej – M. A., złożyła w biurze powiatowym ARiMR wniosek o wpis do ewidencji producentów z zaznaczonym celem złożenia wniosku "zmiana danych" (ustanowienie pełnomocnika w osobie syndyka, zmiana adresu do korespondencji na adres pełnomocnika i zmiana rachunku bankowego). Do wniosku dołączono postanowienie Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze (sygn. akt V GU 2/11) o ogłoszeniu upadłości S. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowe B w L. i wyznaczeniu syndyka masy upadłości. Sąd określił sposób prowadzenia postępowania upadłościowego jako obejmujący likwidację majątku upadłego.

Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) przyznano S. K. reprezentowanemu przez syndyka płatność rolnośrodowiskową. Decyzja została doręczona na adres syndyka.

Wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 złożył syndyk masy upadłości, deklarując wariant 3.1.2 na powierzchnię wynoszącą – po korekcie 24,35 ha. Wnioskowana płatność została przyznana, a środki finansowe przekazano na rachunek bankowy wskazany przez syndyka.

W dniu [...] r. syndyk masy upadłości złożył wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013 deklarując wariant 3.1.2 na powierzchnię 24,35 ha.

W dniach od [...] r. do [...] r. w gospodarstwie S. K. odbyła się kontrola na miejscu w ramach działania program rolnośrodowiskowy w celu potwierdzenia zgodności powierzchni i sposobu użytkowania poszczególnych działek rolnych zgłoszonych we wniosku ze stanem faktycznym oraz realizacji poszczególnych wymogów wariantu 3.1.2. Kontrola na miejscu stwierdziła szereg nieprawidłowości.

Po analizie zebranych dokumentów Kierownik BP wydał – skierowaną do syndyka masy upadłości, decyzję o odmowie przyznania płatności z powodu przedeklarowania powierzchni (o 6,61 ha) oraz stwierdzenia uchybień w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach wariantu 3.1.2. Od decyzji tej nie wpłynęło odwołanie i stała się ona ostateczna.

Wobec powyższego, pismem z dnia [...] r. Kierownik BP zawiadomił syndyka masy upadłości o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych S. K. (będącemu w upadłości likwidacyjnej) na mocy decyzji z dnia [...] r. i z dnia [...] r. oraz przyznanych syndykowi na mocy decyzji z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik BP orzekł o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości [...] zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji syndyk zarzucił wadliwe przyjęcie, iż doszło do nienależnego przyjęcia płatności, błędy w ustaleniach faktycznych polegające na ustaleniu, że rolnik nie przestrzegał wymogów w ramach wariantu 3.1.2 oraz nie wykonywał obowiązków w deklarowanym wariancie co do powierzchni 6,61 ha oraz nieuwzględnienie przez organ I instancji przepisu art. 54 ust 3 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.

Dokonując oceny ustaleń poczynionych w sprawie przez organ pierwszej instancji Dyrektor ARiMR uznał, że odwołanie strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Organ przywołując przepisy odnoszące się do zwrotu płatności rolnośrodowiskowych stwierdził, że z uwagi na fakt, iż w sprawie nastąpiło zmniejszenie powierzchni objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym oraz z uwagi na stwierdzone w przedmiotowej sprawie uchybienia w przestrzeganiu wymogów dla poszczególnych pakietów i ich wariantów, powstała nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych.

W dalszej kolejności organ wskazał, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (zwane dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j. Dz. U. z 2013, poz. 361ze zm.).

W przedmiotowej sprawie, jak wskazał organ, ustalono, że skarżący składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 zobowiązał się do realizacji podjętych zobowiązań we wniosku przez okres 5 lat oraz podpisał oświadczenia, zgodnie z którym znane mu są zasady przyznawania płatności i jest świadom wynikających z niewykonania zobowiązań sankcji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że zgodnie z § 2 ust 1 pkt. 3 i 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej oraz spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Podkreślono, że ze zgromadzonej w przedmiotowej sprawie dokumentacji wynika, iż w dniach od [...] r. do [...] r. w gospodarstwie skarżącego, imieniem którego działała Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego B S. K. w upadłości likwidacyjnej została przeprowadzona kontrola na miejscu, która wykazała niespełnienie wymogów w ramach wariantu 3.1.2, o których mowa w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jak również zmniejszenie powierzchni w wariancie 3.1.2 w stosunku do podjętego w roku 2009 zobowiązania rolnośrodowiskowego. Na podstawie natomiast § 39 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność podlega zwrotowi w przypadku nieprzestrzegania wymogów w ramach wariantu oraz zmniejszenia obszaru, na którym zobowiązanie rolnośrodowiskowe powinno być realizowane.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych polegających na ustaleniu, że rolnik nie przestrzegał wymogów w ramach wariantu 3.1.2 oraz nie wykonywał obowiązków w deklarowanym wariancie co do powierzchni 6,61 ha organ podkreślił, iż dotyczą one sprawy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013, która stanowiła przedmiot odrębnego postępowania, zakończonego prawomocną decyzją z dnia [...] r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. G. w oparciu o wyniki kontroli na miejscu. Poza tym organ wskazał, iż decyzja przyznająca płatność rolnośrodowiskową skarżącemu za rok 2013 zawierała wskazanie przepisów pranych wraz z podaniem źródła ich publikacji. Od decyzji tej nie złożono odwołania.

Podobnie zarzut nieuwzględnienia w skarżonej decyzji art. 54 ust. 3 lit. b) Rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. nie zasługiwał, zdaniem organu, na uwzględnienie. Zgodnie z tym przepisem w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania wypłaconych środków np. w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowość, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym. Organ zauważył, że kontekście tego przepisu należy zauważyć, iż postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze ogłosił upadłość S.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe A w L. W konsekwencji syndyk masy składał wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej i otrzymywał z tego tytułu płatności.

Po przeanalizowaniu całości materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził, iż w pierwszoinstancyjnej decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, Kierownik BP w prawidłowy sposób zastosował obowiązujące przepisy prawa, jednakże błędnie ustalił kwotę do zwrotu, bowiem uwzględnił błędną kwotę płatności przyznanej Stronie za 2009 przy obliczaniu kwoty do zwrotu za zmniejszenie powierzchni objętej zobowiązaniem. Następnie Dyrektor ARiMR przedstawił szczegółowe wyliczenie kwoty ustalonej do zwrotu.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy omówił przepisy regulujące zasady odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem syndyk masy upadłości złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego. Zaskarżonej decyzji, w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 144 ust. 1 i 2 w zw. z art. 236 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze polegające na wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zmierzającego do ustalenia wysokości wierzytelności mającej podlegać zwrotowi, podczas gdy w oparciu o przywołane powyżej przepisy, uwzględniając w szczególności ich szczególny charakter wobec szeroko pojętego prawa administracyjnego, jedynym dopuszczalnym trybem dochodzenia rzeczonych należności, było ich zgłoszenie sędziemu komisarzowi, w trybie ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, droga postępowania administracyjnego pozostawała natomiast wyłączona;

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotne wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 104 § 2 k.p.a i art. 138 § 2 k.p.a. przejawiające się pominięciem i nierozpoznaniem przez Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu zgłoszonego przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kamiennej Górze zarzutu niezastosowania przepisu art. 54 ust. 3 lit. b) Rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE)nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008;.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że roszczenie o zwrot dopłat nie powstało w związku z czynnościami syndyka, ale upadłego. Stanowi ono tym samym – zdaniem strony skarżącej, wierzytelność upadłościową, która może podlegać zaspokojeniu i ustaleniu wyłącznie w trybie przepisów prawa upadłościowego i naprawczego. Wierzyciel powinien w tym celu wystąpić ze zgłoszeniem wierzytelności do sędziego komisarza, który rozstrzygnąłby o możliwości jej uznania na liście wierzytelności w trybie przewidzianym przepisami ustawy prawo upadłościowe i naprawcze. Ponadto zauważono, że w niniejszej sprawie zachodziła możliwość odstąpienia od dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych dopłat. Wskazano, że ogłoszenie upadłości powinno być traktowane jako urzędowe potwierdzenie niewypłacalności rolnika, co w całości wypełnia dyspozycję art. 54 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r.

Na rozprawie w dniu [...] r. strona skarżąca podkreśliła, że dopłaty za rok 2009 – 2010 były płatne do rąk upadłego, natomiast dopłaty za rok 2011, mimo że zostały wypłacone syndykowi, były czynnością upadłego. Dodatkowo podniesiono, że organ nie wskazał w decyzji, dlaczego nie zastosował rozwiązań prawnych dających mu możliwość odstąpienie od dochodzenia zwrotu wypłaconych środków w sytuacji, gdy oczywiste jest, że masa upadłości jest niewypłacalna.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa materialnego lub procesowego, wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Jeśli jednak skontrolowana przez ten sąd decyzja okaże się zgodna z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do dyspozycji art. 151 tej samej ustawy.

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie S. K. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009, zobowiązując się tym samym do realizacji pięcioletniego programu rolnośrodowiskowego. Wnioski kontynuacyjne na lata 2010 i 2011 składał także S.K. Postanowieniem Sądu Rejonowego w J. G. (sygn. akt V GU 2/11) z dnia 5 października 2011 r. ogłoszono upadłość S. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowe B w L.; określono sposób prowadzenia postępowania upadłościowego jako obejmujący likwidację majątku upadłego i wyznaczono syndyka masy upadłości. W konsekwencji przyznane na rok 2011 środki finansowe zostały przekazane na konto wskazane przez syndyka. Kolejne wnioski kontynuacyjne na rok 2012 i 2013 składał już syndyk masy upadłości.

W dniach od [...] r. do [...] r. w gospodarstwie S. K. odbyła się kontrola na miejscu w ramach działania program rolnośrodowiskowy w celu potwierdzenia zgodności powierzchni i sposobu użytkowania poszczególnych działek rolnych zgłoszonych we wniosku ze stanem faktycznym oraz realizacji poszczególnych wymogów wariantu 3.1.2. Kontrola na miejscu stwierdziła nieprawidłowości, w wyniku których Kierownik BP wydał – skierowaną do syndyka masy upadłości, decyzję o odmowie przyznania płatności z powodu przedeklarowania powierzchni (o 6,61 ha) oraz stwierdzenia uchybień w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach wariantu 3.1.2. Od decyzji tej nie wpłynęło odwołanie i stała się ona ostateczna.

W konsekwencji stwierdzonych nieprawidłowości zostało wszczęte wobec syndyka masy upadłości postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją – skierowaną do syndyka – ustalono kwotę podlegającą zwrotowi.

Wobec tak ustalonego i niekwestionowanego przez stronę skarżącą stanu faktycznego sprawy oraz wobec treści sformułowanych w skardze zarzutów, istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy dopuszczalne było wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego wobec syndyka masy upadłości i wydanie decyzji nakładającej na syndyka obowiązek zwrotu pobranych środków.

Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r., poz. 233), z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. Ponadto z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania z mienia wchodzącego do masy upadłości i rozporządzania nim (art. 75 ust. 1 prawa upadłościowego). Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu (art. 144 ust. 1 prawa upadłościowego).

Wierzytelności podlegające zaspokojeniu w postępowaniu upadłościowym dzieli się w literaturze na dwie grupy: 1) "wierzytelności upadłościowe", tzn. wierzytelności majątkowe powstałe w stosunku do upadłego przed ogłoszeniem upadłości; 2) "wierzytelności w stosunku do masy", czyli wierzytelności majątkowe powstałe w zasadzie po ogłoszeniu upadłości, a wynikające z reguły z czynności syndyka lub zarządcy masy upadłości, w tym z czynności dokonywanych przez upadłego, jeżeli w postępowaniu z możliwością zawarcia układu powierzono mu sprawowanie zarządu masą; do wierzytelności w stosunku do masy upadłości zalicza się także te, które wynikają ze stosunków obligacyjnych zawiązanych jeszcze przed ogłoszeniem upadłości, w które to stosunki po ogłoszeniu upadłości "wstąpił" syndyk lub zarządca masy (Andrzej Jakubecki, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, wyd. III).

Warunkiem uwzględnienia "wierzytelności upadłościowej" w planie podziału funduszów masy jest jej zgłoszenie przez wierzyciela sędziemu – komisarzowi i umieszczenie jej na liście wierzytelności. "Wierzytelności w stosunku do masy" nie podlegają zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym i nie są umieszczane na liście wierzytelności.

W rozpoznawanej sprawie wierzytelność organu o zwrot nienależnie pobranych płatności należy potraktować jako "wierzytelność w stosunku do masy". Za takim ujęciem omawianej wierzytelności przemawia po pierwsze to, że wierzytelność ta nie istniała jeszcze przed dniem ogłoszenia upadłości S. K. Wnioskodawca wnioskując o przyznanie płatności zobowiązał się bowiem jedynie do realizacji podjętych zobowiązań przez okres 5 lat oraz oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności i jest świadom sankcji wynikających z niewykonania zobowiązań. Decyzje przyznające płatności na poszczególne lata nie nakładały natomiast na wnioskodawcę obowiązku zwrotu przyznanych środków w razie naruszenia zasad, na podstawie których zostały przyznane. Korzystając z przyznanego wsparcia finansowego i pobierając określone kwoty pieniężne wnioskodawca oczywiście powinien był liczyć się z ewentualną koniecznością ich zwrotu w razie naruszenia określonych zasad, na podstawie których były przyznane, ale taka powinność nie stanowiła jeszcze wierzytelności po stronie organu.

Po drugie trzeba podkreślić, że w czasie realizowania pięcioletniego programu rolnośrodowiskowego doszło do ogłoszenia upadłości S. K. i ustanowienia syndyka masy upadłości. Ogłoszenie natomiast upadłości likwidacyjnej, obejmującej likwidację majątku upadłego, powoduje – zgodnie z art. 75 ust. 1 prawa upadłościowego – utratę przez upadłego prawa zarządu oraz możliwości korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym w skład masy upadłości. W konsekwencji w wyniku ogłoszenia upadłości wnioskodawcy i przejęcia zarządu majątkiem upadłego, to właśnie syndyk (a nie upadły) składał kontynuacyjne wnioski o płatności i jako zarządca gospodarstwa rolnego, w którym realizowany był program rolnośrodowiskowy, odpowiadał za naruszenie określonych wymogów w ramach realizowanego programu. Zauważyć także należy, że od chwili przejęcia zarządu majątkiem przez syndyka, przyznane środki pieniężne były przekazywane na rachunek bankowy syndyka.

W konsekwencji, skoro kontrola w gospodarstwie upadłego została przeprowadzona już po ogłoszeniu upadłości, a zatem po przejęciu zarządu mieniem przez syndyka, to tym samym zasadne było – zgodnie z art. 144 ust. 1 prawa upadłościowego – wszczęcie postępowania administracyjnego wobec syndyka masy upadłości. Samo natomiast zobowiązanie do zwrotu wypłaconych środków w ramach programu rolnośrodowiskowego powstało w wyniku wydania decyzji określającej kwotę do zwrotu i nakładającej obowiązek dokonania takiego zwrotu. Tym samym za nieuzasadnione należało uznać zarzucane naruszenie przepisów prawa upadłościowego.

Niezasadny okazał się także drugi z podniesionych w skardze zarzutów. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ odwoławczy ustosunkował się do zgłoszonego przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Kierownika BP zarzutu niezastosowania przepisu art. 54 ust. 3 lit. b) Rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE)nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008. Zgodnie z art. 54 ust. 3 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Taka decyzja może zostać podjęta w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym. Jak już wyżej wskazano postanowieniem z dnia 5 października 2011 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze ogłosił upadłość S. K. i wyznaczył syndyka masy upadłości. W konsekwencji to syndyk masy upadłości (a nie upadły) składał wnioski o przyznanie kolejnych płatności rolnośrodowiskowych i otrzymywał te płatności. To również syndyk w kolejnych wnioskach kontynuacyjnych zmniejszył powierzchnię zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w 2009 r. oraz nie przestrzegał wymogów w ramach wariantu 3.1.2. Wreszcie, jak już zauważono, zobowiązanym do zwrotu nienależnie pobranych płatności był syndyk, a nie upadły. Wobec powyższego wskazać trzeba, że skoro stroną postępowania, a a tym samym zobowiązanym do zwrotu uzyskanych środków był syndyk, a nie upadły, to tym samym w sprawie nie znajdował zastosowania art. 54 ust. 3 lit. b) Rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.