Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1764/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 200
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Jolanta Rajewska sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej [..] S.A. z siedzibą w [..] - Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [..] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1782/14 w sprawie ze skargi [..] S.A. z siedzibą w [..] - Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [..] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 lutego 2015 r. o sygn. akt II SA/Kr 1782/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił skargę [..] S. A. z siedzibą w [..] Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [..] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 października 2014 r., znak: [..] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 18 lipca 2013 r. znak: [..], wydaną na podstawie art. 200 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm., dalej: ugn), art. 8 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16 poz. 94 ze zm.), art. 37 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2000 r. Nr 84 pozycja 948 ze zm.), § 4 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23 poz.120 ze zm., dalej: rozporządzenie) oraz art. 104 Kpa, odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [..] S.A. z siedzibą w [..] prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Gminy Kraków, położonego w Krakowie przy ulicy [..], składającego się z zabudowanych działek nr 85/13 obj. KR1P/00458768/1 oraz działki nr 89/4 obj. KR1P/00186757/3 obr. 29 jedn. ewid. [..] oraz nabycia prawa własności obiektów trwale z gruntem związanych wymienionych w wykazie środków trwałych wg stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. zlokalizowanych na ww. gruntach.

W uzasadnieniu organ odniósł się do wniosku [..] S.A. – Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [..] z dnia 2 lutego 2012 r., rozszerzonego w dniu 24 maja 2012 r., o wydanie decyzji stwierdzającej nieodpłatne nabycie, z mocy prawa, na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej składającej się z działek nr 85/13 oraz 89/4, a także prawa własności obiektów trwale z gruntem związanych znajdujących się w obrębie tych nieruchomości. Stwierdził, że Gmina Kraków jest właścicielem ww. działek na podstawie decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 15 maja 2003 r. znak: [..] oraz decyzji z dnia 13 maja 2010 r. znak: [..]. W celu stwierdzenia zasadności wniosku organ zbadał, czy zachodzą przesłanki do uwłaszczenia w trybie art. 200 ugn nieruchomościami. Podniósł, że podstawową przesłanką jest legitymowanie się na dzień 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu nieruchomościami objętymi wnioskiem, przy czym dokumenty mogące służyć do potwierdzenia takiego prawa wymienia § 4 pkt 1 rozporządzenia. Następnie organ stwierdził, że z żadnego dokumentu przedstawionego przez spółkę, jako dowód istnienia takiego prawa, nie wynika, że grunty wskazane we wniosku objęte były prawem zarządu wykonywanym przez poprzednika prawnego wnioskodawcy. Dokumenty nie zawierają wskazania numerów ww. działek, a także nie odpowiadają wymogom z § 4 rozporządzenia. Organ podał, że na wezwanie (pismo z dnia 19 września 2012 r.) w sprawie uzupełnienia wniosku o decyzje mogące być podstawą do uwłaszczenia, wnioskodawca złożył oświadczenie z dnia 27 września 2012 r. w trybie art. 75 § 2 Kpa na okoliczność, że działka 85/13 znajdowała się w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie [..], a także wniósł o przesłuchanie świadków – pracowników spółki w Oddziale Gospodarowania Nieruchomościami w [..], na okoliczność potwierdzenia istnienia prawa zarządu. E.B. będąca w trakcie postępowania Zastępcą Dyrektora do spraw Handlowo – Eksploatacyjnych wskazała, że kwerenda przeprowadzona w archiwach spółki pozwoliła na odnalezienie decyzji o naliczeniu opłat rocznych z tytułu zarządu z dnia 14 października 1988 r. i z dnia 29 października 1987 r. Nr [..] wraz z załącznikiem, w którym wymieniono objęte prawem zarządu działki na terenie [..], bez działki nr 85/13. Zdaniem świadka, pominięcie tej działki mogło wynikać z faktu, iż w okresie wydawania decyzji odbywała się aktualizacja w ewidencji gruntów polegająca na zmianie przebiegu granic niektórych działek. Z kolei G.D. – Zastępca Dyrektora Oddziału do spraw Technicznych, stwierdził, że nie pamięta decyzji odnośnie przekazania w zarząd nieruchomości objętych wnioskiem, nie miał bowiem wtedy dostępu do takiej dokumentacji. Wypowiadając się w kwestii decyzji, na podstawie której przeprowadzono roboty budowlane na przedmiotowych nieruchomościach dodał, że wskazanie działek miało charakter opisowy – nie korzystano w ich przypadku z numeracji.

Zdaniem organu, również z przedstawionych przez wnioskodawcę, na potwierdzenie prawa zarządu ww. nieruchomości, uwierzytelnionych kserokopii decyzji o naliczeniu i aktualizacji opłat rocznych z tytułu zarządu gruntem Skarbu Państwa dla działek w obr. 29 [..] nie wynika jednoznacznie, aby dotyczyły one gruntów objętych wnioskiem.

Wobec powyższego, Prezydent Miasta Krakowa uznał zgromadzone w postępowaniu dowody za niewystarczające do potwierdzenia przysługiwania spółce prawa zarządu nieruchomości objętych wnioskiem. Zeznania świadków oraz przedstawione dokumenty nie wypełniają, zdaniem organu, wymaganych prawem wymogów i z tego względu została wydana decyzja odmowna.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji [..] S.A. z siedzibą w [..] zażądała jej uchylenia oraz stwierdzenia nabycia użytkowania z mocy prawa. W uzasadnieniu podała, że brak jest podstaw prawnych do nieuwzględnienia jej wniosku. W stosunku do działki nr 89/4 powinien mieć bowiem zastosowanie § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 1998 r., który w swej treści wymienia, jako dokument udowadniający istnienie prawa zarządu, decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, a zdaniem [..] S.A., decyzje takie znajdują się w materiale dowodowym, a w załączniku do jednej z nich jest wskazana działka, która jest objęta wnioskiem skarżącej. Odnośnie drugiej działki o nr 85/13, która nie została w tym załączniku uwzględniona, strona stwierdziła, że jej brak został wyjaśniony przez zeznania świadka E.B., a ponadto podane są też inne dowody mające świadczyć o istnieniu prawa zarządu - oświadczenie złożone zgodnie z art. 75 Kpa. Zdaniem spółki, zarząd nad nieruchomościami użytkowanymi przez przedsiębiorstwo [..] został potwierdzony w decyzji z dnia 2 marca 1988 r., a skoro spółka wykazała posiadanie danych działek to i one zostały objęte tym prawem.

SKO w Krakowie decyzją z dnia 10 października 2014 r. znak: [..] utrzymało ww. decyzję w mocy na podstawie art. 200 ust. 1 pkt 2 i 3 ugn, § 4 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 rozporządzenia oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.

Organ zgodził się z oceną dowodów dokonaną przez Prezydenta Miasta Krakowa, uznając, że przedłożone dokumenty nie wskazują na istnienie prawa zarządu przysługującego poprzednikowi skarżącej spółki, część z nich nie spełnia także wymogów ww. rozporządzenia, jako że nie wskazują na konkretne działki. Organ przypomniał, że aby uzyskać prawo użytkowania wieczystego gruntów oraz prawo własności znajdujących się na nim budynków i innych urządzeń należy udowodnić istnienie prawa zarządu tą nieruchomością na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz przedstawić co najmniej jeden z wymaganych przez rozporządzenie dokumentów. W braku dokumentów prawo zarządu może zostać stwierdzone na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kpa.

Organ II instancji stwierdził także, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego (wyrok o sygnaturze U 6/99 z dnia 22 listopada 1999 r. oraz wyrok o sygnaturze U 10/00 z dnia 9 kwietnia 2000 r.), decyzje o naliczeniu i aktualizacji opłat mogą być wyłączną podstawą do wydania decyzji o uwłaszczeniu tylko wyjątkowo, gdy były wydane w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Przywołał także wyrok NSA z 3 kwietnia 2008 r. o sygn. I OSK 570/07, w którym wskazano, że wyrok Trybunału z 1999 r. dotyczący spółdzielni jest zasadny także w stosunku do stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych. Powołując się na powyższe, organ stwierdził, że decyzje z dnia 29 października 1987 r., 2 marca 1988 r. i 14 października 1988 r., jako że nie odwołują się ani nawet nie nawiązują do decyzji ustanawiającej prawo zarządu nie mogą stanowić dowodu istnienia takiego prawa.

Zdaniem Kolegium także zeznania świadków nie mogą być podstawą do stwierdzenia prawa zarządu, nie wskazują one bowiem na decyzję przyznającą prawo do zarządu na nieruchomościach objętych wnioskiem, a jedynie stwierdzają istnienie decyzji o opłatach.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 października 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [..] S.A. w [..] wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę SKO w Krakowie wniosło o jej oddalenie.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że wobec braku aktu o ustanowieniu zarządu istotą sporu w sprawie było to, czy decyzje w przedmiocie opłat oraz inne przeprowadzone w sprawie dowody (zeznania, oświadczenie w trybie art. 75 Kpa, dokumentacja związana z inwestycjami) są wystarczającym dowodem na ustanowienie prawa zarządu nieruchomości.

W ocenie Sądu I instancji, wykładnia przepisów prawnych zaprezentowanych w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz w powołanych w nich orzeczeniach sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości.

Sąd zgodził się z organem, że decyzja o ustaleniu opłat za użytkowanie gruntu nie jest dowodem przesądzającym o istnieniu po stronie skarżącego prawa zarządu do nieruchomości, w rozumieniu przepisów rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120). Decyzja o ustanowieniu opłat nie była bowiem wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać jedynie na podstawie decyzji o przekazaniu gruntu w zarząd lub na podstawie umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, zawartej za zgodą właściwego organu, bądź na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości (tak np. wyrok NSA w W-wie z dnia 26 kwietnia 2012 r. I OSK 651/11, LEX nr 1264891), a decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu.

Dalej Sąd I instancji wskazał, że warunkiem nabycia z mocy prawa przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali jest bowiem, jak trafnie podniosły organy, posiadanie przez te osoby, w dniu 5 grudnia 1990 r., tych nieruchomości w zarządzie. Opisany wymóg wynika z art. 200 ugn, a z kolei zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących dokumentów:

1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,

2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,

4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,

5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,

6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,

7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,

9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

Dowodami, z których strona skarżąca wywodziła tytuł do dysponowania prawem zarządu wskazanymi działkami przez jej poprzednika prawnego, a przez to i do żądania ustanowienia na rzecz [..] S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. działek były jedynie decyzje o ustaleniu opłat z tytułu zarządu m.in. tymi nieruchomościami (a dokładniej, jednej z nich) oraz oświadczenie strony, zeznania świadków i tzw. dokumentacja techniczna. W ocenie Sądu, trafnie orzekające w sprawie organu przyjęły, że wskazane dokumenty nie świadczy o oddaniu ww. działek przedsiębiorstwu w zarząd. Decyzje te jedynie dotyczą ustalenia opłat rocznych "za zarząd" opisanych w niej nieruchomości, a nie potwierdzają istnienia prawa zarządu spornymi działkami. Powyższa okoliczność nie została także udowodniona zeznaniami świadków, czy też oświadczeniem strony. Świadek E.B. ani świadek G.D. nigdy nie widzieli dokumentu o oddaniu nieruchomości w zarząd, a co do decyzji, na podstawie której przeprowadzono roboty budowlane na przedmiotowych nieruchomościach świadek G.D. zeznał, że wskazanie działek miało formę opisową, a nie "używano numerów działek" (k.238 a.a). Zwrócić należy uwagę, że pod oświadczeniem spółki co do działki nr 85/13 (k.160 a.a.) podpisał się właśnie m.in. G.D., który, jak zeznał, nie miał dostępu do dokumentów, a zatem nie potwierdził, aby wówczas czy później widział dokument potwierdzający ustanowienie prawa zarządu. Okoliczność, iż [..] faktycznie władało nieruchomościami objętymi wnioskiem i korzysta z nich nadal, nie była przedmiotem kontrowersji w sprawie. Rzecz jednak w tym, że jedynie prawne władanie nieruchomością tj. oparte na stosownym tytule prawnym uprawniałoby [..] S.A. do skutecznego żądania ustanowienia na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego ww. działek.

W ocenie Sądu I instancji, organy administracji przeprowadziły rzetelne postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy ustanowione zostało prawo zarządu. Także trafna była dokonana przez organ ocena oświadczenia strony skarżącej złożonego na okoliczność stwierdzenia prawa zarządu. Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia jeżeli nie zachowały się dokumenty, potwierdzające dotychczasowe prawo zarządu, stwierdzenia tego prawa można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Zdaniem Sądu, w trybie tego przepisu można dowodzić istnienia prawa zarządu jedynie wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo zarządu nieruchomości było ustanowione, lecz nie zachowały się dokumenty stwierdzające tę okoliczność. W sytuacji zaś ustalenia przez organ, iż prawo zarządu względem przedmiotowych działek, ustanowione nie zostało, dowodzenie istnienia tego prawa przez dowód z oświadczenia przedstawicieli skarżącej spółki byłoby formą obchodzenia przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia, wymagającego przedłożenia enumeratywnie wymienionych w tym przepisie dokumentów.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła [..] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [..], zaskarżając go w całości zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego tj.

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 78 i 80 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak dokonania właściwych ustaleń faktycznych dających podstawy do rozstrzygnięcia, że skarżącej przysługiwało prawo zarządu nieruchomości;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 75 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że oświadczenie złożone w trybie art. 75 k.p.a. nie jest wystarczające do dokonania ustaleń faktycznych dających podstawy do rozstrzygnięcia, że skarżącej przysługiwało prawo zarządu nieruchomości.

Ponadto zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1) art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, § 4 ust. 1 pkt 6, a także § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżącej nie przysługiwało prawo zarządu nieruchomości.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 wskazanej wyżej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym przez podstawy skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna w ramach jej procesowej podstawy zarzuca naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 , 77, 78, 80 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie.

Odnosząc się do tak postawionego zarzutu należy przede wszystkim wyjaśnić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie stosował art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a., gdyż zaskarżonym wyrokiem na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. Nadto wbrew wymogom art. 174 pkt. 2 P.p.s.a., poza ogólnym stwierdzeniem że naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy, autor skargi kasacyjnej nie uzasadnił tego twierdzenia, a w szczególności nie wykazał że zarzucane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sposób konstrukcji zarzutów procesowych skargi kasacyjnej świadczy o ich wadliwości, podczas gdy wynikające z art. 183 § 1 P.p.s.a. związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania w petitum skargi przepisów prawa, którym według skarżącego uchybił Sąd, określenia jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu odnoszącego się ściśle do wskazanych naruszeń, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym mowa w przywołanym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Błędne uzasadnienie orzeczenia bądź niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego stanowią podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., jeżeli prowadzą do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy.

W istocie skarga kasacyjna próbuje podważyć dokonaną przez Sąd I instancji ocenę materiału dowodowego, z którego według Sądu nie wynika aby skarżącej kasacyjnie przysługiwało prawo zarządu do nieruchomości, której dotyczył wniosek o stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego.

Zgodnie z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami stwierdzenia nabycia z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dniem 5 grudnia 1990 r. użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali można było dokonać, jeżeli państwowe czy komunalne osoby prawne, jak też Bank Gospodarki Żywnościowej posiadały w tym dniu określone grunty w zarządzie. Zatem warunkiem wymaganym do stwierdzenia z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali było posiadanie gruntów objętych wnioskiem w tym dniu w zarządzie. Aby więc uzyskać w oparciu o przepis art. 200 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami prawo użytkowania wieczystego trzeba przede wszystkim wykazać, że na przedmiotowej nieruchomości ustanowione było prawo zarządu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Prawo zarządu właściwy organ stwierdza na podstawie jednego z dokumentów określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. W sytuacji natomiast, gdy nie ma decyzji o przekazaniu w zarząd lub decyzji o przekazaniu w użytkowanie, wydanych przed dniem 1 sierpnia 1985 r., dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wtedy, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna, na podstawie której zostało ustanowione prawo użytkowania, a konkretna decyzja wskazana w tejże decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub uległa zniszczeniu. W każdej sprawie należy ustalić, czy wydane w niej decyzje o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości wskazują jednoznacznie tytuł ich wnoszenia, to jest, czy przywołują ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu lub użytkowania.

W niniejszej sprawie, jak prawidłowo ustaliły organy administracji , a za nimi Sąd I instancji, skarżąca kasacyjnie nie wykazała istnienia warunku niezbędnego do wydania przez właściwy organ decyzji uwłaszczeniowej, nie wykazała bowiem, że legitymuje się jednym z dokumentów, o którym mowa w § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Jak wynika z akt sprawy decyzja ustalająca opłatę roczną z tytułu zarządu dotyczyła wyłącznie działki 89/4, a nadto w ogóle nie wskazywała na istnienie decyzji ustanawiającej prawo zarządu. Takiej decyzji nie można uznać za dokument będący podstawą do stwierdzenia prawa zarządu lub użytkowania, o którym mowa w § 4 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Również Trybunał Konstytucyjny analizując w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. w sprawie o sygn. akt U 6/1999 przepis § 6 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. wskazał, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, zgodnie z którym decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Decyzja o ustanowieniu opłat nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać jedynie na podstawie decyzji o przekazaniu gruntu w zarząd lub na podstawie umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, zawartej za zgodą właściwego organu, bądź na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości. Istnienia zarządu nie można domniemywać.

W tym miejscu celowe wydaje się odwołanie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2014r. I OSK 204/13 LEX nr 1569486, w którym zaprezentowano stanowisko, że podstawą stwierdzenia nabycia nieruchomości nie może być decyzja ustalająca opłatę roczną, gdyż nie przesądza istnienia samego prawa zarządu. Dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia nabycia nieruchomości wówczas, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Oznacza to, że dokument taki nie może być uznany za samoistną podstawę stwierdzenia prawa zarządu.

W przypadku wywodzenia prawa zarządu z postanowień decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania czy zarządu nieruchomości, należy ustalić, czy decyzje te wskazują jednoznacznie tytuł ich wnoszenia, tj. czy przywołują ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu lub użytkowania ( por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2015r. I OSK 1406/13 LEX nr 1658549 ).

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego także dokonana przez Sąd I instancji ocena mocy dowodowej oświadczenia złożonego przez Spółkę na okoliczność legitymowania się prawem zarządu do nieruchomości jest poprawna. Trzeba podkreślić, że oświadczenie złożone na podstawie art. 75 § 2 K.p.a. podlegało ocenie organów i Sądu I instancji tak jak każdy inny dowód w sprawie.

Art. 80 K.p.a. stanowi, że organ na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że oświadczenie może w okolicznościach konkretnej sprawy stanowić dowód istnienia zarządu, w innej zaś sprawie dowodem takim nie być. Ocena mocy dowodowej oświadczenia każdorazowo dokonywana jest z uwzględnieniem pozostałego materiału dowodowego.

Z oświadczenia złożonego w niniejszej sprawie wynika, że w przeszłości istniały dokumenty potwierdzające zarząd [..] dla działki nr. 85/13 i działki nr. 89/4, które ze względu na zmiany organizacyjne w przedsiębiorstwie nie zachowały się do dnia dzisiejszego. Oświadczenie to może budzić wątpliwości dowodowe już choćby z tego powodu, że zostało złożone m.in. przez G.D., który przesłuchany w charakterze świadka w dniu 12 grudnia 2012r. zeznał, że nie przypomina sobie decyzji o oddaniu nieruchomości w zarząd i nie miał wówczas dostępu do takiej dokumentacji. Sprzeczność oświadczenia z treścią zeznań stanowi uzasadnioną przyczynę do uznania oświadczenia za pozbawione mocy dowodowej. Istnienia po stronie skarżącej Spółki prawa zarządu nie potwierdziła też świadek E.B.

W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżąca nie udowodniła, że na dzień 5 grudnia 1990r. przysługiwało jej prawo zarządu do nieruchomości objętych wnioskiem o uwłaszczenie.

Powyższe powoduje, że również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego należy ocenić jako nietrafny. Skoro skarga kasacyjna nie podważyła skutecznie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji za podstawę wyroku, to nie można mówić o naruszeniu przez ten Sąd art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z § 4 ust. 1 pkt. 6 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r.

Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.