Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1081/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 262 - art. 267
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 152
journal: Dz.U. 2018 poz 1025
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 roku sprawy ze skargi J. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 1081/19

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym postanowieniem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta [...] z [...] w sprawie ustalenia wysokości kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr 243 z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 242/1, nr 242/2 i nr 242/3, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia w części dotyczącej ustalenia osób zobowiązanych do poniesienia kosztów postępowania i orzekło w tym zakresie co do istoty zobowiązując do poniesienia tych kosztów J. C. jak właściciela działki 243 co do kwoty 2.320,50 zł, solidarnie E. K. i T. K. jako współwłaścicieli działki 242/1, solidarnie J. J. i D. J. jako współwłaścicieli działki 242/2, solidarnie I. K. i R. K. jako współwłaścicieli działki 242/3. W pozostałej części, tj. co do ustalenia wysokości kosztów postępowania oraz terminów i sposobu ich uiszczenia utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynikało, że postanowieniem z 22 sierpnia 2019 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Burmistrz Miasta [...]:

- w pkt 1 rozstrzygnięcia ustalił wysokość kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr 243 w obrębie 1 miasta [...] z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 242/1, nr 242/2 i nr 242/3 w tym samym obrębie, w kwocie 4.641,00 zł, "za wykonanie czynności ustalania przebiegu granic w postępowaniu o rozgraniczenie ww. nieruchomości przez geodetę uprawnionego";

w pkt 2 rozstrzygnięcia zobowiązał do poniesienia tych kosztów strony: J. C. jak właściciela działki 243 co do kwoty 2.320,50 zł, E. K.i T.K. jako właścicieli działki 242/1, J. J. i D. J. jako właścicieli działki 242/2, I.K. i R. K. jako właścicieli działki 242/3.

W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wyjaśnił szczegółowo podstawy oraz sposób obliczenia wysokości kosztów postępowania. Ponadto przytoczył przepisy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia, w tym art. 152 k.c, w którym wyrażono zastosowaną w tej sprawie regułę równomiernego ponoszenia kosztów rozgraniczenia przez właścicieli gruntów sąsiadujących, powołując się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych.

Zażalenia na opisane powyżej postanowienie Burmistrza Miasta [...] wnieśli J.C. oraz wspólnie E.K., T.R., I.K., J.J. i D.J. W treści swojego zażalenia J.C. powołał się na wskazania sformułowane przez organ odwoławczy w uprzednio wydanym postanowieniu w niniejszej sprawie i podniósł, że nie zostały one prawidłowo wykonane przez organ pierwszej instancji. Kwestionuje wysokość ustalonych kosztów postępowania i stwierdza, że są one zbyt wygórowane, a przede wszystkim nie odpowiadają rzeczywistemu nakładowi pracy geodety w trakcie postępowania. W związku z tymi zarzutami wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i "obniżenie otrzymanego rachunku przez geodetę o połowę", a jednocześnie o uchylenie go i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Pozostałe osoby wnoszące zażalenie stwierdziły w treści swojego zażalenia, że obowiązek zapłaty kosztów postępowania rozgraniczeniowego powinien być nałożony w całości na wnioskodawcę, czyli właściciela działki nr 243.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżonym postanowieniem uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta [...] z [...]w sprawie ustalenia wysokości kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr 243 z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 242/1, nr 242/2 i nr 242/3, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia w części dotyczącej ustalenia osób zobowiązanych do poniesienia kosztów postępowania i orzekło w tym zakresie co do istoty zobowiązując do poniesienia tych kosztów J.C. jako właściciela działki 243 co do kwoty 2.320,50 zł, solidarnie E.K. i T.K. jako współwłaścicieli działki 242/1 co do kwoty 773,50 zł., solidarnie J.J. i D.J. jako współwłaścicieli działki 242/2 co do kwoty 773,50 zł., solidarnie I.K. i R. K. jako współwłaścicieli działki 242/3 co do kwoty 773,50 zł. W pozostałej części, tj. co do ustalenia wysokości kosztów postępowania oraz terminów i sposobu ich uiszczenia utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną rozpatrzenia niniejszej sprawy stanowiły przepisy art. 262 § 1 k.p.a., zgodnie z którymi stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Organ wyjaśnił, że wynagrodzenie geodety upoważnionego w trybie art. 31 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 725 z późn. zm.) (dalej: P.g.k.) do wykonania czynności ustalania przebiegu granic powinno być zaliczone do kategorii innych kosztów bezpośrednio związanych z rozstrzygnięciem sprawy, o których mowa w art. 263 § 2 k.p.a. Funkcja geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym różni się bowiem zasadniczo od roli biegłego w innych postępowaniach administracyjnych. Ta druga ogranicza się w istocie do sporządzenia opinii jako dowodu w sprawie, zaś status upoważnionego geodety, choć również posiadającego wiadomości specjalne, jest bliższy funkcji przypisanej organowi administracji publicznej właściwemu w sprawie, niejako w zastępstwie którego działa on na niektórych etapach postępowania rozgraniczeniowego. Z kolei art. 264 § 1 k.p.a. stanowi, że jednocześnie z wydaniem decyzji (co nie oznacza, że koniecznie w tej samej dacie), organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Pierwszym z wymienionych w art. 264 § 1 k.p.a. elementów rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie kosztów postępowania jest ustalenie ich wysokości. Dalej organ wskazał, że uchylenie przez organ drugiej instancji wcześniejszego postanowienia Burmistrza Miasta [...] wydanego w ramach tego postępowania było efektem stwierdzenia, że akta sprawy przekazane organowi odwoławczemu nie zawierały dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia stosownej weryfikacji, a uzasadnienie tego postanowienia - żadnych wyjaśnień w tym zakresie. Powyższa sytuacja uległa zmianie w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji, w toku którego uzupełniono akta o brakujące dokumenty oraz wydano postanowienie zawierające możliwe do zaakceptowania uzasadnienie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania. Zdaniem Kolegium, załączona do akt sprawy dokumentacja pozwala obecnie na dokonanie oceny prawidłowości obliczenia wysokości kosztów postępowania w zaskarżonym postanowieniu, przy uwzględnieniu, że odpowiada ona kwocie wynagrodzenia wypłaconego B.J., prowadzącemu działalność gospodarczą w zakresie usług geodezyjnych pod firmą [...] B. J., zatrudniającemu geodetę J. J., który został upoważniony do przeprowadzenia czynności rozgraniczenia spornych działek i który osobiście wykonał te czynności. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że ww. przedsiębiorca był związany z Miastem [...] umową nr [...] z 13 czerwca 2018 r., zmienioną aneksem z 11 września 2018 r., której przedmiot stanowiło ustalenie przebiegu granic m.in. przedmiotowych nieruchomości w postępowaniu rozgraniczeniowym (§ 1 ust. 1), a wysokość ryczałtowego wynagrodzenia z tego tytułu została uzgodniona przez strony umowy na kwotę 4.641,00 zł brutto (§ 5 ust. 1 lit. a). Wybór firmy [...] B. J. został poprzedzony przeprowadzeniem postępowania w trybie zamówień publicznych, w ramach którego skierowano zapytania ofertowe do czterech przedsiębiorców świadczących usługi geodezyjne na rynku lokalnym, a oprócz tego dwukrotnie opublikowano otwarte ogłoszenie o możliwości składania ofert na stronie internetowej Miasta [...]. Oferta B. J. okazała się najkorzystniejsza ze wszystkich przedstawionych ofert, ponieważ zaproponował on najniższą cenę wykonania usługi (jego dwaj konkurenci, którzy wykazali zainteresowanie przyjęciem zlecenia, przedstawili oferty opiewające odpowiednio na kwoty: 6.000,00 zł i 7.380,00 zł brutto). Ponadto organ nadmienił, że kompletna dokumentacja rozgraniczenia nieruchomości została przekazana organowi prowadzącemu postępowanie w umówionym terminie, a jej przyjęcie bez żadnych uwag ani zastrzeżeń potwierdza protokół zdawczo-odbiorczy z 30 listopada 2018 r. Do wystawionej w tej samej dacie faktury VAT załączono informację o liczbie godzin wykonania przedmiotu umowy, do złożenia której przedsiębiorca był zobligowany w myśl § 5 ust. 2 umowy. Powyższy rachunek stanowił podstawę uiszczenia 19 grudnia 2018 r. na rzecz B. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] B.J., kwoty 9.044,00 zł (za dwa rozgraniczenia nieruchomości), w tym kwoty 4.6441,00 zł z tytułu rozgraniczenia działki nr 243 z działkami 242/1, 242/2 i 242/3.

W ocenie organu odwoławczego, wysokość tych kosztów ustalona w zaskarżonym postanowieniu nie budzi zastrzeżeń. Została ona bowiem obliczona nie w sposób dowolny, lecz w oparciu o konkretne dokumenty sporządzone w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w szczególności umowę zawartą z wybranym w tym trybie przedsiębiorcą świadczącym usługi geodezyjne, której przedmiotem było m.in. wykonanie czynności w zakresie rozgraniczenia ww. nieruchomości, prawidłowo i terminowo wykonaną. Co więcej, wynagrodzenie wypłacone temu przedsiębiorcy za czynności wykonane w ramach postępowania rozgraniczeniowego nie odbiega od przeciętnych stawek wynagrodzenia za analogiczne czynności, kształtujących się na rynku usług geodezyjnych, a nawet mieści się w dolnych granicach ich zakresu (o czym świadczy fakt, że jego oferta była najkorzystniejsza cenowo ze wszystkich ofert złożonych do Burmistrza Miasta [...]).

W kolejnym etapie organ wskazał na sposób ustalenia osób zobowiązanych do poniesienia kosztów postępowania. Organ odwoławczy konsekwentnie i stanowczo opowiedział się za stanowiskiem, że obowiązek poniesienia kosztów postępowania powinien być zawsze rozłożony równomiernie pomiędzy właścicieli rozgraniczonych nieruchomości (zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 152 K.c), gdyż tylko ono znajduje oparcie w dyspozycji ww. przepisu prawa, jak również w treści uchwały Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06.

Zdaniem organu odwoławczego koszty przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego powinny obciążać nie tylko wnioskodawcę - właściciela działki nr 243, ale także współwłaścicieli sąsiadujących z nią działek nr: 242/1, 242/2 i 242/3, gdyż zostały poniesione w interesie wszystkich stron. Interes J. C. w rozgraniczeniu ww. nieruchomości jest oczywisty, w sytuacji gdy: 1) postępowanie w tym przedmiocie zostało wszczęte na jego wniosek; 2) ustalone po przeprowadzeniu tego postępowania granice działki nr 243 z działkami nr: 242/1, 242/2 i 242/3 zostały przez niego zakwestionowane w trybie art. 33 ust. 3 P.g.k. jako niezgodne z jego oczekiwaniami. Jednakże – jak wskazał organ – E. K., T.K., R. k., I.K., J.J. i D.J. również mają obiektywny interes w tej sprawie, nawet jeżeli uważają, że sporne granice są już ustalone, co jest równoznaczne z bezcelowością wszczęcia i kontynuowania postępowania rozgraniczeniowego. Interes tych osób przejawia się w istnieniu pewnych i stabilnych granic ich nieruchomości z działką nr 243, ustalonych - jak stanowi art. 29 ust. 1 P.g.k. - poprzez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. W szczególności dysponowanie prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego, które będzie wydane w kolejnej fazie postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomość pozwoli im na odpieranie ewentualnych przyszłych zarzutów właściciela sąsiedniego gruntu co do przebiegu granic, z powołaniem się na okoliczność o charakterze proceduralnym, tj. występowanie w obrocie prawnym aktu będącego wynikiem przeprowadzenia stosownej postępowania, który w sposób niepodważalny potwierdza przebieg linii granicznych. Wbrew poglądowi współwłaścicieli działek nr: 242/1 242/2 i 242/3 spór dotyczący przebiegu ich granic z działką nr 243 jest realny, a jego źródłem jest sam fakt kwestionowania przebiegu granic przez J. C. Co więcej akta sprawy wskazują na to, że nie został on do tej pory rozstrzygnięty we właściwym trybie ponieważ w następstwie skutecznego złożenia żądania na podstawie art. 33 § 3 P.g.k. traci moc decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości wydana w oparciu o art. 33 § 1 P.g.k.

Dalej Kolegium odniosło się do kwestii sposobu rozdzielenia ustalonych kosztów postępowania w kwocie 4.641,00 zł pomiędzy wszystkie strony postępowania. W tym zakresie zaaprobowało koncepcję przyjętą przez organ pierwszej instancji, zgodnie z którą właściciel działki nr 243 powinien uiścić kwotę odpowiadającą połowie tych kosztów, natomiast na współwłaścicielach gruntów, których granice z tą nieruchomością podlegały ustaleniu ciąży obowiązek zapłaty drugiej połowy, równomiernie między nich rozłożony (przez podzielenie kwoty 2.320,50 zł na trzy równe części). Zdaniem organu odwoławczego, przyjęta koncepcja nie stoi w sprzeczności z art. 152 k.c, w którym mowa jest o tym, że właściciele gruntów sąsiadujących ponoszą koszty rozgraniczenia po połowie, a wręcz przeciwnie - w pełni uwzględnia wyrażoną w nim zasadę. Wynika to z faktu, że przedmiotem postępowania w sprawie rozgraniczenia działki nr 243 z działkami nr: 242/1, 242/2 i 242/3 były w istocie trzy odrębne rozgraniczenia: działki nr 243 z działką nr 242/1, działki nr 243 z działką nr 242/2 i działki nr 243 z działką nr 242/3. Dzieląc kwotę 4641 zł. na trzy równe części odpowiadające ilości przeprowadzonych rozgraniczeń, a następnie te części po połowie, otrzymuje się kwotę 773,50 zł., przy czym poszczególni właściciele działek nr: 242/1, 242/2 i 242/3 są zobligowani do jej zapłaty w nominalnej wysokości, natomiast właściciel działki nr 243 – do uiszczenia trzykrotności tej kwoty, czyli 2320,50 zł.

Ustosunkowując się do treści zażalenia wniesionego przez właściciela działki nr 243, Kolegium stwierdziło że sformułowane w nim zarzuty są niezasadne, a tym samym nie mogły być uwzględnione w postępowaniu odwoławczym. Wbrew twierdzeniom strony organ pierwszej instancji zrealizował w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy wszystkie zalecenia sformułowane pod jego adresem, uzupełniając braki w aktach sprawy oraz wyjaśniając w uzasadnieniu postanowienia z 22 sierpnia 2019 r. wcześniejsze wątpliwości organu drugiej instancji. Ponadto, jak już wykazano, ustalona w tym postanowieniu wysokość kosztów postępowania nie jest dowolna ani zbyt wygórowana, w związku z czym brak jest podstaw do jej obniżenia zgodnie z żądaniem strony.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł J. C. Zakwestionował wartość załączonych w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania dokumentów, które miały uwiarygadniać wysokość i zasadność naliczenia kosztów rozgraniczenia przez geodetę. Podważył także jakość wykonanych prac przez geodetę i sposób ich przeprowadzenia. W jego ocenie nie jest możliwe by przed zawarciem przez organ administracji umowy z geodetą czyniono jakiekolwiek działania dotyczące składania ofert przez inne podmioty. Stwierdził, że pomimo jego usiłowań ani razu nie udostępniono mu możliwości zapoznania się z dokumentami. Wniósł w związku z tym o uwzględnienie skargi, ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 31 i art. 34 p.g.k., a także o obniżenie przyznanego geodecie wynagrodzenia o połowę.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przy czym , co wymaga podkreślenia, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości, której właścicielem jest skarżący oznaczonej nr 243 z nieruchomościami oznaczonych numerami 242/1, 242/2 i 242/3 – stanowiącymi własność uczestników postępowania. Organ ustalił wysokość kosztów na kwotę 4641 zł i obciążył tymi kosztami strony w połowie skarżącego – 2.320 zł. oraz w pozostałej części uczestników, to jest solidarnie Ek. i T.K. jako współwłaścicieli działki 242/1 co do kwoty 773,50 zł., solidarnie J.J. i D.J. jako współwłaścicieli działki 242/2 co do kwoty 773,50 zł., solidarnie I.K. i R.K. jako współwłaścicieli działki 242/3 co do kwoty 773,50 zł.

Zauważyć należy, iż przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ), dalej: P.g.k. nie określają zasad ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W związku z tym przy ustalaniu wysokości kosztów tego postępowania zastosowanie mają przepisy działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego, to jest przepisy zawarte w art. 262 - 267.

Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

Stosownie natomiast do przepisu art. 263 § 1 k.p.a., do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (§ 2). Organ ustala wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia, w drodze postanowienia, jednocześnie z wydaniem decyzji (art. 264 § 1 k.p.a.).

Z przytoczonych przepisów wynika, że koszty postępowania administracyjnego to wyłącznie koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Ustalając wysokość kosztów postępowania administracyjnego, organ zobowiązany jest więc wykazać i uzasadnić nie tylko ogólną wysokość kosztów danego postępowania, ale też wskazać, jakie składniki i na jakiej podstawie zostały zaliczone do kosztów postępowania oraz uzasadnić obciążenie strony kosztami.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 (ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 26) wyraził pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając na podstawie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może – uwzględniając normę art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ), dalej: k.c. – obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając takie stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c. Pogląd wyrażony w wyżej wymienionej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego jest jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych.

W niniejszej sprawie postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek J. C. właściciela działki nr 243. Decyzją z dnia 28 marca 2019 r., nr [...] Burmistrz Miasta [...] orzekł o rozgraniczeniu ww. nieruchomości z nieruchomościami sąsiednimi.

Zgodnie z art. 153 k.c. rozgraniczenie przeprowadza się, jeżeli granice gruntów stały się sporne.

J.C. nie zgadzając się z przebiegiem granic jego działki z działkami należącymi do uczestników postepowania wystąpił do Burmistrza Miasta [...] z wnioskiem o ich rozgraniczenie, tym samym przebieg granic okazał się sporny.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale, udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Jak już wyżej wskazano w rozpoznawaj sprawie spór dotyczy przebiegu linii granicznej między działką nr 243, a działkami 242/1,242/2, 242/3, których właścicielami są skarżący i uczestnicy postępowania. Zatem postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się w interesie właścicieli sąsiednich nieruchomości, których granice stały się sporne, czyli nie tylko w interesie skarżącego, który złożył wniosek o rozgraniczenie, ale także w interesie uczestników postępowania.

Wyliczenie składników kosztów postępowania, zostało zawarte w art. 263 § 1 k.p.a., który stanowi, że do tych kosztów zalicza się koszty podroży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych.

W toku postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego decyzją z dnia 28 marca 2019 r., kosztami postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie właścicieli wszystkich rozgraniczanych nieruchomości, były koszty stanowiące wynagrodzenie geodety, wyłonionego w procedurze ofertowej. Kwota wynagrodzenia za czynności rozgraniczeniowe wynika z umowy z dnia 13 czerwca 2018 r. zawartej przez organ administracji z geodetą, aneksowanej w dniu 11 września 2018 r. oraz wystawionej przez geodetę faktury z dnia 30 listopada 2018 r. Procedura wyłonienia geodety, wbrew zarzutom skarżącego, nie budzi wątpliwości. Jak wynika z akt sprawy, organ przed wyborem geodety i zawarciem z nim umowy na wykonanie prac rozgraniczeniowych, wystosował do zainteresowanych podmiotów zaproszenie do złożenia oferty cenowej na wykonanie rozgraniczenia przedmiotowych działek. Między innymi zapytanie takie zamieszczono w dniu 30 maja 2018 r. na ogólnie dostępnej stronie internetowej Urzędu Miasta [...].

W odpowiedzi na zapytania ofertowe organu I instancji geodeci przedstawili następujące ceny za wykonanie czynności ustalenia przebiegu granic przedmiotowych działek:

- P.K.6.000 zł. (oferta z dnia 30 kwietnia 2018 r.),

- B. J. – firma [...] 4.641 zł. ( oferty z 30 kwietnia oraz 12 czerwca 2018 r.),

- P. L.- firma [...] 13.530 zł. (oferta z 12 czerwca 2018 r.).

Przepisy prawa nie określają wysokości stawek za wykonanie usług geodezyjnych, polegających na rozgraniczaniu nieruchomości. Ceny te kształtują zasady wolnego rynku.

Geodeta B.J. złożył ofertę zawierającą najniższą cenę za wykonanie czynności ustalenia przebiegu granic. Wobec powyższego, w ocenie sądu, zawarcie przez organ administracji umowy na wykonanie czynności ustalenia przebiegu granic z tym geodetą było racjonalne i zgodne z interesem właścicieli rozgraniczanych nieruchomości.

Skarżący nie uprawdopodobnił, że inny geodeta zgodziłby się wykonać te same czynności za niższą cenę. Nie wykazał, by czynności geodezyjne wykonane zostały w sposób niestaranny lub nieprofesjonalny, a tylko w takim przypadku organ administracji uprawniony byłby odmówić zapłaty uzgodnionej umownie ceny. W dniu 30 listopada 2018 r. B. J. przekazał organowi administracji, na podstawie protokołu zdawczo- odbiorczego, protokół z czynności ustalenia przebiegu granic w postępowaniu o rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości. W protokole zawarł oświadczenie, że rozgraniczenie nieruchomości wykonane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Ponadto, jak wynika z uzasadnienia decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 28 marca 2019 r. o rozgraniczeniu nieruchomości, podstawę jej wydania stanowiła dokumentacja sporządzona przez geodetę, zgodnie z umową zawartą w dniu 13 czerwca 2018 r., nr [...]. W § 5 ust. 2 ww. umowy wynagrodzenie wykonawcy uzgodniono jako ryczałtowe. Tym samym geodeta nie miał obowiązku przedstawiania wyceny poszczególnych czynności.

Z uwagi na fakt, że właściciele działek rozgraniczanych winni ponosić koszty ustalenia granicy po połowie słusznie uznano, że skarżący jako właściciel działki 243 sąsiadującej z pozostałymi działkami powinien ponieść połowę kosztów rozgraniczenia z pozostałymi działkami - 2.320,50. Pozostałą kwotę zasadnie rozdzielono między właścicieli działek zawnioskowanych do rozgraniczenia.

W aktach sprawy znajduje się pismo Burmistrza Miasta [...] z dnia 7 sierpnia 2019 r. zawiadamiające skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją oraz wypowiedzenia się w terminie 7 dni. Pismo to zostało doręczone adresatowi w dniu 12 sierpnia 2019 r.

Skarżący nie ustosunkował się w formie pisemnej do treści pisma organu. Nie skorzystał także z możliwości osobistego zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu administracji. Jeśli pracownicy organu administracji nie udostępniliby mu akt sprawy, to powinien wystąpić z pisemnym żądaniem udostępnienia akt celem zapoznania się z ich treścią lub o wydanie odpisów dokumentów. Istniała także możliwość złożenia skargi na ewentualne nienależyte wykonanie czynności przez pracowników organu.

W przedstawionych sądowi aktach sprawy brak jest pochodzących od skarżącego pism, które potwierdzałyby odmowę udostępnienia mu dokumentacji zgromadzonej w trakcie prowadzenia postępowania przez organy administracji.

Wobec powyższego nie mógł zostać uwzględniony zarzut skargi, dotyczący braku możliwości zapoznania się przez stronę skarżącą z dokumentacją zawartą w aktach sprawy.

W ocenie sądu, wbrew stanowisku skarżącego, koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały ustalone prawidłowo. W toku kontroli zaskarżonego postanowienia, sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które by dawało podstawę do uwzględnienia skargi. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy. Rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Zaskarżone postanowienie zawiera szczegółową argumentację i wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.

Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

ab/