Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1595/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.3 par.1, art.141 par.4, art.174 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 10 listopada 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski sędzia del. WSA Mariola Kowalska (spr.) sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant asystent sędziego Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1273/09 w sprawie ze skargi W. F. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu dostarczenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego zbiornika oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1273/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę W. F. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej WINB, z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu dostarczenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego zbiornika. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej PINB, w Wieliczce, na podstawie art. 62 ust. 3 w związku z art. 81c ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118), zw. dalej Prawem budowlanym, oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., nakazał W. F. - właścicielowi budynku nr [...] w [...] przeprowadzenie kontroli stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe ze szczególnym uwzględnieniem jego szczelności, zbiornika służącego do odprowadzania ścieków z budynku w [...] nr [...].

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie w przedmiotowej sprawie jest prowadzone od 2002 r. Od tego czasu w sprawie zapadło wiele rozstrzygnięć, a organ podjął szereg czynności celem ustalenia stanu technicznego zbiornika, m.in. wielokrotnie wzywając W. F. do przedłożenia protokołu z kontroli stanu technicznego zbiornika, z którego skarżący się nie wywiązał. W wyznaczonych terminach kontroli, W. F. do tej kontroli na nieruchomości nie dopuszczał, co udaremniało czynności organu. Jako przykład takiego działania organ wskazał okoliczność, że w odpowiedzi na wezwanie do udzielenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie oraz do przedłożenia protokołu z próby szczelności zbiornika na nieczystości ciekłe, skarżący złożył wyjaśnienia, iż dokumenty w sprawie stanu technicznego znajdują się w aktach II SA/Kr 773/04 w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym i w związku z tym nie będzie on składał żadnych wyjaśnień. W odpowiedzi na pismo PINB skierowane do Sądu w tej sprawie, WSA w Krakowie poinformował, że w aktach sprawy nie znajduje się protokół szczelności szamba. Mając na uwadze powyższe okoliczności, organ nadzoru, powołując się na regulację art. 62 ust. 3 oraz art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nakazał skarżącemu przeprowadzenie przedmiotowej kontroli.

Odwołanie od tego postanowienia złożył W. F., podnosząc, iż to właściciele sąsiednich działek wykonali doły chłonne, które zalewają jego działkę i powodują osuwanie się skarpy. Skarżący podniósł, że jego zbiornik na ścieki jest w dobrym stanie, co potwierdziła kontrola Inspekcji Ochrony Środowiska, a wszelkie działania podejmowane przez jego sąsiadów, są wynikiem ich niechęci do niego.

Zaskarżonym postanowieniem Małopolski WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił postanowienie organu i instancji i nakazał W. F. w terminie 1. miesiąca od dnia otrzymania postanowienia, dostarczenie ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe do odprowadzania ścieków z budynku skarżącego ze szczególnym uwzględnieniem jego szczelności.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie organu I instancji wydane zostało na nieprawidłowej podstawie prawnej. Organ odwoławczy podzielił co prawda stanowisko organu I instancji, iż w niniejszej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego zbiornika na działce skarżącego, które uzasadniają nałożenie na niego obowiązku dostarczenia odpowiedniej ekspertyzy w oparciu przepis art. 81c ust. 3 Prawo budowlane. Nieprawidłowo jednakże organ I instancji za podstawę rozstrzygnięci przyjął także art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy, powołując się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 3254/02, wskazał, że uprawnienie organu przewidziane w art. 62 ust. 3 uzależnione jest od uprzedniego stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, środowiska. Uprawnienie organu do nałożenia obowiązku kontroli jest uzależnione od uprzedniego stwierdzenia przez organ możliwości zagrożenia któregokolwiek z wymienionych w nim dóbr. Nałożenie tego obowiązku musi być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, zmierzającym do stwierdzenia istnienia możliwości konkretnych zagrożeń, a organ nadzoru budowlanego powinien określić w decyzji zakres kontroli, uwzględniając rodzaj stwierdzonych naruszeń w utrzymaniu obiektu budowlanego. W rozpatrywanej sprawie na skutek postawy W. F., organ I instancji nie mógł jednoznacznie stwierdzić, czy zbiornik znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Właściciel nieruchomości celowo się nie stawiał na wezwania organu, pomimo prawidłowego zawiadomienia. Organ odwoławczy zaznaczył, że skarżący odmówił przedstawienia przedmiotu oględzin, złożenia wyjaśnień i zeznań. W odpowiedzi na dwukrotne zawiadomienia o oględzinach W. F. złożył pisma (z dnia 24 marca 2006 r. oraz 5 maja 2006 r.) informujące, że w oględzinach nie będzie uczestniczył, jak również nie udostępni przedmiotu oględzin, co uzasadnił tym, że "obiekt jest zgodnie z przeznaczeniem użytkowany, nie jest uszkodzony ani też nie zagraża życiu, zdrowiu i środowisku". W ocenie organu odwoławczego, w takim stanie faktycznym wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nie było możliwe. Możliwe jest natomiast oparcie rozstrzygnięcia o przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że co prawda opinia techniczna zbiornika została wykonana, jednakże została ona sporządzona w 2002 r., zatem nie jest już aktualna. Ponadto w trakcie oględzin nieruchomości nie przeprowadzono wymaganej przepisami próby szczelności. W opinii nie określono, kiedy zbiornik został uszczelniony, ani jaką odmianę abizolu zastosowano.

Powyższe postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W. F., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Skarżący podniósł, że nikt nie udowodnił, aby jego szambo w jakikolwiek sposób zagrażało życiu i zdrowiu sąsiadów, czy też stwarzało niebezpieczeństwo dla środowiska. To sąsiedzi podają nieprawdziwe informacje, jakoby ścieki z jego zbiornika wpływały na ich działkę. Skarżący podniósł, że użytkuje zbiornik zgodnie z przeznaczeniem, co potwierdziła kontrola Inspekcji Ochrony Środowiska.

W odpowiedzi na skargę Małopolski WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1273/09, oddalając skargę stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Powołując się na treść art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wskazał, że przepis ten wyraża zasadę reformacyjnego trybu orzekania przez organy administracji wyższego stopnia w sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, tj. kiedy nie zachodzi konieczność wydania decyzji kasacyjnej. Zdaniem Sądu, organ wyższego stopnia może, stosując dyspozycję tego przepisu, orzec także w zakresie zmiany podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu I instancji, który orzekł prawidłowo, a wskazał jedynie niewłaściwą bądź częściowo niewłaściwą podstawę prawną.

Następnie Sąd I instancji, powołując się na treść art. 62 ust 3 Prawa budowlanego, wskazał, że przepis ten umieszczony jest w rozdziale 6 zatytułowanym - utrzymanie obiektów budowlanych, ma charakter nadzorczy i doraźny. Organ nadzoru budowlanego, stwierdzając uchybienia stanu technicznego budynku może nałożyć na jego właściciela lub zarządcę, obowiązek przedstawienia ekspertyzy, o której mowa w art. 62 ust 3 Prawa budowlanego. Tym niemniej w postanowieniu o nałożeniu tego obowiązku organ administracji musi wykazać, iż uchybienia o których mowa w przepisie zostały stwierdzone, a ustalenia te muszą być dokonane w oparciu o rzetelne postępowanie przed organem administracji. Sąd podkreślił, iż organ nadzoru budowlanego aby zastosować prerogatywy określone w tym przepisie (mające po części także charakter sankcji, gdyż ich wykonanie wiąże się z poniesieniem przez zobowiązanego kosztów wykonania ekspertyzy) musi wykazać, iż dyspozycja tego przepisu jest wypełniona, tj. iż nieodpowiedni stan techniczny budynku (obiektu budowlanego) może spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Jedynie zaistnienie tych okoliczności, wykazanie ich w postępowaniu przed organem administracji oraz właściwe opisanie w postanowieniu o nałożeniu obowiązku, uzasadnia nakazanie właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego, przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego tego obiektu. Sąd zgodził się z organem II instancji, iż wskazanie tego przepisu jako podstawy prawnej obowiązku nałożonego na skarżącego przez organ I instancji było wadliwe, gdyż dotychczasowe postępowanie nie wykazało, aby stan techniczny zbiornika na nieczystości ciekłe zagrażał życiu czy zdrowiu ludzi bądź bezpieczeństwu mienia lub środowiska. Ponadto zgodził się z organem II instancji, iż stan techniczny przedmiotowego zbiornika, budził poważne wątpliwości z uwagi na niepoddawanie go kontroli przez samego skarżącego, a także uniemożliwianie przeprowadzenia kontroli jego stanu technicznego przez pracowników organu nadzoru budowlanego, oraz fakt, że opinia techniczna zbiornika jaką dysponuje skarżący pochodzi z 2002 r., a jej treść (jak słusznie zauważa organ) nie przesądza, iż sama konstrukcja i sposób wykonania, gwarantują szczelność obiektu.

Sąd I instancji podzielił także pogląd organu II instancji, iż w tej sytuacji, tj. uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego - zbiornika na nieczystości ciekłe, istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego jako właściciela tego obiektu, obowiązku przedłożenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego tej budowli, w oparciu o przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który to przepis nie zawiera wymogów, o których mowa w art. 62 ust 3 Prawa budowlanego, a dotyczących wcześniejszego stwierdzenia przez organ, że stan techniczny obiektu może spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Na marginesie Sąd wskazał, iż jego zdaniem, akty organu administracji wydane w oparciu o przepis art. 62 ust 3 Prawa budowlanego mają niezaskarżalny charakter, tj. nie przysługuje na nie zażalenie. Ustawa bowiem (w odróżnieniu do art. 81c ust 2 w związku z art. 81c ust 3) nie wskazuje na możliwości wniesienia środka zaskarżenia, tj. zażalenia od postanowienie wydane w oparciu o ten przepis. Przyjąć należy więc, iż postanowienie wydane na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r., jest postanowieniem dowodowym, na które nie przysługuje zażalenie. Przedstawione wyżej rozumowanie oznacza, iż takie postanowienie nie podlega kontroli instancyjnej, czy sądowej. Kontrola takiego postanowienia może mieć miejsce jedynie w trakcie kontroli aktu załatwiającego sprawę administracyjną, a nie poprzez odrębne jego zaskarżenie (vide wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 268/08). Z tych przyczyn, w sytuacji, kiedy organ I instancji wskazałby jedynie przepis art. 62 ust 3 Prawa budowlanego, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, organ wyższego stopnia winien byłby stwierdzić niedopuszczalność zażalenia i umorzyć postępowanie odwoławcze. Tym niemniej, organ I instancji jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia oprócz przepisu art. 62 ust 3 Prawa budowlanego wskazał także przepis 81c ust. 2 tej ustawy, co pozwoliło organowi II instancji przyjąć do rozpoznania sprawę, i po uchyleniu zaskarżonej decyzji z powodu wadliwości w zakresie wskazanej podstawy prawnej - orzec merytorycznie w sprawie, na podstawie art. 81c ust. 2.

Sąd odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, ponieważ stanowią polemikę z rozstrzygnięciem organu administracji, bez merytorycznego ustosunkowania się do sprawy. Sąd podkreślił, że do nałożenia obowiązku ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego zbiornika na nieczystości, walnie przyczynił się sam skarżący, który uporczywie odmawiał pracownikom PINB w Wieliczce wstępu na teren swojej posesji i zbadania stanu technicznego obiektu oraz dokonania innych czynności w tym postępowaniu. W tym stanie rzeczy nałożenie na skarżącego obowiązku przedłożenia ekspertyzy jest w pełni uzasadnione.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., złożył W. F., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu adw. M. R.-K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do ponownego rozpoznania przez organ II instancji oraz zasądzenie na rzecz adw. M. R.-K. wykonującej zawód w Kancelarii Adwokackiej w Krakowie przy ul. [...], Kraków, kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które to koszty nie zostały przez W. F. pokryte tak w całości, jak i w części, wg norm prawem przewidzianych. Ponadto wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, bowiem uchybienie terminu do jej wniesienia nastąpiło bez winy skarżącego, a także o zwolnienie W. F. od kosztów sądowych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że na skarżącym ciąży obowiązek sporządzenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego zbiornika, w sytuacji gdy brak jest uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego zbiornika, co mogłoby uzasadniać potrzebę sporządzenia takowej ekspertyzy na koszt skarżącego; oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. - art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez Sąd orzekający kontroli prawidłowości poczynionych przez organy administracji ustaleń faktycznych; - art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak wyjaśnienia przez Sąd orzekający w uzasadnieniu orzeczenia podstawy rozstrzygnięcia wyroku.

Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Ponadto postanowieniem z dnia 9 października 2009 r., wydanym w niniejszej sprawie, referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwolnił W. F. od kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; oraz na 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. W przypadku sformułowania zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego i procesowego, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść - w granicach określonych w skardze - do ocen o charakterze prawnomaterialnym.

Z tego względu w związku z brakiem stwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji norm prawa procesowego, tj. art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.

Nie znajduje uzasadnienia w sprawie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi normę ustrojowo-kompetencyjną, która uprawniała Sąd I instancji w okolicznościach niniejszej sprawy do kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem, po zastosowaniu środków określonych w ustawie. Nie ulega żadnych wątpliwości, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji takich ustaleń dokonał, ponieważ oceniał, pod względem zgodności z przepisami Prawa budowlanego i k.p.a., wyłącznie postanowienie zapadłe w administracyjnym toku instancji, które zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. podlega kontroli przez sądy administracyjne. Z tego też względu zarzut dotyczący naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. należy uznać za nieusprawiedliwiony.

Jak już wyżej wskazano skarga kasacyjna winna spełniać określone wymogi, a Sąd II instancji - poza przesłankami nieważnościowymi - związany jest zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów, w tym wskazywania za kasatora przepisów, które zostały naruszone przez Sąd I instancji. W okolicznościach niniejszej sprawy to na stronie wnoszącej skargę kasacyjną ciąży obowiązek do wskazania konkretnych norm prawnych, które stanowią przedmiot zarzutów, w tym opartych na przesłance z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Normy te winny być wyraźnie wskazane w kasacji. Por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1742/09, LEX nr 746760 i Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. W tym miejscu wskazania wymaga, że kasator wiąże zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. z zaniechaniem przez Sąd I instancji kontroli prawidłowości poczynionych przez organy administracji ustaleń faktycznych. Jednak stawiając ww. zarzut w skardze kasacyjnej nie wskazano konkretnych norm, które winny zostać zastosowane przez Sąd I instancji lub którym Sąd I instancji uchybił, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczność ta oznacza, że ww. zarzut w zakresie zakwestionowania ustaleń stanu faktycznego sprawy został błędnie sformułowany, ponieważ zbytnia ogólnikowość art. 3 § 1 p.p.s.a. bez wskazania innych przepisów postępowania nie daje wystarczającej podstawy do skategoryzowania błędów, które w ocenie kasatora zaistniały w sprawie, ale których kasator de facto nie sprecyzował i nie wyjaśnił, czy miały one istotny wpływ na wynik sprawy.

Kolejnym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dokonując kontroli legalności, sąd administracyjny nie może zaś bezkrytycznie przyjmować ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza, jeżeli ustalenia te są kwestionowane przez stronę postępowania. W niniejszej sprawie pomimo postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. sprowadzającego się do wykazania "braku wyjaśnienia przez Sąd orzekający w uzasadnieniu orzeczenia podstawy rozstrzygnięcia wyroku", to zarzut ten nie znajduje potwierdzenia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera bowiem stanowisko Sądu co do przyczyn, z jakich na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd I instancji skargę oddalił. Sąd ten szczegółowo uzasadnił dlaczego organ II instancji prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również, poza tym, że zgodził się ze stanowiskiem organu administracyjnego, co do spełnienia dyspozycji art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego w okolicznościach niniejszej sprawy, to wyjaśnił, z jakich przyczyn takie stanowisko organu uznał za trafne. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał bowiem, że "stan techniczny przedmiotowego zbiornika, budził poważne wątpliwości z uwagi na niepoddawanie go kontroli przez samego skarżącego, a także uniemożliwianie przeprowadzenia kontroli jego stanu technicznego przez pracowników organu nadzoru budowlanego, oraz fakt, że opinia techniczna zbiornika jaką dysponuje skarżący pochodzi z 2002 r., a jej treść (jak słusznie zauważa organ) nie przesądza, iż sama konstrukcja i sposób wykonania, gwarantują szczelność obiektu". Ponadto wskazał, że "do nałożenia obowiązku ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego zbiornika na nieczystości, walnie przyczynił się sam skarżący, który uporczywie odmawiał pracownikom PINB w Wieliczce wstępu na teren swojej posesji i zbadania stanu technicznego obiektu oraz dokonania innych czynności w tym postępowaniu". To właśnie zaprezentowane powyżej stanowisko stanowiło wyjaśnienie, z jakich względów Sąd, przyjmując, że nałożenie na skarżącego obowiązku przedłożenia ekspertyzy jest w pełni uzasadnione, zastosował art. 151 p.p.s.a. Z tego względu zaskarżonemu wyrokowi nie można postawić zarzutu braku wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia. Poza tym z uzasadnienia ww. zarzutu wynika, że kasator w zasadzie nie zgadza się z zastosowaniem przez Sąd I instancji podstawy prawnej wyroku z uwagi na błędnie zastosowaną przez organ podstawę prawną oraz brak należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Co prawda zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jako samodzielna podstawa kasacji (z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie), może dotyczyć "stanu faktycznego sprawy", jednak tylko w przypadku gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 976/10, LEX nr 742972 i Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. W przedmiotowej sprawie i ta przesłanka kasacji nie została spełniona, ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wypowiedział się co do stanu faktycznego, przyjmując, że stan techniczny przedmiotowego zbiornika budził poważne wątpliwości.

Z tych względów zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy uznać za nieusprawiedliwiony.

Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w ocenie Sądu II instancji zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Sformułowanie takiego zarzutu (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) w skardze kasacyjnej winno skutkować wykazaniem, że Sąd I instancji dokonał błędnej subsumcji, czyli wadliwie uznał, że ustalony w sprawie stan faktyczny w sprawie odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. A zatem charakter i specyfika podniesienia takiego zarzutu osadzona jest w ustalonym przez Sąd I instancji stanie faktycznym sprawy, który nie jest i nie powinien być kwestionowany. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym niejednokrotnie wyrażono pogląd, że zarzut niewłaściwego zastosowanie przepisu prawa materialnego, czyli dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego winno być uzasadnione przy założeniu, że przyjęty za podstawę orzekania stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany. Por. wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1692/09, publ. LEX nr 746735 i Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. Oznacza to, że w zasadzie podważenie stanu faktycznego w skardze kasacyjnej, poprzez sformułowany zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skuteczne, ponieważ takie działanie traktowane jest jako błąd dyskwalifikujący skargę kasacyjną, która podlega oddaleniu.

W niniejszej sprawie postawiony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia prawa materialnego sprowadza się de facto do zakwestionowania ustalonego przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy, tj. że wbrew twierdzeniom Sądu, brak jest uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego zbiornika. A zatem taką konstrukcję zarzutu naruszenia prawa materialnego z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie należy uznać za wadliwą, bowiem zakwestionowanie stanu faktycznego sprawy wyklucza możliwości zbadania, czy prawidłowo zastosowano w sprawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Z tego względu zarzut ten należało uznać za nieusprawiedliwiony.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw wobec czego orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego - adwokatowi wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.