Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 835/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 b, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1307/21 w sprawie ze skargi G.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 22 czerwca 2021 r., nr SKO.405.ŚR.1395.723.2021 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 16 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1307/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi G.K. (dalej również: "wnioskodawczyni", "odwołująca się", "skarżąca", "strona skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej również: "organ odwoławczy", "organ II instancji", "SKO", Kolegium") z 22 czerwca 2021 r., nr SKO.405.ŚR.1395.723.2021 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję, zobowiązał Kolegium do wydania decyzji uchylającej decyzję Wójta Gminy P. (dalej również: "organ I instancji", "Wójt") z 20 maja 2021 r., nr ŚR.II.4421.81.1.2021 i orzeczenia o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej w związku z opieką nad matką W.G. - w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami. W pkt III. wyroku zasądził od organu II instancji na rzecz skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z 5 lutego 2021 r., nr ŚR.II.4421.81.2021, Wójt, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką, odmówił przyznania ww. świadczenia. Decyzję wydano w oparciu na art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej: "uśr", "ustawa"), wskazując na datę powstania niepełnosprawności, której u W.G. nie da się ustalić.

SKO decyzją z 16 marca 2021 r., nr SKO.405.ŚR.570.284.2021 uchyliło akt organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że okoliczność niemożności ustalenia daty powstania niepełnosprawności nie stanowi przeszkody do przyznania wnioskowanego świadczenia. Odnosząc się do kwestii pobierania przez stronę renty rodzinnej wyjaśniło, że warunkiem koniecznym przyznania żądanego świadczenia jest rezygnacja z pobierania renty rodzinnej. Wskazało, że Wójt winien poinformować stronę o możliwości wyboru świadczenia.

Przy piśmie z 5 maja 2021 r. skarżąca przedłożyła zaświadczenie z ZUS Inspektorat w Stalowej Woli o pobieraniu świadczenia po zmarłym mężu, oświadczając że świadczenie to nie pozostaje w zbiegu z innym świadczeniem emerytalno-rentowym.

Decyzją z 20 maja 2021 r., nr ŚR.II.4421.81.1.2021 organ I instancji, ponownie odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wójt ocenił, że w sprawie nie zachodzi negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr, gdyż strona uprawniona ma przyznaną rentę rodzinną po zmarłym mężu, jednak nie pozostaje ona w zbiegu z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. Organ wskazał jednak, że wobec braku możliwości ustalenia od kiedy istnieje niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, świadczenie nie może zostać przyznane (art. 17 ust. 1 b uśr).

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G.K., zarzucając jej naruszenie art. 17 ust. 1b uśr, poprzez jego zastosowanie z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., K 38/13 w wyniku którego doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje ona prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.

Decyzją z 22 czerwca 2021 r., SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, którym legitymuje się matka odwołującej się wynika, że daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Przywołało wyrok TK z 21 października 2014 r., K 38/13 i oceniło, że powstanie niepełnosprawności w okresie wymienionym w art. 17 ust. 1b uśr nie stanowi przeszkody do uznania spełnienia przesłanki określonej w tym przepisie, od której zaistnienia uzależnione jest przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie zaakceptowało więc stanowiska organu I instancji w tym zakresie. Kolegium wyjaśniło, że kwestię sporną w sprawie stanowiły konsekwencje wynikające z przysługującej wnioskodawczyni renty rodzinnej po zmarłym mężu. Zauważyło, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr wymienia przesłanki negatywne, których zaistnienie skutkuje odmową przyznania prawa do świadczenia. Wskazało, że w sytuacji gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu tego prawa i innego świadczenia emerytalno-rentowego wnioskowany typ pomocy nie przysługuje. Zdaniem organu, wnioskodawczyni mogła wyeliminować kolizję uprawnień, składając wniosek o zawieszenie przysługującej jej renty. SKO podniosło, że informację tę zawarło w decyzji kasacyjnej z 5 lutego 2021 r. Podało, że odwołująca się otrzymała możliwość wyboru świadczenia bardziej dla niej korzystnego, jednak z możliwości tej nie skorzystała.

Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zażądała jej uchylenia, wyeliminowania z obrotu prawnego również poprzedzającej jej decyzji Wójta oraz orzeczenia co do istoty sprawy, poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku do dnia śmierci osoby niepełnosprawnej, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosła też o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr, pominięcie celów tej ustawy oraz przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna renty rodzinnej stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd Wojewódzki uchylił decyzje organów obu instancji wskazując, że w sytuacji, gdy renta rodzinna po zmarłym małżonku nie pozostaje w zbiegu z innym świadczeniem emerytalno–rentowym oraz świadczeniami wymienionymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu, stanowiącego negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. WSA za bezsporne uznał, że skarżąca opiekuje się niepełnosprawną matką, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe, a spośród osób zobowiązanych do alimentacji tylko skarżąca jest w stanie taką opiekę sprawować. Zauważył, że SKO skorygowało błędne stanowisko organu I instancji, prawidłowo uznając, że w sytuacji prawnej po wydaniu przez TK wyroku z 21 października 2014 r., K 38/13, nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie, uznanej za niekonstytucyjną, części art. 17 ust. 1b uśr.

Sąd meriti podkreślił, że bez wątpliwości, w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek negatywnych z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło SKO, w oparciu o art. 173 i art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "ppsa"), zarzucając naruszenie: art. 145 § 1 lit. a ppsa w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a uśr, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało uchyleniem decyzji Kolegium i zobowiązaniem organu odwoławczego do uchylenia decyzji organu I instancji oraz uznania, że nabyte uprawnienie do renty rodzinnej, bez zbiegu z innymi świadczeniem emerytalno-rentowym, nie stanowi przeszkody do wydania decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie orzeczenia reformatoryjnego, oddalającego skargę; 2. zasądzenie na rzecz SKO kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego, kosztów postępowania poniesionych przed Sądem I instancji. Oświadczył też, że zrzeka się rozprawy.

W uzasadnieniu środka odwoławczego Kolegium wskazało, że wobec uznania w orzecznictwie sądów administracyjnych za zgodne z prawem, przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które mają ustalone prawo do emerytury, bądź po zawieszeniu przez uprawnionego świadczenia emerytalnego lub poprzez ustalenie swego rodzaju "dopłaty" do emerytury (do wysokości świadczenia pielęgnacyjnego) w przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym poinformowało skarżącą o możliwości wyboru świadczenia dla niej korzystniejszego. Podniosło, że skarżąca oświadczyła, że w jej sytuacji brak jest podstaw do zawieszenia prawa do renty rodzinnej i oczekuje od organów administracyjnych przyznania prawa do świadczenie pielęgnacyjnego bez składania ww. oświadczenia. Stanowisko to wzbudziło w Kolegium istotne wątpliwości, bowiem – zdaniem organu – w sprawie może zostać wykreowany potencjalny stan faktyczny, różnicujący opiekunów osób niepełnosprawnych na pobierających dwa świadczenia i jedno świadczenie. SKO podkreśliło, że stan taki powodowałby naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Zauważyło, że osoba z ustalonym prawem do renty rodzinnej nie pozostaje bez pomocy państwa z tytułu rezygnacji z pracy w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a dochód wynikający ze świadczenia pracy został jej zastąpiony prawem do renty rodzinnej. Zdaniem organu odwoławczego, osobie takiej zrekompensowano częściowo stratę finansową spowodowaną rezygnacją z aktywności zawodowej. Skarżący kasacyjnie podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom z ustalonym prawem do emerytury (w tym przypadku do renty rodzinnej), nie narusza zasady równości, o której mowa w Konstytucji RP. W przywołanym orzecznictwie wskazano, że cechą wspólną, relewantną osób, które w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mają otrzymać wsparcie w postaci świadczenia pielęgnacyjnego jest to, że nie uzyskują żadnych dochodów decydując się na sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Organ II instancji podkreślił, że osoba, której przyznano prawo do renty rodzinnej niewątpliwie posiada już dochód. Kolegium zauważyło, że względy legalizmu w powiązaniu z elementami celowościowymi występują z całą ostrością na gruncie ocenianej sprawy. Wskazało, że przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, czego wymaga od organów administracyjnych orzeczenie WSA w Rzeszowie, spowoduje jej uprzywilejowaną pozycje w stosunku do innych opiekunów osób niepełnosprawnych w postaci jednoczesnego prawa do dwóch świadczeń: renty rodzinnej i świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem SKO, oczywistym jest, że taki stan spowoduje naruszenie norm społecznych, którego nie da się racjonalnie wytłumaczyć. Wnoszący skargę kasacyjną argumentował, że zaprezentowany przez Sąd I instancji w skarżonym wyroku gramatyczny kierunek wykładni spornego przepisu winien być uzupełniony o jego wykładnię celowościową i funkcjonalną, by w rezultacie wszyscy opiekunowie osób niepełnosprawnych mieli równe prawo wyboru świadczenia korzystniejszego, nigdy jednak prawo do dwóch świadczeń.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie zauważyć należy, że wobec złożenia przez skarżącego kasacyjnie, na podstawie art. 176 § 2 ppsa, oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, oraz w braku wniosku strony przeciwnej o jej przeprowadzenie, rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 2 i 3 ppsa).

W myśl art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ppsa, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw.

Skarżąca wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy obu instancji odmówiły przyznania wnioskowanego świadczenia wyjaśniając, że fakt pobierania przez stronę renty rodzinnej, z której nie zrezygnowała, wyklucza ją z kręgu osób uprawnionych do pomocy tego rodzaju. Bezspornym w sprawie jest, że renta rodzinna nie została przyznana w zbiegu praw z innymi świadczeniami emerytalno-rentowymi.

Sąd I instancji, uchylając decyzje organów obu instancji wyjaśnił, że w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 uśr, przeszkodą do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka, jednak wyłącznie wtedy, gdy została ona przyznana w zbiegu z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. Podkreślił, że sytuacja taka w sprawie nie zachodzi.

W petitum złożonej skargi kasacyjnej podniesiono wyłącznie zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Z uzasadnienia wniesionego środka zaskarżenia wynika jednak, że zdaniem SKO przedstawiona przez Sąd I instancji, literalna wykładnia art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a uśr, jest wadliwa i winna być uzupełniona o wyniki wykładni funkcjonalnej i celowościowej. W ocenie Kolegium, wykładnia przedstawiona przez Sąd narusza bowiem, w ocenie organu, zasadę równości.

W sprawie poza sporem jest, że skarżącej przysługuje renta rodzinna, przyznana bez zbiegu z innymi świadczeniami przewidzianymi w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (na datę wydania zaskarżonej decyzji: Dz. U. z 2021 r., poz. 291 ze zm., dalej: "ustawa o emeryturach i rentach"). Art. 4 pkt 10 tej ustawy określa, że pojęcie renty obejmuje: rentę z tytułu niezdolności do pracy i rentę rodzinną. Wskazania takiego brak jest w uśr. Norma art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a uśr odwołuje się wyłącznie do pojęcia renty rodzinnej w zbiegu z innymi świadczeniami emerytalno-rentowymi. Ustawa, definiując w art. 3 pkt 5, pojęcie renty odwołuje się do emerytur i rent inwalidzkich, renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym rent szkoleniowych, określonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie obejmuje jednak pojęcia renty rodzinnej, o której mowa w ustawie o emeryturach i rentach. Wobec powyższego należy przyjąć, że w świetle uśr brak jest podstaw to utożsamiania renty rodzinnej i renty rodzinnej pobieranej w zbiegu z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. W myśl art. 65 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. Osoby uprawnione do renty rodzinnej wymienia art. 67 tej ustawy. Zauważenia wymaga, że wszystkim osobom uprawnionym przysługuje jedna łączna renta rodzinna, która podlega podziałowi na zasadach określonych w art. 74 ustawy o emeryturach i rentach. W przypadku jednej osoby uprawnionej wysokość renty rodzinnej odpowiada wysokości 85% świadczenia, które przysługiwało zmarłemu, w przypadku dwóch osób uprawnionych – 90% zaś w przypadku trzech lub więcej 95% (art. 73 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach).

Ustawa o emeryturach i rentach reguluje również sytuację zbiegu praw do przewidzianych w niej świadczeń. Stosownie do art. 95 ust. 1 tej ustawy, w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z nich - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Świadczenia przewidziane w ustawie to: emerytura, renta z tytułu niezdolności do pracy, w tym renta szkoleniowa, renta rodzinna, dodatek pielęgnacyjny, dodatek do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej i zasiłek pogrzebowy. W przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej z innym świadczeniem przewidzianym w ustawie o emeryturach i rentach, osoba uprawniona otrzymuje wyższe świadczenie, albo świadczenie przez siebie wybrane.

Normy ustawy o emeryturach i rentach wskazują, że przesłanką do nabycia renty rodzinnej nie są okoliczności związane z nabyciem uprawnień emerytalno-rentowych osobiście przez daną osobę. Jak wskazuje się w doktrynie, renta rodzinna związana jest z ryzykiem utraty żywiciela, którym była osoba zmarła (zob.: R. Babińska-Górecka, M. Bartnicki [w:] Komentarz do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych [w:] Emerytury i renty z FUS. Emerytury pomostowe. Okresowe emerytury kapitałowe. Komentarz do trzech ustaw emerytalnych, wyd. I, red. K. Antonów, LEX/el. 2019, art. 65). Funkcją renty rodzinnej jest rekompensata dochodów utraconych wskutek śmierci ubezpieczonego, uzyskiwanych przez niego i przeznaczanych na utrzymanie własne oraz rodziny (K. Kwapisz [w:] Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Komentarz, Warszawa 2013, art. 65). Z powyższego wynika, że prawo do renty rodzinnej ma charakter prawa pochodnego, pozostającego bez związku z podleganiem przez uprawnionego ubezpieczeniu społecznemu. Pozostaje ono natomiast w bezpośrednim, określonym przez ustawę związku ze stosunkiem pokrewieństwa lub powinowactwa z osobą uprawnioną do świadczenia emerytalno-rentowego. Jak wskazano już wyżej, prawo to przysługuje łącznie wszystkim osobom uprawnionym, a jego wysokość, uzależniona od ilości uprawnionych, nie opiewa pełnej kwoty świadczenia pobieranego przez osobę zmarłą.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA słusznie wskazał, że dopiero w sytuacji zbiegu prawa do renty rodzinnej z innym świadczeniem przyznawanym na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach, można mówić o nabyciu przez daną osobę uprawnienia do świadczenia, którego pobieranie mogłoby wykluczać pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego w świetle art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a uśr. Przyznanie renty rodzinnej w zbiegu z innym świadczeniem przewidzianym w ustawie o emeryturach i rentach oznacza, że osoba uprawiona podlegała ubezpieczeniom przewidzianym w tej ustawie i nabyła do jednego z nich prawo. Uprawnienie to może być mniej korzystne niż renta rodzinna, co nie wyłącza wyboru pomiędzy tymi świadczeniami. Istotnym jest, osobiste nabycie uprawnienia emerytalno-rentowego przez stronę.

Analizując powyższe zauważyć można zróżnicowanie tych grup osób, na te którym przysługuje wyłącznie prawo do renty rodzinnej i takie, które posiadają prawo do renty rodzinnej w zbiegu z innym świadczeniem, przewidzianym w ustawie o emeryturach i rentach. W korzystniejszej sytuacji będą zwykle osoby pobierające wyłącznie rentę rodzinną i świadczenie pielęgnacyjne, gdy osoby pobierające rentę rodzinną w zbiegu z innym świadczeniem, przewidzianym w ustawie o emeryturach i rentach, będą zmuszone do dokonania wyboru pomiędzy świadczeniami z ustawy o emeryturach i rentach i świadczeniem pielęgnacyjnym.

Zdaniem Sądu kasacyjnego orzekającego w sprawie, sytuacja taka nie uzasadnia jednak odejścia od literalnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a uśr, z której – co dostrzegł również Sąd meriti, jasno wynika, że w przypadku pobierania renty rodzinnej bez zbiegu do innego świadczenia z ustawy o emeryturach i rentach nie ma konieczności dokonania wyboru jednego świadczenia. Zasadnie wskazał Sąd I instancji, że w przypadkach, kiedy renta rodzinna po zmarłym małżonku nie pozostaje w zbiegu z innym świadczeniem emerytalno–rentowym, czy ze świadczeniami wymienionymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a uśr, brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.