Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 70/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w zakresie podatku od nieruchomości na 2010 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. ustalił B. Z. (dalej "Uczestniczka") i B. W. (dalej "Skarżąca"), wymiar podatku od nieruchomości na 2010 r. na kwotę 237 zł, za nieruchomość położoną w L. przy ul. J. [...] obrębu [...], nr ewidencyjny [...], opodatkowując grunty pozostałe. W zaskarżonej decyzji wskazano również na nieużytki zwolnione z opodatkowania.

Od powyższej decyzji B. Z. złożyła odwołanie. Wskazała, iż odwołanie dotyczy wszystkich parametrów związanych z nieruchomością.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta L. i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, jakie okoliczności faktyczne należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. ponownie ustalił B. Z. oraz Skarżącej wymiar podatku od nieruchomości na 2010 r. na kwotę 237 zł, za nieruchomość położoną w L. przy ul. J. [...] obrębu [...], nr ewidencyjny [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż ww. nieruchomość ma powierzchnię 2333 m2, na którą składają się również nieużytki o powierzchni 1 258 m 2 zwolnione z opodatkowania. Organ zaznaczył, iż dokonał wymiaru podatku na podstawie zapisów ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę L. dla miasta L. Zdaniem Organu inne nieruchomości nie stanowią przedmiotu opodatkowania w niniejszym postępowaniu. W związku z tym uznał, iż dokumenty dotyczące innych nieruchomości nie mają znaczenia dla treści przedmiotowej decyzji.

B. Z. od powyższej decyzji wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wskazując, iż odwołanie dotyczy wszystkich parametrów związanych z nieruchomością.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2011 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę Organu I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Organ powołał się na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.). Zaznaczył, iż skoro podatnik kwestionuje dokument urzędowy (dane z ewidencji gruntów i budynków), to powinien wszcząć procedurę w celu jego zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Natomiast organ podatkowy ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogą zmienić danych z ewidencji, ani wszcząć procedury zmiany w ewidencji, ani też nie mogą pominąć danych wynikających z ewidencji. SKO podkreśliło, iż organy podatkowe nie są uprawnione do przeprowadzania dowodu na okoliczność ewentualnych rozbieżności istniejących pomiędzy stanem wynikającym z ewidencji gruntów, a stanem faktycznym. Zaznaczyło, iż z przesłanych przez Prezydenta L. dokumentów, w tym przede wszystkim z ewidencji gruntów, wynika, iż współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są Skarżąca oraz B. Z. Na przedmiotową nieruchomość składają się: działka nr [...], obrębu [...] o powierzchni 2 333 m 2 działka nr [...], obrębu [...] o powierzchni 487 m 2 oraz działka nr [...], obrębu [...] o powierzchni 602 m 2. Z akt sprawy wynika, że działki o numerze [...] i [...] są drogami na podstawie wypisów z rejestru gruntów.

Kolegium wyraziło wątpliwość, czy przedmiotowa nieruchomość (działka nr 22/1) jest nieruchomością zabudowaną, czy wolną od jakichkolwiek zabudowań. Organ zaznaczył, iż na ww. nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny, co wynika zarówno z treści protokołu oględzin z dnia 30 lipca 2009 r., z treści poprzedniego odwołania B. Z. od decyzji Prezydenta Miasta L., a także dołączonego do tamtego odwołania zdjęcia. Organ stwierdził, iż na podstawie przesłanych dokumentów nie jest wstanie jednoznacznie określić, na której działce znajduje się przedmiotowy budynek mieszkalny.

Zdaniem SKO rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy i ustalenie, czy zaistniała podstawa faktyczna i prawna do ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w tej sprawie, wymaga przeprowadzenia postępowania podatkowego od początku, w tym postępowania dowodowego i analizy zaistniałego stanu faktycznego w świetle obowiązujących przepisów prawa. W ocenie Kolegium Organ I instancji powinien jeszcze raz przeprowadzić postępowanie dowodowo-wyjaśniające, w którym uzupełni materiał dowodowy, a przede wszystkim prawidłowo uzasadni swoje stanowisko, które winno być zrozumiałe nie tylko dla SKO, ale przede wszystkim dla podatnika. Kolegium podkreśliło, iż Organ powinien ustalić, na podstawie odpowiedniego odpisu z ksiąg wieczystych (do działki nr [...] i nr [...]) i aktualnego wypisu z ewidencji gruntów (działki nr [...]), kto jest właścicielem przedmiotowych nieruchomości, ustalając, do której księgi wieczystej jest wpisany budynek mieszkalny. Po ustaleniu w ten sposób, kto jest właścicielem tego budynku, zgodnie z art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Organ będzie mógł ustalić, kto ewentualnie jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tego budynku mieszkalnego, i czy w tej sprawie będzie on opodatkowany za 2010 rok. Zdaniem SKO dopiero w przypadku, gdyby okazało się, że ten budynek nie jest wpisany do żadnej z ksiąg wieczystych (przy braku ewidencji budynków), Organ podatkowy powinien przeprowadzić dowód z oględzin tej nieruchomości, zgodnie z art. 198 i art. 190 Ordynacji podatkowej, oraz przypisać ten budynek do określonej działki i w ten sposób ustalić, kto jest właścicielem budynku, zgodnie z art. 48 Kodeksu cywilnego. )

W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Skarżąca wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu podniosła, iż z dokumentacji skierowanej do SKO jednoznacznie wynika, iż budynek mieszkalny nie wchodzi w skład spadku, który nabyła Uczestniczka. W momencie kupna, choć udział jest procentowy, zostały wyodrębnione działki do użytkowania. Skarżąca jest użytkowniczką działki, na której znajduje się część budynku. Zaznaczyła, iż pozostała część budynku jest na działce, która jest jej własnością. Podniosła, że Uczestniczka nie korzystała i nie korzysta z tego budynku. Ponadto Uczestniczka nie kwestionuje, że Skarżąca jest wyłączną właścicielką przedmiotowego budynku. Tylko Skarżąca ponosi koszty utrzymania, ubezpieczenia oraz podatków budynku. Skarżąca jest jego właścicielką i samoistnym posiadaczem. Poinformowała, iż złożyła wniosek do sądu o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.

wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Pismem z 23 października 2012 r. Uczestniczka wniosła o "odrzucenie" skargi Skarżącej oraz utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji SKO. Wskazała, iż brak jest dowodów, iż nieruchomość została objęta decyzją wywłaszczeniowa na poszerzenie ulicy J. w L., uzasadniającą zmianę operatu działek nr [...] i [...]. Podniosła, iż postępowania sądowe i administracyjne nie doprowadziły dotąd do ustalenia zakresu posiadania wszystkich podmiotów zgłaszających roszczenia do nieruchomości.

Pismem procesowym z dnia 31 października 2012 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta. W uzasadnieniu powołała się na okoliczności wskazane w skardze. Do pisma załączyła dokumenty potwierdzające, w ocenie Skarżącej, jej prawo do spornego budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie, ale z innego powodu, niż w niej wskazany.

W niniejszej sprawie Organ I instancji (Prezydent L.) orzekał dwukrotnie – najpierw wydał decyzję z [...] kwietnia 2010 r., a po jej uchyleniu przez SKO – decyzję z [...] marca 2011 r. Ta ostatnia decyzja została przez SKO ponownie uchylona, zaś kasacyjna decyzja SKO jest przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu sądowym.

Ze względu na zastosowaną w zaskarżonej decyzji SKO argumentację wypada podkreślić, co jest przedmiotem postępowania podatkowego. Otóż z decyzji Prezydenta L. (obydwu – są one tożsame co do wysokości ustalonego zobowiązania) wynika, że Organ ten ustalił zobowiązanie wyłącznie w zakresie gruntu - działki oznaczonej w ewidencji gruntów numerem ewidencyjnym [...] w obrębie [...] w L. O niczym więcej Prezydent nie orzekał. Działka ta ma powierzchnię 2333 m2, ale opodatkowaniu podlega – według Prezydenta - tylko jej część, tj. "grunty pozostałe" o powierzchni 1075m2. Ta pozostała część została opodatkowana według stawek wynikających z uchwały Rady Miasta L. Nr XXXVII/470/2009 z dnia 28 października 2009r. w sprawie podatków i opłat lokalnych na rok 2010 (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 190, poz. 5289). Przedmiotem opodatkowania, należy powtórzyć, nie było więc nic innego, w tym zwłaszcza żaden budynek znajdujący się ewentualnie na działce.

W pełni dopuszczalne jest takie właśnie określenie przedmiotu opodatkowania. Z jakichś względów, których można się jedynie domyślać, Organ I instancji pozostawił kwestię opodatkowania budynku (budynków), czy budowli, poza zakresem niniejszego postępowania podatkowego. Owszem – z punktu widzenia prawa cywilnego nie można - co do zasady - odrębnie traktować gruntu, odrębnie zaś budynku, ale ta zasada nie stoi na przeszkodzie odrębnemu opodatkowaniu tych przedmiotów podatkiem od nieruchomości. Zarówno Skarżąca, jak też Uczestniczka i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, tę okoliczność powinni przyjąć do wiadomości. Wszelkie inne kwestie, które z pewnością mogły lub mogą okazać się prawnie istotne w ewentualnym, kolejnym postępowaniu podatkowym, mającym za przedmiot budynek, nie mają znaczenia w niniejszym postępowaniu podatkowym. Stąd bezprzedmiotowe dla sprawy są okoliczności dotyczące istnienia tego budynku, jego statusu właścicielskiego, postępowań sądowych związanych z poszczególnymi przedmiotami opodatkowania, stosunki własnościowe i korzystanie z budynku przez Skarżącą czy Uczestniczkę, albo dokonany ewentualnie podział ad usum. Ze względu na prawidłowo przywoływany w decyzjach Prezydenta art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a także z uwagi na wskazane w tych decyzjach orzecznictwo sądowe, Prezydent przyjął, że jedynie miarodajna dla ustalenia wysokości zobowiązania jest ewidencja gruntów i budynków.

W dalszym więc postępowaniu SKO odniesie się do tego poglądu Prezydenta, przy czym ograniczy swoje rozstrzygnięcie jedynie do tego, co było przedmiotem rozstrzygnięcia Organu I instancji, tj. wyłącznie do opodatkowania wskazanej działki gruntu. SKO, stosując art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, naruszył ten przepis dlatego, że wadliwie uznał za część "sprawy" w rozumieniu tego przepisu kwestie dotyczące opodatkowania budynku.

Z uwagi na powyższe Sąd nie odnosi się do samej skargi oraz pisma Skarżącej z 31 października 2012 r., jak też do pisma procesowego Uczestniczki z 23 października 2012 r., uznając, że nie mają one znaczenia dla sprawy. Oceniając, że złożenie przez Skarżącą, przy piśmie z 31 października 2012 r., szeregu dokumentów stanowiło w istocie wniosek dowodowy, Sąd wniosek ten na rozprawie oddalił.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku. Odnośnie do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podstawą wyroku był art. 152 tej ustawy procesowej. Sąd nie zasądził natomiast kosztów postępowania, gdyż Skarżąca, pomimo prawidłowego pouczenia w tym względzie (zawiadomienie o terminie rozprawy) nie zgłosiła koniecznego wniosku w tej kwestii.