Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 116/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-05-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 maja 2006 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

- 2 -

Sygn. akt II SA/Go 116/06

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją administracyjną z dnia [...] lipca 2005r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił M.S. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie od marca 1944r. do maja 1945r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm. ) Prezes Rady Ministrów na wniosek Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych określi w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania przeciwko Narodowi Polskiemu - miejsca odosobnienia w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także więzienia i obozy NKWD lub będące pod nadzorem NKWD w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości, oraz obozy, o których mowa w art. 3 pkt 2 i w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c oraz w pkt 3.

Organ wyjaśnił, że na podstawie powyższego przepisu Prezes Rady Ministrów wydał w dniu 20 września 2001r. rozporządzenie w sprawie określenia miejsc odosobnienia w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości ( Dz.U. z 2001r. Nr 106, poz. 1154 ). Po rozpoznaniu wniosku organ stwierdził, że wnioskowany przez stronę obóz nie został wymieniony w w/w rozporządzeniu ani - jak wynika z dostępnych urzędowi materiałów oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy - nie był obozem karnym lub wychowawczym, o których mowa w 5 pkt 2 i 3 powyższego rozporządzenia. W związku z tym organ uznał, że wnioskowana represja nie jest represją w rozumieniu ustawy kombatanckiej, w szczególności nie jest represją w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit b lub c.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się M.S. i złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku M.S. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy z tego względu, że w złożonym wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich mylnie wskazał nazwę obozu w którym przebywał. Skarżący poinformował, że prawidłowa nazwa obozu w którym przebywał w okresie od marca 1944r. do maja 1945r.. Skarżący poinformował, że zaistniała pomyłka wynikła z

- 3 -

tego, że będąc w ówczesnym czasie w obozie znajdował się w wieku wczesno dziecięcym, dlatego nie pamiętał prawidłowej nazwy miejscowości w której znajdował się obóz. Skarżący wskazał ponadto, że dodatkowym uzasadnieniem zaistniałej pomyłki jest fakt, że osoby przebywające w obozie przymusowym w tym jego matka dowożone były do miejsca pracy tam, gdzie wystąpiła awaria torów kolejowych. Bardzo prawdopodobne jest zatem, że miejscowość jest jedną z wielu w której świadczyła pracę jego matka, natomiast była tam dowożona do pracy a przebywała wraz ze skarżącym i jego rodzeństwem w obozie pracy.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2005r.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na pobyt rodziny skarżącego na pracach przymusowych w miejscowości H.. Z pisma Międzynarodowej Służby Poszukiwań Bad Arolsen z dnia [...].12.1997r. wynika, że matka skarżącego w okresie od maja 1944r. do maja 1945r. zatrudniona była na Kolei Rzeszy w H.. Jako jej ostatnie miejsce zamieszkania podano : [...]. Również oświadczenia świadków, znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają pobyt rodziny skarżącego na pracach przymusowych w Niemczech w miejscowości H..

Organ wskazał ponadto, że pomijając powyższe zarówno za pobyt w obozie pracy przymusowej w H., jak i w B. uprawnienia kombatanckie nie przysługują, albowiem obozy pracy nie są obozami o których mowa w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości.

Decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2005r. M.S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podał, że niesporne jest, że w marcu 1944r. został wraz z matką i braćmi wywieziony do Niemiec, gdzie jego matka i dwaj starsi bracia zostali zmuszeni do pracy przymusowej a on opiekował się kilkutygodniowym najmłodszym bratem. Był to obóz w B., początkowo pomyłkowo określany jako obóz w H. z uwagi na to, że jego matka była zatrudniona na Kolei Rzeszy w H. a miejscowości te znajdują się w niewielkiej od siebie odległości. Skarżący wskazał, że miał wówczas 5 lat i trudno w związku z tym wymagać od dziecka, aby dokładnie zapamiętało nazwę miejscowości w obcym kraju. Wszystkie jednak dokumenty, w tym zdjęcia oraz zeznania świadków jednoznacznie

- 4 -

wskazują, że chodzi o obóz pracy przymusowej w B..

Skarżący wskazał ponadto, że decyzją z dnia [...] maja 2005r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyznał mu uprawnienie do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR. Z uzasadnienia tej decyzji jednoznacznie wynika, że w toku prowadzonego postępowania ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący przebywał w obozie w B.. W związku z tym całkowicie niezrozumiałe są dla skarżącego ustalenia poczynione w zaskarżonych decyzjach - na podstawie tych samych dowodów, iż przebywał w obozie w H.. Na zakończenie skarżący stwierdził, że obóz w B. jest obozem o którym mowa w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele innych narodowości. Wyraźnie o tym stanowi § 2 ust. 3 pkt 31.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z wnioskiem organu z dnia [...] lutego 2006r. o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, wobec braku ze strony skarżącego żądania przeprowadzenia rozprawy, przedmiotowa sprawa, zgodnie z przepisami art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie jednego sędziego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest kwestia uprawnień kombatanckich, które różnią się od świadczeń pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy m.in. przez III Rzeszę. Uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady, w innych miejscach odosobnienia, w których

- 5 -

warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, bądź też w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa ( art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm. ).

W świetle powyższych uregulowań należy uznać, że skarżący nie twierdzi, że przebywał w hitlerowskim więzieniu, obozie koncentracyjnym, miejscu odosobnienia w którym warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych i że przebywał tam, będąc w dyspozycji władz bezpieczeństwa. Skarżący twierdzi, że z rodziną przebywał na pracach przymusowych w B.. Uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobom przebywającym na terenie III Rzeszy, wykonującym prace przymusowe. Obozy pracy nie są obozami, o których mowa w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości ( Dz.U. z 2001r. Nr 106, poz. 1154 ze zm. ). O tym, że takie prace wykonywała matka skarżącego świadczy pismo Międzynarodowej Służby Poszukiwań Bad Arolsen z 16.12.1997r. Wynika z niego, że od 6.05.1944r. do 31.03.1945r. matka skarżącego pracowała w [...] i że była ubezpieczona w Zakładzie Ubezpieczeń Kolei Rzeszy. Zatrudnienie na kolei Rzeszy i ubezpieczenie jako pracownika ( nawet przymusowego ) wyklucza przyjęcie pobytu w obozie koncentracyjnym, podobozie takiego obozu i pozostawanie w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Nadto skarżący nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego jego pobyt w takim obozie. Przedstawione przez skarżącego zeznania świadków i dokumenty potwierdzają natomiast pracę przymusową matki skarżącego na kolei III Rzeszy. Brak dowodu na to, że matka skarżącego przebywała w podobozie obozu koncentracyjnego [...].

Odmawiając przyznania uprawnień kombatanckich nie naruszono więc wymienionych w skardze przepisów.

Skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).