Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 269/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną uchwałę
Powołane przepisy: article: art. 78f, 78 ust. 5, 75h
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego na rzecz skarżącej K. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości powołana w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego uchwałą z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] na podstawie art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 149, poz. 1188 ze zm.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania K. K. od uchwały Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pani K. K. przystąpiła do egzaminu adwokackiego w dniach od [...] czerwca do [...] lipca 2010 r. przed Komisją Egzaminacyjną do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w P.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Komisja stwierdziła, że uzyskała ona negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

W uzasadnieniu uchwały podane zostało, że po sprawdzeniu testu z pierwszej części egzaminu oraz po dokonaniu oceny każdego z zadań Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że strona z pierwszej części egzaminu otrzymała 81 punktów, co stanowi ocenę dobrą, z drugiej części egzaminu – ocenę dobrą, z trzeciej części egzaminu – ocenę dostateczną, z czwartej części egzaminu – ocenę niedostateczną, z piątej części egzaminu – ocenę dobrą.

Zgodnie z treścią art. 78f ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną. W tym stanie rzeczy organ ustalił, że K. K. uzyskała negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

Od powyższej uchwały odwołanie wniosła skarżąca, zarzucając jej dokonanie niesprawiedliwej i nierzetelnej oceny, opartej na dowolnych a nie ustawowych kryteriach oceny z części czwartej egzaminu adwokackiego tj. prawa gospodarczego, która spowodowała uzyskanie przez nią negatywnego wyniku z egzaminu adwokackiego.

Strona wniosła o zmianę zaskarżonej uchwały w całości poprzez ustalenie, że uzyskała pozytywną ocenę z prawa gospodarczego oraz stwierdzenie, że uzyskała pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego.

Jej zdaniem, ocena niedostateczna z czwartej części egzaminu adwokackiego jest niesprawiedliwa, nierzetelna, krzywdząca, oparta na dowolnych a nie ustawowych kryteriach oceny.

Ustosunkowując się szeroko do uwag merytorycznych zawartych w uzasadnieniach ocen cząstkowych wykazywała, że są one w znacznej części nietrafne bądź też charakter wykazywanych braków w jej pracy jest tego rodzaju, że nie wpływa na ważność umowy pożyczki, której projekt była zobowiązana przygotować w czasie egzaminu w dniu [...] lipca 2010 r.

Co do zarzutu niesamodzielności pracy z uwagi na jej identyczność z pracą oznaczoną numerem kodu [...] strona podniosła, że jest dla niej krzywdzący, albowiem pracę pisała samodzielnie, od nikogo nie odpisywała i nie ma wiedzy, aby ktokolwiek odpisywał od niej. W czasie egzaminu nikt nie zwrócił jej uwagi oraz w protokole z egzaminu nie został odnotowany fakt jej nieprawidłowego zachowania czy też konsultowania się z innymi zdającymi. Wysuwając postulat identyczności prac egzaminatorzy oparli się jedynie na domniemaniu, że skorzystała ona z pracy innej osoby albo sama udostępniła pracę innemu egzaminowanemu. Zarzut ten zdaniem strony, oparty jest jedynie na domysłach a nie na dowodach, jest również niejasny a w związku z tym nie ma ona możliwości merytorycznej z nim polemiki i nie jest w stanie tego zarzutu zweryfikować.

K. K. podkreśliła, że nie odważyłaby się na egzaminie państwowym na udostępnienie pracy innej osobie lub spisanie pracy od innego egzaminowanego a średnia ocen 4.0 z ustnych kolokwiów z prawa gospodarczego przeprowadzanych w trakcie trwania aplikacji adwokackiej świadczy o jej odpowiednim opanowaniu materiału i dobrym przygotowaniu do egzaminu końcowego bez konieczności uciekania się do nieuczciwych metod. Po odkodowaniu prac powzięła wiadomość, iż autorką pracy o nr kodu [...] jest J. G. Podobieństwo ich prac wynika z tego, że od wielu lat wspólnie przygotowują się do egzaminów.

Przed egzaminem adwokackim opracowały wspólnie wiele projektów umów.

W czasie egzaminu siedziały w różnych (wcześniej wylosowanych) miejscach sali, nie konsultowały się, jak również nie przemieszczały się po niej. Nieprawdą jest, że obce prace są identyczne. Podobieństwo prac da się usprawiedliwić tym, że zadanie było sformułowane w sposób, który narzucał egzaminowanym użycie podobnych rozwiązań i zwrotów języka prawnego. Egzaminatorzy nie wyszukali prac ze stosu innych, gdyż obie oddawały pracę niemalże po sobie. W sytuacji, kiedy praca byłaby niesamodzielna, niedorzecznym byłoby jej oddanie po pracy, która miałaby być identyczna. Kierując się kryterium egzaminatorów należałoby przeanalizować wszystkie prace pod względem podobieństw a nie merytorycznej oceny.

Tak więc główny zarzut dyskwalifikujący jej pracę jest całkowicie niezasadny. Praca została, zdaniem skarżącej, przygotowana poprawnie, co skutkuje podwyższeniem oceny z tej części egzaminu jak i końcowej oceny na pozytywną.

Komisja egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego uchwałą z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę odnośnie ustalenia negatywnego wyniku egzaminu adwokackiego skarżącej.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej, organ II stopnia zauważył, że w protokole z przebiegu przeprowadzonego w dniu [...] lipca 2010 r. egzaminu z prawa gospodarczego brak jest adnotacji o jakichkolwiek zakłóceniach w toku egzaminu czy adnotacji o wykluczeniu któregokolwiek zdającego. Należy zgodzić się ze skarżącą, że nie istnieje żadna uwaga Komisji Egzaminacyjnej odnośnie faktu "współpracy" z inną osobą. Praca nie zawiera żadnej adnotacji, która wskazywałaby na opuszczenie sali przez skarżącą.

Jeżeli chodzi o zarzut identyczności prac jest on w pełni uzasadniony. Prace różnią się wprawdzie nazwą własną spółki oraz innymi składnikami majątku przedsiębiorstwa, jednakże w pozostałej części prace te są identyczne. Zarówno w jednej jak i drugiej pracy pożyczka została udzielona na 24 miesiące, jej zwrot miałby nastąpić [...] lipca 2012 r. a oprocentowanie wynosić miało 3%.

Cechami, w sposób nie budzący wątpliwości wskazującymi na identyczność pracy są w szczególności następujące cechy:

- w paragrafie 3 projektu umowy K. K., a w paragrafie 4 (poprawionym z paragrafu 3) projektu umowy J. G. w zdaniu "w skład majątku przedsiębiorstwa wchodzi" nadpisano "pożyczkobiorcy".

- w paragrafie 5 umowy K. K. nadpisano po słowach "weksel własny in blanco", "suma wekslowa" te same słowa nadpisano w tym samym zdaniu w umowie J. G.

- w paragrafie 6 umowy pkt 2 u K. K. a w paragrafie 7 umowy J. G. w pkt [...] po słowie "pożyczkobiorca" skreślono słowo "przeniesienie" a nadpisano słowo "przenosi".

Organ podkreślił ponadto, że wszelkie inne sformułowania zawarte w umowie są identyczne.

Według oceny Komisji Egzaminacyjnej II stopnia korzystanie z pracy innej osoby podczas egzaminu adwokackiego bądź też udostępnianie własnej pracy innym zdającym jest dyskwalifikujące i nie licuje z godnością adwokata i aplikanta adwokackiego.

Zdaniem organu, fakt nieodnotowania w protokole z przebiegu egzaminu sytuacji, w której skarżące komunikowały się z inną osobą nie oznacza, że egzaminatorzy, jak też Komisja II stopnia nie może tej okoliczności ustalić w oparciu o inne elementy, między innymi porównanie treści obu prac.

Analiza obu prac dowodzi w sposób bezsporny, że praca ta nie była samodzielna, co ją dyskwalifikuje i czyni zbędnym merytorycznie ustosunkowanie się co do pozostałych zarzutów odwołania.

Organ II stopnia wskazał również, że zbadał sprawę ponownie w jej całokształcie, także w odniesieniu do ocen cząstkowych nieobjętych zakresem zaskarżenia, nie znalazł podstaw do ich podwyższenia.

Na uchwałę Komisji II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2010 r., znak sprawy [...] K. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez niezastosowanie przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia kryteriów oceny wskazanych w tymże przepisie i niedokonanie merytorycznej oceny pracy egzaminacyjnej skarżącej, a zastosowanie w stosunku do skarżącej kryterium oceny z części czwartej egzaminu adwokackiego tj. z prawa gospodarczego, nieznanego ustawie i niezawartego w tymże przepisie – tj. kryterium identyczności,

b) art. 78g ust. 1 w zw. z art. 78 ust. 5 zd. 1 Prawa o adwokaturze poprzez nieuwzględnienie tychże przepisów przy ustalaniu stanu faktycznego zaistniałego podczas egzaminu adwokackiego,

c) § 14 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu adwokackiego (Dz. U. Nr 163, poz. 1301) poprzez zignorowanie tegoż przepisu, który stanowi jednoznacznie, że w razie wykluczenia zdającego z egzaminu adwokackiego zostaje to odnotowane w protokole przebiegu egzaminu adwokackiego oraz na pracy pisemnej zdającego i to stanowi wyłączną podstawę do wydania przez komisję egzaminacyjną uchwały o negatywnym wyniku egzaminu adwokackiego,

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez niedziałanie przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości przy wydaniu zaskarżonej uchwały na podstawie wyżej wskazanych przepisów prawa i naruszenie przy tym zasady legalności, praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej,

b) art. 15 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia merytorycznie po raz drugi sprawy oraz nierozpatrzenie wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniu przez skarżącą, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,

c) art. 77 § 1 w zw. z art. 76 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nienależyte przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie, niewyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz zignorowanie dowodu z dokumentu urzędowego, jakim jest protokół z pracy komisji egzaminacyjnej z dnia [...] lipca 2010 r. poprzez pozbawienie go mocy dowodowej,

d) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie niezbędnych wymogów uzasadnienia zaskarżonej uchwały, w tym brak uzasadnienia faktycznego oraz brak jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego zaskarżonej uchwały pozbawionego podstawy prawnej,

3) art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia1997 r. poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa polegające na nierównym potraktowaniu skarżącej w stosunku do innych zdających egzamin adwokacki przejawiające się w wybiórczym zastosowaniu w stosunku do niej nieznacznego kryterium oceny pracy – kryterium identyczności, a niezastosowanie tegoż kryterium w stosunku do innych zdających oraz poprzez nieporównanie treści prac innych zdających pod względem podobieństwa czy identyczności sformułowań użytych w pismach procesowych a zastosowanie takiej metody względem skarżącej, podczas gdy z tej zasady konstytucyjnej wynika postulat, że w takim samym stanie faktycznym powinny zapadać decyzje administracyjne tej samej treści.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Nadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z bilingów rozmów telefonicznych pomiędzy J. G. a skarżącą, który to dowód ma istotne znaczenie dla wykazania przez skarżącą okoliczności, że podczas kilkumiesięcznego intensywnego przygotowywania się do egzaminu adwokackiego była ona w codziennym kontakcie i wspólnie przygotowywała się z wyżej wymienioną do tegoż egzaminu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia nie odniosła się w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały do zarzutów natury merytorycznej podniesionych w jej odwołaniu i skupiła się wyłącznie na zarzucie identyczności jej pracy z pracą oznaczoną kodem [...]. W świetle art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze zastosowanie kryterium identyczności czy też podobieństwa prac jest niedozwolone. Komisja Egzaminacyjna II stopnia rozpoznając sprawę nie zastosowała się do kryteriów ocen wskazanych w powyższym przepisie, przez co naruszyła przepisy prawa. Skarżąca w uzasadnieniu odwołania wskazała, że sformułowania zawarte w jej pracy egzaminacyjnej mogły być pod wieloma względami podobne do postanowień umowy sporządzonej w trakcie egzaminu przez J. G. Jednocześnie strona wyjaśniła, że podobieństwo prac mogło wyniknąć z faktu, iż skarżąca razem z J. G. wspólnie opracowały szereg pism procesowych, w tym umów cywilnoprawnych. Obie pozostawały w codziennym kontakcie telefonicznym, jak i mailowym oraz za pośrednictwem komunikatorów internetowych.

Na egzaminie pojawiło się bardzo podobne zadanie do tego, które skarżąca rozwiązywała wcześniej z J. G. We wcześniej przerabianym kazusie wystąpiły m.in. takie elementy jak termin zwrotu pożyczki – 24 miesiące oraz oprocentowanie 3% i dlatego skarżąca użyła je w sporządzonej na egzaminie umowie. Ponadto pozostałe elementy, które spowodowały konieczność skreślenia, czy dopisania skarżąca weryfikowała w trakcie egzaminu w oparciu o sformułowania występujące w komentarzach, z których korzystała podczas egzaminu. Nadto dopisanie czy skreślenie nie świadczy automatycznie o tym, że praca nie była sporządzona samodzielnie, jeśli nie przemawiają za taką tezą inne dowody. Z uwagi na to, że skarżąca i J. G. siedziały daleko od siebie nie mogły skontaktować się ani porozumieć, że piszą tę samą umowę i to w kształcie jak to wcześniej przerabiały.

Dopiero z uzasadnienia ocen cząstkowych skarżąca dowiedziała się o tym fakcie. Komisja Egzaminacyjna II stopnia nie odniosła się w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały do wyjaśnień skarżącej w tej mierze, nie wskazując czy dała im wiarę, a jeżeli nie, to z jakich powodów.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia dokonując wnikliwej analizy porównawczej obu prac podnosząc, że prace są identyczne, wskazała, że różnią się one nazwą własną spółki, innymi składnikami majątku przedsiębiorstwa. Skarżąca wskazała, że różnice ponad te, które wskazała Komisja Egzaminacyjna II stopnia zauważyć można również w zakresie m.in. oznaczenia numerów paragrafów, oznaczeniem firmy pożyczkobiorcy, wskazaniem osoby pełnomocnika, danymi pożyczkobiorcy, inną sumę wekslową, innymi podmiotami przewłaszczenia na zabezpieczenie, inaczej sformułowany § 6. Te różnice w obu pracach już eliminują podobieństwo bądź identyczność. Uwzględniając ponadto ww. różnice w obydwu porównywanych pracach, pozostałe sformułowania zawarte w obu umowach są zasięgnięte wprost z uregulowań kodeksu cywilnego i innych aktów prawnych, odnoszących się do umowy pożyczki, przewłaszczenia na zabezpieczenie itd., a nadto pojawiają się niemalże we wszystkich wzorach pism procesowych znajdujących się w opracowaniach książkowych czy powszechnie stosowanych w większości kancelarii adwokackich programach informacji prawniczej (Lex, Lex Polonica czy Legalis). Są to typowe sformułowania stosowane zwyczajowo w umowach cywilnoprawnych, czego organ odwoławczy nie dostrzegł.

Zdaniem skarżącej, wykazywane podobieństwo obu prac nie przesądza automatycznie, że "albo korzystała w trakcie egzaminu z pracy innej osoby albo udostępniła własną pracę innemu zdającemu", jeżeli nie wskazują na to inne dowody (m.in. protokół pracy komisji egzaminacyjnej, adnotacje na pracy egzaminacyjnej, plan miejsc zdających).

Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia w swoich rozważaniach całkowicie pominęła dyspozycję § 14 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu adwokackiego, który stanowi jednocześnie, że "w przypadku wykluczenia zdającego z egzaminu adwokackiego zostaje to odnotowane w protokole przebiegu egzaminu adwokackiego oraz na egzemplarzu zestawu pytań testowych i karcie odpowiedzi lub na egzemplarzu zadania i pracy zawierającej rozwiązanie zadania zdającego i stanowi podstawę do wydania przez komisję egzaminacyjną uchwały o negatywnym wyniku egzaminu adwokackiego". Skoro protokół egzaminu oraz praca skarżącej nie zawiera żadnej adnotacji o stwierdzonych nieprawidłowościach w świetle ww. przepisu nie ma absolutnie żadnych podstaw prawnych do dyskwalifikacji pracy egzaminacyjnej skarżącej i wystawienia jej na tej podstawie oceny niedostatecznej.

Według oceny skarżącej organ dopuścił się naruszenia zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP oraz w art. 6 k.p.a.

Poza tym popełnił błąd subsumcji mylnie podciągając fakt uznany za udowodniony (zarzut identyczności ustalony na podstawie porównania treści prac) pod stosowną normę prawną ("korzystanie z pracy innej osoby podczas egzaminu adwokackiego bądź też udostępnianie własnej pracy innym zdającym jako dyskwalifikujące i nie licujące z godnością adwokata i aplikanta adwokackiego"). K. K. podniosła również, że brak jest podstawy prawnej, na której opiera się zaskarżona decyzja, która wynikałaby z Prawa o adwokaturze bądź z rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy. Ustalenia Komisji Egzaminacyjnej II stopnia są całkowicie dowolne i nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zebranym w sprawie. Organ nie rozstrzygnął merytorycznie po raz drugi sprawy i nie rozpatrzył wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniu przez skarżącą, ograniczył się jedynie do omówienia zarzutu identyczności, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W ten to sposób cały ciężar dowodzenia okoliczności, że skarżąca nie korzystała na egzaminie z pracy innej osoby ani nie udostępniła swojej pracy innemu zdającemu przerzucony został na stronę wbrew ogólnej zasadzie wynikającej z art. 7 k.p.a. tj. zasadzie działania organu z urzędu.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia ponadto sporządzając uzasadnienie zaskarżonej uchwały naruszyła art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie niezbędnych wymogów uzasadnienia wskazanych w tymże przepisie a wyrażające się w braku uzasadnienia faktycznego oraz braku jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego zaskarżonej uchwały. Brak uzasadnienia decyzji w tym przypadku zezwala na dowolne i arbitralne rozstrzygnięcie.

Działanie organu naruszyło art. 32 ust. 1 Konstytucji RP tj. zasadę równości wobec prawa a polegające na nierównym potraktowaniu skarżącej w stosunku do innych zdających egzamin adwokacki, przejawiające się wybiórczym zastosowaniu w stosunku do niej nieznanego ustawie kryterium oceny pracy – kryterium identyczności a nie zastosowanie tegoż kryterium w stosunku do innych zdających oraz poprzez porównanie treści pracy egzaminacyjnej skarżącej i J. G. a nie porównywanie treści prac innych zdających pod względem podobieństwa czy identyczności sformułowań użytych w pismach procesowych, podczas gdy z tej zasady konstytucyjnej wynika postulat, że w takim samym stanie faktycznym powinny zapadać decyzje administracyjne tej samej treści.

Podsumowując swoją skargę K. K. podała, że uzyskiwała pozytywne oceny z ustnych kolokwiów przeprowadzanych przez ORA w P. (w tym z prawa gospodarczego oceny dobre). Ponadto skarżąca cieszyła się pozytywną opinią u sędziów i prokuratorów, u których odbywała praktyki aplikanckie, u patrona i innych adwokatów, za których miała przyjemność uczęszczać na zastępstwa na rozprawach, jak i u klientów.

W tym stanie rzeczy szczególnie krzywdzące jest dla niej, że potraktowano ją jako osobę nieuczciwą, która "ściąga" na poważnym egzaminie państwowym i to bez żadnych dowodów, na co skarżąca zgodzić się nie może.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. skarżąca odniosła się do stanowiska Komisji II stopnia zawartego w odpowiedzi na skargę, uznając je za całkowicie niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie, uchwałę lub inny akt administracyjny z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga K. K. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała narusza prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca podnosi w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Uchybienia procesowe sprowadzają się do nierozpoznania sprawy przez organ w jej całokształcie, braku rozpatrzenia twierdzeń i wniosków dowodowych skarżącej i nieustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. W skutek powyższych błędów, Komisja Egzaminacyjna II stopnia naruszyła prawo materialne tj. wskazane w skardze przez K. K. przepisy Prawa o adwokaturze a także rozporządzenia wykonawczego Ministra Sprawiedliwości w sprawie przeprowadzenia egzaminu adwokackiego.

Zarzutom skarżącej nie można odmówić słuszności. Przepisy wskazanych wyżej aktów prawnych regulują całość zagadnień związanych z przeprowadzaniem egzaminu adwokackiego. Z art. 78 ust. 5 Prawa o adwokaturze wynika, że zadaniem komisji egzaminacyjnej powołanych przez Ministra Sprawiedliwości na obszarze własności jednej lub kilku okręgowych rad adwokackich jest nadzór nad prawidłowym przebiegiem egzaminu adwokackiego. Egzamin ten przeprowadza się w wydzielonej sali, w warunkach zapewniających zdającym samodzielną pracę (§ 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego). Podczas egzaminu adwokackiego zdający nie może posiadać urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji (art. 78d ust. 11 Prawa o adwokaturze).

Przewodniczący Komisji wyklucza z egzaminu osobę, która korzystała z pomocy innej osoby, posługiwała się niedozwolonymi materiałami lub urządzeniami, pomagała innym osobom lub w inny sposób zakłócała przebieg egzaminu adwokackiego (art. 78d ust. 13 w zw. z art. 75h ust. 4 Prawa o adwokaturze). W przypadku wykluczenia zdającego z egzaminu adwokackiego zostaje to odnotowane w protokole przebiegu egzaminu adwokackiego oraz na egzemplarzu pytań testowych i karcie odpowiedzi lub na egzemplarzu zadania i pracy zawierającej rozwiązanie zadania zdającego i stanowi podstawę do wydania przez komisję egzaminacyjną uchwały o negatywnym wyniku egzaminu adwokackiego (§ 14 rozporządzenia wykonawczego).

Przedstawione wyżej przepisy nakładają więc szczególne obowiązki na Komisje i ich Przewodniczących w zakresie zapewnienia samodzielnego sporządzania prac przez zdających egzamin oraz określają procedurę wykluczenia egzaminowanego w przypadku stwierdzenia uchybień w powyższym zakresie.

W niniejszej sprawie, jak słusznie podnosi skarżąca, obiektywny fakt korzystania przez nią z pracy innej osoby bądź też udostępnienia przez nią swojej pracy innemu zdającemu nie został w sposób formalny udokumentowany.

Mimo tego, Komisja egzaminacyjna, działająca jako organ I i II instancji ustaliły negatywny wynik z egzaminu adwokackiego skarżącej z uwagi na identyczność jej pracy z zakresu prawa gospodarczego z pracą oznaczoną numerem kodu [...]. Nie negując ustaleń organów co do podobieństwa obu prac Sąd stwierdza, że istotnie mogą się rodzić wątpliwości co do samodzielności prac, jednakże winny być one poparte innymi okolicznościami, których organy nie zbadały mimo wniosków skarżącej, w powyższym zakresie. Należy mieć na uwadze, że ostateczne rozstrzygnięcie sprawy spowoduje daleko idące skutki w życiu zawodowym skarżącej stąd według oceny Sądu, wymagana jest szczególna staranność, aby wszystkie okoliczności sprawy zostały należycie wyjaśnione.

Z tych względów Sąd uznał postawione przez skarżącą zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1, 76 w związku z art. 80 kpa i 107 § 3 i 15 k.p.a. za zasadne. Ponownie rozpoznając sprawę Komisja II stopnia zbada i ustosunkowuje się do wszystkich twierdzeń skarżącej jak również przeprowadzi dowód zgłoszony w skardze, którego Sąd nie uwzględnił na tym etapie postępowania w celu stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość, iż postawiony zarzut niesamodzielnego przygotowania projektu umowy pożyczki bądź też udostępnianie pracy innej osobie jest zasadny. W zależności od poczynionych ustaleń, organ rozpatrzy również zarzuty natury merytorycznej postawione przez skarżącą w odwołaniu odnośnie uwag poczynionych przez egzaminatorów, wystawiających oceny cząstkowe.

Skoro zarzuty skargi w zakresie uchybień proceduralnych okazały się skuteczne Sąd nie rozważał zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego, uznając je za przedwczesne.

Z tych wszystkich względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 200 i 152 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.