Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 429/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 47
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak [...] Burmistrz W. działając na podstawie art. 47 ust 2 ustawy z dnia 10.04.1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U.z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zmianami) oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 późniejszymi zmianami) po rozpatrzeniu wniosku H. W. o anulowanie meldunku K. Z., zameldowanej na pobyt stały [...] W., ul. [...]Nr [...] rzekomo bezprawnie tam zameldowanej, odmówił anulowania meldunku K. Z., zameldowanej na pobyt stały pod ww. adresem.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że H. W. w dniu [...]lipca 2010 roku złożyła wniosek o anulowanie meldunków osób zamieszkałych pod adresem ul. [...] Nr [...] w W., uzasadniając swą prośbę tym, iż zostały tam one zameldowane bezprawnie. Organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że K. Z. została zameldowana w domu swoich rodziców z dniem urodzenia [...] r. zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który mówi, że zgłoszenie urodzenia dziecka dokonane we właściwym urzędzie stanu cywilnego zastępuje zameldowanie. Zameldowania dokonuje organ gminy właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego matki dziecka lub tego z rodziców, u którego dziecko faktycznie przebywa. Jak z powyższego wynika zameldowanie K. Z. nastąpiło zgodnie z obowiązującym prawem jako czynność materialno-techniczna zameldowania potwierdzająca fakt zamieszkiwania pod adresem zamieszkania rodziców. Wymieniona zamieszkuje pod tym adresem do dnia dzisiejszego, gdzie wspólnie z rodzicami prowadzą gospodarstwo domowe. Powyższe ustalono na podstawie posiadanych dokumentów w tutejszym urzędzie oraz protokołu przesłuchania osób zamieszkałych pod wskazanym adresem. K. Z. nie opuściła miejsca pobytu stałego, przebywa pod wskazanym adresem do chwili obecnej. Jednocześnie organ wyjaśnił, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu /art.9 ust.2 b ww. ustawy/, nie ma natomiast wpływu na jakiekolwiek prawa do lokalu. Czynność zameldowania jest jedynie aktem rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby, z którego nie wypływają żadne uprawnienia do nieruchomości, mogące ograniczyć prawa i wolność osoby, która dysponuje prawem do nieruchomości. Ponadto organ wyjaśnił, że organy administracji publicznej nie są właściwe do usunięcia osób zamieszkałych w budynku przy ul. [...] Nr [...] w W.. Właściwym do orzekania w tej sprawie jest sąd powszechny. Ewidencja ludności nie jest bowiem formą kontroli nad legalnością pobytu, lecz stanowi rejestrację stanu faktycznego, a nie prawnego. Wobec powyższych okoliczności na mocy art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych orzekł jak w sentencji decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H. W.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 107 kpa poprzez brak w decyzji uzasadnienia faktycznego oraz prawnego. Zauważyła, że organ administracji publicznej, przed którym toczy się sprawa, zgodnie z art. 61 § 4 Kpa, obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek tj. czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki. Podniosła również, że w dniu [...].12.2010 roku udostępniono jej akta, ale nie miała czasu na złożenie swoich zastrzeżeń co do zgromadzonej dokumentacji, w której nie widziałam dokumentu z Wydziału Ewidencji Gruntów i Budynków Starostwa Powiatowego w B., choć wcześniej ustnie składałam taki wniosek do prowadzącego ww. postępowanie administracyjne.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o unieważnienie czynności zameldowania.

Wskazała również, że jest współwłaścicielką nieruchomości zabudowanej Nr [...] o powierzchni [...] ha od [...] sierpnia 2002 roku wraz ze Skarbem Państwa zgodnie z Księgą Wieczystą Nr [...]i nie wyraża zgody, aby sztucznie utrzymywać meldunki ww. osób, których nie ma w Księdze Wieczystej prowadzonej dla nieruchomości zabudowanej Nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w W. przy ulicy [...][...] przez Sąd Rejonowy w Grójcu Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w B.. Podniosła, że nie może być łamane obowiązujące prawo przez Burmistrza Miasta i Gminy w W., a następnie unikanie odpowiedzialności za popełnione bezprawie i odsyłanie jej do sądu powszechnego.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy ww. decyzję Burmistrza W. z dnia [...] grudnia 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w świetle przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności służy wyłącznie rejestracji danych o miejscu pobytu osób /art. 1 ust. 2/ i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkiwania i pobytu. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu /art. 9 ust. 2b/. W konsekwencji czynność zameldowania nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Z faktu samego zameldowania nie wpływają bowiem żadne uprawnienia cywilnoprawne do przebywania w lokalu. Ponadto obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Podkreślenia wymaga również fakt, iż ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie osób trzecich. Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji RP za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki. Takie stanowisko zaprezentował Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01. W rozpoznawanej sprawie K. Z. została zameldowana przez swoich rodziców z chwilą narodzin zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami - tj. zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 10 października 1974 r. /Dz.U. z 1984 r. Nr 26, poz.132 z późn. zm./. Zdaniem Wojewody nie ma podstaw prawnych, aby uchylić czynność materialno-techniczną zameldowania K. Z. w lokalu w W. przy ul. [...][...], gdyż wymieniona do chwili obecnej zamieszkuje w nim. W tym lokalu znajduje się jej centrum życiowe, a więc miejsce gdzie skoncentrowane są jego sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż decyzja Burmistrza W. wydana została z naruszeniem art. 107 § 1 Kpa Wojewoda wyjaśnił, iż po przeanalizowaniu akt sprawy nie dostrzegł, aby zaskarżona decyzja wydana była z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 Kpa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. złożyła H. W. (dalej jako skarżąca) wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów kpa oraz ustawy o ewidencji ludności.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że nieruchomość zabudowana Nr [...] o powierzchni [...] ha, położona w W. przy ulicy [...][...], posiada jeden numer administracyjny i zgodnie z Księgą Wieczystą Nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w G. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w B. stanowi współwłasność, gdzie jako współwłaściciele wpisani są: H. F. W. i Skarb Państwa. Nadmieniła, że nie istnieje żadne wyodrębnienie lokali, ani żadnych budynków gospodarczych na w/w nieruchomości, a meldunek jak podaje Wojewoda [...]

w w/w decyzjach nie upoważnia osób posiadających tylko meldunek do dysponowania w/w nieruchomości, co oczywiście w rzeczywistości wygląda zupełnie inaczej, bo skarżąca mieszka na swojej własności sama i tylko ona jako jedyna osoba fizyczna odpowiada prawnie za wszystkie nieprawidłowości związane z całą nieruchomością, ale nie może żądać, ani w jakikolwiek sposób wyegzekwować przestrzegania prawa od osób bezprawnie zameldowanych i nawet wbrew jej woli zamieszkałych na posesji wykorzystujących ją całkowicie za darmo przy tym dewastując zabudowania i degradując infrastrukturę tej posesji. Wszystko to dzieje się bez jej zgody, a jej liczne próby zakazu kończą się fiaskiem, ponieważ przedstawiciel Skarbu Państwa jakim jest Starosta B., który z urzędu sprawuje nadzór nad majątkiem Skarbu Państwa jest w tej sprawie całkowicie bezczynny i działają na szkodę Skarbu Państwa i na szkodę skarżącej. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu o centrum życiowym ludzi zajmujących jej własność bezprawnie i całkowicie za darmo. Nadmieniła, że tylko niezwłoczne unieważnienie wszystkich meldunków naprawi błędy popełnione już w dniu [...] października 1979 roku, kiedy właścicielem udziału stał się Skarb Państwa po M. H. G., który otrzymywał za to emeryturę. Obecnie prowadzący postępowanie administracyjne nie przedstawił żadnej dokumentacji potwierdzającej interes prawny ww. osób do nieruchomości zabudowanej Nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w W. przy ul. [...][...]. Podniosła, że dalsze utrzymywanie tych meldunków zezwalających tym samym na dalszą dewastację i degradację jej własności przez osoby nie posiadające przecież żadnego interesu prawnego do ww. nieruchomości, którzy do tego wszystkiego dręczą ją i prześladują oraz używają wobec niej siły. Zaznaczyła, że dalsze utrzymywanie tych meldunków jest dla niej zagrożeniem, bo tym ludziom rodzą się dzieci, które znów z urzędu są meldowane do matki i pomimo tak jak to jest z K. Z., która od dnia ślubu ([...]roku) nie mieszka w W., ani nawet nie przyjeżdża do W., a do tego w styczniu 2011 roku urodziła córkę, którą zapewne zameldowała na jej posesji, choć mieszka w T., gdzie posiada swoje mieszkanie.

Skarżąca poprosiła o dokładne i precyzyjne rozpatrzenie jej skargi pod względem formalno prawnym i stanem faktycznym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna i na uwzględnienie nie zasługuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

Badając zaskarżoną decyzję pod kątem przesłanek wyżej wymienionych Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U.z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zmianami) organ gminny prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym.

K. Z. córka A. i M. G. została zameldowana w miejscowości W. przy ul. [...][...] poprzez zgłoszenie jej urodzenia przez rodziców we właściwym urzędzie stanu cywilnego. Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych zgłoszenie urodzenia dziecka dokonane we właściwym urzędzie stanu cywilnego zastępuje zameldowanie. Datą zameldowania dziecka jest data sporządzenia aktu urodzenia. Zameldowania dokonuje organ gminy właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego matki dziecka lub tego z rodziców, u którego dziecko faktycznie przebywa.

Nie można zatem mówić, że zameldowanie nastąpiło wbrew obowiązującym przepisom. Należy pamiętać, że sam akt zameldowania jest czynnością materialno - techniczną potwierdzającą fakt zamieszkiwania pod wskazanym adresem. Z czynności tej nie wynikają żadne uprawnienia do nieruchomości mogące ograniczać prawo własności osoby, której to prawo przysługuje.

Sąd podziela argumentację organów obu instancji co do tego, że K. Z. nadal zamieszkuje pod wskazanym wyżej adresem i fakt ten potwierdzają zgromadzone w sprawie dowody. W szczególności należy wskazać tu na pismo Kierownika Posterunku Policji w R., z którego wynika, że K. Z. przebywa w W. przy ul. [...][...]. Uczestniczka postępowania również wskazała, że jej jedynym centrum życiowym jest lokal o wskazanym wcześniej adresie.

Skarżąca poza własnymi twierdzeniami odnośnie opuszczenia lokalu przez uczestniczkę po urodzeniu dziecka, nie przedstawiła żadnych dowodów, które by podważały ustalenia organów administracji co do tego, że sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe są skoncentrowane w lokalu przy ul. [...][...].

Należy podkreślić, że zarzuty skargi w przeważającej mierze dotyczą braku tytułu prawnego rodziny G. do zajmowanego lokalu. Za organami administracji warto powtórzyć to, że zameldowanie pod określonym adresem nie musi się wiązać z posiadaniem jakiegokolwiek tytułu prawnego do tego lokalu. Na marginesie wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że A. G. posiada tytuł prawny w postaci własności nakładów poczynionych na przedmiotową nieruchomość.

Odnosząc się także do zarzutu sformułowanego przez skarżącą w odwołaniu dotyczącego braku uzasadnienia faktycznego i prawnego organu pierwszej instancji trzeba wskazać, że nie znajduje on potwierdzenia. Analiza decyzji Burmistrza W. prowadzi do wniosku, że zawiera ona niezbędne rozważania faktyczne oraz wskazuje i wyjaśnia podstawę prawną. Drugim z zarzutów podnoszonych przez skarżącą był brak możliwości ustosunkowania się do materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Tego zarzutu również nie podziela Sąd rozpoznający sprawę. Faktem jest, że skarżąca zapoznała się z aktami sprawy [...] grudnia 2010 r., zaś decyzja została wydana [...] grudnia 2010 r. Niemniej te cztery dni należy uznać za wystarczające do ustosunkowania się do jedynego jej nieznanego dowodu. Nawet gdyby podzielić argumentację skarżącej, to nic nie stało na przeszkodzie aby do dokumentu tego odnieść się w postępowaniu odwoławczym.

Ewentualny fakt dokonywanej dewastacji i degradacji jej własności przez osoby zamieszkujące w lokalu przy ul. [...][...] może być dochodzony jedynie przed sądami powszechnymi.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia z dnia 2 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Po 507/08 ,, Jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie z pobytu stałego jest zatem trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania. Organy ewidencyjne nie są wobec tego uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania pod danym adresem, rozstrzygania sporów o prawo własności itd."

W tej sytuacji Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził naruszenia przez organ wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania, jak i jakichkolwiek innych przepisów, które skutkowałyby uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a skarga na tę decyzję jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.