Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 908/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Jacek Bursa SWSA Joanna Człowiekowska (spr.) SWSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zakładu Usługowego [...], J. W. S. Jawna z siedzibą w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r., znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku zagospodarowania odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza na rzecz skarżącej Zakład Usługowego [...], J. W. S. Jawna z siedzibą w O. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 17 lutego 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 24b. ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nałożył na Firma A obowiązek zagospodarowania odpadów znajdujących się na naczepie o nr rej. [...] zatrzymanego pojazdu samochodowego o nr rej. [...], ustawionej na miejscu wyznaczonym w Planie Gospodarki Odpadami Województwa [...] do postoju dla zatrzymanych transportów odpadów w Centrum [...] przy ul. [...], na własny koszt tego podmiotu. W ramach nałożonego obowiązku zagospodarowania odpadów Spółka została zobowiązana do usunięcia odpadów znajdujących się na ww. naczepie i przekazania ich posiadaczowi odpadów, legitymującemu się zezwoleniem właściwego organu na przetwarzanie lub zbieranie tego rodzaju odpadów, zachowując przy tym hierarchię sposobów postępowania z odpadami - zgodnie z art. 17 ustawy o odpadach.

W uzasadnieniu organ podniósł, że podczas przeprowadzonej w dniu 27 sierpnia 2020 r. rozprawy administracyjnej ustalono, że na miejsce wyznaczone w Planie Gospodarki Odpadami Województwa [...] do postoju dla zatrzymanych transportów odpadów, zlokalizowanym w K. przy ul. [...], został skierowany przez policję ciągnik siodłowy o nr rej. [...] oraz naczepa o nr rej. [...] Pojazd i naczepa stanowią własność A. R. prowadzącego działalność gospodarczą pn. Firma B . Zarówno ww. pojazd jak i naczepa są zabezpieczone plombami, taśmą koloru żółtego z napisem "POLICJA" oraz naklejkami z napisem "Wydział do Walki z Przestępczością gospodarczą KwP w K.". Na naczepie znajdują się odpady, których transport prowadzony był przez A. R. do nieuprawnionego odbiorcy - J. G.. A. R. nie jest wpisany do Rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami - stanowiącego integralną część bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami - dalej jako BDO. Zgodnie z pismem z dnia 17.07.2020 r. Prokuratury Rejonowej w K. ww. pojazd nie stanowi dowodu w sprawie i nie został zabezpieczony. Zgodnie z pismem z dnia 9.11.2020 r., Prokuratury Rejonowej w K. odpady znajdujące się na ww. naczepie o nr rej. [...] pochodziły od Firma A . Kserokopia karty przekazania odpadów nr [...] za rok kalendarzowy 2020 (którą przedłożył A. R.), potwierdza, że posiadaczem odpadów, który przekazuje odpad jest Firma A posiadający nr [...] Na karcie przekazania odpadów, wskazano również, że przekazywane odpady to odpady rodzaju czyściwo zanieczyszczone, kod 15 02 02, w ilości 15,300 Mg. W aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna wykonana podczas ww. rozprawy administracyjnej, przedstawiająca naczepę o nr rej. [...], wraz z ciągnikiem siodłowym o nr rej. [...], znajdujące się na parkingu Centrum [...].

Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie doszło do przemieszczenia odpadów do nieuprawnionego odbiorcy - J. G.. Transport odpadów prowadzony był przez A. R.. W wyniku zatrzymania, pojazd wraz z odpadami został skierowany na miejsce wyznaczone w Planie Gospodarki Odpadami Województwa [...] do postoju dla zatrzymanych transportów odpadów. Taki sposób postępowania przewiduje art. 24a. ust. 2 ustawy o odpadach, zgodnie z którym: Zatrzymany pojazd wraz z odpadami jest kierowany do najbliższego dostępnego miejsca wyznaczonego w wojewódzkim pianie gospodarki odpadami spełniającego warunki magazynowania odpadów. W toku postępowania został ustalony posiadacz odpadów, odpowiedzialny za zagospodarowanie odpadów znajdujących się na naczepie zatrzymanego pojazdu samochodowego. Jest nim Firma A . Zatem, w przedmiotowym przypadku zastosowanie znajduje art. 24a ust. 5 ustawy o odpadach, zgodnie z którym pojazd wraz z odpadami umieszcza się w miejscu wyznaczonym zgodnie z ust. 2 do czasu usunięcia naruszeń szczegółowych wymagań dla transportu odpadów lub ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie tych odpadów oraz art. 24 ust. 4b pkt. 2 ustawy o odpadach o brzmieniu: W przypadku ustalenia posiadacza odpadów, odpowiedzialnego za zagospodarowanie odpadów jest on obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt. Zgodnie z art. 24b ust. 3 ustawy o odpadach: Obowiązek zagospodarowania odpadów nakłada, w drodze decyzji, na podmiot, o którym mowa w ust. 1 i 2, starosta właściwy ze względu na miejsce, na które został skierowany zatrzymany transport odpadów. Ponadto ww. decyzja, podlega natychmiastowemu wykonaniu - jak o tym stanowi art. 26a ust. 4 ustawy o odpadach. W konsekwencji, w świetle przedstawionego stanu prawnego i faktycznego Firma A zobowiązana jest do zagospodarowania odpadów znajdujących się na naczepie o nr rej. [...] zatrzymanego pojazdu samochodowego o nr rej. [...], ustawionego na miejscu wyznaczonym w Planie Gospodarki Odpadami Województwa [...] do postoju dla zatrzymanych transportów odpadów w Centrum Ekologicznym Barycz na własny koszt.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Firma A

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 maja 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 26 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach przez posiadacza odpadów - rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będących w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Zgodnie z art. 24 ust. 1 w/w ustawy transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Zgodnie z art. 24 ust. 3 zlecający usługę transportu odpadów jest obowiązany wskazać transportującemu odpady wykonującemu usługę transportu odpadów miejsce przeznaczenia odpadów oraz posiadacza odpadów, do którego należy dostarczyć odpady. Zgodnie z art. 24 ust. 4 i 4a transportujący odpady wykonujący usługę transportu odpadów jest obowiązany dostarczyć odpady do miejsca przeznaczenia odpadów i przekazać je posiadaczowi odpadów, o którym mowa w ust. 3. W przypadku transportu odpadów bez wymaganych dokumentów, w których wskazany jest posiadacz odpadów przekazujący odpad oraz posiadacz odpadów, do którego należy dostarczyć odpady, posiadaczem tych odpadów jest transportujący te odpady. Zgodnie z art. 24a ustawy o odpadach jeżeli w trakcie kontroli transportu odpadów ujawniono: 1) naruszenie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, 2) przemieszczanie odpadów do nieuprawnionego odbiorcy, 3) naruszenie przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów - pojazd wraz z odpadami może zostać zatrzymany przez Krajową Administrację Skarbową, Straż Graniczną, Policję, Inspekcję Transportu Drogowego oraz organy Inspekcji Ochrony Środowiska. Zatrzymany pojazd wraz z odpadami jest kierowany do najbliższego dostępnego miejsca wyznaczonego w wojewódzkim planie gospodarki odpadami spełniającego warunki magazynowania odpadów. Plan ten w części dotyczącej wyznaczenia miejsc spełniających warunki magazynowania odpadów podlega zaopiniowaniu przez właściwych starostów, na terenie działania których mają zostać wyznaczone te miejsca. Starosta wyraża opinię w terminie nie dłuższym niż miesiąc od dnia otrzymania planu. Nieudzielenie opinii w tym terminie uznaje się za opinię pozytywną. Pojazd wraz z odpadami umieszcza się w miejscu wyznaczonym zgodnie z ust. 2 do czasu usunięcia naruszeń szczegółowych wymagań dla transportu odpadów lub ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie tych odpadów. Za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu w miejscu, o którym mowa w ust. 2, pobiera się opłaty. Do uiszczenia opłat jest obowiązany podmiot wykonujący transport odpadów. Stosownie do art. 24b ustawy o odpadach w przypadku, o którym mowa w art. 24 ust. 4a, gdy nie ustalono podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie zatrzymanych odpadów, podmiot wykonujący transport odpadów jest obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt. W przypadku ustalenia posiadacza odpadów, odpowiedzialnego za zagospodarowanie odpadów jest on obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt. Obowiązek zagospodarowania odpadów nakłada, w drodze decyzji, na podmiot, o którym mowa w ust. 1 i 2, starosta właściwy ze względu na miejsce, na które został skierowany zatrzymany transport odpadów. Decyzja, o której mowa w ust. 3, podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Organ podał, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że zatrzymanym pojazdem marki [...] o nr rej. [...] były przewożone odpady. Ustalono także na podstawie wyjaśnień A. R., że wykonywał on transport na zlecenie M. M. (obecnie przebywającego w areszcie śledczym w K.), a odpady miały być przewiezione do J. G.. Analiza karty posiadacza odpadów pozwala ustalić, że przekazującym posiadaczem odpadów był Firma A Z zeznań wyjaśnień transportującego odpady wynika, że załadował je na samochód, lecz nie miał świadomości, że przewodzi odpady. Odpady miał dostarczyć do J. G.. Transport jednak został wcześniej zatrzymany przez policję. Z karty posiadacza odpadów wynika również, że podmiotem, który miał przejąć odpad było przedsiębiorstwo firma C Do przejęcia odpadów jednak nie doszło. Powyższy stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Pozostało więc ustalić, czy organ l instancji prawidłowo oznaczył adresata obowiązku nałożonego na mocy skarżonej decyzji, t.j. czy w istocie doszło do przekazania odpadów, tak by zwolnić Firma A z odpowiedzialności za te odpady. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie ulega wątpliwości, że za posiadacza odpadów nie można uważać transportującego odpady. Zgodnie z art. 24 ust. 4 i 4a transportujący odpady wykonujący usługę transportu odpadów jest obowiązany dostarczyć odpady do miejsca przeznaczenia odpadów i przekazać je posiadaczowi odpadów, o którym mowa w ust. 3. W przypadku transportu odpadów bez wymaganych dokumentów, w których wskazany jest posiadacz odpadów przekazujący odpad oraz posiadacz odpadów, do którego należy dostarczyć odpady, posiadaczem tych odpadów jest transportujący te odpady. Jak wynika z wyjaśnień A. R. oraz karty przekazania odpadów uzyskanej z Prokuratury Okręgowej w K. transportujący posiadał dokument wskazujący posiadacza odpadów oraz odbiorcę tych odpadów. Stosownie do art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 lub 2 albo posiada wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów. Odwołujący się twierdzi, iż w przedmiotowej sprawie doszło do przejścia odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami na kolejny podmiot, t.j. firma C Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić ponieważ jak wynika z akt sprawy nie doszło do przekazania odpadów, bowiem w trakcie transportu samochód został zatrzymany przez policję (karta 29, wyjaśnienia A. R.). Zatem firma C nie jest stroną niniejszego postępowania, ani też nie ma potrzeby badania, czy jest posiadaczem odpadów, skoro odpady do niej nie dotarły. Jednocześnie z materiału dowodowego w sprawie, w tym z informacji przekazanych przez Prokuraturę Okręgową w K., Wydział Śledczy wynika, że odpady pochodziły ze spółki Firma A . W tym stanie faktycznym znajduje zastosowanie art. 25b ustawy o odpadach w przypadku ustalenia posiadacza odpadów, odpowiedzialnego za zagospodarowanie odpadów jest on obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt. Organ wskazał, że adresat obowiązku nałożonego na mocy niniejszej decyzji został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w dniu 2 grudnia 2020 r. W ocenie Kolegium nie niweczy to jednak zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, bowiem zarówno w piśmie z dnia 2 grudnia 2020 r., jak i w piśmie z dnia 15 stycznia 2021 r. strona została poinformowana o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie oraz wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów i dowodów.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Firma A j. zarzucając:

1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) ppsa naruszenie przepisów stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności stosownie do art. 156 § 1 pkt 6) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nałożenie na Skarżącą obowiązku w postaci zagospodarowania odpadów znajdujących się w zamkniętej naczepie, do której skarżąca nie posiada jakiegokolwiek tytułu prawnego, tj. obowiązku którego wykonanie zakłada włamanie do ww. naczepy (po ewentualnym jej przesunięciu celem umożliwienia wyłamania zamków drzwi) co mogłoby spowodować popełnienie czynu zabronionego, określonego w art. 228 ustawy z dnia 06 czerwca 1997 r. Kodeks karny, w ewentualnym związku z art. 289 kk.;

2) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ppsa naruszenie przepisów postępowania, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego stosownie do art. 145 § 1 pkt 4) kpa poprzez pominięcie w tym postępowaniu spółki działającej pod firmą firma C, pomimo posiadania przez nią interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym;

3) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ppsa naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 79 § 2 w zw. z art. 10 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ I instancji bez udziału skarżącej;

4) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ppsa naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 79 § 2 w zw. z art. 10 w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez uznanie przez organ II instancji, iż zawiadomienie strony o przeprowadzeniu postępowania dowodowego jest tożsame z przeprowadzeniem postępowania dowodowego z jej udziałem;

5) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ppsa naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 kpa, poprzez uznanie iż dowód w postaci Karty Przekazania Odpadów opatrzonej datą 27 kwietnia 2020 r., gdzie jako posiadacza przekazującego odpady wskazano Skarżącą, zaś jako posiadacza któremu odpady miały być przekazane spółkę działającą pod firmą firma C nie dowodzi interesu prawnego ww. spółki w przedmiotowym postępowaniu;

6) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ppsa naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 kpa, poprzez uznanie, iż dowód w postaci Karty Przekazania Odpadów opatrzonej datą 27 kwietnia 2020 r. nie dowodzi przejścia odpowiedzialności za przedmiotowe odpady w rozumieniu art. 27 ust. 4 Ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (dalej jako "uoo");

7) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ppsa naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, w zw. z art. 77, w zw. z art. 80 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie dowodu na okoliczność podmiotu odpowiedzialnego w rozumieniu art. 27 ust. 4 uoo za transport przedmiotowych odpadów dokonanych przez Pana A. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Firma B

8) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) ppsa naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 27 ust. 3 uoo poprzez błędną interpretację i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, iż do przejęcia odpowiedzialności za odpady przechodzi jedynie w przypadku ich fizycznego otrzymania przez adresata transportu.

Mając na względzie powyższe skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji II instancji oraz decyzji I instancji, zasądzenie od organu II instancji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. Ewentualnie w przypadku stwierdzenia przez Sąd, że nie zachodzą przesłanki skarżąca wniosła o uchylenie decyzji II instancji wraz z decyzją I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie sformułowanych w skardze zarzutów i wniosków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Zarzuty podniesione w skardze organ uznał za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że z mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia orzekania przez Sąd stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na tej podstawie zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarga okazała się uzasadniona, chociaż Sąd nie podzielił wszystkich sformułowanych w niej zarzutów.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 24b ust. 2, ust. 3 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2021 r. poz. 779). Zgodnie z art. 24b ust. 1 ustawy o odpadach, w przypadku, o którym mowa w art. 24 ust. 4a, gdy nie ustalono podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie zatrzymanych odpadów, podmiot wykonujący transport odpadów jest obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt. Przywołany art. 24 ust. 4a stanowi, że w przypadku transportu odpadów bez wymaganych dokumentów, w których wskazany jest posiadacz odpadów przekazujący odpad oraz posiadacz odpadów, do którego należy dostarczyć odpady, posiadaczem tych odpadów jest transportujący te odpady. Stosownie do art. 24b ust. 2 ustawy o odpadach, w przypadku ustalenia posiadacza odpadów, odpowiedzialnego za zagospodarowanie odpadów jest on obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt. Zgodnie natomiast z art. 24b ust. 3 ustawy o odpadach obowiązek zagospodarowania odpadów nakłada, w drodze decyzji, na podmiot, o którym mowa w ust. 1 i 2, starosta właściwy ze względu na miejsce, na które został skierowany zatrzymany transport odpadów. Decyzja, o której mowa w ust. 3, podlega natychmiastowemu wykonaniu (ust. 4).

Organy obu instancji zgodnie uznały, że zaszła podstawa do nakazania skarżącej Firma A . zagospodarowania na własny koszt opadów znajdujących się na naczepie o numerze rej. [...] zatrzymanego pojazdu samochodowego o numerze rej. [...] ustawionej w miejscu wyznaczonym w Planie Gospodarki Odpadami Województwa [...] do postoju zatrzymanych transportów odpadów. W ocenie Sądu ocena taka jest przedwczesna, a zaskarżona decyzja została podjęta bez wszechstronnego zbadania sprawy, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80, art. 107 § 3, a także art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.) w zakresie ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie odpadów. Zdaniem Sądu organy nie dokonały wnikliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, który jawi się jako niekompletny. Tym samym doszło w sprawie do istotnego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zauważyć należy, że kluczowym dowodem w sprawie jest karta przekazania odpadów. W aktach przedmiotowej sprawy znajdują się kopie karty przekazania odpadów (w zaskarżonej decyzji określanej kartą posiadacza odpadów) nr [...] (k. 38 oraz 79 akt adm.). Strony nie zakwestionowały prawdziwości tego dokumentu. Na podstawie tego dokumentu Kolegium ustaliło, że przekazującym odpady był Firma A zaś jako posiadacz odpadów, któremu odpad miał być przekazany widnieje firma C do którego jednak odpady nie dotarły. Treść decyzji nie wskazuje na to, by Kolegium przeanalizowało w całości przedmiotową kartę, w której firma C została wskazana nie tylko jako posiadacz odpadów, któremu odpad miał być przekazany, lecz również jako posiadacz odpadów transportujący odpad (adnotacja "transport własny przyjmującego odpad"). W karcie nie ujawniono A. R., który – co nie jest kwestionowane – transportował odpady. W karcie nie ujawniono również J. G., do którego odpady rzeczywiście miały być dostarczone. Zdaniem Sądu organy powinny wyjaśnić powyższe okoliczności, biorąc pod uwagę konieczność wysłuchania podmiotu odpowiedzialnego w pierwszej kolejności za wypełnienie karty przekazania odpadów, tj. posiadacza przekazującego odpad (por. art. 69 ust. 1 ustawy o odpadach). Konieczność jego wysłuchania jest zasadna tym bardziej, że podmiot przekazujący odpady może potencjalnie zwolnić się od odpowiedzialności, o której stanowi art. 24b ust. 2 ustawy o odpadach.

Dalej, należy zauważyć, że istotne okoliczności sprawy ustalono na podstawie wyjaśnień A. R. (k. 28-29). Wyjaśnił on, że wykonywał transport na zlecenie M. M. (obecnie przebywającego w areszcie śledczym w K.), jak też, że załadował odpady na samochód, lecz nie miał świadomości, że przewozi odpady, które miał dowieźć do J. G., do K. , ale transport został zatrzymany przez Policję. Organ bezkrytycznie oparł się na wyjaśnieniach A. R., który – jako transportujący odpad – mógłby potencjalnie zostać obciążony obowiązkiem ich zagospodarowania na własny koszt. Organ nie ocenił wiarygodności złożonych wyjaśnień, ich kompletności i logiczności. Na konieczność dokonania takiej oceny naprowadza chociażby stwierdzenie A. R. wskazujące na to, że nie miał świadomości, iż przewozi odpady, które – co należy zaakcentować – stanowiły czyściwo zanieczyszczone o masie 15,300 Mg, umieszczone w beczkach, oznaczonych jako zawierające odpad niebezpieczny (vide: karta przekazania odpadów oraz pismo Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 12 maja 2020 r. – k. 15 akt adm.). W tym kontekście podkreślić wypada, że w świetle art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia tego wymogu w wystarczającym zakresie.

Dokonanie ustaleń w istotnym dla sprawy zakresie na podstawie wyjaśnień A. R., bez konfrontacji z innymi dowodami, budzi wątpliwości również z tej przyczyny, że w przeprowadzonej przed organem pierwszej instancji rozprawie w dniu 27 sierpnia 2020 r., podczas której poczyniono istotne dla sprawy ustalenia, nie brała udział skarżąca spółka, na którą finalnie nałożono obowiązek zagospodarowania odpadów. Przedstawiciele spółki nie zostali wysłuchani, jak też nie mieli możliwości ustosunkowania się do twierdzeń innych podmiotów. Sąd zauważa, że o prowadzonym postępowaniu zawiadomiono skarżącą dopiero po zebraniu istotnego dla rozstrzygnięcia materiału dowodowego pismem z 2 grudnia 2020 r. Pomimo tego, organ pierwszej instancji nie wezwał skarżącej do złożenia wyjaśnień, a jedynie zawiadomił o możliwości zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy i pisemnego wypowiedzenia się w sprawie. Zdaniem Sądu, w przedstawionych okolicznościach sprawy ograniczenie się przez organ do zawiadomienia Spółki o możliwości zajęcia stanowiska nie było wystarczające do realizacji prawa skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu, o którym stanowi art. 10 § 1 k.p.a. oraz zachowania wymogów zasady informowania (art. 9 k.p.a.). Uchybienia tego nie naprawił organ odwoławczy, który nie przeprowadził uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, opierając się w całości na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ pierwszej instancji, chociaż były w nim luki i rozbieżności.

Wszystkie powyższe uchybienia wskazują, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wymienionych wyżej przepisów postępowania, a w konsekwencji przedwcześnie wydano decyzję, o której stanowi art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Stwierdzone uchybienia uzasadniają uchylenie decyzji organu drugiej instancji, który zobowiązany będzie przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające stosownie do możliwości przewidzianych w art. 136 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej Sąd stwierdza, że okazały się one uzasadnione w zakresie, w jakim Sąd uwzględnił je w przedstawionych powyżej rozważaniach. Pozostałych zarzutów Sąd nie podzielił, w tym najdalej idącego zarzutu zmierzającego do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. Przepis ten stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Zarzut ten skarżąca wiąże z brakiem tytułu prawnego do naczepy, na której zalegają sporne odpady. Zdaniem Sądu, brak tytułu prawnego do naczepy, na której znajdują się odpady, nie może stanowić przeszkody do nałożenia obowiązku zagospodarowania odpadów i jej późniejszego wykonania, zwłaszcza jeśli osoba dysponująca takim tytułem nie sprzeciwia się temu. Tak jest w przedmiotowej sprawie, w której właściciel naczepy - A. R. nie zgłosił w toku postępowania żadnych zastrzeżeń odnośnie do sformułowanego obowiązku. Nie sposób przy tym dopatrzeć się związku pomiędzy wykonaniem decyzji a czynem zabronionym, którego znamiona opisuje art. 228 § 1 Kodeksu karnego (przyjęcie korzyści majątkowej, osobistej lub ich obietnicy przez funkcjonariusza publicznego), ani też czynem określonym w art. 289 § 1 Kodeksu karnego (zabór pojazdu w celu krótkotrwałego użycia). Sąd nie dopatrzył się również takiego związku z czynem zabronionym, którego znamiona określa art. 288 § 1 Kodeksu karnego (zniszczenie mienia ruchomego), na który zdaje się naprowadzać lektura skargi.

Nie mógł zostać również uwzględniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez pominięcie w tym postępowaniu spółki działającej pod firmą firma C pomimo posiadania przez nią, zdaniem skarżącej, interesu prawnego. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela pogląd, zgodnie z którym nie może dojść do uchylenia decyzji z powodu stwierdzenia podstawy do wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jeżeli nie ma pewności co do tego, że dysponent prawa do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej chce z niego skorzystać (T. Kiełkowski, w: H. Knysiak-Sudyka, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 1012). W kontrolowanej sprawie do takiej sytuacji nie doszło.

Trzeba mieć również na względzie, że przedmiotem sprawy jest nałożenie obowiązku, wobec czego zasadniczo stronami postępowania powinny być podmioty, na które obowiązek taki potencjalnie może zostać nałożony. Analiza akt sprawy wskazuje, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji rozważał w pierwszej kolejności odpowiedzialność transportującego, a następnie posiadacza, który przekazał odpady. A zatem w świetle dotychczasowych ustaleń podmiot, któremu odpady miały być przekazane, przymiotu strony nie posiadał. To jednak nie przesądza – wobec możliwych odmiennych ustaleń w toku dalszego postępowania – że nie zajdzie w przyszłości konieczność rozważenia statusu i tej spółki – jako potencjalnej strony przedmiotowego postępowania.

W przedstawionych okolicznościach sprawy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania postanowiono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 p.p.s.a.