Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 944/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 20 ust. 3
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA del. Sławomir Presnarowicz, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 184/05 w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 27 grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. L. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 27 grudnia 2004 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 1998 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe w sposób niekwestionowany ustaliły, że podatniczka poniosła w 1998 r. wydatki w łącznej kwocie 120.600 zł oraz że faktu tego skarżąca nie kwestionowała na żadnym etapie postępowania. Sporną kwestią była wysokość dochodów oraz mienia zgromadzonego w latach wcześniejszych, którą organy podatkowe ustaliły na łączną kwotę 38.295,24 zł, pomijając przy obliczaniu tej wartości kwotę 60.195 DM. Sąd wyjaśnił, że samo posiadanie ww. kwoty pieniędzy nie było kwestionowane przez organy podatkowe. Jednakże w przepisie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych chodzi o "mienie zgromadzone w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzące z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania", a więc mienie, którego pochodzenie jest znane i które pochodzi z ww. przychodów. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, że kwestionowana kwota 60.195 DM jest takim mieniem, nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby jakie jest ich źródło pochodzenia. Ponadto sąd wskazał, że organy podatkowe zasadnie uwzględniły fakt, że ostateczną decyzją z dnia 28 stycznia 2003 r. Urząd Skarbowy dokonał ustaleń wartości mienia zgromadzonego przez podatniczkę do 1997 r. powiększoną o wartość dochodów uzyskanych w 1997 r. oraz pomniejszoną o poniesione w 1997 r. wydatki.

Odnośnie przedawnienia sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w przypadku zobowiązania podatkowego za 1998 r. zobowiązanie to nie powstałoby, gdyby decyzja ustalająca wysokość podatku od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych została doręczona po upływie 5 lat, tj. po dniu 31 grudnia 2004 r. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca W ocenie sądu pierwszej instancji nie można się również zgodzić z argumentacją strony skarżącej, iż organ podatkowy kierując wezwania do złożenia wyjaśnień w sprawie do pełnomocnika, a nie bezpośrednio podatniczki naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania. Z treści pełnomocnictwa udzielonego przez mocodawcę wynika bowiem wprost, iż pełnomocnik upoważniony jest do odbierania i sporządzania korespondencji, decyzji, jak i pism kierowanych do mandanta, tym samym doręczenie takiego wezwania było skuteczne. Nadmienić natomiast należy, że z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy wynika, że organ wysłał kilka takich wezwań, określając terminy do złożenia wyjaśnień, które okazały się jednak bezskuteczne. Wobec powyższego, zgodnie z zasadą ciężaru dowodu, tj. iż obciąża on tę stronę, która wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne, podatniczka zasadnie poniosła konsekwencje nieudowodnienia źródła pochodzenia spornej kwoty 60.195 DM.

Powyższy wyrok zaskarżyła w całości K. L., która zarzuciła mu: naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy [art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)], a mianowicie:

a) naruszenie przepisu art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przez zaniechanie wskazania i wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej zapadłego rozstrzygnięcia, tj.

przez oparcie tego rozstrzygnięcia na nienadających się do weryfikacji w drodze kontroli spowodowanej wniesieniem skargi kasacyjnej niekonkretnych, ogólnikowych stwierdzeniach, że organ odwoławczy poddał analizie wszystkie dowody i logicznie i przekonująco wykazał, dlaczego uznaje argumenty skarżącej za bezpodstawne,

przez brak powiązania przyjętych w wyroku ustaleń z konkretnymi dowodami, a poprzestanie na ogólnikowych konstatacjach,

przez zaniechanie wyjaśnienia jak pełnomocnik skarżącej miał wykonać wezwania do złożenia wyjaśnień, skoro treść żądanych przez organ podatkowy I instancji wyjaśnień, charakter czynności niewątpliwie wymagała osobistego działania skarżącej, w sytuacji zwłaszcza gdy pełnomocnik może składać jedynie oświadczenia woli a nie oświadczenia wiedzy, które może składać wyłącznie strona;

b) naruszenie przepisu art. 145 §1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w całości lecz oddalenie skargi, mimo iż decyzja Dyrektora IS została wydana z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego oraz przepisów prawa materialnego wyczerpująco wymienionych w treści zarzutów podniesionych w skardze do sądu I Instancji a przytoczonych na stronie 4 i 5 zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Powołując się na powyższą podstawę skargi kasacyjnej, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzi, że źródło pochodzenia 60.195 DM zostałoby niewadliwie wykazane, gdyby organy podatkowe umożliwiłyby podatniczce osobiste działanie. Twierdzi, że stosownie do art. 136 Ordynacji podatkowej należało przeprowadzić czynności dowodowe z wyłącznym udziałem strony, a nie jej pełnomocnika.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy wskazać na błędne sformułowanie zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, zaś w myśl art. 151 cyt. ustawy, w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Z zestawienia obu przepisów wynika nielogiczność zarzutu sformułowanego przez autora skargi kasacyjnej, bowiem sąd nie mógł jednocześnie naruszyć przepisu nakazującego w określonych warunkach uwzględnić skargę w powiązaniu z przepisem nakazującym oddalenie skargi.

Wobec tego, że drugi z zarzutów został prawidłowo sformułowany zachodzą przesłanki umożliwiające rozpoznanie skargi kasacyjnej. Otóż autor skargi kasacyjnej zarzucił sądowi naruszenie art. 141 § 4 u.p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 141 § 4 u.p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok spełnia wszelkie wymienione w cytowanym przepisie warunki.

I tak, wbrew ogólnikowym sformułowaniom skargi kasacyjnej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób klarowny, logiczny wyjaśniono, z jakich powodów kwota 60.195 DM nie mogła być wliczona do dochodu podatniczki dotyczącego 1998 r. Szczegółowo wyjaśniono, powołując się na treść art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, że pomimo wielokrotnych wezwań podatniczka nie przedłożyła jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego źródło pochodzenia tej kwoty. Również w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości sąd odniósł się do mienia zgromadzonego przez podatniczkę do 1997 r. stwierdzając, że powyższa kwestia została ostatecznie przesądzona decyzją Urzędu Skarbowego z dnia 28 stycznia 2003 r.

Podniesiono również, że z akt administracyjnych wynika, iż organy podatkowe wielokrotnie wysyłały podatniczce wezwania, określając terminy do złożenia przez nią wyjaśnień, jednakże wezwania okazywały się bezskuteczne. Wobec tego trafne jest twierdzenie sądu pierwszej instancji, że w sprawach, których przedmiotem jest ustalenie zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, na podatniku spoczywa ciężar wykazania, że kwestionowane przez organy podatkowe wydatki zostały pokryte ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 cyt. ustawy.