Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 542/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 9
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] r. znak [...] II. przyznaje [...] E. O.- M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2015r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania G. K. utrzymało w mocy decyzję Kierownika działu ds. osób zobowiązanych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. z dnia [...] października 2012r., nr [...] o odmowie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń w wysokości [...] zł.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2005r. organ I instancji przyznał G. K. zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie od [...] września 2005r. bezterminowo; wysokość zasiłku została następnie zmieniona decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. na [...] zł miesięcznie.

W związku z pismem ZUS Oddział w L. z dnia [...] lipca 2012r. informującym, że od stycznia 2009r. G. K. pobiera dodatek pielęgnacyjny z tytułu ukończenia 75 lat, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. organ I instancji zmienił decyzję przyznającą zasiłek pielęgnacyjny w części dotyczącej okresu tj. przyznał to świadczenie od [...] września 2005r. do [...] grudnia 2008r. (a nie bezterminowo), a następnie decyzją z dnia [...] października 2012r. ustalił nadpłatę wypłaconych na podstawie zmienionej decyzji świadczeń w okresie od [...] stycznia 2009r. do [...] lipca 2012r. w wysokości [...] zł i uznał te świadczenia za nienależnie pobrane.

Decyzja ta stała się ostateczna, dlatego organ I instancji wydał z urzędu w dniu [...] stycznia 2013r. kolejne decyzje: o odmowie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń i o odmowie umorzenia tej kwoty.

W dniu [...] czerwca 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołań od obu tych decyzji podzieliło zasadniczo rozstrzygnięcia organu I instancji, ale z przyczyn procesowych wydało dwie decyzje reformatoryjne tj. uchyliło odmowę umorzenia należności, orzekając jednocześnie o odmowie ich umorzenia, umarzając jednocześnie odsetki wynoszące wówczas [...] zł oraz uchyliło decyzję o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, orzekając jednocześnie o zwrocie.

Na skutek skarg G. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotycząca odmowy umorzenia należności została uchylona (wyrok z dnia [...] maja 2014r., sygn. akt II SA/Lu 702/13); Sąd natomiast oddalił skargę na decyzję Kolegium orzekającą o zwrocie tej należności (wyrok z dnia [...] maja 2014r., sygn. akt II SA/Lu 701/13).

W uzasadnieniu wyroku w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności, Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustaliło należycie miesięcznego dochodu i wydatków skarżącej, w tym związanych z dietą. Kolegium ustalając wysokość kosztów utrzymania skarżącej nie uwzględniło również kosztów zakupu żywności, odzieży, środków czystości i higieny osobistej oraz innych koniecznych kosztów utrzymania. Odmowa umorzenia przez Kolegium nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych była więc co najmniej przedwczesna.

Sąd nie podzielił również stanowiska organu odwoławczego, który uznał, że w świetle art. 30 ust. 9 ustawy, umorzenie nienależnie pobranych świadczeń uzależnione jest od stwierdzenia: po pierwsze, że dochód rodziny wnioskodawcy musi być niższy od kwoty kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania niektórych świadczeń rodzinnych, po drugie zaś, że sytuacja rodziny jest "szczególna" na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich rodzin.

Sąd stwierdził, że przepis ten wskazuje jako podstawę wydania decyzji o umorzeniu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych zaistnienie "szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczące sytuacji rodziny". Niewątpliwie wskazana przesłanka umorzenia należności stanowi zwrot niedookreślony, którego wykładnia zakłada istnienie określonego zakresu swobody interpretacyjnej, albowiem pozwala na "dookreślenie" przez interpretatora treści wskazanego zwrotu, czego jednak nie może on czynić w sposób dowolny. W ocenie Sądu omawiany przepis nie daje żadnych podstaw do swoistego "kwantyfikowania" zawartej w nim przesłanki umorzenia należności, poprzez sztywne ograniczenie jej zakresu do niektórych tylko sytuacji, w jakich może znajdować się osoba lub rodzina wnioskująca o udzielenie jej tego rodzaju ulgi w spłacie świadczenia nienależnego. Przeciwnie, zdaniem Sądu zamiarem ustawodawcy było w tym przypadku pozostawienie organom administracji maksymalnie szerokich możliwości dokonywania oceny sytuacji tych osób lub rodzin w kontekście zasadności uwzględnienia ich wniosku o umorzeniu nienależnie pobranych świadczeń. Gdyby bowiem było inaczej ustawodawca mógłby ukształtować odmiennie treść tego przepisu, w szczególności poprzez precyzyjne wskazanie okoliczności uzasadniających wydanie takiej decyzji. Skoro zatem tego nie uczynił, to organy administracji nie mogą ograniczać zakresu tak ogólnie skonstruowanej przesłanki umorzenia należności, uznając, że ma ona zastosowanie do niektórych tylko, z góry przez te organy określonych, stanów faktycznych. Nie można bowiem wykluczyć, że nawet w przypadku, gdy strona osiąga dochód przewyższający kryterium dochodowego określone w ustawie, spełniona zostanie określona w art. 30 ust. 9 ustawy przesłanka umorzenia nienależnie pobranych świadczeń.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie miał zatem żadnych podstaw, by uzależniać możliwość uwzględnienia wniosku skarżącej od stwierdzenia, że jej dochód jest niższy od [...] zł. Zasiłek pielęgnacyjny, który był przyznany skarżącej, jest świadczeniem rodzinnym przyznawany niezależnie od wysokości dochodu. Odwołanie się zatem do tego kryterium jako swoistej dodatkowej "przesłanki" umorzenia nienależnie pobranego świadczenia było również z tego powodu bezzasadne. Skoro bowiem ubiegając się o przyznanie tego świadczenia skarżąca nie musiała wykazać niskiego dochodu, to nie można wymagać tego od niej na obecnym etapie postępowania.

Zbyt daleko idące jest również twierdzenie organu odwoławczego, że koniecznym warunkiem wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 30 ust. 9, jest ustalenie, że sytuacja rodziny jest "szczególna" na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, nie zaś wobec innych rodzin. Wskazany przepis, jak podniesiono wyżej, nie wprowadza wyraźnie takiego ograniczenia. Ponadto, nawet gdyby uznać jego zasadność, to należałoby zbadać sytuację skarżącej na tle sytuacji innych osób uprawnionych do zasiłku pielęgnacyjnego, a tego Kolegium nie uczyniło.

Z uwagi na powyższe uchybienia Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz lit. "c" P.p.s.a.

Sąd wskazał, że obowiązkiem organu odwoławczego będzie dokonanie wnikliwej oceny, czy w przypadku skarżącej zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności pozwalające na umorzenie nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami. Ocena ta winna zostać wyczerpująco uzasadniona, zwłaszcza że wysokość dochodu skarżącej, zdaniem Sądu, uwzględniając wskazane przez nią wydatki na utrzymanie mieszkania i zakup lekarstw (to jest odpowiednio [...] zł i [...] zł miesięcznie), a także inne wydatki, nie wzięte dotychczas pod uwagę przez organ odwoławczy, takie jak: koszty wyżywienia, koniecznej odzieży, czy środków czystości, zwykle nie jest wystarczająca lub być może jest ledwie wystarczająca do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych osoby prowadzącej samodzielne gospodarstwo domowe.

W związku z powyższym wyrokiem WSA w Lublinie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2014r. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2013r. o odmowie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń.

Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji wezwał G. K. do nadesłania dokumentów niezbędnych do prawidłowego ustalenia jej sytuacji rodzinnej, finansowej i zdrowotnej, a następnie na podstawie przedstawionych dokumentów organ ustalił, że źródłem dochodu skarżącej jest emerytura w wysokości [...] zł miesięcznie, a w okresie od 1 stycznia do [...] czerwca 2015r. także dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Miesięczne wydatki skarżącej to: czynsz – [...] zł, opłata za TV kablową – [...] zł, opłata za telefon – [...] zł, opłata za energię elektryczną – [...] zł, opłata za gaz – [...] zł, wydatki z tytułu leczenia – [...] zł.

Organ ustalił, że skarżąca zamieszkuje samotnie we własnym 32 m mieszkaniu, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nieruchomości ani ruchomości.

Legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe.

Nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, ani ze specjalistycznej pomocy przy prowadzeniu gospodarstwa domowego, korzysta jedynie z doraźnej pomocy osób trzecich.

Odmawiając umorzenia należności organ wskazał, że nie można dokonać pełnej oceny jej sytuacji, gdyż nie wskazała ona kosztów zakupu żywności, odzieży, środków czystości i higieny osobistej oraz innych koniecznych kosztów utrzymania, jak również nie załączyła dokumentacji dotyczącej jej stanu zdrowia oraz dokumentacji potwierdzającej pozostawanie pod stałą opieką medyczną.

Organ stwierdził ponadto, że skarżąca nie wskazała osoby, na której spoczywa obowiązek alimentacyjny, pomimo iż organowi wiadome jest z urzędu, że ma ona córkę, która zameldowana jest pod tym samym adresem.

Na tle innych osób uprawnionych do świadczeń socjalnych jej sytuacja nie jest szczególna, a tylko taka uzasadniałaby umorzenie należności; wnioskodawczyni może natomiast ubiegać się o rozłożenie należności na raty.

W odwołaniu G. K. podnosiła, że nie była w stanie przedstawić dowodów potwierdzających wydatki życia codziennego, bowiem nie zbiera paragonów zakupów, wskazała, że nie może żądać alimentów od córki, która wprawdzie jest u niej zameldowana, ale faktycznie mieszka w innym, nieznanym jej miejscu, skarżąca ma problemy zdrowotne, jest 81 - letnią wdową i od 13 lat sama musi się borykać z przeciwnościami losu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło zarzutów odwołania i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2015r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając ustalenia i stanowisko tego organu.

Kolegium podkreśliło, że skarżąca ma córkę zobowiązaną względem niej do alimentacji, bowiem sama wskazała w piśmie z dnia [...] grudnia 2014r., że "co do alimentów, to niestety nie będzie wymagała od nikogo takiej pomocy, ponieważ im też jest ciężko", a więc w takiej sytuacji umorzenie należności nie było uzasadnione, tym bardziej, że skarżąca pomimo swojego wieku radzi sobie sama z problemami życia codziennego, nie korzysta z pomocy innych osób, ani instytucji. Nie przedstawiła przy tym żadnych dokumentów lekarskich wskazujących, by wymagała usług opiekuńczych albo leczenia czy specjalistycznej diety wiążących się ze znacznymi, ponadprzeciętnymi wydatkami.

Wprawdzie sytuacja skarżącej nie jest łatwa, ale nie należy ona do wyjątkowo trudnych – jej wydatki nie są wygórowane w porównaniu z wydatkami innych rodzin, taka natomiast sytuacja nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku uiszczenia pobranych nienależnie świadczeń.

Kolegium dodało, że skarżąca może ubiegać się jednak w odrębnym postępowaniu o częściowe umorzenie należności albo o jej rozłożenie na raty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. K. domagała się uchylenia decyzji organu odwoławczego.

Skarżąca podniosła, że nie wiedziała o konieczności poinformowania organu o pobieraniu dodatku pielęgnacyjnego, z powodu wieku i licznych chorób nie rozumie dobrze treści decyzji i pouczeń. Utrzymuje się wyłącznie z niewielkiej emerytury, która ledwo wystarcza jej na pokrycie miesięcznych niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem. Wyjaśniła, że córka u niej nie mieszka i nie wie, w jakich warunkach żyje.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art.7, 77, 107 § 3 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 30 ust. 9 ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm., zwanej dalej "ustawa") organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.

Decyzja w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych zapada zatem w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie to oznacza przyznanie organowi administracji pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. O tym, jaka ma być treść wydawanej decyzji decyduje wyobrażenie organu o celowości wydania decyzji konkretnej treści. Organ administracji ma zatem możliwość wyboru rozstrzygnięcia pozytywnego lub negatywnego dla wnioskodawcy. Możliwość wyboru rozstrzygnięcia nie oznacza jednak, że decyzja tego organu może być dowolna. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na podstawie art. 30 ust. 9 ustawy sprawia, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie kontroluje się merytorycznej zasadności, czy celowości takich decyzji. Kontrola sądu obejmuje wyłącznie badanie prawidłowości postępowania prowadzonego przez organy administracji oraz badanie formalnej prawidłowości decyzji. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ podejmujący decyzję prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia świadczeń mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. Istotą decyzji uznaniowej jest pozostawienie organowi swobody wyboru określonego rozwiązania w ramach tzw. luzu decyzyjnego, z zastrzeżeniem, że wybór ten jednak powinien być odpowiednio uzasadniony. Z uzasadnienia wyboru jednego z kilku możliwych rozwiązań wynikać powinno dlaczego organ zdecydował się na zajęcie określonego stanowiska, w szczególności w sytuacji, w której przyjmuje się rozwiązanie negatywne dla strony.

Przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające i uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwalają na przyjęcie, że organ odmawiając umorzenia skarżącej należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń nie przekroczył granic przysługującego mu uznania.

Odmowę umorzenia należności organ uzasadnia istnieniem obowiązku alimentacyjnego córki wobec skarżącej G. K. oraz nie należącą do nadzwyczajnie trudnych – w porównaniu z innymi osobami – sytuacją życiową skarżącej; organ jednocześnie sugeruje skarżącej wystąpienie z odrębnym wnioskiem o częściowe umorzenie należności bądź rozłożenie jej na raty.

Argumentacja ta – w świetle zgromadzonych materiałów – nie jest przekonująca.

W szczególności nie ma dostatecznych podstaw do przyjęcia, że przeszkodą umorzenia należności jest obowiązek alimentacyjny córki względem skarżącej. O ile zgodzić się należy ze stanowiskiem, że w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o świadczenia z pomocy społecznej czy o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń korzysta z pomocy finansowej bądź innej osób zobowiązanych względem niej do alimentacji, okoliczność tę należy uwzględnić przy rozpatrywaniu wniosku, to jednak w sytuacji, gdy pomoc taka nie jest świadczona, sam fakt istnienia osób zobowiązanych względem wnioskodawcy do alimentacji, bez ustalenia czy obowiązek ten faktycznie może być realizowany, nie uzasadnia odmowy uwzględnienia wniosku.

W niniejszej sprawie organ co najmniej przedwcześnie uznał, że skoro skarżąca ma córkę zobowiązaną do alimentacji względem niej, to wniosek o umorzenie nie zasługuje na uwzględnienie. Nie wiadomo jak jest sytuacja życiowa córki skarżącej, czy ma ona rzeczywiście możliwości pomocy finansowej matce – skoro jak ustalił organ – pomocy przy wykonywaniu czynności codziennych skarżąca nie potrzebuje; jednocześnie brak jakichkolwiek dowodów, by córka udzielała matce pomocy finansowej. Brak takich ustaleń nie pozwalał na przyjęcie, że ze względu na obowiązek alimentacyjny córki wobec skarżącej, sytuacja skarżącej nie należy do szczególnie trudnych, co uzasadniałoby umorzenie pobranych należności.

Nie można również podzielić poglądu organu, że sytuacja skarżącej nie jest nadzwyczajna, skoro jej wydatki nie należą do wyjątkowych – są to normalne wydatki życia codziennego, jakie ponosi większość rodzin, a więc w porównaniu z innymi osobami ubiegającymi się o pomoc ("uprawnionych do świadczeń socjalnych"), jej sytuacja nie nosi cech szczególnych.

Argumentacja ta nie zasługuje na aprobatę, na co wskazał już tut. Sąd w wydanym w sprawie wyroku z dnia [...] maja 2013r., II SA/Lu 702/13, którym organ był związany na podstawie art. 153 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm,), zwanej dalej "P.p.s.a.", stwierdzając, że "zbyt daleko idące jest również twierdzenie organu odwoławczego, że koniecznym warunkiem wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 30 ust. 9, jest ustalenie, że sytuacja rodziny jest "szczególna" na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, nie zaś wobec innych rodzin. Wskazany przepis, jak podniesiono wyżej, nie wprowadza wyraźnie takiego ograniczenia. Ponadto, nawet gdyby uznać jego zasadność, to należałoby zbadać sytuację skarżącej na tle sytuacji innych osób uprawnionych do zasiłku pielęgnacyjnego, a tego Kolegium nie uczyniło".

Powyższa uwaga Sądu jest nadal aktualna, skoro Kolegium stwierdza, że "sytuacja strony, na tle osób uprawnionych do świadczeń socjalnych nie jest szczególna", a jednocześnie nie przedstawia szczegółowo sytuacji tych rodzin.

Również w świetle okoliczności sprawy nie jest uzasadnione stanowisko, że sytuacji skarżącej nie można uznać za szczególną z tego względu, że jej wydatki nie mają nadzwyczajnego charakteru.

O szczególnej sytuacji osoby ubiegającej się o umorzenie należności nie decyduje bowiem "szczególny" charakter wydatków, lecz wszystkie okoliczności życiowe łącznie osoby ubiegającej się o świadczenie, których łącza ocena prowadzi do wniosku, że znajduje się ona w sytuacji na tyle trudnej, że nieuwzględnienie jej wniosku narazi ją na uszczerbek koniecznego utrzymania. Należy w pełni podzielić stanowisko WSA w Łodzi, że "organy orzekające w sprawie zastosowania ulgi w zwrocie nienależnie pobranych świadczeń są obowiązane do ustalenia w każdym indywidualnym przypadku, w jaki sposób zwrot tychże świadczeń będzie mieć wpływ na sytuację życiową zobowiązanego, w szczególności czy pozbawienie go tej kwoty nie spowoduje takiego pogorszenia sytuacji materialnej, że będzie on zmuszony ubiegać się o dodatkowe świadczenia z pomocy społecznej". (wyrok z dnia [...] października 2015r., II SA/Łd 513/15).

W sprawie niniejszej organ w ogóle nie rozważył tego, pomimo że przyznał, iż sytuacja skarżącej nie jest łatwa.

Jak wynika z ustaleń organu i zgromadzonych dowodów, miesięczny dochód skarżącej wynosi zaledwie [...] zł (emerytura + dodatek pielęgnacyjny), zaś wydatki – [...] zł, przy czym wydatki te w ogóle nie obejmują żywności, środków higieny i czystości, czy sanitarnych ani zakupu niezbędnej odzieży. Nie obejmują również innych, nieprzewidzianych wydatków, normalnie pojawiających się w każdym gospodarstwie domowym (leczenia, naprawę etc.). Okoliczność, że skarżąca nie wskazała takich wydatków nie oznacza, że ich nie ponosi, organ miał obowiązek przyjąć pewną przeciętną wielkość i uwzględnić ją ustalając sytuację finansową skarżącej - wadliwość ta mogła mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Skoro bowiem po uiszczeniu niezbędnych opłat skarżącej pozostaje ok. [...] zł, to oznacza, że na zaspokojenie swoich innych niezbędnych potrzeb, w tym żywienia, ma ona zaledwie [...] zł dziennie. W sytuacji, gdy organ nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że skarżąca korzysta z pomocy innych osób (córki) i mając na względzie, że skarżąca jest osobą w podeszłym wieku (81 lat), cierpiącą na liczne schorzenia (niezależnie od stopnia ich nasilenia), przyjęcie że jej sytuacja nie należy do wyjątkowo trudnych, jest nieuzasadnione, na co zwracał już uwagę tut. Sąd w wydanym w sprawie wyroku z dnia [...] maja 2013r., II SA/Lu 702/13.

Ponadto wadliwe jest stanowisko organu, że skarżąca może ubiegać się o częściowe umorzenie należności w odrębnym postępowaniu, skoro niniejsze postępowanie toczy się właśnie w przedmiocie wniosku o umorzenie. Organ ma prawo uwzględnić taki wniosek w całości albo w części, co zresztą uczynił w poprzedniej decyzji z dnia [...] czerwca 2013r. umarzającej skarżącej odsetki, czego następnie WSA w Lublinie nie zakwestionował. O ile zgodzić się należy z organem, że skarżąca ma prawo złożyć odrębny wniosek o rozłożenie na raty należności, o tyle nieuprawniony jest pogląd organu o konieczności złożenia odrębnego wniosku o częściowe umorzenie należności – taki wniosek inicjujący kolejne postępowanie nie mógłby być uwzględniony z uwagi na toczące się niniejsze postępowanie.

Z tych względów Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 P.p.s.a.; o wynagrodzeniu ustanowionej w ramach prawa pomocy adwokat orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461) mającym zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy § 22 i § 23 aktualnie obowiązującego (od [...] stycznia 2016r.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801).

Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni powyższe rozważania i o ile nie zgromadzi dowodów potwierdzających, że skarżąca faktycznie osiąga wyższe dochody (np. korzysta z pomocy finansowej córki), rozważy umorzenie należności w całości lub w części.