Wyrok NSA, sygn. akt III SA 730/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Bank
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 1992 nr 21 poz. 86
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.
article: art. 3 ust. 4
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Podmiot, na którym - jako na płatniku - spoczywa z mocy art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86/ obowiązek pobrania zryczałtowanego podatku, powinien tak kształtować treść umów mających na celu zabezpieczenie jego zobowiązań, by wypłaty następujące w wyniku realizacji tych umów na pokrycie należności z tytułów, o których mowa w art. 21 i art. 22 tej ustawy, uwzględniały ten podatek.

TEZY

Podmiot, na którym - jako na płatniku - spoczywa z mocy art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86/ obowiązek pobrania zryczałtowanego podatku, powinien tak kształtować treść umów mających na celu zabezpieczenie jego zobowiązań, by wypłaty następujące w wyniku realizacji tych umów na pokrycie należności z tytułów, o których mowa w art. 21 i art. 22 tej ustawy, uwzględniały ten podatek.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Spółki "B." na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 6 kwietnia 1993 r. w przedmiocie określenia wysokości nie pobranego przez płatnika podatku dochodowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Izby Skarbowej w (...) nr DPI-732/19/93 z dnia 6 kwietnia 1993 r. utrzymano w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Ł., określającą wysokość nie pobranego przez spółkę "B." /jako płatnika/ podatku dochodowego od przychodów leasingodawcy za miesiące IV, V, X, i XI 1992 r. na sumę 2.626.277 tys. zł.

Jak ustalono w czasie kontroli przeprowadzonej u płatniczki, dokonywała ona w 1992 r. wypłat na rzecz firmy włoskiej za użytkowanie urządzeń przemysłowych na podstawie umów leasingowych. Dochody tej firmy z powyższego tytułu podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 21 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86/ według stawki 10-procentowej, ustalonej w umowie polsko-włoskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania z dnia 21 czerwca 1985 r. /Dz.U. 1989 nr 62 poz. 374/. Do pobierania tego podatku są zobowiązane, na podstawie art. 26 ust. 1 cytowanej ustawy, podmioty, które dokonują wypłat. Podmiotem takim /stroną/ jest firma "B.", mimo że wypłat dokonywała za pośrednictwem Banku. Bank ten, co wynika z umów zawartych przez płatniczkę z firmą włoską w dniach 10 i 12 grudnia 1990 r. /pkt 3/, udzielił gwarancji na zabezpieczenie regularnych płatności rat leasingowych. Umowy gwarancji zawarła z Bankiem spółka "B." w dniu 8 marca 1991 r. W umowach tych ustalono, że w razie wystąpienia przez firmę włoską do gwaranta o zapłacenie należności /lub jej części/ z powodu niewywiązywania się zleceniodawcy z jego zobowiązań wobec tej firmy Bank zapłaci tę należność, a następnie obciąży równowartością wypłaconej sumy rachunek, który spółka "B." ma w tym Banku. Jakkolwiek więc "fizycznie" wypłaty dokonuje Bank, "stroną w sprawie" jest nadal spółka "B.", która - stosownie do art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ - odpowiada całym swoim majątkiem za podatek nie pobrany od podatnika lub pobrany w kwocie niższej od należnej.

W skardze na decyzję Izby Skarbowej spółka "B." wysunęła zarzut naruszenia art. 26 ust. 1 powołanej w decyzji ustawy o podatku dochodowych od osób prawnych. Zdaniem skarżącej, nie mogła ona być "stroną decyzji", skoro - z braku środków - nie płaciła rat leasingowych. Utożsamianie leasingobiorcy z płatnikiem jest "swobodną interpretacją" tego przepisu, skoro płatnikiem jest osoba prawna, która dokonuje wpłaty. W tej sytuacji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako naruszającej art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, podając, że skarżąca stała się płatnikiem w rozumieniu art. 26 ust. 1 cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 3 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych już w momencie zawarcia umowy leasingu z firmą włoską. To, że należność uregulował gwarant, nie wywołuje skutku w postaci przeniesienia obowiązków płatnika ze skarżącej na gwaranta.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że zarzut skargi /naruszenie art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa/ nie koresponduje z treścią wniosku o uchylenie decyzji obu instancji. Gdyby bowiem zarzut ten okazał się zasadny, to Sąd stwierdziłby nieważność zaskarżonej decyzji /art. 207 par. 3 Kpa/. Do tego rodzaju orzeczenia jednak brak podstaw.

Z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86/ wynika obowiązek podmiotów określonych w tym przepisie jako płatników - pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego od dokonanych wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 i art. 22 tej ustawy /wypłat, a nie wpłat, jak napisano w skardze/.

Wypłacającym /dokonującym wypłaty należności/ jest podmiot zobowiązany do realizacji na rzecz podatnika świadczeń /należności/, o których w tych przepisach mowa, będących przychodem /art. 21/ lub dochodem /art. 22/ tego podatnika.

Z umów zawartych przez skarżącą z Bankiem w dniach 8 i 13 marca 1991 r., nazwanych "umowami o gwarancji", wynika /pkt 1/, że Bank udzielił poręczeń na wystawionych przez zleceniodawcę /spółkę "B."/ wekslach na sumy określone w markach niemieckich. Tego rodzaju poręczenie /aval/, unormowane w art. 30 - 32 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe /Dz.U. R.P. nr 37 poz. 282/, polega na przyjęciu abstrakcyjnej /to jest oderwanej od stosunku prawnego, w związku z którym weksel został wystawiony/ odpowiedzialności poręczyciela za obowiązanie wekslowe osoby podpisanej na wekslu. Poręczyciel wekslowy ponosi solidarną odpowiedzialność /art. 47 prawa wekslowego/ w takim samym zakresie jak ten, za którego wekslowo poręczył. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że Bank, realizując zobowiązanie wynikające z poręczenia wekslowego, stał się podmiotem dokonującym wypłaty należności określonej w umowie leasingu /nazwanej umową najmu/, której stronami są skarżąca i firma włoska.

Dodatkowo należy wskazać, że w umowach o gwarancji /pkt 2/ skarżąca spółka zobowiązała się do zapłaty kwot objętych wekslami zgodnie z warunkami umowy leasingowej. W tej sytuacji twierdzenie zamieszczone w skardze, że Bank dokonywał wypłaty "należności leasingowych", nie znajduje uzasadnienia w treści umów zawartych przez ten Bank ze skarżącą. Z akt sprawy nie wynika, by Bank zawarł z firmą włoską umowę zobowiązującą go do tego rodzaju świadczeń.

Podmiot, na którym - jako na płatniku - spoczywa z mocy art. 26 ust. 1 omawianej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych obowiązek pobrania zryczałtowanego podatku, powinien tak kształtować treść umów mających na celu zabezpieczenie jego zobowiązań, by wypłaty następujące w wyniku realizacji tych umów na pokrycie należności z tytułów, o których mowa w art. 21 i 22 tej ustawy, uwzględniały ten podatek. Tego rodzaju staranności skarżąca nie dochowała, doprowadzając w konsekwencji do tego, że leasingodawca uzyskał należność nie pomniejszoną o podatek dochodowy. Prawidłowy jest pogląd organów podatkowych, że sam fakt dokonania wypłaty przez Bank /z jakiego tytułu - wyjaśniono wyżej/ nie powoduje przeniesienia na niego obowiązków płatnika ze skarżącej.

Podsumowując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a tym samym skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu /art. 207 par. 5 Kpa/.