Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 134/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 8 ust 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi [...] [...] S.A. w [...] na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. (zwany dalej: PPIS) na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263, z późn. zm., zwanej dalej: ustawa o PIS), art. 2351 , 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21 poz. 94, z późn. zm., zwanej dalej: Kodeks pracy), § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367, zwanego dalej: rozporządzenie) oraz art. 104 i 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, zwanej dalej: Kpa) stwierdził u K. G. chorobę zawodową - chorobę opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu – rozległe zgrubienia opłucnej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wywodził, że na podstawie orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej, wystawionego przez [...] Centrum Medycyny Pracy w P. - Ośrodek w K. oraz oceny narażenia zawodowego dotyczącego K. G., zatrudnionego w [...] K. S.A. w K. (zwanej dalej: Kopalnia, skarżąca) od 1 lipca 1980 r. do 6 maja 2014 r. na stanowisku elektromonter, samodzielny elektromonter, stwierdził, że K. G. posiada chorobę opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu - rozległe zgrubienia opłucnej wymienioną pod poz. 4 pkt 1 w ww. rozporządzeniu. Wyjaśniono również, że K. G. w trakcie wykonywania prac remontowych płyt wulkanizacyjnych latach 1980-1995 pracował w narażeniu na pył azbestu.

Kolejno wskazano, że [...] Centrum Medycyny Pracy w P. - Ośrodek w K., biorąc pod uwagę wieloletnie narażenie K. G. na pyły zawierające azbest, obraz kliniczny choroby oraz obraz radiologiczny płuc - wydało orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej - choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu - rozległe zgrubienia opłucnej wymienioną pod poz. 4 pkt 1. Organ przytoczył treść art. 2351 Kodeksu pracy podkreślając, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Na tle powyższego organ stwierdził, że schorzenie zdiagnozowane u K. G. znajduje się w wykazie chorób zawodowych pod pozycją [...] pkt 1 w ww. załączniku. Z uwagi zaś na fakt istnienia związku przyczynowego pomiędzy pracą na ww. stanowiskach, a rozpoznaną chorobą organ orzekł o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [...] K. S.A. zarzuca jej w szczególności:

naruszenie § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez stwierdzenie choroby zawodowej u Pana K. G. bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego;

naruszenie przepisów postępowania administracyjnego a w szczególności art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zmianami) - dalej jako: "Kpa" poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność istnienia sarkoidozy u Pana K. G. na którą się leczył oraz możliwości istnienia jednocześnie sarkoidozy i azbestozy u Pana K. G.;

naruszenie art. 84 § 1 Kpa poprzez nie wystąpienie o opinię do innej placówki gdy orzeczenie zawiera lakoniczne stwierdzenie bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości, przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia w sytuacji gdy u Pana K. G. nie została wykluczona sarkoidoza na którą się leczył;

naruszenie rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez alternatywne ustalenie choroby zawodowej jako opłucnej lub osierdzia.

Odwołująca wniosła o przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność istnienia sarkoidozy u Pana K. G. na którą się leczył; przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność możliwości istnienia jednocześnie sarkoidozy i azbestozy u Pana K. G.; wystąpienie o opinię do innej placówki ponieważ orzeczenie lekarskie zawiera lakoniczne stwierdzenie bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia w sytuacji gdy u Pana K. G. ustalono chorobę zawodową jako chorobę opłucnej lub osierdzia a także nie ustalono czy istnieje u Pana K. G. sarkoidoza na którą się leczył; oraz uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenie choroby zawodowej u Pana K. G..

Na skutek odwołania skarżącej, Inspektor Sanitarny (zwany dalej: WPWIS) decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 84 Kpa, art. 5 pkt 4a ustawy o PIS, art. 2351 Kodeksu pracy w związku z § 5 ust. 1 § 6 i § 8 ust. 1 rozporządzenia utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że [...] Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K., z uwagi na wieloletnie ([...] lat) narażenie na pyły zawierające azbest, obraz kliniczny choroby oraz obraz radiologiczny płuc uznało z bardzo dużym prawdopodobieństwem, że chorzenie K. G. ma zawodową etiologię i wydało orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu u niego choroby zawodowej - choroby opłucnej lub osierdzia wywołanej pyłem azbestu pod postacią rozległego zgrubienia opłucnej wymienionej w poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Podkreślono, że lekarska jednostka orzecznicza I stopnia w swojej opinii sformułowała jednoznaczne wnioski, a postępowanie diagnostyczno-orzecznicze prowadzone było w niezależnym ośrodku służby zdrowia, ustawowo w tym celu zobligowanego. Również PPIS zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej oraz należytą starannością ustalił stan faktyczny sprawy i zgodnie z art. 80 Kpa dokonał oceny zebranych w sprawie dowodów oraz zaprezentował swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji.

Organ podkreślił rangę orzeczenia lekarskiego w postępowaniu dotyczącym choroby zawodowej argumentując, że ma ona kluczowe znaczenie i stanowi, w rozumieniu art. 84 Kpa, obligatoryjny dowód w sprawie mający walor opinii biegłego. Organy orzekające w sprawie choroby zawodowej nie są uprawnione do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia, dokonują one jedynie oceny takiej opinii pod względem formalnym. Opinia wydana w niniejszej sprawie w ocenie organu odwoławczego jest rzeczowa, spójna i logiczna.

Organ odwoławczy wyjaśnił też, odnosząc się do zarzutów skarżącej w zakresie nie przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność sarkoidozy, że z uzasadnienia orzeczenia lekarskiego wynika, że leczenie to zostało zakończone. U K. G. rozpoznano schorzenie wywołane pyłem azbestu, a z oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez PPID jak i [...] Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. oraz zaświadczenia [...] wynika, że K. G. narażony był na pyły zawierające azbest. Tym samym w ocenie organu nie ma przesłanek by przeprowadzić dodatkowe postępowanie na okoliczność sarkoidozy.

W ocenie organu spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej.

Wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1371/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] K. S.A. w K. na decyzję WPWIS z dnia [...] października 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że w sprawie organ wydał decyzję o stwierdzeniu u K. G. choroby zawodowej na podstawie orzeczenia [...] Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. nr [...] z dnia 1 lipca 2014 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia wyjaśniono, że w 2006 r. u K. G. rozpoznano sarkoidozę, na którą był leczony przez 3 lata. Następnie w 2014 r., w związku ze zmianami w płucach trafił on do Kliniki Pulmonologii w P., gdzie rozpoznano u niego azbestozę. W uzasadnieniu tym wyjaśniono również, że wykonano u K. G. pełnowymiarowe zdjęcie płuc w pozycji tylno-przedniej , które zostało ocenione przez specjalistę radiologa. Stwierdził on, że m.in. w lewym dolnym polu płucnym zagęszczenia włóknisto – nieodmowe. Poza tym płuca wolne od zagęszczeń. Stwierdził on też zgrubienie opłucnej przy bocznej ścianie klatki piersiowej. Wykonano również badania spirometryczne, ale nie wykazało ono odchyleń od normy. Na podstawie tych ustaleń organ orzeczniczy rozpoznał z bardzo dużym prawdopodobieństwem zawodowe tło schorzenia. Sąd wskazał jednak, że z uzasadnienia orzeczenia nie wynika jednak, aby organ orzeczniczy, rozważał istnienie u K. G. sarkoidozy. Tymczasem o ile orzeczenie lekarskie stanowi główny dowód w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej, jednak dowód ten, zdaniem Sądu, musi być wiarygodny i jednoznaczny. W ocenie Sądu natomiast, już na etapie postępowania przed organem II instancji, strona skarżąca wskazywała na możliwość wystąpienia u K. G. sarkoidozy, żądając od organu odwoławczego przeprowadzenia dowodu na tą okoliczność. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie rozpoznał jednak tego wniosku, pozytywnie dając wiarę danym zawartym w orzeczeniu. Sąd zwrócił uwagę, że z orzeczenia tego wynika, iż K. G. chorował na sarkoidozę, lecz kwestia ta nie była przedmiotem szerszych rozważań organu odwoławczego. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, w sytuacji gdy strona skarżąca na etapie postępowania odwoławczego kwestionowała ustalenia zawarte w orzeczeniu lekarskim, podnosząc możliwość wystąpienia u pracownika innej choroby, niż stwierdzona w decyzji organu I instancji, obowiązkiem organu odwoławczego było szczegółowe wyjaśnienie związku między stwierdzoną u K. G. w 2006 r. sarkoidozą, a stwierdzoną w decyzji organu I instancji chorobą opłucnej lub osierdzia i w tym kierunku uzupełnić postępowanie dowodowe, poprzez skorzystanie z dalszych opinii lekarskich. Temu właśnie służy regulacja zawarta w § 8 ust. 2 rozporządzenia. Sąd podkreślił, że o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na powyższą okoliczność wnosiła zresztą strona skarżąca, jednak organ II instancji nie dostrzegając potrzeby dokonania dodatkowych ustaleń, nie uwzględnił wniosków skarżącej. Niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny spornej między stronami kwestii stwierdzonego u K. G. schorzenia, w ocenie Sądu, czyniło zasadnym postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Organ odwoławczy nie ustalił bowiem związku miedzy stwierdzoną w decyzji organu I instancji chorobą zawodową, a stwierdzona wcześniej u K. G. sarkoidozą. Brak jednoznacznych ustaleń na powyższą okoliczność, według Sądu, powodował, iż niezbędnym było uchylenie zaskarżonej decyzji celem uzupełnienia materiału dowodowego sprawy przez organ odwoławczy, na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia.

Na skutek ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] WPWIS, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 84 Kpa, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1412, zwanej dalej: ustawa o PIS), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r, - Kodeks pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1052, zwanej dalej: Kodeks pracy), w związku z § 5 ust. 1, § 6 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył stan faktyczny sprawy i wskazał, że - na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia, stosownie do zaleceń WSA w Poznaniu zawartych w wyroku sygn. akt IV SA/Po 1371/14 z dnia 21 maja 2015 r., wystąpił z wnioskiem do [...] Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. o zajęcie stanowiska i wydanie lekarskiej opinii uzupełniającej w przedmiocie wyjaśnienia związku miedzy stwierdzoną w decyzji organu I instancji choroba zawodową, tj. choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu pod postacią rozległego zgrubienia opłucnej, a stwierdzoną wcześniej u Pana K. G. sarkoidozą. Organ wskazał, iż lekarska jednostka orzecznicza I stopnia stwierdziła, iż nie widzi konieczności wydawania dodatkowych opinii specjalistycznych i podtrzymuje wcześniej wydane orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 01 lipca 2014 r. Podkreślono, że [...] Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. wyjaśniło, iż pylice płuc, a więc i pylica azbestowa bardzo często współistnieją, z innymi chorobami, o czym mówi literatura medyczna, jak również doświadczenie lekarzy [...] Centrum Medycyny Pracy w P., które od wielu lat zajmuje się badaniami osób pracujących w narażeniu na azbest, gdzie był konsultowany K. G.. Lekarska jednostka orzecznicza I stopnia zwróciła uwagę, iż rozpoznanie azbestozy współistniejącej z sarkoidozą u K. G. stwierdzono w Katedrze i Klinice Pulmonologii, Alergologii i Onkologii Pulmonologicznej Uniwersytetu Medycznego im. K. M. (Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego) o czym mówi karta informacyjna ww. szpitala z dnia [...] marca 2014 r. W ocenie lekarskiej jednostki orzeczniczej biorącej udział w przedmiotowym postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym u Pana K. G. występuje przypadek współistnienia choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu pod postacią rozległego zgrubienia opłucnej z sarkoidozą.

Organ wywodził, że opinia lekarska wydana w sprawie, w toku dodatkowego postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ w związku z zaleceniami WSA w Poznaniu, przez [...] Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. jest rzeczowa, spójna i logiczna. Z powyższych względów organ uznał ją za środek dowodowy w rozumieniu art. 75 i art. 84 Kpa.

Kolejno organ wskazał, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała w dniu 30 czerwca 2009 r. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, które określa: wykaz chorób zawodowych; okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym; sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych (§ 1 ust. 1). Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1184) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wywodzono, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Na podstawie art. 2351 Kodeksu pracy natomiast za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Reasumując organ skonstatował, że wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową możliwe jest zatem, gdy zajdą następujące przesłanki: w środowisku pracy występuje, bądź występował czynnik uciążliwy lub szkodliwy dla zdrowia; rozpoznane schorzenie jest objęte wykazem chorób zawodowych; oraz ocena narażenia zawodowego musi wykazać związek przyczynowy rozpoznanej choroby z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy.

Zdaniem organu, w kontekście powyższych wywodów uznać należy, że spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej, tj.: rozpoznane schorzenie jest objęte wykazem chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, choroba zawodowa jest rozpoznana przez zakład służby zdrowia upoważniony do ich rozpoznawania (§ 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych), udokumentowano narażenie zawodowe oraz uznano na zasadzie wysokiego prawdopodobieństwa istnienie związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną pracą zawodową a rozpoznanym schorzeniem.

Wobec ustaleń wynikających z przeprowadzonego wywiadu epidemiologicznego oraz na podstawie dodatkowej opinii uzupełniającej wydanej przez [...] Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K., w kontekście obowiązujących przepisów tj. m.in. z uwzględnieniem treści rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych organ uznał za konieczne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji PPIS.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:1) naruszenie § 8 ust. 1, ust. 2 rozporządzenia poprzez stwierdzenie choroby zawodowej u K. G. bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego; 2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego a w szczególności art. 7 i 77 Kpa poprzez: nie przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność istnienia sarkoidozy u K. G. na którą się leczył, nie przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność sprzeczności diagnozy Oddziału Torakochirurgii w P. z diagnozą Kliniki Pulmonologicznej w P. u K. G., 3) naruszenie art. 84 § 1 Kpa poprzez nie wystąpienie o opinię do innej placówki, gdy orzeczenie zawiera lakoniczne stwierdzenia bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości, przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia w sytuacji gdy u K. G. nie została wykluczona choroba sarkoidoza, na którą się leczył, a leczenie i diagnozy były sprzeczne; 4) naruszenie rozporządzenia poprzez alternatywne ustalenie choroby zawodowej jako choroby opłucnej lub osierdzia. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie decyzji PPIS z dnia 20 sierpnia 2014r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: Ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia WPWIS utrzymującego w mocy decyzję PPIS stwierdzającą u K. G. chorobę zawodową - chorobę opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu – rozległe zgrubienia opłucnej.

Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zgodnie z art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z kolei art. 170 powołanej powyżej ustawy przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 stawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą w przypadku zmiany przepisów prawa, a także zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku rzutujących na tą ocenę prawną, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. II FSK 1328/10 dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł już raz wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1371/14, uchylając decyzję organu II instancji.

Sąd ten wypowiedział osąd prawny, którym sąd w składzie niniejszym jest związany i który podziela. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 235ą Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Według art. 235˛ Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą, zwłaszcza z jej rodzajem i charakterem oraz sposobem wykonywania.

Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r w sprawie chorób zawodowych. Rozporządzenie to określa m.in. wykaz chorób zawodowych oraz okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Zgodnie z § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na postawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem spełnienie dwóch ustawowych przesłanek:

. rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia;

. stwierdzenie przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ inspekcji sanitarnej zobowiązany jest ustalić zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwanej dalej: Kpa).

Sąd stwierdził również, że dane zawarte w orzeczeniu lekarskim stanowią jeden z podstawowych dowodów w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 sygn. akt IIOSK 654/12, wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednocześnie jednak Sąd podkreślił, że orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w sprawie choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego, tak więc powinna ona odpowiadać wymaganiom stawianym przepisem artykułu 84 § 1 Kpa. Tym samym prawidłowe orzeczenie lekarskie musi zawierać szczególności uzasadnienie zawartego w nim rozstrzygnięcia które pozwoli organowi administracji publicznej na ocenę jego rzetelności (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2734/12 dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wreszcie Sąd zwrócił uwagę, że stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II o stopnia dodatkową konsultacje lub podać inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

Związanie obecnie orzekające składu Sądu poprzednim wyrokiem ma dla niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie. Poprzednio wydane orzeczenie w znacznym stopniu bowiem zdeterminowało kierunek działania organu i rozstrzygnęło definitywnie także istotne dla sprawy zagadnienia. Sąd orzekając w sprawie IV SA/Po 1371/14 dokonał bowiem zbadania sprawy, w kontekście ówcześnie obowiązujących regulacji, ustalił stan faktyczny sprawy i wskazał, że w sytuacji gdy strona skarżąca na etapie postępowania odwoławczego kwestionowała ustalenia zawarte w orzeczeniu lekarskim, podnosząc możliwość wystąpienia u pracownika innej choroby, niż stwierdzona w decyzji organu I instancji, obowiązkiem organu odwoławczego było szczegółowe wyjaśnienie związku między stwierdzoną u K. G. w 2006 r. sarkoidozą, a stwierdzoną w decyzji organu I instancji chorobą opłucnej lub osierdzia i w tym kierunku uzupełnić postępowanie dowodowe, poprzez skorzystanie z dalszych opinii lekarskich", czego – zdaniem Sądu – organ nie uczynił. Brak jednoznacznych ustaleń na powyższą okoliczność, według Sądu, powodował, iż niezbędnym było uchylenie zaskarżonej decyzji celem uzupełnienia materiału dowodowego sprawy przez organ odwoławczy, na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia. Sąd nie dopatrzył sie innych nieprawidłowości tak wprowadzeniu postępowania, jak i w zakresie zgodności z przepisami prawa materialnego.

Zadaniem organu było zatem zastosowanie się do wytycznych wyroku WSA i w tym zakresie orzeczenie organu podlega kontroli sądy w składzie niniejszym.

Na tym tle wskazać należy, że stosując się do zaleceń tego Sądu WPWIS dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału uzupełniwszy uprzednio postępowanie dowodowe i uznał, iż decyzja organu I instancji winna zostać utrzymana w mocy. Stanowisko organu odwoławczego należy uznać za prawidłowe.

Wbrew stanowisku skarżącej, brak jest podstaw do kwestionowania wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskiego, a postępowanie organu w ocenie Sądu w niczym nie uchybia przepisom art. 7 i 77 Kpa. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 84 Kpa i zaniechanie przez organy ponownego badania medycznego byłego pracownika przez inną jednostkę medyczną. Rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych przewiduje udział jednostki orzeczniczej II stopnia wówczas gdy treść orzeczenia lekarskiego kwestionuje pracownik (były pracownik) § 7, bądź z inicjatywy organu I instancji, gdy uzna, że materiał dowodowy o którym mowa w § 8 ust. 1 jest niewystarczający.

Organ, zgodnie z wytycznymi Sądu, wystąpił z wnioskiem do [...] Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. o zajęcie stanowiska i wydanie lekarskiej opinii uzupełniającej w przedmiocie wyjaśnienia związku miedzy stwierdzoną w decyzji organu I instancji choroba zawodową, tj. choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu pod postacią rozległego zgrubienia opłucnej, a stwierdzoną wcześniej u K. G. sarkoidozą.

Jak wskazał WPWIS lekarska jednostka orzecznicza I stopnia stwierdziła, iż nie widzi konieczności wydawania dodatkowych opinii specjalistycznych i podtrzymuje wcześniej wydane orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 01 lipca 2014 r. W ocenie [...] Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. pylice płuc, a więc i pylica azbestowa bardzo często współistnieją, z innymi chorobami. W ocenie lekarskiej jednostki orzeczniczej u Pana K. G. występuje przypadek współistnienia choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu pod postacią rozległego zgrubienia opłucnej z sarkoidozą.

Zdaniem Sądu organ wypełnił zatem wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 21 maja 2015 r. (IV SA/Po 1371/14) uzupełnił postępowanie dowodowe, następnie zaś na podstawie całego, prawidłowo zebranego materiału dowodowego, ocenił, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa), dochodząc do odpowiedzi twierdzącej. W konsekwencji utrzymał w mocy decyzje organu I instancji stwierdzająca wystąpienie u K. G. choroby zawodowej.

W niniejszej sprawie Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnych w Gliwicach z 28 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 183/15 (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), że współistnienie czynników pozazawodowych – (w kontrolowanym przypadku inna współistniejąca choroba - sarkoidoza) przy uznanym przez organy narażeniu zawodowym, występującym przez kilkadziesiąt lat pracy – nie jest wystarczające do wzruszenia domniemania związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby, a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie. Zdaniem Sądu dokonana przez ograny inspekcji sanitarnej ocena zgromadzonych środków dowodowych nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów, a wydane rozstrzygnięcia zasługują na akceptację.

W tej sytuacji stwierdzić należy, iż WPWIS, wypełnił zalecenia zawarte w wyroku z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1371/14, a dokonując kontroli tej decyzji Sąd nie dostrzegł podstaw do odstąpienia od oceny i wskazań co do dalszego postępowania, sformułowanych w przywołanym orzeczeniu sądowym.

W tym stanie rzeczy Sąd mając na względzie treść art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał skargę za niezasadną i ją oddalił na podstawie art. 151 tej ustawy.