Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 679/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 115 a
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1 pkt 1 i 1 a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi H. O. na bezczynność Komendanta Stołecznego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. o ponowne ustalenie i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy 1. zobowiązuje Komendanta Stołecznego Policji do rozpoznania wniosku skarżącej H. O. z dnia [...] listopada 2018 r. w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Komendanta Stołecznego Policji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z (...) listopada 2018 r. H. O. (dalej: "skarżąca"), powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego RP z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, wystąpiła do Komendanta [...] Policji (dalej: "K[...]P", "organ") o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w odpowiedniej części miesięcznego uposażenia w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2006 r.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że rozkazem personalnym K[...]P nr (...)z (...)stycznia 2006 r. została zwolniona ze służby w Policji. Zaznaczyła, iż na podstawie art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy - Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 100 poz. 1084), otrzymała ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy. Wysokość należnego jej ekwiwalentu ustalono w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. eK[...]Perta Sekcji [...] Wydziału Kadr K[...]P. W ww. wyroku z 30 października 2018 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.; dalej: "u.p."), stanowiący podstawę ustalenia i wypłaty jej ekwiwalentu, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał uznał zawartą w ustawie o Policji metodę obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop za mniej korzystną niż metodę, w której czynnikiem jest liczba 1/22 lub 1/21. W konsekwencji za każdy dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusz Policji dostał odpowiednio mniejszy ekwiwalent niż otrzymując takie same uposażenie funkcjonariusz Służby Więziennej czy żołnierz zawodowy. Funkcjonariusze Policji za każdy dzień niewykorzystanego urlopu otrzymują ok. 73% dziennego uposażenia, czego nie można uznać za pełną rekompensatę straty jaką jest niewykorzystany urlop. W ocenie skarżącej, wypłacone świadczenie nie jest równoważne do wysokości niewykorzystanego urlopu i w związku z tym wniosła o ponowne naliczenie należnego jej ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, z uwzględnieniem prawidłowego przelicznika i spowodowanie wypłaty świadczenia naliczonego od daty wymagalności wraz z ustawowymi odsetkami.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, K[...]P w piśmie z (...)grudnia 2018 r. wyjaśnił, że na chwilę obecną nie wprowadzono regulacji prawnych określających inny wymiar części miesięcznego uposażenia do naliczenia ekwiwalentu, a wobec tego brak jest podstaw do realizacji wniosku skarżącej.

Pismem z (...)lipca 2019 r. skarżąca wniosła do Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP") – za pośrednictwem K[...]P – ponaglenie, zarzucając organowi bezczynność w rozpatrzeniu jej wniosku z (...)listopada 2018 r. Podniosła, że pomimo upływu terminów na załatwienie sprawy, nie wypłacono jej żądanego ekwiwalentu ani nie otrzymała żadnego rozstrzygnięcia. Podkreśliła również, iż wypłata ekwiwalentu, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, potwierdzonych wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, następuje w drodze czynności materialno-technicznej i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Postanowieniem z (...)sierpnia 2019 r. nr (...) KGP uznał, że K[...]P nie pozostaje w `bezczynności. Organ wyjaśnił, że 6 listopada 2018 r. w Dzienniku Ustaw (pod poz. 2102) został ogłoszony wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Wyrok ten spowodował zmianę treści przepisu art. 115a u.p. w ten sposób, że wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Z chwilą orzeczenia o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej omawianej regulacji oraz utraty jej mocy z dniem ogłoszenia wyroku powstała luka prawna, która wymaga usunięcia przez ustawodawcę. Na kanwie ww. wyroku Trybunału koniecznym będzie uregulowanie kwestii sposobu ustalania zasad liczenia wysokości ekwiwalentu za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, w określonym wymiarze części miesięcznego uposażenia policjanta, zgodnie z zaprezentowanym w tym wyroku poglądem, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. W chwili obecnej trudno jest jednoznacznie określić w jaki sposób zostanie ukształtowany dany przepis prawa. Aktualnie istniejąca luka prawna, wobec obowiązku działania organów administracji publicznej, uniemożliwia ustalenie wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego. Rozpatrując zatem kwestię wypłaty ekwiwalentu, organ może powstrzymać się przed rozstrzygnięciem w tym zakresie do czasu zakończenia prac legislacyjnych nad daną kwestią i dopiero po wejściu w życie stosownych regulacji wydać decyzję o odmowie wypłaty tego ekwiwalentu. W związku z brakiem przepisu prawa, który mógłby stanowić podstawę wypłaty przedmiotowego ekwiwalentu, K[...]P nie ma możliwości dokonania czynności wypłaty, a zatem nie dopuścił się bezczynności.

Pismem z dnia (...)września 2019 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność K[...]P w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z (...)listopada 2018 r. o wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe należne w związku ze zwolnieniem ze służby. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy poprzez wypłacenie jej w odpowiedniej części miesięcznego uposażenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe, a także stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:

a) art. 35 § 1- 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez pozostawanie w bezczynności w sprawie o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe należne w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji przez okres przekraczający co najmniej 8 miesięcy, liczony od [...] stycznia 2019 r., tj. od upływu 2 miesięcy od daty złożenia przez nią [...] listopada 2018 r. wniosku o wypłatę ekwiwalentu (przy przyjęciu, że sprawa jest szczególnie skomplikowana, zaś termin jej załatwienia określa art. 35 § 3 k.p.a.); w przypadku natomiast uznania, że sprawa nie miała charakteru skomplikowanego, bezczynność organu trwa ponad 9 miesięcy. Skarżąca wskazała, że pismo organu z [...] grudnia 2018 r. (informujące ją, iż na chwilę obecną nie wprowadzono regulacji prawnych określających inny wymiar części miesięcznego uposażenia do naliczenia ekwiwalentu) nie nosi cech decyzji administracyjnej zawartych w art. 107 § 1 k.p.a., nie jest zatem rozstrzygnięciem w sprawie. W przeciwnym razie organ nadrzędny rozpatrujący ponaglenie dałby temu wyraz w uzasadnieniu postanowienia z (...)sierpnia 2019 r. Zaznaczyła, iż załatwienie sprawy wiąże się z naliczeniem przez organ i wypłatą należnego jej świadczenia, natomiast w przypadku zajęcia przez organ odmiennego stanowiska, powinien on niezwłocznie wydać określoną przepisami k.p.a. decyzję administracyjną. Do żadnego z właściwych rozwiązań nie doszło, przez co został naruszony także przepis art. 104 ust. 1 k.p.a.;

b) art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie przewidzianym przepisami, przyczynach zwłoki, nowym terminie załatwienia sprawy oraz o prawie do wniesienia ponaglenia;

c) art. 6 – 8 i art. 12 k.p.a. poprzez pozostawanie w bezczynności przez okres przekraczający co najmniej 8 miesięcy (przy uznaniu, że sprawa jest szczególnie skomplikowana) pomimo dysponowania normami prawnymi niezbędnymi do załatwienia sprawy.

Zdaniem skarżącej, jeżeli organ nie znajduje podstaw prawnych do pozytywnego załatwienia sprawy powinien wydać decyzję odmowną, czego nie uczynił. Ustalenie, że organ – zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu bądź podjęcia czynności - nie podejmuje żadnych działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi, stanowi, według skarżącej, przesłankę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę K[...]P wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażoną w piśmie z (...)grudnia 2018 r. oraz przychylając się do stanowiska KGP wyrażonego w postanowieniu z (...)sierpnia 2019 r. nr (...)nieuwzględniającego ponaglenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem skarżąca pismem z [...] lipca 2019 r. wystąpiła z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a.

W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność K[...]P – Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie dokonał żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, lecz pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zatem zwalczanie braku działania w załatwianiu sprawy administracyjnej i bez znaczenia pozostaje tu okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana.

Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem wyłącznie ustalenie, że organ był zobowiązany na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji, innego aktu lub podjęcia czynności i tego zaniechał.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wystąpiła do K[...]P z wnioskiem z (...)listopada 2018 r., w którym zwróciła się o wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w odpowiedniej części miesięcznego uposażenia w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2006 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.

Podkreślić należy, że na tle przepisów ustawy o Policji ukształtował się w orzecznictwie pogląd, iż ekwiwalent za niewykorzystany urlop przyznawany jest w drodze czynności materialno-technicznej (tj. przez wypłatę), zaś odmowa przyznania tego świadczenia powinna przybrać formę decyzji administracyjnej (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tymczasem organ w odpowiedzi na wniosek skarżącej poinformował ją zwykłym pismem z 11 grudnia 2018 r., że na chwilę obecną nie wprowadzono regulacji prawnych określających inny wymiar części miesięcznego uposażenia do naliczenia ekwiwalentu, co oznacza brak ustawowych podstaw do realizacji wniosku. Pomimo ponaglenia (pismem z [...] lipca 2019 r.), którego KGP nie uwzględnił (vide postanowienie z (...)sierpnia 2019 r.), K[...]P nie podjął w sprawie żadnej innej czynności do dnia wniesienia skargi.

Zdaniem Sądu, powyższy sposób załatwienia sprawy objętej wnioskiem nie można uznać za odpowiadający prawu, gdyż organ w realiach niniejszej sprawy nie mógł poprzestać tylko i wyłącznie na poinformowaniu skarżącej, iż jej wniosek nie może być zrealizowany z uwagi na konieczność wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego przez organy stanowiące prawo.

Nawet gdyby bowiem przyjąć, że w obecnym stanie prawnym brak jest normy prawnej umożliwiającej merytoryczne rozpatrzenie wniosku skarżącej – z którym to stanowiskiem organu Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie się nie zgadza, a co zostało szczegółowo wykazane w dalszej części uzasadnienia – to właściwy organ nie może poprzestać na skierowaniu do strony pisma informacyjnego na podstawie art. 9 k.p.a., lecz powinien odmówić wszczęcia postępowania na mocy art. 61a § 1 k.p.a., wydając w tym przedmiocie postanowienie (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 14/19). Nie czyniąc zaś tego, organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności.

W wyroku z 30 października 2018 r., sygn. K 7/15 (stanowiącym podstawę żądania skarżącej) Trybunał stwierdził, że art. 115a u.p. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdaniem drugim Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że metoda obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop zawarta w ustawie o Policji jest mniej korzystna niż metoda, w której czynnikiem jest 1/22 lub 1/21. Przepis art. 115a u.p. utracił moc 6 listopada 2018 r.

Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Użyte przez ustrojodawcę określenie "moc powszechnie obowiązująca" przybliża walor wyroków Trybunału do źródeł prawa powszechnie obowiązującego z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie dotyczącym kręgu adresatów, którzy winni zapadłe judykaty respektować i dokonywać ich wdrożenia (implementacji). Nie ma żadnej wątpliwości, że orzeczenia Trybunału wiążą sądy administracyjne i mają dla ich orzecznictwa nierzadko charakter prawotwórczy (por. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2008, s. 11). Powszechne związanie orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego powoduje, że sądy administracyjne zobowiązane są do ich respektowania jako elementów kształtujących stan prawny oceniany przez sąd. Oznacza to, że sąd administracyjny, dokonując kontroli zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej, zobowiązany jest do uwzględniania tych orzeczeń na równi z aktami normatywnymi wymienionymi w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP (vide wyrok NSA z 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1750/07).

Z kolei w myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach o właściwości dla danego postępowania. Pojęcie "wznowienia postępowania", o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, ma szersze znaczenie niż pojęcie "wznowienia" w sensie technicznym, przewidziane w odpowiednich procedurach uregulowanych w ustawach i obejmuje wszelkie instrumenty proceduralne pozostające do dyspozycji stron i sądów, wykorzystanie których umożliwia przywrócenie stanu konstytucyjności orzeczeń wydanych na podstawie aktu normatywnego uznanego późniejszym orzeczeniem Trybunału za niezgodny z Konstytucją (vide postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt SK 32/01; publ. OTK-A 2004/4/35). Chodzi zatem o wszelkie środki prawne, dzięki którym można osiągnąć efekt w postaci ponownego rozstrzygnięcia sprawy, według stanu prawnego po wyeliminowaniu niekonstytucyjnych przepisów (vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 czerwca 2002 r., sygn. SK 5/02, publ. OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 41).

Również NSA w uzasadnieniu uchwały z 28 czerwca 2010 r., sygn. II GPS 1/10, wyjaśniając znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w świetle regulacji zawartych w art. 190 ust. 1-4 Konstytucji RP podniósł, iż celem ustawowej procedury, realizującej normę art. 190 ust. 4 Konstytucji, musi być realne zagwarantowanie skutku w postaci uprawnienia do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Konstytucja przesądza o samym fakcie sanacji indywidualnych stosunków prawnych, wyznaczając cel "wznowienia" w trybie procedur ukształtowanych w ustawach. Dlatego też jakiekolwiek ograniczenia art. 190 ust. 4 Konstytucji RP są dopuszczalne wówczas, gdy uzasadnia to dyspozycja konkretnego przepisu Konstytucji, który wyłączałby wznowienie postępowania, jako sprzeczne z konstytucyjną istotą danej instytucji prawnej. Niedopuszczalne jest natomiast ograniczanie zasady "wzruszalności" aktów stosowania prawa wynikającej z art. 190 ust. 4 Konstytucji poprzez regulacje wprowadzone w ustawach zwykłych, czy to wprost, czy też na skutek ich wykładni (vide wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1958/10). Z kolei zgodnie z uchwałą NSA z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 9/09, sąd powinien bezpośrednio zastosować art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP i uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego w celu przywrócenia stanu zgodności z Konstytucją RP kontrolowanych rozstrzygnięć (por. także wyrok NSA z 12 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3334/14).

Przenosząc powyższe na kanwę kontrolowanej sprawy, wskazać należy, że czynność przyznania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop kończyła sprawę administracyjną w oparciu o przepis art. 115a u.p., który został uznany za niekonstytucyjny w zakresie dotyczącym wysokości tego świadczenia. Czynność ta stanowi zatem inne rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane przez inne składy orzecznicze sądów administracyjnych, dotyczące możliwości wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy bez konieczności podejmowania przez ustawodawcę działań o charakterze legislacyjnym na skutek omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Tak m.in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 23 maja 2019 r., sygn. akt: III SA/Gd 189/19, III SA/Gd 204/19, III SA/Gd 218/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z: 30 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 314/19; 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 313/19; 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 364/19 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Sz 37/19. W orzeczeniach tych podkreśla się w szczególności, że: "na skutek przedmiotowego wyroku art. 115a ustawy o Policji utracił moc w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia z 6 listopada 2018 r., tj. ogłoszenia wyroku TK, stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji RP. Jest to wyrok zakresowy, a więc art. 115a ustawy o Policji obowiązuje w dalszym ciągu i może stanowić podstawę rozstrzygania o ekwiwalencie pieniężnym za niewykorzystany urlop, przy czym jego stosowanie musi uwzględniać przedstawione stanowisko Trybunału Konstytucyjnego".

"Rozważając stanowisko organów policyjnych, które wskazywały na brak możliwości rozstrzygnięcia sprawy w zgodzie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z uwagi na brak regulacji ustawowej należy podkreślić, że Trybunał nie stwierdził niekonstytucyjności całego przepisu art. 115a ustawy o Policji, a jedynie jego części określającej sposób obliczania ekwiwalentu. Zatem pozostała w systemie prawnym obowiązująca regulacja, ustanawiająca uprawnienie policjanta do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w przypadku jego zwolnienia ze służby".

"Oznacza to, że organ administracji publicznej orzekający na podstawie art. 115a ustawy o Policji musi zrekonstruować jego treść zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego".

"Przyjąć należy zatem, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusza jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Ilość dni roboczych w każdym roku kalendarzowym jest okolicznością faktyczną możliwą do ustalenia w oparciu o kalendarz na dany rok i przepisy ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 90). Z kolei pobierane przez funkcjonariusza wynagrodzenie w danym roku kalendarzowym należy do danych posiadanych przez organ policyjny. Jakiekolwiek wątpliwości co do sposobu, w jaki współczynnik dni roboczych powinien zostać ustalony nie mogą, zdaniem Sądu, uniemożliwiać realizacji gwarantowanego art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariuszy Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania. Nie jest należytą realizacją tego prawa dokonanie w przeszłości wypłaty ekwiwalentu w wysokości ustalonej w oparciu o przepis uznany przez Trybunał za niekonstytucyjny".

"Art. 190 ust. 4 Konstytucji RP stanowi konstytucyjną gwarancję uprawnienia funkcjonariusza Policji do uzyskania ponownego rozstrzygnięcia jego sprawy dotyczącej ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w nowym, ukształtowanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, stanie prawnym. Nie może unicestwić tej gwarancji brak szczególnej regulacji trybu postępowania w odniesieniu do spraw, których >>rozstrzygnięcie<< przybiera formę czynności materialno-technicznej".

Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela powyższą argumentację, gdyż niewątpliwie wyrok Trybunału Konstytucyjnego jako orzeczenie zakresowe nie powoduje utraty mocy całego przepisu art. 115a u.p. Przepis ten nadal obowiązuje z tym, że należy traktować go jako pozostający w sprzeczności z Konstytucją, ale tylko w granicach określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie należy go stosować i interpretować zgodnie ze wskazówkami przedstawionymi przez Trybunał. Aczkolwiek w tym przypadku zalecana jest inicjatywa ustawodawcza, gdyż w myśl zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) organy zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa, jednakże Sąd, jako kompetentny do bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 ust. 2 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP), uznaje za zasadne odwołanie się wprost do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, skoro pozwala ono na zrekonstruowanie treści normatywnej przepisu art. 115a u.p. w zakresie sposobu obliczania wysokości przedmiotowego świadczenia.

Z tych też względów przyjąć należy, że istnieje podstawa prawna warunkująca rozpatrzenie sprawy ekwiwalentu z tytułu niewykorzystanego urlopu, w tym możliwość ponownego przeliczenia naliczonych dotąd i wypłaconych świadczeń. Podstawę tę stanowi bowiem art. 115a u.p. interpretowany odpowiednio do wytycznych Trybunału Konstytucyjnego.

Powyższe z kolei dowodzi, iż zaniechanie ustawodawcy nie niweczy uprawnienia organu do merytorycznego rozpoznania żądania skarżącej, a skoro organ do dnia wniesienia skargi nie odniósł się do wniosku w jednej z dopuszczalnych form załatwienia sprawy (tj. decyzji odmawiającej przyznania świadczenia bądź czynności materialno-technicznej polegającej na przeliczeniu i wypłacie z tego tytułu stosownej kwoty), to niewątpliwie doszło do zarzucanej skargą bezczynności.

Stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Przedstawione okoliczności faktyczne i przepisy prawne uzasadniają zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącej w terminie jednego miesiąca (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie była rażąca. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. W takim przypadku bezczynność organu musi być pozbawiona racjonalnego uzasadnienia, a także wywoływać dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. W ocenie Sądu, sytuacja taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem organ udzielił skarżącej w ustawowym terminie odpowiedzi na wniosek, pozostając w błędnym przekonaniu, że wystosowana do niej informacja pisemna – w stanie prawnym zaistniałym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego – jest wystarczająca. Działanie takie nie świadczy zatem o złej woli organu, ani nie przesądza o lekceważącym traktowaniu skarżącej i ciążących na organie obowiązkach.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, a w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. - jak w pkt 2 sentencji wyroku.