Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 126/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Niżnik - Dobosz Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi H. P. na bezczynność Starosty T. w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

H. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie datowaną na 20 czerwca 2018 r. skargę na bezczynność Starosty, polegającą na braku rozpatrzenia sprawy znak: [...], pomimo obowiązku wynikającego z przepisu art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca zarzuciła Staroście naruszenie art. 8, art. 12, art.35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu.

Wskazując na powyższe wniosła o: wymierzenie Staroście grzywny w wysokości określonej w art.154 § 6 P.p.s.a.; stwierdzenie, że bezczynność organu i przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; orzeczenie o zwrocie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że 17 stycznia 2017r. Wojewoda [...] decyzją znak: [...] uchylił decyzję Starosty z 19 września 2016 r. znak: [...] Na mocy przedmiotowej decyzji Starosta przystąpił do ponownej analizy sprawy oraz zbierania materiału dowodowego pozwalającego na zajęcie merytorycznego stanowiska w przedmiotowej sprawie. Prawie rok później, tj. 27 listopada 2017 r. organ I instancji wydał zawiadomienie o terminie załatwienia sprawy, wskazując na przewidywany termin zakończenia sprawy - do dnia 31 marca 2018 r. Miesiąc później, tj. 20 grudnia 2017 r. Starosta wystąpił do CODGiK w W. z zapytaniem o istnienie zdjęć lotniczych. Innych czynności w sprawie nie podjęto mimo szeregu wytycznych wskazanych w treści uzasadnienia decyzji Wojewody [...] tym samym uchybiając przepisom postępowania administracyjnego. Mając na uwadze, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie, jaki wynika z art. 35 K.p.a., wymieniony organ nie podejmie żadnej czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności w sprawie, skarżąca 6 lutego 2018 r. złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, kierując je do Wojewody [...]. W dniu 27 marca 2018 r. Wojewoda [...] wydał postanowienie znak: [...], na mocy którego uznał zasadność złożonego zażalenia i wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 30 maja 2018 r.

Jak stanowi art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Zasada szybkości postępowania określona w art. 12 K.p.a. ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35 – 38 K.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 K.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony,

podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

W rozpatrywanej sprawie organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie przez okres niespełna 1,5 roku, w którym to czasie ograniczył się jedynie do wystąpienia w dniu 20 grudnia 2017 r. do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w likwidacji z siedzibą w W. z prośbą o informację co do istnienia zdjęć lotniczych dla nieruchomości obejmujących działki ewid. nr [...] i [...] obr. B. D. , mimo iż wytyczne co do dalszego prowadzenia sprawy zostały jednoznacznie wskazane przez organ II instancji.

Mimo, iż obecnie organ I instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, to uchybił przepisom ustawy k.p.a. w zakresie terminu rozpatrzenia sprawy, zatem niniejsza skarga jest w pełni uzasadniona.

Z uwagi na powyższe, jak również wypełniając uprzednio obowiązek wynikający z art. 52 P.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a., skarżąca wniosła jak w petitum skargi.

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu stanowiska organ wskazał, że 16 listopada 2006 r. H. P. wystąpiła do z wnioskiem o wypłatę odszkodowania za grunt stanowiący jej własność, oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...], obręb B. D., a obecnie zajęty pod linię kolejową. Wniosek uzupełniono w dniu 7 grudnia 2007 r. wnosząc o odszkodowanie za działkę ewidencyjną [...], obręb B. D..

Decyzją z 27 grudnia 2007 r., znak: [...] Wojewoda [...] orzekł, że z dniem 1 czerwca 2003 r. Skarb Państwa nabył z mocy prawa własność, a [...] S. A. prawo użytkowania wieczystego działek ewidencyjnych nr [...] i [...], obręb B. D. o łącznej powierzchni 0,0333 ha, zajętych pod fragment linii kolejowej nr [...] "[...] - Z.". W swej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, iż przedmiotowy grunt stanowił w dniu 28 lutego 2003 r. własność H. P., co potwierdza odpis z księgi wieczystej oraz że byłemu właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie.

Decyzją z dnia 23 stycznia 2009 r. znak: [...] Starosta orzekł o odszkodowaniu za działki ewid. [...] i [...] obr. B. D. o pow. 0,0333 ha, zajęte pod fragment linii kolejowej nr [...] "[...] - Z." w wysokości [...] zł i wypłatę tejże kwoty na rzecz H. P., zobowiązując do wypłaty ustalonego odszkodowania [...] S. A.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła [...] S. A. Decyzją z dnia 23 czerwca 2009 r. znak: [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 23 stycznia 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia przez organ pierwszej instancji.

Decyzją z 7 października 2013 r., znak: [...] Starosta ponownie orzekł o odszkodowaniu za działki ewid. [...] i [...] położone w B. D. , w wysokości [...] zł i wypłacie tegoż na rzecz H. P.. Do wypłaty ustalonego odszkodowania Starosta zobowiązał [...] S. A. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła [...] S. A.. Wojewoda [...] decyzją z dnia 4 sierpnia 2014 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 7 października 2013 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Decyzją z dnia 27 marca 2015 r., znak: [...] Starosta ponownie orzekł o odszkodowaniu za działki ewid. [...] i [...] obr. B. D. w wysokości [...] zł i wypłacie tegoż na rzecz H. P.. Do wypłaty ustalonego odszkodowania Starosta zobowiązał [...] S. A. Odwołanie od powołanej wyżej decyzji wniosła [...] S. A. podnosząc m. in., iż przedmiotowa decyzja wydana została bez dokonania wnikliwej analizy kluczowego dla określenia obowiązku strony zagadnienia, jakim jest posiadanie samoistne, oraz że organ pierwszej instancji nie zastosował się do wskazań zawartych w decyzji Wojewody [...] z dnia 4 sierpnia 2014 r. znak: [...], a ponadto, iż dokonana przez organ pierwszej instancji analiza tego zagadnienia jest połowiczna i nie uwzględnia jego aspektów, które w sposób zasadniczy zmieniają ocenę, czy przedsiębiorstwo [...] S. A. lub jego poprzednicy prawni byli, czy też nie byli dnia 31 maja 2003 r. posiadaczami samoistnymi działki nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. Wojewoda [...] decyzją z dnia 8 października 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 27 marca 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, zauważając m. in., iż Starosta przed ponownym wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie winien w pierwszej kolejności ustalić okoliczności faktyczne w przedmiotowej sprawie w oparciu o wyczerpująco zebrany i zbadany materiał dowodowy, zaś w sytuacji potwierdzenia braku negatywnej przesłanki w postaci samoistnego posiadania [...] S. A. lub jego poprzedników prawnych przedmiotowej nieruchomości przez okres co najmniej 30 lat, ustalając wysokość odszkodowania organ I instancji powinien oprzeć się w tym zakresie na prawidłowo sporządzonym operacie szacunkowym (po stosownej jego analizie i uznaniu, iż może stanowić przydatny dowód dla potrzeb niniejszego postępowania).

Decyzją z 19 września 2016 r., znak: [...] Starosta ponownie orzekł o odszkodowaniu za działki ewid. [...] i [...] położone w B. D. w wysokości [...] zł i wypłacie tegoż na rzecz H. P.. Do wypłaty ustalonego odszkodowania Starosta zobowiązał [...] S. A.. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła spółka [...] S.A, w W., Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K., zarzucając powyższemu rozstrzygnięciu, iż wydane zostało bez dokonania wnikliwej analizy kluczowego zagadnienia jakim jest posiadanie samoistne przedmiotowej nieruchomości przez spółkę lub jej poprzedników prawnych oraz podnosząc, m. in. iż: " dokonana przez organ I instancji analiza tego zagadnienia jest połowiczna i nie uwzględnia jego aspektów, które w sposób zasadniczy zmieniają ocenę, czy przedsiębiorstwo [...] S.A. lub jego poprzednicy prawni byli, czy też nie byli dnia 31 maja 2003roku posiadaczami samoistnym działki nie przerwanie przez okres co najmniej 30 lat....". Wojewoda [...] decyzją z dnia 17 stycznia 2017 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 19 września 2016 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W dniu 18 lipca 2016 roku upoważnieni pracownicy Starostwa powiatowego w Z. przeprowadzili w Archiwum Narodowym w K. Ekspozytura w S. kwerendę dokumentacji archiwalnej. W wyniku przeprowadzonego badania dokumentacji archiwalnej nie stwierdzono, aby w zespołach archiwalnych znajdowały się jakiekolwiek dokumenty odnoszące się do przebudowy linii kolejowej [...] - Z.". Pozyskano do akt sprawy dokumentację fotograficzną zgromadzoną w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, dotyczącą przedmiotowego gruntu, a w szczególności jego stanu w okresie przed datą 1 czerwca 1973. W Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej nie odnaleziono zdjęć sygnowanych na okres przed 1973 r., co potwierdza pismo Departamentu Informatyzacji i Rozwoju Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii z dnia 16 marca 2018 r.

Decyzją z 23 maja 2018 r. Starosta orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki ewidencyjne nr [...] oraz [...] położone w obrębie B. D. zajęte pod fragment linii kolejowej nr [...] - Z.", na rzecz H. P.. Pełnomocnik strony otrzymał opisaną wyżej decyzję w dniu 12 czerwca 2018 r.

Skargę z dnia 20 czerwca 2018 r. na decyzję Starosty z dnia 23 maja 2018 roku, znak: [...] o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt przejęty pod linię kolejową nr [...]" złożyła H. P..

Odnosząc się do zarzutów stawianych przez H. P. w skardze z 20 czerwca 2018 r. organ zauważył, że: niezwłocznie po pozyskaniu do akt sprawy decyzji Wojewody [...] decyzją z dnia 17 stycznia 2017 r., znak: [...] Starosta podjął czynności zmierzające do zakończenia przedmiotowego postępowania i wydania decyzji kończącej sprawę.

Opisane wyżej postępowanie, zarejestrowane pod znakiem [...], zostało zakończone decyzją Starosty z 23 maja 2018 r., a pełnomocnik strony postępowania otrzymał ją 12 czerwca 2018 r. Natomiast skarga datowana jest na 20 czerwca 2018 r., tj. po otrzymaniu decyzji organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie będąc przy tym związane - w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "P.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje Sądowi podstawę i zarazem obliguje do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa.

W świetle obowiązujących przepisów prawa, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sąd administracyjny w zakresie swojej kognicji orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy decyzją z dnia 23 maja 2018 r., znak [...], Starosta orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty na rzecz H. P. odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki ewidencyjne nr [...] oraz [...] położone w obrębie B. D. zajęte pod fragment linii kolejowej nr [...] "[...] - Z.". Pełnomocnik strony otrzymał opisaną wyżej decyzję w dniu 12 czerwca 2018 r.

Natomiast przedmiotowa skarga (wpływ do organu 25 czerwca 2918 r.) jest datowana na 20 czerwca 2018 r., tj. po otrzymaniu ww. decyzji organu.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest w istocie rozpoznanie skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania (pkt 2 wniosków skargi) prowadzonego przez Starostę w sytuacji, kiedy przed dniem złożenia skargi ten organ administracji, którego bezczynność/przewlekłość postępowania jest skarżona, zakończył postępowanie wydaniem decyzji z dnia 23 maja 2018 r.

Zatem w niniejszej sprawie skierowana wobec Starosty skarga na bezczynność/przewlekłość tego organu w wydaniu decyzji w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania nie mogła odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku i jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Przechodząc do oceny zasadności skargi na bezczynność/przewlekłość postępowania przed Starostą należy wskazać, że kwestia skuteczności skargi na bezczynność/przewlekłość postępowania złożonej już po zakończeniu sprawy przez organ wydaniem decyzji była przedmiotem rozbieżnych poglądów wyrażanych tak w orzecznictwie, jak i w doktrynie. W piśmiennictwie wyrażono pogląd, że w takim przypadku skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., jako niedopuszczalna z innych przyczyn. W chwili wniesienia skargi nie istnieje bowiem już przedmiot zaskarżenia, czyli stan przewlekłości postępowania (por. P. Kornacki, Skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego, Warszawa 2014 r., rozdział III). Podobne stanowisko wyrażone zostało np. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 czerwca 2011r., I OSK 937/11, CBOSA. W orzecznictwie prezentowany jest również pogląd, że skarga winna być oddalona, jeżeli sąd stwierdzi, że organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego (zob. np. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63). Podobne stanowisko sformułowano w piśmiennictwie (zob. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s.) W orzeczeniach NSA wyrażono również pogląd, że wydanie przez organ administracji decyzji przed wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania nie stanowi przeszkody do jej merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny, co uzasadniano zależnością skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania dla dochodzenia przez stronę odszkodowania w procesie cywilnym - w aspekcie wymogu uzyskania prejudykatu na podstawie art. 417ą § 3 K.c.(Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 2013 r., II OSK 891/13).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, iż skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania podlega oddalaniu w razie stwierdzenia, że organ nie pozostawał w bezczynności lub przewlekłości w momencie wniesienia skargi do sądu, tj. zakończył już postępowanie wydaniem decyzji. Brak bowiem podstaw do odrzucenia skargi (przepis art. 58 § 1 P.p.s.a nie daje podstaw do przyjęcia, iż taka skarga podlega odrzuceniu), a jednocześnie skarga taka jest niezasadna i spóźniona z kilku powodów, o których poniżej.

Po pierwsze w uzasadnieniu do prezydenckiego projektu nowelizacji P.p.s.a. (druk sejmowy nr 1633/VII kadencja), która to nowelizacja nadała aktualne brzmienie przepisowi art. 149 P.p.s.a stwierdzono: "W związku z powyższym proponuje się przyznanie sądom kompetencji do stwierdzania, że wystąpiła bezczynność lub przewlekłość, jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby zobowiązywania do wydania aktu lub dokonania czynności. Taka regulacja stworzy realny system ochrony obywateli przed przewlekłym prowadzeniem postępowania w powiązaniu z powołaną ustawą o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych. Sąd będzie mógł oddalić skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostaje w bezczynności lub przewlekłości". Zakładać zatem należy, iż zamiarem ustawodawcy było czasowe ograniczenie możliwości składania skutecznych skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania do czasu zakończenia tego postępowania.

Następnie stwierdzić należy, iż genezą oraz podstawowym celem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest doprowadzenie do usunięcia tych niepożądanych przez ustawodawcę stanów (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2015 r., II FSK 344/13, gdzie stwierdzono: "Istotą ochrony udzielanej przez sądy administracyjne w przypadku wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest, w razie uwzględnienia skargi, do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności, bądź uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa".). Wyraźnie wskazuje na to również systematyka art. 149 P.p.s.a., gdzie dopiero w dalszej kolejności wskazuje się na dodatkowe elementy wyroku uwzględniającego skargę (§ 1a - § 2). W przypadku wniesienia skargi do sądu po wydaniu decyzji ten podstawowy cel skargi nie może być już osiągnięty. Inaczej rzecz kształtuje się w razie wydania decyzji po wniesieniu skargi – wówczas skarga realizuje swe podstawowe założenie. Celem nowelizacji art. 149 P.p.s.a. dokonanej ustawą z 9 kwietnia 2015 r. było uregulowanie takiej właśnie sytuacji. Innymi słowy, dodanie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. miało na celu odejście od praktyki umarzania postępowania w sytuacji, gdy skarga w chwili jej wniesienia była w pełni uzasadniona (tj. istniał stan bezczynności lub przewlekłości), a organ wydał decyzję przed zakończeniem sprawy przed sądem administracyjnym. Celem nowelizacji w żadnym przypadku nie było natomiast wprowadzenie możliwości merytorycznego orzekania w razie wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania już po wydaniu decyzji. Z powołanego wyżej fragmentu uzasadniania nowelizacji wynika zresztą wprost, że w takim przypadku skarga winna być oddalona. W przeciwnym razie skarga ta, której podstawowym celem jest doprowadzenie do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej w formie przewidzianej przez przepisy prawa, pełniłaby w praktyce jedynie funkcję swoistego wniosku o wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie stronie sumy pieniężnej od organu, przy czym – o czym mowa niżej – możliwość złożenia skargi nie byłaby tu ograniczona jakimkolwiek terminem.

Przyjęcie poglądu o dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania doprowadziłoby do sytuacji, w której środek zaskarżenia, którym jest skarga do sądu administracyjnego, mógłby być wniesiony w każdym czasie, nawet wiele lat po wydaniu decyzji. Zdaniem Sądu, bez wyraźnego rozstrzygnięcia ustawowego w tej materii nie można przyjmować rozwiązania podważającego zasadę możliwości wnoszenia skargi w określonym czasie (art. 53 P.p.s.a.). Zasada ta ma istotne znaczenie z punktu widzenia stabilizacji stosunków prawnych. Warto dodać, że w dotychczasowym orzecznictwie i piśmiennictwie niestosowanie terminów przewidzianych w powołanym przepisie P.p.s.a. do skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania uzasadniano możliwością skutecznego wniesienia takich skarg do chwili ustania stanu bezczynności lub przewlekłości.

W ocenie Sądu również aspekt związany z ewentualną odpowiedzialnością cywilną administracji za bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie uzasadnia możliwości skutecznego wnoszenia przedmiotowych skarg do sądu administracyjnego po zakończeniu postępowania. Po pierwsze, uboczny aspekt danej instytucji prawnej, a takie znaczenie ma odpowiedzialność cywilna administracji wobec instytucji skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, nie powinien determinować podstawowych zasad rządzących tym środkiem zaskarżenia uregulowanym w ustawie proceduralnej i ściśle związanym z postępowaniami administracyjnymi wskazanymi w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a. Po drugie, strona należycie dbająca o własne interesy winna niezwłocznie wykorzystywać środki prawne zmierzające do zwalczania bezczynności lub przewlekłości, przewidziane w art. 37 K.p.a. oraz ewentualnie te określone w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.. Staranności takiej nie wykazuje podmiot, który oczekuje z wniesieniem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania do zakończenia postepowania administracyjnego. Ubocznie warto dodać, że określony w art. 417ą § 3 K.c. warunek "stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji" spełnia nie tylko skarga do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale również zażalenie przewidziane w art. 37 K.p.a. (por. np. E. Bagińska, [w:] System prawa administracyjnego. Tom 12. Odpowiedzialność odszkodowawcza w administracji, pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego i A. Wróbla, Warszawa 2010, s. 359). W końcu nie sposób pominąć analizy brzmienia przepisu art. 4171 § 3 K.c.. Zgodnie z tym przepisem jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Mowa zatem o odpowiedzialności odszkodowawczej za niewydanie decyzji, a nie za opieszałe prowadzenie postępowania przez organ administracji. Wydaje się więc, iż brak podstaw do przyjęcia, iż orzeczenie sądu administracyjnego stwierdzające przewlekłość postępowania już zakończonego wydaniem decyzji stanowi prejudykat dla sądu cywilnego orzekającego na podstawie art. 417ą § 3 K.c., bowiem przepis ten stanowi podstawę do orzeczenia odszkodowania za niewydanie decyzji, zatem nie w sytuacji, kiedy decyzja jest wydana, choćby z uchybieniem ustawowych terminów w postępowaniu przewlekle prowadzonym.

Brak również podstaw do odmiennego traktowania (w aspekcie skutków wniesienia skargi po wydaniu decyzji w sprawie) skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W szczególności, art. 149 P.p.s.a. nie daje podstaw do podejmowania odmiennych rozstrzygnięć z tego powodu. Rozwiązanie takie jest w pełni zrozumiałe, jeżeli zważy się że celem wprowadzenia w 2011 r. zażalenia oraz skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania było uniknięcie sytuacji, w których skarga na bezczynność mogłyby zostać oddalona w sytuacji, gdy organ nie wydał decyzji z uwagi na nieefektywne postępowanie, jednak nie pozostawał zupełnie bezczynny. Celem tym nie było natomiast umożliwienie merytorycznego rozpoznawania skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania wniesionych po zakończeniu tego postępowania. Cel taki nie wynika również z przyjmowanych w aktualnym orzecznictwie i piśmiennictwie definicji "bezczynności" i "przewlekłości". Otóż przez pojęcie "bezczynności" rozumie się niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia wskutek niepodejmowania żadnych istotnych czynności w sprawie. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2015 r., II FSK 3097/12, CBOSA; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 77). Warto również zwrócić uwagę na paradoksalne skutki odmiennego traktowania skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania z uwagi na wydanie decyzji przez organ przed wniesieniem tych skarg. Organ, który przekroczył termin wydania decyzji nie podejmując jakichkolwiek istotnych czynności przed wydaniem decyzji (czyli pozostający w bezczynności) byłby w lepszej sytuacji procesowej niż organ, który przekroczył ten termin starając się jednak prowadzić postępowanie wyjaśniające (chociażby w sposób nieefektywny lub opieszały).

Konkludując zdaniem Sądu skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie podlega merytorycznej ocenie w sytuacji, gdy na dzień jej wniesienia nie istniał stan bezczynności lub przewlekłości.

W niniejszej sprawie decyzją z dnia 23 maja 2018 r., znak [...], skarżony organ - Starosta orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty na rzecz H. P. odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki ewidencyjne nr [...] oraz [...] położone w obrębie B. D. zajęte pod fragment linii kolejowej nr [...] "[...] - Z.". Pełnomocnik strony otrzymał opisaną wyżej decyzję w dniu 12 czerwca 2018 r.

Natomiast przedmiotowa skarga (wpływ do organu 25 czerwca 2918 r.) jest datowana na 20 czerwca 2018 r., tj. po otrzymaniu ww. decyzji organu.

Skarga ta więc, z powodów o których mowa wyżej, podlega oddaleniu. Analogiczne stanowisko i pogląd prawny wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia 22 marca 2016 r. IV SAB/Wa 41/16, z dnia 23 maja 2018 r. sygn. IV SAB/Wa 3/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyrokach z dnia 22 grudnia 2014 r. II SAB/Kr 257/14 i z dnia 29 września 2016 r. II SAB/Kr 134/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 23 października 2018 r. II SAB/Wr 53/18.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.