Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1234/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 par. 1, art. 18, art. 71a par. 9, art. 71b
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 23 sierpnia 2022 r. nr 2201-IEE.711.91.168.2022.BT w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach (dalej: Naczelnik US), będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku M. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: Spółka).

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku ww. Spółki organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie z dnia 12 lipca 2019 roku o zajęciu u B. K. (dalej: Strona, Skarżący) wierzytelności z tytułu obecnych i przyszłych rozliczeń z ww. Spółką. W zawiadomieniu o zajęciu wskazano tytuły wykonawcze o numerach: 2210-SEW.723.957.2019, 2210-SEW.723.1098.2019, 2210-SEW.723.1481.2019, 2210-SEW.723.1482.2019, 2210-SEW.723.1483.2019, 2210-SEW.723.1937.2019,2210-SEW.723.1938.2019 i 2210-SEW.723.1939.2019, w oparciu o które dochodzona jest kwota w łącznej wysokości 144.527,63 zł, w tym należności głównej 133.515,99 zł. Jednocześnie organ egzekucyjny wezwał Stronę jako dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył organowi egzekucyjnemu oświadczenie, czy uznaje zajętą wierzytelność Spółki i czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętych wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania oraz w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się lub toczyła sprawa o zajęte wierzytelności. W treści zawiadomienia zawarto również pouczenie dla Strony w kwestii obowiązku naliczania dalszych odsetek za zwłokę, a także do zobowiązanego w kwestii braku możliwości dysponowania zajętą kwotą. Zawiadomienie doręczono (A. K.) w dniu 17 lipca 2019 r. pod adresem zamieszkania Strony, tj. K., [...] C. w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej jako: "k.p.a.", natomiast Spółce w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 1 sierpnia 2019 r.

W związku z brakiem odpowiedzi na ww. zajęcie wierzytelności organ egzekucyjny skierował do Strony jako dłużnika zajętej wierzytelności ponaglenie do niezwłocznego nadesłania odpowiedzi na pismo. Pomimo odbioru korespondencji dnia 7 października 2019 r. w trybie art. 43 k.p.a. pod adresem zamieszkania Strony przez dorosłego domownika (ojca H. K.), Strona nie udzieliła odpowiedzi.

Następnie Naczelnik US pismem z dnia 9 marca 2021 r. wezwał Stronę do zapłaty należności wynikających z wystawionych faktur w wysokości 270.224,59 zł. Pismo zostało odebrane dnia 15 marca 2021 r. w trybie art. 43 k.p.a. przez dorosłego domownika - ojca H. K. W odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia 26 marca 2021 r. Strona poinformowała (co potwierdzają dane jako nadawcy pisma), że wszelkie należności ze Spółką regulowała gotówką i nie posiada żadnych zobowiązań.

Kolejnym pismem z dnia 21 kwietnia 2021 r. organ egzekucyjny wezwał Stronę do przedłożenia faktur i kopii dowodu zapłaty za przedmiotowe faktury. Ww. pismo doręczone zostało w trybie art. 43 k.p.a. (A. K.) w dniu 26 kwietnia 2021 r. W odpowiedzi dnia 10 maja 2021 r. Biuro Rachunkowe drogą mailową przesłało kopie kopie faktur o numerach: 7/08/2019 z dnia 9 sierpnia 2019 roku w kwocie 6.147,83 zł; 12/08/2019 z dnia 13 sierpnia 2019 r. w kwocie 12.627,96 zł; 15/08/2019 z dnia 15 sierpnia 2019 r. w kwocie 9.855,47 zł; 22/08/2019 z dnia 28 sierpnia 2019 r. w kwocie 14.593,08 zł; 15/09/2019 z dnia 13 września 2019 r. w kwocie 13.908,47 zł; 18/09/2019 z dnia 16 września 2019 r. w kwocie 13.018,63 zł; 1/01/2020 z dnia 2 stycznia 2020 r. w kwocie 12.352,75 zł; 12/01/2020 z dnia 9 stycznia 2020 r. w kwocie 12.774,32 zł; 10/01/2020 z dnia 10 stycznia 2020 roku w kwocie 12.774,32 zł; 15/02/2020 z dnia 18 lutego 2020 r. w kwocie 14.741,00 zł; 1/04/2020 z dnia 2 kwietnia 2020 r. w kwocie 14.760,- zł; 2/04/2020 z dnia 3 kwietnia 2020 r. w kwocie 13.591,50 zł; 5/04/2020 z dnia 6 kwietnia 2019 r. w kwocie 11.500,50 zł; 10/04/2020 z dnia 7 kwietnia 2020 r. w kwocie 9.840,00 zł. Z załączonych dowodów zapłaty w postaci KP wynika, że zapłata gotówką Spółce nastąpiła odpowiednio w dniach: 9 sierpnia 2019 r., 13 sierpnia 2019 r., 15 sierpnia 2019 r., 28 sierpnia 2019 r., 13 września 2019 r., 16 września 2019 r., 9 stycznia 2020 r., 10 stycznia 2020 r., 18 lutego 2020 r., 2 kwietnia 2020 r., 6 kwietnia 2020 r., 7 kwietnia 2020 r.

Naczelnik US, działając w oparciu o art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a.", postanowieniem z dnia 15 lipca 2021 r. określił Stronie wysokość nieprzekazanej kwoty wierzytelności pieniężnej w wysokości 172.485,83 zł.

Pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r. Strona złożyła zażalenie na ww. postanowienie, a pismem z dnia 17 sierpnia 2021 r. wystąpiła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) postanowieniami z dnia 30 września 2021 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W wyniku wniesionych skarg na ww. postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem odpowiednio z 5 kwietnia 2022 r, sygn. akt I SA/Gd 1597/21 i z dnia 5 kwietnia 2022 roku, sygn. akt I SA/Gd 1596/21 uchylił ww. postanowienia Dyrektora IAS. W wyniku analizy okoliczności doręczenia zastępczego postanowienia Naczelnika US z dnia 15 lipca 2021 r. i uwzględnienia wytycznych prawomocnego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1597/21, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 14 lipca 2022 r. przywrócił Stronie termin do wniesienia zażalenia.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2022 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia 15 lipca 2021 r. dotyczące określenia Stronie wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności pieniężnej.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor IAS wskazał, że w niniejszej sprawie ziściła się przesłanka z art. 71a § 9 u.p.e.a. tj.: stwierdzono fakt bezpodstawnego uchylania się Strony jako dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w całości bądź w części. Wskazano, że podstawą uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania bądź przekazania jej części - w rozumieniu art. 71a § 9 u.p.e.a. - mogą być tylko okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły.

Dyrektor IAS wskazał, że w interesie Strony leżało bezzwłoczne przekazanie stosownej dokumentacji uwalniającej od obowiązku przekazania zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu oraz uzasadniającej motywy ponad dwuletniej zwłoki w wykonywaniu obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności. Dłużnik zajętej wierzytelności nie może, według swego uznania, decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności bądź ich uiszczeniu zobowiązanemu bez zgody organu egzekucyjnego. Dłużnik zajętej wierzytelności, który nie wykonał lub nienależycie wykonał ciążące na nim obowiązki związane z realizacją zajęcia egzekucyjnego wierzytelności pieniężnej, odpowiada za wyrządzone przez to wierzycielowi szkody na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 168c ww. ustawy). Istotą zajęcia wierzytelności jest zapobieżenie wszelkim czynnościom dłużnika zmierzającym do udaremnienia egzekucji. Na dłużnika zajętej wierzytelności nałożony jest obowiązek współpracy z organem egzekucyjnym. Po dokonaniu zajęcia nie jest skuteczne wobec wierzyciela rozporządzanie zajętą wierzytelnością przez dłużnika, jak i podejmowanie przez dłużnika zajętej wierzytelności jakichkolwiek czynności, które to rozporządzanie umożliwiają.

Odnosząc się do konieczności przeprowadzenia czynności kontrolnych potwierdzających bezpodstawnie uchylanie się od wpłaty zajętej wierzytelności na konto wskazane przez organ egzekucyjny Dyrektor IAS wskazał, że kontrola nie była konieczna, bowiem podstawą postanowienia w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty były dane wynikające ze złożonych plików JPK. W tej sprawie analiza złożonych jednolitych plików kontrolnych JPK, stanowiła wystarczającą podstawę do stwierdzenia bezpodstawnego uchylania się Strony od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

W tym stanie faktycznym i prawnym zasadnie Naczelnik US, działając w oparciu o art. 71a § 9 u.p.e.a., postanowieniem z dnia 15 lipca 2021 r., określił Stronie, jako dłużnikowi zajętej wierzytelności, wysokość nieprzekazanej kwoty z tytułu dokonanego zawiadomieniem z dnia 12 lipca 2019 r., zajęcia wierzytelności, na dzień wydania postanowienia w łącznej wysokości 172.485,83 zł.

Dyrektor IAS wskazał, że materiał dowodowy wskazuje, że brak jest podstaw do podważenia prawidłowości doręczeń korespondencji w sprawie do rąk A. K. i H. K., dokonywanych na zasadzie art. 43 k.p.a. Organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie wyjaśniające z udziałem Naczelnika Urzędu Pocztowego ustalając w sposób jednoznaczny, że odbiór ww. przesyłek nastąpił: z dnia 17 lipca 2019 r. do rąk A. K. – żony Strony, a z dnia 7 października 2019 r. do rąk H. K. – ojca Strony. Zatem nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że Skarżący nie posiadał wiedzy, że jest stroną postępowania jako dłużnik zajętej wierzytelności, gdyż doręczenie korespondencji żonie dnia 17 lipca 2019 r. ustanawia moment wszczęcia egzekucji z ww. wierzytelności - zawiadomieniem z dnia 12 lipca 2019 r. Bowiem z tym dniem, tj. z momentem wezwania Strony przez organ egzekucyjny jako dłużnika zajętej wierzytelności do zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego, między organem a dłużnikiem zajętej wierzytelności powstaje stosunek procesowy o charakterze administracyjnym, którego treścią jest obowiązek w postaci dokonania przez dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia egzekucyjnego wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Także dalsza korespondencja prowadzona w sprawie została doręczona Stronie w trybie art. 43 k.p.a. tj.: ponaglenie z dnia 2 października 2019 roku – w dniu 7 października 2019 r. H. K., wezwanie z dnia 9 marca 2021 r. – w dniu 5 marca 2021 r. H. K., wezwanie z dnia 21 kwietnia 2021 r. – w dniu 26 kwietnia 2021 r. A. K..

Organ zauważył, że potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, a jego obalenie wymaga przeprowadzenia przeciwdowodu. Nie można przyjąć, aby do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony postępowania, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne. Bez wpływu na skutek prawny doręczeń korespondencji dorosłym domownikom, tj. żonie i ojcu pozostaje złożenie przez nich dnia 16 sierpnia 2021 r. oświadczenia, że przesyłek poleconych odebranych w imieniu Strony nie przekazali adresatowi. Okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma adresatowi nie ma wpływu na skuteczność doręczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. postanowienie Dyrektora IAS Pełnomocnik Skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie postanowień organów obu instancji oraz umorzenie postępowania w całości, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 71a § 9 u.p.e.a. polegające na błędnym uznaniu przez organ, że skarżący bezpodstawnie uchylał się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, podczas gdy w rzeczywistości nie miał wiedzy o istniejącym zajęciu z uwagi na nieprawidłowe doręczanie pism kierowanych przez organ do skarżącego, które to naruszenie było wynikiem błędu w ustaleniach faktycznych poczynionego poprzez przyjęcie, że korespondencja kierowana przez organ do Skarżącego została doręczona domownikom Skarżącego, podczas gdy w rzeczywistości została doręczona jego sąsiadom, czego Skarżący nie wiedział;

2) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 43 k.p.a., polegające na uniemożliwieniu Skarżącemu udziału w postępowaniu, naruszającym zasadę dwuinstancyjności, spowodowanym uznaniem przez organ, że korespondencja kierowana przez organ do Skarżącego, a doręczana jego sąsiadom bez zawiadomienia Skarżącego o tym fakcie, była doręczana w sposób prawidłowy, które to naruszenie było wynikiem błędu w ustaleniach faktycznych poczynionego poprzez przyjęcie, że korespondencja kierowana przez organ do skarżącego została doręczona domownikom Skarżącego, podczas gdy w rzeczywistości została doręczona jego sąsiadom, czego Skarżący nie wiedział.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości wydanych w sprawie postanowień organów dotyczących określenia Skarżącemu na podstawie art. 71a § 9 i art. 71b u.p.e.a. wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności pieniężnej.

Zgodnie z art. 71a § 9 u.p.e.a. jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie.

Stosownie do treści przepisu art. 71b u.p.e.a. w przypadku, gdy dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w drodze egzekucji administracyjnej. Podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego jest wówczas postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty.

Przepis art. 71b u.p.e.a. stosuje się odpowiednio w przypadku egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych i innych praw majątkowych stosownie do treści art. 91 u.p.e.a.

Aby zatem uznać postanowienie wydane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. za zgodne z obowiązującym prawem, konieczne jest stwierdzenie, że zostały spełnione warunki wynikające z tego przepisu. Do warunków tych należy zaliczyć: przeprowadzenie czynności kontrolnych, na podstawie których organ dojdzie do przekonania, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od wpłaty zajętej wierzytelności na konto wskazane przez organ egzekucyjny, w konkretnej kwocie oraz ustalenie faktu bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w całości bądź w części.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że organ egzekucyjny nie przeprowadził kontroli, o której mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., wydając postanowienie w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty na podstawie danych wynikających ze złożonych plików JPK. Niemniej jednak zgodzić się należy z Dyrektorem IAS, że przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 71a § 1 u.p.e.a. nie jest niezbędne w każdym przypadku, a zwłaszcza wówczas, gdy na podstawie już zgromadzonego materiału dowodowego istnieje możliwość ustalenia, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 71a § 1 u.p.e.a. organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem § 2. W ww. przepisie użyto sformułowania "organy egzekucyjne uprawnione są", co oznacza, że istnieje jedynie uprawnienie, a nie obowiązek do przeprowadzenia kontroli. Tym samym uznać należało, że nie jest to wymóg obligatoryjny. Ponadto wskazania wymaga, że celem postępowania w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności jest ustalenie, czy dłużnik zajętej wierzytelności nie uchylił się od bezpodstawnego przekazania wierzytelności organowi egzekucyjnemu, który dokonał zajęcia. Jeżeli więc cel ten jest zrealizowany bez konieczności przeprowadzenia kontroli, to należy uznać, że nieprzeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 71a § 1 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia o jakim mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1515/10). W orzecznictwie prezentowany jest też pogląd, że ustalenie bezpodstawnego uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności może nastąpić alternatywnie na podstawie zgromadzonego w sprawie egzekucyjnej materiału dowodowego lub poprzez przeprowadzenie kontroli (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt I GSK 2245/18, wyrok WSA w Poznaniu z 22 kwietnia 2010 r., I SA/Po 196/10, wyrok WSA w Gdańsku z 27 września 2011 r., I SA/Gd 633/11).

Mając na uwadze powyższe Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie nie było potrzeby prowadzenia kontroli, skoro ustalenie bezpodstawnego uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności wynikało z zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Z załączonych do akt sprawy wydruków jednolitych plików kontrolnych wynikało bowiem, że od 7 sierpnia 2019 r. Spółka wystawiła na rzecz Skarżącego 14 faktur, co oznacza, że w sytuacji gdy doszło do zajęcia wierzytelności z tytułu obecnych i przyszłych rozliczeń ze Spółką, to Skarżący zobowiązany był do przekazywania organowi egzekucyjnemu zajętych wierzytelności, a nie uiszczania ich zobowiązanemu bez zgody organu egzekucyjnego. Tym samym ww. przesłanka została spełniona.

W ocenie Sądu także przesłanka z art. 71a § 9 u.p.e.a. dotycząca bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu została spełniona. W tym miejscu należy zauważyć, że obowiązkiem organów było zbadanie, czy dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania organowi egzekucyjnemu środków płatniczych oraz czy jednocześnie uchylanie to miało charakter działania bezpodstawnego.

Jak już wyżej podniesiono z wydruków jednolitych plików kontrolnych wynikało, że dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazywania organowi egzekucyjnemu środków płatniczych, ponieważ mimo dokonanego zajęcia (obejmującego również wierzytelności, które w chwili zajęcia nie istniały), doręczonego w dniu 17 lipca 2019 r. - nie dokonał wpłaty żadnych środków pieniężnych, mimo tego, że po tej dacie nabywał od Spółki towary i usługi w związku z czym kwoty wynikające z faktur wystawionych na jego rzecz (w wysokości wynikającej z zajęcia) powinien był przekazywać organowi egzekucyjnemu, a nie Spółce. Wzajemne relacje wynikające ze stosunków zobowiązaniowych, mimo że skuteczne między stronami takich stosunków, nie wywołują skutków prawnych na gruncie toczącego się postępowania egzekucyjnego, co potwierdza art. 67a § 1 u.p.e.a. Dłużnik zajętej wierzytelności nie może, według swego uznania, decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności bądź ich uiszczeniu zobowiązanemu bez zgody organu egzekucyjnego. Organ prawidłowo ustalił, że dłużnik zajętej wierzytelności pieniężnej nie przekazał żadnej kwoty organowi egzekucyjnemu, co wyczerpuje ustalenia w zakresie uchylania się dłużnika.

W związku z powyższym ustalenia wymagało, czy uchylanie się od przekazania kwot organowi egzekucyjnemu maiło charakter działania bezpodstawnego (art. 71a § 9 u.p.e.a.). Stwierdzić należy, że zwrot "bezpodstawnie uchyla się" odnosi się wyłącznie do okoliczności prawnych (np. przedawnienie, potrącenie, wcześniejsze zajęcie wierzytelności przez inny organ egzekucyjny). Przesłanki tej nie można natomiast odnosić do okoliczności faktycznych, np. związanych ze złą kondycją finansową dłużnika zajętej wierzytelności (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 2/22).

W niniejszej sprawie nie zaistniały żadne okoliczności prawne, które uzasadniałyby twierdzenie, że działanie Skarżącego nie było bezpodstawne. Z tego względu należało przyjąć, że zaistniała przesłanka bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania wierzytelności organowi egzekucyjnemu, skoro w sprawie nie wystąpiła żadna okoliczność prawna, która uzasadniałaby uchylenie się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania wierzytelności. Ponownie wskazania wymaga, że z akt sprawy wynika, że w dniu 12 lipca 2019 r. Naczelnik US sporządził zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, które następnie doręczono Stronie w dniu 17 lipca 2019 r. Jednak pomimo dokonanego zajęcia Skarżący (co wynika z dowodów KP) sukcesywnie dokonywał zapłaty za faktury na rzecz Spółki gotówką w dniach: 9 sierpnia 2019 r., 13 sierpnia 2019 r., 15 sierpnia 2019 r., 28 sierpnia 2019 r., 13 września 2019 r., 16 września 2019 r., 9 stycznia 2020 r., 10 stycznia 2020 r., 18 lutego 2020 r., 2 kwietnia 2020 r., 6 kwietnia 2020 r., 7 kwietnia 2020 r., a więc w czasie po doręczeniu zawiadomienia o zajęciu. Przyjąć zatem należało, że w sprawie doszło do bezpodstawnego uchylania się przez Skarżącego od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Skarżący brak realizacji zajęcia uzasadniał tym, że nie miał wiedzy o istniejącym zajęciu, gdyż korespondencja nie została mu doręczona. W ocenie Skarżącego nie można przyjąć skuteczności doręczenia zastępczego korespondencji kwitowanej przez A. K. i H. K., ponieważ osoby te są sąsiadami Skarżącego, a w konsekwencji nie nastąpiło doręczenie żadnych pism, w szczególności zawiadomienia Naczelnika US z dnia 12 lipca 2019 r. o zajęciu wierzytelności z tytułu obecnych i przyszłych rozliczeń ze Spółką. Wskazano, że A. K. jest bratową, a nie żoną Skarżącego, zatem zarówno ona jak i H. K. (ojciec Skarżącego) mają status sąsiadów. W tej sytuacji, Skarżący winien być zawiadamiany o doręczaniu pism poprzez umieszczanie zawiadomień w oddawczej skrzynce pocztowej lub, w drzwiach mieszkania.

Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

W kwestii zarzutu nieprawidłowego doręczania przesyłek należy wyjaśnić, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, a jego obalenie wymaga przeprowadzenia przeciwdowodu. Nie można jednak przyjąć, aby do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony postępowania, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne - tak, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z powszechnie przyjętą regułą postępowania dowodowego, ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Tymczasem Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie swojego twierdzenia, że osoby odbierające korespondencję nie były domownikami adresata, natomiast organ w zaskarżonym postanowieniu, zdaniem Sądu wystarczająco uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie.

Należy zauważyć, że Strona w żaden sposób nie wykazała dowodowo, że A. K. (bratowa) i H. K. (ojciec) nie są domownikami Skarżącego a przecież kilkukrotnie podejmowali się oddania pisma adresatowi pod jego adresem zamieszkania. Wskazania wymaga, że z oświadczeń ww. osób które kwitowały odbiory przesyłek wynika, że rzeczywiście odbierali korespondencje kierowaną do Skarżącego, jedynie K. G., która odebrała postanowienie organu I instancji (w związku z czym doszło do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia) oświadczyła, że jest sąsiadką Skarżącego. Natomiast A. K. i H. K., oświadczyli jedynie, że nie przekazali przesyłki adresatowi. Tym samym w sprawie nie było podstaw do przyjęcia, że osoby przebywające w miejscu zamieszkania Skarżącego i noszące to samo nazwisko co Skarżący, nie są domownikami Strony. Również doręczyciel nie miał faktycznej możliwości weryfikowania tego faktu, skoro okoliczność ta przy odbiorze korespondencji nie była przez te osoby wskazana. W konsekwencji w niniejszej sprawnie nie można obalić domniemania skuteczności doręczenia w oparciu jedynie o gołosłowne twierdzenia Skarżącego i brak jest podstaw do przyjęcia, że doręczyciel miał obowiązek pozostawienia zawiadamia dla Skarżącego o pozostawieniu korespondencji sąsiadowi.

Przy czym odnosząc się do przywołanych w skardze wyroków tutejszego Sądu wydanych w sprawach Skarżącego o sygn. akt I SA/Gd 1596/21 i 1597/21 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu i odmowy przywrócenia terminu - wskazania wymaga, że w wyrokach tych Sąd odnosił się do braku wyjaśnienia podnoszonych przez Skarżącego okoliczności dotyczących doręczenia postanowienia K. G., która oświadczyła, że jest sąsiadką Skarżącego. W orzeczeniach tych nie oceniano kwestii dotyczących prawidłowości doręczeń wcześniejszych pism odebranych przez A. K. i H. K. Ponadto zauważyć należy, że warunkiem przywrócenia terminu na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., jest jedynie uprawdopodobnienie (a nie udowodnienie) przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi i jest środek ten nie wymaga przedstawienia dowodu. Tymczasem obalenie prawdziwości potwierdzenia odbioru, które jest dokumentem urzędowym wymaga przeprowadzenia przeciwdowodu, którego Skarżący nie przedstawił, a jedynie próbował uprawdopodobnić prezentując stanowisko bez poparcia go materiałem dowodowym. Skarżący nie przedstawił dokumentu świadczącego o zareklamowaniu niewykonania czy też nienależytego wykonania usługi pocztowej z uwagi na doręczanie korespondencji osobom nieupoważnionym do jej odbioru. Takie prawo przysługuje zarówno nadawcy, jak i adresatowi, co wynika z art. 92 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa pocztowego, przy czym postępowania tego zaniechał mimo zastępowania go przez profesjonalnego pełnomocnika.

Należy podzielić stanowisko przywołane przez Dyrektora IAS w odpowiedzi na skargę, że domownikiem upoważnionym do odbioru korespondencji może być każda dorosła osoba mieszkająca (nie chodzi przy tym o przebywanie z zamiarem stałego pobytu, gdyż znaczenie ma wyłącznie faktyczne przebywanie danej osoby na nieruchomości czy w danym lokalu) w tym samym co adresat domu lub mieszkaniu (również osoba trzecia, np. pracownik) lub krewny czy powinowaty zamieszkujący razem z adresatem, nawet jeśli prowadzi odrębne gospodarstwo domowe (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 68/08 i podobnie postanowienia NSA przywołane w postanowieniu NSA z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1848/13). Ponadto w orzecznictwie NSA przyjmuje się, że adresat nie musi wyrażać zgody na odbieranie korespondencji przez domownika (por. postanowienia NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I FZ 331/08 i 15 września 2015 r., sygn. akt II OZ 833/15). Istotne jest natomiast podjęcie się przez osobę odbierającą korespondencję przekazania jej adresatowi.

W świetle powyższego nie można przyjąć, że doszło do nieprawidłowości przy doręczaniu korespondencji. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru, w których określono jako dorosłych domowników adresata: A. K. i H. K., których zastano pod adresem zamieszkania Skarżącego, wynika, że podjęli się przekazania mu przesyłek. Pozwalało to na przyjęcie domniemania prawnego skutecznego doręczania wszelkich pism w analizowanej sprawie.

Z powyższych względów należało wskazać, że w przedmiotowej sprawie warunki do zastosowania art. 43 k.p.a zostały spełnione. Natomiast okoliczność, że osoba odbierająca korespondencję nie przekazała jej adresatowi nie może być podstawą obalenia domniemania skuteczności doręczenia, albowiem przesłanka taka nie została w przepisach określona.

Podsumowując, Sąd stwierdza, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji zarzuty Pełnomocnika sformułowane w skardze dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego należało uznać za bezzasadne.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.