Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1118/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 6 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 133
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
article: art. 6, art. 8
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego na rzecz skarżącego K. C. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

K. C. (dalej "skarżący") złożył skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego (dalej "Prezes") z dnia [...] lutego 2021r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w W. (dalej "Dyrektor") z dnia [...] grudnia 2020r., w przedmiocie odmowy przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego.

K. C. wystąpił z wnioskiem z dnia [...].11.2020 r. o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Z załączonych do wniosku dokumentów (rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wydziału Żandarmerii Wojskowej w P. z dnia [...].10.2020r. i rozkazu dziennego nr [...] Komendanta Wydziału Żandarmerii Wojskowej w P. z dnia [...].10.2020 r.) wynika, że ww. żołnierz pełni zawodową służbę wojskową jako służbę kontraktową i z dniem [...].10.2020 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe w Wydziale Żandarmerii Wojskowej w P. do [...].10.2022 r. Strona oświadczyła we wniosku, że nie otrzymała pomocy finansowej w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia [...].12.1995r.

W uzupełnieniu złożonego wniosku, K. C. oświadczył, że nie posiada członków rodziny i dotychczas nie realizował uprawnienia do zakwaterowania. Do ww. wniosku Pan K. C. załączył oświadczenie z [...].11.2020 r., w którym wskazał, że był wcześniej funkcjonariuszem Policji, skorzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, nie nabył lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Ponadto zgodnie z adnotacją zawartą w oświadczeniu z dnia [...].11.2020 r. wnioskodawca został zwolniony ze służby w Policji przed upływem 10 lat od jej rozpoczęcia i Komendant Miejski Policji w P. wydal decyzję o zwrocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, na warunkach i zasadach określonych w rozporządzeniu MSWiA z dnia 17.10.2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Do ww. oświadczenia Pan K. C. załączył decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P. nr [...] z dnia [...].10.2020r. mocą, której orzeczono o zwrocie pomocy finansowej przyznanej [...]. K. C. W uzasadnieniu ww. decyzji Komendant Miejski Policji w P. wskazał, że K. C. dnia [...].11.2015 r. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w P., a następnie decyzją nr [...] z dnia [...].12.2015 r. została przyznana mu pomoc finansowa w wysokości 9 232,00 zł z uwzględnieniem 2 norm zaludnienia. Z decyzji tej wynika, że rozkazem personalnym [...] z dnia [...].10.2020 r. K. C. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...].10.2020 r i został zobowiązany do zwrotu pobranej pomocy finansowej w kwocie 2 040,00 zł w związku z nieprzepracowaniem wymaganego okresu służby.

Dyrektor po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego ww. wnioskiem z dnia [...].11.2020 r. odmówił stronie w decyzji nr [...] z dnia [...].12.2020 r. przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, z uwagi na zaistnienie negatywnej przesłanki określonej w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu. Jak wskazał w uzasadnieniu organ I instancji, prawo do lokalu mieszkalnego K. C. zostało docelowo zrealizowane przy udziale pomocy Państwa, poprzez udzielenie stronie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego i wobec tego ponowne ubieganie się o realizację takiego prawa z racji wstąpienia do zawodowej służby wojskowej nie jest uprawnione.

K. C. w terminie wynikającym z przepisów postępowania w administracji złożył od powyższej decyzji odwołanie. W odwołaniu skarżący wskazał, że nie zgadza się z decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w P. nr [...] z dnia [...].12.2020 r. K. C. w treści odwołania powołał się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. IISA/Wa 120/20 z dnia 20.07.2020 r. K. C. podniósł przy tym, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na wykładnię celowościową art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu bez szczegółowego odniesienia się do rozpatrywanej sprawy. Skarżący powołał się także na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 07.03.2000 r. o sygn. akt K 26/98, w którym Trybunał stwierdził, że Siły Zbrojne i Policja nie mają w świetle Konstytucji RP takiego samego statusu prawnego. W odwołaniu strona zwróciła uwagę na fakt, że w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji przed upływem 10 lat od jej rozpoczęcia, na podstawie § 5 ust.1, ust 2, ust 3, ust 4 rozporządzenia MSWiA z 17.10.2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Komendant Miejski Policji w P. w dniu [...].10.2020 r. wydał decyzję o zwrocie pomocy finansowej przyznanej na uzyskanie lokalu.

Organ II instancji wskazał, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie, czy wniosek o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego złożony przez żołnierza zawodowego w służbie kontraktowej, który wcześniej był funkcjonariuszem Policji i w ramach tej służby otrzymał pomoc finansową, może zostać zrealizowany. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy bezspornym jest że, K. C. będąc funkcjonariuszem Policji, na podstawie decyzji Komendanta Miejskiego Policji w P. nr [...] z dnia [...].12.2015 r. otrzymał pomoc finansową w kwocie 9 232,00 zł, co wynika z decyzji Komendanta Miejskiego Policji w P. nr [...] z dnia [...].10.2020 r. o zwrocie pomocy finansowej. Fakt otrzymania pomocy finansowej przez K. C., nie może zostać pominięty. Według organu odwoławczego okoliczność ta stanowi - w świetle cytowanego powyżej przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu - negatywną przesłankę do realizacji prawa do zakwaterowania w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Wyjaśniając przedmiotowe stanowisko organ odwoławczy wskazuje, że istota sprawy, w tak ustalonym stanie faktycznym, sprowadza się w praktyce do wykładni przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 21 ustawy o zakwaterowaniu. Odnosząc się do zarzutów skarżącego wyjaśnia, że prawo do zakwaterowania nie przysługuje w sytuacji, gdy żołnierz otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31.12.1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20.05.1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.). Ustawa ta określała, zgodnie żart. 26 ust. 1, że pomoc finansowa przysługiwała osobom uprawnionym do osobnej kwatery (w tym - żołnierzom) i była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Przyznanie pomocy finansowej miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny i było, obok przydziału kwatery stałej, trwałą realizacją prawa do zakwaterowania. Określenie ww. cezury tj., do 31.12.1995 r. wynikało z faktu, że od dnia 01.01.1996 r. obowiązywała ustawa o zakwaterowaniu na podstawie, której zastąpiono pomoc finansową – ekwiwalentem pieniężnym w zamian za rezygnację z kwatery. Przy kolejnej nowelizacji ustawy o zakwaterowaniu w 2004 r., ustawodawca zrezygnował z wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Została wówczas wprowadzona odprawa mieszkaniowa, jako kolejna finansowa forma zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych przysługująca żołnierzowi, ale po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Wobec powyższego organ stwierdził, że pomimo orzeczonego zwrotu pobranej pomocy finansowej w kwocie 2 040,00 zł, skarżący uzyskaną od Skarbu Państwa pozostałą kwotę spożytkował zatem na określony cel i nie można zatem zgodzić się z poglądem wyrażonym przez niego, że jego prawo do lokalu mieszkalnego nie zostało zrealizowane.

K. C. złożył skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lutego 2021r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w W. z dnia [...] grudnia 2020r., w przedmiocie odmowy przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego.

Zaskarżonej decyzji na podstawie art 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zarzucił,

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji wbrew zasadzie praworządności wynikającej z ww. przepisu i dokonanie interpretacji praw przysługujących żołnierzowi zawodowemu przy zastosowaniu niedozwolonej analogii, dywagacji i domniemań, których skutkiem jest błędna i niedopuszczalna wykładnia przepisów prawa materialnego wymienionych w zaskarżonej decyzji, prowadząca do tego, iż funkcjonariuszowi Policji, który po zwolnieniu ze służby, zwrocie pomocy finansowej i podjęciu służby w siłach zbrojnych RP, z chwilą wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej nie przysługuje prawo w trybie art 21 ust 1, 2 i 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018r., poz. 2356, z późn. zm.);

b) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie Jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że skarżącemu nie przysługuje uprawnienie o otrzymania świadczenia mieszkaniowego, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca, oparta na zasadach logicznego rozumowania, wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do biegunowo przeciwstawnego wniosku;

c) naruszenie art. 7, art. 7a § 1 i art. 81a k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przedkładanie interesu społecznego nad słuszny interes jednostki w sytuacji braku ustawowego zakazu dotyczącego odmowy przyznania prawa do kwatery lub innego lokalu mieszkalnego żołnierzowi, który uprzednio był policjantem;

d) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez uwzględnienie Jedynie interesu społecznego (publicznego) i rozszerzenie interpretacji przepisów w zakresie praw i obowiązków jednostki, które winny być i są literalnie uregulowane w ustawie, a przez to działanie z wyraźnym pokrzywdzeniem skarżącego;

e) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez nieprzeprowadzenie praworządnego i sprawiedliwego postępowania, które wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz przede wszystkim uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego. Jak i słusznego interesu obywateli, co w niniejszym postępowaniu zostało pominięte; jak również poprzez arbitralne ograniczanie praw podmiotowych skarżącego i pominięcie konieczności maksymalnego ukształtowania ekspektatywy prawa do kwatery lub innego lokalu mieszkalnego, tzn. ekspektatywy spełniającej zasadniczo wszystkie przesłanki ustawowe nabycia tegoż prawa pod rządami ustawy bez względu na stosunek do nich subiektywne odczucie organu;

f) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie kierowania się przez organ zasadą bezstronności i równego traktowania oraz interpretację prawa Jedynie na korzyść iluzorycznego w tym przypadku interesu społecznego;

g) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który pomimo wypełnienia dyspozycji tegoż artykułu nie został przez organ administracji publicznej wzięty po uwagę oraz poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego w sprawie czego skutkiem było utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy skarżący spełnia przesłanki do przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego i nie znajdują do niego zastosowanie przesłanki negatywne odmowy przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego w tym w szczególności art 21 ust 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

h) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Agencji Mienia Wojskowego Oddziału Regionalnego w P. nr [...] z [...] grudnia 2020 roku o odmowie przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o przyznaniu skarżącemu kwatery bądź innego lokalu mieszkalnego;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:

a) naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r., poz. 2356, z poźn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżącemu pełniącemu zawodową służbę wojskową nie przysługuje prawo do zakwaterowania (w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego) z uwagi na skorzystanie z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przyznanej decyzją nr [...] z Komendanta Miejskiego Policji w P., podczas gdy z ww. przepisu jednoznacznie wynika, że prawo do zakwaterowania (w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowej) nie przysługuje w przypadku otrzymania pomocy finansowej wypłaconej w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r, na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36);

b) naruszenie art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018r., poz. 2356, z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący pełniący zawodową służbę wojskową nie spełnia przesłanek do przyznania prawa do zakwaterowania (w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego) podczas gdy z całokształtu zebranego materiału dowodowego oraz przepisów prawa wynika, że skarżący takie prawo posiada i winien otrzymać przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego;

c) naruszenie art. 21 ust 1 i 2 pkt 1 w związku z art. 24 ust 1 w związku z art. 21 ust 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r., poz. 2356, z późn. zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy z literalnego brzmienia aktu prawnego nie wynika zakaz udzielania pomocy mieszkaniowej byłemu funkcjonariuszowi Policji, który wstąpił do zawodowej służby wojskowej i spełnia przesłanki pomocy wynikającej z ww. ustawy, w tym zwrócił pomoc uzyskaną w tym zakresie od Policji, a jasne, precyzyjne i enumeratywnie wyliczone przesłanki, stanowiące katalog zamknięty, nie dają możliwości odmowy udzielenia takiej pomocy;

d) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zasady demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności wynikających z niej dyrektyw zaufania obywateli do państwa i prawa, w sytuacji, gdy organy władzy administracyjnej oraz sądowniczej orzekają naruszając prawa uprawnionego - skarżącego, w zakresie możliwości skorzystania z przysługującego mu prawa do zakwaterowania, w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Skarżący na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący podnosił, iż organ I instancji dokonał błędnej subsumpcji stanu faktycznego do normy prawnej jaką jest art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, jak również błędnie uznał, że w tym zakresie organ I instancji prawidłowo dokonał subsumcji powyższej normy prawnej. Prezes Agencji Mienia Wojskowego w W. w ślad za błędną subsumpcji Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w P. uznał, że informacja o otrzymaniu wsparcia finansowego od Komendanta Miejskiej Policji w P. wyczerpuje znamiona wskazane w art. 21 ust. 6 pkt 4 o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten jednakże wskazuje na okoliczność zupełnie inną, a mianowicie żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r, poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36). Wskazywał, iż otrzymanie pomocy finansowej od Komendanta Miejskiego Policji w P. nie jest równoznaczne z otrzymaniem tej pomocy na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych. Wykładnia językowa dyspozycji przepisu art. 21 ust. 6 jednoznacznie wskazuje na to, że skarżący nie wypełnia żadnej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek negatywnych wypłaty świadczenia mieszkaniowego, w szczególności pkt 4 ww. przepisu wskazuje wprost wyłącznie dotyczące jedynie otrzymania pomocy finansowej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36). Powyższy zapis zawiera dwie przesłanki jedną z nich jest otrzymanie pomocy finansowej do 31 grudnia 1995 roku, druga natomiast dotyczy podstawy prawnej jaką jest ustawa z 20 maja 1976 roku. Spełnienie dopiero tych dwóch przesłanek prowadzić może do prawidłowego wyłącznie wnioskodawcy z przyznania świadczenia wynikającego z art. 21 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie skarżący po pierwsze otrzymał pomoc finansową [...] grudnia 2015 roku a świadczenie, to otrzymane zostało decyzją Komendanta Miejskiej Policji w P. na podstawie przepisów dotyczących wyłącznie funkcjonariuszy policji. W ocenie skarżącego, taki stan faktycznie jest zupełnie odmienny od przesłanek wynikających z art. 21 ust. 6 pkt 4, bowiem skarżący w żadnym razie nie otrzymał pomocy finansowej do dnia 31 grudnia 1995 roku oraz nie nastąpiło, to na podstawie ustawy z 20 maja 1976 roku. Jednakże nawet gdyby uznać, że data otrzymania pomocy finansowej jest tutaj bez znaczenia to w dalszym ciągu najistotniejszym jest fakt, że skarżący otrzymał pomoc finansową będąc funkcjonariuszem policji a nie żołnierzem zatem norma prawna nie może zostać przypisana do istniejącego stanu faktycznego a skarżący ma prawo do otrzymywania świadczenia mieszkaniowego. Ponadto, skarżący zwrócił pomoc na cele mieszkaniowe uzyskaną od Policji.

Prezes Agencji Mienia Wojskowego wnosił o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej "p.p.s.a.") Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga oceniana według powyższych kryteriów podlegała uwzględnieniu.

Sąd uznał za zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Prezes Agencji Mienia Wojskowego rozpatrując sprawę jako organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował w niniejszej sprawie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2018r., poz. 2356 ze zm., zwanej dalej "ustawą o zakwaterowaniu"). Organ naruszył również art. 6 k.p.a. i art. 8 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie istota sporu dotyczy tego, czy na podstawie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, stanowiącego, że żołnierzowi nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36), można odmówić przyznania żołnierzowi prawa do zakwaterowania, jeżeli wcześniej, jako funkcjonariusz Policji skorzystała z pomocy państwa na cele mieszkaniowe.

W ocenie Sądu wykładnia językowa art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie daje podstaw do zastosowania przepisu ograniczającego prawo żołnierza do zakwaterowania (art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu). Należy podkreślić, iż przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy jest jednoznaczny pod względem językowym. Nie daje prawa do zakwaterowania żołnierzowi, który otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, a nie jakąkolwiek inną pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, z jakiegokolwiek innego tytułu prawnego. Kierując się tą metodą wykładni można wyprowadzić tylko jeden wniosek – osoba zachowująca status żołnierza nie może ponownie skorzystać z prawa do zakwaterowania na podstawie tych samych przepisów, dotyczących zakwaterowania Sił Zbrojnych RP.

W przedmiotowej sprawie skarżący, będąc funkcjonariuszem Policji, otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, na podstawie innych przepisów prawnych, niż dotyczące zakwaterowania Sił Zbrojnych. Natomiast organ, odmawiając udzielenia pomocy w zakresie zakwaterowania, zastosował przepis prawny do stanu faktycznego nieobjętego jego dyspozycją. W uzasadnieniu tego zapatrywania powołał się na wykładnię celowościową art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, popełniając przy tym dość oczywistą niekonsekwencję. Przyznał bowiem prymat wykładni językowej w procesie stosowania prawa, jednocześnie odrzucając jej oczywiste wyniki na rzecz wyników wykładni celowościowej, powołując się na zasady konstytucyjne, jednakże bez głębszej analizy ich treści i szczegółowego odniesienia do rozpatrywanej sprawy.

Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Działanie każdego organu władzy publicznej powinno opierać się na wyraźnie sformułowanym przepisie prawa. W państwie praworządnym wszelka działalność władcza wymaga podstaw prawnych. Przyjmując, że sfera praw i wolności obywatelskich należy do materii ustawowej, podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej stanowić może tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jest to bardzo istotne, jeśli zważy się chociażby to, że jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (por. uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 14 marca 2011 r., II FPS 8/10, a także z dnia 2 kwietnia 2012 r., II FPS 3/11 - publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/; podobnie /w:/ postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 6/07, OSNKW 2007/5/37, Biuletyn SN 2007, nr 5, poz. 18; postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r., II FSK 1885/07; wyroki NSA: z dnia 19 listopada 2008 r., II FSK 976/08, z dnia 2 lutego 2010 r., II FSK 1319/08, z dnia 2 marca 2010 r., II FSK 1553/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ oraz wypowiedzi doktryny: M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291 i n., L. Morawski, op. cit., Toruń 2010, s. 74-83). W przedmiotowej sprawie nie wystąpiła natomiast wątpliwość, co do rozumienia stosowanej normy prawnej. W takich okolicznościach wykładnia systemowa i funkcjonalna nie dają podstaw, aby odstąpić od wykładni literalnej. Z założenia językowej racjonalności "prawodawcy" wyprowadza się też interpretacyjną, że każde słowo użyte w tekście prawnym jest potrzebne dla zrekonstruowania jakiejś normy postępowania (nie można przyjmować takiej wykładni, która uznawałaby jakieś sformułowanie tekstu za zbędne), a także regułę, że to samo słowo czy zwrot językowy powtarzający się w tekście aktów prawodawczych ma zawsze taki sam sens, natomiast użycie odmiennego słowa czy zwrotu ma świadczyć o tym, że "prawodawca" miał na myśli dwa odmienne pojęcia. (...)" (v. Zygmunt Ziembiński [w:] Sławomira Wronkowska, Zygmunt Ziembiński, "Zarys teorii prawa", Poznań 2001, str. 166).

Stanowisko organu, dotyczące ewentualnego naruszenia zasady równości i sprawiedliwości w razie zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. według jego literalnej wykładni, nie zasługuje więc na akceptację. W rozstrzyganej sprawie mamy do czynienia z osobą, która zmieniała formację - przeszła z Policji do Sił Zbrojnych. Nie wchodzi zatem w grę dwukrotne przyznanie świadczenia osobie posiadającej status żołnierza. Na potwierdzenie tej wątpliwości można przywołać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 marca 2000 r., sygn. akt K 26/98 (publ. OTK ZU z 2000 r. Nr 2, poz. 57), w którym Trybunał stwierdził m. in., że Siły Zbrojne i Policja nie mają w świetle Konstytucji RP takiego samego statusu prawnego. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, sytuacja żołnierzy zawodowych, których status, rola i zadania w zostały unormowane w Konstytucji RP (art. 26), nie może być porównywalna z sytuacją policjantów. Państwo ma zapewnić żołnierzom zawodowym warunki umożliwiające pełne oddanie się służbie, zapewnić godziwe życie, poprzez przyznanie szczególnych uprawnień, również członkom ich rodzin, rekompensujących odpowiednio trud i wyrzeczenia związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej.

Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w P., została wydana z naruszeniem art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną (art. 153 p.p.s.a.).