Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 2070/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 632  Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA: Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA: Jolanta Sikorska Sędzia NSA: Andrzej Wawrzyniak Protokolant: Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., na podstawie art. 4

i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U.

z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz art. 104 kpa przyznała M. D. zasiłek celowy w wysokości [...] zł na zakup żywności.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie wywiadu środowiskowego stwierdzono, że M. D. spełnia wymogi określone

w ustawie o pomocy społecznej. Wysokość przyznanego świadczenia nie pokrywa w pełni zgłoszonej potrzeby, jednak ograniczone środki finansowe Ośrodka nie pozwalają na udzielenie pomocy w większej wysokości.

W odwołaniu od tej decyzji M. D. domagał się jej uchylenia

i orzeczenia co do istoty sprawy oraz stwierdzenia jej nieważności jako rażąco naruszającej prawo, niezwłocznego rozpatrzenia odwołania, zobowiązania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. do niezwłocznego udzielenia mu pomocy, wyznaczenia do rozpatrzenia przyszłych wniosków innego organu pomocy społecznej (bowiem MOPR w W. nie spełnia ustawowych funkcji w zakresie udzielanej pomocy skarżącemu

i jego rodzinie), wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec Dyrektora MOPR w W. wobec notorycznego naruszenia prawa przez organ pomocy, przeprowadzenia kompleksowej kontroli MOPR w W. ze szczególnym uwzględnieniem sposobu i zasadności rozdziału środków pieniężnych przeznaczonych na zasiłki celowe.

Na uzasadnienie swych żądań M. D. wskazał fakt spełnienia ustawowych kryteriów do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Przyznanie zasiłku celowego w wysokości [...] zł na zakup żywności dla dwóch osób na okres od [...]r. do czasu przyznania następnej pomocy godzi w założenia ustawy. M. D. zarzucił, że gmina ma obowiązek zapewnić środki finansowe na wypłatę zasiłków celowych.

Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. poprzez taką wysokość przyznanej pomocy naraziła jego rodzinę na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a nadto skomasowała dwa wnioski o przyznanie pomocy społecznej, rozpatrzyła wniosek po terminie,

a także po terminie nastąpiła wypłata przyznanego zasiłku.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa, art.

4 ust. 1 i art. 32 ust. 1 ustawy utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że M. D. (lat [...], wykształcenie średnie ogólne) jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Mieszka wspólnie z synem S. (uczniem Liceum Ogólnokształcącego) we własnościowym domu jednorodzinnym o zabudowie szeregowej, o powierzchni [...]m. W mieszkaniu znajduje się gaz, bieżąca woda, etażowe ogrzewanie. Zainteresowany korzysta

z pomocy społecznej od [...] r.

Pismem z dnia [...]r. M. D. wystąpił o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności i przyznanie zasiłku celowego na zakup dwóch kompletów pościeli.

Pismem z dnia [...]r. wystąpił o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności, przyznanie zasiłku celowego na opłacenie bieżącego rachunku za gaz w kwocie [...] zł i zadłużenia w kwocie [...]zł oraz przyznanie zasiłku celowego na opłacenie bieżącego rachunku za energię elektryczną w kwocie [...] zł i zadłużenia w kwocie [...] zł.

W odpowiedzi na złożone wnioski decyzją z dnia [...]r. Zastępca Dyrektora MOPR w W. przyznała M. D. zasiłek celowy w wysokości [...] zł na zakup żywności, natomiast inną decyzją tego samego dnia odmówiła przyznania zasiłku celowego na pozostałe cele.

Podkreślono, że M. D. z uwagi na brak dochodu i bezrobocie jest osobą uprawnioną do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej i świadczenia pieniężne otrzymuje z przeznaczeniem na zaspokojenie najniezbędniejszych potrzeb życiowych. Niemniej jednak zasiłek celowy na żywność przyznany został nie w takiej wysokości ([...] zł) w jakiej oczekiwałaby tego strona.

Zaznaczono, że przepisy ustawy nie określają wysokości zasiłków celowych i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. W takiej sytuacji wyznacznikami przy ustalaniu wysokości zasiłku są z jednej strony sytuacja materialna rodziny i cel na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Fundusz pomocy społecznej jest ograniczony i konieczne jest oszczędne gospodarowanie nim, by zapewnić udzielenie pomocy wszystkim, którzy w myśl ustawy mają do niej prawo.

Jak poinformował Zastępca Dyrektora MOPR w W., w piśmie

z dnia [...]r., ograniczone środki oraz duża liczba osób ubiegających się o świadczenia uniemożliwia udzielenia pomocy w wyższej kwocie. Ośrodek posiada ograniczone środki na realizację zadań z pomocy społecznej. Średnia wysokość przyznawanej pomocy z miesiąca na miesiąc maleje, a w [...] r. średni miesięczny zasiłek wynosił [...] zł.

Ponadto odnosząc się do pozostałych zarzutów, tj. stwierdzenia nieważności, wyjaśniono że tryb odwoławczy ma pierwszeństwo nad trybem nadzwyczajnym (jakim jest m. in. stwierdzenie nieważności decyzji) i stąd pismo z dnia [...]r. potraktowano jako odwołanie. Nie ma także możliwości wyznaczenia innego niż MOPR w W. organu do rozpatrywania przyszłych wniosków M. D. Nie jest możliwe wyłączenie pracownika (organu) od załatwiania spraw przyszłych lecz wyłączenie od udziału w postępowaniu w danej sprawie.

Zdaniem organu odwoławczego nie ma przeszkód do rozpatrzenia dwóch wniosków z dnia [...] i [...]r. jedną decyzją administracyjną. Organ I instancji wydając decyzję z dnia [...]r. nie przekroczył ustawowego terminu załatwienia sprawy. Natomiast faktem jest, iż wypłata tego zasiłku nastąpiła po upływie miesięcznego okresu od dnia złożenia wniosku. Wynikało to jednak z terminu otrzymywanych przez Ośrodek środków finansowych. Zaznaczono, że strona odebrała zasiłek w dniu [...]r., a odwołanie wniosła [...]r. (było to już zatem po fakcie).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. D. zakwestionował przyznanie zasiłku celowego w wysokości [...] zł na zakup żywności, zarzucając: naruszenie prawa materialnego (poprzez nieprzyznanie wyższej pomocy), naruszenie art. 145 § pkt 3 kpa (poprzez wydanie decyzji przez pracownika wyłączonego), naruszenie art. 145 §1 pkt 4 kpa wobec braku udziału strony w postępowaniu, naruszenie art. 156 §1 pkt 2 kpa (poprzez nieuwzględnienie żądania stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, nieterminowe załatwienie sprawy i wypłacenie zasiłku po terminie).

Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzenie jej nieważności lub stwierdzenie jej niezgodności z prawem.

Wniósł także o wystąpienie do Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej o odwołanie A. K. z funkcji Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z powodu powtarzającego się naruszania prawa podczas wykonywania obowiązków.

W uzasadnieniu podniósł, że rozstrzygnięcia obu organów w sposób rażący naruszają prawo a przez nikły rozmiar udzielonej pomocy narażają skarżącego

i jego rodzinę na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Powołując się na art. 2 ust. 1 i 3 ustawy skarżący podniósł, że rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zarzucił, że przyznany zasiłek w kwocie [...] zł nie spełnił ustawowych warunków.

Wskazując na przepis art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy podniósł, że organ pomocy społecznej nie może powoływać się na ograniczone środki finansowe i przyznać zasiłek w wysokości, która nie zaspakaja niezbędnej potrzeby życiowej skoro zobowiązany jest do zapewnienia środków finansowych by uczynić zadość zgłoszonej podstawowej potrzebie życiowej, a wysokość tego zasiłku precyzyjnie określa art. 4 ust. 1 ustawy, Zarzucił, że odmienne działanie obydwu organów jest działaniem na szkodę skarżącego i jego rodziny.

Podniósł dalej, że pomimo zawiadomienia organu odwoławczego

o przyczynie wyłączenia od udziału w postępowaniu Zastępcy Dyrektora Ośrodka organ odwoławczy nie usunął wady postępowania, która spowodowała wadliwość określoną w art. 145 §11 pkt 3 kpa, która to wadliwość w związku

z art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o NSA stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i wznowienia postępowania.

Zarzucił dalej, że wniósł skargi do NSA w sprawach sygn. akt. II SA/Wr 1636/99, II SA/Wr 316/2000, II SA/Wr 409/2000, II SA/Wr 1087/2000, II SA/Wr 1300/2000 i II SA/Wr 1301/2000, w których orzekali ci sami członkowie SKO co w sprawie niniejszej. Skargi te do chwili obecnej nie zostały rozpoznane. Rozstrzygnięcia są więc niewiadome. W związku z tym

w niniejszej sprawie w wydaniu zaskarżonej decyzji orzekali członkowie Kolegium wyłączeni z mocy ustawy, co powoduje wadliwość wydanych

w sprawie decyzji i wypełnia dyspozycję art. 145 §1 pkt 3 kpa i stanowi podstawę uchylenia przez Sąd wydanej decyzji i wznowienia postępowania administracyjnego.

Ponadto zarzucił, że została naruszona zasada dotycząca czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, bowiem nie zapoznano go przed wydaniem decyzji organu I instancji z zebranym materiałem dowodowym

w związku z czym nie brał udziału w postępowaniu. Organ nie pouczył go

o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia.

W tej sytuacji zdaniem skarżącego zachodzą przesłanki od wznowienia postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 4 kpa.

Podniósł, że organ nie wszczął postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, czym naruszył wskazane w pkt 3 skargi przepisy kpa.

Zarzucił, że jego wniosek o udzielenie pomocy został rozpatrzony po terminie a organ odwoławczy mimo to nie zarządził wyjaśnienia przyczyn

i ustalenia osób winnych niezwłocznego załatwienia sprawy w terminie, co narusza przepisy wskazane w pkt 4 skargi i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie decyzji.

Nadto zarzucił, że organ połączył do rozpatrzenia dwie sprawy, co narusza przepisy prawa.

Podniósł, że uzasadnienie decyzji nie odpowiada przepisom prawa. Nadto organ odwoławczy nie wypowiedział się co do naruszenia art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy, nie rozpatrzył wniosku skarżącego o niezwłoczne udzielenie pomocy,

o wyznaczenie innego organu pomocy do rozpatrzenia przyszłych wniosków skarżącego o udzielenie pomocy, wadliwie rozpatrzył wniosek

o przeprowadzenie kontroli, naruszył jawność i rzetelność postępowania administracyjnego orzekając w oparciu o dokumentację nie będącą dowodem postępowania odwoławczego w sprawie, dopuścił się ujawnienia danych

z wywiadu środowiskowego, co skutkuje stwierdzeniem przez sąd niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Odmowa przyznania świadczenia w odpowiednim rozmiarze w tych okolicznościach sprawy narusza zdaniem skarżącego art. 32 ust. 1, art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie

z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga nie jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy. Zgodnie z jej art. 32 pomoc społeczna może mieć formę zasiłku celowego. Według powyższego przepisu prawa w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu. Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza że zawarte w powyższym przepisie prawa wyliczenie nie ma charakteru zamkniętego.

Kryteria natomiast uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały ściśle określone w przepisie art. 4 ust. 1 ustawy. Przepis ten ogranicza dostęp do świadczeń społecznych, wprowadzając tzw. kryterium dochodowe. Pomoc społeczna nie została tym samym oparta na zasadzie powszechności. Przepis art. 2 ust. 2 omawianej ustawy jednocześnie stanowi, że celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienia im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Z przepisu tego wynika kolejne ograniczenie zakresu działania organów pomocy społecznej – mają one jedynie pomagać w działaniu osób zmierzających do poprawy swej sytuacji życiowej, a nie gwarantować źródła utrzymania (art. 1 ust. 1 ustawy).

Należy dodać, że w myśl art. 2 ust. 4 ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Inaczej mówiąc, możliwe do spełnienia jest tylko to, na co pozwalają środki w chwili załatwienia sprawy. Oczywiście nie wyklucza to wniesienia ponownego wniosku o zasiłek, jeśli tylko zostaną spełnione przez ustawodawcę ustawowe przesłanki do jej otrzymania, a ośrodek pomocy społecznej będzie dysponował środkami, o jakich traktuje przytoczona norma prawna.

W świetle powyższego istotnego znaczenia nabiera stwierdzenie, że decyzja oparta na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy jest decyzją uznaniową. Organ orzekający nie jest w takim przypadku związany normą prawa materialnego

z tym, że argumentacja organu co do rozmiaru udzielonej pomocy musi odpowiadać regule art. 7 kpa. W myśl tego przepisu prawa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stanowisko organu orzekającego w tym zakresie powinno znaleźć – stosownie do art. 107 kpa – wyraz w uzasadnieniu decyzji administracyjnej.

Organy rozpoznające niniejszą sprawę w niczym powyższym przepisom prawa nie uchybiły.

Organ I instancji nie tylko powołał się na ograniczone możliwości finansowe ale także szczegółowo wykazał, jakimi środkami w dacie rozpoznawania wniosku skarżącego dysponował, ile osób zgłosiło wnioski

o udzielenie pomocy oraz jakie były w tym okresie potrzeby osób zamieszkujących w rejonie tego Ośrodka. Z akt sprawy wynika, że skarżący od kilku lat objęty jest opieką Ośrodka Pomocy Społecznej i pomoc taką w różnej formie i na różne potrzeby nieustannie otrzymuje. Fakt ten upodabnia działania organu I instancji do stałego utrzymywania skarżącego, a nie pomocy

w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znalazł, do czego organy pomocy społecznej zgodnie z wyżej powołanym przepisem art. 1 ust. 1 omawianej ustawy są powołane.

Konieczność zaspokojenia potrzeb nie tylko skarżącego, ale i innych osób objętych pomocą społeczną, przy istniejących środkach – niewystarczających, by zrealizować wszystkie oczekiwania – wymaga wyboru nie tylko co do sposobu załatwienia wniosków o przyznanie pomocy społecznej (przyznać pomoc albo jej odmówić) ale także co do rozmiaru przyznanej pomocy. Organy orzekające w sprawie ten wybór należycie uzasadniły. Dodać należy, że świadczenia przyznawane w ramach zasiłku celowego nie mają charakteru roszczeniowego.

Uznaniowy charakter decyzji wydawanych na podstawie omawianego przepisu prawa sprawia, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola owych decyzji jest znacznie ograniczona. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Czy zatem zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, to jest, czy nie nosi cech dowolności ( por. wyrok NSA sygn. akt SA/Kr 1543/95, Biul. Skarb. 1997/2/29).

Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organy decyzyjne nie uchybiły powyższym zasadom, a wydane przez nie decyzje w niczym nie naruszają zarówno prawa materialnego, będącego podstawą rozstrzygnięcia wniosku, jak również przepisów procedury administracyjnej.

Problemem możliwości zaspokojenia praw osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej zajmował się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2001 r. sygn. SK 15/01 (OTK 2001/8/252) rozważając zgodność art. 31 ust. 1 ustawy oraz §4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 marca 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego (Dz. U. Nr 26, poz. 140) z art. 67 ust.

2 Konstytucji RP. Uznając, że w/w przepisy są zgodne z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że: "pomoc społeczna ma w odniesieniu do ubezpieczenia czy zaopatrzenia społecznego jedynie charakter uzupełniający. Cechą wyróżniającą pomoc społeczną, w porównaniu do innych systemów świadczeniowych, jest brak po stronie obywateli roszczenia prawnego do świadczenia pomocy, co wynika w szczególności z zasady indywidualizacji leżącej u podstaw koncepcji pomocy społecznej.

W ustawodawstwach krajów europejskich prawo do świadczeń nie opiera się na ogólnej zasadzie roszczeniowości, lecz raczej kieruje się zróżnicowaniem pozycji prawnej świadczeniobiorcy w zależności od rodzaju świadczenia. Także na gruncie polskie ustawy o pomocy społecznej można wyróżnić świadczenia, które muszą być udzielone ( np. zasiłek stały przewidziany w art. 27), które powinny zostać udzielone (np. schronienie, posiłek i niezbędne ubranie – art. 13) oraz takie, które mogą zostać udzielone (np. pomoc mająca na celu ekonomiczne usamodzielnienie osoby lub rodziny)." Trybunał Konstytucyjny wskazał, że: "w komentarzu do art. 67 ust. 2 Konstytucji wskazuje się, że "stopień pokrycia potrzeb osób uprawnionych jest zależny od poziomu ogólnej zamożności społeczeństwa i od stanu finansów publicznych" (Piotr Winczorek, Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1977 r., Warszawa 2000, s. 91). W opinii Trybunału Konstytucyjnego prawo do zabezpieczenia społecznego nie realizuje się zatem wyłącznie w formie pomocy społecznej, a tym bardziej w szczególnej postaci tej pomocy jaką stanowi zasiłek okresowy, który jest jednym ze świadczeń, które ustawodawca przewidział w ramach zabezpieczenia społecznego i ma charakter uzupełniający. Polityka udzielania pomocy przez państwo winna brać pod uwagę subsydiarny charakter pomocy w stosunku do aktywności samego zainteresowanego w staraniach o znalezienie i podjęcie pracy. Ilustracją tego aspektu jest nałożenie w art. 1 ust. 3 ustawy na osoby i rodziny korzystające

z pomocy społecznej obowiązku współudziału w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

W świetle powyższego uznać należy, że wydane w sprawie decyzje

w niczym nie naruszają przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy.

Wbrew także zarzutom skarżącego, rozpoznając sprawę organy decyzyjne w niczym nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej.

Za nietrafny uznać należy zarzut skarżącego dotyczący naruszenia jego praw, mającego polegać na uniemożliwieniu mu udziału w postępowaniu administracyjnym. Zważyć należy, że przeprowadzone w sprawie postępowanie ograniczyło się do przeprowadzenia przez organ pomocy społecznej wywiadu środowiskowego o sytuacji życiowej skarżącego, mającego na celu ustalenie aktualnej sytuacji życiowej skarżącego. Przeprowadzenie wywiadu odbyło się przy udziale skarżącego, co wynika ze złożonego przez niego podpisu na formularzu tego wywiadu. Postępowanie zostało wszczęte na skutek złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie zasiłku celowego. W związku z tym żadna czynność procesowa dokonana przez organ nie odbyła się bez udziału skarżącego. Nie było w tej sytuacji podstaw do przyjęcia naruszenia przez organy art. 10 §1 kpa.

Wbrew twierdzeniom skargi brak jest podstaw do przyjęcia istnienia

w sprawie podstaw do wznowienia postępowania. Wskazać bowiem należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco

w przepisach prawa procesowego (W. Dawidowicz: "Ogólne postępowanie administracyjne", Zarys wykładu, s. 242, Warszawa 1983). Wznowienie postępowania dopuszczalne jest tylko w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Przedmiotem niniejszej sprawy jest wniosek strony o przyznanie zasiłku celowego, który to wniosek rozpatrywany jest w trybie zwykłym.

Za chybiony także uznać należy podniesiony w skardze zarzut nieważności postępowania. Trafnie rozpoznając pismo skarżącego z dnia [...]r. organy uznały, że jest ono odwołaniem od wydanej w sprawie decyzji przez organ I instancji, co wprost wynikało z tytułu tego pisma i jego treści. Pismo to zostało wniesione w terminie do złożenia odwołania. O charakterze tego pisma nie przesądza zgłoszony w nim wniosek stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji organu I instancji. W wyroku z dnia 14 lutego 1986 r. sygn. III SA 1344/85 (GAP 1987, nr 8, poz. 45) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Organ administracji rozpoznający odwołanie od decyzji organu I instancji nie jest kompetentny do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Rozpoznanie sprawy w trybie odwoławczym stwarza organowi II instancji wszelkie możliwości naprawienia ewentualnych wadliwości postępowania przed organem I instancji, przy czym art. 138 kpa nie przewiduje możliwości orzeczenia o nieważności decyzji." W wyroku z dnia 1 kwietnia 1988 r. sygn. IV SA 1001/87, (GAP 1989, nr 18-20, s. 75) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie

z którym nawet pismo zatytułowane "wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji", ale wniesione do organu odwoławczego przed upływem terminu do złożenia odwołania, podlega rozpatrzeniu jako odwołanie". Ponadto dodać należy, że skarżący nie wykazał, aby w sprawie wystąpiła którakolwiek

z przesłanek wymienionych w art. 156 kpa, który to przepis przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji postępowania wylicza w sposób wyczerpujący i nie może być interpretowany rozszerzająco. Powołany przez niego art. 157 §1 pkt 2 kpa dotyczy podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu podjęcia jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wydając w sprawie decyzje organy w niczym nie naruszyły przepisów prawa, a decyzje znajdują oparcie w przepisach powołanych w podstawie prawnej tych decyzji, co wyżej wykazano.

Chybione są również zarzuty dotyczące udziału w rozpoznaniu niniejszej sprawy osób podlegających wyłączeniu z mocy ustawy. Zarzut ten skarżący opierał na twierdzeniu, że zawiadomił organ odwoławczy o przyczynie wyłączenia od udziału w postępowaniu Zastępcy Dyrektora Ośrodka, mimo to organ odwoławczy nie usunął tej wady postępowania, co jego zdaniem daje podstawę do wznowienia postępowania. Z akt sprawy jednakże wynika, że skarżący nie wnosił, składając odwołanie, o wyłączenie Zastępcy Dyrektora Ośrodka.

Chybione są również zarzuty dotyczące udziału w rozpoznaniu niniejszej sprawy osób podlegających wyłączeniu z mocy ustawy. Zarzut ten skarżący opierał na twierdzeniu, że w innych jego sprawach decyzje drugiej instancji wydawali członkowie Kolegium rozstrzygający także niniejszą sprawę. Taka przesłanka jednak nie daje podstaw do wyłączenia. Nie zostały bowiem w ten sposób spełnione przesłanki wyłączenia, o jakich mowa w art. 24 kpa. Wprawdzie zgodnie z art. 24 §1 pkt 5 kpa wyłączeniu od udziału w sprawie podlega pracownik, który brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji, jednakże nie dotyczy to ani wydanej decyzji w innej sprawie, ani też sytuacji, gdy dany pracownik orzeka w tej samej instancji (a nie niższej) w danej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził także, aby organy administracyjne naruszyły art. 37 §2 kpa, który dotyczy zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, gdyż skarżący w tej sprawie nie wyczerpał trybu zażaleniowego określonego w tym przepisie, w związku z terminami określonymi w art. 35 kpa do załatwienia sprawy. Z akt sprawy nie wynika, by organy rozpatrzyły sprawę z naruszeniem terminów, o jakich mowa w art. 35 kpa.

Wbrew także zarzutom skarżącego organy nie naruszyły przepisów postępowania rozpoznając łącznie dwa zgłoszone przez skarżącego wnioski

o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Zezwala na to przepis art. 62 kpa.

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego przepisy Konstytucji RP nie mogą bezpośrednio stanowić podstawy do rozstrzygania spraw dotyczących udzielenia świadczeń z zakresu pomocy społecznej.

Nie mógł także odnieść zamierzonego skutku zgłoszony w skardze wniosek o wystąpienie do Prezesa Rady Ministrów o odwołanie A. K. z funkcji Prezesa SKO w W. z tej przyczyny, że zgodnie z przepisem art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)

sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności zaskarżonych do niego decyzji.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje, nie naruszyły prawa.

W związku z tym, stosownie do art. 151 powołanej ustawy skarga podlegała oddaleniu, co orzeczono w wyroku.