Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1424/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1,
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 58 , art. 59 § 1 i 2,  art. 58 § 1, art. 59, art. 156, art. 58 § 2,  art. 107 § 3, art. 126
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 119 pkt 3, art. 120, art. 145 § 1,  art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 20 października 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. z siedzibą w T. (Estonia) na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 16 marca 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego [...] z dnia 20 marca 2020 r. o nałożeniu na stronę [...] (Estonia) – zwana dalej "Skarżącą" lub "Stroną" - kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych).

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 20 marca 2020 r. nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140). Decyzja została doręczona stronie w dniu 7 maja 2020 r. wraz pouczeniem o czternastodniowym terminie do wniesienia odwołania.

Pismem nadanym w dniu 09 listopada 2020 r. pełnomocnik strony złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W treści wniosku o przywrócenie terminu wskazał, iż Skarżąca nigdy nie otrzymała zawiadomienia o wszczęciu postępowania z jej udziałem ani ww. decyzji z 20 marca 2020 r. a fakcie wydania tej decyzji dowiedziała się 4 listopada 2020 r. co uniemożliwiało dotrzymanie terminu na wniesienie odwołania.

Pismem z 5 maja 2021 r. GITD zawiadomił stronę w oparciu o art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm. Zwanej dalej "o przeciwdziałaniu COVID-19"), iż uchybiła terminowi do wniesienia odwołania oraz, iż w ciągu 30 dni może zwrócić się o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania.

Pismem z dnia 23 czerwca 2021 r. Skarżący wniósł ponownie pismo w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. W uzasadnieniu wniosku podtrzymano wcześniej wskazywane okoliczności dotyczące braku doręczenia jakichkolwiek pism w sprawie stronie skarżącej aż do czasu przesłania informacji mailowej w zakresie upomnienia. Skarżąca wskazała przy tym iż nie wie kto odebrał decyzję w jej imieniu.

Postanowieniem z dnia 16 marca 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 58 w zw. z art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t j. Dz. U . z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej "kpa"), po rozpatrzeniu ww wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść zastosowanych przepisów prawa. Organ wyjaśnił m.in. iż Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy gdyż wskazana przez niego przyczyna braku wniesienia odwołania w terminie nie znajduje poparcia w zebranym materiale dowodowym. Wbrew twierdzeniom strony w aktach są dokumenty wykazujące okoliczność skutecznego doręczenia korespondencji na adres Skarżącej. Przesyłka z wydaną w sprawie decyzją została doręczona Skarżącej co potwierdza pieczątka poczty w [...] z dnia 7 maja 2020 r. znajdująca się na odwrocie zwrotnego potwierdzenia. Przesyłka z informacją o wszczęciu postępowania została natomiast doręczona skutecznie w dniu 21 lutego 2020 r. co również potwierdza pieczątka poczty w [...] znajdująca się na odwrocie zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz wydruk z informacjami dotyczącymi Śledzenia przesyłek.

W przedmiotowej sprawie nie zaistniały zdaniem organu wszystkie wymagane przez art. 58 kpa przesłanki konieczne do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu bowiem Strona nie wskazała żadnej przyczyny uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego a samo zakwestionowanie braku doręczenia decyzji nie uprawdopodobnia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 58 § 1 kpa poprzez uznanie przez organ, ze strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy oraz art. 58 § 1 kpa w zw. z art. 15 zzzzzn2 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19 poprzez jego niezastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazano na brak informacji kto rzekomo odebrał wysłane skarżącej pisma w sprawie. Nadto wskazano, iż ustawa o przeciwdziałaniu COVID 19 wyłącza stosowanie art. 59 kpa a przywrócenie terminu do wykonania danej czynności jest obowiązkiem organu gdy strona dochowa 30 dniowego terminu na zgłoszenie wniosku po otrzymaniu informacji, iż uchybiła terminowi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.".

Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie kończące postępowanie (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2015 r., I OSK 1110/13). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd nie stwierdził zarzucanego w skardze naruszenia przepisów prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi.

Istotą sprawy jest zbadanie, czy organ administracji dokonał nieprawidłowej oceny okoliczności wskazanych przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uznając, że nie uprawdopodobniła ona braku swojej winy w uchybieniu terminu oraz ocena zarzutu wskazującego na obowiązek organu przywrócenia uchybionego terminu w trybie art. 15 zzzzzn2 ustawy o przeciwdziałaniu Covid -19 wyłącznie w oparciu o przesłankę złożenia wniosku w terminie 30 dni.

Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Właściwy organ administracji zobowiązany jest zatem do przywrócenia terminu, w sytuacji gdy zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki przywrócenia terminu określone w postanowieniach art. 58 § 1 i 2 k.p.a., tj.: 1) brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu; 2) wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu; 3) dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu; 4) dopełnienie wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. W przypadku niespełnienia choćby jednego z wymienionych warunków, wniosek nie może być uwzględniony. Dyspozycja art. 58 § 1 k.p.a. wymaga "uprawdopodobnienia" braku winy. Nie wymaga natomiast "wykazania obiektywnych przeszkód". Osoba zainteresowana powinna zatem uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2007 r. II OSK 1806/06; z 17 maja 2011 r., II OSK 933/10; z 31 maja 2012 r., II OSK 2531/11; z 29 maja 2018 r., I GSK 396/18; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 7 wydanie, C. H. Beck, s. 337).

Mając na uwadze drugi z zarzutów skargi wskazać także należy, iż przepis art. 15 zzzzzn2 par. 1, 2 i 3 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji nałożył na organy administracji publicznej obowiązki związane z koniecznością zawiadamiania strony o uchybieniu terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, których upływ nastąpił w czasie obowiązywania stanu epidemii i umożliwieniu stronie złożenia wniosku o przywrócenie uchybionych terminów.

Jak wynika z ustępu 1 powyższego przepisu w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) których niezachowanie powoduje wygaśniecie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

4) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

5) dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

Jak dalej stanowią ustęp 2 powyższego przepisu, w zawiadomieniu , o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przewrócenie terminu. Z kolei w ustępie 3 cytowanego przepisu, ustawodawca zastrzegł, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu należy złożyć w terminie 30 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i oprzeć na okolicznościach objętych art. 58 par. 2 K.p.a.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu dotyczący braku podstaw w niniejszej sprawie do badania wskazanych wyżej przesłanek przywrócenia terminu z uwagi na zastosowanie trybu szczególnego określonego ustawą o przeciwdziałaniu Covid 19 wskazać należy, iż w ocenie Sądu brak podstaw prawnych do przyjęcia powoływanego tu stanowiska strony skarżącej. Nie ulega bowiem wątpliwości Sądu, iż powoływany tutaj tryb szczególny powoduje jedynie takie konsekwencja, iż po stornie organu leży obowiązek zawiadomienia o uchybionym terminie we wskazanych w przepisie sytuacjach oraz poinformowanie strony o możliwości wystąpienia z wnioskiem w terminie 30 dni o przywrócenie terminu do wykonania uchybionej czynności. Czytelna treść powoływanego tutaj przepisu nie wyłącza wbrew twierdzeniom strony skarżącej obowiązku badania przez organy administracyjne innych przesłanek wymaganych przez przepisy kpa co do okoliczności przyczyn uchybienia danego terminu wraz z badaniem przesłanek dotyczących uprawdopodobnienie braku zawinienia.

W okolicznościach niniejszej sprawy jest bezspornym, że organ administracyjny zrealizował obowiązek z art. 15 zzzzzn2 specustawy Covidowej co do wskazanego wyżej obowiązku zawiadomienia skarżącego, że upłynął mu termin na złożenie odwołania oraz możliwości i trybie złożenia wniosku o jego przywrócenie (vide zawiadomienie z 5 maja 2021 r. w aktach administracyjnych sprawy). .

W konsekwencji po stwierdzeniu dochowania terminu na wniesienie wniosku o przywrócenie przedmiotowej czynności procesowej organ administracyjny zasadnie rozpoznał wniosek w oparci o dalsze przesłanki warunkujące przywrócenie terminu w sprawie określone treścią przepisu art. 58 kpa. (patrz stanowisko WSA w Łodzi w wyroku z 14 stycznia 2022r. sygn. II SA/Łd 862/21). Tym samym zarzut naruszenia art. 58 § 1 w związku z art. 15 zzzzzn2 ustawy o przeciwdziałaniu Covid 19 Sąd uznał za niezasadny.

Odnosząc się natomiast do kwestii oceny okoliczności przesłanki uprawdopodobnienia braku winy co do uchybionej czynności wyjaśnić należy, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony dochowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy warunkujący uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu oznacza, że do niedochowania terminu doszło pomimo dołożenie przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu jest skutkiem przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/02, M. Praw. 2002, nr 23, s. 1059; wyroki NSA: z 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96; z 17 maja 2011 r., II OSK 933/10). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, błędy pracowników czy zbyt mała ilość personelu (por. np. wyroki NSA: z 29 sierpnia 1997 r., II SA 101/96; z 26 listopada 1997 r., I SA/Lu 1219/96; z 6 listopada 1998 r., I SA/Łd 153/97; z 8 maja 2001 r., SA/Sz 260/00; z 21 maja 1999 r., I SA/Gd 2243/98; z 9 stycznia 2014 r., II GSK 1668/12; z 12 marca 2014 r., I OSK 473/13; z 24 października 2014 r., I OSK 2043/13; z 1 września 2015 r., II OSK 36/14; z 21 stycznia 2020 r., I OSK 1884/18; postanowienia NSA: z 8 lipca 2008 r., II OZ 712/08; z 10 września 2010 r., II OZ 849/10; z 9 czerwca 2011 r., I OZ 402/11; z 7 maja 2015 r., II OZ 394/15). Jako regułę przyjmuje się, że skutki działania innych osób za stronę, a więc osób którymi się posługuje, ją obciążają, zatem wadliwe dokonanie przez nich czynności (czy też nie przekazanie korespondencji) nie wyłącza winy strony (por. postanowienie NSA z 26 czerwca 2015 r., II OZ 609/15). Niedochowanie należytej staranności przez osobę uprawnioną do odbioru korespondencji i zobowiązującą się do przekazania jej adresatowi nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. Ewentualne zaniedbania, nieuwaga, przeoczenie takiej osoby (dorosłego domownika, pracownika spółki), czy też popełnienie przez nią oczywistej omyłki, spowodowane czynnikami subiektywnymi, nie mogą być kwalifikowane jako brak winy adresata (por. postanowienie NSA z 10 marca 2009 r., I OZ 174/09; wyrok WSA w Bydgoszczy z 11 grudnia 2013 r., II SA/Bd 1173/13). Adresat przesyłki zmuszony jest więc ponieść konsekwencje zaniedbań, niestaranności, nieuwagi, przeoczenia takiej osoby. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się natomiast np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 281-282).

Niesporną okolicznością w tej sprawie jest, iż korespondencja kierowana na adres Skarżącej została odebrana (wniosek o wszczęciu postępowania, decyzja organu I instancji). W kontekście oceny kryterium winy w przedmiotowej sprawie bez znaczenie pozostaje czy doręczona korespondencja przekazana została osobom decyzyjnym w przedsiębiorstwie Skarżącej. Skoro do doręczenia doszło na prawidłowy adres przez placówkę doręczeniową a Skarżąca wskazuje jedynie, iż nie wiadomo kto odebrał korespondencję bowiem na kopercie brak pieczątki. Zasadnie organ administracyjny uznał, iż brak jest tutaj uprawdopodobnienia braku winy co do uchybionej czynności. Doręczenie korespondencji na prawidłowy adres nawet w przypadku braku czytelnego podpisu osoby odbierającej wywiera skutek doręczenia. Okoliczności tej nie może podważać wyłączenie zaprzeczenie otrzymania przesyłki sądowej. Zasadność ustaleń organu wynika bowiem z dołączonych do akt sprawy dowodów doręczenia przesyłek organu na prawidłowy adres skarżącej.

Mając powyższe na uwadze w ocenie sądu organ administracji prawidłowo uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i brak było podstaw do przywrócenia terminu na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. Organizacja odbioru przesyłek z własnego adresu i ewentualne zaniedbania osób, którymi skarżąca się posługuje obciążają ją samą, a tym samym nie uwalniają od winy w niezachowaniu terminu. Nieuwagi lub zaniedbania czy też wyłączne kwestionowanie odbioru korespondencji mimo dowodów przeciwnych z dokumentu nie można kwalifikować jako uprawdopodobnienia braku winy, która to sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Podkreślenia nadto wymaga, że organ administracji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. sporządził uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, przedstawiając w nim wyczerpująco przesłanki faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia.

Z tych wszystkich względów sąd uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.