Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2206/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2010r. Minister Środowiska, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 158 § 1 i 157 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2010r., którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Środowiska z dnia z [...] marca 2001r. w przedmiocie nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] listopada 1948r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa T. w części dotyczącej nieruchomości gruntowych i zabudowań gospodarczych wraz z domem mieszkalnym oraz orzeczenia Ministra Leśnictwa z [...] kwietnia 1951r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego również w części tychże nieruchomości.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktyczno-prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] marca 2001r. Minister Środowiska, po przeprowadzeniu postępowania na wniosek B. W. - następczyni prawnej J. G., byłego właściciela nieruchomości gruntowej położonej w R. i oznaczonej w operacie ewidencyjnym jako działka nr [...] o powierzchni 1,2980 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w R., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność orzeczenia nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] listopada 1948r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa T. w części dotyczącej nieruchomości gruntowych i zabudowań gospodarczych wraz z domem mieszkalnym oraz orzeczenia Ministra Leśnictwa z [...] kwietnia 1951r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego w/w przedsiębiorstwa w części jak wskazano powyżej. Jednocześnie Minister powyższą decyzją odmówił stwierdzenia ocenianych w postępowaniu nadzorczym orzeczeń nacjonalizacyjnych w części dotyczącej maszyn, urządzeń i budynków tartacznych. Organ podał, iż wymienioną nieruchomość J. G. nabył aktem notarialnym od H. B. w 1938 roku, zaś w 1940r. nieruchomość ta została przejęta przez obywatela niemieckiego A. T. na zasadzie przymusowego wysiedlenia J. G. Na nieruchomości tej w latach 1940- 1944 został wybudowany tartak. Po wyzwoleniu kraju przedsiębiorstwo przeszło w zarząd i użytkowanie Rejonu Przemysłu Leśnego w O. Przejęcie na własność Państwa wymienionego przedsiębiorstwa zostało stwierdzone orzeczeniem nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] listopada 1948r. na podstawie art. 2 ust. 1 i 7 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. RP Nr 3, poz. 17 z późn. zm.), a więc bez odszkodowania jako mienie obywateli niemieckich. Wraz z przedmiotowym przedsiębiorstwem przejęte zostały nieruchomości gruntowe należące uprzednio do J. G., natomiast w czasie okupacji zapisane w księdze wieczystej jako mienie niemieckie. Powtórny wpis prawa własności nieruchomości na rzecz J. G. nastąpił na podstawie art. 8 dekretu z dnia 6 czerwca 1945r. o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych wydanych w okresie okupacji niemieckiej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 1945r., Nr 25, poz. 15).

Profesjonalny pełnomocnik Starosty R. reprezentującego Skarb Państwa pismem z dnia 15 września 2009r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Środowiska z [...] marca 2001r. stwierdzającej nieważność w/w orzeczeń w części dotyczącej nieruchomości gruntowych i zabudowań gospodarczych wraz z domem mieszkalnym znajdujących się na tych nieruchomościach. We wniosku podano, iż J. G. będący właścicielem nieruchomości działając przez swojego pełnomocnika sprzedał [...] listopada 1940r. nieruchomość umową w formie aktu notarialnego A. T. za kwotę 7.788 RM (nr [...] not. [...] w P.), natomiast [...] października 1941r. aktem notarialnym (nr [...] not. [...] w .) została zapłacona cena sprzedaży nieruchomości na konto nr [...] w O. A.G. oddział P. oraz złożony wniosek o wpis w KW nowego właściciela. Zdaniem wnioskodawcy powyższe okoliczności wskazują, że umowa sprzedaży nieruchomości nie była aktem nieważnym, gdyż odbyła się za zgodą właściciela oraz zapłacono za nią określoną sumę pieniędzy- nie był to więc akt przymusowy. Wnioskodawca zwrócił również uwagę na fakt, iż J. G. nie miał podstawy prawnej do wykreślenia A. T. jako właściciela i wpisania siebie, gdyż stosownie do art. 1 ust. 2 dekretu z 6 czerwca 1945r. o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych wydanych w okresie okupacji niemieckiej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu nadanym dekretem z dnia 11 kwietnia 1947r. o zmianie tegoż dekretu, orzeczenia wydane podczas okupacji przez sądy niemieckie nakazujące w postępowaniu hipotecznym i rejestrowym wniesienie wszelkiego rodzaju wpisów w księgach hipotecznych, są nieważne i pozbawione skutków prawnych tylko wówczas, gdy jeżeli orzeczenia te zostały oparte na przepisach, skierowanych przeciwko Państwu Polskiemu lub jego obywatelom albo na nieważnych orzeczeniach lub zarządzeniach sprzecznych z zasadami obowiązującego w Polsce porządku publicznego.

W ocenie wnioskodawcy wpis A. T. jako właściciela do księgi hipotecznej nie utracił ważności zgodnie z art., 1 ust. 2 w/w dekretu, a tym bardziej nie było podstawy do tego, aby zastosować art. 8 tego dekretu.

Po rozpatrzeniu wniosku Starosty R. Minister decyzją z dnia [...] kwietnia 2010r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Środowiska z [...] marca 2001r. stwierdzając, że wniosek zgłoszony przez pełnomocnika Starosty R. jest całkowicie bezzasadny, gdyż:

- po pierwsze nie można podważyć decyzją administracyjną stanu prawnego ustalonego przez Sąd, który - jak podał sam wnioskodawca - wpisał J. G. jako właściciela do księgi wieczystej;

- po drugie należy wskazać, iż wywody zawarte we wniosku o dobrowolności zbycia nieruchomości przez J. G. są całkowicie oderwane od treści dokumentów, na które powołuje się strona. Z tłumaczenia umowy kupna-sprzedaży z [...] listopada 1940r. ( na którą powołuje się wnioskodawca) dokonanego przez tłumacza przysięgłego języka niemieckiego i szwedzkiego dr Z. M. wynika, iż czynności tej dokonali właściciel fabryki K. L. z R. oraz kupiec A. T. z N. K. L. oświadczył, ze składa oświadczenia jako ustanowiony przez Główny Urząd Powierniczy Ost - Urząd Powierniczy P., komisaryczny zarządca (likwidator) nieruchomości gruntowej [...], karta numer [...] (stanowiącej własność J. G.). Zgodnie z treścią § 2 umowy cenę kupna należało wpłacić w ciągu jednego tygodnia od zatwierdzenia niniejszej umowy przez główny Urząd Powierniczy Ost - Urząd Powierniczy P. na jego konto w O. Spółka Akcyjna w P., a zatem nie da się w sposób zgodny z zasadami logicznego rozumowania wywieść, iż dobrowolnej czynności sprzedaży dokonał J. G. na rzecz obywatela III Rzeszy, kupca A. T.

Pismem z 6 maja 2010r. pełnomocnik Starosty R. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawiając argumentację sprowadzającą się do tego, iż J. G. działając przez swojego pełnomocnika dobrowolnie sprzedał swoją nieruchomość zgodnie z umową z [...] listopada 1940r. na rzecz obywatela Rzeszy Niemieckiej A. T., a zatem przedmiotowa nieruchomość z mocy samego prawa, na podstawie dekretu z 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U.Nr 13 poz. 87 z późn. zm.) przeszła na własność Skarbu Państwa.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Środowiska decyzją z dnia [...] września 2010r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2010r. wskazując, iż po dokonaniu ponownej analizy sprawy, jak również zarzutów podniesionych we wniosku, nie znalazł żadnych przesłanek faktycznych, bądź prawnych uzasadniających zmianę decyzji z dnia [...] kwietnia 2010r.

Na powyższą decyzję skargę złożył pełnomocnik Starosta R. zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 i 7 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. RP Nr 3, poz. 17 z późn. zm.) w związku z art. 2 ust. 1 lit. b, c dekretu z 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich;

2) naruszenie przepisów procesowych w tym art. 77 oraz 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez rozpatrzenia wniosków dowodowych skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;

3) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na przyjęciu, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy na podstawie art. 2 ust 1, lit. b, c wyżej wymienionego dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich Skarb Państwa stał się z mocy prawa właścicielem nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej KW [...], stanowiącej działkę nr [...] o obszarze 1,29 ha stanowiącą obecnie własność B. W.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej jej decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2010r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Zdaniem skarżącego istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Minister wydając decyzję z dnia [...] marca 2001r. o stwierdzeniu w/w orzeczeń nacjonalizacyjnych w części dotyczących przedmiotowego przedsiębiorstwa naruszył w sposób rażący prawo. Według skarżącego nieruchomość objęta obecnie księgą wieczystą KW [...] stanowiąca działkę nr [...] o obszarze 1,29 ha stanowiła w dniu wejścia w życie dekretu z 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich własność obywatela Rzeszy Niemieckiej A. T. i na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b i c tegoż dekretu przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. Z powyższego wynika, iż przejęcie nieruchomości na własność Skarbu Państwa orzeczeniem nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] listopada 1948r. na zasadzie art. 2 ust. 1 i 7 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, było zbędne. Dalej skarżący wywiódł, iż pomimo wydania orzeczenia z naruszeniem prawa to jednak naruszenie to nie powodowało konieczności stwierdzenia jego nieważności, skoro majątek poniemiecki i tak przeszedł na własność Skarbu Państwa. W ocenie skarżącego były właściciel przedmiotowej nieruchomości J. G. działając przez swojego pełnomocnika dobrowolnie sprzedał przedmiotową nieruchomość, zgodnie z umową z dnia [...] listopada 1940r. – aktem notarialnym, w którym określona została również cena sprzedaży.

Ponadto w skardze podniesiono, że przedmiotowa nieruchomość nie została wywłaszczona na rzecz Rzeszy Niemieckiej, o czym świadczy brak wpisów w tym zakresie w księdze wieczystej, a jedynie została przejęta w zarząd i następnie z upoważnienia właściciela została sprzedana. Zwrócił uwagę, iż Główny Urząd Powierniczy W. mógł na podstawie rozporządzenia z dnia 17 sierpnia 1940r. " o traktowaniu majątków polskich obywateli" przejąć majątek w zarząd i następnie wywłaszczyć go na rzecz Rzeszy Niemieckiej. W przypadku nieruchomości J. G. do wywłaszczenia nie doszło, gdyż zbył on przedmiotową nieruchomość na rzecz A. T.

W ocenie skarżącego powyższe okoliczności wskazują, iż Minister Środowiska wydał zaskarżoną decyzję z rażącym naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie w/w przepisów ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946r. w związku z art. 2 ust. 1 lit. b, c w/w dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich.

Niezależnie od powyższego skarżący podniósł, iż wadliwe jest stanowisko organu, że nie można stwierdzić nieważności decyzji, która podważałaby wpis prawa własności w księdze wieczystej. W przypadku bowiem uznania, ze przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu wejścia w życie dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich własność obywatela Rzeszy Niemieckiej A. T. i na podstawie art. 2 ust. 1, lit. b i c tegoż dekretu z mocy samego prawa przeszła na własność Skarbu Państwa, to – zdaniem skarżącego - nie było podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Minister Leśnictwa z dnia [...] listopada 1948r. o przejęciu na własność Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa we wskazanej powyżej części oraz orzeczenia w sprawie zatwierdzenia protokółu zdawczo-odbiorczego.

Według skarżącego Minister naruszył art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wniosków dowodowych zgłaszanych w toku postępowania, a w szczególności oceny umowy sprzedaży nieruchomości, na podstawie której J. G. zbył przedmiotową nieruchomość, dokonanej w aspekcie obowiązujących w owym czasie aktów prawnych III Rzeszy, w tym rozporządzenia z dnia 17 sierpnia 1949 r. o traktowaniu majątku obywateli polskich.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Z kolei pełnomocnik uczestniczki postępowania B. W. pismem procesowym z dnia 14 maja 2011r. wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej, przychylając się do stanowiska zajętego przez Ministra Środowiska. Zdaniem pełnomocnika uczestniczki błędne jest stanowisko strony skarżącej i oparte na fałszywych przesłankach, iż J. G. dobrowolnie sprzedał przedmiotową nieruchomość zgodnie z umową z [...] listopada 1940r. na rzecz obywatela Rzeszy Niemieckiej i w konsekwencji, że nieruchomość ta stanowiła majątek poniemiecki, do którego zastosowanie mają przepisy dekretu z dnia 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Pełnomocnik uczestniczki podniósł, iż w odniesieniu do Polaków posiadających swoje majątki na terenach anektowanych do III Rzeszy, nie można mówić o dobrowolności czynności prawnej. Ewentualne czynności prawne były dokonywane pod przymusem okupanta, który zakładał przejęcie i wywłaszczenie majątków Polaków na terenie tzw. K. Celowi temu miało służyć m.in. rozporządzenie władz niemieckich z dnia 17 sierpnia 1940r. o traktowaniu majątków polskich obywateli. Wskazał na okoliczności przemawiające za wykluczeniem dobrowolności po stronie J. G. w rozporządzeniu przedmiotową nieruchomością. Nieruchomość ta najpierw została przejęta w zarząd przez Główny Urząd Powierniczy Ost - Urząd Komisaryczny P., w imieniu którego działał zarządca komisaryczny K. L.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wymienionej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w takim właśnie zakresie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa i to zarówno materialnego, jak i procesowego.

Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Należy pamiętać, iż ewentualne zaistnienie wad ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydawania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym.

Zadaniem organu, prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji, jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa.

Podkreślenia wymaga, że interpretacja przepisów dotyczących możliwości podważenia decyzji ostatecznych musi być ścisła i nie może rozszerzać zakresu unormowania. Usuwanie orzeczeń ostatecznych narusza bowiem ład systemu prawnego, stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Zatem tylko wyraźnie określone w ustawie przyczyny, które obejmują najdalej idące wadliwości orzeczenia lub poprzedzającego go postępowania, mogą prowadzić do jego wzruszenia.

Zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, na który powołuje się w skardze pełnomocnik skarżącej następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Koniecznym warunkiem dla ustalenia występowania tej przesłanki nieważności jest stwierdzenie oczywistego charakteru naruszenia normy prawa materialnego przez organ orzekający w sprawie lub dokonanie przez ten organ oceny materiału dowodowego w sposób oczywiście sprzeczny ze zgromadzoną w aktach dokumentacją sprawy lub innymi oczywistymi, znanymi temu organowi faktami. Z samego brzmienia przepisu wynika, że nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą nieważność decyzji, ale tylko przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa.

W sprawie niniejszej sytuacja taka nie miała miejsca. Zadaniem Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w tej sprawie było dokonanie oceny, czy decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2001r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności.

Na podstawie przeprowadzonej analizy akt administracyjnych sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że organ prawidłowo rozstrzygnął odmawiając stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji.

Strona skarżąca, na wniosek której zostało wszczęte postępowanie nieważnościowe w niniejszej sprawie zasadność swojego żądania wywodziła z faktu błędnego ustalenia przez organ wydający decyzję o stwierdzeniu nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] listopada 1948r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa T. w części dotyczącej nieruchomości gruntowych i zabudowań gospodarczych wraz z domem mieszkalnym oraz orzeczenia Ministra Leśnictwa z [...] kwietnia 1951r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego również w części tychże nieruchomości, stanu własnościowego działki nr [...] o powierzchni 1,2980ha, położonej w R., istniejącego w dacie wydania orzeczenia nacjonalizacyjnego.

Strona skarżąca konsekwentnie podnosi, zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak również sądowoadministracyjnym, że J. G., jako właściciel działki nr [...] dokonał skutecznej czynności jej zbycia na rzecz obywatela Rzeszy Niemieckiej A. T. i na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b, c dekretu z dnia 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich ( Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.) Skarb Państwa stał się z mocy prawa właścicielem nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr KW [...], stanowiącej działkę nr [...] o obszarze 1, 2980ha.

W tym miejscu stwierdzić należy, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów dotyczących nabycia przez A. T. przedmiotowej działki, przetłumaczonych z języka niemieckiego na język polski przez zaprzysiężonego tłumacza, powyżej przytoczonego stanowiska skarżącego nie można zaakceptować. Jak wynika z bowiem z umowy kupna- sprzedaży zawartej w dniu [...] listopada 1940r. przed notariuszem niemieckim z siedzibą w P., oświadczenie, iż J. G. z C. sprzedaje A. T. nieruchomość gruntową zapisaną w księdze wieczystej R. tom [...], karta [...], złożył K. L. jako ustanowiony przez Główny Urząd Powierniczy Ost – Urząd Powierniczy P., komisaryczny zarządca ( likwidator) nieruchomości gruntowej [...], karta numer [...], który podał, że jako właściciel tej nieruchomości wpisany jest w księdze wieczystej kierownik mleczarni J. G. w C. ( Polak). W umowie tej (§ 2 ) zapisano, iż cenę kupna należy wpłacić po zatwierdzeniu umowy przez Główny Urząd Powierniczy Ost – Urząd Powierniczy P. na jego konto w O. Spółka Akcyjna w P., zaś w § 3 zawarto zastrzeżenie, że hipoteka wpisana w dziale III dla małoletniej S. G. w wysokości 5 000zł, nie zostanie przejęta przez kupującego, który zobowiązuje się niezwłocznie spowodować wykreślenie tej hipoteki. Ponadto z umowy tej wynika, że kupujący w dacie jej zawierania był już w posiadaniu nabywanej nieruchomości, natomiast wpis kupującego do księgi wieczystej nastąpi po zaistnieniu zaświadczenia o braku zastrzeżeń odnośnie podatku od nabycia nieruchomości. W § 6 umowy zawarte zostało zastrzeżenie iż umowa ta wymaga zatwierdzenia zgodnie z § 15 rozporządzenia o obchodzeniu się z majątkiem obywateli dawnego państwa polskiego z dnia 17 września 1940r. ( Dziennik Ustaw Rzeszy I. S. 1270).

Ze względu na treść przytoczonych postanowień umowy, jak również podmioty tej umowy, nieuprawnione jest stanowisko skarżącego, że J. G., działając przez pełnomocnika dobrowolnie sprzedał przedmiotową nieruchomość, a co za tym idzie, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 2 ust. 1 i 7 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. RP Nr 3, poz. 17 z późn. zm.) w związku z art. 2 ust. 1 lit. b, c dekretu z 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.). Wskazać należy, iż stosownie do przepisów dekretu z dn. 6 czerwca 1945 r. (Dz. U. R. P. Nr 25, poz. 151) ze zmianami wypływającymi z dekretu z dn. 11 kwietnia 1947 r. (Dz. U. R. P. Nr 32, poz. 144) wpisy w księdze hipotecznej, dokonane podczas okupacji przez sądy niemieckie, były nieważne, jeżeli zostały oparte na przepisach skierowanych przeciwko Państwu Polskiemu lub jego obywatelom albo na nieważnych orzeczeniach sądowych czy też innych orzeczeniach lub zarządzeniach sprzecznych z zasadami obowiązującego w Polsce porządku publicznego. Wpisy takie podlegały wykreśleniu z jednoczesnym przywróceniem wpisów nieprawnie wykreślonych (art. 151). - Dla zastosowania przytoczonych przepisów nie było wymagane, by dokonany podczas okupacji wpis w księdze wieczystej nastąpił na podstawie bezpośredniego zarządzenia władz okupacyjnych. Przytoczone dekrety nie dają podstawy do takiej interpretacji ścieśniającej. Dla zastosowania wspomnianych przepisów istotnym jest to, czy wpis miał podstawę prawną - prawną w rozumieniu okupanta - w przepisach lub zarządzeniach o charakterze takim, jak mówi wyżej przytoczony dekret, albo też czy wpis był wynikiem lub skutkiem takich przepisów i zarządzeń okupanta.

W sprawie niniejszej dokonany podczas okupacji wpis prawa własności nieruchomości, zapisanej w księdze wieczystej R. tom [...], karta [...] na rzecz obywatela Rzeszy Niemieckiej A. T. nastąpił na podstawie umowy między wymienionym, a powiernikiem K. L., ustanowionym przez władze okupacyjne.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 8 listopada 1948r., C 773/48, OSN(C) 1949/2-3/50 ( Lex nr 159987) "urząd powiernika był komórką tzw. Głównego Urzędu Powiernictwa wschód, utworzonego zarządzeniem przewodniczącego rady ministrów dla obrony Rzeszy i pełnomocnika dla planu czteroletniego z dn. 12 czerwca 1940 r., a zadaniem jego było m. in. zarządzanie i rozporządzanie majątkiem obywateli i osób prawnych "byłego" Państwa Polskiego na zasadzie rozporządzenia z dn. 17 września 1940 r. Przepisy tego rozporządzenia były oczywiście przepisami skierowanymi przeciwko Państwu Polskiemu i jego obywatelom i były sprzeczne z zasadami obowiązującego w Polsce porządku publicznego, a ich celem było zniszczenie narodu polskiego i zatarcie wszelkich śladów państwowości polskiej i polskości w ogóle. Jeżeli zaś tak jest, to umowa powiernika, zawarta przez niego w wykonaniu przepisów rozporządzenia z dn. 17 września 1940 r., była skutkiem i wynikiem rozporządzeń i przepisów skierowanych przeciwko Państwu Polskiemu i jego obywatelom i sprzecznych z zasadami obowiązującego w Polsce porządku publicznego, a wpis hipoteczny dokonany na podstawie tej umowy jest nieważny (art. 1 dekretu z dn. 6.VI.1945 r. i 11.IV.1947 r.) i podlega wykreśleniu".

Skoro zatem przedmiotowa nieruchomość nie przeszła na własność obywatela Rzeszy Niemieckiej, to prawidłowo Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji z dnia [...] marca 2001r., którą stwierdzono nieważność wymienionych orzeczeń nacjonalizacyjnych części dotyczącej tejże nieruchomości. Podstawą prawną orzeczenia nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] listopada 1948r. był art. art. 2 ust. 1 i 7 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. RP Nr 3, poz. 17 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 bez odszkodowania przechodziły na własność Państwa m.in. przedsiębiorstwa obywateli Rzeszy Niemieckiej. Niespełnienie w sprawie niniejszej powyższej przesłanki nakazuje stwierdzić, iż objęcie w/w orzeczeniem nacjonalizacyjnym przedmiotowej nieruchomości nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, a zatem zasadnie organ wydający kontrolowaną w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w niniejszej sprawie stwierdził jego nieważność w części dotyczącej tejże nieruchomości. Oznacza to, iż zaskarżona decyzja, którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2001r. jest zgodna z prawem.

W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. - oddalił skargę.