Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 23/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Orzeczono o wymierzeniu grzywny w trybie art. 149 par. 2 ustawy - PoPPSA
Oddalono wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3 § 2 pkt 8, art. 53 § 2b, art. 119 pkt 4, art. 149 § 1 § 2, art. 154 § 6 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 265
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
article: art. 12 § 1, art. 35, art. 36 i art. 37 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2020r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Wojewody w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego na rok świadczeniowy 2018/2019 1. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. wymierza Wojewodzie grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych, 3. oddala wniosek skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej, 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej K. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

K. K. złożyła w dniu 7 lutego 2020 r. (data nadania) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego za okres zasiłkowy 2018/2019.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów art. 8, art. 9, art. 12, art. 35

i art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "K.p.a.".

Mając na względzie podniesione zarzuty strona wniosła o:

1) zobowiązanie Wojewody [...] do rozpatrzenia złożonego wniosku w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia wyroku,

2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3) przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł;

4) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 31 sierpnia 2018 r. K. K. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta [...] wniosek o ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego za okres zasiłkowy 2018/2019. Pismem z dnia 5 października 2018 r. wniosek został przekazany do Wojewody [...]. Skarżąca pomimo wystosowanego w dniu 10 stycznia 2020 r. ponaglenia, nie otrzymała do dnia złożenia skargi żadnej informacji od organu administracji publicznej o stanie sprawy.

Decyzja przewidziana w art. 16 ust. 5 ustawy z 2016 r. o pomocy państwa

w wychowaniu dzieci powinna być wydana w terminie wynikającym z art. 35 K.p.a. Zmiana treści przepisu art. 16 ust. 5 ustawy zwalniająca wojewodę z wydania decyzji administracyjnej nie oznacza dowolności terminu rozpatrzenia wniosku.

Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej skarżąca uzasadniła tym, że bezczynność Wojewody [...] jest dla niej źródłem dyskomfortu psychicznego oraz poczucia krzywdy i dyskryminacji w stosunku do innych rodziców, którym świadczenie wychowawcze wypłacone jest na bieżąco i bez żadnych problemów.

W odpowiedzi na skargę, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Wojewoda [...] wniósł o umorzenie postępowania w zakresie pkt 1 skargi oraz oddalenie skargi na bezczynność w pozostałym zakresie.

Po przytoczeniu niespornych okoliczności stanu faktycznego organ wyjaśnił,

że pracownik, który opracowywał sprawę skarżącej podejmował czynności weryfikujące w dostępnych rejestrach. W dniu 23 października 2019 r. został opracowany projekt informacji, który został jednak cofnięty przez osobę weryfikującą do poprawy, a informacja nie została ostatecznie zatwierdzona.

Następnie pracownik, który prowadził postępowanie administracyjne z wniosku skarżącej został jeszcze w październiku 2019 r. oddelegowany do pracy w innym wydziale [...] Urzędu Wojewódzkiego. Tym samym, pomimo zwrotu informacji do poprawy, pracownik odpowiedzialny za prowadzenie sprawy nie przygotował poprawnej wersji przed swoim oddelegowaniem.

Kolejnym aspektem, który wpłynął również na fakt, że postępowanie toczyło się tak długo był fakt błędnie wpisywanego do wewnętrznych systemów urzędu nazwiska wnioskodawczyni. Skarżąca nazywa się K. K., natomiast w rejestrach widniała ona jako K. K..

Odnośnie ponaglenia złożonego przez pełnomocnika skarżącej organ wyjaśnił, że pismo to faktycznie nie zostało przekazane do organu wyższej instancji, ponieważ organ nie był w stanie ustalić kogo faktycznie wniosek dotyczy (ponaglenie dotyczyło K. K., a nie K.).

Po wpłynięciu skargi na bezczynność Wojewody [...] organ ponownie przeprowadził czynności wyjaśniające oraz niezwłocznie, w dniu 20 lutego 2020 r. wydał informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego na córkę W. K. na okres od 1 lipca 2019 r. do 30 września 2019 r. Jednocześnie wystąpiono do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o udostępnienie kopii druków ZUS A1 S.K. za okres od 1 stycznia 2016 r. do chwili obecnej.

Odpowiedź została przekazana do urzędu w dniu 10 marca 2020 r. Niezwłocznie wydano kolejną informację o przyznaniu na córkę W. K. świadczenia wychowawczego na okres od 1 maja 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. Jednocześnie poinformowano, że przepisy o koordynacji mają zastosowanie od 1 maja 2019 r. do chwili obecnej, zatem we wcześniejszym okresie organem właściwym w sprawie jest MOPS w C.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ podkreślił,

że w przypadku skargi na bezczynność sąd bierze pod uwagę okoliczności istniejące

w dniu rozpoznania skargi, jedną z takich okoliczności jest istnienie przedmiotu zaskarżenia. Ujednolicona wskutek wydania przez NSA dnia 26 listopada 2008 r. uchwały siedmiu sędziów w sprawie I OPS 6/08 linia orzecznicza sądownictwa administracyjnego stanowi, że w sytuacji, w której po wniesieniu skargi na bezczynność organu, organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, zastosowanie ma art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie

z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie

z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wniosek strony o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2018/2019 na córkę W. został rozpatrzony przez Wojewodę [...] w zakresie, w jakim ustalono, że jest on organem właściwym, w pozostałym zakresie został on przekazany do MOPS w C..

Wnosząc o oddalanie wniosku o zapłatę sumy pieniężnej organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące charakteru tej sankcji. Argumentując brak zasadności wniosku organ podkreślił, że strona nie wykazała doznanego uszczerbku, a postępowanie zostało już zakończone, wobec czego stan bezczynności ustał jeszcze przed wydaniem wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie bowiem do art. 37 § 1 K.p.a.,

stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy

w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które – stosownie do art. 37 § 3 K.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Co istotne, przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W niniejszej sprawie strona skarżąca pismem z dnia 10 stycznia 2020 r. wniosła – za pośrednictwem Wojewody [...] – do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ponaglenie w sprawie dotyczącej udzielenia prawa do świadczenia rodzinnego, wobec czego przyjąć należy, że formalne przesłanki do wniesienia skargi na bezczynność Wojewody [...] zostały w niniejszej sprawie spełnione.

Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych

w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza,

że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a).

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy na wstępie przytoczenia wymagają przepisy regulujące terminy załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie zatem z art. 35 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty

i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Ponadto, na podstawie art. 36 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy

w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne,

że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy – w ustalonym przepisami terminie – organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane.

Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Jak już była o tym mowa,

dla załatwienia sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, czy sprawy szczególnie skomplikowanej ustawodawca zastrzegł dłuższe terminy- odpowiednio miesiąc lub dwa miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

W ocenie Sądu - w realiach rozpoznawanej sprawy - mamy do czynienia z tak rozumianą bezczynnością. Mając na uwadze treść przytoczonych przepisów, zdaniem Sądu, na dezaprobatę zasługiwał całokształt działań organu. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika niewątpliwie, że Wojewoda [...] znacznie przekroczył wynikający z art. 35 K.p.a. termin do załatwienia sprawy, o czym dodatkowo nie zawiadomił strony, jak też nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy,

ani nie pouczył strony o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 K.p.a.).

Analiza akt postępowania administracyjnego dowodzi bowiem, że w sprawie nie podjęto żadnych czynności od 30 października 2018 r., kiedy to wpłynął do Wojewody wniosek do 23 października 2019r. a zatem przez około rok.

Kolejny okres bezczynności organu trwał od 23 października 2019 r. do 20 lutego 2020 r., kiedy sporządzono informację o przyznaniu świadczenia na W. K. na okres od 1 lipca 2019r. do 30 września 2019 r. Natomiast informację o przyznaniu przedmiotowego świadczenia wychowawczego na okres od 1 maja 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. wydano w dniu 10 marca 2020 r.

W rozpoznawanej sprawie żaden z przewidzianych w art. 35 K.p.a. terminów załatwienia sprawy nie został zatem dotrzymany. Mając na uwadze okoliczności stanu faktycznego Sąd stoi na stanowisku, że sprawa z wniosku K. K., nie będąc sprawą skomplikowaną, powinna zostać rozpoznana w przewidzianym w art. 35 § 3 K.p.a. terminie maksymalnie jednego miesiąca.

Powyższe wskazuje, że bez wątpienia Wojewoda naruszył w sposób niedopuszczalny terminy określone w art. 35 i art. 36 k.p.a. oraz zasady zawarte w art. 8 oraz 12 § 1 k.p.a. W świetle zaistniałych okoliczności Sąd stwierdził więc, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.), co orzeczono w pkt 1. sentencji wyroku.

Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną postawę organu (a więc nie tylko niezałatwienie przez tak długi okres sprawy, ale także m.in. niepoinformowanie strony o przyczynie zwłoki oraz nowym terminie załatwienia sprawy) Sąd uznał, że bezczynność organu w prowadzonym postępowaniu miała niewątpliwie miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Sąd zauważa przy tym, że stwierdzona bezczynność wynika wyłącznie z postawy (zaniechań) organu i że do zaistniałej sytuacji w żaden sposób nie przyczyniła się strona skarżąca. Podniesione w odpowiedzi na skargę okoliczności wprawdzie wyjaśniają w jakimś stopniu przyczynę wystąpienia bezczynności, niemniej jednak w żadnej mierze organu nie usprawiedliwiają. Błędne oznaczenie strony i niewłaściwa organizacja pracy niewątpliwie obciążają organ.

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Sytuacja, w której podejmowane czynności cechują się tak znaczną opieszałością organu, a strona czeka tak długo jak w rozpoznawanej sprawie na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mimo nieskomplikowanego charakteru sprawy, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa

i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Sąd nie podziela natomiast przekonania organu, zgodnie z którym załatwienie sprawy przed rozpoznaniem skargi na bezczynność skutkuje zasadnością umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Należy w związku z tym zauważyć, że do dnia wejścia w życie noweli z kwietnia 2015 r. sąd, rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, rzeczywiście rozstrzygał sprawę według stanu istniejącego w dacie orzekania. Jeżeli zatem po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania organ załatwił sprawę, sąd umarzał postępowanie.

Z wydaniem takiego orzeczenia nie łączyło się bowiem uprawnienie sądu do stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż art. 149 P.p.s.a. przewidywał dokonanie takiego ustalenia tylko w wypadku uwzględnienia skargi.

Aktualnie, przepis art. 149 pkt 3 P.p.s.a. jako odrębną postać uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przewiduje właśnie stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości postępowania. Wymieniony przepis przyznaje więc sądowi administracyjnemu kompetencję do stwierdzenia, że wystąpiła bezczynność lub przewlekłość, jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby wydawania aktu lub dokonania czynności. Ta forma rozstrzygnięcia będzie miała miejsce wówczas, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ załatwi sprawę. W tym przypadku sąd, rozstrzygając sprawę, uwzględni stan istniejący w chwili wniesienia skargi. Tak też Sąd uczynił w niniejszej sprawie.

W odniesieniu do wniosku o przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej określonej sumy pieniężnej Sąd wyjaśnia, że zarówno instytucja sumy pieniężnej,

jak też instytucja grzywny, o których mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., mają na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania i pełnią funkcję prewencyjną (por. R. Hauser,

M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 616). Przyjąć zatem należy, że ich podstawowym celem jest zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, przy czym w przypadku przyznania na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej zasądzona kwota pełni także funkcję kompensacyjną (zadośćuczynną) za czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu

i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania organu w sprawie, natomiast wymierzenie organowi grzywny pełni funkcję sankcyjną (represyjną) za ewidentne i naruszające prawo zachowanie organu w kontrolowanej sprawie.

W okolicznościach faktycznych sprawy brak było jednak podstaw do zasądzenia sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Strona skarżąca powołała się wprawdzie na "dyskomfort psychiczny oraz poczucie krzywdy i dyskryminacji", niemniej jednak nie są to w ocenie Sądu okoliczności pozwalające na zastosowanie wspomnianej sankcji. Akta administracyjne nie zawierają jakiejkolwiek korespondencji skarżącej z organem, która mogłaby wskazywać na istnienie związanego z opieszałością organu poczucia krzywdy po stronie skarżącej. Podkreślenia wymaga, że bezczynność organu nie miała charakteru zamierzonego, wynikała zaś z niedopatrzeń organizacyjnych pracowników organu. Strona nie uprawdopodobniła ani poniesienia trwalej szkody wskutek spóźnionego załatwienia sprawy, ani doznania krzywdy. Samo stwierdzenie istnienia bezczynności, nawet jeżeli towarzyszy mu rażące naruszenia prawa, jest niewystarczające by uznać za zasadne żądanie przyznanie sumy pieniężnej, o ile jeżeli strona skarżąca nie wskaże okoliczności uzasadniających konieczność szczególnego zadośćuczynienia za okres oczekiwania na rozpoznanie wniosku. W konsekwencji Sąd orzekł jak w pkt 3. sentencji wyroku.

Działając z urzędu, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 1.000 zł (pkt 2. sentencji wyroku), mając na uwadze konieczność zdyscyplinowania organu i zapobieżenia podobnym naruszeniom prawa w przyszłości, a także uznając wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego. Przyjąć należało bowiem, że przekroczenie w niniejszej sprawie terminu jej załatwienia było bardzo znaczne, a zarazem nie znajdował żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy, a w szczególności nie mogło być zasadnie usprawiedliwione przez organ popełnionymi przez pracowników błędami. W tej sytuacji Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy grzywna w kwocie określonej w wyroku będzie adekwatna do naruszenia przepisów określających termin załatwienia sprawy, a zarazem spełni wystarczająco funkcję prewencyjno-represyjną.

O kosztach postępowania sądowego (pkt 4.), orzeczono stosownie do art. 200

w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 t.j.).