Wyrok NSA oz. w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 840/02
NSA oz. w Białymstoku
Data orzeczenia: 2002-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Drogi publiczne
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz. 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
article: art. 30 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
Teza: Ogólnodostępność dróg tzw. wewnętrznych /w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./ nadaje im charakter miejsc publicznych, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, wzniesienie ogrodzenia od strony których to miejsc - w świetle zapisu art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu.

TEZY

Ogólnodostępność dróg tzw. wewnętrznych /w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./ nadaje im charakter miejsc publicznych, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, wzniesienie ogrodzenia od strony których to miejsc - w świetle zapisu art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ludwika G. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 23 maja 2002 r. (...) w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej geodezyjnej i inwentaryzacyjnej ogrodzenia - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.

W lutym 2002 r. wpłynął do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. wniosek Jana K. zamieszkałego w Ł. przy ul. K. 35 o wszczęcie postępowania w stosunku do skarżącego Ludwika G. w związku z faktem postawienia przez niego ogrodzenia własnej działki nr 11562 od strony drogi dojazdowej od ulicy S. w Ł. w sposób naruszający pas drogowy tego dojazdu, służący kilku działkom, w tym i działce 11559 należącej do wnioskodawcy i Krystyny K.

Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia 25 marca 2002 r., powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nakazał Ludwikowi G. przedłożenie do 30 maja 2002 r. dokumentacji powykonawczej geodezyjnej odcinka ogrodzenia usytuowanego między działką skarżącego nr 11562 a działką Skarbu Państwa nr 11560, stanowiącą "sięgacz" od strony ulicy S. w Ł., wraz z opinią o stanie technicznym ogrodzenia i dowodu dysponowania na cele budowlane nieruchomością zajętą pod wskazany wyżej odcinek ogrodzenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej oraz, że ogrodzenie jest - w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. - urządzeniem związanym z obiektem budowlanym, do którego nie ma zastosowanie art. 48 prawa budowlanego. Stąd w sprawie wykonanego przez skarżącego ogrodzenia - wedle jego oświadczenia z 2001 r. i bez uprzedniego zgłoszenia - ma zastosowanie przepis art. 51 prawa budowlanego. Okazane przez skarżącego dokumenty tj. orzeczenie sądowe i mapy z lat poprzednich nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie, czy wykonane obecnie ogrodzenie stoi na własnej działce inwestora, czy też na działce stanowiącej ogólnodostępny "sięgacz" ulicy S. Dlatego dowody w postaci inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wykonanego fragmentu ogrodzenia z opisem jego stanu technicznego, a także przedłożenie dokumentu wykazującego uprawnienia do władania na cele budowlane częścią nieruchomości zajętą pod ogrodzenie, pozwolą organowi na podjęcie dalszych rozstrzygnięć w przedmiotowej sprawie.

Odwołanie od tej decyzji wywiedli sąsiedzi inwestora Jan i Krystyna K. będący inicjatorami postępowania domagając się rozebrania spornego ogrodzenia zagradzającego dostęp do ich działki nr 11559.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia 23 maja 2002 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej stwierdzając, iż organ I instancji słusznie nakazał inwestorowi wykonanie czynności, które pozwoliłyby doprowadzić wykonane roboty budowlane do zgodności z prawem albowiem do ogrodzeń jako urządzeń związanych z obiektami budowlanymi, nie ma zastosowania art. 48 prawa budowlanego.

Skargę do NSA na powyższą decyzję wywiódł inwestor Ludwik G. Podniósł w niej, że sporządzenie dokumentacji, do przedłożenia której został decyzją zobowiązany, jest kosztowne. Podał, że spornego ogrodzenia nie wzniósł od podstaw a jedynie wyremontował stojące od 40-tu lat, bez przerwy niszczone przez sąsiada. Opisał inne czynności sąsiada K., które naruszyły posiadanie i własność skarżącego i wyrządziły mu szkodę. Podkreślił, że przed sądem powszechnym toczy się sprawa z jego powództwa o wydanie przez małżonków K. nieruchomości, w którym to postępowaniu sąd ustali granice jego posesji wzdłuż działki sąsiadów, którzy obawiając się wyniku tych ustaleń zapoczątkowali postępowanie przed organem nadzoru budowlanego.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że skarżący nie składając odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, nie wyczerpał toku postępowania odwoławczego przed organami administracji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Twierdzenie organu nadzoru budowlanego, jakoby skarga wywiedziona do NSA przez Ludwika G. była niedopuszczalna z tego powodu, iż skarżący nie składał w postępowaniu administracyjnym odwołania, jest niewłaściwe. Poprzedzenie wniesienia skargi do NSA wyczerpaniem środków odwoławczych służących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, powinno być - w sytuacji wielości stron uczestniczących w jednym postępowaniu administracyjnym - rozumiane jako wniesienie odwołania przez którąkolwiek z tych stron. Chodzi bowiem o wyczerpanie środków odwoławczych "w sprawie" a nie "przez skarżącego". Wprawdzie wykładnia gramatyczna art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ mogłaby prowadzić do wniosku odmiennego [przepis brzmi "skargę można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...)]", jednakże tego rodzaju interpretacja byłaby równoznaczna - w sytuacji wielości uczestników postępowania administracyjnego - z pozbawieniem uprawnienia do zaskarżenia decyzji do NSA przez tych uczestników, którzy nie znajdowali podstaw do kwestionowania decyzji pierwszoinstancyjnej, natomiast potrzebę taką widzą jedynie w odniesieniu do decyzji organu II instancji, wydanej w następstwie rozpatrzenia odwołania pochodzącego od innego uczestnika postępowania. Kierując się powyższymi przesłankami Sąd uznał skargę Ludwika G. za dopuszczalną a tym samym za konieczne poddanie jej merytorycznej ocenie, aczkolwiek dostrzega, że w następstwie odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej wniesionego przez Jana K., sytuacja prawna skarżącego nie uległa niekorzystnej zmianie, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Merytorycznie skarga jest niezasadna albowiem treść zaskarżonej decyzji odpowiada prawu. Ogrodzenie, funkcjonujące jako otoczenie działki już zabudowanej obiektami budowlanymi jest urządzeniem związanym z obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Ocena przypadku samowolnego wzniesienia takiego ogrodzenia winna być rozpatrywana poprzez pryzmat art. 50 i art. 51 prawa budowlanego. Zastosowany w niniejszej sprawie przepis art. 51 ust. 4 prawa budowlanego stanowi, że w przypadku robót budowlanych, o których mowa w art. 50 ust. 1 /tj. między innymi robót przy urządzeniach budowlanych wznoszonych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia/ stosuje się odpowiednio przepisy art. 51 ust. 1-3. Organ nadzoru budowlanego rozważa zatem bądź rozbiórkę urządzenia bądź podjęcie przez inwestora czynności zmierzających do uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. Nie ulega wątpliwości, że sporne ogrodzenie jako odgradzające działkę skarżącego od tzw. "sięgacza" ulicy S., mającego charakter ogólnodostępnej, wewnętrznej drogi dojazdowej, jest usytuowana od strony miejsca publicznego. Ogólnodostępność dróg tzw. wewnętrznych /w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych/ nadaje im charakter miejsc publicznych, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1994 r., wzniesienie ogrodzenia od strony których to miejsc - w świetle zapisu art. 30 ust. 1 pkt 2 - wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. W sprawie jest bezsporne, że skarżący wznosząc w 2001 r. sporne ogrodzenie nie poprzedził robót budowlanych stosownym zgłoszeniem. W postępowaniu administracyjnym nie twierdził też, że sporne ogrodzenie jest jedynie wyremontowanym starym ogrodzeniem, a wygląd ogrodzenia uwidoczniony na fotografiach także nie wskazuje by miało miejsce wyłącznie odnowienie tego urządzenia budowlanego. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego nie miał innego wyjścia jak rozważenie jego legalizacji. Dla ewentualnej legalizacji zaś konieczne jest ustalenie ponad wszelką wątpliwość, że sporne ogrodzenie nie narusza granic działki skarżącego tj. nie jest usytuowane na działce nr 11560, stanowiącej własność skarbu Państwa a stanowiącej wewnętrzną, ogólnodostępną drogę dojazdową do działek usytuowanych w głębi ulicy S. Nałożony na skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej geodezyjnej mającej wskazać granice tzw. "sięgacza" i usytuowanie spornego ogrodzenia, służy wykazaniu okoliczności, na którą powołuje się skarżący i w efekcie jest rozstrzygnięciem podjętym w interesie skarżącego i na jego korzyść. Zgodzić się należy z organem, iż przedstawione przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym dokumenty w postaci orzeczeń sądowych i map terenu z lat poprzednich, nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie czy wykonane ogrodzenie rzeczywiście stoi na własnej działce inwestora. Aktualny wyrys geodezyjny świadczy, że granica między działką Skarbu Państwa nr 11560 a działką skarżącego nr 11562 nie biegnie w linii spornego ogrodzenia, stojącego na przedłużeniu ściany budynku gospodarczego z działki nr 11561, a jest przesunięta w głąb działki skarżącego nr 11562 /nie kończy się na granicy odcinka "sięgacza" wyłożonego płytkami chodnikowymi/.

Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną oddalono /art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.