Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 555/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 46 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 5b
journal: Dz.U. 2004 nr 121 poz 1266
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], po rozpatrzeniu odwołania K. M., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2010r., Nr 193, poz. 1287), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] września 2010r. odmawiającą wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na przywróceniu w działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] wpisu w zakresie oznaczenia użytku gruntowego i klasy gleboznawczej.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy podał, iż K. M. zwrócił się do Starosty Powiatu [...] o przywrócenie wymienionym powyżej działkom "kwalifikacji działek rolnych". Starosta zawiadomieniem z dnia 28 lipca 2010r. poinformował o wszczęciu postępowania dotyczącego zapisu gruntowego dla działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] i po rozpoznaniu sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010r. odmówił wprowadzenia wnioskowanych zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Odwołanie od tej decyzji złożył wnioskodawca wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie w ewidencji gruntów dla jego działek zapisu oznaczającego te grunty jako użytek rolny. Organ drugiej instancji rozpatrując niniejszą sprawę ustalił następujący stan faktyczno-prawny:

K. M. na mocy aktu własności ziemi był właścicielem działki nr [...] o pow. 0,2533 ha. Na jego wniosek oraz właścicieli sąsiednich działek nr [...], [...], [...] i [...] dokonano podziału tych nieruchomości, w wyniku którego powstały mi. in. w/w działki. Zgodnie z decyzją podziałową Burmistrza Miasta M. nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r. nowopowstałe działki przeznaczone zostały pod zabudowę mieszkaniowo-usługową oraz drogi dojazdowe do tych działek. Z decyzji tej i mapy podziałowej wynika również, że wydzielone działki nr [...], [...] i [...] przeznaczone zostały do połączenia w jedną działkę budowlaną o pow. 610 m2, podobnie jak działki nr [...], [...],[...] w jedną działkę o pow. 611 m2, zaś działki nr [...], [...] i [...] w działkę o pow. 610 m2. Zgodnie z tą decyzją gmina M. stała się właścicielem m.in. działki nr [...] pochodzącej z nieruchomości wnioskodawcy. Częścią sporządzonej w toku postępowania podziałowego dokumentacji był wykaz zmian gruntowych uwzględniający zmiany wynikające z nowego przeznaczenia i charakteru wymienionych działek.

Następnie aktem notarialnym sporządzonym w dniu [...] marca 2007r. dokonano wymiany gruntów, w wyniku której K. M. przeniósł na rzecz innych osób własność działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], w zamian czego stał się właścicielem działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Z kolei aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2007r. zbył działki nr [...], [...] oraz działkę nr [...].

Zakwestionowane przez skarżącego w niniejszej sprawie zmiany w ewidencji gruntów organ wprowadził z urzędu w drodze czynności materialno-technicznej, zaś zawiadomienia o zmianach przesłał właściwym stronom. Zawiadomienia te zawierały w szczególności informację o wykazanych w ewidencji gruntów użytkach i zmianie dotychczasowych wpisów "R-grunty orne" na odpowiednio "Bp-tereny zurbanizowane niezabudowane" i "dr-drogi". Strony nie kwestionowały tych wpisów. W księdze wieczystej nr [...] założonej dla przedmiotowych działek teren ten również zapisano jako "zurbanizowane tereny niezabudowane". Analogicznie określono działki sprzedane w dniu [...] kwietnia 2007r., dla których założono księgę wieczystą nr [...].

Powyższe zmiany w ewidencji gruntów zakwestionował skarżący pismami z dnia 11 czerwca 2010 r. i 9 lipca 2010 r. podnosząc, iż nastąpiły one bez jego wiedzy i woli, a o zmianach tych dowiedział się dopiero w czerwcu 2010 r.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wskazał, iż w sprawie niniejszej należało zbadać, czy wnioskowana przez skarżącego zmiana w ewidencji gruntów jest zgodna ze stanem prawnym i faktycznym przedmiotowych działek. Powołując się na załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Rolnictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) wyjaśnił, iż do gruntów ornych zalicza się grunty poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję ziemiopłodów rolniczych lub ogrodniczych, w tym grunty na których urządzone zostały ogrody działkowe oraz szklarnie i inspekty nadające się do uprawy, o której mowa wyżej, ale zajęte pod plantację chmielu, wikliny, drzew (np. choinek) oraz szkółki drzew ozdobnych i krzewów, a także ugory, odłogi.

Natomiast do zurbanizowanych terenów niezabudowanych zalicza się grunty przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączone z produkcji rolnej i leśnej.

Przedmiotowe działki jako leżące w granicach miasta M. są wyłączone z produkcji rolnej i leśnej, gdyż w myśl art. 5b ustawy z dnia 3 lutego 1995 o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 237 poz. 1657 ze zm.) nieruchomości leżące w granicach miast zostały wyłączone spod działania tej ustawy. Zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta M. [...] przedmiotowe grunty położone są na obszarze przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowo-usługową na działkach o minimalnej powierzchni 500m2 z zachowaniem 40% powierzchni biologicznie czynnej.

Organ odwoławczy zaznaczył, iż również położenie przedmiotowych działek (wśród działek budowlanych), kształt i wielkość (ok. 600m2) wskazują na takie funkcje. W powyższych okolicznościach zdaniem organu odwoławczego uzasadnione jest stanowisko, że sporne działki wypełniają definicję zurbanizowanych terenów niezabudowanych. Dodatkowo organ podniósł, iż dla części działek pochodzących z opisanego wcześniej podziału uzyskano pozwolenia na budowę, zaś sąsiednią nieruchomość nabytą od wnioskodawcy aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2007 r. została już zabudowana.

Odnosząc się do argumentów skarżącego podniesionych w odwołaniu organ wyjaśnił, iż ani źródła dochodu właściciela ani wysokość przychodu z nieruchomości nie stanowi a kryterium przy określaniu rodzaju użytków w nieruchomości. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że wnioskowana przez skarżącego zmiana w ewidencji gruntów nie znajduje uzasadnienia w faktycznym i prawnym stanie tych nieruchomości.

Skargę na powyższą decyzję złożył K. M. wnosząc o unieważnienie zapisów ewidencji gruntów "bp tereny zurbanizowane" dla działek nr [...], [...], [...], [...],[...] i [...] z obrębu [...] oraz o przywrócenie zapisu oznaczającego te działki jako grunty rolne. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż przedmiotowe zmiany wprowadzono do ewidencji gruntów bez stosowanej decyzji, co skutkuje ich nieważnością z mocy prawa. Ponadto wskazał, iż podział działek Nr [...], [...], [...], [...], [...] nastąpił w myśl ustawy o komasacji i z tego względu powinny powstać również działki rolne.

Zdaniem skarżącego organ odwoławczy dokonał błędnej interpretacji przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Spod działania tej ustawy wyłączono bowiem ochronę gruntów położonych na terenie miast, a to nie oznacza, że działki te przestały być działkami rolnymi.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w podtrzymanej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skargi podkreślił, iż podział działek nr nr [...], [...], [...], [...], [...] nastąpił w myśl art. 93 i art. 96 ustawy o gospodarce gruntami, a nie w trybie przepisów ustawy z dnia 26 marca 1986 o scaleniu i wymianie gruntów rolnych (tzw. komasacja gruntów rolnych).

Nadto wyjaśnił, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, to nie klasa gruntu decyduje z jakim użytkiem mamy do czynienia, ale stosowanie do art. 20 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, klasę gruntu określa się dla określonych użytków rolnych i leśnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] września 2010 r. o odmowie wprowadzenia zmiany polegającej na przywróceniu w działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] wpisu w zakresie oznaczenia użytku gruntowego i klasy gleboznawczej.

Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się zatem od oceny zasadności żądania skarżącego zawartego we wniosku z dnia 11 czerwca 2010 r uzupełniony pismem z dnia 9 lipca 2010r. o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na przywróceniu w stosunku do ww. działek oznaczenia użytku gruntowego "R - grunty orne" w miejsce dotychczasowego oznaczenia "Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane".

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1297 ze zm.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ww. ustawy, celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Dane te mają charakter informacyjny, a sam rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Ma on charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny.

W myśl art. 20 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. W ewidencji gruntów i budynków wskazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby prawne i fizyczne, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części (art. 20 ust. 2 pkt 1).

Stosownie do § 46 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia (m.in. na wniosek właścicieli nieruchomości). Zgodnie natomiast z § 46 ust. 2 rozporządzenia, z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, aktualizacja danych w ewidencji dotyczy naniesienia zmian powstałych już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. II SA 1478/01, Lex nr 156384). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1). Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Zatem usuwanie ewentualnych błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciadlać, a nie tworzyć.

Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie, tj. poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2-3 ustawy w związku z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ tylko zawiadamia ( § 49 ust. 1), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Drugi ze wskazanych trybów stosuje się w sytuacji, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Prowadzone wówczas postępowanie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, iż organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że wniosek skarżącego o wprowadzenie żądanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków nie mógł być uwzględniony

Jak wynika z analizy akt administracyjnych przedstawionych Sądowi w niniejszej sprawie w dniu 2 lutego 2007r. w operacie ewidencyjnym obrębu [...] wprowadzono z urzędu zmianę nr [...], polegającą na wykazaniu podziału działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] oznaczonych przed podziałem jako grunty orne (R). Działka nr [...] o pow. 0,2533ha stanowiąca własność skarżącego została podzielona na jedenaście działek. Z kolei działka nr [...] o pow. 0,8111 ha podzielona została na trzydzieści dwie działki, następnie działka nr [...] o pow. 0,7793ha na trzydzieści jeden działek, działka nr [...] o pow. 0,2534ha na jedenaście działek, zaś działka nr [...] o pow. 0,2534ha podzielona została również na jedenaście działek. W wydzielonych geodezyjnie działkach wykazano użytek gruntowy-zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp). W wyodrębnionych geodezyjnie działkach, w tym również w działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wykazano użytek gruntowy - Bp zurbanizowane tereny niezabudowane. Jako dokumenty stanowiące podstawę zmiany wpisano ostateczną decyzję administracyjną Burmistrza Miasta M. z dnia [...] stycznia 2007r. (znak: [...]), wydaną na podstawie art. art. 93, 96. 97 i 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.), zatwierdzającą projekt podziału działek nr [...], [...], [...], [...], [...] w sposób wykazany na mapie przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. dnia 16 października 2006r. pod nr [...], jako zgodny z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta M. [...] uchwalonego Uchwałą nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] czerwca 2002r.(pub. w Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...] z 2002r.). Zgodnie z powołanym planem działki objęte podziałem wymienioną powyżej decyzją położone są w terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowo- usługową na działkach o min. powierzchni 500m2.

Aktem notarialnym Repertorim [...] nr [...] sporządzonym w dniu [...] marca 2007r. dokonano wymiany gruntów, w wyniku której K. M. przeniósł na rzecz innych osób własność działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], w zamian czego stał się właścicielem działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Akt ten stanowił podstawę wprowadzenia przez organ pierwszej instancji zmiany nr [...]z dnia [...] kwietnia 2007r. w ewidencji gruntów.

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż dokonanie wpisu w operacie ewidencyjnym użytek gruntowy: Bp-zurbanizowane tereny niezabudowane w działkach [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] było zgodne z otrzymaną przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków dokumentacją geodezyjno- kartograficzną (operat techniczny [...]), ostateczną decyzją Burmistrza Miasta M. z dnia [...] stycznia 2007r. zatwierdzającą projekt podziału działek nr nr [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w M. Podkreślenia wymaga, że organ był nie tylko uprawniony, ale obowiązany dokonać odpowiedniej aktualizacji danych w prowadzonej ewidencji, bowiem zgodnie z § 47 ust. 1 w/w rozporządzenia aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych.

Stwierdzić zatem należy, iż zarzuty skargi wskazujące na "bezprawne" wprowadzenie do ewidencji gruntów i budynków zmiany dotyczącej oznaczenia użytku gruntowego przedmiotowych działek są nieuprawnione.

Wskazać należy, iż zgodnie z pkt 3 ppkt 4 załącznika nr 6 do ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, traktującym o zaliczaniu gruntów do poszczególnych użytków gruntowych wykazywanych w ewidencji, do zurbanizowanych terenów niezabudowanych - oznaczonych symbolem Bp - zalicza się grunty niezabudowane, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączone z produkcji rolniczej i leśnej.

Prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że przedmiotowe jako leżące w granicach miasta M. należy uznać za wyłączone z produkcji rolnej, gdyż w myśl art. 5b ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych nieruchomości leżące w granicach miast zostały wyłączone spod działania tej ustawy.

Jak wcześniej zostało podniesione, przedmiotowe działki w dacie dokonywania zakwestionowanej przez skarżącego zmiany były objęte planem miejscowy i zgodnie z jego ustaleniami przeznaczone pod zabudowę mieszkaniowo-usługową.

Wobec braku podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi oraz nie stwierdzenia przez Sąd z urzędu uchybień, które mogłyby skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, skargę należało oddalić.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.