Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 907/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 89 ust. 1, art. 83f ust. 1 pkt 3, art. 86 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2015 poz 1651
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant: starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 633/16 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 16 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 633/16, oddalił skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], w przedmiocie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym: decyzją z dnia [...] marca 2016 r. m.in. na podstawie art. 88 ust. 1 i 2 oraz art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1651 – dalej powoływana jako: "ustawa o ochronie przyrody"), po ponownym rozpatrzeniu sprawy uchylonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2012 r. Prezydent Miasta [...] orzekł:

- w pkt 1) o naliczeniu M. S. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 88.669,68 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 16 drzew z terenu nieruchomości przy ul. [...] w [...] wskazanych w tabeli nr 1;

- w pkt 2) o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie przez M. S. bez wymaganego zezwolenia 16 drzew na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...], wskazanych w tabeli nr 2.;

- w pkt 3) rozstrzygnięcia wskazał, że uiszczenie kary powinno nastąpić w terminie 14 dni od dnia, w którym ta decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że nie uznał za konieczne powołanie biegłego w celu ustalenia wieku usuniętych drzew, gdyż było to możliwe na podstawie stosowanej w dendrometrii metody obliczania wieku drzew tj. na podstawie słojów przyrostów rocznych. Do opracowania zawierającego wyniki tej analizy dołączono dokumentację fotograficzną pobranych próbek, a na pobranych próbkach pni widoczne są tzw. słoje drewna (przyrosty roczne). Analiza struktury drewna poszczególnych plastrów wykazała, że minimalna liczba widocznych na próbkach słojów przyrostów rocznych jest w przypadku każdej próbki większa niż 10. Wskazano, że w tym postępowaniu dla oceny, czy konkretne drzewo usunięte zostało bez wymaganego prawem zezwolenia, ma znaczenie czy jest w wieku powyżej 10 lat. Dokładne ustalenie wieku usuniętego drzewa starszego niż 10-letnie nie ma wpływu na wysokość administracyjnej kary pieniężnej za jego usunięcie bez wymaganego zezwolenia. W ocenie organu I instancji z zebranego materiału dowodowego wynika, że wycinka drzew nastąpiła na zlecenie M. S., działającej także przez pełnomocnika - K. S. W odniesieniu do drzew podanych w pkt 1 decyzji - M. S., jako właściciel nieruchomości była zobowiązana, zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, uzyskać zezwolenie na usunięcie tych drzew przed zleceniem ich wycięcia. W postępowaniu wyjaśniającym w dniu [...] czerwca 2012 r. stwierdzono 32 pniaki po ściętych drzewach, z czego dla wycięcia 16 sztuk o nr wskazanych w tabeli nr 1 wymagane było zezwolenie. Usunięcie 16 sztuk drzew bez wymaganego zezwolenia stanowi, w myśl art. 88 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Organ I instancji umorzył postępowanie w części dotyczącej wymierzenia M. S. administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 16 sztuk drzew, jako wskazanych w części działki stanowiącej las na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] (dz. nr [...], dawniej fragment dz. nr [...]). Usunięcie drzew znajdujących się na gruncie leśnym nie wymaga uzyskania zgody i nie ma podstaw do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

Po rozpoznaniu odwołania M. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. uchyliło w części zaskarżoną decyzję tj. w pkt 1) o naliczeniu M. S. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 88.669,68 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 16 drzew z terenu nieruchomości przy ul. [...] w [...], wymienionych w tabeli nr 1; w tym zakresie orzekało w ten sposób, że naliczyło M. S. administracyjną karę pieniężną w wysokości 63.906,85 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 16 drzew z terenu nieruchomości przy ul. [...] w [...], wymienionych według wyliczenia podanego w tabeli, w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 136 K.p.a., wystąpiło do organu pierwszej instancji o przedstawienie obliczenia administracyjnej kary pieniężnej w sposób wskazany wart. 89 ust. 4 ustawy o ochronie środowiska w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 r., poz. 1045). W odpowiedzi organ pierwszej instancji podał, że wysokość kary administracyjnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 16 sztuk drzew z terenu nieruchomości przy ulicy [...] w [...], wyliczona w oparciu o znowelizowany przepis art. 89 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, wynosi 63.906,85 zł. Podano informacyjnie, że w obecnym postępowaniu brak jest możliwości zastosowania przepisów względniejszych dla strony tj. umożliwiających obniżenie o 50 % administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na usunięcie drzewa obumarłego lub nierokującego szans na przeżycie, złomu lub wywrotu oraz odstępujące od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na okoliczności uzasadnione stanem wyższej konieczności. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 89 ust. 6 i 7 ustawy.

Organ odwoławczy stwierdził, że podstawę materialnoprawną w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 sierpnia 2015 r. tj. od daty, kiedy weszły w życie niektóre przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw, w tym art. 29 pkt 1-10, pkt 11 w zakresie art. 88, art. 89 i art. 90 ust. 1 oraz pkt 12, którymi znowelizowano objęte nimi przepisy ustawy o ochronie przyrody m.in. dotyczące zezwoleń na usuwanie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości i opłat z tego tytułu oraz administracyjnych kar pieniężnych. Zaznaczył, że równocześnie weszły w życie przepisy intertemporalne obejmujące m.in. art. 53 ust. 3 i 4 oraz art. 55 ust. 2 ustawy nowelizującej. Jak wynika z brzmienia powołanego art. 53 ust. 3 ustawy nowelizującej w odniesieniu do omawianej sprawy postępowanie zostało wszczęte i nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy zmieniającej tj. do dnia 28 sierpnia 2015 r. (art. 29 pkt 11 w zakresie art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29). W takiej sytuacji stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego, w tym protokołów i dokumentacji z przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin na terenie, podzieliło ustalenia organu I instancji, że w odniesieniu do drzew wskazanych w pkt 1 decyzji - M. S. - jako właściciel nieruchomości była zobowiązana, zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, uzyskać zezwolenie na usunięcie tych drzew przed zleceniem ich wycięcia. Zdaniem Kolegium uzasadnione jest twierdzenie o dokonaniu w styczniu 2012 r. wycięcia drzew z terenu nieruchomości przy ul. [...] (dz.nr [...], dawniej fragment dz. nr [...]) stanowiącej własność M. S. oraz twierdzenie, że nastąpiło to na zlecenie M. S. działającej osobiście oraz przez pełnomocnika - K. S. Powyższe ustalenia dokonane zostały podczas przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2012 r. interwencji Straży Miejskiej i znajdują potwierdzenie w treści oświadczenia D. W. z dnia [...] stycznia 2012 r. złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Wskazanie przez D. W. na otrzymanie zlecenia świadczy o tym, że nie można przyjąć, że działał on samodzielnie - bez zgody posiadacza nieruchomości. Świadczy o tym dodatkowo fakt, że wycinki dokonywała firma - podmiot, który zawodowo i odpłatnie trudni się tego typu zajęciami. Bowiem w przypadku przyjęcia, że D. W. działał samodzielnie i bez zgody posiadacza nieruchomości, wówczas odpowiedzialność za usunięcie drzew bez stosownego zezwolenia spoczywałaby na tym, kto tego dokonał. Ustalenia dokonane podczas oględzin terenowych, przeprowadzonych z udziałem pełnomocników strony, wykazały 32 pniaki po usuniętych drzewach i pobranym próbkom pni drzew nadano numery kolejne od 1 do 32). Okoliczność odnośnie zrealizowania decyzji o zezwoleniu na usunięcie 20 sztuk sosen ustalono i zawarto w protokole ze wskazaniem, że w miejscu, w którym rosło 20 sztuk sosen objętych decyzją nie stwierdzono świeżych pniaków po wyciętych drzewach i nie stwierdzono śladów na terenie pokrytym śniegiem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. S. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie pkt. 2, w którym organ II instancji naliczył skarżącej administracyjną karę pieniężną w kwocie 63.906,85 zł, zarzucając naruszenie:

- art. 8, art. 9, art. 10, 77 § 1 i 81 K.p.a. poprzez przeprowadzenie przez organ II instancji nowych dowodów w sprawie na podstawie art. 136 K.p.a. bez umożliwienia ustosunkowania się do tych dowodów skarżącej, bez poinformowania skarżącej o okolicznościach faktycznych, które mają istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych, co najmniej w zakresie przesłanek określonych w art. 89 ust. 6 i 7 ustawy o ochronie przyrody (skarżąca nie zna tego pisma i "dowodów" uzyskanych od organu I instancji) oraz ustalanie okoliczności faktycznych bez umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a w szczególności treści odpowiedzi organu I instancji z dnia [...] czerwca 2016 r. i wskazanych tam podstaw twierdzeń organu I instancji;

- art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 84 § 1 K.p.a. w związku z art. 89 ust. 1, ust. I art. 83f ust. 1 pkt 3 w związku z art. 86 ust. 1 pkt 1 i pkt 7, art. 89 ust. 10 ustawy ze względu na niedokonanie ustaleń w przedmiocie wieku, gatunku, obwodu i czasu usunięcia drzew, co wymaga wiadomości specjalnych, a tym samym przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dendrologa, a brak powołanie biegłego jednoznacznie narusza wytyczne zawarte w decyzji SKO w [...] z dnia [...] maja 2012 r. i uniemożliwia skarżącej nie będącej specjalistą w tej dziedzinie możliwości skontrolowania "działań specjalistycznych pracowników urzędu", a w szczególności sprawdzenia wieku i gatunku drzew, wielkości ich obwodu oraz czasu ich usunięcia, co ma znaczenie dla oceny czy w stosunku do usunięcia poszczególnych drzew był i obecnie jest obowiązek uzyskania zezwolenia oraz dla oceny czy ze względu na czas usunięcia danego drzewa większy niż 5 lat nie doszło do przedawnienia;

- art. 7 w związku z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 w związku z art. 79 i 80 K.p.a. ze względu na przeprowadzenie "przesłuchania pisemnego" jednego ze świadków bez poinformowania o tym fakcie stron, bez umożliwienia zadawania pytań świadkowi, a następnie dokonywanie ustaleń faktycznych na podstawie tych "zeznań pisemnych" w sytuacji, gdy świadka można przesłuchać z zachowaniem zasad kodeksu postępowania administracyjnego;

- art. 80 K.p.a. ze względu na "specyficzną" interpretację oświadczenia D. W. z dnia [...] stycznia 2012 r. polegającą na przypisywaniu temu oświadczeniu "przyznania się do nielegalnej wycinki" w sytuacji, gdy treść oświadczenia wyjaśniona przez D. W. podczas zeznań była odmienna niż przyjęta przez organ I instancji, tj. że w ten sposób wskazywał na zakres przyjętego zlecenia przez jego pracowników, co jest zgodne z interpretacją przyjętą w decyzji SKO zapadłej w niniejszej sprawie, a także późniejszymi wyjaśnieniami świadka D. W. oraz umorzeniem postępowania przez Prokuraturę Rejonową [...] w przedmiocie składania fałszywych zawiadomień o nielegalnej wycince drzew przez osoby trzecie i fałszywych zeznań.

- art. 7, art. 77, art. 80 w zw. z art. 81 K.p.a. ze względu na dokonywanie ustaleń faktycznych w sposób oparciu o wybiórczą interpretację zebranego w sprawie materiału dowodowego, przypisywanie świadkom zeznań, których nie złożyli, wyciąganie nielogicznych wniosków z ustalonych faktów, opieranie ustaleń faktycznych na insynuacjach, a nie stwierdzonych faktach, naruszenie zasady zdrowego rozsądku i logiki przy interpretacji zeznań świadków "pracowników" firmy D. W. oraz niedokonanie ustaleń niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy w zakresie czasu wycinki drzew, obwodu drzew, przeznaczenia nieruchomości, na której dokonano wycinki drzew itd.

- art. 88 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 w zw. z art. 83f ust. 1 pkt. 3 i art. 86 ust. 1 pkt. 7 ustawy poprzez przyjęcie, że właściciel usunął drzewa bez zezwolenia lub odbyło się to za jego zgodą w sytuacji, gdy usunięcie większości drzew ujętych w tabelce zamieszonej w zaskarżonej decyzji albo nie podlega zezwoleniu, bo ma za mały obwód poniżej 35 cm lub 25 cm, albo nie podlega opłacie, ponieważ ma za mały obwód poniżej 75 cm lub 50 cm, gdy nieruchomość jest objęta decyzjami o ustaleniu warunków zabudowy na cele budowlane.

W wyroku oddalającym skargę Sąd pierwszej instancji stwierdził, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowić powinny przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 sierpnia 2015 r. tj. od daty, kiedy weszły w życie niektóre przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1045) – dalej: "ustawa nowelizująca", w tym art. 29, którym znowelizowano objęte nim przepisy ustawy o ochronie przyrody m.in. dotyczące zezwoleń na usuwanie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości i opłat z tego tytułu oraz administracyjnych kar pieniężnych. Z brzmienia art. 53 ust. 3 przywołanej ustawy nowelizującej wynika bowiem, że do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 11 w zakresie art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza. Niewątpliwie przedmiotowe postępowanie dotyczy usunięcia drzew bez zezwolenia i konsekwencji z tym związanych, a więc zakresu z art. 88 ust. 1 pkt 1 i 89. Zostało ono wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną przed dniem 28 sierpnia 2015 r. Sąd pierwszej instancji uznał, więc za prawidłowe postępowanie Kolegium, które rozpatrzyło sprawę z punktu widzenia art. 53 ust. 3 ustawy nowelizującej i ustaliwszy, że kara wymierzona w oparciu o przepisy znowelizowane jest względniejsza, zastosowało przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej wymierzonej kary, ustalając ją w niższej wysokości, wyliczonej w oparciu o przepisy znowelizowane. Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie oparto na ustaleniu, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] (dz. nr [...], dawniej część dz. nr [...] obręb [...]), stanowiącej własność M. S., dokonano na jej zlecenie usunięcia bez wymaganego zezwolenia 16 drzew. Zdaniem Sądu pierwszej instancji ustalenia i wnioski organów, co do istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności są prawidłowe. Przeprowadzono szczegółowe postępowanie wyjaśniające, przeprowadzając niezbędne dowody zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego, nie uchybiając przepisom art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 K.p.a. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego argumentacji organu, szeroko przedstawionej w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia nie można odmówić słuszności zarówno, co do oceny przeprowadzonych dowodów, jak i zakresu tegoż postępowania. Organ prawidłowo odniósł się również do zarzutów strony, które w istocie w znacznej części zostały powielone w argumentacji skargi. Ustalone przez organ okoliczności sprawy dają, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, podstawę dla zastosowania art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz ustalenia i wyliczenia kary, tak jak uczyniło to Kolegium, w oparciu o art. 89 ust. 1 i 4 ustawy, a także rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. z 2004 r., nr 228, poz. 2306), obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 24 października 2014r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2015 (M. P. z 2014 r., poz. 958), w związku z art. 53 ust. 3 ustawy nowelizującej. Uzupełnienie postępowania przez organ drugiej instancji w zakresie stosownych wyliczeń w oparciu o art. 136 K.p.a. było, zdaniem Sądu meriti, celowe i zasadne, a przede wszystkim usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Ponieważ wyliczenia dokonane w oparciu o przepisy znowelizowane okazały się korzystniejsze dla strony, to brak powiadomienia jej o tym, choć stanowiący uchybienie, nie spowodował jednak negatywnych konsekwencji i czyni zarzut w tym zakresie bezzasadnym. Kara ustalona orzeczeniem Kolegium jest w ocenie Sądu pierwszej instancji prawidłowo określona i znajduje oparcie w szczegółowym wyliczeniu przedstawionym tabelarycznie. Wbrew zarzutom strony zestawienie tabelaryczne przedstawione w orzeczeniu organu II instancji odpowiada ustaleniom wynikającym z protokołu oględzin z dnia [...] czerwca 2012 r. Oględziny te zostały przeprowadzone z udziałem strony i jego ustaleń nie sposób zakwestionować. Niezasadny jest również zarzut dotyczący rozbieżności w zakresie ustaleń poczynionych decyzją z dnia [...] marca 2012 r., a decyzją kwestionowaną. Odmawiając słuszności argumentacji strony w tym zakresie Sąd podkreślił, że decyzja z dnia [...] marca 2012 r. została wyeliminowana z obrotu m. in. z uwagi na dostrzeżone istotne uchybienia dotyczące przeprowadzonych wcześniej oględzin. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego słusznie również przyjęło Kolegium, że brak jest podstaw do uznania zarzutu dotyczącego nie powołania biegłego na okoliczność ustalenia wieku i gatunku drzew. Biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności dokumentację fotograficzną zabezpieczonych próbek pni, określenie zarówno wieku drzew w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia (powyżej 10 lat), jak i gatunku, nie wymagało wiadomości specjalnych. Analiza przeprowadzona przez organ w tym zakresie jest szczegółowa, dokładna i nie budzi zastrzeżeń. Wbrew twierdzeniom strony, że w poprzednim kasacyjnym rozstrzygnięciu wydanym w przedmiotowej sprawie, Kolegium nie obligowało organu I instancji do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, a jedynie poddawało taki dowód pod rozwagę organu. W ocenie Sądu meriti okoliczności faktyczne i prawne ustalone w niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości, zaskarżona decyzja została wydana po wnikliwym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, a kwestionowane rozstrzygnięcie spełnia wymagania związane ze składnikami decyzji i jej uzasadnieniem. Zdaniem Sądu dostrzeżone uchybienia nie miały znaczenia z punktu widzenia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła M. S., zaskarżając go w części dotyczącej punktu 1. i domagając się jego uchylenia w tym zakresie i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, względnie, w przypadku nie uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania - zmiany zaskarżonego wyroku i rozpatrzenia sprawy, co do meritum poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Skarżąca kasacyjnie zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a." w związku z art. 8 k.p.a, art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 81 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie w sytuacji, gdy organ II instancji dokonał rozstrzygnięcia sprawy na nowych przepisach (odmiennych od obowiązujących w dniu wydania decyzji przez organ I instancji) i przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w sprawie na podstawie art. 136 k.p.a. bez umożliwienia ustosunkowania się do tych dowodów skarżącej, bez poinformowania skarżącej o okolicznościach faktycznych, które mają istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych, co najmniej w zakresie przesłanek określonych w art. 89 ust. 6 i 7 ustawy o ochronie przyrody, a na pewno w zakresie przesłanek z art. art. 86 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 7 ustawy o ochronie przyrody oraz ustalanie okoliczności faktycznych bez umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a w szczególności treści odpowiedzi organu I instancji z dnia [...] czerwca 2016 r. i wskazanych tam podstaw twierdzeń organu I instancji (skarżąca nie zna tego pisma i "dowodów" uzyskanych od organu I instancji), a wbrew ocenie Sądu I instancji uchybienia organu II instancji mogło mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (m.in. skarżąca mogła wskazać na okoliczności, które były istotne dla rozstrzygnięcia na podstawie nowych przepisów);

b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 89 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 83f ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 86 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 7 oraz art. 89 ust. 10 ustawy o ochronie przyrody przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie w sytuacji, gdy zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący poważne wątpliwości ze względu na niedokonanie ustaleń w przedmiocie wieku, gatunku, obwodu i czasu usunięcia drzew, co wymaga wiadomości specjalnych, a tym samym przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dendrologa, a brak powołanie biegłego jednoznacznie narusza wytyczne zawarte w decyzji SKO w [...] z dnia [...] maja 2012 r. i uniemożliwia skarżącej nie będącej specjalistą w tej dziedzinie możliwości skontrolowania: "działań specjalistycznych pracowników urzędu", a w szczególności sprawdzenia wieku i gatunku drzew, wielkości ich obwodu oraz czasu ich usunięcia, co ma znaczenie dla oceny czy w stosunku do usunięcia poszczególnych drzew był i obecnie jest obowiązek uzyskania zezwolenia oraz dla oceny czy ze względu na czas usunięcia danego drzewa większy niż 5 lat nie doszło do przedawnienia, a wątpliwości co do wiadomości specjalistycznych pracowników urzędu są uzasadnione całkowitymi rozbieżnościami co do drzew usuniętych z nieruchomości (w pierwszej decyzji pierwszoinstancyjnej są zupełnie inne gatunki drzew i ich wielkości niż drugiej decyzji pierwszoinstancyjnej);

c) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. w zw. z art. 79 i 80 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie w sytuacji, gdy dokonywanie ustaleń faktycznych przez organy administracji publicznej w sposób rażący naruszało zasady postępowania administracyjnego uniemożliwiając tym samym stronie obronę swoich praw, a w szczególności dokonanie ustaleń na podstawie "przesłuchania pisemnego" jednego ze świadków bez poinformowania o tym fakcie stron, bez umożliwienia zadawania pytań świadkowi w sytuacji, gdy tego świadka można przesłuchać z zachowaniem zasad kodeksu postępowania administracyjnego oraz ze względu na "specyficzną" interpretację oświadczenia D. W. z dnia [...] stycznia 2012 r. polegającą na przypisywaniu temu oświadczeniu: "przyznania się do nielegalnej wycinki" w sytuacji, gdy treść tego oświadczenia była odmienna niż przyjęta przez organ I instancji, tj. że w ten sposób wskazywał na zakres przyjętego zlecenia przez jego pracowników, co jest zgodne z interpretacją przyjętą w decyzji SKO zapadłej w niniejszej sprawie, a także późniejszymi wyjaśnieniami świadka D. W. oraz umorzeniem postępowania przez Prokuraturę Rejonową [...] w przedmiocie składania fałszywych zawiadomień o nielegalnej wycince drzew przez osoby trzecie i fałszywych zeznań. Przedmiotowe naruszenia miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, gdyż to były jedyne "dowody", że skarżąca odpowiada za wycinkę drzew;

d) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie w sytuacji, gdy organy administracji publicznej dokonywały ustalenia faktyczne w oparciu o zebrany materiał dowodowy z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności w oparciu o wybiórczą interpretację zebranego w sprawie materiału dowodowego, przypisywanie świadkom zeznań, których nie złożyli, wyciąganie nielogicznych wniosków z ustalonych faktów, opieranie ustaleń faktycznych na insynuacjach, a nie stwierdzonych faktach, naruszenie zasady zdrowego rozsądku i logiki przy interpretacji zeznań świadków "pracowników" p. W. oraz niedokonanie ustaleń niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy w zakresie czasu wycinki drzew, obwodu drzew, przeznaczenia nieruchomości, na której dokonano wycinki drzew itd. Prawidłowe dokonanie ustaleń faktycznych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organ w oparciu o zebrany materiał dowodowy nie mógł przypisać odpowiedzialności za wycinkę drzew skarżącej.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 88 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 3 i art. 86 ust. 1 pkt. 7 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania decyzji II instancyjnej w związku z art. 53 ust. 3 i ust. 4 ustawy nowelizującej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (pominięcie art. art. 86 ust. 1 pkt 7 i art. 83f ust. 1 pkt. 3) i przyjęcie, że właściciel usunął drzewa bez zezwolenia i za ich usunięcie powinien uiścić karę administracyjną w sytuacji, gdy usunięcie większości drzew ujętych w tabelce zamieszonej w zaskarżonej decyzji albo nie podlega zezwoleniu, bo ma za mały obwód poniżej 35 cm lub 25 cm (art. 83f ust. 1 pkt.3) albo nie podlega opłacie, bo ma za mały obwód poniżej 75 cm lub 50 cm (art. 86 ust. 1 pkt 7), gdy nieruchomość jest objęta decyzjami o ustaleniu warunków zabudowy na cele budowlane (obecnie pozwoleniem na budowę), a tym samym nie podlega karze administracyjnej;

b) art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania decyzji II instancyjnej w zw. z art. 53 ust. 3 i ust. 4 ustawy nowelizującej przez jego niezastosowanie i nierozważnie, czy w świetle zebranego materiału dowodowego nie należało przypisać odpowiedzialności innym osobom, a w szczególności osobom kradnącym drzewo lub wycinającym drzewa bez zgody skarżącej na co wskazywały zeznania strażników miejskich, policjantów i innych osób przesłuchiwanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.

Strona skarżąca kasacyjnie podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Podkreślić przy tym trzeba, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, że kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1868/12, LEX nr 1495116). Dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej konieczne jest wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez Sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami.

Niezasadny jest zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z: art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 79 i art. 80 k.p.a. Zwłaszcza, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne i prawne, pozbawiony jest doniosłości prawnej zarzut niewłaściwego zastosowania postanowień art. 136 K.p.a. W toku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 136 k.p.a., wystąpiło do organu I instancji o przedstawienie obliczenia administracyjnej kary pieniężnej w sposób wskazany wart. 89 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Organ I instancji ustalił, że wysokość kary administracyjnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 16 sztuk drzew z terenu nieruchomości przy ulicy [...] w [...] wynosi 63.906,85 zł. Organ podał, że w postępowaniu prowadzonym na gruncie nowego reżimu normatywnego brak jest możliwości zastosowania przepisów względniejszych dla strony tj. umożliwiających obniżenie o 50% administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na usunięcie drzewa obumarłego lub nierokującego szans na przeżycie, złomu lub wywrotu oraz odstępujące od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na okoliczności uzasadnione stanem wyższej konieczności. Zaznaczyć należy, że jeżeli dostrzeżone przez organ odwoławczy wady postępowania pierwszoinstancyjnego nie przekreślają możliwości rozstrzygnięcia sprawy, co do istoty, a zebrany w sprawie materiał dowodowy wymaga jedynie uzupełniania w ograniczonym zakresie, wówczas organ drugiej instancji zobligowany jest zastosować art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Biorąc pod uwagę postanowienia art. 53 ust. 3 ustawy nowelizującej oraz to, że w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy zmieniającej tj. do dnia 28 sierpnia 2015 r., należało zastosować przepisy dotychczasowe z tym zastrzeżeniem, że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej tj. w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza. Wobec tego Sąd prawidłowo ocenił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie dokonało rozpatrzenia sprawy również pod kątem, czy kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej byłaby względniejsza. W myśl przepisu art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (w nowym brzmieniu) wysokość administracyjnej kary pieniężnej, która w odniesieniu do sytuacji unormowanych w art. 88 ust. 1 pkt 1-3 stanowi obecnie dwukrotność opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1. Zmianie uległ również sposób wyliczania administracyjnej kary pieniężnej wskazany w art. 89 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, w przypadku, gdy ustalenie obwodu usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody. Wyliczenie kary pieniężnej w oparciu o treść art. 89 ust. 4 w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą wskazuje, że wysokość tej kary wynosi 63.906,85 zł i tak wyliczona wysokość kary jest względniejsza niż wyliczenie wysokości kary pieniężnej na podstawie przepisów dotychczasowych.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że organ I instancji zasadniczo uwzględnił zalecenia organu odwoławczego w zakresie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Należy przy tym zwrócić uwagę, że organ administracji prowadzący postępowanie po uprzednim uchyleniu decyzji, nie jest bezwzględnie związany wskazaniami zawartymi w decyzji organu II instancji. Organ I instancji jest jedynie zobowiązany do rozważenia ("wzięcia pod uwagę") okoliczności wskazanych przez organ odwoławczy. Natomiast wniosek, jaki z "rozważenia" owych okoliczności zostanie przez organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wywiedziony, jest sprawą otwartą i zależy wyłącznie od organu pierwszej instancji; na pewno treść tego wniosku nie jest objęta nakazem, ani też zakazem sformułowanym w decyzji kasacyjnej organu odwoławczego (zob. M. Bogusz, Problem związania organu pierwszej instancji decyzją kasacyjną organu odwoławczego w świetle Kodeksu postępowania administracyjnego, "Gdańskie Studia Prawnicze" 2013 r., nr 1, s. 32). Brak jest zatem podstaw do uznania zasadności zarzutu odnośnie braku powołania biegłego na okoliczność ustalenia wieku i gatunku wyciętych drzew. Przede wszystkim nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia art. 84 k.p.a., który to przepis stanowi, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Już z samej istoty funkcjonowania organów administracji wynika, że konkretna sprawa załatwiana jest przez te organy samodzielnie, zaś ocena istotnych jej okoliczności dokonywana jest w granicach obowiązującego prawa i w ramach przyznanych organom kompetencji. Organy te powołane zostały bowiem, w ramach szeroko rozumianego systemu prawnego, do załatwiania spraw określonego rodzaju. W związku z tym w składzie tych organów funkcjonują specjaliści z określonych dziedzin, którym powierzono rozpatrywanie i rozstrzyganie problemów powstałych na tle konkretnych spraw administracyjnych. Nie można automatycznie przesądzać by regułą stawało się powoływanie przez te organy biegłych w zakresie rozpatrywanych przez nie spraw (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 878/08, LEX nr 570313). Sąd Wojewódzki zasadnie zatem zaaprobował stanowisko organów, że ustalenie wieku usuniętych drzew nie wymagało wiadomości specjalnych i dlatego nie było konieczne powołanie biegłego w celu ustalenia wieku usuniętych drzew, gdyż było to możliwe na podstawie stosowanej w dendrometrii metody obliczania wieku drzew tj. na podstawie słojów przyrostów rocznych. Wskazano, że w tym postępowaniu dla oceny, czy konkretne drzewo usunięte zostało bez wymaganego prawem zezwolenia, ma znaczenie czy jest w wieku powyżej 10 lat. Dokładne ustalenie wieku usuniętego drzewa starszego niż 10-letnie nie ma wpływu na wysokość administracyjnej kary pieniężnej za jego usunięcie bez wymaganego zezwolenia. Wobec tego skoro analiza struktury drewna poszczególnych plastrów wykazała, że w przypadku każdej próbki liczba przyrostów rocznych jest większa niż 10, to tym samym każde z drzew było starsze niż 10 lat, a więc na jego wycięcie konieczne było uprzednie uzyskanie zezwolenia.

Wbrew zarzutom skargi należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że materiał dowodowy w sprawie został prawidłowo zebrany i oceniony. Strona skarżąca miała możliwość zapoznania się z tym materiałem. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że istota rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia innej kwoty kary za usunięcie drzew bez zezwolenia. Podczas przeprowadzonych oględzin terenowych z udziałem pełnomocników stron poczyniono ustalenia, które wykazały 32 pniaki po usuniętych drzewach i pobranym próbkom pni drzew nadano numery kolejne od 1 do 32. Udział w oględzinach brał również uprawniony geodeta i jego ustalenia pozwoliły na określenie współrzędnych geograficznych pni po wyciętych drzewach. Nie jest zatem zasadny zarzut o "inkwizycyjnym" sposobie prowadzenia postępowania" przez organy administracji.

Nie ma też usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 88 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1, art. 83f ust. 1 pkt 3 i art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji w związku z art. 53 ust. 3 i ust. 4 ustawy nowelizującej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (pominięcie art. art. 86 ust. 1 pkt 7 i art. 83f ust. 1 pkt 3) i przyjęcie, że właściciel usunął drzewa bez zezwolenia i za ich usunięcie powinien uiścić karę administracyjną w sytuacji, gdy usunięcie większości drzew ujętych w tabelce zamieszonej w zaskarżonej decyzji albo nie podlega zezwoleniu, bo ma za mały obwód poniżej 35 cm lub 25 cm, albo nie podlega opłacie, bo ma za mały obwód poniżej 75 cm lub 50 cm, gdy nieruchomość jest objęta decyzjami o ustaleniu warunków zabudowy na cele budowlane (obecnie pozwoleniem na budowę), a tym samym nie podlega karze administracyjnej;

Zgodnie z przepisem art. 88 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie przyrody, administracyjna kara pieniężna wymierzana jest za usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości (pkt 2) oraz za zniszczenie drzewa lub krzewu (pkt 3). Natomiast przepis art. 88 ust. 2 ustawy stanowi, że administracyjna kara pieniężna jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości, przy czym ustawodawca nie wskazał, o jakim podmiocie mowa. Podmiotem tym może być, więc zarówno osoba fizyczna, osoba prawna, jak również jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. W tej sytuacji stwierdzić należy, że odpowiedzialność administracyjna za usunięcie drzew bez zezwolenia ma charakter obiektywny, a wyłączną i wystarczającą podstawą nałożenia kary jest działanie bezprawne, sprzeczne z wymogiem uprzedniego uzyskania pozwolenia na usunięcie drzew. Usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia stanowi delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony, ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie, a odpowiedzialność za niego ponosi osoba, która tego deliktu dopuściła się. Zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody oznacza, że wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew i krzewów. Skoro odpowiedzialność została zobiektywizowana, to nieistotnym jest, czy posiadacz nieruchomości dokonał wycięcia osobiście, czy też wynajął w tym celu inny podmiot czynność tę zlecając, nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość, czy też brak świadomości konieczności uzyskania stosownego zezwolenia. Bez znaczenia dla tej odpowiedzialności pozostają pobudki, czy motywy, jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 440/09, LEX nr 597595). Żaden z przepisów ustawy o ochronie przyrody nie daje podstaw do przyjęcia, że niezbędnym warunkiem nałożenia na właściciela lub posiadacza nieruchomości administracyjnej kary pieniężnej za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia jest wykazanie, że właściciel lub posiadacz nieruchomości wiedział o usunięciu drzew, ewentualnie zlecił ich wycinkę lub wyraził na to zgodę i działanie takie akceptował (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 299/10, LEX nr 992536). Podkreślić trzeba, że obiektywnego charakteru odpowiedzialności administracyjnej za przedmiotowy delikt nie zakwestionował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt SK 6/12 (Dz. U. z 2014 r. poz. 926). W tym wyroku Trybunał orzekł, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Z sentencji wyroku wyraźnie wynika, że sprzeczności z Konstytucją Trybunał dopatrzył się nie w samym charakterze odpowiedzialności administracyjnej, ale w automatyzmie, jaki cechował sposób wyliczania opłaty za usunięcie drzew bez zezwolenia. Trybunał podkreślił jednocześnie, że nie kwestionuje całego mechanizmu ochrony przyrody (zadrzewień), na który składają się: obowiązek uzyskania - co do zasady - uprzedniego zezwolenia właściwego organu na usunięcie drzewa lub krzewu, połączony - w określonych ustawą sytuacjach - z uiszczeniem opłaty (w racjonalnej wysokości), oraz kara za niepodporządkowanie się temu obowiązkowi. Nie podważył również przyjętej koncepcji kary administracyjnej, jako sankcji za samo bezprawne zachowanie naruszające obowiązek administracyjnoprawny, pod warunkiem jednak stworzenia prawnych możliwości uwzględniania w procesie karania indywidualnych okoliczności konkretnego przypadku.

Skarżąca podnosi, że w sytuacji, gdy usunięcie większości drzew ujętych w tabelce zamieszonej w zaskarżonej decyzji, albo nie podlega zezwoleniu, bo ma za mały obwód poniżej 35 cm lub 25 cm, albo nie podlega opłacie, bo ma za mały obwód poniżej 75 cm lub 50 cm, gdy nieruchomość jest objęta decyzjami o ustaleniu warunków zabudowy na cele budowlane (obecnie pozwoleniem na budowę), tym samym nie podlega karze administracyjnej. W realiach sprawy pogląd ten jest całkowicie chybiony. Na gruncie prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wydanie decyzji zezwalającej na wycinkę drzew bez pobierania opłat, było bowiem możliwe w przypadku określonym w art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody, który stanowił, że nie nalicza się opłat za usunięcie drzew, których obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm nie przekracza: 75 cm - w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego, 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego lub do innego użytkowania zgodnego z przeznaczeniem terenu, określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Brzmienie tego przepisu wskazuje, że ustawodawca wykluczył pobieranie opłat za wycięcie drzew, które wyrosły po przeznaczeniu terenu na cele budowlane w planie zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten nie zawiera jakichkolwiek dodatkowych warunków (niezwiązanych z treścią planów kreujących nowe przeznaczenie terenu) w zakresie zwolnienia od opłat. Fakt przeznaczenia terenu w planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane oznacza, że drzewa, które wyrosły na tym terenie w okresie późniejszym mają charakter tymczasowy i niecelowa jest ich ochrona przez nakładanie opłat za ich usunięcie. Nie ma natomiast mowy w tym przepisie o niepodleganiu karze administracyjnej z tytułu nielegalnej wycinki drzew. Odnotować przy tym trzeba, że powyższe okoliczności prawne, podniesione w skardze kasacyjnej, nie były przedmiotem badania przez organy i Sąd Wojewódzki.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.