Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 838/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2, par. 3 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: par. 1 ust. 1, par. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 39 poz 211
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm
article: art. 21 ust. 1, ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: art. 10, art. 11, art. 78 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151;
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 17 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Tomasz Świstak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011 oddala skargę


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Poznaniu decyzją z dnia 23 maja 2012 r., nr [...] odmówił K. P. przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2011.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wniosek K. P. o płatności został wytypowany do kontroli na miejscu. Inspekcja terenowa odbyła się 07.11.2011 r. oraz 27-28.03.2012 r. Z czynności kontrolnych sporządzono protokoły nr [...], [...] i [...]. W wyniku kontroli stwierdzono, że łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2011 wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha. W przypadku działki rolnej E zadeklarowano powierzchnię [...] ha, zaś inspekcja terenowa, po przeprowadzeniu pomiarów stwierdziła większą powierzchnię użytkowaną rolniczo, tj. [...] ha, zastosowano kod DR13-. W przypadku działki rolnej A zadeklarowano powierzchnię [...] ha; inspekcja terenowa, po przeprowadzeniu pomiarów stwierdziła mniejszą powierzchnię użytkowaną rolniczo, tj. [...] ha, zastosowano kod DR 13+. Dla działki rolnej F zadeklarowano grupę upraw JPO_TUZ na powierzchni [...] ha; inspekcja terenowa stwierdziła, że na działce tej zaniechano prowadzenia działalności rolniczej, tym samym zastosowano kod DR18. Dla działki rolnej GG zadeklarowano grupę upraw JPO_TUZ na powierzchni [...] ha; inspekcja terenowa stwierdziła, że na działce tej zaniechano prowadzenia działalności rolniczej, tym samym zastosowano kod DR18. Działka F i działka GG zostały wykluczone z płatności. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 28,6608%. Zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności ONW a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, nie przyznaje się pomocy w danym roku. W związku z powyższym organ odmówił przyznania płatności ONW – strefa Nizinna I za rok 2011.

W odwołaniu od powyższej decyzji producent rolny stwierdził, że we wniosku podano działki zgodnie z ich rzeczywistą powierzchnią, kwalifikowaną do przyznania płatności. Są one uprawiane w odpowiednim terminie i stale utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Dowodem na to mogą być zdjęcia działek i zeznania świadków. Strona podniosła ponadto, że poprzednie kontrole działek nie wykazywały żadnych uchybień.

W uzupełnieniu odwołania, skarżący reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskowanych płatności zgodnie z wnioskiem. Podniósł, że w toku postępowania sporządzono raporty pokontrolne, które z naruszeniem art. 10 § 1 kpa nie zostały doręczone stronie, wobec czego nie mogła ona skorzystać z trybu art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i wnieść umotywowanych zastrzeżeń do tych raportów. Organ I instancji nie powiadomił ponadto strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie w trybie art. 10 kpa. Zdaniem strony w aktach sprawy nie ma upoważnień dla osób przeprowadzających kontrolę, wobec czego nie były one uprawnione do dokonywania tych czynności. Zakwestionowano też opieranie się przez organ na danych z ortofotomapy, gdyż może ona zawierać błędy i być niedokładna.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu decyzją z dnia 13 marca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego ustalenia faktyczne i rozważania prawne.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że kontrole działek były dokonywane bez obecności strony, co nie jest wymagane w przypadku, gdy dokonywane są pomiary działek. Wbrew tezom strony w raportach pokontrolnych jest informacja, że zapoznał się z nimi pełnomocnik strony w dniu 2 sierpnia 2012 r. i zostały one przekazane drogą pocztową wnioskodawcy (co wykazują zwrotne potwierdzenia odbioru). Informacja o 14-dniowym terminie do złożenia zastrzeżeń do protokołu kontroli została w nim zawarta w odpowiedni sposób. K. P. nie wniósł uwag w przepisanym terminie, ani do dnia wydania decyzji organu I instancji. Z tego względu należało przyjąć, że producent nie kwestionował wyników kontroli działek. Organ II instancji opisał szczegółowo nieprawidłowości stwierdzone przy kontrolowaniu poszczególnych działek rolnych:

- działka rolna A - powierzchnia deklarowana [...] ha, deklarowana łąka trwała -powierzchnia stwierdzona [...] ha. Działki rolne A, B, H, I, J, K, L, M, N, O, P, R, Ł pomierzono łącznie i stwierdzono powierzchnię równą [...] ha. Suma zadeklarowanych powierzchni w/w działek rolnych tj. [...] ha okazała się większa od powierzchni stwierdzonej, w związku z czym brakującą powierzchnię odjęto od powierzchni największej działki rolnej tj. działki A;

- działka rolna F - powierzchnia deklarowana [...] ha, deklarowana łąka trwała - pow. stwierdzona 0,00 ha, stwierdzono nieużytek;

- działka rolna GG - powierzchnia deklarowana [...] ha, deklarowana łąka trwała - pow. stwierdzona 0,00 ha, stwierdzono nieużytek.

W wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 7 listopada 2011 r (kontrola działek położonych w województwie dolnośląskim) oraz 27 i 28 marca 2012 r. (kontrola działek położonych w województwie lubuskim), stwierdzono:

- działka rolna F to obszar nieużytkowany rolniczo, nie poddawany do dnia kontroli żadnym zabiegom agrotechnicznym. Kontrolerzy wykazali, że jest to grunt porośnięty licznymi samosiewami sosny, jak również samosiewami brzozy (fotografie z czynności kontrolnych nr 28-44). Dokumentacja fotograficzna sporządzona przez inspektorów terenowych wskazuje, że nie jest to obszar, na którym prowadzona jest działalność rolnicza, lecz jest to grunt zaniedbany poprzez brak koszenia. Stwierdzono bowiem wieloletnie samosiewy nie tylko na suchszych miejscach, ale i na lokalnych obniżeniach terenu. Powyższe stoi w oczywistej sprzeczności z deklaracją strony we wniosku, w którym K. P. na działce rolnej "F" zadeklarował łąkę trwałą.

- działka rolna GG to obszar nieużytkowany rolniczo nie poddawany do dnia kontroli żadnym zabiegom agrotechnicznym. Kontrolerzy wykazali, że jest to grunt porośnięty licznymi samosiewami sosny, jak również samosiewami brzozy (fotografie z czynności kontrolnych nr 1-8 i 13-24). Dokumentacja fotograficzna sporządzona przez inspektorów terenowych wskazuje, że nie jest to obszar, na którym prowadzona jest działalność rolnicza, lecz jest to grunt zaniedbany poprzez brak koszenia. Stwierdzono bowiem wieloletnie samosiewy nie tylko na suchszych miejscach ale i na lokalnych obniżeniach terenu. Powyższe stoi w oczywistej sprzeczności z deklaracją strony we wniosku, w którym K. P. na działce rolnej "GG" zadeklarował łąkę trwałą.

Organ odwoławczy wyjaśnił, powołując się w szczególności na § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.), że warunkiem przyznania płatności ONW jest m.in. rolnicze użytkowanie działek oraz ich utrzymywanie zgodnie z normami określonymi w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Podkreślił przy tym, że płatności ONW są przyznawane do gruntów kwalifikujących się do objęcia płatnościami, utrzymanych w dobrej kulturze rolnej przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek, a nie do gruntów objętych określonymi zabiegami bez względu na efektywność tych zabiegów. Stwierdzony w niniejszej sprawie stan faktyczny, określony w protokołach kontroli i dokumentacji fotograficznej wskazuje, że zabiegi agrotechniczne mogły być wykonywane, jednak były one niewystarczające.

Organ wskazał ponadto, że kontroli dokonywały osoby upoważnione do jej przeprowadzenia, a numery ich upoważnień znajdują się na str. 1 raportów z czynności kontrolnych. Organ wystosował do strony zawiadomienie w trybie art. 10 kpa w dniu 9 maja 2012 r., przestrzegano ponadto zasad wynikających z art. 8 i art. 9 kpa. Wyniki pomiarów przeprowadzanych w poprzednich latach nie mogły mieć bezpośredniego wpływy na kwestie przyznania dopłat za 2011 rok. Organ stwierdził ponadto, że zastosowane w sprawie ortofotomapy są dostępne w systemie ZSZiK i stanowią opracowanie geodezyjne sporządzone zgodnie z przepisami prawa. Są to środki dowodowe używane powszechnie w sprawach o dopłaty we wszystkich państwach UE.

W skardze do WSA w Poznaniu strona reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając naruszenie:

- art. 31 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez przeprowadzenie czynności kontrolnych w ramach kontroli na miejscu przez osoby nie posiadające imiennego upoważnienia do tych czynności,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie,

- art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków zgłoszonych przez stronę w odwołaniu.

Zdaniem strony w aktach sprawy nie ma upoważnień dla osób przeprowadzających kontrolę (wydanych przez Prezesa ARiMR), wobec czego nie były one uprawnione do dokonywania tych czynności. Raporty pokontrolne nie mogły wobec tego stanowić legalnego dowodu w sprawie. Strona podniosła ponadto, że począwszy od 2005 r., od kiedy skarżący pobiera płatności, nie stwierdzono żadnych zastrzeżeń, dających podstawę do zmniejszenia płatności.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania, także procedowania organu przed jej wydaniem.

Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a. w postępowaniu przed sądem obowiązuje zasada oficjalności, w myśl której nie jest on związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów administracyjnych, a z drugiej poprzez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego – zakaz reformationis in peius.

Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy stwierdził, że decyzje organów II i I instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa krajowego i wspólnotowego.

Wskazać należy na wstępie, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65)4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

W myśl § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne. Natomiast stosownie do § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009", określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

W świetle powyższej regulacji organy prawidłowo przyjęły w niniejszej sprawie, że płatności ONW mogą być przyznane do powierzchni działek rolnych faktycznie użytkowanych rolniczo i utrzymywanych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym złożony został wniosek o płatności.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r., nr 39, poz. 211) grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli:

1) w przypadku gruntów ornych - jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata;

2) w przypadku łąk i pastwisk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania:

a) płatności dla obszarów NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej,

b) program rolnośrodowiskowy

- okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana w zakresie i terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub są na nich wypasane zwierzęta w sezonie pastwiskowym określonym w tych przepisach.

Z kolei zgodnie z § 4 tego rozporządzenia grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:

1) drzew i krzewów:

a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;

2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

Należy przy tym podkreślić, że to obowiązkiem producenta rolnego jest podanie faktycznych powierzchni użytkowanych rolniczo i utrzymywanych zgodnie z normami. Składany przez niego wniosek o płatności winien być prawidłowy pod względem faktycznym i prawnym. Dane zadeklarowane w tym zakresie przez producenta rolnego we wniosku podlegają natomiast stosownej weryfikacji, w szczególności za pomocą kontroli administracyjnej czy kontroli na miejscu. W sytuacji stwierdzenia przez organ administracyjny rozpoznający wnioski o dopłaty, że powierzchnia deklarowana we wniosku różni się od powierzchni spełniającej warunki do dopłaty, ulegają one, w zależności od wielkości stwierdzonej różnicy, zmniejszeniu lub nie zostają w ogóle przyznane.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały wnikliwej oceny zgodności wniosku skarżącego z powyższymi wymaganiami prawnymi i prawidłowo uznały (po przeprowadzeniu kontroli działek na miejscu, z pomocą ortofotomap i po dokonaniu odpowiedniej dokumentacji fotograficznej), że nie wszystkie grunty zadeklarowane przez skarżącego uprawniały go do otrzymania wnioskowanych przez niego płatności, a sam wniosek zawierał szereg nieprawidłowości, których konsekwencją było zawyżenie powierzchni zadeklarowanej we wniosku (łącznie [...] ha) w stosunku do powierzchni kwalifikującej się do płatności ([...] ha). Nieprawidłowości te szczegółowo wyjaśnione w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że działki rolne A, B, H, I, J, K, L, M, N, O, P, R, Ł o łącznej powierzchni deklarowanej [...] ha zostały pomierzone łącznie i ich powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha, w związku z czym brakującą powierzchnię odjęto od powierzchni największej działki rolnej – A o powierzchni deklarowanej [...], uznając tym samym że jej powierzchnia stwierdzona wynosi [...] ha. Natomiast w przypadku działki rolnej F (o powierzchni deklarowanej [...] ha) oraz działki rolnej GG (o powierzchni deklarowanej [...] ha) stwierdzono nieużytki. Obie te działki zostały więc w całości wykluczone z płatności. Organ wyjaśnił przy tym szczegółowo i wyczerpująco, że przeprowadzona kontrola wykazała, że są to grunty porośnięte licznymi samosiewami sosny, jak również samosiewami brzozy, co obrazują stosowne fotografie z czynności kontrolnych. Dokumentacja fotograficzna sporządzona przez inspektorów terenowych wskazuje, że nie są to obszary, na których prowadzona jest działalność rolnicza, lecz są to grunty zaniedbane poprzez brak koszenia. Stwierdzono bowiem wieloletnie samosiewy nie tylko na suchszych miejscach, ale i na lokalnych obniżeniach terenu, co pozostaje w sprzeczności z deklaracją strony we wniosku, w którym zadeklarowano łąki trwałe.

W ocenie Sądu powyższe ustalenia organów są prawidłowe, a strona skarżąca nie podważyła ich skutecznie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Wskazać należy w tym miejscu na przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), zgodnie z którym z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl ust. 2 powyższego przepisu w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Natomiast stosownie do art. 21 ust. 3 ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z powyższej regulacji wynika, że zasadniczo w postępowaniu w sprawie płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 K.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 K.p.a., stosownie do którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W art. 21 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a więc wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności (por. J. Bieluk Komentarz do analogicznego w treści art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Lex 2013).

Nie może przy tym budzić wątpliwości, że w sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie organy kwestionują dane zadeklarowane przez producenta rolnego we wniosku i załączonych przez niego dokumentach, ustalenia w tym zakresie winny być dokonane na podstawie rzetelnego materiału dowodowego. Analiza materiału dowodowego oraz dokonane ustalenia faktyczne, jak i ich ocena prawna winny przy tym znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. Należy podkreślić, że ma to szczególne znaczenie również z punktu widzenia wyrażonej w art. 11 K.p.a. zasady przekonywania, mającej na celu wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja czyni zadość powyższym wymogom. Uzasadnienie faktyczne decyzji wyjaśnia okoliczności sporne i zawiera należytą ocenę zebranego materiału dowodowego, w szczególności w postaci protokołów z przeprowadzonych kontroli na miejscu oraz załączonej dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie kontroli. Jednocześnie materiał dowodowy, na którym oparły się organy jest wystarczający do dokonania jednoznacznych ustaleń w zakresie mającej zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia powierzchni faktycznie rolniczo użytkowanej przez skarżącego oraz powierzchni niekwalifikującej się do płatności. W tej sytuacji brak było podstaw do prowadzenia dalszego postępowania dowodowego, w tym wnioskowanego przez skarżącego przesłuchania świadków. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że w sytuacji, gdy nieprawidłowości w zakresie powierzchni kwalifikującej się do płatności stwierdzone zostały przez inspektorów terenowych w ramach kontroli na miejscu, co zostało jednocześnie zobrazowane za pomocą dokumentacji fotograficznej, oraz za pomocą ortofotomap okoliczności tych nie są w stanie podważyć zeznania świadków, mających – jak podnosił skarżący, potwierdzić wykonywanie na spornych działkach określonych zabiegów agrotechnicznych. Należy bowiem podkreślić, że w świetle § 2 ust. 1 oraz § 3 ust. 2 powołanego rozporządzenia istotne jest nie samo podejmowanie zabiegów agrotechnicznych, ale ich efekt pozwalający na stwierdzenie, że grunty są użytkowane rolniczo i utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o płatności. Skoro zatem w wyniku kontroli stwierdzono, że w niniejszej sprawie efekt ten był niewystarczający, ponieważ stwierdzono nieużytki, bez znaczenia dla powyższej oceny pozostawały podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące podejmowanych zabiegów agrotechnicznych. Nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy wnioskowanych przez skarżącego dowodów nie stanowi więc naruszenia art. 78 § 1 kpa, ponieważ w świetle tego przepisu organ powinien uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, co w świetle powyższych rozważań nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Uchybienie stanowi jedynie brak ustosunkowania się wprost w zaskarżonej decyzji do wniosków dowodowych skarżącego zawartych w odwołaniu. Pozostaje ono jednak bez istotnego wpływu na wynik sprawy, co również wynika z powyższych rozważań.

Pozostałe zarzuty strony mające prowadzić do podważenia tez organów o istnieniu nieprawidłowości w złożonym wniosku o płatności sprowadzają się do kwestii naruszenia przez organ I instancji przepisów procesowych, mających polegać na nieskorzystaniu z obligatoryjnego trybu art. 10 kpa i na niedoręczeniu stronie raportów pokontrolnych, co uniemożliwiło jej wniesienie zastrzeżeń oraz braku upoważnień imiennych dla inspektorów dokonujących czynności kontrolnych.

Zdaniem Sądu, organ II instancji zasadnie wskazał w odpowiedzi na zarzuty odwołania, że kontrole działek były dokonywane bez obecności strony zgodnie z prawem krajowym i wspólnotowym, gdyż nie jest to wymagane w przypadku, gdy dokonywane są pomiary działek. Wbrew tezom strony w raportach pokontrolnych jest informacja, że zapoznał się z nimi pełnomocnik strony w dniu 2 sierpnia 2012 r. i zostały one przekazane drogą pocztową wnioskodawcy (co wykazują zwrotne potwierdzenia odbioru). Informacja o 14-dniowym terminie do złożenia zastrzeżeń do protokołu kontroli została w nim zawarta w odpowiedni sposób. K. P. nie wniósł uwag w przepisanym terminie, ani do dnia wydania decyzji I instancji. Z tego względu należało przyjąć, że producent nie kwestionował wyników kontroli działek do tego momentu. Organ I instancji wystosował ponadto do strony zawiadomienie w trybie art. 10 kpa w dniu 9 maja 2012 r.

Również zasadnie w ocenie Sądu organ II instancji stwierdził, że okoliczności dotyczące stanu działek w poprzednich latach nie mogły mieć bezpośredniego wpływu na kwestie przyznania dopłat za 2011 rok, decydowały bowiem w tym zakresie wyłącznie wyniki kontroli dotyczącej stanu działek na 2011 rok. Organ stwierdził ponadto prawidłowo, że zastosowane w sprawie ortofotomapy są dostępne w systemie ZSZiK i stanowią opracowanie geodezyjne sporządzone zgodnie z przepisami prawa. Są to środki dowodowe używane powszechnie w sprawach o dopłaty we wszystkich państwach UE. Strona skarżąca podnosiła, że zastosowane ortofotomapy mogą być wadliwie sporządzane, jednak poza powołaniem orzecznictwa sądowego nie wskazała w jakikolwiek sposób, na czym miałaby ta wadliwość polegać w tejże konkretnej sprawie.

W odwołaniu i w skardze strona podniosła ponadto, że w aktach sprawy nie ma upoważnień dla osób przeprowadzających kontrolę, wobec czego nie były one uprawnione do dokonywania tych czynności, a sam raport pokontrolny nie mógł stanowić dowodu w sprawie. Zasadnie jednak organ II instancji wskazał w swojej decyzji i w odpowiedzi na skargę, że kontroli dokonywały osoby upoważnione do jej przeprowadzenia, a numery ich upoważnień (identyfikatorów) znajdują się na str. 1 raportów z czynności kontrolnych. Oczywiste jest dla Sądu, że organ zmierzający do dokonania kontroli działek na miejscu deleguje do ich przeprowadzenia swoich pracowników odpowiednio umocowanych do dokonywania czynności tego rodzaju.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, wobec czego podlegała ona oddaleniu, o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.