Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1034/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 - 3
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant referent Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi E. P. i T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wykonania rowu lub rurociągu zapewniającego swobodny odpływ wody z przepustu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 6 sierpnia 2009r. A. M. oraz K. O. złożyli w organie pierwszej instancji wniosek dotyczący podwyższenia przez E. P. terenu swojej działki i zablokowania odpływu wody.

Decyzją z dnia "[...]" organ pierwszej instancji nakazał E. i T. P. przywrócenie terenu na działce nr "[...]", obręb A do stanu poprzedniego, tj. stanu przed podniesieniem terenu poprzez wykonanie nasypu według załącznika do decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania E. i T. P. od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji wydał decyzję z dnia "[...]", którą nakazał E. i T. P. wykonanie rowu lub rurociągu przeprowadzającego wodę z przepustu drogowego drogi powiatowej nr "[...]" przez teren podwyższony wzdłuż działki nr "[...]", obręb A w kierunku rzeki A, zgodnie z "Opinią dotyczącą kierunku spływu wód opadowych i roztopowych z działek nr "[...]" obręb A, na skutek podwyższenia terenu tych działek oraz wpływu dokonanych zmian na ww. działkach na gospodarkę wodną na nieruchomościach sąsiednich" rzeczoznawcy dr inż. J. L. z Terenowej Grupy Rzeczoznawców SITWM w Warszawie oraz według projektu sporządzonego zgodnie z ww. opinią przez uprawnione osoby i na podstawie uzyskanych niezbędnych zezwoleń właściwych organów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "[...]" utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.

Na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia "[...]" T. P. i E. P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

W wyniku rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie

wyrokiem z dnia 25 czerwca 2013 r. sygn. II SA/Ol 395/13 uchylił zaskarżoną decyzję

Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organy winny poddać analizie wszystkie opinie sporządzone w przedmiotowym postępowaniu, a następnie ocenić ich moc dowodową. Sąd podniósł również, że organ wydając decyzję na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego - winien dokładnie określić nałożone na stronę obowiązki, tak by mogły one być należycie przez nią wykonane lub wyegzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ I instancji wydał decyzję z dnia "[...]" Decyzja ta na skutek wniesionego odwołania została uchylona decyzją Kolegium z dnia "[...]", a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia "[...]", Wójt Gminy nakazał E. i T. P. wykonanie na działce nr "[...]", obręb A rowu lub rurociągu zapewniającego swobodny odpływ wody z przepustu drogowego drogi powiatowej nr "[...]" przez teren podwyższony

wzdłuż działki nr "[...]", obręb A w kierunku rzeki A zgodnie z

wytycznymi:

- rzędna dna rowu u wylotu przepustu nie może być wyższa niż rzędna dna rury

wylotowej,

- spadek rowu poprowadzonego w kierunku rzeki A nie powinien być mniejszy

niż 0,5 %0,

- minimalna szerokość dna rowu powinna wynosić 0,4 m.,

- nachylenie skarp rowu ziemnego (bez umocnień) powinien wynosić 1: 1,5,

- rów może być zastąpiony rurociągiem o średnicy 0,6 m., który należy ułożyć ze

spadkiem nie mniejszym niż 1,0 %0,

oraz według projektu sporządzonego przez uprawnione osoby i na podstawie uzyskanych niezbędnych zezwoleń właściwych organów.

W uzasadnieniu decyzji opisano przebieg postępowania w sprawie. Organ wyjaśnił, że w 2009 roku teren działek nr "[...]", obręb A (wówczas działka nr "[...]") został podwyższony poprzez nawiezienie ziemi. Oględziny działek wykazały, że na ww. działkach w pasie gruntu o długości ok. 30m i szerokości ok. 20 m położonym w odległości ok. 0,5 m od budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr "[...]" oraz w odległości ok. 0,5 m od granicy z działką nr "[...]", a także w odległości ok. 3,5 m od krawędzi jezdni drogi powiatowej nr "[...]" został uformowany nasyp, którego skarpy wynoszą ok. 1,5m. W wyniku podwyższenia terenu na działkach nr "[...]" wzdłuż ww. działek oraz drogi powiatowej powstał rów o głębokości ok. 1,5 m. Przeprowadzone w 2010 r. przez rzeczoznawcę A. G. pomiary sytuacyjno-wysokościowe na przedmiotowych działkach niwelatorem samopoziomującym posłużyły do wyznaczenia charakterystycznych punktów wysokościowych, ich rzędnych, krawędzi skarp nasypu i wykonania przekrojów. Na ww. działkach nastąpiła zmiana naturalnego ukształtowania terenu do rzędnej około 152,25m n.p.m., co oznacza podniesienie terenu o około 1,5 m. Kolejny rzeczoznawca J. L. w 2012 roku na podstawie mapy sytuacyjno -wysokościowej zamieszczonej w ekspertyzie J. L. oraz na podstawie własnych pomiarów geodezyjnych podał zbliżoną wysokość nasypu tj. ok. 1,6 m.

Organ wyjaśnił, że mapa sytuacyjno-wysokościowa przedmiotowego terenu (znajdująca się w aktach sprawy) obrazująca sytuację w okresie poprzedzającym wykonanie nasypu, wykazuje, iż naturalne pochylenie terenu układało się z kierunku północno- wschodniego w kierunku zachodnim i południowo-zachodnim, co pozwalało na bezkolizyjny spływ wód powierzchniowych z tej zlewni w kierunku rzeki A.

Zgodnie z obliczeniami rzeczoznawców powierzchnia zlewni przedmiotowego terenu

wynosi ok. 16-17 ha. W związku z podwyższeniem terenu na działkach nr "[...]"

spływ wód opadowych i roztopowych z działek położonych po wschodniej stronie drogi

asfaltowej został zatrzymany. Zablokowanie odpływu wody z przepustu pod drogą

asfaltową powoduje jej piętrzenie i stagnowanie na powierzchni działek nr "[...]".

Woda dopiero po spiętrzeniu się i rozlaniu na działce nr "[...]" zachowuje pierwotne

kierunki spływu. Potwierdzeniem powyższego są zarówno zeznania świadków tj.

A. M., H. M., Z. K. jak i protokół z oględzin

piwnicy budynku mieszkalnego oznaczonego numerem "[...]" w A wraz

z załączoną do niego dokumentacją zdjęciową z dnia 18 marca 2014r.

Odwołanie od wskazanej powyżej decyzji wnieśli T. i E. P.. Decyzji

organu zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogące mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., polegające na braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, braku dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione, braku wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało poczynieniem przez organ całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji niezasadne zastosowanie art. 29 ustawy

Prawo wodne. Nadto zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 20 pkt 4 w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych poprzez nakazanie skarżącym wykonanie na działce nr "[...]", obręb A rowu lub rurociągu zapewniającego swobodny odpływ wody z przepustu drogowego drogi powiatowej nr "[...]" przez teren podwyższony wzdłuż działki nr "[...]", obręb A w kierunku rzeki A, który to przepust drogowy stanowi część pasa drogowego wraz z rowem przydrożnym, co jest równoznaczne z nałożeniem na skarżących obowiązku odprowadzania wody bezpośrednio z rowu przydrożnego stanowiącego część pasa drogowego powyżej wskazanej drogi powiatowej, który to obowiązek ustawowo nałożony jest na Zarząd Powiatu A jako organ wykonawczy właściciela drogi powiatowej, którym jest Powiat A, co czyni decyzję niezgodną z prawem.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Według organu odwoławczego bezsporne w sprawie jest to, że na nieruchomości należącej do E. i T. P. dokonano zmiany ukształtowania terenu poprzez jego podwyższenie nawiezionym i rozprowadzonym gruntem, gruzem, żwirem na części działki o nr "[...]". Podwyższenie uformowano w formie nasypu, którego skarpy wynoszą od około 1,2m (od strony drogi i działki nr "[...]") do około 2,0 m. Dokonaniu podwyższenia terenu nie przeczy E. P..

Wobec brzmienia art. 29 ustawy Prawo wodne pojawiła się konieczność bezspornego ustalenia czy dokonane przez E. P. na jego gruncie zmiany pociągnęły za sobą zmianę stanu wody na tym gruncie, w tym kierunek odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, a jeżeli tak to czy skutkiem takiego działania jest szkoda dla gruntów sąsiednich. W tym celu organ prowadzący postępowanie powołał dwóch biegłych. A. G. w opinii sporządzonej w kwietniu 2010r. stwierdził, że podwyższenia terenu dokonano na działce nr "[...]" poprzez podwyższenie terenu gruntem dowiezionymi rozplantowanym, nasyp wykonano nie uwzględniając potrzeby odpływu wód powierzchniowych i naturalnego nachylenia terenu oraz zabudowy działek sąsiednich, w tym działki nr "[...]" i nr "[...]", wysokość wykonanego nasypu znacznie przekracza rzędne sąsiadujących działek, tj. nr "[...]" oraz pas drogowy – rów przydrożny w sąsiedztwie działki, rzędne rowu przydrożnego w sąsiedztwie działki nr "[...]" nie pozwalają na grawitacyjny odpływ wód z części działki nr "[...]". Biegły wyjaśnił nadto, że na działce "[...]" nastąpiła zamiana naturalnego ukształtowania terenu do rzędnej około 152,25 m n.p.m., co oznacza

podniesienie terenu poprzez wykonanie nasypu maksymalnie o około 1,50 m. Biegły stwierdził, że w wyniku dokonanych zmian na działce nr "[...]" nastąpiła niekorzystna zmiana gospodarki wodnej na nieruchomościach sąsiednich, a w szczególności na działce nr "[...]" oraz w pasie drogowym drogi powiatowej. Wnioski przedstawione przez biegłego G. zostały następnie potwierdzone kolejną opinią biegłego, sporządzoną przez J. L. w sierpniu 2012r.

W ocenie składu Kolegium biegły w sposób wyczerpujący i jasny przedstawił skutki jakie pociągnęło za sobą podniesienie terenu na nieruchomości należącej do E. P., wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż zmiana ukształtowania terenu spowodowała zmianę stanu wody na gruncie poprzez zmianę kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody. Opinia jest w tym zakresie wiarygodna, wyczerpująca i nie budzi wątpliwości organu. Podobnie biegły w sposób nie budzący wątpliwości wykazał, że zmiana przepływu wody nastąpiła ze szkodą dla gruntów sąsiednich, woda bowiem piętrzy się i stagnuje na powierzchni działek "[...]", czego nie było wcześniej, tj. przed podniesieniem terenu.

Skargę na ww. decyzję wywiedli E. i T. P., wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzucono, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa, tj.:

1) art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 - dalej jako ustawa - Prawo wodne) poprzez błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że regulacja ta znajduje zastosowanie w odniesieniu do przypadku, w którym (potencjalnie) zaistniała szkoda:

a) nie powstała w sposób bezpośredni w rezultacie zmiany stanu wody na gruncie (do której to zmiany doszło w wyniku podniesienia terenu), tylko ewentualnie jako odrębne od samej w sobie zmiany stanu wody na gruncie następstwo działania, które doprowadziło do zmiany stanu wody na gruncie;

b) nie powstała na terenie działki (działek) bezpośrednio graniczącej (graniczących) z działką, na której doszło do zmiany stanu wody na gruncie (w rezultacie podniesienia terenu).

Z ostrożności procesowej w przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu podniesiono również:

2) naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) poprzez nieprzeprowadzenie stosownych czynności mających na celu:

a) zweryfikowanie statusu prawnego nie funkcjonującej prawidłowo w wyniku podniesienia terenu działki rury przepustowej (tj. nie zbadania jako takiej kwestii legalności przepustu drogowego) ;

b) ustalenie zachodzenia szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie, do którego to wpływu miałoby dojść w rezultacie zmiany stanu wody na gruncie i w efekcie przynajmniej przedwczesne zastosowanie przepisu art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że samo w sobie działanie polegające na podniesieniu terenu działki nr "[...]" (obecnie po podziale "[...]"), obręb A, może powodować zmianę stanu wody na gruncie w myśl przepisu art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy - Prawo wodne ale sama w sobie zmiana ta nie wpływa szkodliwie na grunty "[...]".

Strona skarżąca podkreśliła, że stan wody na terenie działki nr "[...]" nie był ukształtowany wyłącznie w sposób naturalny (jedynie w rezultacie oddziaływania któregoś z naturalnych czynników), tylko właśnie był w istotnym stopniu determinowany nienaturalnym oddziaływaniem wody na działkę nr "[...]", t. j. stan wody na terenie działki nr "[...]" był w dużej mierze kształtowany przez wykony w wyniku pracy ludzkiej przepust drogowy doprowadzający wodę z terenów działek po drugiej stronie drogi powiatowej.

Podkreślono, że ew. szkoda, jaka zaistniała na terenie działek nr "[...]", nie zaszła na terenie działek, które stanowią bezpośrednie sąsiedztwo działki, na której dokonano zmiany stanu wody na gruncie. Obie bowiem działki znajdują się po drugiej stronie nasypu drogi powiatowej - innymi słowy są działkami, które bezpośrednio nie sąsiadują z terenem działki nr "[...]" obręb A (po podziale: "[...]"). Tymczasem w orzecznictwie podkreśla się, że zakresem tego postępowania mogą być objęte jedynie grunty bezpośrednio sąsiadujące z gruntami wnioskodawcy.

Strona skarżąca stwierdziła, że nawet jeśli zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego są niezasadne to organ naruszył przepisy postępowania nie wyjaśniając charakteru prawnego przepustu drogowego, tj. tego czy przepust ten nie został wybudowany nielegalnie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

W piśmie procesowym z dnia 30 listopada 2015r. strona skarżąca odniosła się do stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, stwierdzając, że nierozstrzygnięcie kwestii legalności przepustu powoduje, że aplikacja w sprawie przepisu art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne jest przedwczesna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2014 r. poz. 1647).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji

w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy

(art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł

do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je rozstrzygniecie organu I instancji nie zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]" nakazującą E. i T. P. wykonanie określonych obowiązków w trybie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne.

Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (obecnie

Dz. U. z 2015 r. poz. 469 j.t.), zwanej dalej Prawem wodnym, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt 1), jak też odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2). Z mocy art. 29 ust. 2 tej ustawy na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom - art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Jednoznaczne brzmienie powyższego przepisu oznacza, że aby wydać decyzję na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne, konieczne jest ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zastosowanie przepisu art. 29 Prawa wodnego jest uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody (szkodliwy wpływ dokonanych zmian na grunty sąsiednie). Z tych względów należy przyjąć, że przesłankami warunkującymi wydanie jednego z nakazów, o jakich mowa w art. 29 ust. 3 ustawy są: zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie.

Celem tego przepisu jest niepogorszenie stanu stosunków wodnych na gruntach. Dla zastosowania przepisu art. 29 Prawa wodnego, wymagane jest ustalenie, że do naruszenia stanu wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich doszło w wyniku działań właściciela gruntu, np. poprzez nadsypanie ziemi czy spowodowanie niedrożności studzienek (vide: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 czerwca 2010r., II SA/Bd 369/10).

Tak więc podstawą do nałożenia – w drodze decyzji administracyjnej - obowiązków na właściciela gruntu, który dokonał zmiany stosunków wodnych jest ustalenie, że modyfikacja ta spowodowała pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dla przypisania odpowiedzialności za szkodliwą zmianę stosunków wodnych niezbędne jest zatem ustalenie związku przyczynowego między działaniem a szkodą (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2012r., sygn. akt II SA/Sz 1381/11, LEX nr 1138839).

Tylko w takim przypadku zasadne jest bowiem nakazanie właścicielowi gruntu wykonania określonych urządzeń zapobiegających szkodom lub nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego. W celu zaś wyjaśnienia, czy wykonane na nieruchomości prace doprowadziły do zmiany stanu wód na gruncie niezbędne jest dopuszczenie przez organ administracji dowodu z opinii biegłego, gdyż bez wiadomości specjalnych nie sposób ocenić, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych. Przy czym dowód z opinii biegłego podlega ocenie organu – tak jak każdy dowód – z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Bezspornym w sprawie jest, że na nieruchomości należącej do E. i T. P. dokonano zmiany ukształtowania terenu poprzez jego podwyższenie nawiezionym i rozprowadzonym gruntem, gruzem, żwirem na części działki o nr "[...]". Podwyższenie uformowano w formie nasypu, którego skarpy wynoszą od około 1,2m (od strony drogi i działki nr "[...]") do około 2,0 m. Tym ustaleniom nie zaprzecza strona skarżąca.

W niniejszej sprawie sporządzone zostały dwie opinie biegłych powołanych w tym celu przez organ prowadzący postępowanie, czyli:

- opracowanie sporządzone w kwietniu 2010r. przez mgr A. G., zatytułowane "Ocena zmian dokonanych na działce nr "[...]", obręb A, stanowiącej własność Państwa A. i T. P., pod kątem wpływu na gospodarkę wodną na nieruchomościach sąsiednich, a w szczególności na działce nr "[...]", obręb A własność Pana K. O. oraz na działce nr "[...]’, obręb A stanowiącej własność A. M.". Do opinii biegły ten przedstawił uzupełnienie w piśmie z dnia 23 czerwca 2010 r.

- opinia sporządzona w sierpniu 2012 r. przez dr inż. J. L. zatytułowana "Opinia dotycząca kierunków spływu wód opadowych i roztopowych z działek "[...]", obręb A na skutek podwyższenia terenu tych działek oraz wpływu dokonanych zmian na ww. działkach na gospodarkę wodną na nieruchomościach sąsiednich",

- a także prywatna opinia przedstawiona przez E. P. wraz z odwołaniem od decyzji organu, sporządzona przez inż. J. L. w listopadzie 2010 r. pt. "Badania Hydro-Geologiczne terenu działki nr "[...]" położonej w A pod kątem dopuszczalności wprowadzenia na teren tej działki wód opadowych, roztopowych o wielkości wg obliczeń 645 lis."

Z pierwszej z powołanych opinii wynika, że na działce nr "[...]" dokonano podwyższenia terenu poprzez podwyższenie terenu gruntem dowiezionym i rozplantowanym. Powstały nasyp zaś nie uwzględnia potrzeby odpływu wód powierzchniowych i naturalnego nachylenia terenu oraz zabudowy działek sąsiednich, w tym działki nr "[...]". Stwierdzono, że wysokość wykonanego nasypu znacznie przekracza rzędne sąsiadujących działek, tj. nr "[...]" oraz pas drogowy – rów przydrożny, foto nr 3, 4, 6, 7 i 8. Rzędne rowu przydrożnego w sąsiedztwie działki nr "[...]" nie pozwalają na grawitacyjny odpływ wód z części działki nr "[...]" (foto nr 4). Podkreślono również, że na działce "[...]" nastąpiła zamiana naturalnego ukształtowania terenu do rzędnej około 152,25 m.n.p.m., co oznacza podniesienie terenu poprzez wykonanie nasypu maksymalnie o około 1,50m. Biegły uznał, że w wyniku dokonanych zmian na działce nr "[...]" nastąpiła niekorzystna zmiana gospodarki wodnej na nieruchomościach sąsiednich, a w szczególności na działce nr "[...]" oraz w pasie drogowym drogi powiatowej. Na skutek natomiast znacznego podniesienia terenu ponad teren istniejący, a także na skutek takiego wyprofilowania powierzchni nawiezionego i rozplantowanego terenu, że wody opadowe zostały skierowane na działki sąsiednie, doszło do zmiany stanu wody na gruncie.

Powyższe konkluzje znalazły potwierdzenie w opinii biegłego, sporządzonej przez J. L. w sierpniu 2012r.

Wskazał on, że grubość warstwy nawiezionej ustalono na podstawie mapy sytuacyjno wysokościowej zamieszczonej w ekspertyzie autorstwa inż. J. L. oraz na podstawie własnych pomiarów geodezyjnych. Porównanie rzędnych archiwalnych określonych warstwicami i obecnych, pozwala na przyjęcie, że maksymalna warstwa nawiezionej ziemi ma miąższość do około 1,6m, a w sąsiedztwie działki "[...]" wynosi do 1,0 m.

W rzeczonym opracowaniu przedstawiono w formie graficznej kierunki spływu wody przed podwyższeniem działek (strzałki kolory czarnego) oraz po podwyższeniu terenu (kolor czerwony). Na załączonej mapie sytuacyjno wysokościowej z naniesionymi strzałkami wyraźnie i precyzyjnie uwidoczniono, że nastąpiła zmiana kierunku spływu wód w rejonie podwyższenia (akta adm. k. – 241). Biegły wyjaśnił, że przed dokonaniem nasypu woda z działki nr "[...]" spływała wprost na działkę "[...]". Aktualnie dzieje się to samo, z tym, że droga spływu została wydłużona. Zaznaczono również, że podnóże usypanej skarpy ziemi na działce "[...]" dochodzi granic z działką "[...]" i w czasie ulewnego deszczu woda ze skarpy (z działki "[...]") będzie spływała na działkę "[...]". W opinii wskazano jednoznacznie, że podwyższenie działek "[...]" w sposób oczywisty zatrzymuje spływy wody z działek o powierzchni około 16-17 ha położonych po wschodniej stronie drogi asfaltowej. Woda zachowuje pierwotne kierunki spływu, ale dopiero wtedy, gdy spiętrzy się i rozleje warstwą o głębokości około 0,3 m (rzędna 151,79) na działce "[...]". Tak więc w wyniku podwyższenia działek "[...]" zablokowany został odpływ wody z przepustu pod drogą asfaltową, co powoduje jej spiętrzenie i stagnowanie na powierzchni działek "[...]". Gdyby zaś w tym rejonie bardziej podwyższyć teren (powyżej rzędnej 152,00) spiętrzona woda popłynęłaby wjazdem na podwórze p. P. (działka "[...]"). Biegły zaznaczył również, że skutki podwyższenia działki "[...]" na podtapianie działki nr "[...]" nie są aż tak drastyczne jak w przypadku działek "[...]", po podwyższeniu zaś działki nr "[...]" na części działki "[...]" powstała niecka. W przypadku zaś przeznaczenia tego miejsca pod zabudowę (teren przy drodze asfaltowej), jego wartość rynkowa na skutek podwyższenia terenu sąsiedniego, może się zmniejszyć.

Biegły skonkludował, że przeprowadzona wizja terenowa, pomiary i analizy prowadzą do wniosku, że podwyższenie naturalnego obniżenia terenowego na działkach "[...]", którym uprzednio spływała woda wypływająca z przepustu, powoduje zwiększenie częstości, zasięgu oraz czasu trwania podtopień i rozlewisk wody na działkach "[...]". Rozwiązanie zaś powstałego problemu można osiągnąć poprzez przywrócenie stanu pierwotnego, albo wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły powyższy dowód z opinii biegłego zasadnie przyjmując, że biegły w sposób wyczerpujący i jasny przedstawił skutki jakie pociągnęło za sobą podniesienie terenu na nieruchomości należącej do Edmunda Pecia, wykazując w sposób nie budzący wątpliwości, że zmiana ukształtowania terenu spowodowała zmianę stanu wody na gruncie poprzez zmianę kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody, co nastąpiło ze szkodą dla gruntów sąsiednich, woda bowiem piętrzy się i stagnuje na powierzchni działek "[...]", czego nie było wcześniej, tj. przed podniesieniem terenu.

Niezasadny jest zatem zarzut strony skarżącej wskazujący na naruszenie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie, wskutek przyjęcia, iż regulacja ta znajduje zastosowanie w odniesieniu do przypadku, w którym (potencjalnie) zaistniała szkoda nie powstała w sposób bezpośredni w rezultacie zmiany stanu wody na gruncie. Organy prawidłowo oceniły dowody z opinii biegłych również w zakresie powstania szkody w wyniku zmiany stosunków wodnych. Organy prawidłowo wskazały na związek przyczynowy pomiędzy podwyższeniem działki skarżących a powstałą szkodą na działkach sąsiednich, których wartość rynkowa (w przypadku ich przeznaczenia pod zabudowę) na skutek podwyższenia terenu sąsiedniego, może się zmniejszyć.

Ponadto w skardze niezasadnie podniesiono, że szkoda nie powstała na terenie działki (działek) bezpośrednio graniczącej (graniczących) z działką, na której doszło do zmiany stanu wody na gruncie (w rezultacie podniesienia terenu). Trzeba mieć bowiem na uwadze, że powodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi i daje organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 p.w. Ustawodawca wyraźnie wskazuje tu, że chodzi o grunty sąsiednie, a nie sąsiadujące bezpośrednio z działkami podmiotu, który dopuszcza się zmiany stanu wody na gruncie (vide: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2014r., II SA/Bk 265/13, LEX nr 1512940).

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego zweryfikowania statusu prawnego nie funkcjonującej prawidłowo w wyniku podniesienia terenu działki, rury przepustowej, tj. nie zbadania jako takiej kwestii legalności przepustu drogowego, wskazać należy w pierwszej kolejności, że bez wątpienia postępowanie przeprowadzone przez organy wykazało, że przepust, który jest umiejscowiony pod drogą powiatową jest niedrożny. Na rozprawie zaś przed tut. Sądem w dniu 3 grudnia 2015r. skarżący stwierdził, że droga wraz z przepustem została wybudowana około 1966r., a problemy z wodą zaczęły się od 2009r. Z wyjaśnień tych wynika jasno, że rzeczony przepust był sprawny i drożny dokładnie do czasu wykonania przez skarżącego podwyższenia terenu jego działki. W takiej sytuacji rzeczą logiczną i potwierdzoną specjalistycznymi ekspertyzami jest to, że przepust drogowy został częściowo zatkany na skutek zmiany stosunków wodnych, spowodowanych przez stronę skarżącą. W tych okolicznościach rzeczą pozbawioną sensu byłoby prowadzenie postępowania w przedmiocie statusu prawnego rzeczonego przepustu wchodzącego w skład drogi powiatowej. W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy nie miałoby to żadnego znaczenia, gdyż przepust drogowy właściwie funkcjonował przez ponad 40 lat i dopiero prace wykonane przez stronę skarżącą spowodowały zmianę stosunków wodnych na gruncie. W tej sytuacji stwierdzić należy, że wszystkie istotne okoliczności dla sprawy zostały przez organy wyjaśnione precyzyjnie i w sposób nie budzący wątpliwości Sądu.

Dlatego też zupełnie niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.