Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 123/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 3 i  par. 1a art. 161 par. 1 pkt 3 art. 151  art. 149 par. 2 art. 205 par. 2 art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Monika Sawa WSA Iwona Kosińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. stwierdza, że Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe dotyczące zobowiązania Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...]; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju na rzecz [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju (obecnie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju) w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...], umarzającej postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. orzekającą o ustaleniu odszkodowania za prawo własności nieruchomości przejętej z mocy prawa na własność Państwa.

Skarżąca wskazała, że od daty wniesienia powołanego odwołania do organu minęło ponad [...] miesiące, a organ pozostaje w bezczynności. W związku z powyższym skarżąca wniosła o: zobowiązanie Ministra do wydania aktu w terminie 30 dni, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości określonej przez Sąd, zasądzenie od Ministra na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Odpowiadając na skargę, Minister wniósł o jej oddalenie. Opisał dotychczasowy tok postępowania w sprawie i podniósł, że decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302 ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1, art. 35 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie.

Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 1 kpa stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa.

Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, już po złożeniu skargi, w dniu [...] lutego 2019 r. organ II instancji rozpatrzył złożone odwołanie i wydał decyzję, którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma natomiast na celu doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu ma zaś na celu sprawdzenie, czy istotnie organ administracji publicznej pozostawał w bezczynności lub prowadził postępowanie w sposób przewlekły.

Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji wydania przez organ, stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności czy przewlekłości organu administracji publicznej staje się bezprzedmiotowe. Skoro bowiem organ w bezczynności już nie pozostaje, to Sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie.

Jak wynika z akt administracyjnych, taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. rozpoznał odwołanie skarżącej i utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. Okoliczność ta powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozpoznania opisanego na wstępie odwołania. Z tej przyczyny Sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu.

Podkreślenia wymaga, że chociaż wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, nie zwalnia to jednak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z obowiązku rozpoznania wniesionej skargi w zakresie orzeczenia, czy zaistniała w sprawie bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12).

Oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania, Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Sąd wziął pod uwagę, że organ na skutek złożonego w dniu 8 lutego 2019 r. ponaglenia skarżącej niezwłocznie ([...] lutego 2019 r.) wydał decyzję kończącą postępowanie odwoławcze.

Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również treść skargi nie pozwalają na przyjęcie, by skarżąca na skutek nierozpoznania w ustawowym terminie przez organ II instancji wskazanego odwołania doznała uciążliwości, które obecnie wymagałyby zadośćuczynienia poprzez przyznanie jej sumy pieniężnej.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 i 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz na podstawie art. 151 w związku z art. 149 § 2 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 265). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.