Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1137/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas, Asesor WSA Joanna Kruszewska –Grońska, Protokolant Referent stażysta Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

M. K. (dalej także skarżący) pełni służbę w organach Policji od dnia [...] stycznia 2013 r. Policjantem w służbie stałej został mianowany w dniu [...] stycznia 2016 r. Oświadczeniem mieszkaniowym z dnia (...) stycznia 2016 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o ustalenie od dnia [...] stycznia 2016 r. uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. W oświadczeniu poinformował, iż mieszka w domu mieszkalnym, położonym w miejscowości M. przy ul. K. Nr (...), którego właścicielami są jego rodzice, tj. M. K. i R. K..

Decyzją nr (...) z dnia (...) maja 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] lutego 2016 r., a następnie przyznał prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej policjantowi nie posiadającemu członków rodziny od dnia [...] lutego 2016 r., tj. wpływu oświadczenia mieszkaniowego.

Od niniejszej decyzji zainteresowany nie złożył odwołania, a zatem stała się ona ostateczna.

Wnioskiem z dnia (...) czerwca 2017 r. M. K. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o przydział lokalu mieszkalnego. We wniosku wykazał, iż nadal zamieszkuje w domu mieszkalnym, położonym w miejscowości M. przy ul. K. Nr (...), którego właścicielami są jego rodzice.

We wniosku skarżący poinformował, że w przedmiotowym domu składającym się z pięciu pokoi o powierzchni mieszkalnej I - 22,00 m2 , II - 16,00 m2, III - 22,00 m2, IV - 20,00 m2, V - 5,00 m2, VI - 12,00 m2, co stanowi łącznie 85,00 m2 powierzchni mieszkalnej, oprócz policjanta, mieszkają również jego rodzice oraz brat. M. K. zajmuje jeden pokój o powierzchni mieszkalnej 16,00 m2.

Oświadczeniem mieszkaniowym z dnia (...) stycznia 2018 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości za okres od dnia [...] stycznia 2018 r.

Po uzyskaniu powyższych informacji organ I instancji zawiadomieniem z dnia (...) kwietnia 2018 r. poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zainteresowanemu uprawnienia do dalszego pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, zapewniając mu jednocześnie prawo czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji możliwość wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów (zgodnie z art. 10 § 1 Kpa).

W dniu (...)maja 2018 r. do organu I instancji wpłynęło pismo M. K. z wnioskiem o wstrzymanie wydania rozstrzygnięcia w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia mu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, do czasu rozstrzygnięcia decyzją ostateczną wniosku strony o przydział lokalu mieszkalnego.

Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją Nr (...) z dnia (...) grudnia 2018 r. orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przyznanego na mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Nr (...) z dnia (...) maja 2016 r.

W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji wskazał, iż skarżący posiada uprawnienia do 2 norm zaludnienia, zajmowanie przez niego jednego pokoju o powierzchni mieszkalnej 16,00 m2 w domu położonym w miejscowości M. przy ul. K. Nr (...) zaspokaja jego potrzeby mieszkaniowe, a zatem stan faktyczny sprawy wypełnia negatywną przesłankę do dotychczas przyznanego zainteresowanemu prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W ocenie organu I instancji dom mieszkalny, w którym zainteresowany mieszka, należy do osób najbliższych dla funkcjonariusza, tj. rodziców, a zatem długotrwałe udostępnienie części domu do wyłącznego korzystania najbliższym członkom rodziny kwalifikuje występujący między nimi stosunek prawny jako umowę użyczenia. Natomiast, zgodnie z art. 336 kodeksu cywilnego posiadaczem zależnym jest ten, kto faktycznie włada rzeczą nie jako właściciel, ale jako mający prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Zajmowanie zatem części domu na podstawie użyczenia jest także posiadaniem w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.

Od tej decyzji M. K. wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji, który decyzją nr (...) z dnia(...) lutego 2019 r. utrzymał w mocy w.w. decyzję Komendant Główny Policji podzielił argumentację Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., że potrzeby mieszkaniowe skarżącego są zaspokojone, tak więc nie przysługuje mu prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

M. K. w skardze do tutejszego Sądu zaskarżył powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji i tym samym poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji. Skarżonym decyzjom zarzucił :

I. niewłaściwe zastosowanie art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej jako k.c.), a tym samym naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wskazanych w art. 6, 7 oraz 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), dla dokonania wykładni art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (dalej: ustawa o Policji), w wyniku czego został uznany przez Komendanta Głównego Policji (za Komendantem Wojewódzkim Policji w K.) za posiadacza zależnego lokalu mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej zgodnej z przysługującymi mi normami zaludnienia, a tym samym za osobę pozbawioną prawa do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego;

II. naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wskazanych w art. 6, 7 oraz 8 § 1 k.p.a., do czego doszło w wyniku zaniechania przez Komendanta Głównego Policji (za Komendantem Wojewódzkim Policji w K.) zastosowania art. 2 ust. 2 zd. 1 ustawy z dnia z dnia 24 czerwca 1994 r, o własności lokali, a przez to uznanie, że dysponowanie już jednym pomieszczeniem mieszkalnym (pokojem) w wielopokojowym lokalu mieszkalnym, uznać należy za dysponowanie lokalem mieszkalnym, a nie jego częścią;

III. naruszenie art. 80 k.p.a., a tym samym zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wskazanych w art. 6, 7 oraz 8 § 1 k.p.a., do czego doszło w wyniku uznania przez Komendanta Głównego Policji (za Komendantem Wojewódzkim Policji w K.), że zajmuje udostępnione mu pomieszczenie mieszkalne (pokój) na podstawie stosunku prawnego (użyczenia), podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w żadnym zakresie nie wskazuje na to, że okoliczność ta została udowodniona;

IV. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., a tym samym zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wskazanych w art. 6, 7 oraz 8 § 1 k.p.a., do czego doszło w wyniku zaniechania przez Komendanta Głównego Policji (za Komendantem Wojewódzkim Policji w K.) przeprowadzenia dowodów z przesłuchań właścicieli lokalu mieszkalnego oraz skarżącego, jako strony postępowania, na okoliczność ustalenia tego, na jakiej podstawie ci pierwsi udostępniają mu jedno z pomieszczeń mieszkalnych, a co pozwoliłoby na ustalenie, że podstawą tą jest stosunek grzecznościowy (tak zwane prekarium);

V. naruszenie art. 80 k.p.a., a tym samym zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wskazanych w art. 6, 7 oraz 8 § 1 k.p.a., do czego doszło w wyniku uznania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., że skarżący dysponuje udostępnionym mu pomieszczeniem mieszkalnym (pokojem) na wyłączność, podczas gdy, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w żadnym zakresie nie wskazuje na to, że okoliczność ta została udowodniona;

VI. naruszenie § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania, zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, do czego doszło w wyniku utrzymania przez Komendanta Głównego Policji w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., podczas gdy ustalony stan faktyczny sprawy, wskazuje jednoznacznie na to, że nie wystąpiła żadna z przesłanek wskazanych w rzeczonym przepisie, uprawniających wskazane organy do wydania takich decyzji.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie skarżonych decyzji, a następnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, to jest Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w K..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie mogła zostać uwzględniona.

W myśl art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.

Stosownie do art. 92 ust. 1 w.w. ustawy, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.

Zgodnie z art. 95 ust. 1 tejże ustawy, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi:

1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94;

2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy;

3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2;

4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3.

Równoważnik pieniężny ma charakter kompensacyjny i jest surogatem zasadniczego uprawnienia policjanta, którym jest prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze, jeżeli policjant nie posiada lokalu. Jeżeli jednak policjant zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie i posiada we wskazanych miejscowościach lokal mieszkalny (dom), to równoważnik z tytułu braku lokalu mieszkalnego mu nie przysługuje.

Sąd podziela stanowisko organu, że skoro ustawa o Policji nie definiuje "posiadania" lokalu (domu), należy się odwołać do jego rozumienia na gruncie prawa cywilnego. Posiadanie może mieć charakter samoistny lub zależny: zgodnie z art. 336 kodeksu cywilnego posiadaczem zależnym jest ten, kto faktycznie włada rzeczą nie jako właściciel, ale jako mający prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Ponieważ skarżący mieszka w domu swoich rodziców, zajmuje w nim jeden pokój na wyłącznie własne potrzeby, tego rodzaju stosunek prawny należy uznać za użyczenie. Zajmowanie pokoju w domu rodziców na podstawie użyczenia, jest posiadaniem w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.

Z tej przyczyny organ prawidłowo dokonał oceny zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego w zakresie zajmowanej przez niego powierzchni mieszkalnej w myśl § 2, § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. u. z 2013 r. poz. 1170 ze zm.). Organ prawidłowo uznał, że skoro zajmowany przez skarżącego pokój ma powierzchnię mieszkalną wynoszącą 16,00 m2, zaspokaja przysługujące mu normy zaludnienia.

Przepis § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 poz. 1130 ze zm.), zobowiązuje organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1, lub zmienił się jego stan rodziny, albo otrzymał pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów: jego małżonek otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 1; bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym; w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej uzyskał lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwom normom zaludnienia.

Podsumowując: w świetle przepisów ustawy o Policji nabycie oraz zachowanie prawa do równoważnika wykluczone jest w razie posiadania przez policjanta odpowiedniego lokalu (w pojęciu tym mieści się zajmowanie odpowiedniego lokalu na podstawie umowy użyczenia). Posiadanie przez skarżącego pokoju w domu rodziców (spełniającego normy w zakresie powierzchni mieszkalnej) na podstawie użyczenia, pozbawia policjanta prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego.

Orzekające w sprawie organy nie naruszyły przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77, art. 80 Kpa i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy; nie naruszyły zasady określonej w art. 80 Kpa; prawidłowo zebrały materiał dowodowy i ustaliły stan faktyczny, natomiast zainteresowany kwestionuje ocenę prawną tego stanu faktycznego. Ponadto decyzja wydana w przedmiotowej sprawie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 Kpa, czyli zawiera wszystkie prawem przewidziane elementy, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.