Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1188-1189/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Podatek dochodowy od osób prawnych
Powołane przepisy: article: art. 187, art. 191, art. 209, art. 240
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. "a"
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Teza: W sytuacji gdy podatnik uzyskał korzystną dla siebie opinię izby skarbowej, powinien podnieść tę kwestię jeszcze w toku postępowania podatkowego, co pozwoliłoby na jej ewentualne uwzględnienie w decyzji. Wskazanie na opinię dopiero w skardze do sądu jest spóźnione, właściwe jest złożenie wniosku o wznowienie postępowania.

TEZY

W sytuacji gdy podatnik uzyskał korzystną dla siebie opinię izby skarbowej, powinien podnieść tę kwestię jeszcze w toku postępowania podatkowego, co pozwoliłoby na jej ewentualne uwzględnienie w decyzji. Wskazanie na opinię dopiero w skardze do sądu jest spóźnione, właściwe jest złożenie wniosku o wznowienie postępowania.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zakładów Mięsnych M. S.A. z siedzibą w M. na decyzje Izby Skarbowej w O. z dnia 29.03.2000 r. (...) w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r., zaległości w tym podatku i odsetek od tej zaległości oraz z dnia 27.03.2000 r. (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych, zaległości w tym podatku oraz odsetek od tej zaległości - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 17.12.1999 r. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w O. określił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. w kwocie 36.864,37 zł zaległość podatkowa w tymże podatku w kwocie 56.375 zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie 14.030,40 zł liczone od dnia wydania decyzji. Decyzja ta wydana została wobec Zakładów Mięsnych M. S.A. Zdaniem Inspektora Kontroli Skarbowej zaniżenie dochodu i zobowiązania podatkowego zostało spowodowane, zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów: wydatków za usługi doradztwa personalnego w kwocie 68.249,84 zł świadczone na rzecz innego podmiotu gospodarczego; wypłaty jednorazowej kwoty ekwiwalentu w wysokości 85.863 zł na rzecz Prezesa Zarządu, którego mandat wygasł z powodu upływu kadencji; podatku od towarów i usług związanego z zakupami towarów, których nie można zaliczyć w koszt uzyskania przychodów.

Kolejną decyzją z tej samej daty tj. 17.12.1999 r. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w O. określił Zakładom Mięsnym M. S.A. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. w kwocie 7.171 zł, zaległość podatkową w kwocie 12.672 zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie 6.754,70 zł i dodatkowe zobowiązanie podatkowe za czerwiec 1998 r. w kwocie 3801 zł. Wskazana decyzja jest konsekwencją nie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków za usługi doradztwa personalnego w kwocie 68.249,84 zł świadczone na rzecz innego podmiotu gospodarczego. Spółce nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w stosunku do zakupionych usług doradztwa personalnego.

Decyzją z 27.03.2000 r. wydaną na skutek odwołania wniesionego przez Zakłady Mięsne M. S.A., Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy wskazaną wyżej decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej określającą zobowiązanie w podatku dochodowym za 1998 r., zaległość podatkową w tym podatku oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości. W uzasadnieniu tej decyzji organ podatkowy stwierdził, że 25.07.1997 r. Rada Nadzorcza Spółki podjęła uchwałę w sprawie ekwiwalentu dla Prezesa Zarządu Mirosława Sz. w przypadku odwołania z funkcji, przy czym jednocześnie uchwala ta określiła przypadki w jakich ekwiwalent ten nie przysługuje w przypadku odwołania Prezesa. W dniu 29.05.1998 r. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy stwierdziło wygaśnięcie mandatów członków Zarządu wobec upływu kadencji. W tej sytuacji Izba Skarbowa uznała, że wypłacony przez Spółkę Mirosławowi Sz. ekwiwalent w wysokości 85.863 zł nie stanowi kosztów uzyskania przychodów, jako że Prezes Zarządu nie został odwołany, a jego mandat wygasł.

Nadto Izba Skarbowa ustaliła, że Robert H. pełniący od dnia 1.01.1998 r. funkcję Wiceprezesa Zarządu i Dyrektora ds. Handlu i Marketingu w Spółce M., był zatrudniony do 15.01.1998 r. w P.-K. na stanowisku Dyrektora ds. Sprzedaży Marketingu i Rozwoju, pełniąc funkcję członka Zarządu P.-K. S.A. Kadencja członka Zarządu miała upłynąć w I półroczu 1998 r. Z uwagi na to, że Robert H. otrzymał propozycję podjęcia pracy w M. od 1.01.1998 r. Rada Nadzorcza P.-K. uzależniła odwołanie z funkcji członka Zarządu i rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron z terminem umożliwiającym zatrudnienie od 1.01.1998 r. od pokrycia przez M. S.A. kosztów poszukiwania następcy na stanowisko Roberta H. Obie Spółki porozumiały się w tym zakresie. W umowie z 2.04.1998 r. zawartej pomiędzy M. a "H. i S." Spółka z o.o. określono zasady realizacji usług doradztwa personalnego, których efektem miało być znalezienie Dyrektora ds. Sprzedaży, Marketingu i Rozwoju dla P.-K. S.A. W umowie tej zapisano, że w porozumieniu z P.-K. S.A., Zakłady Mięsne M. S.A. zobowiązane są do zapłaty za przedmiotowe usługi z uwagi na to, że Spółka M. przejęła poprzedniego Dyrektora do tych spraw, zatrudnionego w P.-K. SA. W konsekwencji tej umowy M. zapłaciły Spółce "H. i S." 68.249,84 zł w oparciu o faktury VAT. Izba Skarbowa jednak nie uznała za koszt uzyskania przychodu wydatku poniesionego za innego podatnika tj. P.-K. S.A., bo to na rzecz tej Spółki firma doradcza wykonywała swoje usługi. Wydatki te nie mają żadnego związku z przychodem Spółki M., nie są kosztami funkcjonowania osoby prawnej i nie można ich również uznać za koszty pozyskania pracownika tej Spółki, a tym samym nie można ich zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Działanie Spółki M. nie było zgodne z regułami racjonalnego gospodarowania.

Izba Skarbowa ustaliła również, że Spółka M. w 1998 r. poniosła wydatki na zakup wyposażenia do lokali mieszkalnych, nie zaliczając jednak tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Naliczony podatek VAT od tych wydatków Spółka na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 46 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym, zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów, gdyż w myśl art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie przysługiwało jej prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Kwota podatku VAT wynosząca 2.484,38 zł nie została jednak przez Izbę Skarbową uznana za koszt uzyskania przychodów. Zdaniem organu podatkowego II instancji, z uwagi na to, że wydatki poniesione na zakup wyposażenia lokali mieszkalnych, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, to również podatek VAT zapłacony przy nabyciu tych towarów, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu.

Z kolei decyzja, z 29.03.2000 r. Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy powołaną na wstępie decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w O. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r., zaległość w tym podatku, odsetki od tej zaległości oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Organ podatkowy II instancji podtrzymał w tym zakresie argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji. Skoro bowiem wydatki na zakup usług doradztwa personalnego nie mogły w świetle art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowić kosztu uzyskania przychodów, to zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT skarżący nie mógł dokonać obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy ich nabyciu. Skutkiem tego było określenie przez Inspektora Kontroli Skarbowej zobowiązania podatkowego, zaległości podatkowej, odsetek od zaległości i na podstawie art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Na obie wskazane wyżej decyzje Izby Skarbowej w O. Zakłady Mięsne M. S.A. złożyły skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze na decyzję z 27.03.2000 r. Spółka zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez sprzeczne z treścią powołanego przepisu przyjęcie, że wydatki na usługi doradztwa personalnego świadczone przez "H. i S." Spółka z o.o. w W. nie mogły zostać zaliczone przez skarżącą do kosztów uzyskania przychodu oraz poprzez przyjęcie, że wydatki w postaci wypłaty ekwiwalentu prezesowi Zarządu w związku zaprzestaniem pełnienia tej funkcji nie mogły zostać zaliczone przez M. do kosztów uzyskania przychodów. Skarżąca Spółka zarzuciła także naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. "a" ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu wbrew treści powołanego przepisu, że podatek naliczony VAT od wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów, nie stanowi kosztu uzyskania przychodu. W skardze zarzucono także naruszenie art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, jak również naruszenie art. 21 par. 3 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe określenie zobowiązania podatkowego albowiem decyzja określa zaległość podatkową podczas, gdy winna stwierdzać nadpłatę. Uzasadniając ten ostatni zarzut skarżąca Spółka podała, że opierając się o interpretację Urzędu Skarbowego w O. nie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodu w momencie ich poniesienia, odsetek i prowizji od kredytu celowego zaciągniętego na nabycie akcji. W związku z wykorzystaniem tego kredytu skarżąca poniosła wydatki na odsetki i prowizję w łącznej kwocie 278.092,50 zł. M. zakwalifikowały poniesione wydatki jako koszt nabycia akcji i nie zaliczyły tych wydatków do kosztów uzyskania przychodu roku 1998, albowiem nadal były ich właścicielem. Tymczasem Izba Skarbowa w O. w piśmie z 7.01.2000 r. uznała, że koszty poniesione w związku z kredytem celowym na nabycie akcji są kosztem w momencie ich poniesienia.

Z kolei w skardze na decyzję Izby Skarbowej w O. z 29.03.2000 r. skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Ten ostatni zarzut związany jest ze wskazaną wcześniej odmową zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi doradztwa personalnego świadczone przez firmę "H.iS." Spółka z o.o.

W konsekwencji tych zarzutów zawartych w obu skargach. Spółka M. wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji.

W odpowiedziach na skargi Izba Skarbowa w O. wniosła o ich oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach. W związku z podniesionym w skardze na decyzję z 27.03.2000 r. żądaniem uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków na odsetki i prowizję bankową od kredytu zaciągniętego na nabycie akcji, które do końca 1998 r. nie zostały zbyte. Izba Skarbowa stwierdziła, że nabycie tych akcji i osiągnięte z tytułu ich późniejszego zbycia przychody, nie pozostają w żadnym związku przyczynowo-skutkowym czy celowościowym z jej działalnością gospodarczą. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podatnik ma możliwość odliczenia od przychodów wszelkich kosztów ich uzyskania pod warunkiem, że mają one bezpośredni związek przyczynowy z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma bądź też może mieć, wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. W niniejszej sprawie -zdaniem Izby Skarbowej - takiego związku nie było a Spółka zaciągnęła kredyt celowy na nabycie akcji, które do końca 1998 r. nie zostały zbyte. W związku z tym nie ma żadnego uzasadnienia, aby wydatek poniesiony w 1998 r. w kwocie 278.092,50 zł związany z odsetkami i prowizją bankowa od powyższego kredytu, mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodów w 1998 r., nie tylko w świetle art. 15 ust. 1 ustawy, ale również w myśl art. 15 ust. 4 ustawy, bo wydatki te nie miały żadnego związku z uzyskiwanymi przychodami z prowadzonej działalności gospodarczej, a ponadto, z tej transakcji nie zostały jeszcze osiągnięte przychody w danym roku podatkowym, które podlegałyby opodatkowaniu na zasadach przewidzianych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nie zaliczenia przedmiotowych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, z uwagi na kierowanie się wadliwą interpretacją Urzędu Skarbowego, Izba Skarbowa w O. stwierdziła, że stanowisko skarżącej Spółki jest chybione, gdyż interpretację Urzędu uzyskała po zamknięciu ksiąg rachunkowych i po złożeniu zeznania ostatecznego za rok podatkowy 1998 r. W tym przypadku zatem nie można uznać, że podatnikowi udzielona została przez Urząd Skarbowy błędna informacja, dotycząca interpretacji przepisów prawa podatkowego, w jego indywidualnej sprawie, do której się zastosował. Nadto prawidłowość zapisów ksiąg rachunkowych i zapłaty podatków była przedmiotem badania dokonanego przez biegłych rewidentów. Prowadzona następnie kontrola skarbowa, przez Inspektora Kontroli Skarbowej w zakresie prawidłowości rozliczeń z Budżetem Państwa, także nie stwierdziła nieprawidłowości w zakresie nie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, odsetek i prowizji od zaciągniętego kredytu na zakup akcji.

Izba Skarbowa zwróciła także uwagę na fakt, że Spółka nie podnosiła tej kwestii w celu jej rozstrzygnięcia w trakcie postępowania kontrolnego, ani też w postępowaniu odwoławczym zakończonym zaskarżoną decyzja. Dlatego też pismo Izby Skarbowej z 7.01.2000 r. załączone do skargi nie może być traktowane jako nowa okoliczność faktyczna. Na rozprawie w dniu 27.07.2001 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy z obu skarg.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 Koszty uzyskania przychodów są jednym z dwóch - obok przychodów - podstawowych elementów mających wpływ na dochód jako przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym. Prawidłowa wykładnia przepisów dotycząca kosztów uzyskania przychodów ma więc istotne znaczenie zarówno dla osób prawnych obciążonych tym podatkiem, jak i dla interesów finansowych Skarbu Państwa. Wykładnia gramatyczna użytego przez ustawodawcę zwrotu "koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu" oznacza, iż podatnik ma możliwości odliczenia dla celów podatkowych wszelkich kosztów, pod tym jednak warunkiem, iż wykaże ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie może mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. I właśnie na konieczność istnienia owego bezpośredniego związku pomiędzy kosztem a przychodem wskazuje w swoim dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny /wyroki z dnia: 27 czerwca 2000 r. I SA/Ka 2466/98, 24 maja 2000 r. I SA/Ka 2121/98, 6 kwietnia 2000 r. I SA/Wr 1903/97; 13 lipca 1999 r. SA/Rz 338/98, itp./. W kontekście takiej wykładni art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zasadnie organy podatkowe obu instancji nie uznały za koszt uzyskania przychodu wydatku poniesionego na usługi doradztwa personalnego w kwocie 68.249,84 zł. Trafnie w zaskarżonej decyzji stwierdziła Izba Skarbowa, że był to wydatek poniesiony za innego podatnika tj. P.-K. S.A. jako, że na rzecz tej Spółki firma doradcza faktycznie wykonywała swoje usługi. Wydatek ten nie miał bezpośredniego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie mógł mieć bezpośredniego wpływu na wielkość osiągniętego przez M. przychodu.

Nadto podatnik prowadzący działalność gospodarczą powinien postępować racjonalnie i zmierzać w sposób najbardziej bezpośredni do osiągnięcia przychodu. Powinien również działać w przekonaniu, jednak ocenionym w sensie obiektywnym a nie subiektywnym, że poniesienie kosztu po uwzględnieniu związków przyczynowo-skutkowych powinno doprowadzić do osiągnięcia przychodu. Tymczasem przedmiotowy wydatek na usługi doradztwa personalnego był wydatkiem nieracjonalnym. Robert H. miał z P.-K. zawartą umowę o pracę do 15.01.1998 r., a podatnik nie wykazał, żeby zatrudnienie go w Spółce M. o 15 dni wcześniej było konieczne i uzasadniało poniesienie dodatkowych kosztów z tym związanych. Nie jest w tym względzie przekonywujący argument, że Robertowi H. kadencja w Zarządzie P.-K. upływała z końcem pierwszego kwartału 1998 r. Argument ten podnoszony przez Spółkę M. nie został bliżej uzasadniony, jak również nie zostało wykazane, że Robert H. nie mógł ustąpić z funkcji członka zarządu przed upływem kadencji. Co prawda przepisy obowiązującego wówczas Kodeksu handlowego nie regulowały zasad dopuszczalności rezygnacji członka zarządu z udziału w zarządzie w toku okresu kadencyjnego, to jednak nie oznacza to, że nie było możliwe ustąpienie członka zarządu przed zakończeniem okresu, na jaki został on powołany do zarządu.

W konsekwencji bezzasadności omawianego zarzutu niezaliczenia przez organy podatkowe wydatków na usługi doradztwa personalnego do kosztów uzyskania przychodu, pozostaje całkowita bezzasadność skargi na decyzję Izby Skarbowej z 29.03.2000 r. Zaliczenie bowiem usług doradztwa personalnego do kosztów uzyskania przychodu spowodowało, że Spółka M. bezzasadnie pomniejszyła w czerwcu 1998 r. podatek należny o podatek naliczony zawarty w trzech fakturach VAT nr 34/98, 44/98, 54/98 wystawionych przez firmę "H. i S." Spółka z o.o. w W. Faktury te były wystawione w związku ze wskazanymi wyżej usługami doradztwa personalnego świadczonymi na rzecz P.-K.

Nietrafny okazał się również zarzut odnośnie niezaliczenia przez organy podatkowe do kosztów uzyskania przychodów wydatki w kwocie 85.863 zł stanowiącej nienależnie wypłacony ekwiwalent dla ustępującego Prezesa Zarządu. Również i w tym przypadku trudno dopatrzeć się celowości i racjonalności tego wydatku z punktu widzenia art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W świetle uchwały Rady Nadzorczej Spółki z 25.07.1997 r. ekwiwalent ten przysługiwałby Prezesowi Zarządu w przypadku jego odwołania. Nie ulega natomiast wątpliwości, że wygaśnięcie mandatu członka Zarządu wobec upływu kadencji nie jest jego odwołaniem. Zgodnie z art. 368 Kodeksu handlowego członkowie zarządu mogli być w każdej chwili odwołani przez organ, który ma kompetencje do ich powołania i odwołania. A zatem odwołanie członka zarządu jest możliwe jedynie w czasie kadencji. W zaskarżonej decyzji Izba Skarbowa bardzo obszernie i przekonywująco uzasadniła w tym względzie swoje stanowisko. Argumentację przytoczoną na poparcie tego stanowiska Sąd w pełni podziela. Nie sposób podzielić stanowisko skarżącej, że podjęta uchwała z 30.07.1998 r. o wypłacie ekwiwalentu konwalidowała ewentualne uchybienia uchwały z 25.07.1997 r. i stanowiła rodzaj autorskiej wykładni.

Wbrew wywodom skarżącej, uchwala rady Nadzorczej Spółki z 25.07.1997 r. była jasna i czytelna, a jej interpretacja nie nasuwa wątpliwości. Nie wiadomo też jakie to "ewentualne uchybienia" miałaby zawierać wspomniana uchwała. Z drugiej natomiast strony to późniejsze działania Spółki, po upływie kadencji Prezesa Zarządu, zmierzały do znalezienia w uchwale Rady Nadzorczej z 25.07.1997 r. podstawy do wypłacenia ekwiwalentu, a której to podstawy w istocie nie było. Z kolei wypłacenie tego ekwiwalentu bez powołanej wyżej podstawy, po upływie kadencji członka Zarządu nie można uznać za koszt uzyskania przychodu z uwagi na brak racjonalności w podjętej decyzji i jej celowości dla osiągnięcia przychodu, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W tym kontekście za zupełna bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia przez organ podatkowy II instancji art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa zebrała i wyczerpująco rozpatrzyła cały materiał dowodowy oraz dokonała jego prawidłowej oceny, co potwierdza uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Nietrafny również okazał się zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Według tego przepisu m.in. nie uważa się za koszt uzyskania przychodu podatku od towarów usług, z tym, że jest kosztem uzyskania przychodów podatek naliczony w tej części, w której zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług - jeżeli naliczony podatek od towarów i usług nie powiększa wartości środka trwałego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa zasadnie wywodzi, że w świetle cytowanego przepisu wszystkie wydatki podlegają podziałowi na te, które zaliczone są do kosztów poniesionych w celu osiągnięcia przychodów i na te, które do tych kosztów się nie zalicza.

Jeżeli zatem sam wydatek nie został poniesiony w celu osiągnięcia przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych to oczywistym jest, że do kosztów uzyskania przychodu nie można zaliczyć podatku VAT od tego wydatku. Nie ulega przecież wątpliwości, że art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi, jakie wydatki nie stanowią kosztów uzyskania przychodów pomimo ich ewentualnego poniesienia w celu uzyskania przychodów. Stanowisko zatem Izby Skarbowej i w tej kwestii okazało się całkowicie uzasadnione.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, iż organy podatkowe nie zaliczyły do kosztów uzyskania przychodów części wydatków w postaci odsetek i prowizji od kredytu celowego zaciągniętego na nabycie akcji. Sąd również i w tym zakresie nie podzielił argumentacji skarżącej Spółki. Przede wszystkim należy zauważyć, że Spółka sama nie zaliczyła tychże wydatków do kosztów uzyskania przychodów za 1998 r. i bynajmniej nie kierowała się w tym zakresie interpretacją Urzędu Skarbowego, bowiem otrzymała ją z Urzędu po zamknięciu ksiąg rachunkowych i po złożeniu zeznania ostatecznego za rok podatkowy 1998. Zasadnie w odpowiedzi na skargę podnosi Izba Skarbowa, że w tym przypadku nie można uznać, że podatnikowi udzielona została przez Urząd Skarbowy błędna informacja dotycząca interpretacji przepisów prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie, do której się zastosował. Kwestii wskazanych wyżej wydatków Spółka nie podnosiła do rozstrzygnięcia ani w trakcie postępowania kontrolnego, ani też w postępowaniu odwoławczym zakończonym zaskarżoną decyzją.

Z drugiej natomiast strony według art. 7 Statutu Spółki, Zakłady Mięsne "M." S.A. nie zajmują się usługami pośrednictwa finansowego, tak więc nabycie akcji i związane z tym wydatki nie zawsze będą pozostawały w związku bądź przyczynowo-skutkowym bądź celowościowym z jej działalnością gospodarczą. Jak już wskazano wyżej, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatnik ma możliwość odliczenia od przychodów wszelkich kosztów ich uzyskania pod warunkiem, że mają one bezpośredni związek przyczynowy z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma bądź może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Ciężar dowodowy wykazania owego związku przyczynowego wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz ewentualny wpływ na możliwość osiągnięcia z tego tytułu przychodu spoczywa na podatniku. W toku natomiast postępowania podatkowego, ani też nawet w samej skardze. Spółka nie wyjaśniła w żaden sposób celowości wskazanego wydatku na nabycie akcji, do osiągnięcia przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W świetle zatem powyższych okoliczności na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ obie skargi podlegały oddaleniu.