Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 355/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: § 10 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 244 poz 1626
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz strony skarżącej A w O. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Prezydent W. odmówił Centrum Kształcenia i Wychowania Ochotniczych Hufców Pracy w O. przyznania dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika J.K. za okres od 20 lutego 2018 r. do 30 czerwca 2019 r. Organ wskazał, że A. O. nie posiada odpowiedniego przygotowania pedagogicznego do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu dla młodocianego pracownika kształcącego się w zawodzie ogrodnik, pomimo ukończenia studiów licencjackich na kierunku pedagogika specjalna.

W odwołaniu wnioskodawca wniósł o zmianę decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie dofinansowania za okres kształcenia młodocianego pracownika. Zdaniem strony, programy nauczania na wszystkich uczelniach pedagogicznych, zwłaszcza o profilu specjalnym, posiadają wymagane podstawy programowe do kształcenia studentów w zakresie pracy w placówkach edukacyjnych ogólnodostępnych, integracyjnych i specjalnych, w tym przygotowanie do podjęcia pracy w obszarze szeroko rozumianej edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnościami i zaburzeniami zachowania. Tym bardziej te programy spełniają normy ustanowione w celu opieki pedagogicznej nad młodzieżą uczącą się zawodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wyjaśniło, że przygotowanie pedagogiczne do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu jest równoznaczne z posiadaniem przygotowania pedagogicznego wymaganego od nauczycieli. W trakcie studiów na kierunku pedagogika specjalna A. O. realizowała zajęcia z psychologii, pedagogiki oraz dydaktyki pedagogicznej, a wymiar tych zajęć przekraczał 150 godzin, o czym świadczą zapisy w indeksie. Dlatego też, w ocenie Kolegium, A. O. posiada przygotowanie pedagogiczne wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu. Jednakże do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu wymagane jest posiadanie co najmniej trzyletniego stażu pracy w zawodzie nauczanym (ogrodnik). A. O. zatrudniona jest u strony skarżącej na stanowisku instruktora od 1 stycznia 2011 r. i jednocześnie wykonuje czynności ogrodnika. Jednakże doświadczenie zawodowe nie dotyczy funkcji instruktora, lecz zawodu nauczanego i powinno być nabyte przed rozpoczęciem pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Staż pracy odnosi się do zawodu nauczanego, co do którego instruktor posiada tytuł technika ogrodnika, a nie zawodu instruktora praktycznej nauki zawodu. A. O. nie posiada zatem co najmniej trzyletniego doświadczenia zawodowego w zawodzie ogrodnik, nabytego po uzyskaniu tytułu technika ogrodnika zielarstwa, a przed rozpoczęciem pracy w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 i art. 107 k.p.a., ponieważ zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że instruktor praktycznej nauki zawodu posiada wymagany staż pracy w zawodzie ogrodnika,

- art. 80 k.p.a., ponieważ strona skarżąca przedłożyła dokumenty potwierdzające posiadanie odpowiedniego stażu pracy przez instruktora,

- art. 6 k.p.a. przejawiające się w nieprawidłowym zastosowaniu norm prawa materialnego i przepisów postępowania,

- art. 8 k.p.a. przez nieprawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego i przepisów postępowania,

- § 10 w związku z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. poz. 1575 ze zm.), ponieważ regulacja ta nie formułuje żadnych wymagań co do tego, w jaki sposób instruktorzy mieliby udowodnić staż pracy w zawodzie,

- art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910 ze zm.) przez bezpodstawne uznanie, że instruktor nie posiada kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych.

Strona skarżąca wyjaśniła, że A. O. w ramach wykonywania funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu wykonuje prace ogrodnicze, tj. siew nasion, wysadzanie i przesadzanie roślin ozdobnych w gruncie i pod osłonami, przeprowadzanie zabiegów pielęgnacyjnych i renowacyjnych terenów zielonych, przeprowadzanie zabiegów związanych z wysiewem trawy, podlewanie, stosowanie nawozów i środków ochrony roślin na terenach zielonych oraz planowanie nasadzeń i przygotowanie podłoża pod nowe nasadzenia. Powyższe czynności w sposób jednoznaczny potwierdzają zdobycie odpowiedniego doświadczenia w zawodzie ogrodnika w ramach zatrudnienia od 1 stycznia 2011 r. i w konsekwencji zdobycie wymaganego stażu pracy. Brak jest podstaw do uznania, że staż pracy nie może zostać zdobyty w trakcie zatrudnienia na stanowisku instruktora praktycznej nauki zawodu w zawodzie ogrodnik, jeżeli jednocześnie wykonuje on czynności związane z pracami ogrodniczymi, wymaganymi do uzyskania odpowiedniego doświadczenia i tym samym kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych. Argumentacja organu jest całkowicie sprzeczna z § 10 w związku z § 6 pkt 3 rozporządzenia, ponieważ istotne jest zdobycie odpowiedniej praktyki zawodowej w zawodzie nauczanym po uzyskaniu tytułu zawodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd uznał, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa, w stopniu dającym podstawę do ich uchylenia.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 122 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 1148), regulujący kwestię dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Zgodnie z art. 122 ust.1 pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał czeladniczy lub zawodowy egzamin;

3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujące im uprawnienia zostały określone w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2010 r. Nr 244, poz. 1626 ze zm.). Zgodnie z § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1-5, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, którzy spełniają co najmniej jedno z wymagań określonych w ust. 3 pkt 1-5, posiadają ponadto:

1) tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, i co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz

a) świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej lub

b) świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej,

Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest spełnienie przez pracownika strony skarżącej warunku posiadania trzyletniego stażu pracy i w konsekwencji odmowa przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Zdaniem organu, nabycie trzyletniego stażu pracy w nauczanym zawodzie powinno nastąpić przed rozpoczęciem pracy w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu.

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że pracodawca może zawrzeć z młodocianym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego co do zasady tylko wówczas, gdy jest w stanie zagwarantować jej właściwą realizację, a więc m. in. przygotowanie do zawodu prowadzone będzie przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje. Celem całego systemu kształcenia zawodowego młodocianych jest zapewnienie im takich warunków, które pozwalają na zgłębienie praktyki danego zawodu pod okiem doświadczonego instruktora, spełniającego określone warunki w wyżej wskazanych przepisach. Wobec tego ubiegając się o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracodawca, niezależnie od przesłanki określonej w art. 122 ustawy Prawo oświatowe, winien wykazać nie tyle posiadanie wymaganych kwalifikacji przez instruktora w chwili złożenia wniosku, ale zaistnienie przesłanki "prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje". Przesłanka jest spełniona tylko wtedy, gdy w całym okresie przygotowania zawodowego osoba prowadząca posiadała wymagane kwalifikacje, w tym trzyletni staż pracy. Zatem wymogi stawiane pracodawcom w ustawie powinny być oceniane przez organy przez pryzmat zapewnienia odpowiedniego poziomu kształcenia, który ma gwarantować uzyskanie przez młodocianego pracownika stosownej wiedzy oraz umiejętności w danym zawodzie.

W rozpatrywanej sprawie prawidłowo organ uznał, że dopiero od dnia uzyskania przez instruktora tytułu zawodowego – technik ogrodnik zielarstwo można było liczyć okres jego stażu pracy, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie. Jak wynika z akt sprawy, instruktor praktycznej nauki zawodu uzyskał tytuł zawodowy technik ogrodnik zielarstwo w kwietniu 2001 r. Natomiast przygotowanie pedagogiczne uzyskał w październiku 2004 r. Z zaświadczenia pracodawcy z dnia 31 lipca 2019 r. wynika, że prowadząca szkolenie rozpoczęła pracę instruktora u strony skarżącej w dniu 1 stycznia 2011 r. Rozpoczynając pracę u strony skarżącej instruktor posiadał więc tytuł zawodowy w nauczanym zawodzie oraz przygotowanie pedagogiczne.

Wniosek strony skarżącej o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika dotyczy ucznia J. K. Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została zawarta przez stronę skarżącą z wymienionym uczniem w dniu 20 lutego 2018 r. na okres od 20 lutego 2018 r. do 30 czerwca 2019 r. Po odbyciu przyuczenia do wykonywania pracy w zawodzie ogrodnika, uczeń złożył egzamin z wynikiem pozytywnym w dniu 28 czerwca 2019 r.

W ocenie Sądu istotne w sprawie było ustalenie, kiedy instruktor praktycznej nauki zawodu rozpoczął kształcenie ucznia, którego dotyczy rozpatrywany wniosek o dofinansowanie i czy w momencie rozpoczęcia kształcenia konkretnego ucznia, instruktor posiadał wszelkie wymagane kwalifikacje, w tym odpowiedni staż pracy. Instruktor praktycznej nauki zawodu powinien spełniać wymagane przepisami warunki przez cały okres kształcenia ucznia, tylko bowiem wówczas przygotowanie zawodowe prowadzone jest przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje. W niniejszej sprawie rozpoczęcie kształcenia młodocianego pracownika miało miejsce w dniu 20 lutego 2018 r. Organy zobowiązane zatem były do ustalenia, czy w dniu 20 lutego 2018 r. instruktor zatrudniony przez stronę skarżącą spełniał wszystkie wymagane przepisami warunki, w tym posiadanie trzyletniego stażu pracy w nauczanym zawodzie ogrodnika.

Jednocześnie należy wskazać, że to wnioskodawca ma wykazać posiadanie przez instruktora kwalifikacji, wymaganych przepisami prawa. W niniejszej sprawie strona skarżąca winna wykazać, że instruktor praktycznej nauki zawodu posiadał przed dniem 20 lutego 2018 r. trzyletni staż pracy w zawodzie ogrodnika. Warunku tego nie spełnia oświadczenie instruktora z dnia 10 lipca 2019 r., załączone do wniosku o dofinansowanie, odnośnie wykonywania pracy ogrodnika, w którym instruktor wyszczególnia, jakie czynności wykonuje u strony skarżącej. Obowiązki pracownika na danym stanowisku określa pracodawca, w związku z czym wymagany staż pracy w zawodzie należy potwierdzić dokumentami wystawionymi przez pracodawcę, np. umową o pracę, zakresem obowiązków na danym stanowisku, z których wynika również okres zatrudnienia w danym charakterze. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że posiadanie stażu w konkretnym zawodzie oznacza wykonywanie stałej pracy na danym stanowisku (tu: ogrodnika), nie zaś wykonywanie pracy okazjonalnie przy zatrudnieniu na innym stanowisku, bądź też sporadyczny kontakt z zagadnieniami związanymi z zakresem nauczanego zawodu, wynikający chociażby z osobistego zamiłowania.

Sad nie podziela natomiast stanowiska SKO, że w sytuacji długoletniego zatrudnienia na stanowisku instruktora, trzyletni staż pracy w zawodzie ogrodnika instruktor powinien uzyskać przed zatrudnieniem u strony skarżącej w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu, tj. w rozpatrywanej sprawie przed 2011 r. Organ nieprawidłowo zinterpretował § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Z powyższych względów decyzję SKO należało uchylić. Natomiast decyzja organu pierwszej instancji została uchylona z uwagi na błędne uznanie, że instruktor nie posiadał przygotowania pedagogicznego, co słusznie zostało wykazane przez organ odwoławczy.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni powyższe rozważania i zobowiąże stronę skarżącą do udokumentowania posiadania przez instruktora praktycznej nauki zawodu trzyletniego stażu pracy w zawodzie ogrodnika, nabytego przed rozpoczęciem kształcenia młodocianego pracownika, tj. przed dniem 20 lutego 2018 r., a następnie oceni spełnienie powyższego warunku przez instruktora.

Z podanych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylono zaskarżoną decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. (zwrot 200 zł - wpis od skargi).