Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 16/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 28, art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Janusz Bociąga Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2015 r. sprawy ze skargi B. G. – B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala.


UZASADNIENIE

| |

|Decyzją z dnia [....] 2012 r., znak: [....] Wójt Gminy K. zatwierdził granice nieruchomości ozn. jako dz. ew. nr 3192/2 z dz. ew. nr 3192/3|

|(przed zmianą działka nr 3192/1 i 3193/2), położonych w obrębie wsi K. |

|Od powyższej decyzji odwołała się B. G. – B. oświadczając, że wycofuje zgodę (podpis pod rozgraniczeniem) i nie wyraża zgody na |

|bezprawne zajęcie pasa ziemi dz. ew. nr 3192/2 przez A. B. Odwołująca się obszernie opisała z jakiego powodu nie zgadza się z wydaną |

|decyzją i wniosła o jej uchylenie i umorzenie rozgraniczenia. |

|Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z treścią odwołania oraz aktami sprawy stwierdziło, że od decyzji Wójta Gminy K. z |

|dnia [....] 2012 r., znak: [....] orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości odwołanie nie przysługuje i postanowieniem z dnia [....] 2013r. |

|nr [....] stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z dyspozycją art. 33 ust. 3 ustawy Prawo |

|geodezyjne i kartograficzne strona niezadowolona z przebiegu ustalenia granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej |

|decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Przepis ten jest przepisem szczególnym, stanowiącym wyjątek od ogólnej zasady |

|dwuinstancyjności. Nie przewiduje on dalszego postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczeniowej, w której wydano decyzję |

|o rozgraniczeniu nieruchomości, gdyż strona może żądać przekazania sprawy sądowi, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w |

|tej sprawie. Organ uznał zatem, że w rozpatrywanej sprawie zachodziła niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych, gdyż |

|przepis szczególny nie przewiduje odwołania od decyzji orzekającej o rozgraniczeniu, lecz przyznaje stronie niezadowolonej z przebiegu |

|ustalenia granicy prawo złożenia żądania przekazania sprawy sądowi. W sytuacji, gdyby organ II instancji rozpatrzył odwołanie od |

|decyzji, od której ten środek zaskarżenia nie przysługuje, wówczas oznaczałoby to, iż orzeczenie zostało wydane bez podstawy prawnej, |

|przez co zachodziłaby przyczyna nieważności określona art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Tym samym Kolegium zobligowane było do wydania |

|rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 134 K.p.a. tj. stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W decyzji Wójta Gminy K. z dnia [....] |

|2012 r., znak [....] orzekającej o zatwierdzeniu granic nieruchomości ozn. jako dz. ew. nr 3192/2 z działkami ew. nr: 3192/3 (przed |

|zmianą działka nr 3192/1 i 3193/2), położonymi w obrębie wsi K. zostało zawarte właściwe pouczenie, dotyczące środka zaskarżenia od |

|wydanej decyzji. Strony zostały zatem prawidłowo pouczone, że mogą żądać przekazania sprawy sądowi powszechnemu, który jest właściwy do|

|jej rozstrzygnięcia. |

|Powyższe postanowienie doręczono T. K., B. G.- B., A. B., A. T. i M. B. |

|Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wnieśli T. K. oraz B. G. – B. wnosząc o stwierdzenie jego |

|niezgodności z prawem. Zostały one zarejestrowane odpowiednio do sygn. akt III SA/Kr 264/13 i III SA/Kr 265/13. |

|Skarżący T. K. podnosił, że od decyzji Wójta Gminy K. z dnia [....] 2012 r. odwoływał się nie wyrażając zgody na bezprawne zajęcie pasa |

|ziemi działki 3192/2 przez uczestnika A. B. Podnosił też, że w terminie 14 dni od złożenia tej decyzji zażądał zgodnie z pouczeniem |

|przekazania sprawy sądowi. Wskazywał, że w postępowaniu rozgraniczeniowym nie brał udziału, nie wyrażał zgody na nowo ustalone granice |

|działki ewidencyjnej 3192/2, której właścicielem stał się w toku sprawy. Zdaniem skarżącego organ wydający decyzję, o rozgraniczeniu, |

|posiadał wiedzę, że strony nie są zgodne co do rozgraniczenia wskazanych nieruchomości. |

|Skarżąca B. G. – B. podniosła, że w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy K., wycofała swoją zgodę (podpis pod rozgraniczeniem) nie |

|wyrażając zgody na bezprawne zajęcie pasa ziemi działki ewidencyjnej 3192/2 i nie zgadzając się z decyzją wnosiła o jej uchylenie i |

|umorzenie postępowania. Wskazywała, że również jako niezadowolona z przebiegu granicy zażądała w terminie 14 dni od doręczenia jej |

|decyzji przekazania sprawy sądowi. W jej ocenie podstawę wydania decyzji winno stanowić zgodne oświadczenie stron, a swoją zgodę na |

|rozgraniczenie opisane w protokole granicznym cofnęła. |

|W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie. W odniesieniu do skargi T. K. akcentowano, że |

|skarżący nie odwoływał się od decyzji Wójta Gminy K., a odwołanie od tej decyzji złożyła tylko skarżąca B. G. – B. Wskazano, że przed |

|wydaniem decyzji o rozgraniczeniu skarżący wnosił do Wójta Gminy pisma z dnia 24.07.2012 i 8.10.2012. Natomiast odnosząc się do |

|zarzutów Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że mają charakter merytoryczny dotyczący samego rozgraniczenia i nie były |

|przedmiotem rozstrzygania w zaskarżonym postanowieniu stwierdzającym niedopuszczalność odwołania. Natomiast w odniesieniu do skargi B. |

|G. – B. podniesiono, że podstawą stwierdzenia niedopuszczalności odwołania były przesłanki przedmiotowe, gdyż z przepisu art. 33 ust. 3|

|ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że ustawa nie przewiduje odwołania od decyzji o rozgraniczeniu, |

|ale przyznaje stronie prawo do żądania przekazania sprawy sądowi w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie. |

|B. G. – B. w piśmie z 9 kwietnia 2013r. wniosła "o połączenie postępowania" z jej skargi ze sprawą III SA/Kr 264/13, ponieważ |

|rozpatrzenie dotyczy tej samej sprawy. W kolejnym piśmie z dnia 2 grudnia 2013r. wniosła o zawieszenia postępowania w sprawie o sygn. |

|III SA/Kr 265/13 na podstawie art. 125 § 1 P.p.s.a. z uwagi na toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji |

|rozgraniczeniowej Wójta Gminy K. w przedmiocie rozgraniczenia. W piśmie z dnia 4 grudnia 2013 złożonym do obu spraw skarżąca wniosła |

|o "uchylenie decyzji znak [....] i związanej z nią decyzji organu I instancji", podnosząc, że na datę wydania decyzji z dnia [....] 2012 r.|

|właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę 3192/2 był skarżący T. K., a skarżąca od 2007 r. była dzierżawcą tej działki. |

Wojewódzki Sąd Administracyjny, połączył sprawy ze skarg T. K. i B. G. – B. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013r., sygn. akt III SA/Kr 264/13, uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że obie skargi są uzasadnione, nie podzielił jednak argumentów podniesionych na ich poparcie.

Jak wyjaśniono w powyższym wyroku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjmując, że zachodzi niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych uchyliło się od ustalenia na tle okoliczności sprawy, czy niedopuszczalność odwołania nie zachodzi także z przyczyn podmiotowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że stwierdzenie, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpoznaniu sprawy, w dniu 29 października 2014 r., nr [....] umorzyło postępowanie odwoławcze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że ocena prawna sformułowana w orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego, o której mowa w art. 153 P.p.s.a., wiąże ten organ oraz sąd co do zastosowania prawa materialnego w danej sprawie na tle konkretnie poczynionych ustaleń faktycznych i ich oceny, co oznacza, że moc wiążąca tej oceny ustaje w przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych, która to zmiana dla prawidłowego rozstrzygnięcia wymaga odmiennego zastosowania przepisów prawa materialnego, podlegających tej ocenie. Kolegium poinformowało, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do zmiany okoliczności powodującej ustanie związania organu oceną sądu wyrażoną w wyroku. Podkreślając, że stosuje się do zaleceń zawartych w wyroku WSA III SA/Kr 264/13, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że B. G.-B., przenosząc własność nieruchomości objętej postępowaniem rozgraniczeniowym na T. K., utraciła przymiot strony w postępowaniu rozgraniczeniowym. W postanowieniu wskazano także, że B. G.-B. nie przysługuje obecnie także inne prawo rzeczowe do nieruchomości objętych rozgraniczeniem, które nadawałoby jej prawa strony w przedmiotowym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie zachodzi zatem bezprzedmiotowość postępowania w znaczeniu podmiotowym, gdyż odwołanie zostało złożone przez osobę, której nie przysługuje przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a., dlatego też postępowanie należy umorzyć.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła w dniu 4 grudnia 2014r. B. G.-B., wnosząc o stwierdzenie niezgodności z prawem ostatecznego postanowienia wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 29.10.2014 r. Skarżąca podniosła, że jako dzierżawca działki ewidencyjnej nr 3192/2 posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. i posiada interes prawny w sprawie przed bezprawnym zaborem części tej działki, wskazując jednocześnie, że pojęcie interesu może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Skarżąca zwróciła również uwagę na fakt, że Wójt Gminy K. pomimo dysponowania wiedzą o zmianie właściciela działki o numerze 3192/2 oraz braku wniosku T. K. o rozgraniczenie, wydał decyzję o zatwierdzeniu rozgraniczenia, które było wynikiem postępowania rozgraniczeniowego, w którym właściciel działki nim objętej nie brał udziału. W ocenie skarżącej w takiej sytuacji postępowanie rozgraniczeniowe powinno było zakończyć się decyzją o jego umorzeniu ze względu na brak podstaw prawnych i faktycznych jego prowadzenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko, wskazując jednocześnie, że w jego ocenie umowa dzierżawy nie jest tytułem prawnym uzasadniającym interes prawny w postępowaniu rozgraniczeniowym i wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem B. G. – B. od decyzji Wójta Gminy K. z dnia [.....] 2012r. o rozgraniczeniu. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a ocena prawna sformułowana w orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego, wiąże ten organ oraz sąd co do zastosowania prawa materialnego w danej sprawie na tle konkretnie poczynionych ustaleń faktycznych i ich oceny, co oznacza, że moc wiążąca tej oceny ustaje w przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych, która dla prawidłowego rozstrzygnięcia wymagałaby odmiennego zastosowania przepisów prawa materialnego, podlegających tej ocenie.

W wiążącym w niniejszej sprawie wyroku WSA z dnia 18 grudnia 2013r., sygn. akt III SA/Kr 264/13, Sąd podzielił pogląd organu, że w niniejszej sprawie zachodziła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania z przyczyn przedmiotowych, ze względu na treść art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U z 2010r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), zarzucił jednak organowi, że uchylił się od ustalenia na tle okoliczności sprawy, czy nie zachodziła także niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych, albowiem B. G.-B. przeniosła na T. K. prawo własności, ustalenie zaś, że wnosząca odwołanie nie jest stroną, obligowałoby organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 §1 pkt 3 kpa. Sąd zwrócił też uwagę, że to skarżąca B. G.-B. zażądała przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w Z.

W przedmiotowej sprawie po wydaniu wyroku przez WSA z dnia 18 grudnia 2013r., sygn. akt III SA/Kr 264/13 nie doszło do zmiany okoliczności powodującej ustanie związania organu oceną sądu wyrażoną w wyroku. Prawidłowo zatem, stosując się do zaleceń zawartych w tym wyroku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że B. G.-B., przenosząc własność nieruchomości objętej postępowaniem rozgraniczeniowym na T. K., utraciła przymiot strony w postępowaniu rozgraniczeniowym. Organ ocenił, że B. G.-B. nie przysługuje przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. Prawidłowo zatem, uwzględniając wiążącą ocenę prawną sformułowaną przez Sąd w tej sprawie, organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze.

Nie mogły odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku argumenty powoływane przez nią w skardze oraz argumenty powołane przez nią i przez T. K. w pismach z dnia 22 maja 2015r. Koncentrują się one na zarzutach merytorycznych dotyczących decyzji rozgraniczeniowej wskazując, że nie było podstaw do rozgraniczenia, albowiem B. G.-B. jako dzierżawca cofnęła na to swoją zgodę. Należy jednak zwrócić uwagę, że po wydaniu decyzji rozgraniczeniowej, zakończeniu ulega toczące się przed organami administracyjnymi postępowanie rozgraniczeniowe. Wszelkie zarzuty merytoryczne dotyczące treści tej decyzji rozgraniczeniowej, w tym również dotyczące cofnięcia zgody na rozgraniczenie, mogą być podnoszone jedynie przed sądem powszechnym, do którego sprawa jest kierowana zgodnie z dyspozycją art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który przewiduje, że strona niezadowolona z przebiegu ustalenia granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. O tym prawie B. G.-B. została przez organ pouczona i z tego prawa skorzystała (k.44 akt adm). Z tego samego powodu nie mogły też odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku w tej sprawie zarzuty dotyczące błędnej oceny przez organ, że nie miała ona przymiotu strony w postępowaniu rozgraniczeniowym. Nawet przyjęcie, że skarżącej przysługiwał przymiot strony postępowania rozgraniczeniowego, nie zmieniałoby stanu niedopuszczalności jej odwołania z przyczyn przedmiotowych, wynikających z art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że organ nieprawidłowo zatytułował zaskarżony akt "postanowienie". Dostrzeżone jednak przez Sąd uchybienie należy potraktować jako oczywistą omyłkę pisarską nie mającą wpływu na wynik sprawy, o czym świadczy treść rozstrzygnięcia (umorzenie postępowania odwoławczego), powołana w nim podstawa prawna (art. 138 §1 pkt 3 kpa) oraz treść pouczenia, w którym organ wyraźnie wskazał, że chodzi o decyzję, a nie postanowienie.

Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że kontrolowane orzeczenie SKO umarzające postępowanie odwoławcze zostało wydane zgodnie z wiążącą w tej sprawie oceną prawną zawartą w wyroku WSA z dnia 18 grudnia 2013r., III SA/Kr 264/13, nie naruszając art. 138 § 1 pkt 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego powodu Sąd skargę oddalił, orzekając jak w sentencji.