Wyrok NSA, sygn. akt III SA 822/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: par. 9
journal: Dz.U. 1991 nr 38 poz. 165
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od osób fizycznych oraz nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku.
Teza: 1. Zwolnienie podatkowe, jako instytucja korzystna dla podatnika - na gruncie prawa publicznego - stosowane być może tylko przy dopełnieniu wszystkich przesłanek przewidzianych w prawie, niezależnie od tego czy mają one charakter materialnoprawny, proceduralny czy techniczno-materialny, jeśli prawo nie różnicuje ich znaczenia.

2. Zwolnienie od podatku obrotowego ustanowione w par. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od osób fizycznych oraz nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku /Dz.U. nr 38 poz. 165/ jest zależne od łącznego spełnienia wszystkich przewidzianych warunków.

TEZY

1. Zwolnienie podatkowe, jako instytucja korzystna dla podatnika - na gruncie prawa publicznego - stosowane być może tylko przy dopełnieniu wszystkich przesłanek przewidzianych w prawie, niezależnie od tego czy mają one charakter materialnoprawny, proceduralny czy techniczno-materialny, jeśli prawo nie różnicuje ich znaczenia.

2. Zwolnienie od podatku obrotowego ustanowione w par. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od osób fizycznych oraz nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku /Dz.U. nr 38 poz. 165/ jest zależne od łącznego spełnienia wszystkich przewidzianych warunków.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

H.P. prowadziła działalność gospodarczą m.in. - w 1993 r. - w zakresie stolarstwa.

W wyniku kontroli stwierdzono niezadeklarowanie zaliczki na podatek obrotowy z tytułu sprzedaży ogrodzenia, które powinno być opodatkowane stawką 24 procent, ponieważ sprzedaż ta nie spełniała warunków określonych w par. 9 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od osób fizycznych oraz nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku /Dz.U. nr 38 poz. 165/.

Urząd Skarbowy ustalił zaliczkę na podatek obrotowy. W uzasadnieniu decyzji Urząd wyszczególnił na czym polegało niedochowanie warunków przewidzianych w rozporządzeniu, od których to warunków zależało zwolnienie od podatku obrotowego. Nabywca nie złożył w momencie sprzedaży pisemnego oświadczenia, że towar jest nabywany na cele inwestycyjno-zaopatrzeniowe, zaś podatniczka nie odnotowała rodzaju, numeru i nazwy organu, który wydał dokument stwierdzający prowadzenie działalności gospodarczej.

W odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego H.P. wniosła o uchylenie decyzji w części ustalającej zaliczkę powyżej kwoty wynikającej z deklaracji podatkowej, gdyż sprzedaż nastąpiła w wyniku złożonego zamówienia, na którym to zamówieniu znajdowała się klauzula "na cele inwestycyjne". Natomiast nie przeczy, iż w istocie w momencie sprzedaży nabywca nie złożył oświadczenia, zaś podatniczka nie odnotowała rodzaju organu, który wydał dokument stwierdzający prowadzoną działalność, ponieważ towar był odbierany przez kierowcę nie dysponującego dokumentami. Podatniczka zażądała uzupełnienia dokumentów i otrzymała je z opóźnieniem.

Zdaniem podatniczki przepisy prawa nie określają w którym momencie dokumenty mają być złożone, a zatem składa je w załączeniu do odwołania, podkreślając iż decydujące dla zwolnienia znaczenie ma przeznaczenie wyrobów na cele inwestycyjne i zaopatrzeniowe.

Izba Skarbowa utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wywodzi, iż spełnienie warunków określonych w par. 9 ust. 6 rozporządzenia winno nastąpić przed momentem sprzedaży, o czym świadczy zwrot w przepisie "nabywany wyrób" podkreślający moment poprzedzający nabycie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatniczka rozwinęła te same przesłanki, które podnosiła w odwołaniu. Podnosi ona w szczególności, że nastąpiło oświadczenie woli ze strony nabywców, iż zakup przeznaczony jest na cele inwestycyjno-zaopatrzeniowe, zaś jako dowód służyć mogły zamówienia, które złożone zostały i doszły do sprzedawcy.

Nabywcy zostali warunkowo uprawnieni do zakupu bez podatku obrotowego. Po wypełnieniu warunku brak jest podstaw prawnych do żądania ceny wraz z zawartym w niej podatkiem obrotowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Istotą spornej kwestii, co do wykładni par. 9 ust. 6 rozporządzenia jest określenie owego "warunku", od wypełnienia którego normodawca uzależnia zwolnienie od podatku obrotowego sprzedaży wyrobów inwestycyjnych i zaopatrzeniowych. Użyty termin "warunek" mógłby sugerować, iż chodzi tu o zdarzenie przyszłe i niepewne, zależne od woli stron, od spełnienia którego zawieszone są skutki jakie umowa kupna-sprzedaży wywrze w zakresie zwolnienia od podatku obrotowego. Stąd - wywodzi skarżąca - wobec oświadczenia woli nabywcy wyrażonej w zamówieniu, iż wyroby służyć będą na cele zaopatrzeniowe późniejsze - dopełnienie innych wymagań zaliczonych do "warunku" nie ma znaczenia przesądzającego. Uzupełnia ono bowiem tylko to, co się wiąże z najważniejszym, konstytutywnym elementem owego "warunku", a mianowicie przeznaczeniem wyrobów na cele inwestycyjne i zaopatrzeniowe. To zaś miało miejsce.

Tymczasem interpretacja przepisu wskazuje wyraźnie, iż mamy do czynienia z normatywnymi przesłankami od dopełnienia których łącznie normodawca uzależnia zwolnienie od podatku obrotowego. Wprawdzie ust. 7 cytowanego par. 9 mówi o skutkach jakie wywołuje sprzedaż lub zużycie przez nabywcę owych wyrobów na cele inne, niż zaopatrzeniowe. Chodzi tu jednak o dalsze następstwa, już zastosowanego zwolnienia podatkowego.

Natomiast ust. 6 uzależnia zastosowanie zwolnienia od dopełnienia wszystkich przesłanek normatywnych. Chodzi więc zarówno o oświadczenie złożone przez nabywcę sprzedawcy na piśmie, iż wyrób jest przeznaczony na cele inwestycyjno-zaopatrzeniowe /ze sformułowania tego wynika, iż oświadczenie takie winno być złożone sprzedawcy w chwili sprzedaży, najpóźniej zaś do momentu wystawienia przezeń faktury, ponieważ obrotem w rozumieniu ustawy o podatku obrotowym jest kwota należna/.

Z kolei druga przesłanka nakłada na mającego korzystać ze zwolnienia podatkowego szereg obowiązków. Nabywca obowiązany jest do okazania sprzedawcy oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu stwierdzającego prowadzenie działalności gospodarczej. Sprzedawca zaś zobowiązany jest na oświadczeniu stwierdzić, iż nabywca okazał właściwy dokument oraz wpisać rodzaj, numer, datę i nazwę organu, który dokument ten sporządził. Dopełnienie wszystkich tych wymagań musi nastąpić w chwili sprzedaży.

Zwolnienie podatkowe, jako instytucja szczególnie korzystna dla określonej kategorii podatników - na gruncie prawa publicznego - stosowane być może tylko przy dopełnieniu wszystkich przesłanek, przewidzianych w prawie - niezależnie od tego czy mają one charakter materialnoprawnym, proceduralny, czy techniczno-materialny, jeśli prawo nie różnicuje ich znaczenia.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 207 par. 5 Kpa Sąd skargę oddalił.