Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 548/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 75, 77, 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 31 zo ust. 10 i 11
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. 4 i c, art. 210
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi O sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powołując się na art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm, dalej jako ustawa o COVID-19) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 266, ze zm., dalej jako u.s.u.s.), odmówił spółce O. sp. z o.o. spóła komandytowo-akcyjna prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami wymienionymi w tym przepisie, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenia zdrowotne, na FunduszPracy. Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Organ wyjaśnił, iż kod PKD podany przez spółkę we wniosku jest niegodny z kodem PKD przeważającej działalności podanym w rejestrze REGON, w związku z powyższym, nie przysługuje spółce prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r.

Od powyższej decyzji spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż prowadzi działalność gospodarczą od ponad 20 lat w różnych działalnościach, gdzie w zależności od roku i koniunktury działalnością przeważającą są działalności o różnym charakterze. Składając dokumenty rejestrowe, a później aktualizując poprzez dodanie kolejnych działalności, spółka nie jest w stanie określić która dziedzina w momencie rozpoczęcia będzie wiodąca (przeważająca). Jednocześnie strona wskazała na analizę sprzedaży od 2017 r. do 2020 r. ze wskazaniem wartości sprzedaży w zakresie poszczególnych usług jakie świadczy.

Strona dodała, iż dane w GUS są aktualizowane dopiero po sporządzeniu sprawozdania finansowego za dany rok w drugiej połowie następnego roku, w ciągu roku nie analizuje się, która działalność jest wiodąca, a przede wszystkim nie aktualizuje. Sam proces aktualizacji jest czasochłonny i kosztowny, a w czasie pandemii nawet ograniczony poprzez locdowny urzędów.

Spółka podniosła, iż przedmiotem jej działalności jest przede wszystkim hotelarstwo i gastronomia, które w obecnych czasach z uwagi na pandemię znajduje się w trudnej sytuacji.

Zdaniem spółki kwalifikuje się ona do otrzymania wnioskowanego zwolnienia, będąc podmiotem prowadzącym działalność w gałęziach, dla których ta pomoc została zaadresowana. Sztywne, biurokratyczne związanie tego uprawnienia z ujawnioną w rejestrze REGON działalnością tzw. przeważającą, jest w ocenie spółki sprzeczne z wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą demokratycznego państwa prawnego.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19, utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lutego 2021 r.

ZUS potwierdził, że nie przysługuje spółce prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r., wskazując, iż we wniosku spółka jako rodzaj przeważającej działalności na [...] września 2020 r. wpisała kod PKD [...]., natomiast zgodnie z danymi zawartymi w rejestrze REGON na [...] września 2020 r. - przeważającą działalnością wg PKD był wskazany kod [...]. ZUS zauważył, iż podany we wniosku PKD nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie płatników składek, którzy na dzień [...] września 2020 r. mieli zarejestrowaną działalność z kodem PKD uprawniającą do zwolnienia z opłacania składek z Ustawy Tarcza 6.0. Zdaniem ZUS zgodnie z powołanymi przepisami nie ma podstaw do uznania, że został spełniony warunek prowadzenia działalności z określonym kodem PKD na [...] września 2020 r. Zgodność wykazania kodu PKD na wniosku badana jest na podstawie danych z rejestru REGON.

Organ wskazał, iż przepisy cytowanej ustawy o COVID-19 nie pozwalają na zwolnienie z zapłaty składek za listopad 2020 r. w oparciu o oświadczenie o rodzaju faktycznie wykonywanej działalności, ani żadne inne dokumenty w tym zakresie. Ustawodawca określił kody PKD przeważającej działalności, zgłoszone do 30 września 2020 r. w rejestrze REGON, jako podstawę do zwolnienia.

Powyższa decyzja stałą się przedmiotem skargi spółki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi oraz - w razie wystąpienia sytuacji o której mowa w art. 145a § 1 p.p.s.a. - zobowiązanie organu do wydania decyzji ze wskazaniem sposobu rozstrzygnięcia sprawy, tj. zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od dnia [...] listopada 2020r. do dnia [...] listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 31 zq ust. 8 ustawy o COVID-19 w związku z art. 138 § 1 pkt 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji z [...] lutego 2021r. odmawiającej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2020 r. z powodu uznania, że skarżąca nie legitymuje się właściwym rodzajem przeważającej działalności, chociaż organ bezprawnie ograniczył postępowanie dowodowe w tym zakresie jedynie do danych z rejestru REGON. Naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, gdyby bowiem organ przeprowadził postępowanie w sposób wszechstronny to mógłby dojść do wniosku, że skarżąca spełnia przesłanki do objęcia pomocą, o której mowa w art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID-19,

2. art.31zo ust. 10 i ust. 11 ustawy o COVID-19 przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wymienione w tym przepisie rodzaje przeważającej działalności ustala się wyłącznie na podstawie danych z rejestru REGON. Naruszenie miało wpływ na wynik sprawy pozbawiając skarżącą możliwości wykazania innymi środkami dowodowymi niż danymi z rejestru REGON, że spełnia przesłanki objęcia zwolnieniem, o którym mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19,

3. § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. poz. 2009 z późn. zm.) w związku z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez ich niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) przy wyjaśnianiu znaczenia pojęcia "rodzaju przeważającej działalności". Naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, skutkowało zawężonym (formalnym, wynikającym jedynie z danych z rejestru REGON) rozumieniem pojęcia "rodzaju przeważającej działalności", a w konsekwencji zróżnicowaniem sytuacji prawnej różnych podmiotów spełniających to samo kryterium uznania danej działalności za rodzaj przeważający, co doprowadziło do odmowy przyznania pomocy, o której mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, podmiotom takim jak skarżąca.

Ponadto skarżąca wniosła na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. - o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, tj. zestawień obrotów i sald w poszczególnych rodzajach działalności skarżącej w latach 2019 i 2020 - na okoliczność spełniania przez skarżącego w 2020 r. kryterium rodzaju przeważającej działalności w zakresie PKD [...] oraz zmiany tego przedmiotu od roku 2019 kiedy to działalnością przeważającą były - tak jak twierdzi organ - usługi noclegowe. Dowód jest niezbędny do wyjaśnienia istotnej wątpliwości, jaką jest faktyczny a nie tylko formalnie wskazany w rejestrze REGON rodzaj przeważającej działalności skarżącego, i nie spowoduje nadmiernego opóźnienia w sprawie stanowiąc jedynie potwierdzenie okoliczności, którą skarżąca wskazywała już we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez organ.

Zdaniem skarżącej organ w przedmiotowej sprawie przeoczył informację, która została podana już we wniosku o ponowne rozpoznanie prawy, dotyczącą wielkości sprzedaży poszczególnych usług hotelowych w roku 2020, która wyniosła 3.159.000 zł, z czego usługi noclegowe to kwota 1.031.000 zł (kod PKD [...]), sprzedaż usług gastronomicznych (w tym wynajem sali restauracyjnej oraz działanie kręgielni, która jest częścią restauracji) to kwota 1.801.770,06 zł (kod PKD [...], we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy błędnie wskazano "[...]"), pozostałe usługi hotelowe to kwota 10.000 zł (kod PKD [...]) zaś sprzedaż usług SPA to kwota 310.000 zł (kod PKD [...]). Zatem największy udział w sprzedaży usług skarżącego miały usługi o kodzie [...] stanowiąc 57 procent ogółu wielkości sprzedaży usług (konto 707; w zakresie sprzedaży towarów, tj. konta 717, skarżący osiągał niewielkie obroty, które nie miały już wpływu na zmianę dominującego przedmiotu działalności).

Spółka podkreśliła, że prowadząc postępowanie dowodowe w sposób wszechstronny organ był zobowiązany ustalić te okoliczności z urzędu. Jednocześnie skarżąca wskazała, iż zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń rodzaj przeważającej sprzedaży m.in. osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiąganie zysku, ustala się na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

Powyższe zdaniem skarżącego oznacza, że wbrew twierdzeniu organu spółka spełniała kryterium rodzaju przeważającej działalności, a w związku z tym kwalifikowała się do udzielenia pomocy na podstawie art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z zawartą w niej argumentacją. Organ wskazał, że nawet jeśli przedsiębiorca zmienił kod PKD przeważającej działalności w CEIDG lub KRS na kod PKD uprawniający do uzyskania pomocy po 31 marca 2021 r. i wskazał przy tym wsteczną datę obowiązywania tej zmiany, to nie spełni warunku prowadzenia działalności z określonym kodem PKD na dzień 31 marca 2021 r. W tym przypadku liczą się wyłącznie zmiany zgłoszone nie później niż do 31 marca 2021 r. i brak jest podstaw do zwolnienie z zapłaty składek za listopad 2020 r. w oparciu o oświadczenie o rodzaju faktycznie wykonywanej działalności, a nie żadne inne dokumenty w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył pełnomocnik organu, a zawiadomiony o w/w wniosku pełnomocnik strony skarżącej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Odnoście właściwości miejscowej tutejszego Sadu wskazać należy, iż stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2000r., poz. 1773 ze zm.) - który wszedł w życie 16 marca 2021 r. - rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy o COVID-19 przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Skarżąca spółka ma siedzibę na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Przedmiot tak rozumianej kontroli w przedmiotowej sprawie stanowiła decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję własną organu z dnia [...] lutego 2021 r. o odmowie skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] do [...] listopada 2020r. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu doprowadziła do stwierdzenia, iż decyzja wydana została z naruszeniem prawa.

Na wstępie rozważań wyjaśnić należy, iż jako adresata decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. organ wskazał O. spółka z o.o., nie zaś O. sp. z o.o. komandytowo-akcyjna. Jednak na podstawie danych płatnika, wpisanych w nagłówku w/w decyzji tj. NIP oraz REGON, które są identyczne jak dane płatnika wymienione w decyzji organu II instancji z [...] kwietnia 2021 r. oraz we wniosku z [...] stycznia 2021 r., nie ulega wątpliwości, iż decyzja skierowana została do prawidłowego podmiotu tj. O. sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisu ustawy o COVID-19, w tym art. 31zo ust.10 i ust. 11 ustawy o COVID-19. W myśl ust. 10

art. 31zo cyt. ustawy na wniosek płatnika składek, prowadzącego na dzień 30 września 2020r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Zgodnie zaś z ust. 11 art. 31 zo cyt. ustawy oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

Na gruncie tego uregulowania organ odmówił skarżącej spółce prawa do zwolnienia ze składek za okres od [...] do [...] listopada 2020 r., gdyż we wniosku oz zwolnienie spółka wskazała jako rodzaj przeważającej działalności na [...] września 2020 r. kod PKD [...]., natomiast zgodnie z danymi zawartymi w rejestrze REGON na [...] września 2020 r. - przeważającą działalnością wg PKD był wskazany kod [...] Przesłanki dotyczącej przychodu uzyskanego w listopadzie 2020 r. z działalności przeważającej, który powinien być co najmniej o 40% niższy w stosunku do przychodu uzyskanego z tej samej działalności w listopadzie 2019 r. organ nie poddał analizie i ocenie z uwagi na brak spełnienia przesłanki dotyczącej rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej ustalonej na dzień [...] września 2020 r.

Sporna w sprawie jest kwestia spełnienia przez skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia za wskazany wyżej okres, a dokładnie przesłanki prowadzenia na dzień 30 września 2020 r. "przeważającej działalności" gospodarczej w zakresie uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia. W ocenie organu podany przez skarżącą we wniosku kod PKD nie dotyczy jej "przeważającej działalności", zatem nie uprawnia jej do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek, przy czym organ dokonał tego ustalenia wyłącznie na podstawie stanu ewidencyjnego (rejestr REGON) przypadającego na dzień 30 września 2020 r. Zdaniem skarżącej stan ten nie odpowiada rzeczywistości, gdyż spółka prowadzi działalność hotelarsko-gastronomiczną i w jej ocenie jest uprawniona do uzyskania wnioskowanego zwolnienia, wskazując w szczególności na kwoty sprzedaży poszczególnych usług w prowadzonej przez nią działalności.

Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że istotą problemu prawnego sprawy jest interpretacja art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 i zawartego w tym przepisie zwrotu "rodzaj przeważającej działalności" - w kontekście celów i funkcji wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 w powiązaniu z systemem klasyfikacji PKD. Klasyfikacja ta jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007r. Nr 251 poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie

art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 443 ze zm.). W załączniku do w/w rozporządzenia - PKD, Zasady Budowy Klasyfikacji (pkt 7) wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana". Dodać należy, iż w pkt 25 w/w załącznika do rozporządzenia jako regułę zmiany przeważającej działalności jednostki wskazano zasadę stabilności, zgodnie z którą nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca.

Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.

Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności reguluje § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.), w którego ust. 1 przewidziano, że "wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy", zaś w ust. 2 pkt 1, że "rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio [...] - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących".

Dodać przy tym należy, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy o statystyce publicznej). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej.

Ustawa o COVID-19 stanowi element pakietu aktów prawnych nazywanych powszechnie "Tarczą Antykryzysową". Regulacje wchodzące w skład tego pakietu opierają się na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. "Tarcza" ta ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego, a przepisy mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom.

Pakiet ten pozostaje w istotnym związku z wprowadzonymi przez władze publiczne daleko idącymi ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej i możliwości zarobkowania. Przewidziane w ustawie o COVID-19 zwolnienia mają na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

Forma i zakres oraz organizacja danego wsparcia należy do władz publicznych i jest przedmiotem regulacji na poziomie prawa powszechnie obowiązującego. Z brzmienia art. 31zo ustawy o COVID-19 wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż) klasyfikowanych jako "płatnicy składek" prowadzący na określony dzień "działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" wskazanymi w tym przepisie kodami. W kontekście celów i całego systemu wsparcia, o których mowa było wyżej, należy uznać, że narzędzie jakim jest klasyfikacja statystyczna PKD może być wykorzystywane w systemie organizowania pomocy dla przedsiębiorców poszkodowanych pandemią, ale nie może być samoistną przesłanką jej przyznawania. Klasyfikacja PKD, którą posługuje się w tym przypadku ustawa o COVID-19 ma zatem znaczenie wyłącznie instrumentalne i pomocnicze. Innymi słowy przesłanką materialnoprawną wsparcia, określoną w rozważanym przepisie, jest rodzaj faktycznie prowadzonej przez przedsiębiorcę "przeważającej" działalności gospodarczej, a klasyfikacja PKD jest tylko preferowanym, ale nie wyłącznym środkiem dowodowym do jej ustalenia.

Wskazany przez organ sposób ustalenia spełnienia kryterium "przeważającej działalności gospodarczej", sprowadzający się do ustalania stanu faktycznego wyłącznie na podstawie formalnego zapisu - kodu "przeważającej działalności" skonstruowanego dla innych celów i funkcji jest nieprawidłowy. Może bowiem w danych stanach faktycznych prowadzić do wypaczenia celów i funkcji wsparcia, w konsekwencji do nierównego, nieproporcjonalnego lub niesprawiedliwego dostępu do pomocy w ramach tej samej kategorii podmiotowej. Posługiwanie się przy ustalaniu prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej tylko formalną klasyfikacją kodów PKD może nie tylko pozbawiać pomocy tych, do których rzeczywiście została ona skierowana i którzy najbardziej jej potrzebują, ale również prowadzić do sytuacji przyznawania wsparcia tym przedsiębiorcom, którzy w systemie PKD mają wpisane kody objęte zwolnieniem, a w rzeczywistości prowadzą inną działalność, nie objętą zakresem wsparcia.

Dlatego, wsparcie, o którym mowa w ustawie COVID-19 w każdym przypadku musi dotyczyć działalności rzeczywiście prowadzonej jako przeważająca. Rozwiązanie polegające na odesłaniu do kodów PKD nie jest zatem, jak przyjmuje organ przesłanką merytoryczną przyznania wsparcia, ale jedynie środkiem dowodowym o charakterze formalnym, za pomocą którego w pierwszej kolejności następuje ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Jeśli w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to organ nie ma potrzeby weryfikować stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeśli jednak stan faktyczny objęty kodem PKD jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje), to organ ma obowiązek przeprowadzić ustalenia dotyczące stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych, które są do takich ustaleń konieczne, zgodnie z zasadami wynikających z art. 7, art. 75 § 1oraz art. 77 § 1 k.p.a., mającego pełne zastosowanie w sprawie (art. 31zq ust. 7 i 8 ustawy COVID-19 oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Jak trafnie bowiem dostrzeżono, to w orzecznictwie (por. wyrok z dnia 29 lipca 2021 r., I SA/Sz 297/21, z dnia 20 lipca 2021 r., I SA/Kr 726/21, z dnia 9 lipca 2021 r., I SA/Op 207/21 i inne dostępne na w bazie orzeczeń CBOIS) odwołanie do klasyfikacji PKD ma charakter domniemania zakładającego, że widniejący w systemach ewidencyjnych lub statystycznych kod PKD "przeważającej działalności" przedsiębiorcy odpowiada stanowi rzeczywistemu. Domniemanie to jest jednak wzruszalne na zasadach przewidzianych art. 76 § 3 k.p.a. Obalenie tego domniemania może nastąpić na podstawie wszystkich środków dowodowych, jakie przewiduje kodeks (por. art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 80 i 81 k.p.a.), a polegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów REGON.

W sprawie takie postępowanie dotyczące rzeczywiście prowadzonej przez skarżącą działalności nie zostało przeprowadzone mimo, że z treści jej stanowiska, jasno wynika, że skarżąca deklaruje inny stan faktyczny, niż przypisywany jej przez organ w oparciu o klasyfikację PKD, która jest w systemie. Skarżąca już we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wskazała na zakres i przedmiot prowadzonej przez nią faktycznie działalności i przyczyny zadeklarowania innego kodu, niż tego, który faktycznie odpowiada jej przeważającej działalności gospodarczej. Spółka przytoczyła we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dane obrazujące wielkość sprzedaży w poszczególnych obszarach jej działalności, w tym jako przeważająca wielkość sprzedaży usług wskazując usługi gastronomiczne. Do powyższych twierdzeń i dowodów organ jednak w żaden sposób nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnienie tej okoliczności, czyli dokładne ustalenie stanu faktycznego i jego konsekwencji prawnych jest zatem w sprawie niezbędne dla praworządnego zrealizowania celu i funkcji udzielanego wsparcia w tej sprawie. Organ takich ustaleń nie poczynił kierując się błędną wykładnią prawa materialnego. W konsekwencji uchybienie powinnościom wynikającym z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID-19, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie art. 31 zo ust. 10, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, spowodowało, że Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd uznał uchylenie decyzji organu I instancji za nieuzasadnione, stwierdzając, iż nie jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy, tym bardziej, że organy w obu instancjach pokrywają się.

W ponownym postępowaniu organ będzie związany przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.). W szczególności obowiązkiem organu będzie dokonanie ponownej oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek zwolnienia przez rzetelne ustalenie stanu faktycznego co do przedmiotu prowadzonej przez nią przeważającej działalności. Następnie rzeczą organu będzie ustalenie spełnienia przez wnioskującą innych przesłanek wsparcia, o których mowa w art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID-19,co do których sąd się nie wypowiadał, gdyż nie były one przez organ ustalane w kontrolowanym postępowaniu.

Ustosunkowując się do złożonego w skardze wniosku dowodowego, Sąd stwierdza, iż podlega on oddaleniu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwość prowadzenia dowodów jest wyjątkowa, bo obejmuje tylko dowód z dokumentów i tylko o tyle, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Z uwagi na uchylenie decyzji przez Sąd i ponowne rozpoznanie sprawy przez organ, wnioski dowodowe skarżąca powinna ponownie złożyć we właściwym, merytorycznym postępowaniu przed organem, który ma obowiązek je rozpatrzyć i odnieść się do nich w pisemnych motywach wydanego rozstrzygnięcia.

Odnośnie kosztów postępowania sądowego stwierdzić należy brak podstaw do ich zasądzenia na rzecz strony skarżącej na podstawie art. 210 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią sąd orzeka z urzędu o kosztach należnych stronie w przypadku orzekania na posiedzeniu niejawnym wyłącznie, gdy strona nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W przedmiotowej sprawie skarżąca reprezentowana była przez radcę prawnego, który nie złożył wniosku o przyznanie należnych kosztów.