Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2749/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 § 6
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r., na podstawie art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. odstępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...].06.2015r. E. S. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia przez Sąd skargi, w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w [...], gm. [...] – odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie rozbiórki ww. obiektu.

W uzasadnieniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] postanowieniem z dnia [...].05.2014 r. nałożył na E. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł wobec niewykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w [...], gm. [...], określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...].01.2006 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w trybie odwoławczym postanowieniem z dnia [...].11.2014 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i nałożył na E. S. grzywnę w wysokości 5.000 zł wraz z opłatą egzekucyjną w wysokości 68 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki. Ponadto w odniesieniu do terminu wykonania nakazu, mając na uwadze jego upływ - wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku do dnia 30.06.2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 13/15 oddalił skargę na to rozstrzygnięcie.

Postanowieniem z dnia [...].11.2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na wniosek E. S. wstrzymał do dnia [...].06.2015 r. postępowanie egzekucyjne prowadzone w sprawie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, które Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...].01.2015 r. utrzymał w mocy.

Na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego E. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie.

Ponadto wnioskiem z dnia [...].06.2015 r. skarżąca wystąpiła ponownie o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia przez Sąd skargi.

W odniesieniu do tego wniosku, organ wskazał, że zgodnie z art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. 2012 r., poz. 1015 ze zm.) organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ, z zastrzeżeniem § 7. Na postanowienie w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego służy zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 23 § 8 ww. ustawy).

Wyjaśnił, że pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków", które zgodnie z art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi przesłankę wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego, jest pojęciem prawnie niedookreślonym. Instytucja wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego jest środkiem wykonywania nadzoru nad egzekucją administracyjną. Nie należy jej traktować jako środka przysługującego zobowiązanemu do przerwania egzekucji w trudnych dla niego sytuacjach życiowych. Za "szczególnie uzasadnione przypadki" można uznać tylko takie sytuacje, które zostały spowodowane przyczynami niezależnymi od zobowiązanego.

Za takie przypadki należałoby uznać wypadki losowe, a także stwierdzone przez organ nadzoru nieprawidłowości podjętych czynności egzekucyjnych lub naruszenia prawa w toku postępowania egzekucyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 86/10).

Organ przypomniał, że prowadził już postępowanie dotyczące wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...], które zakończył postanowieniem nr [...] z dnia [...].11.2014 r. wstrzymującym do dnia [...].06.2015 r. ww. postępowanie egzekucyjne, mając na uwadze swoje rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia grzywny.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].01.2015 r. utrzymał w mocy to postanowienie, wskazując jednocześnie, iż "trudności dokonania rozbiórki obiektu wiążące się z stanem zdrowia zobowiązanej, jak również konieczność poniesienia wydatków finansowych, w związku z uiszczeniem grzywny w celu przymuszenia, nie mogą być uznane za uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, tym bardziej, że ostateczna decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki została wydana w 2005 roku. Ponadto rozbiórka objętego nakazem obiektu nie musi być wykonana osobiście przez zobowiązaną".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 6 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 13/15, oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny. W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że z postępowania skarżącej wynika, że w rzeczywistości nadal nie jest zainteresowana dobrowolnym wykonaniem rozbiórki obiektu budowlanego, mimo upomnienia oraz wystawionego tytułu wykonawczego. Intencja skarżącej pozostaje korzystanie z samowolnie wzniesionego obiektu.

Mając powyższe na uwadze, a także fakt, iż w obecnym wniosku wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych argumentów uzasadniających wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi przez sąd, organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2015r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia E. S., na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2015 r., w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że [...] WINB decyzją z dnia [...].10.2005 r., utrzymał w mocy decyzję PINB w Powiecie [...] z dnia [...].03.2005 r., nakazującą E. S. rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej na terenie działki nr [...] położonej w [...].

W związku z niewykonaniem przez zobowiązaną nałożonego decyzją z dnia [...].03.2005 r. obowiązku, PINB w Powiecie [...] przystąpił do jego egzekwowania. Upomnieniem z dnia [...].12.2005 r., wezwał do wykonania obowiązku.

W dniu [...].01.2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Następnie PINB w Powiecie [...] postanowieniem z dnia [...].05.2014 r., nałożył na zobowiązaną grzywnę w wysokości 10.000 złotych w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki.

[...] WINB postanowieniem z dnia [...].11.2014 r., uchylił ww. postanowienie organu powiatowego w całości i orzekł o nałożeniu na E. S. grzywny w wysokości 5 000 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia [...] WINB wskazał termin jej uiszczenia do [...].06.2015 r.

E. S. wystąpiła do [...] WINB o "wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki domku rekreacyjnego na terenie działki nr [...] położonej w [...] na okres 5 lat od otrzymania decyzji, na podstawie art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji", argumentując swój wniosek m.in. złym stanem zdrowia i potrzebą rekonwalescencji po przebytej chorobie nowotworowej.

[...] WINB postanowieniem z dnia [...].11.2014 r., wstrzymał do dnia [...].06.2015r. postępowanie egzekucyjne prowadzone przez PINB w Powiecie [...] w sprawie wykonania nakazu rozbiórki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].01.2015 r., utrzymał w mocy ww. postanowienie.

E. S. złożyła skargę do WSA w Warszawie na postanowienie GINB z dnia [...].01.2015 r.

W piśmie z dnia [...].06.2015 r. skierowanym do [...] WINB, E. S., wskazała: "pragnę poinformować, że w dniu [...] lutego 2015 roku złożyłam skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2015 roku. Proszę o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia przez Sąd mojej skargi".

[...] WINB postanowieniem z dnia [...].08.2015 r., odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie wykonania nakazu rozbiórki.

Na to postanowienie E. S. złożyła zażalenie.

Po rozpatrzeniu zażalenia organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 23 § 6 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną mogą, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, wstrzymać na czas określony czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków. Wskazany przepis nie daje bezpośrednich uprawnień dłużnikowi poddanemu egzekucji.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że celem unormowania przewidzianego w tym przepisie jest możliwość uwzględnienia w toku postępowania egzekucyjnego zaistniałych indywidualnych okoliczności, uzasadniających czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji, stanowiące odstępstwo od zasady szybkiego wykonania zobowiązania, co uzasadnione jest chociażby z uwagi na koszty postępowania egzekucyjnego. Ustawodawca nie określił, jakiego rodzaju przypadki uznał za szczególnie uzasadnione w rozumieniu art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ocenę w tym względzie pozostawił organom. Nie ulega jednak wątpliwości, że okoliczności szczególnie uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie tego przepisu muszą mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie, "szczególny" w rozumieniu potocznym oznacza bowiem "odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę, niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27.10.2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2118/05; LEX nr 217413).

W ocenie GINB w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą "szczególnie uzasadnione przypadki", a więc takie okoliczności które są niezależne od zobowiązanego oraz na które nie ma on wpływu.

Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie GINB z dnia [...].01.2015 r,, nie może uzasadniać wstrzymania postępowania egzekucyjnego, w szczególności gdy postanowienie [...] WINB z dnia [...].11.2014 r., utrzymane w mocy przez postanowieniem GINB z dnia [...].01.2015 r., wstrzymywało do dnia [...].06.2015 r. postępowanie egzekucyjne w sprawie wykonania nakazu rozbiórki.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że bezpodstawny jest wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, w odniesieniu do wskazanych przez zobowiązaną okoliczności.

E. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego błędną wykładnię, tj. błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dające podstawę do wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

Domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że jest wdową, będącą na emeryturze, w 2012 r. przeszła chorobę nowotworową. Cierpi również na schorzenia kręgosłupa i stawu biodrowego, w związku z czym od [...] czerwca 2015 r. rozpoczęła wielotygodniową rehabilitację w [...] w [...].

Zgodnie z zaleceniami lekarzy powinna prowadzić spokojny i bezstresowy tryb życia. W jej ocenie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, który powinien uzasadniać wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Skarżąca wskazała, że nie miała żadnego wpływu na swój stan zdrowia, w szczególności chorobę nowotworową, co powinno uzasadniać wstrzymanie postępowania egzekucyjnego przez organ.

W orzecznictwie wskazano, że "za szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a" może być uznana tylko taka sytuacja, która spowodowana została określonymi czynnikami na których wystąpienie zobowiązany nie miałby wpływu, niezależnie od sposobu jego postępowania, mająca charakter losowy" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2011 r., VII SA/Wa 1539/11, Lex nr 1155871).

Choroba nowotworowa jak też choroba kręgosłupa i stawu biodrowego, wielotygodniowa rehabilitacja stanowią, szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

Wykonanie rozbiórki wiązać się będzie z olbrzymim stresem, nakładami finansowymi i pracy, na co skarżąca w obecnym stanie zdrowia nie może sobie pozwolić. Długotrwała rehabilitacja związana z chorobą kręgosłupa wymaga znacznych nakładów finansowych, a zalecenia lekarzy wskazują na potrzebę spokojnego i pozbawionego stresu trybu życia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Jest to kontrola legalności rozstrzygnięcia, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ono prawa.

Należy przypomnieć, że E. S. wystąpiła do [...] WINB o "wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki domku rekreacyjnego na terenie działki nr [...] położonej w [...] gm. [...] na okres 5 lat od otrzymania decyzji w sprawie, na podstawie art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji", argumentując swój wniosek m.in. złym stanem zdrowia i potrzebą rekonwalescencji po przebytej chorobie nowotworowej.

[...] WINB postanowieniem z dnia [...].11.2014 r., wstrzymał do dnia [...].06.2015 r. postępowanie egzekucyjne prowadzone przez PINB w Powiecie [...] w sprawie wykonania nakazu rozbiórki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].01.2015 r.,  utrzymał w mocy ww. postanowienie.

E. S. złożyła skargę do WSA w Warszawie na wskazane postanowienie GINB z dnia [...].01.2015 r.

W piśmie z dnia [...].06.2015 r. skierowanym do [...] WINB, skarżąca wskazała: "pragnę poinformować, że w dniu [...] lutego 2015 roku złożyłam skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2015 roku. Proszę o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia przez Sąd mojej skargi".

Zgodnie z art. 23 § 6 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną mogą, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, wstrzymać na czas określony czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ.

Z istoty tego przepisu wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków.

W ramach zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego skarga wskazuje art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędną wykładnię.

Słusznie uznano w zaskarżonym postanowieniu, że w ramach swych kompetencji organ ocenia, czy w danym stanie faktycznym zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", przy czym stwierdzenie zaistnienia takiej okoliczności nie obliguje do wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego. W takiej sytuacji organ może, choć nie musi zastosować omawiany przepis. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" zastosowanie tego przepisu i wstrzymanie postępowania nie jest możliwe.

Skarżąca wywodziła, że w niniejszej sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", bowiem jest wdową, będącą na emeryturze, w 2012 r. przeszła chorobę nowotworową. Cierpi także na schorzenia kręgosłupa i stawu biodrowego, w związku z czym rozpoczęła wielotygodniową rehabilitację.

Z taką argumentacja na wykazanie "szczególnie uzasadnionego przypadku" nie można się zgodzić.

Za "szczególnie uzasadnione przypadki", o których mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a., mogą być uznane sytuacje spowodowane działaniem czynników, na wystąpienie których zobowiązany nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, mających charakter losowy, zaistniałych w toku postępowania egzekucyjnego. Okoliczności te muszą jednak mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie.

Instytucji wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania nie można traktować jako środka przysługującego zobowiązanemu do przerwania egzekucji w trudnych dla niego sytuacjach życiowych (wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., II OSK 86/10, LEX nr 953093).

W ocenie Sądu, prawidłowo organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Kłopoty zdrowotne, a nawet zły stan zdrowia u osób starszych jest zjawiskiem powszechnym, a w okolicznościach sprawy (wcześniejsze wstrzymanie, decyzja egzekwowana wydana w 2005r.) nie może być traktowany jako przesłanka do wstrzymania postępowania egzekucyjnego

Także wniesienie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie GINB z dnia [...].01.2015 r,, nie może uzasadniać wstrzymania postępowania egzekucyjnego, w szczególności w sytuacji gdy postanowienie [...] WINB z dnia [...].11.2014 r., utrzymane w mocy ww. postanowieniem GINB z dnia [...].01.2015 r. wstrzymywało do dnia [...].06.2015r. postępowanie egzekucyjne w sprawie wykonania nakazu rozbiórki.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)