Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 564/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi P. D. i E D. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu i Budownictwa, decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia[...] czerwca 2005 r. nr [...], orzekającą o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...], stanowiącej zabudowaną działkę nr [...] o pow. [...] ha w celu budowy drogi ekspresowej "[...]" – [...] na odcinku węzeł "[...]" – węzeł "[...]" oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że pismem z dnia 6 czerwca 2005 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, w stosunku do nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...] stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], będącej własnością E. D. i P. D., w celu budowy drogi ekspresowej "[...]" – [...] na odcinku węzeł "[...]" – węzeł "[...]", zgodnie z decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej "[...]" – [...] na odcinku węzeł "[...]" – węzeł "[...]".

Organ odwoławczy ustalił również, że jak wynika to z akt sprawy, postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące przedmiotowej nieruchomości, wszczęte na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, nie zostało dotychczas zakończone decyzją ostateczną, co oznacza, że spełniona została pierwsza z przesłanek warunkujących możliwość wydania decyzji w trybie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.

W piśmie z dnia 7 kwietnia 2005 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wniosła o wydanie, w trybie art. 17 powołanej ustawy, decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wskazanej we wniosku i o nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz o wszczęcie postępowania celem wywłaszczenia. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w uzupełnieniu z dnia 26 października 2005 r. uzasadnienia wniosku z dnia 7 kwietnia 2005 r. wskazała, iż jako inwestor zobowiązana jest wykazać prawo do dysponowania terenem dla całości inwestycji w 2005 r., w celu uzyskania pozwolenia na budowę.

Inwestor wskazał, że inwestycja jaką jest budowa drogi ekspresowej "[...]" [...], służyć będzie obsłudze istotnych celów ruchu drogowego – krajowego, aglomeracyjnego i [...]. Odciąży przebiegające przez miasto drogi krajowe, ograniczy ruch tranzytowy w stosunku do centrum miast i ułatwi dostępność transportową przyległej zabudowy. Spowoduje również poprawę warunków bezpieczeństwa ruchu na istniejących drogach krajowych, które obecnie są zakorkowane, niebezpieczne i uciążliwe dla otoczenia.

[...] stanowi część tworzonego w obrębie aglomeracji [...] "[...]", zapewniającego połączenia drogowe o odpowiednio wysokim standardzie, m.in. dla doprowadzenia i rozprowadzenia ruchu z autostrady [...] do i wokół W. Istotne jest, aby przed planowanym na II połowę 2008 r. zakończeniem budowy autostrady [...], [...] była już oddana do użytkowania. W takim przypadku możliwe jest racjonalne powiązanie autostrady z układem dróg ekspresowych.

Realizacja [...] na odcinku węzeł "[...]" – węzeł "[...]" przewidywana jest do współfinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Warunkiem wykorzystania środków EFRR jest zakończenie i rozliczenie inwestycji do połowy 2008 r. Biorąc pod uwagę duży zakres prac niezbędnych do wykonania w ramach tego zadania, dotrzymywanie ww. terminu możliwe będzie pod warunkiem rozpoczęcia prac budowlanych najpóźniej w końcu II kwartału 2006r. i uzyskania pozwolenia na budowę w I kwartale 2006 r.

Oznacza to, że również druga przesłanka warunkująca wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, tj. uzasadniony przypadek, została spełniona.

Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w przypadku niezwłocznego zajęcia nieruchomości zabudowanej Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad obowiązany jest do wskazania lokalu zamiennego natomiast w przypadku niezwłocznego zajęcia placów składowych Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie ma określonych ustawowo zobowiązań wobec właściciela nieruchomości. Kwestia terminu przygotowania nowego placu składowego może być zatem wyłącznie przedmiotem uzgodnień pomiędzy Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad a właścicielami nieruchomości.

Mając powyższe na względzie - uznając zasadność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. - organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję I instancji

W skardze na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa P. D. i E. D. – współwłaściciele nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji tej zarzucili, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7, 10, 77, 79 i 107 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że organ nie rozważył faktu, że zajęcie dotyczy nieruchomości zabudowanej, którą stanowi utwardzenie i uzbrojenie placów składowych nawierzchnią przenoszącą ruch ciężkiego transportu kołowego oraz dostosowanych do składowania ciężkich materiałów budowlanych. Dlatego zdaniem skarżących wydanie nieruchomości inwestorowi może nastąpić dopiero po uprzednim przygotowaniu terenu dla prowadzonej przez nich działalności gospodarczej po uzyskaniu słusznego odszkodowania. Na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. pełnomocnik skarżących podniósł nadto zarzut, że decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej "[...]", którą organ powołuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, została uchylona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2005 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Przepis art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) przewiduje, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z brzmienia powołanego przepisu wprost wynika, że wykazanie istnienia wymienionych w nim przesłanek obliguje wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy drogi krajowej oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Świadczy to także o intencji ustawodawcy, która nie może pozostać bez wpływu na interpretację przepisów powołanej ustawy, której celem jest doprowadzenie do szybkiej rozbudowy i modernizacji sieci dróg w kraju

W rozpoznawanej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem z dnia 7 kwietnia 2005 r. o wszczęcie, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości i o wydanie, na podstawie art. 17 tej ustawy, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Potrzebę zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 17 ust. 1 i 2 wnioskodawca szczegółowo uzasadnił w piśmie z dnia 26 października 2005 r. uzupełniającym wniosek. Wnioskodawca powołał się na to, że inwestycja, jaką jest budowa drogi ekspresowej "[...]" [...], służyć będzie obsłudze istotnych celów ruchu drogowego – krajowego, aglomeracyjnego i [...] znaczenia. Odciąży przebiegające przez miasto drogi krajowe, ograniczy ruch tranzytowy w stosunku do centrum miasta i ułatwi dostępność transportową przyległej zabudowy. Spowoduje również poprawę warunków i bezpieczeństwa ruchu na istniejących drogach krajowych, które obecnie są zakorkowane, niebezpieczne i uciążliwe dla otoczenia.

[...] stanowi część tworzonego w obrębie aglomeracji [...] "[...]", zapewniającego połączenia drogowe o odpowiednio wysokim standardzie, m.in. dla doprowadzenia i rozprowadzenia ruchu z autostrady [...] do i wokół W.

Realizacja [...] na odcinku węzeł "[...]" – węzeł "[...]" przewidywana jest do współfinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Warunkiem wykorzystania środków EFRR jest zakończenie i rozliczenie inwestycji do połowy 2008 r. Biorąc pod uwagę duży zakres prac niezbędnych do wykonania w ramach tego zadania, dotrzymywanie ww. terminu będzie możliwe pod warunkiem rozpoczęcia robót budowlanych najpóźniej w końcu II kwartału 2006 r. i uzyskania pozwolenia na budowę w I kwartale 2006 r.

W celu uzyskania pozwolenia na budowę Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, jako inwestor, zobowiązana jest wykazać prawo do dysponowania terenem dla całości inwestycji jeszcze w 2005 r. co przemawia za nadaniem decyzji o zajęciu rygoru natychmiastowej wykonalności.

W oparciu o powyższą argumentację organ dokonał oceny przesłanek ustawowych uzasadniających zastosowanie przepisu art. 17 ust. 1 i 2 ustawy.

Ocena ta, zdaniem Sądu, nie budzi zastrzeżeń. Jak wynika z akt sprawy postępowanie w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości zostało wszczęte, co wynika z zawiadomienia o jego wszczęciu z dnia 6 czerwca 2005 r. W zakresie pozostałych przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 i 2 ustawy organ także dokonał prawidłowej oceny. W świetle argumentacji powołanej przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, zawartej w piśmie z dnia 26 października 2005 r. nie budzi zastrzeżeń przyjęcie, iż w sprawie zachodzi "Uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 17 ust. 1 i 2 i, że przyjęta przez organ ocena w tym zakresie nie była dowolna.

Za nietrafny należy uznać zarzut skarżących, że sąd administracyjny uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej "[...]" – [...] na odcinku węzeł "[...]" – węzeł "[...]". Jak wynika bowiem z akt sprawy o sygn. IV SA/Wa 77/05 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Sąd ten wyrokiem z dnia 28 listopada 2005 r. uchylił tę decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej "[...]" ale tylko odnośnie działki nr [...], która nie jest objęta zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją. Fakt ten pozostaje więc bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Natomiast podnoszony w skardze zarzut braku odszkodowania dla właścicieli nieruchomości nie może być uwzględniony, gdyż w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w trybie art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. kwestia ta nie jest rozstrzygana, gdyż jest to regulowane w postępowaniu wywłaszczeniowym, które jak wynika z akt sprawy, w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości jest w toku.

Ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.