Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Ka 1377/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 23 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędzia NSA Krzysztof Stanik, Asesor WSA Krzysztof Targoński ( spr. ), Protokolant Aleksandra Żmudzińska, po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług: oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], sprostowaną postanowieniem o tym samym numerze z dnia [...]r., Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika K.Z., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.), utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] roku, nr [...] orzekającą o odpowiedzialności K.Z., jako członka zarządu Spółki z o.o. "A" w D. za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: luty i od kwietnia do grudnia 1998 r., odsetki i koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł (podatek od towarów i usług), odsetki w wysokości [...] zł i koszty egzekucyjne [...] zł.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności nawiązano do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach wskazano, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w Spółce "A" w zakresie prawidłowości rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług za 1998 r. ujawniono nieprawidłowości, skutkujące wydaniem decyzji z dnia [...]r., nr [...] do [...], określających zaległość podatkową w łącznej kwocie [...] zł (należność główna). Należności nie zostały uregulowane, a wszczęte postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu braku majątku Spółki.

W tych okolicznościach orzeczono o odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu Spółki "A" K.Z.

W dalszej kolejności przedstawiono argumentację odwołania, która oparta została na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego ( art. 116 Ordynacji podatkowej) i procesowego ( art. 178 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej).

Odnosząc się do tych zarzutów wskazano, że zaległość podatkowa, której wysokość została określona w ostatecznych decyzjach Inspektora Kontroli Skarbowej, nie została uregulowana przez Spółkę "A", zatem istniały przesłanki, wynikające z art. 108 § 2 Ordynacji podatkowej do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na członka zarządu Spółki "A".

W dalszej kolejności wskazano na istnienie przesłanek określonych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, warunkujących przeniesienie na członka zarządu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o.. Otóż postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki "A", jako bezskuteczne zostało umorzone. Kontynuując wątek egzekucji wyjaśniono, że wykazana przez Spółkę "A", w deklaracji VAT – 7, nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie [...] zł, nie może być zarachowana na poczet zaległości, bowiem zarachowaniu podlega jedynie, wykazany w deklaracji podatkowej, bezpośredni zwrot podatku na konto podatnika.

Podkreślono, że chociaż K.Z. nie pełnił obowiązków członka zarządu w 2001 r., kiedy to było prowadzone postępowanie podatkowe i wydane zostały decyzje, dotyczące określenia Spółce "A" wysokości zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące 1998 r., to jednak posiadał on wiedzę o toczącym się postępowaniu. Składał on bowiem wyjaśnienia do protokołu z kontroli odnośnie transakcji zawieranych przez Spółkę "A" ze Spółką "B", przy czym nieprawidłowości, wynikające z tych transakcji stanowiły w głównej mierze przyczynę powstania zaległości podatkowych. Zarówno on jak i kolejni członkowie zarządu nie złożyli wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości.

Zauważono, że chociaż uszczuplenia podatkowe zostały ujawnione dopiero w 2001 r., kiedy to K.Z. nie pozostawał już w zarządzie Spółki, to jednak zgodnie z art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej ponosi on odpowiedzialność za jej zobowiązania podatkowe, bowiem powstały one w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu (prezes), co znajduje potwierdzenie w zapisach Rejestru Handlowego - dział [...] nr [...].

W ocenie organu odwoławczego przekazane przez K.Z. informacje o adresach filii Spółki "A", o których istnieniu wcześniej nie powiadomiono Urzędu Skarbowego, nie mogą być uznane za tożsame z ujawnieniem majątku, a tylko ono może stanowić podstawę do ponownego wszczęcie postępowania egzekucyjnego (art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Za bezpodstawne uznano zarzuty, dotyczące odmowy udostępnienia zgromadzonego materiału dowodowego podkreślając, że stronie oraz jej pełnomocnikowi umożliwiono zapoznanie się z całością akt sprawy.

Na koniec zasygnalizowano, że K.Z., jako działający przedsiębiorca miał możliwość skorzystania z restrukturyzacji zadłużenia na podstawie ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, czego nie uczynił jak i Spółka "A" nie złożyła takiego wniosku.

Powyższa decyzja zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez K.Z., który - powołując się na naruszenie przepisów prawa materialnego ( art. 116 Ordynacji podatkowej ) i procesowego ( art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej) - wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności przedstawiono wywody, wskazujące na wyłączenie odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki "A". W 2001 r., kiedy wydane zostały decyzje, określające zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998 r., nie pozostawał on już w zarządzie Spółki "A", a zatem nie miał uprawnień do zgłoszenia upadłości lub zgłoszenia wniosku o otwarcie postępowania układowego. Nie będąc stroną postępowania podatkowego, prowadzonego w 2001 r., nie miał wiedzy o decyzjach skutkujących powstaniem zaległości podatkowych. Nadto, pomimo złożenia nowych dowodów, organy podatkowe odmówiły wznowienia postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami, dotyczącymi rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług Spółki "A" za 1998 r..

Zarzucono, organom podatkowym, że nie wszczęły postępowania o wyjawienie majątku Spółki. Nadto przedwcześnie umorzono postępowanie egzekucyjne przeciwko Spółce "A", które mogło być prowadzone z majątku ruchomego, znajdującego się w jej filiach w L. i P. oraz przysługującej Spółce nadwyżki podatku w kwocie [...] zł. Dodatkowo zwrócono uwagę, iż do akt sprawy nie włączono wszystkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu podatkowym oraz dowodów potwierdzających brak skuteczności doręczeń korespondencji Spółce "A" w postępowaniu egzekucyjnym. Nie uwzględniono również informacji, wynikających z akt rejestracyjnych Sądu Rejonowego w K. sygn. [...].

Z kolei naruszenie przepisów prawa procesowego wywiedziono z faktu nie wydania skarżącemu odpisu pisma Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...]r., nr [...] oraz sprzecznych informacji organów podatkowych odnośnie miejsca, w którym to pismo było przechowywane.

Podsumowując podniesiono, że Izba Skarbowa nie wyjaśniła w stopniu dostatecznym wpływu, odmowy nadania skarżącemu statusu strony w postępowaniach podatkowych, toczących się przeciwko Spółce "A", chociaż istniały dowody, mogące stanowić podstawę, w tym "z urzędu", do wznowienia tego postępowania. Nie wyjaśniono również wpływu na odpowiedzialność skarżącego istotnych uchybień, do których doszło w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała dotychczasowe stanowisko i wniosła o jej oddalenie. Jednocześnie wskazano, że zgodnie z odpisem z Rejestru Handlowego K.Z. był członkiem zarządu (prezes) Spółki z o.o. "A" w okresie od [...]r. do [...]r.. Zatem na przestrzeni całego 1998 r., kiedy Spółka prowadziła działalność gospodarczą, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, był on prezesem zarządu i posiadał uprawnienia do jej reprezentowania oraz podejmowania wszelkich decyzji związanych jej działalnością.

Odnosząc przedstawiony stan faktyczny do treści art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej uznano, że w przypadku Spółki "A", odpowiedzialność za zaległości podatkowe powstałe w 1998 r. ponosi skarżący.

Podnoszone w skardze zarzuty, dotyczące postępowania podatkowego, w którym określono wysokość zobowiązania podatkowego uznano za, pozostające bez wpływu na postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności, gdyż ma ono odrębny tok administracyjny i rządzi się odmiennymi prawami. Między tymi, odrębnymi postępowaniami zachodzi tylko jedna zależność, wynikająca z art. 108 § 2 Ordynacji podatkowej, a mianowicie wszczęcie postępowania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może nastąpić przed dniem doręczenia dłużnikowi decyzji, określającej wysokość zaległości podatkowej.

Decyzje określające wysokość zaległości podatkowej ( za poszczególne miesiące 1998 r.) zostały skutecznie doręczone Spółce "A" [...]r., a odwołanie od nich zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zatem z datą otrzymania ich przez podatnika stały się ostateczne, a wynikające z nich należności stały się wymagalne.

Postępowanie egzekucyjne przeciwko Spółce "A" zostało umorzone, gdyż stwierdzono ewidentną nieściągalność zaległości w podatku od towarów i usług za 1998 r.. Z kolei bezskuteczność egzekucji, zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, otworzyła drogę do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej.

Nie uznano, za wskazanie mienia Spółki, informacji o adresach jej filii, gdzie miał się znajdować jej majątek ruchomy. Natomiast ustalenia Urzędu Skarbowego w D. jednoznacznie potwierdzają brak jakiegokolwiek majątku Spółki "A".

Skarżącemu i jego pełnomocnikowi zapewniono czynny udział w toku prowadzonego postępowania i umożliwiono wgląd do całości zebranego materiału dowodowego. Kwestionowany brak doręczenia pisma Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...]r. pozostaje bez wpływu na sprawę, bowiem była to wewnętrzna korespondencja pomiędzy Izbą a Urzędem, z którą skarżący miał możliwość zapoznania się w dniu [...]r..

Zaakcentowano, że K.Z. nie wykazał, iż wnioskował o ogłoszenie upadłości Spółki ani nie wnosił o wszczęcie postępowania zapobiegającego ewentualnej upadłości.

Na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2004 r. pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe żądania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przed przystąpieniem do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wyjaśnić należy, że mimo, iż skarga w tej sprawie wniesiona została pod rządami ustawy z dnia 11 maja1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 z późn. zm.) to jednak rozpoznać należało ją w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Konsekwencja taka wynika bowiem z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na wstępie należy odwołać się do treści art. 107 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), który w § 1 stanowi, iż "w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale ( Rozdział 15 Ordynacji zatytułowany "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich" - dopisek Sądu) za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zaś z § 2 tego artykułu wynika, że o ile dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również m.in. za podatki nie pobrane oraz pobrane, a nie wpłacone przez płatników, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego.

Odpowiedzialność osób trzecich jest instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż podatnik. Nie ulega zatem wątpliwości, iż wyżej przytoczona regulacja ma charakter wyjątkowy. Osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność za cudzy dług, jednakże odpowiedzialność ta wynikać może wyłącznie z mocy konkretnego przepisu ustawy, a do kręgu tych osób należą wyłącznie podmioty wymienione w art. 110 -117 Ordynacji podatkowej, przy czym katalog osób trzecich ponoszących odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych ma charakter zamknięty. Nadmienić przy tym należy, iż orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika od tej odpowiedzialności, tylko poszerza krąg podmiotów, od których organ podatkowy może dochodzić zaspokojenia. Zatem odpowiedzialność osób trzecich w Ordynacji podatkowej ma charakter posiłkowy w stosunku do odpowiedzialności podatnika (płatnika, inkasenta). Stwierdzenie, że określony podmiot spełnia ustawowe przesłanki odpowiedzialności danej kategorii osób trzecich, zobowiązuje organ podatkowy do wydania decyzji o jego odpowiedzialności. Nie istnieje zatem prawna możliwość odstąpienia od wydania tego rodzaju decyzji. Przedmiotowa decyzja może zostać wydana dopiero jednak wtedy, gdy organ podatkowy będzie posiadał uzasadnione podstawy do przyjęcia, iż pierwotny dłużnik (podatnik, płatnik, inkasent) nie wywiązał się z ciążącego na nim zobowiązania, a wysokość tego zobowiązania musi wynikać z decyzji właściwego organu. Oznacza to zatem, iż wysokość należności podatkowych, za które odpowiadać ma osoba trzecia, wynika z wcześniejszej decyzji organu podatkowego, wydanej we właściwym postępowaniu w stosunku do podatnika, niekiedy także płatnika lub inkasenta. Z tych przyczyn, w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, wysokość tych należności nie może być już kwestionowana, a tym samym nie może być przedmiotem sporu pomiędzy tą osobą trzecią i organem podatkowym, (por. wyrok NSA z dnia 19.11.2001 r., sygn. akt I SA/Ka 1734/00, za B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska; Ordynacja podatkowa. Komentarz - Zobowiązania podatkowe, Toruń 1999, s. 372-380, C. Kosikowski. H. Dzwonkowski, A. Huchla; Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, s. 282-288, oraz R. Mastalski, J. Żubrzycki; Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 1998, s. 90-93, LEX CD - nr systemowy 54652).

Z przedstawionych wyżej ogólnych rozważań nad zagadnieniem odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe wynika, iż w postępowaniu tym nie może być kwestionowana wysokość zaległości określonej w decyzji skierowanej do podatnika (płatnika, inkasenta). Zatem podniesione w tej kwestii zarzuty, iż skarżącemu nie przyznano przymiotu strony w postępowaniu podatkowym, które zakończone zostało wydaniem decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego oraz odmówiono wznowienia postępowania w sprawach zakończonych tymi, ostatecznymi decyzjami, nie mają znaczenia dla ocenianej decyzji.

Z kolei w art. 108 § 2 Ordynacji podatkowej wskazano zdarzenia przed, których zaistnieniem nie może być wszczęte postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, w tym m.in. przed doręczeniem decyzji, określających wysokość zobowiązania podatkowego.

W rozpatrywanej sprawie, co zresztą akcentuje Izba Skarbowa, postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej zostało wszczęte po skutecznym doręczeniu Spółce z o.o. "A" decyzji określających zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998 r..

Zasadnicza ocena zgodności z prawej zaskarżonej decyzji wymaga przytoczenia treści art. 116 Ordynacji podatkowej w brzmieniu, mającym zastosowanie w sprawie. Zgodnie z § 1 tego artykułu "za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości ( postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa". Natomiast w § 2 wskazano, że odpowiedzialność członków zarządu spółki, o której mowa w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.

Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, iż skarżący, na którego przeniesiona została odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe Spółki "A", w czasie, w którym powstało to zobowiązanie, był prezesem zarządu tej Spółki. Natomiast zasadniczy przedmiot sporu stanowią okoliczności, wynikające z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, warunkujące orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej - bezskuteczność egzekucji - oraz wyłączające odpowiedzialność – niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości i niewszczęcie postępowania układowego bez winy skarżącego oraz wskazanie mienia, z którego egzekucja jest możliwa.

Zgodnie z treścią przytoczonego wyżej art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, bezskuteczność egzekucji warunkuje odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki. W rozpatrywanej sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko Spółce z o.o. "A" z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług, za miesiące luty i od kwietnia do grudnia 1998 r., zostało umorzone przez Urząd Skarbowy w D. postanowienie z dnia [...]r., nr [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia przedstawiono przyczyny bezskuteczności egzekucji, którymi były brak środków na rachunku bankowych oraz nieustalenie majątku Spółki. Zatem, wobec stwierdzonej przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, otwarta została droga do orzeczenia o odpowiedzialności K.Z. za zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. "A", powstałe w czasie, w którym pełnił obowiązki członka zarządu (prezesa).

Zarzuty podnoszone w skardze, dotyczące przebiegu postępowania egzekucyjnego przeciwko Spółce "A" - tak samo jak, dotyczące decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego - nie mogą stanowić przedmiotu oceny Sądu w ramach zaskarżonej decyzji, bowiem Sąd podejmując taką ocenę przekroczyłby granice rozpatrywanej sprawy, której przedmiotem jest orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe, a nie postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko Spółce "A". Konsekwencja taka wynika z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który wskazuje, iż Sąd rozstrzyga w granicach sprawy.

Nie oznacza to jednak, że skarżący nie może skutecznie doprowadzić do ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jedną z przesłanek wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu, określoną w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, jest wskazanie przez niego mienia, z którego egzekucja jest możliwa. Wówczas, zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z późn. zm.), mogłoby dojść do ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

W przedmiotowej sprawie, informacje skarżącego o adresach filii Spółki, w których znajduje się jej bliżej nieokreślone mienie ruchome, nie mogą być uznane za tożsame ze wskazaniem mienia. Treść przytoczonego wyżej art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, nie pozostawia wątpliwości, że członek zarządu, aby mógł uwolnić się od odpowiedzialności, musi wskazać skonkretyzowane rzeczy ruchome lub nieruchomości i to na dodatek takie, z których możliwa jest egzekucja. Zatem brak jest przesłanek do uznania, że odpowiedzialność skarżącego została wyłączona przez wskazanie przez niego mienia, z którego możliwa jest egzekucja. Sąd podziela również stanowisko organów podatkowych, że wykazana przez Spółkę "A" w deklaracji VAT – 7, dotyczącej miesiąca kwietnia 2001 r., nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, nie może być zaliczona na poczet zaległości Spółki. Konsekwencja taka wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.), który co do zasady stanowi, że jeżeli kwota podatku naliczonego jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, to podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe. W takim razie brak jest podstaw do uwzględnienia argumentacji skargi w przedstawionym wyżej zakresie.

Kolejna możliwość, wynikająca z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, to wykazanie przez niego, że albo we właściwym czasie zgłoszono upadłość spółki lub wszczęto postępowania układowe, albo że niezgłoszenie (niewszczęcie) nastąpiło nie z jego winy. W tym miejscu zasygnalizować trzeba, że takich czynności nie podjęli "czynni" członkowie zarządu po otrzymaniu decyzji, określających wysokość zobowiązania podatkowego. Natomiast skarżący podnosi, iż w 2001 r., kiedy to zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego, za większość miesięcy 1998 r., nie pełnił już obowiązków członka zarządu i nie wiedział o decyzjach skutkujących powstaniem zaległości podatkowych oraz o braku ich zapłaty. Zatem nie mógł złożyć w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie, wynikającym z Prawa upadłościowego. Rodzi się zatem pytanie , czy okoliczności przedstawione przez skarżącego mogą być uznane za przesłankę wyłączającą jego odpowiedzialność.

Przystępując do odpowiedzi na postawione pytanie na wstępie zauważyć trzeba, że z treści art. 116 Ordynacji podatkowej, nie wynika, iż to członek zarządu, który ewentualnie może odpowiadać za zobowiązania podatkowe, powinien zgłosić upadłość spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub wszcząć postępowania układowe. Czynności tych w przypadku osób prawnych może dokonać każdy, kto ma prawo je reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami, a byli członkowie zarządu z reguły takich uprawnień nie posiadają. Nie wskazano w nim również, że członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który przestał nim być nie podlega odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Zatem roztrząsany przepis niewątpliwie dotyczy byłych członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a skoro z reguły nie mogą oni skutecznie reprezentować spółki, to zapis § 1 o treści "...niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy...", wyłączający odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe, należy odnieść tylko do tych członków zarządu, którzy mogli takich czynności, we właściwym momencie, skutecznie dokonać, samodzielnie lub z innymi osobami, bowiem tylko ich działanie lub zaniechanie może być oceniane z punktu widzenia winy lub jej braku.

W kontekście przedstawionych rozważań argumentacja skarżącego, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, nie może stanowić okoliczności wyłączającej jego odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. "A", powstałe w czasie, gdy pełnił on obowiązki członka zarządu (prezesa). Jak wyżej wskazano jego zaniechanie działania w zakresie zgłoszenia upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie może być oceniane, jako zawinione lub niezawinione, bowiem nie posiadał on legitymacji do skutecznego działania w tym zakresie. W takim razie skarga, w tej części również nie zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając zarzuty dotyczące naruszenie przez organy podatkowe prawa strony wglądu do akt sprawy, tj. art. 178 Ordynacji podatkowej, nie w sposób uznać je za uzasadnione. Eksponowane w skardze niewydanie skarżącemu odpisu pisma Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...]r. pozostaje bez wpływu na rozpoznawaną sprawę, bowiem była to wewnętrzna korespondencja pomiędzy Izbą a Urzędem, z którą zresztą skarżący miał możliwość zapoznania się w dniu [...]r..

Reasumując dotychczasowe rozważania Sąd uznał, że organy podatkowe nie naruszyły prawa, orzekając o odpowiedzialności podatkowej K.Z., za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług Spółki z o.o. "A" powstałe w okresie, kiedy pełnił on obowiązki członka jej zarządu ( prezes), bowiem egzekucja prowadzona przeciwko spółce była bezskuteczna, a w sprawie brak było przesłanek, wyłączających jego odpowiedzialność. Nie doszło również do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.

W sumie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi – oddalił ją