Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 583/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1, 8 i 10, art. 27
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita Sędziowie NSA Danuta Małysz WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ nadzorczy", po rozpatrzeniu zażalenia K. K., dalej: "strona", "zobowiązana", "skarżąca", utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ egzekucyjny", z dnia [...] maja 2019 r. odmawiające uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec majątku zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]- [...], którym objęto niezapłacony podatek akcyzowy za maj 2017 r. W treści tytułu wykonawczego wskazano zobowiązaną w części A, natomiast R. K., wskazano w części B jako małżonka zobowiązanej odpowiedzialnego majątkiem wspólnym, na podstawie art. 29 Ordynacji podatkowej w związku z art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu [...] stycznia 2019 r. tytuł wykonawczy został przydzielony do służby poborcy skarbowemu, który 1 lutego 2019 r. w ramach czynności służbowych doręczył dwa egzemplarze odpisu tytułu wykonawczego R. K., który podjął się przekazania jednego z nich zobowiązanej.

W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał szeregu czynności egzekucyjnych, w tym: zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w "A" Sp. z o.o., zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w "B", zajęcia rachunku bankowego w Banku P. S. S.A., zajęcia rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym w O. oraz zajęcia rachunku bankowego w banku P. S.A. O powyższych zajęciach zawiadomiono zobowiązaną pismami z dnia 31 stycznia 2019 r. Ponadto organ egzekucyjny w dniu 1 lutego 2019 r. dokonał zajęcia ruchomości, tj. samochodu osobowego marki [...], udziału w prawie własności motocykla [...] oraz udziału w prawie własności samochodu osobowego marki [...].

W dniu 11 lutego 2019 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo zobowiązanej, stanowiące zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, z powołaniem na art. 33 § 1 pkt 1, 8 oraz 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", tj. ze względu na nieistnienie obowiązku, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienie wymogów określonych w treści art. 27 u.p.e.a. Wniesienie zarzutów spowodowało zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanej.

Wierzyciel (Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...]) zajmując stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów, postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z [...] maja 2019 r. utrzymał zaś w mocy postanowienie wierzyciela. Biorąc to pod uwagę organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione.

W zażaleniu na to postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązana zarzuciła błędne przyjęcie, że zarzuty są nieuzasadnione. Konsekwentnie utrzymywała, że doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez skierowanie tytułu wykonawczego do osoby leczącej się neurologicznie i psychiatrycznie, która wydała towar (susz tytoniowy) bez upoważnienia oraz do naruszenia art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, zaznaczając, iż na podstawie art. 831 § 1 pkt 2a Kodeksu postępowania cywilnego oraz art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. dotacje z Europejskiego Funduszu Rolnego Gwarancji oraz Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich nie podlegają zajęciu. Podniosła też, że naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w związku z art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, skutkowało błędnym obliczeniem odsetek od należności. Zarzuciła nadto naruszenie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. poprzez niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27c u.p.e.a., a także wydanie tytułu wykonawczego w sytuacji, gdy decyzja wymiarowa stanowiąca podstawę dochodzenia należności, została zaskarżona do sądu administracyjnego.

Za niezasadne zobowiązana uznała wskazanie R. K. w części B tytułu wykonawczego jako małżonka dłużnika odpowiedzialnego majątkiem wspólnym, wskazując, iż norma prawna rozszerzająca zakres odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe na majątek wspólny zobowiązanego i jego małżonka, zawarta w art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej, ze względu na "niedostatki legislacyjne ustawy egzekucyjnej" nie może zostać zrealizowana. W ocenie strony, obowiązujące wzory tytułów wykonawczych nie dają możliwości wystawienia tytułu wykonawczego na zobowiązanego oraz jego małżonka nie będącego zobowiązanym, który odpowiada jedynie majątkiem wspólnym za zobowiązanie podatkowe.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie postanowienia organu egzekucyjnego oraz o zwrot tytułu wykonawczego do wierzyciela na podstawie art. 29 § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie odwołał się do przepisów art. 26 § 1 oraz art. 27 § 1 pkt 9 w związku z art. 32 u.p.e.a. Wskazał, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego należą do administracyjnych środków zaskarżenia uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. Wskazał, co - zgodnie z treścią art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej - może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, oraz że w myśl art. 34 § 1 u.p.e.a., przy egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Odwołując się z kolei do treści art. 34 § 4 u.p.e.a., organ nadzorczy wyjaśnił, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

W kontekście powołanych przepisów organ nadzorczy podał, że po zgłoszeniu zarzutów Naczelnik Urzędu Skarbowego - jako organ egzekucyjny - zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zarzutów, a po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, że zarzuty są nieuzasadnione, postanowieniem z dnia 21 maja 2019 r., uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Organ nadzorczy zwrócił przy tym uwagę, że przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest niezapłacony w terminie podatek akcyzowy, określony i wymierzony decyzją Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., która została utrzymana w mocy decyzją z [...] marca 2018 r. Decyzja organu drugiej instancji jest rozstrzygnięciem ostatecznym w administracyjnym toku postępowania i dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego egzekucja na jej podstawie jest możliwa, a obowiązkiem wierzyciela jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez skierowanie tytułu wykonawczego do osoby leczącej się neurologicznie i psychiatrycznie, która wydała towar (susz tytoniowy) bez upoważnienia, wierzyciel w ostatecznym postanowieniu stwierdził, iż powoływanie się przez zobowiązaną na zły stan zdrowia nie może stanowić przesłanki uznania zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za zasadny, gdyż przepis ten dotyczy wykonania lub umorzenia w całości lub w części obowiązku, przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku. Wierzyciel zauważył ponadto, iż jak wynika z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., zobowiązana przyznała się do sprzedaży w dniu 4 maja 2017 r. suszu tytoniowego nieznanym osobom w ilości 46.176,70 kg, za łączną cenę [...] zł. Ponieważ z zeznań świadków wynikało, iż załadunku suszu dokonano w gospodarstwie rolnym położonym w [...], należącym do K. i R. K., samej transakcji sprzedaży dokonała natomiast zobowiązana, dlatego wierzyciel w ostatecznym postanowieniu stwierdził, że obowiązek wykonania przez tę osobę zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za maj 2017 r. istnieje i podlega wykonaniu w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

W stosunku do zarzutu nieistnienia obowiązku w części dotyczącej odsetek za zwłokę (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), wierzyciel uznał go za nieuzasadniony. Zauważył, że w sposób prawidłowy, stosując art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ustalono przerwę w naliczaniu odsetek za zwłokę od należności określonych w decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia 19 grudnia 2017 r. Organ ten, pismem z 17 grudnia 2018 r. poinformował wierzyciela o dokonaniu korekt dotyczących przerw w naliczaniu odsetek. Następnie w dniu 22 stycznia 2019 r. do wierzyciela wpłynęło pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego, informujące o dokonaniu weryfikacji prawidłowości rozliczenia kwot pobranych przez organ egzekucyjny w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej i ich ponownym rozliczeniu z uwzględnieniem przerwy w naliczaniu odsetek. Po przeanalizowaniu akt sprawy wierzyciel w ostatecznym postanowieniu wskazał, że kwota odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, tj. na 22 stycznia 2019 r., ujęta w części E.l pole 3 tytułu wykonawczego została wskazana w prawidłowej wysokości z uwzględnieniem okresu nienaliczania odsetek od dnia 5 marca 2018 r., tj. od dnia następnego po upływie 2 miesięcy na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, do dnia 6 kwietnia 2018 r., tj. do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego. Z tego względu niezasadny jest zarzut nieistnienia obowiązku. Organ podkreślił przy tym, że stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu wymienionego w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W odniesieniu do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) organ odwołał się do treści art. 7 § 1 ww. u.p.e.a., oraz wyjaśnił pojęcie środka egzekucyjnego, przywołując treść art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. Wskazał, że stosownie do art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, przy czym wybór środka egzekucyjnego należy do organu egzekucyjnego i uwarunkowany jest możliwie najszybszym i najpełniejszym pokryciem egzekwowanych zaległości. Wskazał też, że uciążliwość środka egzekucyjnego w świetle art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia, czy prowadzonej działalności dłużnika. Strona podniosła zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego poprzez zajęcie rachunków bankowych, na które wypływają środki pochodzące z Europejskiego Funduszu Rolnego Gwarancji oraz Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, przeznaczone na prowadzenie działalności rolniczej. W tym kontekście organ wskazał, że w odpowiedziach na zajęcia z 31 stycznia 2019 r., dłużnicy zajętych wierzytelności - Bank P. S.A., Bank Spółdzielczy w O. oraz Bank P. S. S.A. - poinformowali organ egzekucyjny o braku środków pieniężnych na rachunkach bankowych, których strona jest posiadaczem. Oznacza to, że zajęcie rachunku bankowego, na którym nie było żadnych środków nie jest "zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym". Nie doszło zatem do zajęcia środków podlegających wyłączeniu z egzekucji na podstawie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. Zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest zatem nieuzasadniony.

W odniesieniu do zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. (w zakresie dotyczącym niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., polegający na błędnym obliczeniu należnych odsetek za zwłokę), organ podzielił ostateczne stanowisko wierzyciela, który postanowieniem z 15 maja 2019 r. uznał wspomniany zarzut za nieuzasadniony. Natomiast zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w zakresie niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27c ustawy egzekucyjnej nie może być rozpatrzony, gdyż nie mieści się w zamkniętym katalogu zarzutów przewidzianych przez ustawodawcę w art. 33 § 1 u.p.e.a. Zarzut przewidziany w powołanym przepisie dotyczy bowiem wyłącznie niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów zawartych w art. 27 u.p.e.a. oraz wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych. Tytuł wykonawczy z 22 stycznia 2019 r. został wystawiony na stosownym formularzu według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 850), w prawidłowy sposób wskazano w jego treści rodzaj obowiązku podlegającego egzekucji, wysokość podlegającego wykonaniu obowiązku, rodzaj i stawkę należnych za zwłokę odsetek, datę od której nalicza się odsetki oraz kwotę odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego.

Na koniec organ nadzorczy wyjaśnił stronie, w kontekście argumentacji zażalenia, że odpowiedzialność małżonka zobowiązanego majątkiem wspólnym za zobowiązania podatkowe podatnika wynika wprost z treści art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej. Z kolei realizacja tej odpowiedzialności ma odzwierciedlenie w regulacji zawartej w art. 27c u.p.e.a., zgodnie z którą, jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków.

Organ zaznaczył również, że bez znaczenia dla prawidłowości wydania tytułu wykonawczego jest zaskarżenie decyzji wymiarowej do sądu. Podstawę dochodzenia należności stanowi ostateczna decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] marca 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] grudnia 2017 r., przy czym jako decyzję ostateczną określa się decyzję, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie zaś z art. 239e Ordynacji podatkowej decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że jej wykonanie zostało wstrzymane do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego, co w sprawie nie miało miejsca.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, strona zarzuciła naruszenie:

1. art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 139 § 3 tej ustawy w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie przerw w naliczaniu odsetek;

2. art. 29 § 1 w zw. z art. 29 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

W uzasadnieniu skargi strona przytoczyła treść składanych przez nią zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wywodząc ponownie nieistnienie egzekwowanego obowiązku i wnioskując o zwrot tytułu wierzycielowi. Podniosła też, że egzekwowany obowiązek dotyczy podatku akcyzowego za 2017 r., określony decyzją, a zasadność tej decyzji określenia ma zostać zbadana przez sąd administracyjny. Podkreśliła, że "w najbliższym okresie" na rachunki bankowe będą spływały środki pieniężne z zakontraktowanej produkcji rolnej, które zgodnie z art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. są wolne od zajęcia egzekucyjnego, czego organ nie respektował. Zarzuciła, że kwota odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, została ustalona dowolnie, jej zdaniem nie uwzględniono przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę, choć do takich ustaleń uprawnia art. 54 Ordynacji podatkowej.

Końcowo skarżąca odwołała się do zasady prawdy materialnej oraz obowiązku gromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego przez organ i dokonania oceny na jego podstawie.

Odpowiadając na skargę organ nadzorczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Istota niniejszej sprawy koncentruje się na kwestii istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego, a zatem dotyczy oceny, czy organ egzekucyjny prawidłowo uznał zarzuty podniesione przez skarżącą na podstawie art. 33 u.p.e.a. za nieuzasadnione. Zauważyć zatem należy, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji administracyjnej. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.

Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie (art. 34 § 5 u.p.e.a.).

W ocenie Sądu, zarzut nieistnienia obowiązku co do należności głównej, został prawidłowo uznany za nieuzasadniony. W kontekście argumentacji strony dotyczącej nieistnienia obowiązku, organ wyjaśnił prawidłowo, że egzekwowany obowiązek wynika z ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celno- Skarbowego z dnia 19 marca 2018 r. (doręczonej stronie 6 kwietnia 2018 r.). Decyzją tą utrzymana została w mocy decyzja Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., którą to decyzją organ podatkowy określił skarżącej zobowiązanie w podatku akcyzowym za maj 2017 r. w kwocie [...] zł z tytułu sprzedaży suszu tytoniowego.

Oznacza to, że obowiązek nałożony na skarżącą istniał w wysokości wskazanej w tytule wykonawczym. Zobowiązanie nadal jest wymagalne, jak wskazuje organ, nie zostało ono bowiem zapłacone ani też nie nastąpiło przedawnienie, nie zostało ono umorzone, ani nie wygasło w inny prawem przewidziany sposób. Brak zatem podstaw do stwierdzenia jego nieistnienia. Strona nie przedłożyła również żadnych dokumentów potwierdzających zaistnienie takich okoliczności. Słusznie przy tym stwierdził organ, że powoływanie się przez skarżącą na zły stan zdrowia (pod kątem neurologicznym i psychiatrycznym) osoby, do której skierowano tytuł wykonawczy, a jednocześnie, która wydała susz tytoniowy bez upoważnienia nie może być uznane za przesłankę z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., gdyż jak wskazano wyżej, przepis ten dotyczy tylko sytuacji, gdy obowiązek podatkowy został już wykonany, został umorzony w całości lub w części, wygasł lub też nie zaistniał w ogóle. Zaistnienie zaś obowiązku objętego tytułem wykonawczym zostało stwierdzone ostateczną decyzją, o której była wyżej mowa. Na marginesie organ, dla potwierdzenia swoich racji, zasadnie odwołał się do okoliczności sprzedaży w dniu 4 maja 2017 r. suszu tytoniowego nieznanym osobom za cenę 52.000 zł, przy czym samej transakcji dokonała skarżąca.

Podzielić też należy zasadność argumentacji organu w tym zakresie, że zaskarżenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego również nie przesądza o spełnieniu się przesłanki z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., gdyż samo wniesienie skargi nie wstrzymuje co do zasady wykonania aktu lub czynności, co wynika art. 61 § 1 p.p.s.a. Z akt nie wynika też, co wskazuje organ, aby wykonalność tej decyzji została wstrzymana w całości, czy też w jakiejś części, co w konsekwencji oznacza, że decyzja podlega wykonaniu i zobowiązanie podatkowe z niej wynikające podlega przymusowej egzekucji. Sąd podziela pogląd organu w kwestii niezasadności zarzutu braku wymagalności obowiązku. Tytuł wykonawczy wystawiony został na podstawie ostatecznej decyzji wymiarowej, która podlegała wykonaniu, a zobowiązanie decyzją tą określone w momencie wszczęcia egzekucji administracyjnej było wymagalne.

Zasadnie też wierzyciel, odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę wskazał, że odsetki od należności podatkowej zostały naliczone na podstawie art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej – z uwzględnieniem przerw w ich naliczaniu. Organ nadzorczy w zaskarżonym postanowieniu wyjaśnił stronie, że wierzyciel wziął również pod uwagę treść pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego informującego o weryfikacji prawidłowości rozliczenia kwot pobranych przez organ egzekucyjny w toku egzekucji administracyjnej i ich ponownym rozliczeniu z uwzględnieniem przerw w naliczaniu. Wzięto zatem pod uwagę stanowisko wierzyciela wyrażone w ostatecznym postanowieniu z 15 maja 2019 r., iż kwota odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego została ustalona w prawidłowej wysokości (część E.1 pole 3) z uwzględnieniem nienaliczania odsetek od 5 marca 2018 r., czyli od dnia następującego po upływie 2-miesięcznego okresu, który miał organ na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, tj. 6 kwietnia 2018 r.

Sąd stwierdza także poprawność rozstrzygnięcia co do niezasadności zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Jedyną argumentacją przedstawioną przez skarżącą na poparcie twierdzenia o zastosowaniu środka egzekucyjnego o nadmiernej uciążliwości było zajęcie rachunków bankowych, na które – jak wskazywała strona – wpływają środki pochodzące z Europejskiego Funduszu Rolnego Gwarancji oraz Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, przeznaczone na prowadzenie działalności rolniczej. Oceniając zasadność powołanego przez stronę zarzutu prawidłowo organ odwołał się do treści art. 8 ust. 1 pkt 15 u.p.e.a., z którego wynika, że nie podlegają egzekucji administracyjnej środki pochodzące z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele i znajdujące się na wyodrębnionym rachunku bankowym prowadzonym dla obsługi bankowej dotacji. W przypadku sformułowanego przez stronę zarzutu, że zastosowany środek egzekucyjny jest niedopuszczalny z uwagi na wyłączenie danej wierzytelności na podstawie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., wymagane jest niewątpliwie jednoznaczne wyjaśnienie, czy faktycznie środki znajdujące się na zajmowanym rachunku nie są środkami, o których mowa w tym przepisie. Taka sytuacja jednak nie zachodzi, bowiem jak prawidłowo wywodził w skarżonym postanowieniu organ nadzorczy, zarówno Bank P. SA. (zawiadomienie z dnia 1 lutego 2019 r. o przeszkodzie w realizacji zajęcia ze względu na brak środków), jak i Bank Spółdzielczy w O. (podobne zawiadomienie jak wyżej) oraz Bank P. S. (zawiadomienie o braku rachunku) informowały tym samym o przeszkodzie w podjęciu egzekucji: braku środków lub nie posiadaniu takiego rachunku. Zatem, skoro do zajęcia na żadnym z tych rachunków realnie nie doszło, to tym samym nie mogło dojść do zajęcia żadnych środków podlegających wyłączeniu z egzekucji w oparciu o przepis art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a.

Odnośnie do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci potencjalnego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, do którego w sprawie w sposób skuteczny nie doszło, Sąd wyraża pogląd, że podstawowym obowiązkiem zobowiązanego jest terminowe regulowanie ciążących na nim należności, z kolei obowiązkiem wierzyciela, w sytuacji uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, jest podejmowanie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, a obowiązkiem organu egzekucyjnego, sprawna i skuteczna egzekucja tych należności. W art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. wskazany jest katalog środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, umożliwiający prowadzenie egzekucji z dowolnego składnika majątku. Organ egzekucyjny kierując się obowiązkiem sprawnej i skutecznej egzekucji zastosował w pierwszej kolejności egzekucję z rachunku bankowego – zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego znajdują się w aktach sprawy. W kontekście argumentacji wyrażonej w zarzutach, zażaleniu i skardze stwierdzić trzeba, że egzekucja z rachunku bankowego jest środkiem mniej uciążliwym, niż egzekucja z ruchomości czy nieruchomości. Zwłaszcza gdy na rachunkach nie znajdowały się środki, które mogłyby podlegać egzekucji, tym bardziej te, o których mowa w art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. Nie było zatem podstaw, by zastosowany środek uznać za zbyt uciążliwy.

Podobnie zasadnie organ nie podzielił zasadności zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów, określonych w art. 27c u.p.e.a.,. Wbrew stanowisku strony, tytuł wykonawczy prawidłowo (tj. zgodnie z decyzją ustalającą zobowiązanie podatkowe) określa treść obowiązku podlegającego egzekucji, wysokość dochodzonego obowiązku oraz odsetek, a także datę, od której nalicza się odsetki. Przedmiotowy tytuł wykonawczy zawiera również prawidłowe oznaczenie wierzyciela, jak i podstawy prawne prowadzenia egzekucji. Do kwestionowanej przez stronę wysokości odsetek za zwłokę Sąd odniósł się wyżej.

Dane zobowiązanego są w pełni zgodne z danymi oraz z treścią obowiązku ustaloną w decyzji stanowiącej podstawę prawną do wydania przedmiotowego tytułu wykonawczego. Małżonek skarżącej nie jest zobowiązanym w rozumieniu przepisów u.p.e.a., jest natomiast odpowiedzialny majątkiem wspólnym za zobowiązania podatkowe małżonki - co wynika z art. 29 Ordynacji podatkowej. Powołany przepis stanowi, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26 (tj. odpowiedzialność podatnika całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki), obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. Odpowiedzialność małżonka, o której mowa w art. 29 Ordynacji podatkowej, powstaje z mocy prawa, bez konieczności wydawania jakiejkolwiek skierowanej do niego decyzji. Jeżeli zaś egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, zgodnie z treścią art. 27c u.p.e.a., tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że bezpodstawne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 33 § 1 pkt 1, 8 i 10 u.p.e.a. W konsekwencji zasadnie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Zdaniem Sądu, sprawa została rozpoznana wnikliwie i w sposób przypisany prawem. Potwierdza to także uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia, które szczegółowo wyjaśnia zasadność przesłanek, którymi kierował się organ. Powyższe świadczy także o tym, że nie ma podstaw, by uznać, iż postanowienie organu nadzorczego zostało wydane z naruszeniem art. 124 § 1 i 2 k.p.a.

Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła bowiem wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.