Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2803/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1 i 2, art. 188, art. 207 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 160-164, art. 162 par. 1 i 4, art. 163  par. 2, art. 162 par. 10
journal: Dz.U. 2001 nr 98 poz 1070
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
article: art. 18 par. 1 i 5
journal: Dz.U. 2011 nr 21 poz 112
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia NSA del. Leszek Kiermaszek Protokolant: starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Nowem od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1298/11 w sprawie ze skargi W.T. na uchwałę Rady Miejskiej w Nowem z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia zgłoszenia kandydata na ławnika bez dalszego biegu 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od W.T. na rzecz Gminy Nowe w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 1298/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu skargi W.T. na uchwałę Rady Miejskiej w Nowem z dnia 30 sierpnia 2011 r., nr XI/68/11 w przedmiocie pozostawienia zgłoszenia kandydata na ławnika bez dalszego biegu w punkcie 1. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, w punkcie 2. stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.

Wskazaną uchwałą Rada Miejska w Nowem, na podstawie art. 162 § 10 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm., dalej jako "p.u.s.p."), pozostawiła bez dalszego biegu zgłoszenie W.T. jako kandydatki na ławnika do Sądu Rejonowego w Świeciu złożone przez obywateli w dniu 29 czerwca 2011 r. W § 1 ust. 1 uchwały organ stwierdził, że lista osób zgłaszających kandydata na ławnika zawiera następujące błędy: 1) na liście osób zgłaszających kandydata na ławnika osoba zapisana pod liczbą porządkową 31 nie posiada czynnego prawa wyborczego na terenie Gminy Nowe, 2) na liście osób zgłaszających kandydata na ławnika pod liczbami porządkowymi nr 24 i 36 błędny numer PESEL. W ust. 2 § 1 uchwały Rada Miejska w Nowem pozostawiła bez dalszego biegu zgłoszenie W.T., uznając je za niespełniające wymogów formalnych ze względu na brak wymaganej ilości 50 osób zgłaszających kandydata, których prawidłowe dane zostały zamieszczone na liście dołączonej do zgłoszenia.

Pismami z dnia 14 i 20 września 2011 r. (data wpływu do organu 16 i 26 września 2011 r.) W.T. wezwała Radę Miejską w Nowem do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego i uprawnienia uchwałami z dnia 30 sierpnia 2011 r. nr XI/65/11 oraz nr XI/68/11 w sprawie pozostawienia bez dalszego biegu jej zgłoszeń jako kandydata na ławnika dokonanych odpowiednio przez Prezesa Sądu Rejonowego w Świeciu oraz grupę 50 obywateli. W zakresie zgłoszenia, którego dotyczyła powyższa uchwała nr XI/68/11 podniosła, że wady opisane w uchwale powstały nie z jej winy, powinny zostać skorygowane i uwzględnione przez Radę Miejską. Skarżąca podniosła, że zgłoszenie złożyła w dniu 17 czerwca 2011 r. więc powinna zostać poinformowana o stwierdzonych błędach, co dałoby możliwość ich skorygowania.

Uchwałą nr XII/75/11 z dnia 28 września 2011 r. Rada Miejska w Nowem, po rozpatrzeniu powyższego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, odmówiła zmiany uchwał w sprawie zgłoszenia kandydata na ławnika, które pozostawia się bez dalszego biegu nr XI/65/11 oraz nr XI/68/11 i ustaliła treść odpowiedzi na wezwanie skierowanej do W.T. Uchwałę wraz z odpowiedzią na wezwanie doręczono skarżącej w dniu 4 października 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy).

W.T. powołując się na art. 162 § 11 p.u.s.p., pismem z 10 października 2011 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargi na uchwały Rady Miejskiej w Nowem z dnia 28 września 2011 r. nr XII/75/11 (zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Bd 1296/11), z dnia 30 sierpnia 2011 r. nr XI/65/11 (sygn. akt II SA/Bd 1297/11) oraz uchwałę nr XI/68/11 - stanowiącą przedmiot sądowej kontroli w niniejszej sprawie. Skarżąca zarzuciła, że uchwały są wadliwe i niezgodne z ww. ustawą w sposobie postępowania z dokumentami złożonymi Radzie Miejskiej w Nowem przy naborze kandydatów na ławników. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że kandydując na ławnika na kolejną kadencję 2012-2015 złożyła w terminie wszystkie wymagane przepisami art. 162 § 2 pkt 1 – 5 ustawy dokumenty i oświadczenia wraz z listą pięćdziesięciu osób zgłaszających jej kandydaturę. Osoby te dokonywały wpisu na listę osobiście, bez żadnego przymusu i z własnoręcznym podpisem. Strona podniosła, że jako kandydat nie ponosi żadnej winy w tym, że organ wykrył błędy przy dwóch nazwiskach w PESELU i jedna osoba nie miała czynnego prawa wyborczego. Do poprawienia tego typu błędów, nanoszenia poprawek są powołane specjalne organy, czego w tej sprawie nie uczyniono. Rada Miejska ograniczyła się jedynie do odrzucenia kandydatury. Wobec powyższego skarżąca wniosła o sprostowanie wskazanych nieścisłości w zaskarżonych uchwałach Rady Miejskiej w Nowem i ponowne przywrócenie jej kandydatury na ławnika do dalszego biegu, w którym termin wyboru ławników przewidywany jest z końcem października 2011 r.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Nowem wniosła o jej oddalenie. Organ podniósł, że w przypadku zgłoszenia skarżącej lista osób popierających zawierała dokładnie 50 nazwisk i w przypadku dwóch nazwisk zawierała błędny numer PESEL oraz jedna osoba popierająca nie miała czynnego prawa wyborczego na terenie gminy Nowe. Co zostało ustalone na podstawie stałego rejestru wyborców prowadzonego dla gminy Nowe w myśl ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21 poz. 112 ze zm.). Organ wskazał także, iż procedura wyboru ławników nie zawiera trybu uzupełniania braków formalnych, nie stosuje się do niej także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgłoszenia kandydatów badają pod względem formalnym nie urzędnicy urzędu gminy, lecz "zespół" powołany przez radę gminy do zbadania spełnienia przez kandydatów wymogów określonych w ustawie oraz wyrażenia o nich opinii (art. 163 § 2 ustawy). Zespół ten zbiera się dopiero po upływie terminu do zgłoszenia kandydatów na ławników i nie ma możliwości wzywania do poprawienia uchybień formalnych stwierdzonych w zgłoszeniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku z dnia 7 sierpnia 2012 r. wskazał, iż podstawę do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Nowem nr XI/68/11 z dnia 30 sierpnia 2011 r. w przedmiocie pozostawienia bez dalszego biegu zgłoszenia W.T. jako kandydata na ławnika, stanowi przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej jako "u.s.g."). Sąd I instancji wskazał, iż sprawa związana z procedurą wyboru kandydatów na ławników stanowi sprawę z zakresu administracji publicznej i wyjaśnił, że z naruszeniem interesu prawnego kandydatów na ławników w świetle regulacji art. 101 ust. 1 u.s.g., mamy do czynienia wówczas gdy niewybranie kandydata nastąpiło w wyniku naruszenia prawa, w szczególności przepisów ustawy p.u.s.p. regulujących tryb zgłaszania kandydatów na ławników i ich wyboru (wyroki NSA z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 1422/05, z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 1424/05, z 29 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1067/09 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) dostępnej pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Rada Miejska w Nowem, opierając się na stanowisku Zespołu opiniującego kandydatury na ławników sądów powszechnych z dnia 29 sierpnia 2011r. stwierdziła, że w zgłoszeniu W.T. złożonym przez obywateli w dniu 29 czerwca 2011 r. lista osób zgłaszających kandydata na ławnika zawiera błędy i na tej podstawie uznała zgłoszenie za niespełniające wymogów formalnych ze względu na brak wymaganej ilości 50 osób zgłaszających kandydata, których prawidłowe dane zostały zamieszczone na liście dołączonej do zgłoszenia. W ocenie Sądu I instancji zaskarżona uchwała, która wyeliminowała zgłoszenie skarżącej z dalszego udziału w procedurze wyboru kandydatów na ławników, narusza zatem interes prawny skarżącej i jej uprawnienie do ubiegania się o sprawowanie mandatu ławnika. W sprawie zostały również spełnione dalsze przesłanki formalne. Skarżąca dokonała wezwania Rady Miejskiej w Nowem do usunięcia naruszenia - pismami z dnia 14 i 20 września 2011 r. (data wpływu do organu 16 i 26 września 2011 r.). Negatywna odpowiedź Rady została skarżącej doręczona 4 października 2011 r. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została złożona przed upływem terminu przewidzianego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Sąd I instancji wskazał, iż w myśl art. 162 § 4 i § 6 p.u.s.p., do zgłoszenia kandydata na ławnika dokonanego na karcie zgłoszenia przez obywateli dołącza się również listę osób zawierającą imię (imiona), nazwisko, numer ewidencyjny PESEL, miejsce stałego zamieszkania i własnoręczny podpis każdej z pięćdziesięciu osób zgłaszających kandydata. Procedura wyboru ławników jest kilkuetapowa, bowiem zgłoszenia kandydatów na ławników podlegają najpierw wstępnej ocenie pod względem formalnym. W myśl przepisu art. 162 § 10 p.u.s.p., zgłoszenia kandydatów, które wpłynęły do rady gminy po upływie terminu, o którym mowa w § 1, a także zgłoszenia, które nie spełniają wymagań formalnych, o których mowa w § 2-5, pozostawia się bez dalszego biegu. Przywrócenie terminu do zgłoszenia kandydatów jest niedopuszczalne. Pozostawienie zgłoszenia bez dalszego biegu rada gminy stwierdza w drodze uchwały. Kandydaci, których zgłoszenia spełniają wymogi formalne podlegają dalszej ocenie pod względem spełnienia przez nich przesłanek materialnoprawnych wymienionych w art. 158 i 159 p.u.s.p. Stosownie do art. 163 § 2 p.u.s.p., oceny zgłoszeń kandydatów pod względem formalnym oraz oceny kandydatów pod względem spełniania przez nich ustawowych przesłanek wymienionych w art. 158 i 159 p.u.s.p. dokonuje zespół, powoływany przez radę gminy przed przystąpieniem do wyborów. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że zespół ten pełni wyłącznie funkcję pomocniczą i opiniodawczą. Jest on powołany przede wszystkim do dokonania oceny zgłoszeń kandydatów pod względem formalnym, a więc do sprawdzenia czy zgłoszenia spełniają wymogi określone w ustawie i rozporządzeniu, czy zawierają odpowiednie załączniki, a także czy wpłynęły do rady gminy w ustawowym terminie. Zespół ten powinien ponadto zebrać informacje o kandydatach (w tym informacje przekazane przez organy Policji) potrzebne do ustalenia czy dane osoby spełniają przesłanki materialnoprawne, aby móc pełnić funkcję ławnika. Przepis art. 163 § 2 p.u.s.p. wyraźnie stanowi, iż kompetencją i zarazem obowiązkiem zespołu jest przedstawienie na sesji rady gminy opinii o zgłoszonych kandydatach, w szczególności w zakresie spełnienia przez nich wymogów określonych w ustawie. Oznacza to, że wszystkie kandydatury na ławników, które zostały zgłoszone radzie gminy powinny być przedstawione na sesji temu organowi, z tym, że zespół opiniodawczy powinien wskazać w swojej opinii, które zgłoszenia kandydatów nie spełniają wymogów formalnych i z jakich względów oraz którzy kandydaci i z jakich powodów - w ocenie zespołu - nie spełniają materialnoprawnych przesłanek określonych w art. 158 i art. 159 ustawy. Sąd wskazał, że stanowiska (opinie) zespołu opiniującego kandydatów na ławników nie wywołują żadnych skutków prawnych, gdyż nie są to uchwały organu właściwego do podejmowania rozstrzygnięć w sprawach dotyczących wyboru ławników (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1067/09, wyrok NSA z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 677/12 opubl. CBOSA). W postępowaniu zatem, którego przedmiotem zaskarżenia jest uchwała rady gminy w przedmiocie pozostawienia zgłoszenia kandydata na ławnika sądowego bez dalszego biegu (bądź wyboru kandydatów na ławników) zawartość merytoryczna opinii, o jakiej mowa w art. 163 § 2 p.u.s.p., choć jej sporządzenie stanowi element procedury wyboru ławników, pozostaje poza zakresem kontroli sądowej. W dokumencie tym powołany zespół dokonuje oceny zgłoszenia kandydata pod względem złożenia go w ustawowym terminie oraz spełnienia wymagań formalnych, a na dalszym etapie procedury spełnienia przesłanek określonych w art. 158 i 159 ww. ustawy. Ze stanowiskiem zespołu zapoznawani są następnie radni, którzy w głosowaniu podejmują decyzję (stwierdzają), czy dane zgłoszenie kandydata na ławnika wpłynęło w terminie i czy spełnia wymogi formalne określone w art. 162 § 2-5. To rada gminy jest jedynym organem właściwym do dokonania zgodnego z ustawą wyboru ławników, a elementem procedury wyboru jest ocena formalna dokonanych zgłoszeń. Rada gminy jest zatem uprawniona i zobligowana do szczegółowego zweryfikowania stanowiska zespołu w zakresie niespełnienia przez zgłoszenie wymogów formalnych, bowiem to jej uchwała o pozostawieniu zgłoszenia bez dalszego biegu pozbawia kandydata uprawnienia do dalszego udziału w procedurze wyborów. Przedmiotowa uchwała rady gminy w istocie zamyka kandydatowi na ławnika możliwość sprawowania tej funkcji i udziału w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej do następnych wyborów. Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Nowem z dnia 30 sierpnia 2011 r. podjęta została z istotnym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. W ocenie Sądu I instancji analiza akt sprawy, w tym treści oraz uzasadnienia zaskarżonej uchwały, prowadzi do stwierdzenia, iż organ stanowiący gminy, na skutek błędnej wykładni przepisów prawa materialnego tj. art. 162 § 1, 2, 4 i 10 oraz art. 163 § 2 p.u.s.p., pozostawił bez dalszego biegu zgłoszenie W.T. jako kandydata na ławnika dokonane przez grupę obywateli, mimo, że nie zostało zgodnie z trybem uregulowanym właściwymi przepisami stwierdzone, czy zgłoszenie to spełnia wymagania formalne, o których mowa w § 2-5 tej ustawy. Uzasadnienie uchwały ogranicza się jedynie do przytoczenia treści przepisu art. 162 § 10 p.u.s.p. i stwierdzenia, że podjęcie uchwały jest zasadne. W szczególności brak wskazania na podstawie jakich dokumentów lub innych dowodów rada gminy stwierdziła wskazane błędy i na czym one konkretnie polegały. Organ nie wskazał również, którego z wymogów formalnych określonych w § 2-5 art. 162, w jego ocenie zgłoszenie kandydatury W.T. nie spełnia i dlaczego. Brak takiego uzasadnienia, zawierającego wykładnię stosowanych przepisów, utrudnia kandydatowi ewentualne zakwestionowanie stwierdzenia uchybień przez radę gminy, czyli obronę swoich konstytucyjnych praw. Zaskarżona uchwała nie spełnia zatem wymogów, które stawiane są aktom prawnym stanowionym przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach z zakresu administracji publicznej. Sąd I instancji dokonując analizy spornego zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów stanowiska wyrażanego przez Radę Miejską w Nowem po podjęciu uchwały, między innymi w odpowiedzi na wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia wskazał, iż karta zgłoszenia W.T. jako kandydata na ławnika do sądu rejonowego jest zgodna ze (wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2011 r. w sprawie sposobu postępowania z dokumentami złożonymi radom gmin przy zgłaszaniu kandydatów na ławników oraz wzoru karty zgłoszenia Dz.U. Nr 121, poz. 693, które weszło w życie z dniem 14 czerwca 2011 r.), z podpisem kandydata i datą wypełnienia 17 czerwca 2011 r. W części C karty zgłoszenia jako osoba zgłaszająca kandydata uprawniona do reprezentacji wskazany został Z.S., wraz z podaniem danych teleadresowych do korespondencji i numeru telefonu. Z.S. potwierdził również prawdziwość danych zawartych w karcie zgłoszenia własnoręcznym podpisem. Do karty zgłoszenia dołączone są następujące dokumenty: - oświadczenie W.T., że nie jest prowadzone przeciwko niej postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe, nie jest pozbawiona władzy rodzicielskiej a także, że władza rodzicielska nie została jej ograniczona ani zawieszona,

- informacja z Krajowego Rejestru Karnego dotyczącą zgłaszanej osoby,

- zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania funkcji ławnika,

- dwa zdjęcia oraz

- lista osób zgłaszających kandydata na ławnika na kadencję 2012-2015 obejmująca imię, nazwisko, numer PESEL, miejsce stałego zamieszkania oraz podpis 50 osób zgłaszających kandydata.

Sąd I instancji stwierdził, że na przedmiotowej karcie zgłoszenia W.T. oraz pozostałych dołączonych do niej dokumentach znajduje się datownik wpływu dokumentu do Urzędu Gminy w Nowem w dniu 22 czerwca 2011 r. (znak 2171/11). W aktach sprawy znajduje się również stanowisko z dnia 29 sierpnia 2011 r. Zespołu ds. opiniowania kandydatów na ławników, powołanego uchwałą nr X/58/11 Rady Miejskiej w Nowem z dnia 29 czerwca 2011 r. Z treści tego dokumentu wynika, że Zespół stanowisko wypracował i przyjął po odbyciu posiedzeń w dniach 17, 22 i 29 sierpnia 2011 r. Po przeanalizowaniu zgłoszeń co do spełniania wymagań formalnych, o których mowa w art. 162 § 2-5 ustawy, Zespół stwierdził, że zgłoszenie na ławnika W.T. do Sądu Rejonowego w Świeciu, dokonane przez grupę obywateli, nie ma wymaganej ilości podpisów zgłaszających kandydaturę. Zgłoszenia dokonało 50 obywateli, z czego 2 podały niewłaściwy PESEL oraz 1 nie posiada czynnego prawa wyborczego na terenie Gminy Nowe, co jest niezgodne z art. 162 § 1 ustawy. W związku z powyższym Zespół wnioskował do Burmistrza Nowego o przygotowanie w odniesieniu do tego zgłoszenia projektu uchwały Rady Miejskiej w sprawie pozostawienia zgłoszenia bez dalszego biegu. Sąd I instancji wskazał, iż w toku postępowania sądowego odpowiadając na dwukrotne wezwanie Sądu do przedłożenia wyjaśnień i ewentualnych dokumentów potwierdzających i uzasadniających błędy w zgłoszeniu skarżącej jako kandydata na ławnika, stwierdzone w § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 zaskarżonej uchwały pełnomocnik organu wyjaśnił, że potwierdzeniem posiadania czynnego prawa wyborczego (obecnie prawa wybierania) jest wpis do rejestru wyborców (art. 18 § 5 ustawy Kodeks wyborczy). Zgodnie z przepisem art. 18 § 1 ww. ustawy stały rejestr wyborców obejmuje osoby stale zamieszkałe na obszarze gminy, którym przysługuje prawo wybierania (czynne prawo wyborcze). Rejestr ten tworzy się w oparciu o ewidencje ludności, istnieje możliwość dopisania określonej osoby do rejestru wyborców na podstawie indywidualnej decyzji wójta gminy. Z kolei z rejestru wykreślane są osoby pozbawione wyrokami czynnego prawa wyborczego. Dlatego organ rejestr wyborców uznaje za jedynie wiarygodny spis potwierdzający czynne prawo wyborcze. Na podstawie tego rejestru po zarządzeniu wyborów tworzony jest spis wyborców, który upoważnia do udziału w głosowaniu, i którym posługują się komisje wyborcze. W gminie Nowe rejestr ten prowadzony jest w systemie informatycznym. Rada Miejska dokonała porównania listy obywateli popierających skarżącą na ławnika do Sądu Rejonowego w Świeciu z rejestrem wyborów prowadzonym dla gminy Nowe. Okazało się, że jedna z osób nie posiada czynnego prawa wyborczego na terenie gminy Nowe (była zameldowana na terenie gminy tylko na czas określony, a na pobyt stały w innej gminie, osoba ta nie przedłużyła zameldowania). W przypadku dwóch innych osób podany został błędny numer PESEL. W ocenie organu zespół opiniujący nie ma możliwości prowadzenia postępowania wyjaśniającego celem zweryfikowania przyczyn braku wpisu. Do wymogów formalnych zgłoszenia kandydata popieranego przez obywateli należy dołączenie listy co najmniej 50 osób popierających tego kandydata. Lista ta powinna spełniać wymagania przewidziane w art. 162 § 4 ustawy. W ocenie rady oznacza to, że wszelkie błędy na liście osób popierających kandydata na ławnika eliminują dany głos poparcia, a wobec braku 50 osób posiadających czynne prawo wyborcze popierających kandydata na ławnika – zgłoszenie powinno pozostać bez dalszego biegu. W piśmie procesowym z dnia 31 lipca 2012 r. Burmistrz Nowego wskazał, że K.J. była zameldowana na pobyt czasowy w miejscowości Zdrojewo [...] gmina Nowe od 26 listopada 2010 r. do 29 lipca 2011 r. Zamieszkiwała ona w wynajętym budynku i zamieszkiwanie to miało charakter czasowy, jednocześnie posiadała stałe zameldowanie w miejscowości Kamionka [...] gmina Smętowo Graniczne. K.J. nie była wpisana do stałego rejestru wyborców gminy Nowe i nie składała wniosku o dopisanie do rejestru wyborców, o którym mowa w art. 19 § 1 Kodeksu Wyborczego. Samo zameldowanie czasowe na terenie gminy nie daje możliwości zweryfikowania czy dana osoba posiada czynne prawo wyborcze. Sąd I instancji odnosząc się do wskazanego wyżej stanowiska organu co do trybu i przebiegu poszczególnych etapów procedury wyboru kandydatów na ławników, a także wykładni przepisów art. 162 i 163 p.u.s.p., podkreślił, iż jest ono w znacznym zakresie wadliwe. Jedną z okoliczności, które legły u podstaw pozostawienia zgłoszenia strony skarżącej bez dalszego biegu był fakt, że w zgłoszeniu dokonanym przez pięćdziesięciu obywateli, na liście osób zgłaszających kandydata jedna z osób (zapisana pod liczbą porządkową 31) "nie posiada czynnego prawa wyborczego na terenie Gminy Nowe" (§ 1 ust. 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały). W ocenie Sądu, takie rozumowanie pozostaje w sprzeczności z brzmieniem art. 162 § 1 p.u.s.p., który przewiduje uprawnienie do zgłaszania radom gmin kandydatów na ławników – wśród wielu podmiotów tam wymienionych – również dla grona "co najmniej pięćdziesięciu obywateli mających czynne prawo wyborcze, zamieszkujących stale na terenie gminy dokonującej wyboru". Znak interpunkcyjny (przecinek) występujący w cytowanym sformułowaniu spełnia rolę elementu rozgraniczającego dwa wymogi, które musi spełniać łącznie każdy z 50 obywateli popierających kandydaturę konkretnej osoby na ławnika: 1) musi on posiadać czynne prawo wyborcze; 2) musi on ponadto zamieszkiwać stale na terenie gminy dokonującej wyboru. Z punktu widzenia analizowanego zapisu ustawowego, jedynie grupa co najmniej 50 obywateli spełniających obie wskazane przesłanki może zatem skutecznie zgłosić popieranego przez siebie kandydata na ławnika. Sąd I instancji stwierdził, że Rada Miejska w Nowem dopuściła się w rozpoznawanym przypadku nieuprawnionego zabiegu zmiany sensu przepisu, o którym mowa. W miejsce dwóch osobnych wymogów, organ ten wyinterpretował mianowicie z przytoczonego zwrotu normatywnego jedną tylko przesłankę – "czynne prawo wyborcze na terenie gminy". Gdyby ustawodawca zamierzał rzeczywiście nadać analizowanemu przepisowi takie znaczenie, jakie nadała mu Rada, użyłby niewątpliwie wprost ostatnio cytowanego sformułowania, z pominięciem wymogu stałego zamieszkiwania na obszarze gminy. Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych nie wprowadziła natomiast pojęcia "czynnego prawa wyborczego na terenie gminy" (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Wr 8/12 opubl. CBOIS). Sąd I instancji podkreślił, iż p.u.s.p. zawiera kompletną regulację w zakresie trybu wyboru ławników. Ustawodawca odwołał się do ogólnej kategorii czynnego prawa wyborczego, nie definiując go jednocześnie. W konsekwencji należy to pojecie interpretować zgodnie ze znaczeniem ogólnym wywodzonym z przepisu art. 62 Konstytucji RP. Brak również podstaw do łączenia przesłanki posiadania czynnego prawa wyborczego z zamieszkiwaniem na danym terenie, a tym bardziej zameldowaniem na pobyt stały (co stanowi jedynie kategorię ewidencyjną). Z akt sprawy nie wynika, iżby Rada Gminy w Nowem (lub zespół opiniujący) stwierdziła, że któraś z osób zgłaszających kandydaturę skarżącej nie posiadała czynnego prawa wyborczego. W ocenie Sądu, bezpodstawne jest powoływanie się przez organ w okolicznościach niniejszej sprawy na przepisy i wymogi ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy i to z dwóch powodów. Po pierwsze w sprawie trybu i procedury przeprowadzania wyborów na ławników uregulowanie zawarte w p.u.s.p. jest kompletne i całościowe, brak jest zatem podstaw do powoływania się przez organ na uregulowania odrębnych ustaw dotyczące np. trybu wyborów do organów jednostek samorządu terytorialnego. Podobnie, jak zasadnie podnosi to organ, do procedury właściwej dla załatwiania indywidualnych spraw administracyjnych uregulowanej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Sąd I instancji wskazał, iż szczegółowa analiza przepisów Konstytucji RP oraz ustaw wskazuje, iż tryb i procedura wybór ławników sądowych nie może być utożsamiana z trybem wyborów organów Państwa i jednostek samorządu terytorialnego (art. 62, art. 169, art. 182 Konstytucji). Sąd I instancji przytaczając treść art. 1 ustawy Kodeks wyborczy (precyzującego zakres przedmiotowy regulacji) oraz art. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województwa, która określała (do dnia 31 lipca 2011 r.) zasady i tryb przeprowadzania wyborów do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, zgłaszania kandydatów oraz warunki ważności tych wyborów, stwierdził, iż brak jest podstaw do stosowania wymogów powyższych aktów prawnych przy przeprowadzaniu przez rady gmin wyborów kandydatów na ławników, szczególnie w sytuacji gdy niedozwolona analogia doprowadzić może do pozbawienia obywatela prawa do udziału w wyborach ławników. Nadto Sąd zauważył, iż skoro termin zgłaszania kandydatów na ławników, zgodnie z art. 162 § 1 p.u.s.p., upływał z dniem 30 czerwca 2011 r. stosowanie przez Radę Gminy w Nowem dla tychże zgłoszeń i oceny ich poprawności wymogów określonych w Kodeksie wyborczym było nieuprawnione także z tej przyczyny, iż ustawa ta weszła w życie z dopiero z dniem 1 sierpnia 2011 r. (zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy Dz.U. Nr 21, poz. 113). W konsekwencji Sąd I instancji uznał, iż rada gminy winna dokonać oceny zgłoszeń kandydatów na ławników pod względem formalnym w trybie i na zasadach uregulowanych w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych. Sąd I instancji wskazał, iż kolejną przesłanką, która winna zostać stwierdzona przez Radę Miejską w Nowem przed podjęciem zaskarżonej było przesądzenie, czy co najmniej 50 osób z listy wspierającej skarżącą zamieszkuje stale na terenie gminy dokonującej wyboru.

W ocenie Sądu absolutnie niewystarczające jest oparcie się w tym względzie wyłącznie na gminnym spisie wyborców, który może być jedynie dokumentem pomocniczym dla weryfikacji danych. Niezależnie bowiem od wskazanego braku możliwości stosowania przepisów innych procedur wyborczych, nawet procedury wyborcze przewidują wszakże możliwość korygowania danych w spisach wyborczych. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska organu, że rejestr wyborców bądź spis wyborców jest uznawany za jedynie wiarygodny spis potwierdzający czynne prawo wyborcze. Sąd wskazując na treść art. 25 ustawy 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej jako "k.c.") uznał, iż odstąpienie w prawie wyborczym od ustalania miejsca zamieszkania według reguł dotyczących ewidencji ludności uznać należy za słuszne. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej nie uzależnia bowiem korzystania z praw wyborczych od zameldowania, dzięki temu w wyborach mogą brać udział osoby nigdzie nie zameldowane. Nie powinno to jednak prowadzić do całkowitego zerwania z instytucją zameldowania, bowiem w przypadku osób posiadających stałe zameldowanie fakt ten przynajmniej formalnie potwierdza ich zamiar stałego pobytu w miejscu stałego zameldowania i nie może być traktowany jako okoliczność bez znaczenia. Zdaniem Sądu można uznać osobę za zamieszkałą w rozumieniu art. 25 k.c. w miejscu nie będącym miejscem jej stałego zameldowania tylko wtedy, gdy wyjaśni przyczyny rozbieżności pomiędzy stałym zameldowaniem a faktycznym stałym pobytem i wykaże, że w tym nowym miejscu pobytu skupia się na stałe jej aktywność życiowa. Z tego powodu dla oceny miejsca stałego zamieszkania nie należy kierować się wyłącznie oświadczeniami osoby zainteresowanej, konieczne jest bowiem uwzględnienie okoliczności zewnętrznych mogących świadczyć o tym, że dana osoba rzeczywiście zamierza stale przebywać w tej miejscowości. Sąd I instancji stwierdził, iż okoliczność, czy osoba, o której mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały, w dacie składania swego podpisu na liście osób popierających i zgłoszenia zamieszkiwała na terenie Gminy Nowe z zamiarem stałego tam przebywania - nie została w jakikolwiek sposób ustalona. Okoliczności tej nie weryfikował ani zespół oceniający zgłoszenia, ani Rada Gminy Nowe podejmując zaskarżoną uchwałę. Jak wynika z wyjaśnień składanych w sprawie w tym zakresie ograniczono się do sprawdzenia czy osoba ta znajduje się w stałym spisie wyborców, a okres w którym była zameldowana na pobyt czasowy na terenie gminy minął. W sytuacji gdy osoba ta, zgłaszając kandydaturę skarżącej na ławnika sądowego wskazała, że posiada miejsce stałego zamieszkania na terenie Gminy Nowe, w przypadku gdy organ powziął wątpliwość w tym zakresie należało ją wyjaśnić. Sąd wskazał, że nie można także zaakceptować stanowiska Rady Miejskiej w Nowem dotyczącego braku jakiejkolwiek możliwości weryfikacji zgłoszeń kandydatów na ławników i ewentualnego ich poprawienia, wyeliminowania np. oczywistych błędów. W ocenie Sądu bowiem, prawidłowa wykładnia przepisów art. 162 § 1, § 4, § 6 i § 10 w zw. z art. 163 § 2 p.u.s.p. prowadzić musi do stwierdzenia, że ustawodawca dopuścił możliwość uzupełnienia wymogów formalnych, czy też ewentualnych korekt oczywistych błędów w terminie otwartym do składania zgłoszeń.

Zgodnie z przepisem art. 160 § 2 p.u.s.p. wybory ławników przygotowują gminy, jako zadanie zlecone z zakresu administracji publicznej. W sytuacji jaka zaistniała w niniejszej sprawie, gdy zgłoszenie wpłynęło do Rady Gminy w Nowem w dniu 22 czerwca 2011 r. (a nie jak błędnie podano w uchwale 29 czerwca 2011 r.), Gmina Nowe odpowiedzialna za dokonanie wyboru ławników powinna zapewnić dokonanie wstępnej formalnej weryfikacji tego zgłoszenia, czy to przez pracowników urzędu gminy, czy to zespół powołany do oceny zgłoszeń i kandydatów. Nie było zatem przeszkód, aby w przypadku wątpliwości związanych z zamieszkiwaniem jednej z osób zgłaszających na terenie gminy oraz "błędów" we wskazanych przez osoby popierające kandydata numerach ewidencyjnych PESEL wezwać osobę uprawnioną przez ustawodawcę do składania wyjaśnień w sprawie zgłoszenia kandydata na ławnika przez obywateli w celu wskazania jej błędów formalnych, które mogłyby zostać naprawione w terminie otwartym do składania zgłoszeń. Sąd I instancji nie podzielił argumentu organu, że zespół opiniujący zbiera się dopiero po upływie terminu do zgłaszania kandydatów na ławników i nie ma możliwości wzywania do poprawiania uchybień formalnych stwierdzonych w zgłoszeniach. Bowiem w myśl art. 163 § 2 p.u.s.p. rada gminy powołuje przed przystąpieniem do wyborów zespół, który przedstawia na sesji rady gminy swoją opinię o zgłoszonych kandydatach, w szczególności w zakresie spełnienia przez nich wymogów określonych w ustawie. Nie było zatem przeszkód, aby zespół opiniujący powołać przed upływem terminu składania zgłoszeń. Skoro zespół opiniuje też spełnienie wymagań formalnych, nie ma przeszkód aby zwrócił na nie uwagę zwłaszcza w tak specyficznej sytuacji jak zgłoszenie dokonane przez grupę obywateli. Zdaniem Sądu I instancji nie bez znaczenia pozostaje również w okolicznościach sprawy fakt, iż dopiero w dniu 14 czerwca 2011 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z dnia 15 kwietnia 2011 r. (Dz.U. Nr 109, poz. 627), która dwukrotnie podwyższyła wymaganą minimalną ilość osób zgłaszających kandydata na ławnika sądowego z dwudziestu pięciu - do pięćdziesięciu. Sąd stwierdził, iż należało dopuścić możliwość np. korekty drobnych błędów w oznaczeniu numeru ewidencyjnego PESEL w sytuacji gdy na podstawie innych danych (imię, nazwisko, miejsce zamieszkania) nie ma wątpliwości co do danych i indywidualizacji danej osoby. Natomiast analiza treści zaskarżonej uchwały ani akt sprawy nie pozwala na ustalenie konkretnie jakie błędy, po pierwsze zespół opiniujący, a następnie rada gminy stwierdziła, w przypadku osób figurujących na liście osób zgłaszających kandydaturę skarżącej na ławnika. Błędów tych nie sprecyzował także organ mimo wezwania Sądu, w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Nie jest zatem możliwe dokonanie ani przez stronę ani przez Sąd oceny czy istotnie oznaczenie numeru ewidencyjnego PESEL jest błędne, i jakiego rodzaju błąd tu zaistniał. Sąd I instancji zaznaczył, że rada w § 1 ust. 1 pkt 2 skarżonej uchwały wskazała, że błędny nr PESEL na liście osób zgłaszających kandydaturę skarżącej na ławnika dotyczą osób oznaczonych lp. 24 i 36. Na liście osób zgłaszających kandydata na ławnika pod pozycją 24 obok wskazania imienia i nazwiska, adresu stałego zamieszkania oraz podpisu, w kolumnie "PESEL" wpisany jest 11-cyfrowy numer, z kolei pod pozycją 36 obok wskazanych wyżej danych, w kolumnie "PESEL" wpisany jest numer 10 cyfrowy. Nie można zatem wykluczyć w tej ostatniej sytuacji, że błąd polega tylko na omyłkowym pominięciu jednej z cyfr numeru ewidencyjnego. Sąd I instancji dokonując oceny zaskarżonej uchwały pod względem właściwej interpretacji przepisów p.u.s.p. podkreślił, że ustawodawca nie wymienił wśród wymagań formalnych określonych w art. 162 § 2 – 5 ustawy wymogu zgłoszenia kandydatury przez "grupę co najmniej 50 osób, których prawidłowe dane zostały zamieszczone na liście dołączonej do zgłoszenia". Weryfikacja prawidłowości danych, w tym danych osób wskazanych na liście dołączonej do zgłoszenia, jest obowiązkiem organu i ma służyć jedynie sprawdzeniu, czy kandydatura zgłoszona została przez grupę co najmniej 50 obywateli mających czynne prawo wyborcze oraz stale zamieszkujących na terenie danej gminy. Z tego powodu Sąd nie zgodził się z twierdzeniem organu, że w każdym przypadku i niezależnie od okoliczności danej sprawy "wszelkie błędy na liście osób popierających kandydata na ławnika eliminują dany głos poparcia". Stanowisko takie sprzeczne jest bowiem z cytowanymi wyżej przepisami ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i w konsekwencji prowadzi do naruszenia przepisu art. 182 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle powyższego Sąd I instancji stwierdził, że przyjęta przez radę gminy błędna wykładnia art. 162 § 10 i 163 § 2 p.u.s.p., doprowadziła do wadliwej oceny spełnienia przez zgłoszenie grupy obywateli kandydatury W.T. na ławnika sądowego wymagań formalnych, o których mowa w art. 162 § 2-5 ustawy. Stwierdzone powyżej istotne naruszenie prawa materialnego a także procedury wyboru ławników sądowych, zdaniem Sądu I instancji musiało skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego. W konsekwencji Rada Miejska w Nowem winna ponownie dokonać oceny zgłoszenia kandydatury W.T. na ławnika sądowego, uwzględniając powyższe wskazania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Rada Miejska w Nowem reprezentowana przez radcę prawnego. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 147 § 1 p.p.s.a. poprzez orzeczenie nieważności uchwały Nr XI/68/l 1 Rady Miejskiej w Nowem z dnia 30 sierpnia 2011 r. w sytuacji, gdy mimo wadliwego uzasadnienia uchwały zawarte w niej rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego na podstawie akt administracyjnych oraz wyjaśnień złożonych przed sądem administracyjnym poprzez przyjęcie, że osoba udostępniająca swoje dane osobowe i składająca podpis na liście osób popierających kandydatkę na ławnika pod nr 31 stale zamieszkuje na terenie gminy Nowe;

oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

- art. 162 § 1 p.u.s.p. w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy poprzez nie uwzględnienie, że zameldowanie się osoby popierającej kandydatkę na ławnika na pobyt czasowy i przebywanie w określonej miejscowości przez okres 8 miesięcy dowodzi zamiaru czasowego zamieszkania i powoduje nie spełnienie wymogu stałego zamieszkania, o którym mowa w art. 162 § 1 p.u.s.p.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż błędne uzasadnienie do uchwały oraz błędna argumentacja na etapie postępowania przed sądem administracyjnym nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały, jeżeli samo rozstrzygnięcie prawa nie narusza. W rozpatrywanej sprawie osoba popierająca kandydatkę na ławnika w sądzie rejonowym, wymieniona na liście osób popierających, kandydatkę pod nr 31 była zameldowana w miejscowości Zdrojewo pod nr [...] na pobyt czasowy od 26 listopada 2010 r. do dnia 29 lipca 2011 r., tj. przez 8 miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał słusznie, że zameldowanie i j zamieszkiwanie nie są tożsamymi instytucjami i że w przypadku powzięcia wątpliwości przez zespół oceniający zgłoszenia kandydatów na ławników co do tego, że stan ewidencyjny wynikający z ewidencji ludności i stan faktyczny różnią się między sobą, powinien on postarać się o wyjaśnienie tej rozbieżności. Jednak figurująca pod nr 31 na liście osób popierających kandydatkę na ławnika osoba była zameldowana na terenie gminy Nowe na pobyt czasowy zaś na pobyt stały posiadała zameldowanie w miejscowości Kamionka nr [...], gmina Smętowo Graniczne. W ocenie Rady Miejskiej w Nowem wnioski wyciągnięte przez Sąd I instancji z tych faktów przeczą zasadom doświadczenia życiowego. Otóż osoba wypełniająca obowiązek meldunkowy i zgłaszająca organowi administracji zamiar czasowego pobytu w określonej miejscowości i pod określonym adresem w sposób wyraźny uzewnętrznia zamiar jedynie czasowego zamieszkania pod tym adresem. Również niezbyt długi, bo 8 miesięczny okres zamieszkiwania w gminie Nowe dowodzi, że było to zamieszkanie o charakterze czasowym, a nie stałym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną W.T. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku. W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z art. 162 § 4 i 10 p.u.s.p. wszelkie błędy np. błędny nr PESEL na liście osób popierających kandydata powinny być korygowane z urzędu i nie powinny eliminować danego głosu poparcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia, a to z poniższych względów.

Sad I instancji w niniejszej sprawie zajął się dwoma istotnymi kwestiami, które jego zdaniem spowodowały, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Nowem powinna zostać wyeliminowana z obiegu prawnego. Pierwszym problemem będącym przedmiotem rozważań Sądu I instancji to wykorzystanie do wyboru ławników na zasadach wymienionych w art. 160 – 164 p.u.s.p. stałego rejestru wyborców, który funkcjonuje w każdej gminie. Trudno się zgodzić ze stanowiskiem Sądu I instancji, że taki rejestr może być wykorzystywany w wyborach ławników wyłącznie w charakterze pomocniczym, gdyż te wybory w sposób autonomiczny zostały uregulowane w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł w w/w akcie prawnym zasad na jakich ma być sprawdzana kwestia stałego zamieszkania na terenie gminy dokonującej wyboru obywateli zgłaszających kandydata na ławnika. W związku z powyższym pomimo jakiegokolwiek braku odwołania w ustawie regulującej wybory ławników do innych aktów prawnych regulujących podstawowe kwestie wyborcze w Rzeczpospolitej Polskiej, należy w przypadku wątpliwości stosować podstawowe zasady wynikające właśnie z takich aktów prawnych. Takim aktem prawnym jest obowiązujący aktualnie (od dnia 1.08.2011 r.) Kodeks wyborczy a wcześniej odpowiednie ordynacje wyborcze. Każdy z tych aktów w sposób podobny regulował spis wyborców (stały rejestr wyborców), który jest wykorzystywany w poszczególnych wyborach. Trudno zatem stwierdzić, iż ma on tylko charakter pomocniczy, jeżeli stanowi podstawową bazę dla przeprowadzenia wyborów do odpowiednich organów państwowych i samorządowych. Nie ulega wątpliwości, iż spis wyborców potwierdza czynne prawo wyborcze osoby tam wpisanej (art. 18 § 5 Kodeksu wyborczego), a także obejmuje osoby stale zamieszkujące na obszarze gminy (art. 18 § 1 Kodeksu wyborczego), powinien więc stanowić podstawową bazę do weryfikacji osób popierających kandydata na ławnika mając na uwadze kryteria przewidziane w art. 162 § 1 i § 4 p.u.s.p. Tym bardziej, że można być ujętym tylko w jednym rejestrze wyborców i tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie osoba wspierająca kandydatkę wymieniona pod poz. 31 była ujęta w spisie wyborców w innej gminie (Smętowo Graniczne), trudno więc wymagać ażeby wspierała kandydata na ławnika z innej gminy na terenie której jedynie czasowo przebywała. Nie można wymagać od rady gminy posiłkującej się opinią powołanego na podstawie art. 163 § 2 p.u.s.p. zespołu, ażeby nie korzystała ze spisu wyborców do weryfikacji osób zgłaszających kandydata na ławnika, a dokonywała ustaleń i wykładni miejsca zamieszkania np. w oparciu o art. 25 kodeksu cywilnego, co w praktyce uniemożliwiałoby szybką i prawidłową weryfikację wniosku kandydata. Pełną odpowiedzialność za prawidłowe wypełnienie karty zgłoszenia zgodnie z wymogami przepisów Prawa u ustroju sądów powszechnych ponosi wnioskodawca i to on do upływu terminu do zgłaszania kandydatów może jeszcze zweryfikować dane zawarte w karcie zgłoszenia. Trudno, także wymagać od rady gminy, ażeby zespól opiniujący weryfikował dane osób zgłaszających przed upływem terminu zgłaszania kandydatów na ławników, a po upływie terminu żadne czynności wyjaśniające nie mogą być prowadzone, ponieważ w oparciu o art. 162 § 10 p.u.s.p. przywrócenie terminu do zgłaszania kandydatów jest niedopuszczalne, a więc nie można już uzupełniać w żaden sposób karty zgłoszenia i załączników wymaganych przepisami. Zarówno skarżąca w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa jak i w złożonej skardze do Sądu I instancji nie podważała, kwestii stałego zamieszkiwania osoby wspierającej kandydatkę figurującej na liście pod poz. 31, a tylko podnosiła, iż ta kwestia nie może jej obciążać i ona nie ponosi za to winy. Jak wspomniano wyżej to wnioskodawca zgłaszający kandydata na ławnika oraz osoba, która wspiera danego kandydata ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowość danych umieszczone na karcie zgłoszeniowej i załącznikach do niej, a weryfikacja tych danych w oparciu o gminny spis wyborców była jak najbardziej zasadna i prawidłowa. Regułą jest, że osoby kandydujące w różnych wyborach w których niezbędne jest złożenie listy wspierającej kandydata załącza listę z większą ilością osób wspierających niż wymagają to przepisy prawa, przewidując możliwość zaistnienia niekompletnych danych, które są wymagane. W niniejszej sprawie kartę zgłoszenia składała jedna ze zgłaszających skarżącą na kandydatkę na ławnika osób fizycznych. Dlatego też w zakresie stwierdzenia, że osoba zgłaszająca wymieniona pod poz. 31 listy osób zgłaszających skarżącą na kandydata na ławnika nie spełnia jednego z warunków określonych w art. 162 § 1 p.u.s.p., a mianowicie stałego zamieszkania na terenie gminy Nowe, stanowisko skarżącej kasacyjnie gminy jest prawidłowe. Tym bardziej, iż w momencie weryfikacji zgłoszenia pobyt czasowy osoby wymienionej w poz. 31 na ternie gminy Nowe zakończył się.

Faktycznie rację ma Sąd I instancji, że sformułowanie użyte przez skarżącą kasacyjne, że "jedna z osób nie posiada czynnego prawa wyborczego na terenie gminy Nowe" jest nieprecyzyjne, ponieważ nie można dzielić terytorialne przysługującego konkretnej osobie czynnego prawa wyborczego. Oczywiście realizację tegoż prawa można połączyć ze spełnieniem innych przesłanek tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie "stałym zamieszkiwaniem na terenie gminy dokonującej wyboru" i tym kontekście należałoby rozumieć stanowisko skarżącej kasacyjnie gminy.

Druga kwestia będąca już poza zarzutami skargi kasacyjnej, o której już wspomniano wyżej to możliwość uznawania "oczywistych omyłek" czy tez domniemań w przedmiocie weryfikacji danych zawartych w karcie zgłoszenia i załączników do niej. Jak wspomniano wyżej po upływie terminu do zgłaszania kandydatów na ławników, żadne czynności wyjaśniające są niedopuszczalne poza weryfikacją samej karty zgłoszenia i zawartych tam danych. Oczywiście można i należy mieć uwagi do precyzyjności i uzasadnienia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, powinno ono być jasne i zrozumiałe dla adresata uchwały, nie wiadomo bowiem jakiej niezgodności dotyczy błąd w kolumnie "PESEL" pod poz. 24 listy, powinno być to precyzyjnie wykazane. Oczywiście nie zasadne jest stanowisko Sądu I instancji odnośnie poz. 36, która w kolumnie "PESEL" zawiera 10 cyfrowy numer, nie można w tym zakresie stosować jakichkolwiek domniemań, naprawy oczywistych omyłek, po prostu numer jest nieprawidłowy i eliminuje osobę zgłaszająca jako niespełniającą przesłanek określonych w art. 162 § 4 p.u.s.p.

Uchybienia jakie zawiera uchwała Rady Gminy Nowe z dnia 30 sierpnia 2011r. nie skutkują jej eliminacji z obiegu prawnego, gdyż zawarte w niej rozstrzygnięcie odpowiada przepisom prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w niniejszej sprawie istotą podniesionych zarzutów było nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości od W.T. na rzecz Gminy Nowe.